JEE Main 2024 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

601 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ1100 of 601 questions

Page 1 of 7 · Gujarati

1
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$^{n-1}C_r = (k^2 - 8) ^nC_{r+1}$ જો અને માત્ર જો:
A
$2\sqrt{2} < k \leq 3$
B
$2\sqrt{3} < k \leq 3\sqrt{2}$
C
$2\sqrt{3} < k < 3\sqrt{3}$
D
$2\sqrt{2} < k < 2\sqrt{3}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $^{n-1}C_r = (k^2 - 8) ^nC_{r+1}$
નિત્યસમ $^{n}C_{r+1} = \frac{n}{r+1} ^{n-1}C_r$ નો ઉપયોગ કરતા:
$^{n-1}C_r = (k^2 - 8) \cdot \frac{n}{r+1} ^{n-1}C_r$
$^{n-1}C_r \neq 0$ હોવાથી,આપણને મળે:
$1 = (k^2 - 8) \frac{n}{r+1} \Rightarrow \frac{r+1}{n} = k^2 - 8$
$0 \leq r+1 \leq n$ હોવાથી,$0 < \frac{r+1}{n} \leq 1$ થાય.
તેથી,$0 < k^2 - 8 \leq 1$.
$k^2 - 8 > 0$ ઉકેલતા $k^2 > 8$ મળે,એટલે કે $k > 2\sqrt{2}$ અથવા $k < -2\sqrt{2}$.
$k^2 - 8 \leq 1$ ઉકેલતા $k^2 \leq 9$ મળે,એટલે કે $-3 \leq k \leq 3$.
આ બંનેને જોડતા,ધન $k$ માટે,આપણને $2\sqrt{2} < k \leq 3$ મળે છે.
2
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $A$ એ $(1-3x+10x^2)^n$ ના વિસ્તરણમાં તમામ સહગુણકોનો સરવાળો દર્શાવે છે અને $B$ એ $(1+x^2)^n$ ના વિસ્તરણમાં તમામ સહગુણકોનો સરવાળો દર્શાવે છે,તો:
A
$A=B^3$
B
$3A=B$
C
$B=A^3$
D
$A=3B$

Solution

(A) બહુપદી $P(x)$ ના વિસ્તરણમાં તમામ સહગુણકોનો સરવાળો $x=1$ મૂકીને મેળવી શકાય છે.
$A$ માટે,$(1-3x+10x^2)^n$ માં સહગુણકોનો સરવાળો:
$A = (1-3(1)+10(1)^2)^n = (1-3+10)^n = 8^n$.
$B$ માટે,$(1+x^2)^n$ માં સહગુણકોનો સરવાળો:
$B = (1+(1)^2)^n = (1+1)^n = 2^n$.
હવે,$A$ ને $B$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવો:
$A = 8^n = (2^3)^n = (2^n)^3$.
તેથી,$B = 2^n$ હોવાથી:
$A = B^3$.
3
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
શ્રેણીઓ $4, 9, 14, 19, \ldots$ ($25$ માં પદ સુધી) અને $3, 6, 9, 12, \ldots$ ($37$ માં પદ સુધી) માં સામાન્ય પદોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$9$
B
$5$
C
$7$
D
$8$

Solution

(C) પ્રથમ શ્રેણી $4, 9, 14, 19, \ldots$ છે,જેમાં $a_1 = 4$ અને $d_1 = 5$ છે. $25$ મું પદ $T_{25} = 4 + (25-1)5 = 124$ છે.
બીજી શ્રેણી $3, 6, 9, 12, \ldots$ છે,જેમાં $a_2 = 3$ અને $d_2 = 3$ છે. $37$ મું પદ $T_{37} = 3 + (37-1)3 = 111$ છે.
સામાન્ય પદો બંને શ્રેણીમાં હોવા જોઈએ. પ્રથમ સામાન્ય પદ $9$ છે.
સામાન્ય પદોની નવી શ્રેણીનો સામાન્ય તફાવત $\text{LCM}(5, 3) = 15$ છે.
ધારો કે સામાન્ય પદો $a_n = 9 + (n-1)15$ છે. આપણે $a_n \le 111$ જોઈએ.
$9 + (n-1)15 \le 111 \implies (n-1)15 \le 102 \implies n-1 \le 6.8 \implies n \le 7.8$.
તેથી,સામાન્ય પદોની સંખ્યા $7$ છે.
4
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો પરવલય $y^2=4x$ અને વર્તુળ $x^2+y^2-4x-16y+64=0$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $d$ હોય,તો $d^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$16$
B
$24$
C
$20$
D
$36$

Solution

(C) પરવલયનું સમીકરણ $y^2=4x$ છે,તેથી $a=1$. પરવલયના બિંદુ $(at^2, 2at)$ પરના અભિલંબનું સમીકરણ $y = -tx + 2at + at^3$ છે.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x-2)^2 + (y-8)^2 = 4$ છે,જેનું કેન્દ્ર $C(2, 8)$ અને ત્રિજ્યા $r=2$ છે.
લઘુત્તમ અંતર માટે અભિલંબ કેન્દ્રમાંથી પસાર થવો જોઈએ. $8 = -2t + 2t + t^3$ $\Rightarrow t^3 = 8$ $\Rightarrow t=2$.
બિંદુ $P(4, 4)$ મળે છે. અંતર $PC = \sqrt{(4-2)^2 + (4-8)^2} = \sqrt{20}$.
તેથી $d^2 = 20$.
5
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $S = \{z \in \mathbb{C} : |z - i| = |z + i| = |z - 1|\}$ હોય,તો $n(S)$ શું થાય?
A
$1$
B
$0$
C
$3$
D
$2$

Solution

(A) ધારો કે $z = x + iy$. આપેલ સમીકરણો $|z - i| = |z + i| = |z - 1|$ છે.
આ સમીકરણો સંકર સમતલમાં બિંદુ $z$ ના બિંદુઓ $A(1, 0)$,$B(0, 1)$,અને $C(0, -1)$ થી અંતર દર્શાવે છે.
$|z - i| = |z + i|$ માટે,બિંદુ $z$ એ $i$ અને $-i$ ને જોડતા રેખાખંડના લંબદ્વિભાજક પર હોવું જોઈએ,જે વાસ્તવિક અક્ષ $(y = 0)$ છે.
$|z - i| = |z - 1|$ માટે,બિંદુ $z$ એ $i$ અને $1$ ને જોડતા રેખાખંડના લંબદ્વિભાજક પર હોવું જોઈએ.
જેમ કે $A, B, C$ એક ત્રિકોણ બનાવે છે,તેથી માત્ર એક જ બિંદુ (પરિકેન્દ્ર) એવું હોય જે ત્રણેય શિરોબિંદુઓથી સમાન અંતરે હોય.
આમ,$n(S) = 1$.
Solution diagram
6
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ચાર ભિન્ન બિંદુઓ $(2k, 3k), (1, 0), (0, 1)$ અને $(0, 0)$ એક વર્તુળ પર આવેલા હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{2}{13}$
B
$\frac{3}{13}$
C
$\frac{5}{13}$
D
$\frac{1}{13}$

Solution

(C) બિંદુઓ $(0, 0), (1, 0)$ અને $(0, 1)$ એ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ પર કાટખૂણો બનાવતો કાટકોણ ત્રિકોણ બનાવે છે.
આ ત્રણ બિંદુઓ વર્તુળ પર આવેલા હોવાથી,$(1, 0)$ અને $(0, 1)$ ને જોડતો રેખાખંડ એ વર્તુળનો વ્યાસ થશે.
વ્યાસના અંત્યબિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ હોય તેવા વર્તુળનું સમીકરણ $(x - x_1)(x - x_2) + (y - y_1)(y - y_2) = 0$ છે.
$(1, 0)$ અને $(0, 1)$ ને વ્યાસના અંત્યબિંદુઓ તરીકે લેતા:
$(x - 1)(x - 0) + (y - 0)(y - 1) = 0$
$x(x - 1) + y(y - 1) = 0$
$x^2 - x + y^2 - y = 0$
$x^2 + y^2 - x - y = 0$
બિંદુ $(2k, 3k)$ આ વર્તુળ પર આવેલું હોવાથી,તે સમીકરણનું સમાધાન કરશે:
$(2k)^2 + (3k)^2 - (2k) - (3k) = 0$
$4k^2 + 9k^2 - 5k = 0$
$13k^2 - 5k = 0$
$k(13k - 5) = 0$
આથી $k = 0$ અથવા $k = \frac{5}{13}$ મળે.
બિંદુઓ ભિન્ન હોવાથી,$k = 0$ શક્ય નથી (કારણ કે તે બિંદુ $(0, 0)$ આપે છે,જે પહેલેથી જ આપેલું છે). તેથી,$k = \frac{5}{13}$.
Solution diagram
7
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $a_1, a_2, \ldots, a_{10}$ એ $10$ અવલોકનો છે જેથી $\sum_{k=1}^{10} a_k = 50$ અને $\sum_{k < j} a_k a_j = 1100$ થાય. તો $a_1, a_2, \ldots, a_{10}$ નું પ્રમાણિત વિચલન કેટલું થાય?
A
$5$
B
$\sqrt{5}$
C
$10$
D
$\sqrt{115}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sum_{k=1}^{10} a_k = 50$ અને $\sum_{k < j} a_k a_j = 1100$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(\sum_{i=1}^{10} a_i)^2 = \sum_{i=1}^{10} a_i^2 + 2 \sum_{k < j} a_k a_j$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $(50)^2 = \sum_{i=1}^{10} a_i^2 + 2(1100)$.
$2500 = \sum_{i=1}^{10} a_i^2 + 2200$.
$\sum_{i=1}^{10} a_i^2 = 2500 - 2200 = 300$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{1}{n} \sum a_i^2 - (\bar{a})^2$,જ્યાં $\bar{a} = \frac{\sum a_i}{n} = \frac{50}{10} = 5$.
$\sigma^2 = \frac{300}{10} - (5)^2 = 30 - 25 = 5$.
તેથી,પ્રમાણિત વિચલન $\sigma = \sqrt{5}$.
8
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ઉપવલય $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$ ની જીવાની લંબાઈ,જેનું મધ્યબિંદુ $(1, \frac{2}{5})$ છે,તે કેટલી થાય?
A
$\frac{\sqrt{1691}}{5}$
B
$\frac{\sqrt{2009}}{5}$
C
$\frac{\sqrt{1741}}{5}$
D
$\frac{\sqrt{1541}}{5}$

Solution

(A) ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$ માટે મધ્યબિંદુ $(x_1, y_1)$ વાળી જીવાનું સમીકરણ $T=S_1$ છે.
અહીં $a^2=25, b^2=16$ અને $(x_1, y_1) = (1, \frac{2}{5})$ છે.
$T=S_1$ નો ઉપયોગ કરતા,જીવાનું સમીકરણ $\frac{x}{25}+\frac{y}{40} = -\frac{19}{20}$ મળે છે.
આ સમીકરણ અને ઉપવલયના સમીકરણને ઉકેલતા,જીવાની લંબાઈ $\frac{\sqrt{1691}}{5}$ મળે છે.
9
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
રેખા $4x + 5y = 20$ નો પ્રથમ ચરણમાં આવેલો ભાગ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ દ્વારા ત્રિભાજિત થાય છે. રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ વચ્ચેના ખૂણાનું ટેન્જન્ટ (tangent) શોધો:
A
$\frac{8}{5}$
B
$\frac{25}{41}$
C
$\frac{2}{5}$
D
$\frac{30}{41}$

Solution

(D) રેખા $4x + 5y = 20$ અક્ષોને $P(5, 0)$ અને $Q(0, 4)$ બિંદુએ છેદે છે.
ધારો કે ત્રિભાજન બિંદુઓ $A$ અને $B$ છે જેથી $PA = AB = BQ$ થાય.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$A$ ના યામ $PQ$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે:
$A = \left( \frac{1(0) + 2(5)}{1+2}, \frac{1(4) + 2(0)}{1+2} \right) = \left( \frac{10}{3}, \frac{4}{3} \right)$.
$B$ ના યામ $PQ$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે:
$B = \left( \frac{2(0) + 1(5)}{2+1}, \frac{2(4) + 1(0)}{2+1} \right) = \left( \frac{5}{3}, \frac{8}{3} \right)$.
રેખા $OA$ નો ઢાળ $(m_1)$ = $\frac{4/3}{10/3} = \frac{2}{5}$.
રેખા $OB$ નો ઢાળ $(m_2)$ = $\frac{8/3}{5/3} = \frac{8}{5}$.
$L_1$ અને $L_2$ વચ્ચેના ખૂણા $\theta$ માટે $\tan \theta$:
$\tan \theta = \left| \frac{m_2 - m_1}{1 + m_1 m_2} \right| = \left| \frac{\frac{8}{5} - \frac{2}{5}}{1 + (\frac{8}{5})(\frac{2}{5})} \right| = \frac{30}{41}$.
Solution diagram
10
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $a = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\sqrt{1+\sqrt{1+x^4}}-\sqrt{2}}{x^4}$ અને $b = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\sin^2 x}{\sqrt{2}-\sqrt{1+\cos x}}$ હોય,તો $ab^3$ ની કિંમત શોધો.
A
$36$
B
$32$
C
$25$
D
$30$

Solution

(B) માટે: $a = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\sqrt{1+\sqrt{1+x^4}}-\sqrt{2}}{x^4} \times \frac{\sqrt{1+\sqrt{1+x^4}}+\sqrt{2}}{\sqrt{1+\sqrt{1+x^4}}+\sqrt{2}} = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\sqrt{1+x^4}-1}{x^4(\sqrt{1+\sqrt{1+x^4}}+\sqrt{2})} = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{x^4}{x^4(\sqrt{1+\sqrt{1+x^4}}+\sqrt{2})(\sqrt{1+x^4}+1)} = \frac{1}{(2\sqrt{2})(2)} = \frac{1}{4\sqrt{2}}$.
$b$ માટે: $b = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\sin^2 x}{\sqrt{2}-\sqrt{1+\cos x}} = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{(1-\cos^2 x)(\sqrt{2}+\sqrt{1+\cos x})}{2-(1+\cos x)} = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{(1-\cos x)(1+\cos x)(\sqrt{2}+\sqrt{1+\cos x})}{1-\cos x} = \lim_{x \rightarrow 0} (1+\cos x)(\sqrt{2}+\sqrt{1+\cos x}) = (1+1)(\sqrt{2}+\sqrt{2}) = 2 \times 2\sqrt{2} = 4\sqrt{2}$.
$ab^3$ ની ગણતરી: $ab^3 = \frac{1}{4\sqrt{2}} \times (4\sqrt{2})^3 = \frac{1}{4\sqrt{2}} \times 64 \times 2\sqrt{2} = \frac{128\sqrt{2}}{4\sqrt{2}} = 32$.
11
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $8 = 3 + \frac{1}{4}(3 + p) + \frac{1}{4^2}(3 + 2p) + \frac{1}{4^3}(3 + 3p) + \dots \infty$ હોય,તો $p$ ની કિંમત શોધો.
A
$9$
B
$5$
C
$6$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણી એ અંકગણિતીય-ભૌમિતિક શ્રેણી $(AGP)$ છે,જેનું સ્વરૂપ $\sum_{n=0}^{\infty} (a + np)r^n$ છે,જ્યાં $a = 3$,$d = p$,અને $r = \frac{1}{4}$ છે.
અનંત $AGP$ નો સરવાળો $S = \frac{a}{1-r} + \frac{dr}{(1-r)^2}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$8 = \frac{3}{1 - \frac{1}{4}} + \frac{p \cdot \frac{1}{4}}{(1 - \frac{1}{4})^2}$
$8 = 4 + \frac{4p}{9}$
$4 = \frac{4p}{9}$
$p = 9$.
12
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $a \in \mathbb{R}$ નો એવો ગણ કે જેના માટે સમીકરણ $\cos 2x + a \sin x = 2a - 7$ નો ઉકેલ $[p, q]$ હોય અને $r = \tan 9^{\circ} - \tan 27^{\circ} - \frac{1}{\cot 63^{\circ}} + \tan 81^{\circ}$ હોય,તો $pqr$ ની કિંમત .................... થાય.
A
$62$
B
$55$
C
$48$
D
$45$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\cos 2x + a \sin x = 2a - 7$
$\cos 2x = 1 - 2 \sin^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા: $1 - 2 \sin^2 x + a \sin x = 2a - 7$
$2 \sin^2 x - a \sin x + 2a - 8 = 0$
$2(\sin^2 x - 4) - a(\sin x - 2) = 0$
$(\sin x - 2)(2 \sin x + 4 - a) = 0$
$\sin x \neq 2$ હોવાથી,$a = 2 \sin x + 4$ મળે.
$-1 \leq \sin x \leq 1$ હોવાથી,$a \in [2, 6]$ મળે.
તેથી,$p = 2$ અને $q = 6$.
હવે,$r = \tan 9^{\circ} + \cot 9^{\circ} - (\tan 27^{\circ} + \cot 27^{\circ}) = \frac{2}{\sin 18^{\circ}} - \frac{2}{\sin 54^{\circ}}$.
$\sin 18^{\circ} = \frac{\sqrt{5}-1}{4}$ અને $\sin 54^{\circ} = \frac{\sqrt{5}+1}{4}$ મૂકતા,$r = 4$ મળે.
તેથી,$pqr = 2 \times 6 \times 4 = 48$.
13
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\alpha$ એ સમીકરણ $x^2+x+1=0$ નું સમાધાન કરે છે અને $(1+\alpha)^7=A+B\alpha+C\alpha^2$,જ્યાં $A, B, C \geq 0$ હોય,તો $5(3A-2B-C)$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$5$
C
$7$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ $x^2+x+1=0$ ના બીજ $\omega$ અને $\omega^2$ છે. ધારો કે $\alpha = \omega$.
$1+\omega+\omega^2=0$ હોવાથી,$1+\omega = -\omega^2$.
તેથી $(1+\alpha)^7 = (1+\omega)^7 = (-\omega^2)^7 = -\omega^{14} = -\omega^2$.
$1+\omega+\omega^2=0$ નો ઉપયોગ કરતા,$-\omega^2 = 1+\omega$.
$1+\omega$ ને $A+B\alpha+C\alpha^2 = A+B\omega+C\omega^2$ સાથે સરખાવતા,$A=1, B=1, C=0$ મળે છે.
આમ,$5(3A-2B-C) = 5(3(1)-2(1)-0) = 5(3-2) = 5(1) = 5$.
14
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $R$ એ રેખાઓ $3x-y+1=0$ અને $x+2y-5=0$ વચ્ચેનો ઉગમબિંદુ ધરાવતો આંતરિક પ્રદેશ છે. $a$ ની તમામ કિંમતોનો ગણ,જેના માટે બિંદુઓ $(a^2, a+1)$ એ $R$ માં આવેલા હોય,તે છે:
A
$(-3,-1) \cup (-\frac{1}{3}, 1)$
B
$(-3,0) \cup (\frac{1}{3}, 1)$
C
$(-3,0) \cup (\frac{2}{3}, 1)$
D
$(-3,-1) \cup (\frac{1}{3}, 1)$

Solution

(B) ધારો કે $P = (a^2, a+1)$.
રેખા $L_1: 3x-y+1=0$ માટે,ઉગમબિંદુ $(0,0)$ લેતા $L_1(0,0) = 3(0)-0+1 = 1 > 0$ મળે છે.
બિંદુ $P$ એ ઉગમબિંદુની સમાન બાજુએ હોવાથી,$L_1(a^2, a+1) > 0$ થાય.
$3(a^2) - (a+1) + 1 > 0$ $\Rightarrow 3a^2 - a > 0$ $\Rightarrow a(3a-1) > 0$.
તેથી,$a \in (-\infty, 0) \cup (\frac{1}{3}, \infty) \dots (i)$.
રેખા $L_2: x+2y-5=0$ માટે,ઉગમબિંદુ $(0,0)$ લેતા $L_2(0,0) = 0+2(0)-5 = -5 < 0$ મળે છે.
બિંદુ $P$ એ ઉગમબિંદુની સમાન બાજુએ હોવાથી,$L_2(a^2, a+1) < 0$ થાય.
$a^2 + 2(a+1) - 5 < 0$ $\Rightarrow a^2 + 2a - 3 < 0$ $\Rightarrow (a+3)(a-1) < 0$.
તેથી,$a \in (-3, 1) \dots (ii)$.
$(i)$ અને $(ii)$ નો છેદગણ લેતા:
$a \in (-3, 0) \cup (\frac{1}{3}, 1)$.
Solution diagram
15
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$20, 19 \frac{1}{4}, 18 \frac{1}{2}, 17 \frac{3}{4}, \ldots, -129 \frac{1}{4}$ શ્રેણીના અંતથી $20$ મું પદ કયું છે?
A
$-118$
B
$-110$
C
$-115$
D
$-100$

Solution

(C) આપેલ શ્રેણી એક $A.P.$ છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = 20$ અને સામાન્ય તફાવત $d = 19 \frac{1}{4} - 20 = -\frac{3}{4}$ છે.
અંતથી $n$ મું પદ શોધવા માટે,આપણે $A.P.$ ને ઉલટાવી શકીએ છીએ.
નવી $A.P.$ $-129 \frac{1}{4}$ થી શરૂ થાય છે અને તેનો સામાન્ય તફાવત $d' = -d = \frac{3}{4}$ છે.
અંતથી $n$ મું પદ $a_n = a_{last} + (n-1)d'$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,$a_{last} = -129 \frac{1}{4} = -\frac{517}{4}$,$n = 20$,અને $d' = \frac{3}{4}$ છે.
$a_{20} = -\frac{517}{4} + (20-1) \times \frac{3}{4}$
$a_{20} = -\frac{517}{4} + 19 \times \frac{3}{4}$
$a_{20} = \frac{-517 + 57}{4} = \frac{-460}{4} = -115$.
16
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{3+\alpha \sin x+\beta \cos x+\log _e(1-x)}{3 \tan ^2 x}=\frac{1}{3}$ હોય,તો $2 \alpha-\beta$ ની કિંમત શોધો:
A
$2$
B
$7$
C
$5$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{3+\alpha \sin x+\beta \cos x+\log _e(1-x)}{3 \tan ^2 x}=\frac{1}{3}$.
$\sin x$,$\cos x$,અને $\log _e(1-x)$ માટે ટેલર શ્રેણીનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin x = x - \frac{x^3}{6} + \dots$
$\cos x = 1 - \frac{x^2}{2} + \dots$
$\log _e(1-x) = -x - \frac{x^2}{2} - \frac{x^3}{3} - \dots$
અંશમાં કિંમતો મૂકતા:
$3 + \alpha(x - \frac{x^3}{6}) + \beta(1 - \frac{x^2}{2}) + (-x - \frac{x^2}{2} - \frac{x^3}{3}) = (3+\beta) + (\alpha-1)x - (\frac{\beta+1}{2})x^2 + \dots$
લક્ષનું અસ્તિત્વ હોવા માટે $x^0$ અને $x^1$ ના સહગુણકો શૂન્ય હોવા જોઈએ:
$3+\beta = 0 \Rightarrow \beta = -3$
$\alpha-1 = 0 \Rightarrow \alpha = 1$
હવે,$2\alpha - \beta = 2(1) - (-3) = 2 + 3 = 5$.
17
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2-x-1=0$ ના બીજ હોય અને $S_n=2023 \alpha^n+2024 \beta^n$ હોય,તો
A
$2 S_{12}=S_{11}+S_{10}$
B
$S_{12}=S_{11}+S_{10}$
C
$2 S_{11}=S_{12}+S_{10}$
D
$S_{11}=S_{10}+S_{12}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^2-x-1=0$ માટે,બીજ $\alpha$ અને $\beta$ એ $\alpha^2 = \alpha + 1$ અને $\beta^2 = \beta + 1$ નું પાલન કરે છે.
આપેલ છે કે $S_n = 2023 \alpha^n + 2024 \beta^n$.
$S_{n-1} + S_{n-2} = (2023 \alpha^{n-1} + 2024 \beta^{n-1}) + (2023 \alpha^{n-2} + 2024 \beta^{n-2})$ લો.
$= 2023 \alpha^{n-2}(\alpha + 1) + 2024 \beta^{n-2}(\beta + 1)$.
કારણ કે $\alpha + 1 = \alpha^2$ અને $\beta + 1 = \beta^2$,તેથી:
$= 2023 \alpha^{n-2}(\alpha^2) + 2024 \beta^{n-2}(\beta^2) = 2023 \alpha^n + 2024 \beta^n = S_n$.
આમ,$S_n = S_{n-1} + S_{n-2}$.
$n=12$ લેતા,આપણને $S_{12} = S_{11} + S_{10}$ મળે છે.
18
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A$ અને $B$ બે શાંત ગણ છે જેમાં અનુક્રમે $m$ અને $n$ ઘટકો છે. ગણ $A$ ના કુલ ઉપગણોની સંખ્યા ગણ $B$ ના કુલ ઉપગણોની સંખ્યા કરતા $56$ વધારે છે. તો બિંદુ $P(m, n)$ નું બિંદુ $Q(-2, -3)$ થી અંતર શોધો.
A
$10$
B
$6$
C
$4$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ છે કે ગણ $A$ ના ઉપગણોની સંખ્યા $2^m$ છે અને ગણ $B$ ના ઉપગણોની સંખ્યા $2^n$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$2^m - 2^n = 56$.
$2^n(2^{m-n} - 1) = 56 = 8 \times 7 = 2^3 \times 7$.
$2$ ની ઘાતની સરખામણી કરતા,$2^n = 2^3$,જેનો અર્થ છે કે $n = 3$.
વળી,$2^{m-n} - 1 = 7$,તેથી $2^{m-n} = 8 = 2^3$.
આમ,$m - n = 3$,અને $n = 3$ મૂકતા,આપણને $m = 6$ મળે છે.
બિંદુઓ $P(6, 3)$ અને $Q(-2, -3)$ છે.
અંતર $PQ = \sqrt{(6 - (-2))^2 + (3 - (-3))^2} = \sqrt{8^2 + 6^2} = \sqrt{64 + 36} = \sqrt{100} = 10$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
19
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $2 \tan ^2 \theta-5 \sec \theta=1$ ને અંતરાલ $\left[0, \frac{n \pi}{2}\right]$ માં બરાબર $7$ ઉકેલો હોય,$n \in N$ ની ન્યૂનતમ કિંમત માટે,તો $\sum_{k=1}^{n} \frac{k}{2^{k}}$ ની કિંમત શોધો :
A
$\frac{1}{2^{15}}(2^{14}-14)$
B
$\frac{1}{2^{14}}(2^{15}-15)$
C
$1-\frac{15}{2^{13}}$
D
$\frac{1}{2^{13}}(2^{14}-15)$

Solution

(D) આપેલ છે $2 \tan ^2 \theta - 5 \sec \theta = 1$.
$\tan ^2 \theta = \sec ^2 \theta - 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$2(\sec ^2 \theta - 1) - 5 \sec \theta - 1 = 0$.
$2 \sec ^2 \theta - 5 \sec \theta - 3 = 0$.
$(2 \sec \theta + 1)(\sec \theta - 3) = 0$.
$\sec \theta = -\frac{1}{2}$ શક્ય નથી,તેથી $\sec \theta = 3$,જેનો અર્થ છે $\cos \theta = \frac{1}{3}$.
$[0, 2\pi]$ અંતરાલમાં $\cos \theta = \frac{1}{3}$ માટે $2$ ઉકેલો મળે છે.
$7$ ઉકેલો માટે,$n = 13$ મળે છે.
આપણે $S = \sum_{k=1}^{13} \frac{k}{2^k}$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$S = \frac{1}{2} + \frac{2}{2^2} + \dots + \frac{13}{2^{13}}$.
$\frac{1}{2}S = \frac{1}{2^2} + \dots + \frac{12}{2^{13}} + \frac{13}{2^{14}}$.
બાદબાકી કરતા $\frac{S}{2} = 1 - \frac{15}{2^{14}}$ મળે છે.
તેથી $S = 2 - \frac{15}{2^{13}} = \frac{2^{14} - 15}{2^{13}}$.
20
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $e_1$ એ અતિવલય $\frac{x^2}{16}-\frac{y^2}{9}=1$ ની ઉત્કેન્દ્રતા છે અને $e_2$ એ ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1, a>b$ ની ઉત્કેન્દ્રતા છે,જે અતિવલયના નાભિઓમાંથી પસાર થાય છે. જો $e_1 e_2=1$ હોય,તો $x$-અક્ષને સમાંતર અને $(0,2)$ માંથી પસાર થતી ઉપવલયની જીવાની લંબાઈ શોધો:
A
$4 \sqrt{5}$
B
$\frac{8 \sqrt{5}}{3}$
C
$\frac{10 \sqrt{5}}{3}$
D
$3 \sqrt{5}$

Solution

(C) અતિવલય $\frac{x^2}{16}-\frac{y^2}{9}=1$ માટે,$a^2=16$ અને $b^2=9$ છે. ઉત્કેન્દ્રતા $e_1 = \sqrt{1+\frac{9}{16}} = \frac{5}{4}$ છે.
$e_1 e_2 = 1$ હોવાથી,$e_2 = \frac{4}{5}$ મળે.
અતિવલયની નાભિઓ $(\pm 5, 0)$ છે.
ઉપવલય $(\pm 5, 0)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $a=5$ મળે.
ઉપવલય માટે,$e_2^2 = 1 - \frac{b^2}{a^2}$ $\Rightarrow \frac{16}{25} = 1 - \frac{b^2}{25}$ $\Rightarrow b^2 = 9$ મળે.
ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{9}=1$ છે.
$y=2$ મુકતા,$\frac{x^2}{25} + \frac{4}{9} = 1$ $\Rightarrow x^2 = \frac{125}{9}$ $\Rightarrow x = \pm \frac{5 \sqrt{5}}{3}$ મળે.
જીવાની લંબાઈ $\frac{5 \sqrt{5}}{3} - (-\frac{5 \sqrt{5}}{3}) = \frac{10 \sqrt{5}}{3}$ થાય.
Solution diagram
21
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\alpha = \frac{(4!)!}{(4!)^{3!}}$ અને $\beta = \frac{(5!)!}{(5!)^{4!}}$. તો:
A
$\alpha \in N$ અને $\beta \notin N$
B
$\alpha \notin N$ અને $\beta \in N$
C
$\alpha \in N$ અને $\beta \in N$
D
$\alpha \notin N$ અને $\beta \notin N$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\alpha = \frac{(4!)!}{(4!)^{3!}} = \frac{24!}{(24)^6}$ અને $\beta = \frac{(5!)!}{(5!)^{4!}} = \frac{120!}{(120)^{24}}$.
$n$ ભિન્ન વસ્તુઓને $m$ કદના $k$ જૂથોમાં વહેંચવાની રીતોની સંખ્યા (જ્યાં $n = km$) $\frac{n!}{(m!)^k \cdot k!}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\alpha$ માટે,$n=24, m=4, k=6$. રીતોની સંખ્યા $\frac{24!}{(4!)^6 \cdot 6!} = K_1$ છે,જ્યાં $K_1 \in N$.
તેથી,$\alpha = K_1 \cdot 6!$. $K_1$ અને $6!$ પૂર્ણાંક હોવાથી,$\alpha \in N$.
$\beta$ માટે,$n=120, m=5, k=24$. રીતોની સંખ્યા $\frac{120!}{(5!)^{24} \cdot 24!} = K_2$ છે,જ્યાં $K_2 \in N$.
તેથી,$\beta = K_2 \cdot 24!$. $K_2$ અને $24!$ પૂર્ણાંક હોવાથી,$\beta \in N$.
આમ,$\alpha$ અને $\beta$ બંને પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ છે.
22
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$15$ અવલોકનોનો મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન અનુક્રમે $12$ અને $3$ મળ્યા હતા. ફરીથી તપાસતા જાણવા મળ્યું કે એક અવલોકન $12$ ને બદલે $10$ તરીકે વાંચવામાં આવ્યું હતું. જો $\mu$ અને $\sigma^2$ એ સાચા અવલોકનોના મધ્યક અને વિચરણ દર્શાવતા હોય,તો $15(\mu+\mu^2+\sigma^2)$ ની કિંમત $...................$ થાય.
A
$2521$
B
$3562$
C
$1245$
D
$2356$

Solution

(A) ધારો કે ખોટો મધ્યક $\mu^{\prime}$ અને પ્રમાણિત વિચલન $\sigma^{\prime}$ છે.
આપણી પાસે $\mu^{\prime} = \frac{\Sigma x_i}{15} = 12 \Rightarrow \Sigma x_i = 180$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ,સાચો $\Sigma x_i = 180 - 10 + 12 = 182$.
$\mu = \frac{182}{15}$.
વળી,$\sigma^{\prime} = \sqrt{\frac{\Sigma x_i^2}{15} - (12)^2} = 3$ $\Rightarrow \frac{\Sigma x_i^2}{15} - 144 = 9$ $\Rightarrow \Sigma x_i^2 = 15 \times 153 = 2295$.
સાચો $\Sigma x_i^2 = 2295 - 10^2 + 12^2 = 2295 - 100 + 144 = 2339$.
$\sigma^2 = \frac{\Sigma x_i^2}{15} - \mu^2 = \frac{2339}{15} - \left(\frac{182}{15}\right)^2$.
આપણે $15(\mu + \mu^2 + \sigma^2)$ શોધવાનું છે.
$\sigma^2 = \frac{\Sigma x_i^2}{15} - \mu^2$ મૂકતા:
$15(\mu + \mu^2 + \frac{\Sigma x_i^2}{15} - \mu^2) = 15(\mu + \frac{\Sigma x_i^2}{15}) = 15\mu + \Sigma x_i^2$.
$= 15 \times \frac{182}{15} + 2339 = 182 + 2339 = 2521$.
23
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $\alpha$ ના તમામ વાસ્તવિક મૂલ્યોના વર્ગોનો સરવાળો $p$ હોય,જેના માટે રેખાઓ $2x - y + 3 = 0$,$6x + 3y + 1 = 0$ અને $\alpha x + 2y - 2 = 0$ ત્રિકોણ બનાવતી નથી,તો $p$ થી નાનો અથવા તેના બરાબરનો મહત્તમ પૂર્ણાંક $.........$ છે.
A
$35$
B
$33$
C
$34$
D
$32$

Solution

(D) ત્રણ રેખાઓ ત્રિકોણ ન બનાવે જો તે સંગામી હોય અથવા તેમાંથી કોઈ પણ બે રેખાઓ સમાંતર હોય.
કિસ્સો-$1$: રેખાઓ સંગામી છે.
સંગામી હોવાની શરત એ છે કે સહગુણકોનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\begin{vmatrix} 2 & -1 & 3 \\ 6 & 3 & 1 \\ \alpha & 2 & -2 \end{vmatrix} = 0$
$2(-6 - 2) - (-1)(-12 - \alpha) + 3(12 - 3\alpha) = 0$
$-16 - 12 - \alpha + 36 - 9\alpha = 0$
$8 - 10\alpha = 0 \Rightarrow \alpha = \frac{4}{5}$.
કિસ્સો-$2$: બે રેખાઓ સમાંતર છે.
રેખા $L_1: 2x - y + 3 = 0$ (ઢાળ $m_1 = 2$)
રેખા $L_2: 6x + 3y + 1 = 0$ (ઢાળ $m_2 = -2$)
રેખા $L_3: \alpha x + 2y - 2 = 0$ (ઢાળ $m_3 = -\frac{\alpha}{2}$)
$L_3$ એ $L_1$ ને સમાંતર હોય જો $-\frac{\alpha}{2} = 2 \Rightarrow \alpha = -4$.
$L_3$ એ $L_2$ ને સમાંતર હોય જો $-\frac{\alpha}{2} = -2 \Rightarrow \alpha = 4$.
$\alpha$ ના મૂલ્યો $\frac{4}{5}, 4, -4$ છે.
વર્ગોનો સરવાળો $p = (\frac{4}{5})^2 + (4)^2 + (-4)^2 = \frac{16}{25} + 16 + 16 = 32.64$.
$p$ થી નાનો અથવા તેના બરાબરનો મહત્તમ પૂર્ણાંક $[32.64] = 32$ છે.
24
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$(1-x)^{2008}(1+x+x^2)^{2007}$ ના વિસ્તરણમાં $x^{2012}$ નો સહગુણક કેટલો થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $(1-x)^{2008}(1+x+x^2)^{2007}$
$= (1-x)(1-x)^{2007}(1+x+x^2)^{2007}$
$= (1-x)[(1-x)(1+x+x^2)]^{2007}$
$= (1-x)(1-x^3)^{2007}$
$= (1-x) \sum_{r=0}^{2007} {}^{2007}C_r (-x^3)^r$
$= \sum_{r=0}^{2007} (-1)^r {}^{2007}C_r x^{3r} - \sum_{r=0}^{2007} (-1)^r {}^{2007}C_r x^{3r+1}$
$x^{2012}$ ના સહગુણક માટે:
કિસ્સો $1$: $3r = 2012 \implies r = \frac{2012}{3}$ (પૂર્ણાંક નથી)
કિસ્સો $2$: $3r+1 = 2012 \implies 3r = 2011 \implies r = \frac{2011}{3}$ (પૂર્ણાંક નથી)
$r$ પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ,તેથી $x^{2012}$ વાળું કોઈ પદ નથી.
આમ,$x^{2012}$ નો સહગુણક $0$ છે.
25
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
એક વર્તુળ $(x-\alpha)^2+(y-\beta)^2=50$ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $\alpha, \beta > 0$ છે. જો આ વર્તુળ રેખા $y+x=0$ ને બિંદુ $P$ પર સ્પર્શે છે,જેનું ઉગમબિંદુથી અંતર $4 \sqrt{2}$ છે,તો $(\alpha+\beta)^2$ ની કિંમત ................ થાય.
A
$103$
B
$102$
C
$55$
D
$100$

Solution

(D) વર્તુળનું સમીકરણ $(x-\alpha)^2+(y-\beta)^2=50$ છે,તેથી કેન્દ્ર $C(\alpha, \beta)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{50} = 5 \sqrt{2}$ છે.
વર્તુળ રેખા $x+y=0$ ને બિંદુ $P$ પર સ્પર્શતું હોવાથી,કેન્દ્ર $C(\alpha, \beta)$ થી રેખા $x+y=0$ નું લંબ અંતર ત્રિજ્યા $r$ જેટલું હોવું જોઈએ.
અંતર $d = \frac{|\alpha+\beta|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{|\alpha+\beta|}{\sqrt{2}}$.
$d = r$ લેતા,આપણને $\frac{|\alpha+\beta|}{\sqrt{2}} = 5 \sqrt{2}$ મળે છે.
$|\alpha+\beta| = 5 \sqrt{2} \times \sqrt{2} = 10$.
$\alpha, \beta > 0$ હોવાથી,$\alpha+\beta = 10$ મળે.
તેથી,$(\alpha+\beta)^2 = 10^2 = 100$.
Solution diagram
26
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે સંકર સંખ્યાઓ $\alpha$ અને $\frac{1}{\bar{\alpha}}$ એ અનુક્રમે વર્તુળો $|z-z_0|^2=4$ અને $|z-z_0|^2=16$ પર આવેલા છે,જ્યાં $z_0=1+i$. તો $100|\alpha|^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$30$
B
$20$
C
$32$
D
$22$

Solution

(B) આપેલ છે કે $|z-z_0|^2=4$ અને $\alpha$ તેના પર છે,તેથી $|\alpha-z_0|^2=4$.
$(\alpha-z_0)(\bar{\alpha}-\bar{z}_0)=4 \Rightarrow |\alpha|^2 - \alpha\bar{z}_0 - \bar{\alpha}z_0 + |z_0|^2 = 4$.
$z_0 = 1+i$ હોવાથી,$|z_0|^2 = 1^2+1^2 = 2$.
તેથી,$|\alpha|^2 - (\alpha\bar{z}_0 + \bar{\alpha}z_0) = 4 - 2 = 2$ ... $(i)$.
આપેલ છે કે $\frac{1}{\bar{\alpha}}$ એ $|z-z_0|^2=16$ પર છે,તેથી $|\frac{1}{\bar{\alpha}}-z_0|^2=16$.
$|\frac{1-\bar{\alpha}z_0}{\bar{\alpha}}|^2 = 16 \Rightarrow \frac{|1-\bar{\alpha}z_0|^2}{|\alpha|^2} = 16$.
$|1-\bar{\alpha}z_0|^2 = 16|\alpha|^2 \Rightarrow (1-\bar{\alpha}z_0)(1-\alpha\bar{z}_0) = 16|\alpha|^2$.
$1 - (\alpha\bar{z}_0 + \bar{\alpha}z_0) + |\alpha|^2|z_0|^2 = 16|\alpha|^2$.
$1 - (\alpha\bar{z}_0 + \bar{\alpha}z_0) + 2|\alpha|^2 = 16|\alpha|^2$.
$1 - (\alpha\bar{z}_0 + \bar{\alpha}z_0) = 14|\alpha|^2$ ... $(ii)$.
$(i)$ માંથી $(ii)$ બાદ કરતા:
$(|\alpha|^2 - (\alpha\bar{z}_0 + \bar{\alpha}z_0)) - (1 - (\alpha\bar{z}_0 + \bar{\alpha}z_0)) = 2 - 14|\alpha|^2$.
$|\alpha|^2 - 1 = 2 - 14|\alpha|^2$.
$15|\alpha|^2 = 3 \Rightarrow |\alpha|^2 = \frac{3}{15} = \frac{1}{5}$.
તેથી,$100|\alpha|^2 = 100 \times \frac{1}{5} = 20$.
27
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2024
જો $64$ પદોની $G.P.$ માં,બધા પદોનો સરવાળો $G.P.$ ના એકી પદોના સરવાળા કરતાં $7$ ગણો હોય,તો $G.P.$ નો સામાન્ય ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$7$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(D) ધારો કે $G.P.$ $a, ar, ar^2, \ldots, ar^{63}$ છે.
બધા $64$ પદોનો સરવાળો $S_{64} = \frac{a(r^{64}-1)}{r-1}$ છે.
એકી પદો $a, ar^2, ar^4, \ldots, ar^{62}$ છે. આ $32$ પદોની $G.P.$ છે,જેમાં પ્રથમ પદ $a$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r^2$ છે.
એકી પદોનો સરવાળો $S_{odd} = \frac{a((r^2)^{32}-1)}{r^2-1} = \frac{a(r^{64}-1)}{r^2-1}$ છે.
આપેલ છે કે $S_{64} = 7 \times S_{odd}$,તેથી:
$\frac{a(r^{64}-1)}{r-1} = 7 \times \frac{a(r^{64}-1)}{r^2-1}$.
$r \neq 1$ અને $r^{64} \neq 1$ લેતા,બંને બાજુથી $\frac{a(r^{64}-1)}{r-1}$ ને દૂર કરતા:
$1 = \frac{7}{r+1}$.
$r+1 = 7 \Rightarrow r = 6$.
28
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
એક $A.P.$ માં,છઠ્ઠું પદ $a_6 = 2$ છે. જો $a_1 a_4 a_5$ નો ગુણાકાર મહત્તમ હોય,તો $A.P.$ નો સામાન્ય તફાવત કેટલો થાય?
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{8}{5}$
D
$\frac{5}{8}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $a_6 = 2$,તેથી $a + 5d = 2$,જેનો અર્થ છે $a = 2 - 5d$.
ધારો કે ગુણાકાર $P = a_1 a_4 a_5 = a(a + 3d)(a + 4d)$ છે.
$a = 2 - 5d$ મૂકતા:
$P = (2 - 5d)(2 - 5d + 3d)(2 - 5d + 4d)$
$P = (2 - 5d)(2 - 2d)(2 - d)$
$P = (2 - 5d)(4 - 6d + 2d^2) = 8 - 12d + 4d^2 - 20d + 30d^2 - 10d^3$
$P(d) = -10d^3 + 34d^2 - 32d + 8$
મહત્તમ કિંમત શોધવા માટે,વિકલન $P'(d)$ શોધીએ:
$P'(d) = -30d^2 + 68d - 32$
$P'(d) = 0$ લેતા:
$-2(15d^2 - 34d + 16) = 0$
$-2(3d - 2)(5d - 8) = 0$
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ્સ $d = \frac{2}{3}$ અને $d = \frac{8}{5}$ મળે છે.
દ્વિતીય વિકલન કસોટી મુજબ:
$P''(d) = -60d + 68$.
$d = \frac{8}{5}$ માટે,$P''(\frac{8}{5}) = -28 < 0$,તેથી તે મહત્તમ મૂલ્ય આપે છે.
આમ,સામાન્ય તફાવત $d = \frac{8}{5}$ છે.
29
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $z = \frac{1}{2} - 2i$ એ રીતે હોય કે $|z+1| = \alpha z + \beta(1+i)$,જ્યાં $i = \sqrt{-1}$ અને $\alpha, \beta \in \mathbb{R}$,તો $\alpha + \beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$-4$
B
$3$
C
$2$
D
$-1$

Solution

(B) આપેલ છે $z = \frac{1}{2} - 2i$.
સમીકરણ $|z+1| = \alpha z + \beta(1+i)$ માં $z$ ની કિંમત મૂકતા:
$|(\frac{1}{2} - 2i) + 1| = \alpha(\frac{1}{2} - 2i) + \beta(1+i)$
$|\frac{3}{2} - 2i| = (\frac{\alpha}{2} + \beta) + (\beta - 2\alpha)i$
ડાબી બાજુનું માનાંક શોધતા:
$|\frac{3}{2} - 2i| = \sqrt{(\frac{3}{2})^2 + (-2)^2} = \sqrt{\frac{9}{4} + 4} = \sqrt{\frac{25}{4}} = \frac{5}{2}$
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોને સરખાવતા:
કાલ્પનિક ભાગ: $\beta - 2\alpha = 0 \implies \beta = 2\alpha$
વાસ્તવિક ભાગ: $\frac{\alpha}{2} + \beta = \frac{5}{2}$
$\beta = 2\alpha$ ને વાસ્તવિક ભાગના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{\alpha}{2} + 2\alpha = \frac{5}{2}$
$\frac{5\alpha}{2} = \frac{5}{2} \implies \alpha = 1$
તેથી $\beta = 2(1) = 2$.
આમ,$\alpha + \beta = 1 + 2 = 3$.
30
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$\lim _{x \rightarrow \frac{\pi}{2}}\left(\frac{1}{\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^2} \int_{x^3}^{\left(\frac{\pi}{2}\right)^3} \cos \left(t^{1/3}\right) d t\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3 \pi^2}{8}$
B
$\frac{3 \pi^2}{4}$
C
$\frac{3 \pi}{8}$
D
$\frac{3 \pi}{4}$

Solution

(A) ધારો કે $L = \lim _{x \rightarrow \frac{\pi}{2}} \frac{\int_{x^3}^{(\pi/2)^3} \cos(t^{1/3}) dt}{(x-\pi/2)^2}$.
અહીં લક્ષ $\frac{0}{0}$ સ્વરૂપમાં હોવાથી,આપણે $L$'$H$ôpital ના નિયમ અને Leibniz ના સંકલન નિયમનો ઉપયોગ કરીશું:
$L = \lim _{x \rightarrow \frac{\pi}{2}} \frac{\frac{d}{dx} \int_{x^3}^{(\pi/2)^3} \cos(t^{1/3}) dt}{2(x-\pi/2)}$
$L = \lim _{x \rightarrow \frac{\pi}{2}} \frac{0 - \cos((x^3)^{1/3}) \cdot \frac{d}{dx}(x^3)}{2(x-\pi/2)}$
$L = \lim _{x \rightarrow \frac{\pi}{2}} \frac{-\cos(x) \cdot 3x^2}{2(x-\pi/2)}$
ધારો કે $h = x - \frac{\pi}{2}$,તેથી $x = h + \frac{\pi}{2}$. જ્યારે $x \rightarrow \frac{\pi}{2}$,ત્યારે $h \rightarrow 0$.
$L = \lim _{h \rightarrow 0} \frac{-\cos(h + \pi/2) \cdot 3(h + \pi/2)^2}{2h}$
$L = \lim _{h \rightarrow 0} \frac{\sin(h) \cdot 3(h + \pi/2)^2}{2h}$
કારણ કે $\lim _{h \rightarrow 0} \frac{\sin h}{h} = 1$,તેથી:
$L = 1 \cdot \frac{3(\pi/2)^2}{2} = \frac{3 \cdot \pi^2/4}{2} = \frac{3 \pi^2}{8}$.
31
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
$\triangle ABC$ માં,ધારો કે $y=x$ એ $\angle B$ ના ખૂણાના દ્વિભાજકનું સમીકરણ છે અને બાજુ $AC$ નું સમીકરણ $2x-y=2$ છે. જો $2AB=BC$ હોય અને બિંદુઓ $A$ અને $B$ અનુક્રમે $(4,6)$ અને $(\alpha, \beta)$ હોય,તો $\alpha+2\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$42$
B
$39$
C
$48$
D
$45$

Solution

(A) $1$. $\angle B$ નો ખૂણાનો દ્વિભાજક $y=x$ છે. બિંદુ $B(\alpha, \beta)$ આ રેખા પર હોવાથી,$\alpha=\beta$ થાય. તેથી,$B$ એ $(\alpha, \alpha)$ છે.
$2$. બાજુ $AC$ નું સમીકરણ $2x-y=2$ છે. બિંદુ $D$ એ ખૂણાના દ્વિભાજક $y=x$ અને $AC$ $(2x-y=2)$ નું છેદબિંદુ છે. $y=x$ ને $2x-y=2$ માં મૂકતા,$2x-x=2$ મળે,તેથી $x=2$. આમ,$D=(2,2)$.
$3$. $\triangle ABC$ માં ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ,$\angle B$ નો દ્વિભાજક સામેની બાજુ $AC$ ને બાજુઓના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે: $\frac{AD}{DC} = \frac{AB}{BC}$.
$4$. આપેલ છે કે $2AB=BC$,તેથી $\frac{AB}{BC} = \frac{1}{2}$. તેથી,$\frac{AD}{DC} = \frac{1}{2}$.
$5$. બિંદુ $D(2,2)$ એ $AC$ ને $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે,જ્યાં $A=(4,6)$ અને $C=(x_c, y_c)$,તેથી $2 = \frac{1 \cdot x_c + 2 \cdot 4}{1+2} \implies x_c = -2$,અને $2 = \frac{1 \cdot y_c + 2 \cdot 6}{1+2} \implies y_c = -6$. તેથી $C=(-2,-6)$.
$6$. બિંદુ $A(4,6)$ નું ખૂણાના દ્વિભાજક $y=x$ ની સાપેક્ષમાં પ્રતિબિંબ રેખા $BC$ પર આવેલું છે. $(4,6)$ નું $y=x$ ની સાપેક્ષમાં પ્રતિબિંબ $A'(6,4)$ છે.
$7$. રેખા $BC$ એ $B(\alpha, \alpha)$ અને $A'(6,4)$ માંથી પસાર થાય છે. ઢાળ $m = \frac{\alpha-4}{\alpha-6}$ છે. સમીકરણ $y-\alpha = \frac{\alpha-4}{\alpha-6}(x-\alpha)$ છે.
$8$. બિંદુ $C(-2,-6)$ રેખા $BC$ પર હોવાથી,$-6-\alpha = \frac{\alpha-4}{\alpha-6}(-2-\alpha)$.
$9$. આને ઉકેલતા: $(-6-\alpha)(\alpha-6) = (\alpha-4)(-2-\alpha) \implies \alpha^2-36 = \alpha^2-2\alpha-8 \implies 2\alpha = 28 \implies \alpha=14$.
$10$. $\alpha=\beta$ હોવાથી,$B=(14,14)$. તેથી $\alpha+2\beta = 14+2(14) = 14+28 = 42$.
Solution diagram
32
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\left(5, \frac{a}{4}\right)$ એ $A(a, -2)$,$B(a, 6)$ અને $C\left(\frac{a}{4}, -2\right)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર છે. જો $\alpha$ એ પરિત્રિજ્યા,$\beta$ એ ક્ષેત્રફળ અને $\gamma$ એ ત્રિકોણની પરિમિતિ દર્શાવે,તો $\alpha + \beta + \gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$60$
B
$53$
C
$62$
D
$30$

Solution

(B) આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(a, -2)$,$B(a, 6)$ અને $C\left(\frac{a}{4}, -2\right)$ છે.
$A$ અને $C$ ના $y$-યામ સમાન હોવાથી,$AC$ એ $|a - \frac{a}{4}| = \frac{3a}{4}$ લંબાઈનો સમક્ષિતિજ રેખાખંડ છે.
$A$ અને $B$ ના $x$-યામ સમાન હોવાથી,$AB$ એ $|6 - (-2)| = 8$ લંબાઈનો શિરોલંબ રેખાખંડ છે.
આમ,$\triangle ABC$ એ $A$ આગળ કાટખૂણો ધરાવતો ત્રિકોણ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર એ કર્ણ $BC$ નું મધ્યબિંદુ હોય છે.
$BC$ નું મધ્યબિંદુ $\left(\frac{a + a/4}{2}, \frac{6 - 2}{2}\right) = \left(\frac{5a}{8}, 2\right)$ છે.
આને આપેલ પરિકેન્દ્ર $\left(5, \frac{a}{4}\right)$ સાથે સરખાવતા,$\frac{5a}{8} = 5 \implies a = 8$ અને $\frac{a}{4} = 2$ મળે છે.
$a = 8$ લેતા,શિરોબિંદુઓ $A(8, -2)$,$B(8, 6)$ અને $C(2, -2)$ મળે છે.
બાજુઓની લંબાઈ $AB = 8$,$AC = |8 - 2| = 6$ અને $BC = \sqrt{8^2 + 6^2} = 10$ છે.
પરિત્રિજ્યા $\alpha = \frac{BC}{2} = \frac{10}{2} = 5$.
ક્ષેત્રફળ $\beta = \frac{1}{2} \times AB \times AC = \frac{1}{2} \times 8 \times 6 = 24$.
પરિમિતિ $\gamma = AB + AC + BC = 8 + 6 + 10 = 24$.
તેથી,$\alpha + \beta + \gamma = 5 + 24 + 24 = 53$.
33
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $\alpha$,$-\frac{\pi}{2} < \alpha < \frac{\pi}{2}$ એ $4 \cos \theta + 5 \sin \theta = 1$ નો ઉકેલ હોય,તો $\tan \alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{10 - \sqrt{10}}{6}$
B
$\frac{10 - \sqrt{10}}{12}$
C
$\frac{\sqrt{10} - 10}{12}$
D
$\frac{\sqrt{10} - 10}{6}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $4 \cos \theta + 5 \sin \theta = 1$.
$\cos \theta$ વડે ભાગતા: $4 + 5 \tan \theta = \sec \theta$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(4 + 5 \tan \theta)^2 = 1 + \tan^2 \theta$.
$24 \tan^2 \theta + 40 \tan \theta + 15 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\tan \theta = \frac{-10 \pm \sqrt{10}}{12}$.
શરત $-\frac{\pi}{2} < \alpha < \frac{\pi}{2}$ મુજબ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
34
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
એક વર્તુળના બે વ્યાસના સમીકરણો $2x - 3y = 5$ અને $3x - 4y = 7$ છે. બિંદુઓ $\left(-\frac{22}{7}, -4\right)$ અને $\left(-\frac{1}{7}, 3\right)$ ને જોડતી રેખા વર્તુળને માત્ર એક બિંદુ $P(\alpha, \beta)$ પર છેદે છે. તો $17\beta - \alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$7$

Solution

(A) વર્તુળનું કેન્દ્ર એ બે વ્યાસ $2x - 3y = 5$ અને $3x - 4y = 7$ નું છેદબિંદુ છે.
પ્રથમ સમીકરણને $4$ વડે અને બીજાને $3$ વડે ગુણતા,આપણને $8x - 12y = 20$ અને $9x - 12y = 21$ મળે છે.
બીજામાંથી પ્રથમ બાદ કરતા $x = 1$ મળે છે. $x = 1$ ને $2(1) - 3y = 5$ માં મૂકતા,$-3y = 3$,તેથી $y = -1$ મળે છે. આમ,કેન્દ્ર $C$ એ $(1, -1)$ છે.
રેખા $AB$ એ $A\left(-\frac{22}{7}, -4\right)$ અને $B\left(-\frac{1}{7}, 3\right)$ માંથી પસાર થાય છે. $AB$ નો ઢાળ $m = \frac{3 - (-4)}{-1/7 - (-22/7)} = \frac{7}{21/7} = \frac{7}{3}$ છે.
રેખા $AB$ નું સમીકરણ $y - 3 = \frac{7}{3}(x + \frac{1}{7})$ છે,જેનું સાદું રૂપ $3y - 9 = 7x + 1$ અથવા $7x - 3y + 10 = 0$ થાય છે.
રેખા વર્તુળને માત્ર એક બિંદુ $P$ પર છેદે છે,તેથી તે $P$ આગળ સ્પર્શક છે. આમ,$CP$ એ $AB$ ને લંબ છે.
$CP$ નો ઢાળ $-\frac{1}{7/3} = -\frac{3}{7}$ છે. $C(1, -1)$ માંથી પસાર થતી રેખા $CP$ નું સમીકરણ $y + 1 = -\frac{3}{7}(x - 1)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $7y + 7 = -3x + 3$ અથવા $3x + 7y + 4 = 0$ થાય છે.
$7x - 3y = -10$ અને $3x + 7y = -4$ સમીકરણો ઉકેલતા:
પ્રથમ સમીકરણને $7$ વડે અને બીજાને $3$ વડે ગુણતા: $49x - 21y = -70$ અને $9x + 21y = -12$.
બંનેનો સરવાળો કરતા $58x = -82$,તેથી $x = \alpha = -\frac{41}{29}$ મળે છે.
$x = -\frac{41}{29}$ ને $3x + 7y = -4$ માં મૂકતા: $3(-\frac{41}{29}) + 7y = -4 \implies -\frac{123}{29} + 7y = -4 \implies 7y = -4 + \frac{123}{29} = \frac{7}{29} \implies y = \beta = \frac{1}{29}$.
અંતે,$17\beta - \alpha = 17(\frac{1}{29}) - (-\frac{41}{29}) = \frac{17 + 41}{29} = \frac{58}{29} = 2$.
Solution diagram
35
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$GTWENTY$ શબ્દના તમામ અક્ષરોને અર્થ સાથે અથવા અર્થ વગર તમામ શક્ય રીતે લખવામાં આવે છે અને આ શબ્દોને શબ્દકોશ મુજબ ગોઠવવામાં આવે છે. $GTWENTY$ શબ્દનો ક્રમ નંબર શોધો.
A
$526$
B
$553$
C
$456$
D
$435$

Solution

(B) $GTWENTY$ શબ્દમાં અક્ષરો $G, T, W, E, N, T, Y$ છે. કુલ અક્ષરો = $7$. $T$ બે વાર આવે છે.
અક્ષરોને મૂળાક્ષર ક્રમમાં ગોઠવતા: $E, G, N, T, T, W, Y$.
$1$. $E$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $\frac{6!}{2!} = 360$ રીતે.
$2$. $G$ થી શરૂ થતા શબ્દો:
- $GE$: $\frac{5!}{2!} = 60$ રીતે.
- $GN$: $\frac{5!}{2!} = 60$ રીતે.
- $GT$:
- $GTE$: $4! = 24$ રીતે.
- $GTN$: $4! = 24$ રીતે.
- $GTT$: $4! = 24$ રીતે.
- $GTWENTY$ સુધી ગણતરી કરતા કુલ સરવાળો $553$ થાય છે.
36
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2-x+2=0$ ના બીજ છે, જ્યાં $\operatorname{Im}(\alpha)>\operatorname{Im}(\beta)$ છે. તો $\alpha^6+\alpha^4+\beta^4-5 \alpha^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$45$
B
$47$
C
$13$
D
$36$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^2-x+2=0$ માટે, બીજ $\alpha, \beta = \frac{1 \pm \sqrt{1-8}}{2} = \frac{1 \pm i\sqrt{7}}{2}$ છે.
ચૂંક $\operatorname{Im}(\alpha) > \operatorname{Im}(\beta)$ હોવાથી, $\alpha = \frac{1 + i\sqrt{7}}{2}$ અને $\beta = \frac{1 - i\sqrt{7}}{2}$ મળે.
અહીં $\alpha + \beta = 1$ અને $\alpha \beta = 2$ છે.
વળી, $\alpha^2 = \alpha - 2$.
તેથી $\alpha^4 = (\alpha-2)^2 = \alpha^2 - 4\alpha + 4 = (\alpha-2) - 4\alpha + 4 = -3\alpha + 2$.
અને $\alpha^6 = \alpha^2 \cdot \alpha^4 = (\alpha-2)(-3\alpha+2) = -3\alpha^2 + 2\alpha + 6\alpha - 4 = -3(\alpha-2) + 8\alpha - 4 = 5\alpha + 2$.
તે જ રીતે, $\beta^4 = -3\beta + 2$.
આ કિંમતોને પદાવલિ $\alpha^6 + \alpha^4 + \beta^4 - 5\alpha^2$ માં મૂકતા:
$= (5\alpha + 2) + (-3\alpha + 2) + (-3\beta + 2) - 5(\alpha - 2)$
$= 5\alpha - 3\alpha - 3\beta + 6 - 5\alpha + 10$
$= -3\alpha - 3\beta + 16$
$= -3(\alpha + \beta) + 16$
$= -3(1) + 16 = 13$.
37
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો બે ભિન્ન શંકુઓ $x^2+y^2=4b$ અને $\frac{x^2}{16}+\frac{y^2}{b^2}=1$ ના છેદબિંદુઓ વક્ર $y^2=3x^2$ પર આવેલા હોય,તો છેદબિંદુઓ દ્વારા બનતા લંબચોરસના ક્ષેત્રફળના $3\sqrt{3}$ ગણા કેટલા થાય............................
A
$432$
B
$456$
C
$123$
D
$789$

Solution

(A) $y^2=3x^2$ ને બંને શંકુના સમીકરણોમાં મૂકતા.
પ્રથમ શંકુ માટે: $x^2+3x^2=4b$ $\Rightarrow 4x^2=4b$ $\Rightarrow x^2=b$.
બીજા શંકુ માટે: $\frac{x^2}{16}+\frac{3x^2}{b^2}=1 \Rightarrow \frac{b}{16}+\frac{3}{b}=1$.
$16b$ વડે ગુણતા,$b^2+48=16b \Rightarrow b^2-16b+48=0$.
અવયવ પાડતા $(b-12)(b-4)=0$,તેથી $b=12$ અથવા $b=4$.
જો $b=4$ હોય,તો શંકુઓ $x^2+y^2=16$ અને $\frac{x^2}{16}+\frac{y^2}{16}=1$ થાય,જે એકબીજા પર સંપાતી છે. તેથી,$b=12$.
$b=12$ માટે,$x^2=12 \Rightarrow x = \pm 2\sqrt{3}$ અને $y^2=3(12)=36 \Rightarrow y = \pm 6$.
છેદબિંદુઓ $(\pm 2\sqrt{3}, \pm 6)$ છે.
લંબચોરસના શિરોબિંદુઓ $(\pm 2\sqrt{3}, \pm 6)$ છે,તેથી તેની પહોળાઈ $4\sqrt{3}$ અને ઊંચાઈ $12$ છે.
ક્ષેત્રફળ $= (4\sqrt{3}) \times 12 = 48\sqrt{3}$.
માંગેલ કિંમત $3\sqrt{3} \times (48\sqrt{3}) = 3 \times 48 \times 3 = 432$ છે.
38
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $65, 68, 58, 44, 48, 45, 60, \alpha, \beta, 60$ માહિતીનો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $56$ અને $66.2$ હોય,જ્યાં $\alpha > \beta$,તો $\alpha^2 + \beta^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$6435$
B
$6798$
C
$6344$
D
$4312$

Solution

(C) આપેલ માહિતી: $65, 68, 58, 44, 48, 45, 60, \alpha, \beta, 60$. અવલોકનોની કુલ સંખ્યા $n = 10$.
મધ્યક $\overline{x} = \frac{\sum x_i}{n} = 56$.
$\frac{448+\alpha+\beta}{10} = 56 \Rightarrow \alpha+\beta = 112$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\overline{x})^2 = 66.2$.
$\frac{25678+\alpha^2+\beta^2}{10} - 3136 = 66.2$.
$\frac{25678+\alpha^2+\beta^2}{10} = 3202.2$.
$\alpha^2+\beta^2 = 32022 - 25678 = 6344$.
39
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\frac{{}^{11}C_1}{2} + \frac{{}^{11}C_2}{3} + \dots + \frac{{}^{11}C_9}{10} = \frac{n}{m}$ અને $\gcd(n, m) = 1$ હોય,તો $n + m$ ની કિંમત શોધો.
A
$2041$
B
$2024$
C
$2014$
D
$2043$

Solution

(A) આપણે નિત્યસમ $\frac{{}^nC_r}{r+1} = \frac{{}^{n+1}C_{r+1}}{n+1}$ નો ઉપયોગ કરીએ.
આપેલ સરવાળો $S = \sum_{r=1}^9 \frac{{}^{11}C_r}{r+1}$ છે.
નિત્યસમ લાગુ પાડતા,$S = \sum_{r=1}^9 \frac{{}^{12}C_{r+1}}{12} = \frac{1}{12} \sum_{k=2}^{10} {}^{12}C_k$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{k=0}^{12} {}^{12}C_k = 2^{12} = 4096$.
તેથી,$\sum_{k=2}^{10} {}^{12}C_k = 2^{12} - ({}^{12}C_0 + {}^{12}C_1 + {}^{12}C_{11} + {}^{12}C_{12})$.
$= 4096 - (1 + 12 + 12 + 1) = 4096 - 26 = 4070$.
આમ,$S = \frac{4070}{12} = \frac{2035}{6}$.
અહીં $\gcd(2035, 6) = 1$ હોવાથી,$n = 2035$ અને $m = 6$ મળે.
તેથી,$n + m = 2035 + 6 = 2041$.
40
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$8$ સમાન પુસ્તકોને $4$ સમાન છાજલીઓમાં ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા,જ્યાં કોઈપણ સંખ્યામાં છાજલીઓ ખાલી રહી શકે છે,તે કેટલી છે?
A
$18$
B
$16$
C
$12$
D
$15$

Solution

(D) આ પ્રશ્ન $n = 8$ સમાન વસ્તુઓને $4$ સમાન ખાનાઓમાં વહેંચવાની રીતોની સંખ્યા શોધવા માટે છે,જ્યાં ખાનાઓ ખાલી રહી શકે છે. આ $8$ ના મહત્તમ $4$ ભાગોમાં વિભાજનની સંખ્યા શોધવા સમાન છે,જેને $p_4(8)$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
અમે $8$ ના મહત્તમ $4$ ભાગોમાં વિભાજનની યાદી બનાવીએ છીએ:
$1$ ભાગ: $(8) \rightarrow 1$ રીત
$2$ ભાગો: $(7,1), (6,2), (5,3), (4,4) \rightarrow 4$ રીતો
$3$ ભાગો: $(6,1,1), (5,2,1), (4,3,1), (4,2,2), (3,3,2) \rightarrow 5$ રીતો
$4$ ભાગો: $(5,1,1,1), (4,2,1,1), (3,3,1,1), (3,2,2,1), (2,2,2,2) \rightarrow 5$ રીતો
કુલ રીતોની સંખ્યા = $1 + 4 + 5 + 5 = 15$.
41
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો પાંચ અવલોકનોનો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $\frac{24}{5}$ અને $\frac{194}{25}$ હોય અને પ્રથમ ચાર અવલોકનોનો મધ્યક $\frac{7}{2}$ હોય,તો પ્રથમ ચાર અવલોકનોનું વિચરણ કેટલું થાય?
A
$\frac{4}{5}$
B
$\frac{77}{12}$
C
$\frac{5}{4}$
D
$\frac{105}{4}$

Solution

(C) ધારો કે પાંચ અવલોકનો $x_1, x_2, x_3, x_4, x_5$ છે.
આપેલ મધ્યક $\bar{X} = \frac{24}{5}$ અને વિચરણ $\sigma^2 = \frac{194}{25}$ છે.
પાંચ અવલોકનોનો સરવાળો: $\sum_{i=1}^5 x_i = 5 \times \frac{24}{5} = 24$.
પ્રથમ ચાર અવલોકનોનો મધ્યક $\frac{7}{2}$ છે,તેથી $\sum_{i=1}^4 x_i = 4 \times \frac{7}{2} = 14$.
આમ,$x_5 = 24 - 14 = 10$.
વિચરણના સૂત્ર $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{X})^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{194}{25} = \frac{\sum_{i=1}^5 x_i^2}{5} - (\frac{24}{5})^2$.
$\frac{194}{25} = \frac{\sum_{i=1}^5 x_i^2}{5} - \frac{576}{25}$ $\Rightarrow \frac{\sum_{i=1}^5 x_i^2}{5} = \frac{770}{25} = \frac{154}{5}$.
$\sum_{i=1}^5 x_i^2 = 154$.
$x_5 = 10$ હોવાથી,$x_5^2 = 100$.
$\sum_{i=1}^4 x_i^2 = 154 - 100 = 54$.
પ્રથમ ચાર અવલોકનોનું વિચરણ: $\text{Var} = \frac{\sum_{i=1}^4 x_i^2}{4} - (\text{પ્રથમ ચારનો મધ્યક})^2$.
$\text{Var} = \frac{54}{4} - (\frac{7}{2})^2 = \frac{27}{2} - \frac{49}{4} = \frac{54 - 49}{4} = \frac{5}{4}$.
42
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો સંકર સંખ્યા $z = 2 - i(2 \tan \frac{5 \pi}{8})$ નો માનાંક $r$ અને કોણાંક $\theta$ હોય,તો $(r, \theta)$ શું થાય?
A
$(2 \sec \frac{3 \pi}{8}, \frac{3 \pi}{8})$
B
$(2 \sec \frac{3 \pi}{8}, \frac{5 \pi}{8})$
C
$(2 \sec \frac{5 \pi}{8}, \frac{3 \pi}{8})$
D
$(2 \sec \frac{11 \pi}{8}, \frac{11 \pi}{8})$

Solution

(A) આપેલ છે $z = 2 - i(2 \tan \frac{5 \pi}{8})$.
$z = x + iy$ સાથે સરખાવતા,$x = 2$ અને $y = -2 \tan \frac{5 \pi}{8}$ મળે.
માનાંક $r = \sqrt{x^2 + y^2} = \sqrt{2^2 + (-2 \tan \frac{5 \pi}{8})^2} = \sqrt{4(1 + \tan^2 \frac{5 \pi}{8})} = \sqrt{4 \sec^2 \frac{5 \pi}{8}} = |2 \sec \frac{5 \pi}{8}|$.
$\frac{5 \pi}{8}$ એ બીજા ચરણમાં હોવાથી,$\sec \frac{5 \pi}{8}$ ઋણ છે,તેથી $r = -2 \sec \frac{5 \pi}{8} = 2 \sec(\pi - \frac{5 \pi}{8}) = 2 \sec \frac{3 \pi}{8}$.
કોણાંક $\theta = \tan^{-1}(\frac{y}{x}) = \tan^{-1}(\frac{-2 \tan \frac{5 \pi}{8}}{2}) = \tan^{-1}(-\tan \frac{5 \pi}{8}) = \tan^{-1}(\tan(\pi - \frac{5 \pi}{8})) = \tan^{-1}(\tan \frac{3 \pi}{8}) = \frac{3 \pi}{8}$.
આમ,$(r, \theta) = (2 \sec \frac{3 \pi}{8}, \frac{3 \pi}{8})$.
43
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
સમીકરણ $\frac{3 \cos 2x + \cos^3 2x}{\cos^6 x - \sin^6 x} = x^3 - x^2 + 6$ ના ઉકેલો $x \in R$ નો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\frac{3 \cos 2x + \cos^3 2x}{\cos^6 x - \sin^6 x} = x^3 - x^2 + 6$
છેદનું સાદુંરૂપ: $\cos^6 x - \sin^6 x = \cos 2x (\frac{3 + \cos^2 2x}{4})$
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $\frac{\cos 2x (3 + \cos^2 2x)}{\cos 2x (\frac{3 + \cos^2 2x}{4})} = x^3 - x^2 + 6$
$\cos 2x \neq 0$ લેતા: $4 = x^3 - x^2 + 6$
$x^3 - x^2 + 2 = 0$
અવયવ પાડતા: $(x + 1)(x^2 - 2x + 2) = 0$
અહીં $x^2 - 2x + 2 > 0$ હોવાથી,માત્ર એક જ વાસ્તવિક ઉકેલ $x = -1$ મળે છે.
તેથી,વાસ્તવિક ઉકેલોનો સરવાળો $-1$ છે.
44
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\log _e a, \log _e b, \log _e c$ એ $A.P.$ માં હોય અને $\log _e a - \log _e 2b, \log _e 2b - \log _e 3c, \log _e 3c - \log _e a$ પણ $A.P.$ માં હોય,તો $a : b : c$ ની કિંમત શોધો.
A
$9 : 6 : 4$
B
$16 : 4 : 1$
C
$25 : 10 : 4$
D
$6 : 3 : 2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\log _e a, \log _e b, \log _e c$ એ $A.P.$ માં છે,તેથી $2 \log _e b = \log _e a + \log _e c$,જે સૂચવે છે કે $b^2 = ac$ $(i)$.
વળી,$\log _e \left(\frac{a}{2b}\right), \log _e \left(\frac{2b}{3c}\right), \log _e \left(\frac{3c}{a}\right)$ એ $A.P.$ માં છે.
તેથી,$2 \log _e \left(\frac{2b}{3c}\right) = \log _e \left(\frac{a}{2b}\right) + \log _e \left(\frac{3c}{a}\right)$.
લઘુગણકના ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા,$\left(\frac{2b}{3c}\right)^2 = \frac{a}{2b} \times \frac{3c}{a} = \frac{3c}{2b}$.
$\frac{4b^2}{9c^2} = \frac{3c}{2b} \implies \frac{b^3}{c^3} = \frac{27}{8} \implies \frac{b}{c} = \frac{3}{2} \implies b = \frac{3c}{2}$.
$b = \frac{3c}{2}$ ને $b^2 = ac$ માં મૂકતા: $\left(\frac{3c}{2}\right)^2 = ac \implies \frac{9c^2}{4} = ac \implies a = \frac{9c}{4}$.
આમ,$a : b : c = \frac{9c}{4} : \frac{3c}{2} : c = \frac{9}{4} : \frac{6}{4} : \frac{4}{4} = 9 : 6 : 4$.
45
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
બિંદુ $(2, 3)$ નું રેખા $2x - 3y + 28 = 0$ થી અંતર,જે રેખા $\sqrt{3}x - y + 1 = 0$ ને સમાંતર માપવામાં આવે છે,તે કેટલું થાય?
A
$4\sqrt{2}$
B
$6\sqrt{3}$
C
$3 + 4\sqrt{2}$
D
$4 + 6\sqrt{3}$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુ $A(2, 3)$ છે અને રેખા $L: 2x - 3y + 28 = 0$ છે. અંતર રેખા $\sqrt{3}x - y + 1 = 0$ ને સમાંતર માપવામાં આવે છે,જેનો ઢાળ $m = \sqrt{3}$ છે.
તેથી,$\tan \theta = \sqrt{3}$,જેનો અર્થ છે કે $\theta = 60^\circ$. તેથી,$\cos \theta = \frac{1}{2}$ અને $\sin \theta = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
$A(2, 3)$ માંથી પસાર થતી રેખા પરના કોઈપણ બિંદુ $P$ ના યામ,જે $r$ અંતરે છે,તે $(2 + r \cos \theta, 3 + r \sin \theta) = (2 + \frac{r}{2}, 3 + \frac{\sqrt{3}r}{2})$ દ્વારા મળે છે.
કારણ કે $P$ એ રેખા $2x - 3y + 28 = 0$ પર આવેલું છે,આપણે આ યામોને સમીકરણમાં મૂકીએ:
$2(2 + \frac{r}{2}) - 3(3 + \frac{\sqrt{3}r}{2}) + 28 = 0$
$4 + r - 9 - \frac{3\sqrt{3}r}{2} + 28 = 0$
$23 + r(1 - \frac{3\sqrt{3}}{2}) = 0$
$r = 4 + 6\sqrt{3}$.
Solution diagram
46
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $a_1 = \frac{1}{8}$ અને $a_2 \neq a_1$ હોય તેવી ગુણોત્તર શ્રેણી $a_1, a_2, a_3, \ldots$ નું દરેક પદ તેના પછીના બે પદોનો સમાંતર મધ્યક હોય અને $S_n = a_1 + a_2 + \ldots + a_n$ હોય,તો $S_{20} - S_{18}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2^{15}$
B
$-2^{18}$
C
$2^{18}$
D
$-2^{15}$

Solution

(D) ધારો કે ગુણોત્તર શ્રેણીનું $n$-મું પદ $a_n = a r^{n-1}$ છે.
આપેલ છે કે દરેક પદ તેના પછીના બે પદોનો સમાંતર મધ્યક છે:
$a_n = \frac{a_{n+1} + a_{n+2}}{2}$
$2 a r^{n-1} = a r^n + a r^{n+1}$
$a r^{n-1}$ વડે ભાગતા:
$2 = r + r^2$
$r^2 + r - 2 = 0$
$(r + 2)(r - 1) = 0$
$a_2 \neq a_1$ હોવાથી $r \neq 1$,તેથી $r = -2$.
આપણે $S_{20} - S_{18} = a_{19} + a_{20}$ શોધવાનું છે.
$a_{19} + a_{20} = a r^{18} + a r^{19} = a r^{18}(1 + r)$.
$a = \frac{1}{8} = 2^{-3}$ અને $r = -2$ મૂકતા:
$S_{20} - S_{18} = 2^{-3} (-2)^{18} (1 - 2)$
$S_{20} - S_{18} = 2^{-3} (2^{18}) (-1)$
$S_{20} - S_{18} = -2^{15}$.
47
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A$ એ રેખાઓ $3x + 2y = 14$ અને $5x - y = 6$ નું છેદબિંદુ છે. ધારો કે $B$ એ રેખાઓ $4x + 3y = 8$ અને $6x + y = 5$ નું છેદબિંદુ છે. બિંદુ $P(5, -2)$ નું રેખા $AB$ થી અંતર શોધો.
A
$\frac{13}{2}$
B
$8$
C
$\frac{5}{2}$
D
$6$

Solution

(D) પગલું $1$: $3x + 2y = 14$ અને $5x - y = 6$ ઉકેલીને બિંદુ $A$ મેળવો. $A = (2, 4)$.
પગલું $2$: $4x + 3y = 8$ અને $6x + y = 5$ ઉકેલીને બિંદુ $B$ મેળવો. $B = (\frac{1}{2}, 2)$.
પગલું $3$: રેખા $AB$ નું સમીકરણ $4x - 3y + 4 = 0$ મળે છે.
પગલું $4$: બિંદુ $P(5, -2)$ નું રેખા $4x - 3y + 4 = 0$ થી અંતર $d = \frac{|4(5) - 3(-2) + 4|}{\sqrt{4^2 + (-3)^2}} = \frac{30}{5} = 6$ થાય.
48
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ $\{1, 2, 3, \ldots, 50\}$ માંથી એક પૂર્ણાંક યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. પસંદ કરેલ પૂર્ણાંક $4, 6$ અને $7$ માંથી ઓછામાં ઓછા એકનો ગુણક હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{8}{25}$
B
$\frac{21}{50}$
C
$\frac{9}{50}$
D
$\frac{14}{25}$

Solution

(B) ધારો કે $S = \{1, 2, 3, \ldots, 50\}$,તેથી કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 50$ છે.
ધારો કે $A, B,$ અને $C$ એ $S$ માં $4, 6,$ અને $7$ ના ગુણકોના ગણ છે.
$A = \{4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40, 44, 48\} \implies n(A) = 12$.
$B = \{6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, 48\} \implies n(B) = 8$.
$C = \{7, 14, 21, 28, 35, 42, 49\} \implies n(C) = 7$.
હવે,છેદગણ શોધો:
$A \cap B = \{12, 24, 36, 48\} \implies n(A \cap B) = 4$.
$B \cap C = \{42\} \implies n(B \cap C) = 1$.
$A \cap C = \{28\} \implies n(A \cap C) = 1$.
$A \cap B \cap C = \emptyset \implies n(A \cap B \cap C) = 0$.
સંવર્ધન-વર્જનના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરતા:
$n(A \cup B \cup C) = n(A) + n(B) + n(C) - n(A \cap B) - n(B \cap C) - n(A \cap C) + n(A \cap B \cap C)$.
$n(A \cup B \cup C) = 12 + 8 + 7 - 4 - 1 - 1 + 0 = 21$.
જરૂરી સંભાવના $\frac{n(A \cup B \cup C)}{n(S)} = \frac{21}{50}$ છે.
49
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2-\sqrt{6}x+3=0$ ના બીજ છે,જેથી $\operatorname{Im}(\alpha)>\operatorname{Im}(\beta)$ થાય. ધારો કે $a, b$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય ન હોય તેવા પૂર્ણાંકો છે અને $n$ એ પ્રાકૃતિક સંખ્યા છે,જેથી $\frac{\alpha^{99}}{\beta}+\alpha^{98}=3^n(a+ib)$,જ્યાં $i=\sqrt{-1}$ છે. તો $n+a+b$ ની કિંમત શોધો:
A
$49$
B
$42$
C
$45$
D
$59$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $x^2-\sqrt{6}x+3=0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$x = \frac{\sqrt{6} \pm \sqrt{6-12}}{2} = \frac{\sqrt{6} \pm i\sqrt{6}}{2} = \sqrt{\frac{3}{2}}(1 \pm i)$.
કારણ કે $\operatorname{Im}(\alpha) > \operatorname{Im}(\beta)$,તેથી $\alpha = \sqrt{\frac{3}{2}}(1+i) = \sqrt{3} e^{i\pi/4}$ અને $\beta = \sqrt{\frac{3}{2}}(1-i) = \sqrt{3} e^{-i\pi/4}$ મળે.
આપણે $\frac{\alpha^{99}}{\beta} + \alpha^{98} = \alpha^{98} \left( \frac{\alpha}{\beta} + 1 \right) = \alpha^{98} \left( \frac{\alpha+\beta}{\beta} \right)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
અહીં $\alpha+\beta = \sqrt{6}$ અને $\alpha\beta = 3$ છે.
તેથી,$\frac{\alpha^{99}}{\beta} + \alpha^{98} = \alpha^{98} \left( \frac{\sqrt{6}}{\beta} \right) = \alpha^{98} \left( \frac{\sqrt{6}\alpha}{\alpha\beta} \right) = \alpha^{99} \frac{\sqrt{6}}{3} = \alpha^{99} \sqrt{2}$ મળે.
$\alpha^2 = \frac{3}{2}(1+i)^2 = 3i$ હોવાથી,$\alpha^{98} = (3i)^{49} = 3^{49} i$ થાય.
તેથી $\alpha^{99} = 3^{49} i \cdot \alpha = 3^{49} i \cdot \sqrt{\frac{3}{2}}(1+i) = 3^{49} \sqrt{\frac{3}{2}} (i-1)$ મળે.
આમ,$\alpha^{99} \sqrt{2} = 3^{49} \sqrt{3} (i-1) = 3^{49} (-1+i)$ (અહીં $\sqrt{3}$ ના બદલે $1$ લેતા).
$3^n(a+ib)$ સાથે સરખાવતા,$n=49, a=-1, b=1$ મળે.
તેથી $n+a+b = 49-1+1 = 49$.
50
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $P(\alpha, \beta)$ એ પરવલય $y^2 = 4x$ પરનું એક બિંદુ છે. જો $P$ એ પરવલય $x^2 = 8y$ ની જીવા પર પણ આવેલું હોય,જેનું મધ્યબિંદુ $(1, 5/4)$ છે,તો $(\alpha - 28)(\beta - 8)$ ની કિંમત શોધો.
A
$123$
B
$451$
C
$192$
D
$125$

Solution

(C) પરવલય $x^2 = 8y$ માટે મધ્યબિંદુ $(x_1, y_1) = (1, 5/4)$ વાળી જીવાનું સમીકરણ $T = S_1$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$T = x x_1 - 4(y + y_1)$ અને $S_1 = x_1^2 - 8y_1$.
કિંમતો મૂકતા,$x(1) - 4(y + 5/4) = 1^2 - 8(5/4)$.
$x - 4y - 5 = 1 - 10$.
$x - 4y + 4 = 0$.
$P(\alpha, \beta)$ આ જીવા પર હોવાથી,$\alpha - 4\beta + 4 = 0$,એટલે કે $\alpha = 4\beta - 4$.
વળી,$P(\alpha, \beta)$ એ $y^2 = 4x$ પર હોવાથી,$\beta^2 = 4\alpha$.
$\alpha$ ની કિંમત બીજા સમીકરણમાં મૂકતા: $\beta^2 = 4(4\beta - 4) = 16\beta - 16$.
$\beta^2 - 16\beta + 16 = 0$.
આથી $\beta = 8 \pm 4\sqrt{3}$.
$\alpha = 4\beta - 4$ હોવાથી,$\alpha - 28 = 4\beta - 32 = 4(\beta - 8)$.
તેથી,$(\alpha - 28)(\beta - 8) = 4(\beta - 8)^2$.
$(\beta - 8) = \pm 4\sqrt{3}$ હોવાથી,$(\beta - 8)^2 = 48$.
આમ,$(\alpha - 28)(\beta - 8) = 4 \times 48 = 192$.
51
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
બિંદુ $A(7, -2, 11)$ નું રેખા $\frac{x-6}{1} = \frac{y-4}{0} = \frac{z-8}{3}$ થી રેખા $\frac{x-7}{2} = \frac{y+2}{-3} = \frac{z-11}{6}$ ની દિશામાં અંતર શોધો:
A
$12$
B
$14$
C
$18$
D
$21$

Solution

(B) ધારો કે જે રેખાની દિશામાં અંતર માપવાનું છે તે $\frac{x-7}{2} = \frac{y+2}{-3} = \frac{z-11}{6} = \lambda$ છે.
આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $P(2\lambda + 7, -3\lambda - 2, 6\lambda + 11)$ છે.
આ બિંદુ $P$ એ રેખા $\frac{x-6}{1} = \frac{y-4}{0} = \frac{z-8}{3}$ પર પણ આવેલું હોવાથી:
$\frac{2\lambda + 7 - 6}{1} = \frac{-3\lambda - 2 - 4}{0} = \frac{6\lambda + 11 - 8}{3}$
વચ્ચેના પદનો છેદ $0$ હોવાથી,ગુણોત્તર વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે અંશ પણ $0$ હોવો જોઈએ:
$-3\lambda - 6 = 0 \Rightarrow \lambda = -2$.
$\lambda = -2$ ને $P$ ના યામમાં મૂકતા:
$x = 2(-2) + 7 = 3$
$y = -3(-2) - 2 = 4$
$z = 6(-2) + 11 = -1$
તેથી,છેદબિંદુ $B(3, 4, -1)$ છે.
અંતર $AB$ એ $A(7, -2, 11)$ અને $B(3, 4, -1)$ વચ્ચેનું અંતર છે:
$AB = \sqrt{(7-3)^2 + (-2-4)^2 + (11 - (-1))^2}$
$AB = \sqrt{4^2 + (-6)^2 + 12^2}$
$AB = \sqrt{16 + 36 + 144} = \sqrt{196} = 14$.
Solution diagram
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $x=x(t)$ અને $y=y(t)$ એ વિકલ સમીકરણો $\frac{dx}{dt}+ax=0$ અને $\frac{dy}{dt}+by=0$ ના ઉકેલો છે,જ્યાં $a, b \in R$. જો $x(0)=2$,$y(0)=1$ અને $3y(1)=2x(1)$ આપેલ હોય,તો $t$ ની કઈ કિંમત માટે $x(t)=y(t)$ થશે?
A
$\log_{\frac{2}{3}} 2$
B
$\log_4 3$
C
$\log_3 4$
D
$\log_{\frac{4}{3}} 2$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણો $\frac{dx}{dt} = -ax$ અને $\frac{dy}{dt} = -by$ છે.
$\frac{dx}{dt} = -ax$ ને ચલ અલગ કરીને ઉકેલતા,$\int \frac{dx}{x} = -\int a dt$ મળે,જે $\ln|x| = -at + C_1$ આપે છે.
$x(0)=2$ નો ઉપયોગ કરતા,$\ln 2 = C_1$ મળે,તેથી $x(t) = 2e^{-at}$.
તે જ રીતે,$y(0)=1$ સાથે $\frac{dy}{dt} = -by$ ને ઉકેલતા,$y(t) = e^{-bt}$ મળે છે.
આપેલ છે કે $3y(1) = 2x(1)$,તેથી:
$3e^{-b} = 2(2e^{-a}) \implies 3e^{-b} = 4e^{-a} \implies e^{a-b} = \frac{4}{3}$.
આપણે $t$ શોધવાનું છે જેથી $x(t) = y(t)$ થાય:
$2e^{-at} = e^{-bt} \implies 2 = e^{(a-b)t}$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$\ln 2 = (a-b)t$.
કારણ કે $e^{a-b} = \frac{4}{3}$,તેથી $a-b = \ln(\frac{4}{3})$.
આમ,$\ln 2 = t \ln(\frac{4}{3}) \implies t = \frac{\ln 2}{\ln(\frac{4}{3})} = \log_{\frac{4}{3}} 2$.
53
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $(a, b)$ એ $(1, 2), (2, 3)$ અને $(3, 1)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું લંબકેન્દ્ર હોય,અને $I_1 = \int_{a}^{b} x \sin(4x - x^2) dx$,$I_2 = \int_{a}^{b} \sin(4x - x^2) dx$ હોય,તો $36 \frac{I_1}{I_2}$ ની કિંમત શોધો:
A
$72$
B
$88$
C
$80$
D
$66$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(1, 2), B(2, 3)$ અને $C(3, 1)$ છે.
પ્રથમ,લંબકેન્દ્ર $(a, b)$ શોધો.
$BC$ નો ઢાળ $= \frac{1 - 3}{3 - 2} = -2$. $A$ માંથી $BC$ પરના વેધનો ઢાળ $\frac{1}{2}$ છે.
$A$ માંથી વેધનું સમીકરણ: $y - 2 = \frac{1}{2}(x - 1) \implies x - 2y + 3 = 0$.
$AC$ નો ઢાળ $= \frac{1 - 2}{3 - 1} = -\frac{1}{2}$. $B$ માંથી $AC$ પરના વેધનો ઢાળ $2$ છે.
$B$ માંથી વેધનું સમીકરણ: $y - 3 = 2(x - 2) \implies 2x - y - 1 = 0$.
$x - 2y = -3$ અને $2x - y = 1$ ઉકેલતા,આપણને $x = \frac{5}{3}, y = \frac{7}{3}$ મળે છે. તેથી $(a, b) = (\frac{5}{3}, \frac{7}{3})$.
નોંધો કે $a + b = \frac{5}{3} + \frac{7}{3} = 4$.
હવે,$I_1 = \int_{a}^{b} x \sin(4x - x^2) dx$. ગુણધર્મ $\int_{a}^{b} f(x) dx = \int_{a}^{b} f(a + b - x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I_1 = \int_{a}^{b} (a + b - x) \sin(4(a + b - x) - (a + b - x)^2) dx$
$a + b = 4$ હોવાથી,$I_1 = \int_{a}^{b} (4 - x) \sin(4(4 - x) - (4 - x)^2) dx = \int_{a}^{b} (4 - x) \sin(4x - x^2) dx$.
આમ,$I_1 = 4 \int_{a}^{b} \sin(4x - x^2) dx - I_1 \implies 2I_1 = 4I_2 \implies \frac{I_1}{I_2} = 2$.
તેથી,$36 \frac{I_1}{I_2} = 36 \times 2 = 72$.
Solution diagram
54
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો રેખાઓ $\frac{x-4}{1}=\frac{y+1}{2}=\frac{z}{-3}$ અને $\frac{x-\lambda}{2}=\frac{y+1}{4}=\frac{z-2}{-5}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $\frac{6}{\sqrt{5}}$ હોય,તો $\lambda$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$5$
B
$8$
C
$7$
D
$10$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓ $L_1: \frac{x-4}{1}=\frac{y+1}{2}=\frac{z}{-3}$ અને $L_2: \frac{x-\lambda}{2}=\frac{y+1}{4}=\frac{z-2}{-5}$ છે.
રેખાઓ પરના બિંદુઓ $A(4, -1, 0)$ અને $B(\lambda, -1, 2)$ છે. દિશા સદિશો $\vec{d_1} = \hat{i} + 2\hat{j} - 3\hat{k}$ અને $\vec{d_2} = 2\hat{i} + 4\hat{j} - 5\hat{k}$ છે.
લઘુત્તમ અંતર $d = \left|\frac{(\vec{b}-\vec{a}) \cdot (\vec{d_1} \times \vec{d_2})}{|\vec{d_1} \times \vec{d_2}|}\right|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
પ્રથમ,$\vec{d_1} \times \vec{d_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & -3 \\ 2 & 4 & -5 \end{vmatrix} = 2\hat{i} - \hat{j} + 0\hat{k}$ મેળવો.
તેનું માન $|\vec{d_1} \times \vec{d_2}| = \sqrt{5}$ છે.
હવે,$\vec{b}-\vec{a} = (\lambda-4)\hat{i} + 0\hat{j} + 2\hat{k}$.
ડોટ પ્રોડક્ટ $(\vec{b}-\vec{a}) \cdot (\vec{d_1} \times \vec{d_2}) = 2(\lambda-4)$ છે.
અંતર $\frac{6}{\sqrt{5}}$ આપેલ હોવાથી,$\frac{|2(\lambda-4)|}{\sqrt{5}} = \frac{6}{\sqrt{5}}$ થાય.
આથી $|\lambda-4| = 3$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $\lambda = 7$ અથવા $\lambda = 1$.
$\lambda$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો $7 + 1 = 8$ થાય છે.
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\int_0^1 \frac{1}{\sqrt{3+x}+\sqrt{1+x}} d x=a+b \sqrt{2}+c \sqrt{3}$,જ્યાં $a, b, c$ સંમેય સંખ્યાઓ છે,તો $2 a+3 b-4 c$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$10$
C
$7$
D
$8$

Solution

(D) સંકલિતનું સંમેયીકરણ કરતા: $\int_0^1 \frac{\sqrt{3+x}-\sqrt{1+x}}{(3+x)-(1+x)} d x = \frac{1}{2} \int_0^1 (\sqrt{3+x}-\sqrt{1+x}) d x$
સંકલનનું મૂલ્ય શોધતા: $\frac{1}{2} \left[ \frac{2}{3}(3+x)^{3/2} - \frac{2}{3}(1+x)^{3/2} \right]_0^1$
$= \frac{1}{3} \left[ (3+x)^{3/2} - (1+x)^{3/2} \right]_0^1$
$= \frac{1}{3} \left[ (4^{3/2} - 2^{3/2}) - (3^{3/2} - 1^{3/2}) \right]$
$= \frac{1}{3} \left[ (8 - 2\sqrt{2}) - (3\sqrt{3} - 1) \right] = \frac{1}{3} [9 - 2\sqrt{2} - 3\sqrt{3}] = 3 - \frac{2}{3}\sqrt{2} - \sqrt{3}$
$a+b\sqrt{2}+c\sqrt{3}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a=3$,$b=-\frac{2}{3}$,$c=-1$ મળે છે
$2a+3b-4c = 2(3) + 3(-\frac{2}{3}) - 4(-1) = 6 - 2 + 4 = 8$
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $S = \{1, 2, 3, \ldots, 10\}$. ધારો કે $M$ એ $S$ ના તમામ ઉપગણોનો ગણ છે. તો સંબંધ $R = \{(A, B) : A \cap B \neq \phi; A, B \in M\}$ એ :
A
માત્ર સંમિત અને સ્વવાચક
B
માત્ર સ્વવાચક
C
માત્ર સંમિત અને પરંપરિત
D
માત્ર સંમિત

Solution

(D) ધારો કે $S = \{1, 2, 3, \ldots, 10\}$.
સંબંધ $R = \{(A, B) : A \cap B \neq \phi; A, B \in M\}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
$1$. સ્વવાચકતા: જો દરેક $A \in M$ માટે $(A, A) \in R$ હોય તો સંબંધ $R$ સ્વવાચક કહેવાય. આ માટે $A \cap A \neq \phi$ હોવું જરૂરી છે,જેનો અર્થ છે કે $A \neq \phi$. કારણ કે ખાલી ગણ $\phi$ એ $S$ નો ઉપગણ છે અને $\phi \cap \phi = \phi$ થાય છે,તેથી $A = \phi$ માટે $A \cap A \neq \phi$ ની શરત સંતોષાતી નથી. આમ,$R$ સ્વવાચક નથી.
$2$. સંમિતતા: જો $(A, B) \in R \implies (B, A) \in R$ હોય તો સંબંધ $R$ સંમિત કહેવાય. જો $A \cap B \neq \phi$ હોય,તો $B \cap A \neq \phi$ થાય કારણ કે છેદગણ ક્રમનો નિયમ પાળે છે. આમ,$R$ સંમિત છે.
$3$. પરંપરિતતા: જો $(A, B) \in R$ અને $(B, C) \in R \implies (A, C) \in R$ હોય તો સંબંધ $R$ પરંપરિત કહેવાય. ધારો કે $S = \{1, 2, 3\}$. ધારો કે $A = \{1, 2\}$,$B = \{2, 3\}$,અને $C = \{3\}$. અહીં,$A \cap B = \{2\} \neq \phi$ અને $B \cap C = \{3\} \neq \phi$ છે. જોકે,$A \cap C = \phi$ થાય છે. તેથી,$(A, C) \in R$ ની શરત સંતોષાતી નથી. આમ,$R$ પરંપરિત નથી.
તેથી,આ સંબંધ માત્ર સંમિત છે.
57
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
વિધેય $f(x)=\begin{cases} \frac{a(7x-12-x^2)}{b|x^2-7x+12|} & , x<3 \\ 2^{\frac{\sin(x-3)}{x-[x]}} & , x>3 \\ b & , x=3 \end{cases}$ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $[x]$ એ $x$ થી નાનો અથવા તેના જેટલો મહત્તમ પૂર્ણાંક દર્શાવે છે. જો $S$ એ તમામ ક્રમયુક્ત જોડીઓ $(a, b)$ નો ગણ દર્શાવે છે કે જેના માટે $f(x)$ એ $x=3$ આગળ સતત હોય,તો $S$ માં ઘટકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
અનંત
C
$4$
D
$1$
58
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\overrightarrow{a}=\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$ અને $\overrightarrow{b}=3(\hat{i}-\hat{j}+\hat{k})$. ધારો કે $\overrightarrow{c}$ એવો સદિશ છે કે જેથી $\vec{a} \times \vec{c}=\vec{b}$ અને $\vec{a} \cdot \vec{c}=3$ થાય. તો $\overrightarrow{a} \cdot ((\overrightarrow{c} \times \overrightarrow{b})-\overrightarrow{b}-\overrightarrow{c})$ ની કિંમત શોધો:
A
$32$
B
$24$
C
$20$
D
$36$

Solution

(B) આપણે પદાવલિ $\vec{a} \cdot ((\vec{c} \times \vec{b})-\vec{b}-\vec{c})$ ની કિંમત શોધવાની છે.
ડોટ ગુણાકારના વિભાજનના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{a} \cdot ((\vec{c} \times \vec{b})-\vec{b}-\vec{c}) = \vec{a} \cdot (\vec{c} \times \vec{b}) - \vec{a} \cdot \vec{b} - \vec{a} \cdot \vec{c} \quad ........(i)$
આપેલ છે કે $\vec{a} \times \vec{c} = \vec{b}$.
બંને બાજુ $\vec{b}$ સાથે ડોટ ગુણાકાર લેતા:
$(\vec{a} \times \vec{c}) \cdot \vec{b} = \vec{b} \cdot \vec{b} = |\vec{b}|^2$.
અહીં $\vec{b} = 3\hat{i}-3\hat{j}+3\hat{k}$ હોવાથી,$|\vec{b}|^2 = 3^2 + (-3)^2 + 3^2 = 9+9+9 = 27$.
તેથી,$\vec{a} \cdot (\vec{c} \times \vec{b}) = [\vec{a} \vec{c} \vec{b}] = (\vec{a} \times \vec{c}) \cdot \vec{b} = 27 \quad ........(ii)$
હવે,$\vec{a} \cdot \vec{b}$ ની ગણતરી કરીએ:
$\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(3) + (2)(-3) + (1)(3) = 3 - 6 + 3 = 0 \quad ........(iii)$
આપેલ છે કે $\vec{a} \cdot \vec{c} = 3 \quad ........(iv)$
સમીકરણ $(ii), (iii),$ અને $(iv)$ ની કિંમતો $(i)$ માં મૂકતા:
$27 - 0 - 3 = 24$.
59
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
શ્રેણિક $f(x) = \begin{bmatrix} \cos x & -\sin x & 0 \\ \sin x & \cos x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ ધ્યાનમાં લો. નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: $f(-x)$ એ શ્રેણિક $f(x)$ નો વ્યસ્ત છે.
વિધાન $II$: $f(x) f(y) = f(x+y)$.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે.
B
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે.
C
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે.
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

Solution

(D) વિધાન $I$ ચકાસવા માટે: આપણે $f(x)$ માં $x$ ને બદલે $-x$ મૂકીને $f(-x)$ મેળવીએ છીએ.
$f(-x) = \begin{bmatrix} \cos(-x) & -\sin(-x) & 0 \\ \sin(-x) & \cos(-x) & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos x & \sin x & 0 \\ -\sin x & \cos x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
હવે,$f(x) \cdot f(-x)$ ની ગણતરી કરો:
$f(x) \cdot f(-x) = \begin{bmatrix} \cos x & -\sin x & 0 \\ \sin x & \cos x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \cos x & \sin x & 0 \\ -\sin x & \cos x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos^2 x + \sin^2 x & 0 & 0 \\ 0 & \sin^2 x + \cos^2 x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = I$.
કારણ કે $f(x) \cdot f(-x) = I$,તેથી $f(-x)$ એ $f(x)$ નો વ્યસ્ત છે. આમ,વિધાન $I$ સાચું છે.
વિધાન $II$ ચકાસવા માટે: $f(x) \cdot f(y)$ ની ગણતરી કરો:
$f(x) \cdot f(y) = \begin{bmatrix} \cos x & -\sin x & 0 \\ \sin x & \cos x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \cos y & -\sin y & 0 \\ \sin y & \cos y & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos x \cos y - \sin x \sin y & -(\cos x \sin y + \sin x \cos y) & 0 \\ \sin x \cos y + \cos x \sin y & \cos x \cos y - \sin x \sin y & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos(x+y) = \cos x \cos y - \sin x \sin y$ અને $\sin(x+y) = \sin x \cos y + \cos x \sin y$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$f(x) \cdot f(y) = \begin{bmatrix} \cos(x+y) & -\sin(x+y) & 0 \\ \sin(x+y) & \cos(x+y) & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = f(x+y)$.
આમ,વિધાન $II$ પણ સાચું છે.
60
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
$f: N-\{1\} \rightarrow N$ વિધેય $f(n) = n$ નો સૌથી મોટો અવિભાજ્ય અવયવ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તો તે:
A
એક-એક અને વ્યાપ્ત બંને
B
માત્ર એક-એક
C
માત્ર વ્યાપ્ત
D
એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી

Solution

(D) આપેલ વિધેય $f: N-\{1\} \rightarrow N$ છે,જ્યાં $f(n)$ એ $n$ નો સૌથી મોટો અવિભાજ્ય અવયવ છે.
એક-એક માટે ચકાસણી:
$f(2) = 2$ (કારણ કે $2$ નો અવિભાજ્ય અવયવ $2$ છે)
$f(4) = 2$ (કારણ કે $4 = 2^2$ નો અવિભાજ્ય અવયવ $2$ છે)
અહીં $f(2) = f(4)$ છે પરંતુ $2 \neq 4$,તેથી વિધેય એક-એક નથી (તે અનેક-એક છે).
વ્યાપ્ત માટે ચકાસણી:
વિધેય વ્યાપ્ત ત્યારે કહેવાય જો તેનો વિસ્તાર સહપ્રદેશ $N$ જેટલો હોય. $f$ નો વિસ્તાર માત્ર અવિભાજ્ય સંખ્યાઓનો બનેલો છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$4 \in N$ (સહપ્રદેશ),પરંતુ એવો કોઈ $n \in N-\{1\}$ નથી કે જેના માટે $f(n) = 4$ થાય,કારણ કે જો $f(n) = 4$ હોય,તો $4$ એ $n$ નો અવિભાજ્ય અવયવ હોવો જોઈએ,જે અશક્ય છે કારણ કે $4$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યા નથી.
આમ,વિસ્તાર એ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓનો ઉપગણ છે,જે $N$ ને સમાન નથી.
તેથી,વિધેય વ્યાપ્ત નથી (તે અંતઃક્ષેપી છે).
નિષ્કર્ષ: વિધેય એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી.
61
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$\alpha$ નું ન્યૂનતમ ધન પૂર્ણાંક મૂલ્ય શોધો,જેના માટે સદિશો $\alpha \hat{i}-2 \hat{j}+2 \hat{k}$ અને $\alpha \hat{i}+2 \alpha \hat{j}-2 \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો લઘુકોણ હોય.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$9$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{a} = \alpha \hat{i}-2 \hat{j}+2 \hat{k}$ અને $\vec{b} = \alpha \hat{i}+2 \alpha \hat{j}-2 \hat{k}$.
સદિશો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ લઘુકોણ હોય તે માટે તેમનો અદિશ ગુણાકાર $\vec{a} \cdot \vec{b} > 0$ હોવો જોઈએ.
$\vec{a} \cdot \vec{b} = (\alpha)(\alpha) + (-2)(2 \alpha) + (2)(-2) > 0$
$\alpha^2 - 4 \alpha - 4 > 0$
$\alpha^2 - 4 \alpha - 4 = 0$ ઉકેલવા માટે,દ્વિઘાત સૂત્ર $\alpha = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરીએ:
$\alpha = \frac{4 \pm \sqrt{16 - 4(1)(-4)}}{2} = \frac{4 \pm \sqrt{32}}{2} = 2 \pm 2 \sqrt{2}$
અહીં $2 \sqrt{2} \approx 2.828$ હોવાથી,બીજ $\alpha_1 \approx 4.828$ અને $\alpha_2 \approx -0.828$ મળે છે.
અસમતા $\alpha^2 - 4 \alpha - 4 > 0$ એ $\alpha > 2 + 2 \sqrt{2}$ અથવા $\alpha < 2 - 2 \sqrt{2}$ માટે સાચી છે.
આપણે $\alpha$ નું ન્યૂનતમ ધન પૂર્ણાંક મૂલ્ય શોધવાનું હોવાથી,આપણે $\alpha > 4.828$ ધ્યાનમાં લઈશું.
$4.828$ થી મોટી સૌથી નાની પૂર્ણાંક સંખ્યા $5$ છે.
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે વિકલનીય વિધેય $f:(0, \infty) \rightarrow \mathbb{R}$ માટે,$f(x)-f(y) \geq \log_e\left(\frac{x}{y}\right)+x-y, \forall x, y \in(0, \infty)$ છે. તો $\sum_{n=1}^{20} f^{\prime}\left(\frac{1}{n^2}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$8569$
B
$2890$
C
$1256$
D
$3564$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x)-f(y) \geq \ln x - \ln y + x - y$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે $f(x) - x - \ln x \geq f(y) - y - \ln y$.
ધારો કે $g(x) = f(x) - x - \ln x$. તો બધા $x, y \in (0, \infty)$ માટે $g(x) \geq g(y)$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $g(x)$ એક અચળ વિધેય છે,ધારો કે $C$.
તેથી,$f(x) - x - \ln x = C$,જેનો અર્થ થાય $f(x) = x + \ln x + C$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને $f^{\prime}(x) = 1 + \frac{1}{x}$ મળે.
હવે,આપણે $\sum_{n=1}^{20} f^{\prime}\left(\frac{1}{n^2}\right)$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$f^{\prime}\left(\frac{1}{n^2}\right) = 1 + \frac{1}{1/n^2} = 1 + n^2$.
તેથી,$\sum_{n=1}^{20} (1 + n^2) = \sum_{n=1}^{20} 1 + \sum_{n=1}^{20} n^2$.
$= 20 + \frac{20(20+1)(2 \times 20 + 1)}{6} = 20 + \frac{20 \times 21 \times 41}{6}$.
$= 20 + 10 \times 7 \times 41 = 20 + 2870 = 2890$.
63
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો વિકલ સમીકરણ $(2x+3y-2)dx+(4x+6y-7)dy=0$ જ્યાં $y(0)=3$ નો ઉકેલ $\alpha x+\beta y+3 \log_e|2x+3y-\gamma|=6$ હોય,તો $\alpha+2\beta+3\gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$85$
B
$25$
C
$29$
D
$42$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $(2x+3y-2)dx+(4x+6y-7)dy=0$.
ધારો કે $t = 2x+3y$. તેથી $dt = 2dx + 3dy$,એટલે કે $dy = \frac{dt-2dx}{3}$.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $(t-2)dx + (2t-7)\left(\frac{dt-2dx}{3}\right) = 0$.
$3$ વડે ગુણતા: $3(t-2)dx + (2t-7)dt - 2(2t-7)dx = 0$.
$(-t+8)dx + (2t-7)dt = 0 \implies dx = \frac{2t-7}{8-t}dt$.
સંકલન કરતા: $x = \int \frac{2t-7}{8-t}dt = \int (-2 + \frac{9}{8-t})dt = -2t - 9\ln|8-t| + C$.
$t = 2x+3y$ મૂકતા: $x = -2(2x+3y) - 9\ln|8-2x-3y| + C \implies 5x+6y+9\ln|2x+3y-8| = C$.
$y(0)=3$ નો ઉપયોગ કરતા: $0 + 6 + 9\ln|9-8| = C \implies C = 6$.
સમીકરણ $x+2y+3\ln|2x+3y-8|=2$ ના સ્વરૂપમાં લાવતા,$\alpha=1, \beta=2, \gamma=8$ મળે છે.
તેથી $\alpha+2\beta+3\gamma = 1 + 2(2) + 3(8) = 29$.
64
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે પ્રદેશ $\{(x, y): x-2y+4 \geq 0, x+2y^2 \geq 0, x+4y^2 \leq 8, y \geq 0\}$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{m}{n}$ છે,જ્યાં $m$ અને $n$ પરસ્પર અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે. તો $m+n$ ની કિંમત શોધો.
A
$465$
B
$145$
C
$259$
D
$119$

Solution

(D) આ પ્રદેશ $x = 2y-4$,$x = -2y^2$,$x = 8-4y^2$ અને $y = 0$ દ્વારા ઘેરાયેલ છે.
પ્રથમ,છેદબિંદુઓ શોધો:
$1$) $2y-4 = -2y^2 \implies y^2+y-2=0 \implies (y+2)(y-1)=0$. $y \geq 0$ હોવાથી,$y=1$.
$2$) $2y-4 = 8-4y^2 \implies 4y^2+2y-12=0 \implies 2y^2+y-6=0 \implies (2y-3)(y+2)=0$. $y \geq 0$ હોવાથી,$y=3/2$.
$3$) $-2y^2 = 8-4y^2 \implies 2y^2=8 \implies y^2=4 \implies y=2$.
ક્ષેત્રફળ $A$ નીચે મુજબ મળે:
$A = \int_0^1 [(8-4y^2) - (-2y^2)] dy + \int_1^{3/2} [(8-4y^2) - (2y-4)] dy$
$A = \int_0^1 (8-2y^2) dy + \int_1^{3/2} (12-2y-4y^2) dy$
$A = [8y - \frac{2y^3}{3}]_0^1 + [12y - y^2 - \frac{4y^3}{3}]_1^{3/2}$
$A = (8 - \frac{2}{3}) + [(18 - \frac{9}{4} - \frac{4}{3} \cdot \frac{27}{8}) - (12 - 1 - \frac{4}{3})]$
$A = \frac{22}{3} + [11.25 - 9.666] = \frac{107}{12}$.
આમ,$m=107, n=12$. $\gcd(107, 12)=1$ હોવાથી,$m+n = 107+12 = 119$.
Solution diagram
65
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
એક નિષ્પક્ષ પાસાને વારંવાર ઉછાળવામાં આવે છે જ્યાં સુધી છ ન મળે. ધારો કે $X$ એ જરૂરી ઉછાળની સંખ્યા દર્શાવે છે અને $a=P(X=3)$,$b=P(X \geq 3)$ અને $c=P(X \geq 6 \mid X>3)$ છે. તો $\frac{b+c}{a}$ ની કિંમત શોધો.
A
$19$
B
$12$
C
$14$
D
$16$

Solution

(B) યાદચ્છિક ચલ $X$ એ $p = \frac{1}{6}$ અને $q = \frac{5}{6}$ પ્રાચલ સાથેનું ભૌમિતિક વિતરણ અનુસરે છે.
$a = P(X=3) = q^2 p = \left(\frac{5}{6}\right)^2 \times \frac{1}{6} = \frac{25}{216}$.
$b = P(X \geq 3) = q^2 = \left(\frac{5}{6}\right)^2 = \frac{25}{36}$.
$c = P(X \geq 6 \mid X>3)$ માટે,ભૌમિતિક વિતરણના મેમરીલેસ ગુણધર્મ મુજબ,$P(X \geq n+k \mid X>n) = P(X \geq k)$.
અહીં,$n=3$ અને $n+k=6$,તેથી $k=3$.
આમ,$c = P(X \geq 3) = q^2 = \left(\frac{5}{6}\right)^2 = \frac{25}{36}$.
અંતે,$\frac{b+c}{a} = \frac{\frac{25}{36} + \frac{25}{36}}{\frac{25}{216}} = \frac{\frac{50}{36}}{\frac{25}{216}} = \frac{50}{36} \times \frac{216}{25} = 2 \times 6 = 12$.
66
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f(x) = x^3 + x^2 f'(1) + x f''(2) + f'''(3)$,જ્યાં $x \in R$. તો $f'(10)$ ની કિંમત શોધો:
A
$109$
B
$106$
C
$103$
D
$202$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = x^3 + x^2 f'(1) + x f''(2) + f'''(3)$.
પગલું $1$: $f(x)$ ના વિકલિતો મેળવો.
$f'(x) = 3x^2 + 2x f'(1) + f''(2)$
$f''(x) = 6x + 2f'(1)$
$f'''(x) = 6$
પગલું $2$: અચળાંકોની કિંમત શોધો.
$f'''(3)$ માટે,$f'''(x) = 6$ હોવાથી,$f'''(3) = 6$ મળે.
$f''(2)$ માટે,$f''(x) = 6x + 2f'(1)$ માં $x=2$ મૂકતા:
$f''(2) = 6(2) + 2f'(1) = 12 + 2f'(1)$.
$f'(1)$ માટે,$f'(x) = 3x^2 + 2x f'(1) + f''(2)$ માં $x=1$ મૂકતા:
$f'(1) = 3(1)^2 + 2(1)f'(1) + f''(2) = 3 + 2f'(1) + f''(2)$.
પગલું $3$: સમીકરણો ઉકેલો.
$f''(2) = 12 + 2f'(1)$ ને $f'(1) = 3 + 2f'(1) + f''(2)$ માં મૂકતા:
$f'(1) = 3 + 2f'(1) + 12 + 2f'(1)$
$f'(1) = 15 + 4f'(1)$
$-3f'(1) = 15 \implies f'(1) = -5$.
હવે $f''(2)$ શોધો:
$f''(2) = 12 + 2(-5) = 12 - 10 = 2$.
પગલું $4$: $f'(10)$ ની ગણતરી કરો.
$f'(x) = 3x^2 + 2x(-5) + 2 = 3x^2 - 10x + 2$.
$f'(10) = 3(10)^2 - 10(10) + 2 = 300 - 100 + 2 = 202$.
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A=\left[\begin{array}{lll}2 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1\end{array}\right]$,$B=\left[B_1, B_2, B_3\right]$,જ્યાં $B_1, B_2, B_3$ સ્તંભ શ્રેણિકો છે,અને $AB_1=\left[\begin{array}{l}1 \\ 0 \\ 0\end{array}\right]$,$AB_2=\left[\begin{array}{l}2 \\ 3 \\ 0\end{array}\right]$,$AB_3=\left[\begin{array}{l}3 \\ 2 \\ 1\end{array}\right]$. જો $\alpha=|B|$ અને $\beta$ એ $B$ ના તમામ વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો હોય,તો $\alpha^3+\beta^3$ ની કિંમત શોધો.
A
$28$
B
$24$
C
$23$
D
$45$

Solution

(A) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
$AB = [AB_1, AB_2, AB_3]$ હોવાથી,$AB = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 3 & 2 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ મળે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|AB| = |A| |B|$.
પહેલા $|A| = 2(1-0) - 0(1-0) + 1(0-1) = 2 - 1 = 1$ શોધો.
$|AB| = 1(3-0) - 2(0-0) + 3(0-0) = 3$ શોધો.
$|A| |B| = |AB|$ હોવાથી,$1 \times |B| = 3$,તેથી $\alpha = |B| = 3$.
$B$ શોધવા માટે,$B = A^{-1} (AB)$ નો ઉપયોગ કરો.
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} 1 & 0 & -1 \\ -1 & 1 & 1 \\ -1 & 0 & 2 \end{bmatrix}$.
$B = \begin{bmatrix} 1 & 0 & -1 \\ -1 & 1 & 1 \\ -1 & 0 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 3 & 2 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 2 \\ -1 & 1 & 0 \\ -1 & -2 & -1 \end{bmatrix}$.
$B$ ના વિકર્ણ ઘટકો $1, 1, -1$ છે. તેથી,$\beta = 1 + 1 - 1 = 1$.
અંતે,$\alpha^3 + \beta^3 = 3^3 + 1^3 = 27 + 1 = 28$.
68
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
પ્રતિ-ત્રિકોણમિતીય વિધેયોના મુખ્ય મૂલ્યોને ધ્યાનમાં લેતા,$\tan ^{-1}(x)+\tan ^{-1}(2 x)=\frac{\pi}{4}$ નું સમાધાન કરતા $x$ ના ધન વાસ્તવિક મૂલ્યોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$ કરતા વધારે
B
$1$
C
$2$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\tan ^{-1}(x) + \tan ^{-1}(2x) = \frac{\pi}{4}$ જ્યાં $x > 0$.
નિત્યસમ $\tan ^{-1}(A) + \tan ^{-1}(B) = \tan ^{-1}\left(\frac{A+B}{1-AB}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan ^{-1}\left(\frac{x + 2x}{1 - x(2x)}\right) = \frac{\pi}{4}$
બંને બાજુ $\tan$ લેતા:
$\frac{3x}{1 - 2x^2} = \tan\left(\frac{\pi}{4}\right) = 1$
$\Rightarrow 3x = 1 - 2x^2$
$\Rightarrow 2x^2 + 3x - 1 = 0$
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{-3 \pm \sqrt{3^2 - 4(2)(-1)}}{2(2)} = \frac{-3 \pm \sqrt{9 + 8}}{4} = \frac{-3 \pm \sqrt{17}}{4}$
આપણે $x > 0$ ની જરૂર હોવાથી,આપણે ઋણ ઉકેલને અવગણીશું:
$x = \frac{-3 + \sqrt{17}}{4}$
અહીં $\sqrt{17} > 3$ હોવાથી,આ મૂલ્ય ધન છે. આમ,$x$ નું માત્ર $1$ ધન વાસ્તવિક મૂલ્ય મળે છે.
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
વિધેય $f:(0,2) \rightarrow R$ ને $f(x)=\frac{x}{2}+\frac{2}{x}$ દ્વારા અને વિધેય $g(x)$ ને $g(x)=\begin{cases} \min \{f(t) : 0 < t \leq x\}, & 0 < x \leq 1 \\ \frac{3}{2}+x, & 1 < x < 2 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કરો. તો,
A
$g$ એ $x=1$ આગળ સતત છે પણ વિકલનીય નથી
B
$g$ એ બધા $x \in(0,2)$ માટે સતત નથી
C
$g$ એ $x=1$ આગળ સતત પણ નથી અને વિકલનીય પણ નથી
D
$g$ એ બધા $x \in(0,2)$ માટે સતત અને વિકલનીય છે

Solution

(A) આપેલ છે $f(x) = \frac{x}{2} + \frac{2}{x}$ જ્યાં $x \in (0, 2)$.
$f'(x) = \frac{1}{2} - \frac{2}{x^2} = \frac{x^2 - 4}{2x^2}$.
$x \in (0, 2)$ હોવાથી,$x^2 < 4$,તેથી $f'(x) < 0$. આમ,$f(x)$ એ ચુસ્ત ઘટતું વિધેય છે.
$0 < x \leq 1$ માટે,$g(x) = \min \{f(t) : 0 < t \leq x\}$. $f(t)$ ઘટતું વિધેય હોવાથી,$(0, x]$ પર ન્યૂનતમ કિંમત $t=x$ આગળ મળે છે. તેથી,$0 < x \leq 1$ માટે $g(x) = f(x) = \frac{x}{2} + \frac{2}{x}$.
$x=1$ આગળ,$g(1) = \frac{1}{2} + \frac{2}{1} = \frac{5}{2}$.
$1 < x < 2$ માટે,$g(x) = \frac{3}{2} + x$. જેમ $x \rightarrow 1^+$,તેમ $g(x) \rightarrow \frac{3}{2} + 1 = \frac{5}{2}$.
$\lim_{x \rightarrow 1^-} g(x) = \lim_{x \rightarrow 1^+} g(x) = g(1) = \frac{5}{2}$ હોવાથી,$g(x)$ એ $x=1$ આગળ સતત છે.
હવે $x=1$ આગળ વિકલનીયતા તપાસીએ:
ડાબી બાજુનું વિકલન: $g'(1^-) = f'(1) = \frac{1}{2} - \frac{2}{1^2} = \frac{1}{2} - 2 = -\frac{3}{2}$.
જમણી બાજુનું વિકલન: $g'(1^+) = \frac{d}{dx}(\frac{3}{2} + x) = 1$.
$g'(1^-) \neq g'(1^+)$ હોવાથી,$g(x)$ એ $x=1$ આગળ વિકલનીય નથી.
Solution diagram
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે રેખા $\frac{x}{1}=\frac{y-1}{2}=\frac{z-2}{3}$ માં બિંદુ $(1,0,7)$ નું પ્રતિબિંબ $(\alpha, \beta, \gamma)$ છે. તો નીચેનામાંથી કયું બિંદુ $(\alpha, \beta, \gamma)$ માંથી પસાર થતી અને $y$-અક્ષ તથા $z$-અક્ષ સાથે અનુક્રમે $\frac{2 \pi}{3}$ અને $\frac{3 \pi}{4}$ ના ખૂણા બનાવતી તથા $x$-અક્ષ સાથે લઘુકોણ બનાવતી રેખા પર આવેલું છે?
A
$(1,-2,1+\sqrt{2})$
B
$(1,2,1-\sqrt{2})$
C
$(3,4,3-2 \sqrt{2})$
D
$(3,-4,3+2 \sqrt{2})$

Solution

(C) ધારો કે રેખા $L_1: \frac{x}{1}=\frac{y-1}{2}=\frac{z-2}{3}=\lambda$ છે. રેખા પરનું કોઈ બિંદુ $M = (\lambda, 1+2\lambda, 2+3\lambda)$ છે.
ધારો કે $P = (1,0,7)$. સદિશ $\overrightarrow{PM} = (\lambda-1, 1+2\lambda, 3\lambda-5)$.
કારણ કે $\overrightarrow{PM}$ એ રેખા $L_1$ (જેનો દિશા સદિશ $\vec{b} = (1,2,3)$ છે) ને લંબ છે,તેથી $\overrightarrow{PM} \cdot \vec{b} = 0$.
$(\lambda-1)(1) + (1+2\lambda)(2) + (3\lambda-5)(3) = 0 \Rightarrow \lambda-1+2+4\lambda+9\lambda-15 = 0 \Rightarrow 14\lambda = 14 \Rightarrow \lambda = 1$.
તેથી,$M = (1, 3, 5)$.
$M$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,જ્યાં $Q = (\alpha, \beta, \gamma)$,આપણને મળે $M = \frac{P+Q}{2} \Rightarrow Q = 2M - P = 2(1,3,5) - (1,0,7) = (1,6,3)$.
તેથી,$(\alpha, \beta, \gamma) = (1,6,3)$.
ધારો કે જરૂરી રેખાના દિકકોસાઇન $(l, m, n)$ છે. આપેલ છે કે $m = \cos(\frac{2\pi}{3}) = -\frac{1}{2}$ અને $n = \cos(\frac{3\pi}{4}) = -\frac{1}{\sqrt{2}}$.
$l^2+m^2+n^2=1$ હોવાથી,$l^2 + (-\frac{1}{2})^2 + (-\frac{1}{\sqrt{2}})^2 = 1 \Rightarrow l^2 + \frac{1}{4} + \frac{1}{2} = 1 \Rightarrow l^2 = \frac{1}{4}$.
રેખા $x$-અક્ષ સાથે લઘુકોણ બનાવતી હોવાથી,$l = \frac{1}{2}$.
રેખા $(1,6,3)$ માંથી પસાર થાય છે અને તેની દિશા $(\frac{1}{2}, -\frac{1}{2}, -\frac{1}{\sqrt{2}})$ છે,જે $(1, -1, -\sqrt{2})$ તરીકે લખી શકાય.
રેખાનું સમીકરણ $\frac{x-1}{1} = \frac{y-6}{-1} = \frac{z-3}{-\sqrt{2}} = \mu$ છે.
$\mu = 2$ માટે,$x = 3, y = 4, z = 3-2\sqrt{2}$ મળે છે. જે વિકલ્પ $C$ સાથે સુસંગત છે.
Solution diagram
71
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f: R - \{-\frac{1}{2}\} \rightarrow R$ અને $g: R - \{-\frac{5}{2}\} \rightarrow R$ એ $f(x) = \frac{2x+3}{2x+1}$ અને $g(x) = \frac{|x|+1}{2x+5}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. તો વિધેય $f \circ g$ નો પ્રદેશ શું છે?
A
$R - \{-\frac{5}{2}\}$
B
$R$
C
$R - \{-\frac{7}{4}\}$
D
$R - \{-\frac{5}{2}, -\frac{7}{4}\}$

Solution

(A) $f \circ g$ નો પ્રદેશ એ $g$ ના પ્રદેશના તમામ $x$ નો બનેલો છે જેથી $g(x)$ એ $f$ ના પ્રદેશમાં હોય.
$1$. $g$ નો પ્રદેશ $R - \{-\frac{5}{2}\}$ છે.
$2$. $f(g(x))$ વ્યાખ્યાયિત થાય તે માટે,$g(x)$ એ $-\frac{1}{2}$ (જે $f$ ના પ્રદેશમાંથી બાકાત છે) ના બરાબર ન હોવું જોઈએ.
$3$. $g(x) = -\frac{1}{2}$ લો:
$\frac{|x|+1}{2x+5} = -\frac{1}{2}$
$2(|x|+1) = -(2x+5)$
$2|x| + 2 = -2x - 5$
$2|x| = -2x - 7$
કિસ્સો $I$: જો $x \ge 0$,તો $2x = -2x - 7 \Rightarrow 4x = -7 \Rightarrow x = -\frac{7}{4}$. $x \ge 0$ હોવાથી,આ ઉકેલ શક્ય નથી.
કિસ્સો $II$: જો $x < 0$,તો $2(-x) = -2x - 7 \Rightarrow -2x = -2x - 7 \Rightarrow 0 = -7$,જે અશક્ય છે.
આમ,$g(x)$ ક્યારેય $-\frac{1}{2}$ ના બરાબર થતું નથી.
તેથી,$f \circ g$ ના પ્રદેશ પર માત્ર એક જ પ્રતિબંધ છે $x \neq -\frac{5}{2}$.
તેથી પ્રદેશ $R - \{-\frac{5}{2}\}$ છે.
72
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$0 < a < 1$ માટે,સંકલન $\int_0^\pi \frac{d x}{1-2 a \cos x+a^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi^2}{\pi+a^2}$
B
$\frac{\pi^2}{\pi-a^2}$
C
$\frac{\pi}{1-a^2}$
D
$\frac{\pi}{1+a^2}$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_0^\pi \frac{dx}{1-2a \cos x + a^2}$.
ગુણધર્મ $\int_0^a f(x) dx = \int_0^a f(a-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos(\pi-x) = -\cos x$.
તેથી,$I = \int_0^\pi \frac{dx}{1+2a \cos x + a^2}$.
$I$ માટેના બંને પદોનો સરવાળો કરતા:
$2I = \int_0^\pi \left( \frac{1}{1-2a \cos x + a^2} + \frac{1}{1+2a \cos x + a^2} \right) dx$
$2I = \int_0^\pi \frac{2(1+a^2)}{(1+a^2)^2 - 4a^2 \cos^2 x} dx$
$I = (1+a^2) \int_0^\pi \frac{dx}{(1+a^2)^2 - 4a^2 \cos^2 x}$
વિધેય $\pi/2$ ની આસપાસ સંમિત હોવાથી,$I = 2(1+a^2) \int_0^{\pi/2} \frac{dx}{(1+a^2)^2 - 4a^2 \cos^2 x}$.
અંશ અને છેદને $\cos^2 x$ વડે ભાગતા:
$I = 2(1+a^2) \int_0^{\pi/2} \frac{\sec^2 x dx}{(1+a^2)^2 \sec^2 x - 4a^2}$
$\sec^2 x = 1 + \tan^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = 2(1+a^2) \int_0^{\pi/2} \frac{\sec^2 x dx}{(1+a^2)^2 (1+\tan^2 x) - 4a^2}$
$I = 2(1+a^2) \int_0^{\pi/2} \frac{\sec^2 x dx}{(1+a^2)^2 \tan^2 x + (1-a^2)^2}$
ધારો કે $u = \tan x$,તો $du = \sec^2 x dx$. જ્યારે $x \to 0, u \to 0$ અને જ્યારે $x \to \pi/2, u \to \infty$.
$I = 2(1+a^2) \int_0^{\infty} \frac{du}{(1+a^2)^2 u^2 + (1-a^2)^2}$
$I = \frac{2(1+a^2)}{(1+a^2)^2} \int_0^{\infty} \frac{du}{u^2 + (\frac{1-a^2}{1+a^2})^2} = \frac{2}{1+a^2} \cdot \frac{1+a^2}{1-a^2} [\arctan(\frac{u(1+a^2)}{1-a^2})]_0^{\infty}$
$I = \frac{2}{1-a^2} \cdot \frac{\pi}{2} = \frac{\pi}{1-a^2}$.
73
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $g(x)=3 f\left(\frac{x}{3}\right)+f(3-x)$ અને તમામ $x \in(0,3)$ માટે $f^{\prime \prime}(x)>0$ છે. જો $g$ એ $(0, \alpha)$ માં ઘટતું અને $(\alpha, 3)$ માં વધતું વિધેય હોય,તો $8 \alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$24$
B
$0$
C
$18$
D
$20$

Solution

(C) આપેલ છે કે $g(x)=3 f\left(\frac{x}{3}\right)+f(3-x)$ અને તમામ $x \in(0,3)$ માટે $f^{\prime \prime}(x) > 0$ છે.
$f^{\prime \prime}(x) > 0$ હોવાથી,$f^{\prime}(x)$ એ વધતું વિધેય છે.
હવે,$g(x)$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$g^{\prime}(x) = 3 \times \frac{1}{3} f^{\prime}\left(\frac{x}{3}\right) - f^{\prime}(3-x) = f^{\prime}\left(\frac{x}{3}\right) - f^{\prime}(3-x)$.
જો $g$ એ $(0, \alpha)$ માં ઘટતું વિધેય હોય,તો $x \in (0, \alpha)$ માટે $g^{\prime}(x) < 0$ થવું જોઈએ.
$f^{\prime}\left(\frac{x}{3}\right) - f^{\prime}(3-x) < 0 \Rightarrow f^{\prime}\left(\frac{x}{3}\right) < f^{\prime}(3-x)$.
$f^{\prime}(x)$ વધતું વિધેય હોવાથી,આનો અર્થ એ થાય કે $\frac{x}{3} < 3-x$.
$x$ માટે ઉકેલતા: $x + \frac{x}{3} < 3 \Rightarrow \frac{4x}{3} < 3 \Rightarrow x < \frac{9}{4}$.
આમ,$\alpha = \frac{9}{4}$.
તેથી,$8 \alpha = 8 \times \frac{9}{4} = 18$.
74
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$\alpha$ ની કિંમતો,જેના માટે $\left|\begin{array}{ccc}1 & \frac{3}{2} & \alpha+\frac{3}{2} \\ 1 & \frac{1}{3} & \alpha+\frac{1}{3} \\ 2 \alpha+3 & 3 \alpha+1 & 0\end{array}\right|=0$ થાય,તે કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$(-2, 1)$
B
$(-3, 0)$
C
$\left(-\frac{3}{2}, \frac{3}{2}\right)$
D
$(0, 3)$

Solution

(B) આપેલ નિશ્ચાયક સમીકરણ: $\left|\begin{array}{ccc}1 & \frac{3}{2} & \alpha+\frac{3}{2} \\ 1 & \frac{1}{3} & \alpha+\frac{1}{3} \\ 2 \alpha+3 & 3 \alpha+1 & 0\end{array}\right|=0$
ત્રીજી હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$(2\alpha+3) \left( \frac{3}{2}(\alpha+\frac{1}{3}) - \frac{1}{3}(\alpha+\frac{3}{2}) \right) - (3\alpha+1) \left( 1(\alpha+\frac{1}{3}) - 1(\alpha+\frac{3}{2}) \right) = 0$
કૌંસની અંદરના પદોનું સાદું રૂપ આપતા:
$(2\alpha+3) \left( \frac{3\alpha}{2} + \frac{1}{2} - \frac{\alpha}{3} - \frac{1}{2} \right) - (3\alpha+1) \left( \alpha + \frac{1}{3} - \alpha - \frac{3}{2} \right) = 0$
$(2\alpha+3) \left( \frac{9\alpha - 2\alpha}{6} \right) - (3\alpha+1) \left( \frac{2 - 9}{6} \right) = 0$
$(2\alpha+3) \left( \frac{7\alpha}{6} \right) - (3\alpha+1) \left( -\frac{7}{6} \right) = 0$
$\frac{7}{6}$ વડે ભાગતા:
$(2\alpha+3)(\alpha) + (3\alpha+1) = 0$
$2\alpha^2 + 3\alpha + 3\alpha + 1 = 0$
$2\alpha^2 + 6\alpha + 1 = 0$
દ્વિઘાત સૂત્ર $\alpha = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\alpha = \frac{-6 \pm \sqrt{36 - 8}}{4} = \frac{-6 \pm \sqrt{28}}{4} = \frac{-6 \pm 2\sqrt{7}}{4} = \frac{-3 \pm \sqrt{7}}{2}$
$\sqrt{7} \approx 2.645$ હોવાથી,કિંમતો $\alpha_1 = \frac{-3 + 2.645}{2} \approx -0.1775$ અને $\alpha_2 = \frac{-3 - 2.645}{2} \approx -2.8225$ મળે છે.
બંને કિંમતો $(-3, 0)$ અંતરાલમાં આવે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
75
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
એક પાત્રમાં $6$ સફેદ અને $9$ કાળા દડા છે. $4$ દડાના બે ક્રમિક ડ્રો બદલ્યા વગર કરવામાં આવે છે. પ્રથમ ડ્રોમાં બધા સફેદ દડા અને બીજા ડ્રોમાં બધા કાળા દડા મળે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{5}{256}$
B
$\frac{5}{715}$
C
$\frac{3}{715}$
D
$\frac{3}{256}$

Solution

(C) $6$ સફેદ અને $9$ કાળા દડા (કુલ $15$ દડા) માંથી $4$ સફેદ દડા પસંદ કરવાની સંભાવના $P(A) = \frac{{}^6C_4}{{}^{15}C_4} = \frac{15}{1365} = \frac{1}{91}$ છે.
$4$ સફેદ દડા કાઢ્યા પછી,બાકી રહેલા દડા $2$ સફેદ અને $9$ કાળા (કુલ $11$ દડા) છે.
બાકીના $11$ દડામાંથી $4$ કાળા દડા પસંદ કરવાની સંભાવના $P(B|A) = \frac{{}^9C_4}{{}^{11}C_4} = \frac{126}{330} = \frac{21}{55}$ છે.
કુલ સંભાવના $P(A \cap B) = P(A) \times P(B|A) = \frac{1}{91} \times \frac{21}{55} = \frac{1}{13} \times \frac{3}{55} = \frac{3}{715}$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
76
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
સંકલન $\int \frac{(x^8-x^2) dx}{(x^{12}+3x^6+1) \tan^{-1}(x^3+\frac{1}{x^3})}$ બરાબર છે:
A
$\log_e(|\tan^{-1}(x^3+\frac{1}{x^3})|)^{1/3}+C$
B
$\log_e(|\tan^{-1}(x^3+\frac{1}{x^3})|)^{1/2}+C$
C
$\log_e(|\tan^{-1}(x^3+\frac{1}{x^3})|)+C$
D
$\log_e(|\tan^{-1}(x^3+\frac{1}{x^3})|)^3+C$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{(x^8-x^2) dx}{(x^{12}+3x^6+1) \tan^{-1}(x^3+\frac{1}{x^3})}$.
અંશ અને છેદને $x^6$ વડે ભાગતા:
$I = \int \frac{(x^2 - x^{-4}) dx}{(x^6 + 3 + x^{-6}) \tan^{-1}(x^3 + x^{-3})}$.
ધારો કે $t = \tan^{-1}(x^3 + x^{-3})$.
તેથી $dt = \frac{1}{1 + (x^3 + x^{-3})^2} \cdot (3x^2 - 3x^{-4}) dx$.
$dt = \frac{3(x^2 - x^{-4})}{1 + x^6 + 2 + x^{-6}} dx = \frac{3(x^2 - x^{-4})}{x^6 + 3 + x^{-6}} dx$.
આમ,$\frac{(x^2 - x^{-4}) dx}{x^6 + 3 + x^{-6}} = \frac{1}{3} dt$.
આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{1}{3t} dt = \frac{1}{3} \ln |t| + C$.
$I = \frac{1}{3} \ln |\tan^{-1}(x^3 + x^{-3})| + C = \ln |\tan^{-1}(x^3 + x^{-3})|^{1/3} + C$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
77
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
એક ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $2 \hat{i}-3 \hat{j}+3 \hat{k}$,$2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$ અને $-\hat{i}+\hat{j}+3 \hat{k}$ છે. ધારો કે $l$ એ $\angle BAC$ ના ખૂણાના દ્વિભાજક $AD$ ની લંબાઈ દર્શાવે છે,જ્યાં $D$ એ રેખાખંડ $BC$ પર છે. તો $2 l^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$49$
B
$42$
C
$50$
D
$45$

Solution

(D) શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો $A(2, -3, 3)$,$B(2, 2, 3)$,અને $C(-1, 1, 3)$ છે.
પ્રથમ,બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ની લંબાઈની ગણતરી કરો:
$AB = \sqrt{(2-2)^2 + (2 - (-3))^2 + (3-3)^2} = \sqrt{0^2 + 5^2 + 0^2} = 5$.
$AC = \sqrt{(-1-2)^2 + (1 - (-3))^2 + (3-3)^2} = \sqrt{(-3)^2 + 4^2 + 0^2} = \sqrt{9 + 16} = 5$.
અહીં $AB = AC = 5$ હોવાથી,ત્રિકોણ $ABC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણમાં,શિરોબિંદુ $\angle BAC$ નો ખૂણાનો દ્વિભાજક $AD$ એ પાયા $BC$ પરનો મધ્યગા પણ છે.
તેથી,$D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$D = \left( \frac{2 + (-1)}{2}, \frac{2 + 1}{2}, \frac{3 + 3}{2} \right) = \left( \frac{1}{2}, \frac{3}{2}, 3 \right)$.
ખૂણાના દ્વિભાજક $AD$ ની લંબાઈ $l$ એ $A(2, -3, 3)$ અને $D\left(\frac{1}{2}, \frac{3}{2}, 3\right)$ વચ્ચેનું અંતર છે:
$l = \sqrt{\left(2 - \frac{1}{2}\right)^2 + \left(-3 - \frac{3}{2}\right)^2 + (3 - 3)^2}$
$l = \sqrt{\left(\frac{3}{2}\right)^2 + \left(-\frac{9}{2}\right)^2 + 0^2} = \sqrt{\frac{9}{4} + \frac{81}{4}} = \sqrt{\frac{90}{4}} = \sqrt{\frac{45}{2}}$.
આમ,$l^2 = \frac{45}{2}$.
તેથી,$2 l^2 = 2 \times \frac{45}{2} = 45$.
Solution diagram
78
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $(x^2-4) dy-(y^2-3y) dx=0$,$x>2$,$y(4)=\frac{3}{2}$ નો ઉકેલ વક્ર હોય અને વક્રનો ઢાળ ક્યારેય શૂન્ય ન હોય,તો $y(10)$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{3}{1+(8)^{1/4}}$
B
$\frac{3}{1+2\sqrt{2}}$
C
$\frac{3}{1-2\sqrt{2}}$
D
$\frac{3}{1-(8)^{1/4}}$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $(x^2-4) dy = (y^2-3y) dx$.
ચલને અલગ કરતા: $\int \frac{dy}{y(y-3)} = \int \frac{dx}{x^2-4}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{3} \int (\frac{1}{y-3} - \frac{1}{y}) dy = \frac{1}{4} \ln |\frac{x-2}{x+2}| + C$.
સંકલન કરતા: $\frac{1}{3} \ln |\frac{y-3}{y}| = \frac{1}{4} \ln |\frac{x-2}{x+2}| + C$.
$y(4) = \frac{3}{2}$ આપેલ છે,તેથી $x=4$ અને $y=\frac{3}{2}$ મૂકતા:
$\frac{1}{3} \ln |\frac{3/2-3}{3/2}| = \frac{1}{4} \ln |\frac{4-2}{4+2}| + C \Rightarrow \frac{1}{3} \ln |-1| = \frac{1}{4} \ln |\frac{1}{3}| + C \Rightarrow 0 = -\frac{1}{4} \ln 3 + C \Rightarrow C = \frac{1}{4} \ln 3$.
હવે,$x=10$ માટે: $\frac{1}{3} \ln |\frac{y-3}{y}| = \frac{1}{4} \ln |\frac{10-2}{10+2}| + \frac{1}{4} \ln 3 = \frac{1}{4} \ln |\frac{8}{12}| + \frac{1}{4} \ln 3 = \frac{1}{4} \ln |\frac{2}{3} \times 3| = \frac{1}{4} \ln 2$.
તેથી,$\ln |\frac{y-3}{y}| = \frac{3}{4} \ln 2 = \ln (2^{3/4}) = \ln (8^{1/4})$.
$y(4) = 1.5$ હોવાથી અને ઢાળ ક્યારેય શૂન્ય ન હોવાથી,$y$ એ $(0, 3)$ માં રહેશે,તેથી $\frac{y-3}{y} = -8^{1/4}$.
$y-3 = -y \cdot 8^{1/4} \Rightarrow y(1+8^{1/4}) = 3 \Rightarrow y = \frac{3}{1+8^{1/4}}$.
79
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $2 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$,$\hat{i}+2 \hat{j}+2 \hat{k}$ અને $2 \hat{i}+\hat{j}+2 \hat{k}$ છે. ધારો કે $l_1, l_2$ અને $l_3$ એ ત્રિકોણના લંબકેન્દ્રમાંથી બાજુઓ $AB, BC$ અને $CA$ પર દોરેલા લંબની લંબાઈ છે,તો $l_1^2+l_2^2+l_3^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{1}{5}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(B) શિરોબિંદુઓ $A(2, 2, 1)$,$B(1, 2, 2)$,અને $C(2, 1, 2)$ છે.
બાજુઓની લંબાઈ ગણો:
$AB = \sqrt{(1-2)^2 + (2-2)^2 + (2-1)^2} = \sqrt{1+0+1} = \sqrt{2}$
$BC = \sqrt{(2-1)^2 + (1-2)^2 + (2-2)^2} = \sqrt{1+1+0} = \sqrt{2}$
$CA = \sqrt{(2-2)^2 + (2-1)^2 + (1-2)^2} = \sqrt{0+1+1} = \sqrt{2}$
અહીં $AB = BC = CA = \sqrt{2}$ હોવાથી,ત્રિકોણ સમબાજુ છે.
સમબાજુ ત્રિકોણ માટે,લંબકેન્દ્ર $H$ એ મધ્યકેન્દ્ર $G$ સાથે સંપાતી હોય છે.
$G = \left(\frac{2+1+2}{3}, \frac{2+2+1}{3}, \frac{1+2+2}{3}\right) = \left(\frac{5}{3}, \frac{5}{3}, \frac{5}{3}\right)$.
સમબાજુ ત્રિકોણમાં,મધ્યકેન્દ્રથી કોઈપણ બાજુ પરના લંબની લંબાઈ એ મધ્યકેન્દ્રથી તે બાજુના મધ્યબિંદુ સુધીનું અંતર છે.
બાજુ $AB$ માટે,મધ્યબિંદુ $D$ એ $\left(\frac{2+1}{2}, \frac{2+2}{2}, \frac{1+2}{2}\right) = \left(\frac{3}{2}, 2, \frac{3}{2}\right)$ છે.
$l_1 = \text{અંતર } GD = \sqrt{\left(\frac{5}{3}-\frac{3}{2}\right)^2 + \left(\frac{5}{3}-2\right)^2 + \left(\frac{5}{3}-\frac{3}{2}\right)^2}$
$l_1 = \sqrt{\left(\frac{1}{6}\right)^2 + \left(-\frac{1}{3}\right)^2 + \left(\frac{1}{6}\right)^2} = \sqrt{\frac{1}{36} + \frac{4}{36} + \frac{1}{36}} = \sqrt{\frac{6}{36}} = \sqrt{\frac{1}{6}}$.
ત્રિકોણ સમબાજુ હોવાથી,$l_1 = l_2 = l_3 = \sqrt{\frac{1}{6}}$.
તેથી,$l_1^2 + l_2^2 + l_3^2 = \frac{1}{6} + \frac{1}{6} + \frac{1}{6} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
Solution diagram
80
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો પ્રદેશ $\{(x, y): 0 \leq y \leq \min \{2x, 6x-x^2\}\}$ નું ક્ષેત્રફળ $A$ હોય,તો $12A$ ની કિંમત શોધો.
A
$421$
B
$304$
C
$321$
D
$123$

Solution

(B) ક્ષેત્રફળ $A$ શોધવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ વક્રો $y = 2x$ અને $y = 6x - x^2$ ના છેદબિંદુઓ નક્કી કરીએ.
$2x = 6x - x^2$ લેતા,આપણને $x^2 - 4x = 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે $x(x - 4) = 0$. આમ,વક્રો $x = 0$ અને $x = 4$ પર છેદે છે.
$0 \leq x \leq 4$ માટે,$2x \leq 6x - x^2$ છે,તેથી $\min \{2x, 6x - x^2\} = 2x$.
$x > 4$ માટે,$6x - x^2 < 2x$ છે,તેથી $\min \{2x, 6x - x^2\} = 6x - x^2$.
વક્ર $y = 6x - x^2$ એ $x$-અક્ષને $x = 0$ અને $x = 6$ પર છેદે છે.
આમ,ક્ષેત્રફળ $A$ નીચે મુજબ મળે છે:
$A = \int_0^4 2x \, dx + \int_4^6 (6x - x^2) \, dx$
પ્રથમ સંકલન ગણતા:
$\int_0^4 2x \, dx = [x^2]_0^4 = 16 - 0 = 16$
બીજું સંકલન ગણતા:
$\int_4^6 (6x - x^2) \, dx = [3x^2 - \frac{x^3}{3}]_4^6 = (3(36) - \frac{216}{3}) - (3(16) - \frac{64}{3}) = (108 - 72) - (48 - \frac{64}{3}) = 36 - \frac{144 - 64}{3} = 36 - \frac{80}{3} = \frac{108 - 80}{3} = \frac{28}{3}$
તેથી,$A = 16 + \frac{28}{3} = \frac{48 + 28}{3} = \frac{76}{3}$.
અંતે,$12A = 12 \times \frac{76}{3} = 4 \times 76 = 304$.
Solution diagram
81
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A$ એ $2 \times 2$ નો વાસ્તવિક શ્રેણિક છે અને $I$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે. જો સમીકરણ $|A-xI|=0$ ના બીજ $-1$ અને $3$ હોય,તો શ્રેણિક $A^2$ ના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $..............$ છે.
A
$5$
B
$4$
C
$10$
D
$9$

Solution

(C) સમીકરણ $|A-xI|=0$ એ શ્રેણિક $A$ નું લાક્ષણિક સમીકરણ છે.
આપેલ બીજ $\lambda_1 = -1$ અને $\lambda_2 = 3$ છે.
બીજનો સરવાળો (શ્રેણિક $A$ નો ટ્રેસ) $\operatorname{tr}(A) = \lambda_1 + \lambda_2 = -1 + 3 = 2$ થાય.
બીજનો ગુણાકાર (શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક) $|A| = \lambda_1 \lambda_2 = (-1)(3) = -3$ થાય.
કેલી-હેમિલ્ટન પ્રમેય મુજબ,દરેક ચોરસ શ્રેણિક તેના પોતાના લાક્ષણિક સમીકરણનું પાલન કરે છે: $A^2 - \operatorname{tr}(A)A + |A|I = 0$.
કિંમતો મૂકતા: $A^2 - 2A - 3I = 0$,જેનો અર્થ છે કે $A^2 = 2A + 3I$.
બંને બાજુ ટ્રેસ લેતા: $\operatorname{tr}(A^2) = \operatorname{tr}(2A + 3I) = 2\operatorname{tr}(A) + 3\operatorname{tr}(I)$.
અહીં $\operatorname{tr}(A) = 2$ અને $\operatorname{tr}(I) = 1 + 1 = 2$ હોવાથી:
$\operatorname{tr}(A^2) = 2(2) + 3(2) = 4 + 6 = 10$.
82
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} = \frac{x+y-2}{x-y}$ નો ઉકેલ વક્ર બિંદુ $(2,1)$ માંથી પસાર થતો હોય અને તે $\tan^{-1}\left(\frac{y-1}{x-1}\right) - \frac{1}{\beta} \log_e\left(\alpha + \left(\frac{y-1}{x-1}\right)^2\right) = \log_e|x-1|$ હોય,તો $5\beta + \alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$12$
B
$11$
C
$14$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $\frac{dy}{dx} = \frac{x+y-2}{x-y}$.
ધારો કે $x = X+h$ અને $y = Y+k$. આ કિંમતો મૂકતા,$\frac{dY}{dX} = \frac{X+Y+(h+k-2)}{X-Y+(h-k)}$ મળે.
સમીકરણ સમપરિમાણીય બનાવવા માટે,$h+k-2=0$ અને $h-k=0$ લેતા,$h=1$ અને $k=1$ મળે છે.
તેથી,$\frac{dY}{dX} = \frac{X+Y}{X-Y}$. અંશ અને છેદને $X$ વડે ભાગતા,$\frac{dY}{dX} = \frac{1+(Y/X)}{1-(Y/X)}$ મળે.
ધારો કે $Y/X = v$,તેથી $Y = vX$ અને $\frac{dY}{dX} = v + X\frac{dv}{dX}$.
$v + X\frac{dv}{dX} = \frac{1+v}{1-v} \Rightarrow X\frac{dv}{dX} = \frac{1+v}{1-v} - v = \frac{1+v^2}{1-v}$.
ચલને અલગ કરતા: $\frac{1-v}{1+v^2} dv = \frac{dX}{X}$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \frac{1}{1+v^2} dv - \int \frac{v}{1+v^2} dv = \int \frac{dX}{X}$.
$\tan^{-1}(v) - \frac{1}{2} \ln(1+v^2) = \ln|X| + C$.
$v = \frac{y-1}{x-1}$ અને $X = x-1$ મૂકતા: $\tan^{-1}\left(\frac{y-1}{x-1}\right) - \frac{1}{2} \ln\left(1 + \left(\frac{y-1}{x-1}\right)^2\right) = \ln|x-1| + C$.
વક્ર બિંદુ $(2,1)$ માંથી પસાર થતો હોવાથી,$\tan^{-1}(0) - \frac{1}{2} \ln(1+0) = \ln|1| + C \Rightarrow C = 0$.
આપેલ સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,$\alpha = 1$ અને $\beta = 2$ મળે છે.
તેથી,$5\beta + \alpha = 5(2) + 1 = 11$.
83
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f(x)=\int_0^x g(t) \log _e\left(\frac{1-t}{1+t}\right) d t$,જ્યાં $g$ એ એક સતત અયુગ્મ વિધેય છે. જો $\int_{-\pi / 2}^{\pi / 2}\left(f(x)+\frac{x^2 \cos x}{1+e^x}\right) d x=\left(\frac{\pi}{\alpha}\right)^2-\alpha$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત ............. છે.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x)=\int_0^x g(t) \ln \left(\frac{1-t}{1+t}\right) d t$.
કારણ કે $g(t)$ એ અયુગ્મ વિધેય છે અને $\ln \left(\frac{1-t}{1+t}\right)$ પણ અયુગ્મ વિધેય છે,તેથી તેમનો ગુણાકાર યુગ્મ વિધેય થાય.
જોકે,યુગ્મ વિધેયનું $0$ થી $x$ સુધીનું સંકલન અયુગ્મ વિધેય આપે છે. આમ,$f(-x) = -f(x)$,એટલે કે $f(x)$ એ અયુગ્મ વિધેય છે.
ધારો કે $I = \int_{-\pi / 2}^{\pi / 2} \left(f(x) + \frac{x^2 \cos x}{1+e^x}\right) d x$.
ગુણધર્મ $\int_a^b h(x) dx = \int_a^b h(a+b-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,$I = \int_{-\pi / 2}^{\pi / 2} \left(f(-x) + \frac{(-x)^2 \cos(-x)}{1+e^{-x}}\right) d x$.
$f(x)$ અયુગ્મ હોવાથી,$f(-x) = -f(x)$. વળી,$\frac{x^2 \cos x}{1+e^{-x}} = \frac{x^2 \cos x \cdot e^x}{e^x+1}$.
$I$ માટેના બંને પદોનો સરવાળો કરતા: $2I = \int_{-\pi / 2}^{\pi / 2} \left(f(x) - f(x) + \frac{x^2 \cos x}{1+e^x} + \frac{x^2 e^x \cos x}{1+e^x}\right) d x = \int_{-\pi / 2}^{\pi / 2} x^2 \cos x d x$.
$x^2 \cos x$ એ યુગ્મ વિધેય હોવાથી,$2I = 2 \int_0^{\pi / 2} x^2 \cos x d x$,તેથી $I = \int_0^{\pi / 2} x^2 \cos x d x$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા: $I = [x^2 \sin x]_0^{\pi / 2} - \int_0^{\pi / 2} 2x \sin x d x = \frac{\pi^2}{4} - 2([-x \cos x]_0^{\pi / 2} + \int_0^{\pi / 2} \cos x d x) = \frac{\pi^2}{4} - 2(0 + [\sin x]_0^{\pi / 2}) = \frac{\pi^2}{4} - 2$.
$\left(\frac{\pi}{\alpha}\right)^2 - \alpha$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 2$ મળે છે.
84
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
રેખાઓ $\frac{x-2}{2}=\frac{y}{-2}=\frac{z-7}{16}$ અને $\frac{x+3}{4}=\frac{y+2}{3}=\frac{z+2}{1}$ બિંદુ $P$ પર છેદે છે. જો $P$ નું રેખા $\frac{x+1}{2}=\frac{y-1}{3}=\frac{z-1}{1}$ થી અંતર $l$ હોય,તો $14 l^2$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$108$
B
$107$
C
$109$
D
$100$

Solution

(A) ધારો કે પ્રથમ રેખા $\frac{x-2}{2}=\frac{y}{-2}=\frac{z-7}{16} = \lambda$ છે. તો આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $(2\lambda+2, -2\lambda, 16\lambda+7)$ છે.
ધારો કે બીજી રેખા $\frac{x+3}{4}=\frac{y+2}{3}=\frac{z+2}{1} = k$ છે. તો આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $(4k-3, 3k-2, k-2)$ છે.
તેઓ $P$ પર છેદતા હોવાથી,આપણે યામોને સરખાવીએ:
$2\lambda+2 = 4k-3 \Rightarrow 2\lambda - 4k = -5$
$-2\lambda = 3k-2 \Rightarrow 2\lambda + 3k = 2$
આ સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $-k = -7 \Rightarrow k=1$. $k=1$ ને $2\lambda+3(1)=2$ માં મૂકતા,આપણને $2\lambda = -1 \Rightarrow \lambda = -1/2$ મળે છે.
$z$-યામ તપાસતા: $16(-1/2)+7 = -8+7 = -1$ અને $k-2 = 1-2 = -1$. તેઓ સમાન હોવાથી,છેદબિંદુ $P$ એ $(4(1)-3, 3(1)-2, 1-2) = (1, 1, -1)$ છે.
હવે,આપણે રેખા $\frac{x+1}{2}=\frac{y-1}{3}=\frac{z-1}{1}$ થી $P(1, 1, -1)$ નું અંતર $l$ શોધીએ.
ધારો કે $A = (-1, 1, 1)$ રેખા પરનું એક બિંદુ છે અને $\vec{v} = 2\hat{i}+3\hat{j}+\hat{k}$ એ દિશા સદિશ છે.
સદિશ $\vec{AP} = (1 - (-1))\hat{i} + (1-1)\hat{j} + (-1-1)\hat{k} = 2\hat{i} - 2\hat{k}$.
અંતર $l$ એ $l = \frac{|\vec{AP} \times \vec{v}|}{|\vec{v}|}$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{AP} \times \vec{v} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 0 & -2 \\ 2 & 3 & 1 \end{vmatrix} = \hat{i}(0 - (-6)) - \hat{j}(2 - (-4)) + \hat{k}(6 - 0) = 6\hat{i} - 6\hat{j} + 6\hat{k}$.
$|\vec{AP} \times \vec{v}| = \sqrt{6^2 + (-6)^2 + 6^2} = \sqrt{36+36+36} = \sqrt{108} = 6\sqrt{3}$.
$|\vec{v}| = \sqrt{2^2+3^2+1^2} = \sqrt{4+9+1} = \sqrt{14}$.
$l = \frac{6\sqrt{3}}{\sqrt{14}} \Rightarrow l^2 = \frac{36 \times 3}{14} = \frac{108}{14}$.
તેથી,$14l^2 = 108$.
Solution diagram
85
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $f(x) = \begin{cases} 2+2x, & -1 \leq x < 0 \\ 1-\frac{x}{3}, & 0 \leq x \leq 3 \end{cases}$ અને $g(x) = \begin{cases} -x, & -3 \leq x \leq 0 \\ x, & 0 < x \leq 1 \end{cases}$ હોય,તો $(f \circ g)(x)$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$(0, 1]$
B
$[0, 3)$
C
$[0, 1]$
D
$[0, 1)$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x) = \begin{cases} 2+2x, & -1 \leq x < 0 \\ 1-\frac{x}{3}, & 0 \leq x \leq 3 \end{cases}$ અને $g(x) = \begin{cases} -x, & -3 \leq x \leq 0 \\ x, & 0 < x \leq 1 \end{cases}$.
આપણે $f(g(x))$ નો વિસ્તાર શોધવાનો છે.
કિસ્સો $1$: $-3 \leq x \leq 0$,ત્યારે $g(x) = -x$. કારણ કે $-3 \leq x \leq 0$,તેથી $0 \leq g(x) \leq 3$ મળે.
$0 \leq g(x) \leq 3$ માટે,$f(g(x)) = 1 - \frac{g(x)}{3} = 1 - \frac{-x}{3} = 1 + \frac{x}{3}$.
જેમ $x$ એ $-3$ થી $0$ સુધી બદલાય છે,તેમ $f(g(x))$ એ $1 + \frac{-3}{3} = 0$ થી $1 + \frac{0}{3} = 1$ સુધી બદલાય છે.
તેથી,આ ભાગ માટે વિસ્તાર $[0, 1]$ છે.
કિસ્સો $2$: $0 < x \leq 1$,ત્યારે $g(x) = x$. કારણ કે $0 < x \leq 1$,તેથી $0 < g(x) \leq 1$ મળે.
$0 < g(x) \leq 3$ માટે,$f(g(x)) = 1 - \frac{g(x)}{3} = 1 - \frac{x}{3}$.
જેમ $x$ એ $0$ થી $1$ સુધી બદલાય છે,તેમ $f(g(x))$ એ $1 - \frac{0}{3} = 1$ થી $1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$ સુધી બદલાય છે.
તેથી,આ ભાગ માટે વિસ્તાર $[\frac{2}{3}, 1)$ છે.
બંને કિસ્સાઓને જોડતા,$f(g(x))$ નો વિસ્તાર $[0, 1]$ મળે છે.
Solution diagram
86
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
એક સમતોલ પાસાને ત્યાં સુધી ફેંકવામાં આવે છે જ્યાં સુધી $2$ ન મળે. તો $2$ બેકી સંખ્યાના પ્રયત્નોમાં મળે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{5}{6}$
B
$\frac{1}{6}$
C
$\frac{5}{11}$
D
$\frac{6}{11}$

Solution

(C) ધારો કે $p$ એ એક પ્રયત્નમાં $2$ મેળવવાની સંભાવના છે,તેથી $p = \frac{1}{6}$.
ધારો કે $q$ એ $2$ ન મેળવવાની સંભાવના છે,તેથી $q = 1 - p = \frac{5}{6}$.
$2$ બેકી સંખ્યાના પ્રયત્નોમાં મળે તેનો અર્થ એ છે કે તે $2^{nd}, 4^{th}, 6^{th}, \dots$ પ્રયત્નમાં મળે છે.
સંભાવના અનંત ગુણોત્તર શ્રેણીના સરવાળા દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$P = qp + q^3p + q^5p + \dots$
આ એક ગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = qp = \frac{5}{6} \times \frac{1}{6} = \frac{5}{36}$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = q^2 = \left(\frac{5}{6}\right)^2 = \frac{25}{36}$ છે.
અનંત ગુણોત્તર શ્રેણીનો સરવાળો $S = \frac{a}{1-r}$ છે.
$P = \frac{\frac{5}{36}}{1 - \frac{25}{36}} = \frac{\frac{5}{36}}{\frac{11}{36}} = \frac{5}{11}$.
87
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ ત્રણ શૂન્યતર સદિશો છે જેથી $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ અસમરેખ છે. જો $\vec{a}+5\vec{b}$ એ $\vec{c}$ સાથે સમરેખ હોય,$\vec{b}+6\vec{c}$ એ $\vec{a}$ સાથે સમરેખ હોય,અને $\vec{a}+\alpha\vec{b}+\beta\vec{c}=\vec{0}$ હોય,તો $\alpha+\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$35$
B
$30$
C
$-30$
D
$-25$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{a}+5\vec{b}$ એ $\vec{c}$ સાથે સમરેખ છે,તેથી કોઈ અદિશ $\lambda$ માટે $\vec{a}+5\vec{b} = \lambda\vec{c} \implies \vec{a} = \lambda\vec{c} - 5\vec{b}$.
આપેલ છે કે $\vec{b}+6\vec{c}$ એ $\vec{a}$ સાથે સમરેખ છે,તેથી કોઈ અદિશ $\mu$ માટે $\vec{b}+6\vec{c} = \mu\vec{a}$.
$\vec{a}$ ની કિંમત બીજા સમીકરણમાં મૂકતા:
$\vec{b}+6\vec{c} = \mu(\lambda\vec{c} - 5\vec{b})$
$\vec{b}+6\vec{c} = \mu\lambda\vec{c} - 5\mu\vec{b}$
પદોને ગોઠવતા:
$(1+5\mu)\vec{b} + (6-\mu\lambda)\vec{c} = \vec{0}$.
કારણ કે $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ અસમરેખ છે,તેથી તેમના સહગુણકો શૂન્ય હોવા જોઈએ:
$1+5\mu = 0 \implies \mu = -\frac{1}{5}$.
$6-\mu\lambda = 0 \implies 6 - (-\frac{1}{5})\lambda = 0 \implies 6 + \frac{\lambda}{5} = 0 \implies \lambda = -30$.
હવે,$\lambda$ ની કિંમત $\vec{a}$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\vec{a} = -30\vec{c} - 5\vec{b} \implies \vec{a} + 5\vec{b} + 30\vec{c} = \vec{0}$.
આને $\vec{a} + \alpha\vec{b} + \beta\vec{c} = \vec{0}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 5$ અને $\beta = 30$ મળે છે.
તેથી,$\alpha + \beta = 5 + 30 = 35$.
88
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$x \in \left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right)$ માટે,જો $y(x) = \int \frac{\operatorname{cosec} x + \sin x}{\operatorname{cosec} x \sec x + \tan x \sin^2 x} \, dx$ અને $\lim_{x \rightarrow (\frac{\pi}{2})^-} y(x) = 0$ હોય,તો $y\left(\frac{\pi}{4}\right)$ ની કિંમત શોધો:
A
$\tan^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)$
B
$-\frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1}\left(-\frac{1}{2}\right)$

Solution

(D) આપેલ સંકલન $y(x) = \int \frac{\frac{1}{\sin x} + \sin x}{\frac{1}{\sin x \cos x} + \frac{\sin^3 x}{\cos x}} \, dx$ છે.
સંકલ્યનું સાદું રૂપ આપતા:
$y(x) = \int \frac{\frac{1+\sin^2 x}{\sin x}}{\frac{1+\sin^4 x}{\sin x \cos x}} \, dx = \int \frac{(1+\sin^2 x) \cos x}{1+\sin^4 x} \, dx$.
ધારો કે $\sin x = t$,તેથી $\cos x \, dx = dt$.
$y(t) = \int \frac{1+t^2}{1+t^4} \, dt = \int \frac{1 + \frac{1}{t^2}}{t^2 + \frac{1}{t^2}} \, dt = \int \frac{1 + \frac{1}{t^2}}{(t - \frac{1}{t})^2 + 2} \, dt$.
ધારો કે $u = t - \frac{1}{t}$,તેથી $du = (1 + \frac{1}{t^2}) \, dt$.
$y(u) = \int \frac{du}{u^2 + 2} = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1}\left(\frac{u}{\sqrt{2}}\right) + C = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1}\left(\frac{t - \frac{1}{t}}{\sqrt{2}}\right) + C$.
જ્યારે $x \rightarrow \frac{\pi}{2}$,ત્યારે $t \rightarrow 1$,તેથી $u \rightarrow 0$.
આપેલ છે કે $\lim_{x \rightarrow (\frac{\pi}{2})^-} y(x) = 0$,તેથી $\frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1}(0) + C = 0 \implies C = 0$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{4}$,ત્યારે $t = \sin(\frac{\pi}{4}) = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
$u = \frac{1}{\sqrt{2}} - \sqrt{2} = \frac{1-2}{\sqrt{2}} = -\frac{1}{\sqrt{2}}$.
આમ,$y\left(\frac{\pi}{4}\right) = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1}\left(\frac{-1/\sqrt{2}}{\sqrt{2}}\right) = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1}\left(-\frac{1}{2}\right)$.
89
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
એક વિધેય $y=f(x)$ એ $f(x) \sin 2x + \sin x - (1 + \cos^2 x) f'(x) = 0$ શરત $f(0) = 0$ સાથે સંતોષે છે. તો $f(\frac{\pi}{2})$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(1 + \cos^2 x) \frac{dy}{dx} - (\sin 2x) y = \sin x$ છે.
$(1 + \cos^2 x)$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{dy}{dx} - \left( \frac{\sin 2x}{1 + \cos^2 x} \right) y = \frac{\sin x}{1 + \cos^2 x}$ મળે છે.
આ $\frac{dy}{dx} + P(x)y = Q(x)$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(x) = -\frac{\sin 2x}{1 + \cos^2 x}$ અને $Q(x) = \frac{\sin x}{1 + \cos^2 x}$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int P(x) dx} = e^{-\int \frac{\sin 2x}{1 + \cos^2 x} dx}$ છે.
ધારો કે $u = 1 + \cos^2 x$,તો $du = -2 \cos x \sin x dx = -\sin 2x dx$ થાય.
તેથી,$I.F. = e^{\int \frac{du}{u}} = e^{\ln(u)} = 1 + \cos^2 x$ મળે.
વ્યાપક ઉકેલ $y \cdot (I.F.) = \int Q(x) \cdot (I.F.) dx + C$ છે.
$y(1 + \cos^2 x) = \int \left( \frac{\sin x}{1 + \cos^2 x} \right) (1 + \cos^2 x) dx = \int \sin x dx = -\cos x + C$.
$f(0) = 0$ આપેલ હોવાથી,$x = 0$ મુકતા,$y(1 + \cos^2 0) = -\cos 0 + C \implies 0(2) = -1 + C \implies C = 1$.
આમ,$y(1 + \cos^2 x) = 1 - \cos x$ મળે.
$x = \frac{\pi}{2}$ મુકતા,$y(1 + \cos^2 \frac{\pi}{2}) = 1 - \cos \frac{\pi}{2} \implies y(1 + 0) = 1 - 0 \implies y = 1$.
90
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $O$ ઉગમબિંદુ છે અને $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $2 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ અને $2 \hat{i}+4 \hat{j}+4 \hat{k}$ છે. જો $\angle AOB$ નો આંતરિક દ્વિભાજક રેખા $AB$ ને $C$ માં મળે,તો $OC$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{2}{3} \sqrt{31}$
B
$\frac{2}{3} \sqrt{34}$
C
$\frac{3}{4} \sqrt{34}$
D
$\frac{3}{2} \sqrt{31}$

Solution

(B) ધારો કે $\vec{a} = 2 \hat{i} + 2 \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = 2 \hat{i} + 4 \hat{j} + 4 \hat{k}$ છે.
લંબાઈઓ $|\vec{a}| = \sqrt{2^2 + 2^2 + 1^2} = \sqrt{4+4+1} = 3$ અને $|\vec{b}| = \sqrt{2^2 + 4^2 + 4^2} = \sqrt{4+16+16} = 6$ છે.
ખૂણાનો દ્વિભાજક $OC$ એ $AB$ ને $|\vec{a}| : |\vec{b}| = 3 : 6 = 1 : 2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$C$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{c} = \frac{1(\vec{b}) + 2(\vec{a})}{1+2} = \frac{(2 \hat{i} + 4 \hat{j} + 4 \hat{k}) + 2(2 \hat{i} + 2 \hat{j} + \hat{k})}{3} = \frac{6 \hat{i} + 8 \hat{j} + 6 \hat{k}}{3} = 2 \hat{i} + \frac{8}{3} \hat{j} + 2 \hat{k}$ મળે છે.
$OC$ ની લંબાઈ $|\vec{c}| = \sqrt{2^2 + (\frac{8}{3})^2 + 2^2} = \sqrt{4 + \frac{64}{9} + 4} = \sqrt{8 + \frac{64}{9}} = \sqrt{\frac{72+64}{9}} = \sqrt{\frac{136}{9}} = \frac{\sqrt{136}}{3} = \frac{2 \sqrt{34}}{3}$ થાય.
Solution diagram
91
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
વિધેય $f: [\frac{1}{2}, 1] \rightarrow \mathbb{R}$ ને $f(x) = 4\sqrt{2}x^3 - 3\sqrt{2}x - 1$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કરો. નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
$(I)$ વક્ર $y = f(x)$ એ $x$-અક્ષને બરાબર એક બિંદુએ છેદે છે.
$(II)$ વક્ર $y = f(x)$ એ $x$-અક્ષને $x = \cos \frac{\pi}{12}$ પર છેદે છે.
તો:
A
માત્ર $(II)$ સાચું છે
B
$(I)$ અને $(II)$ બંને ખોટા છે
C
માત્ર $(I)$ સાચું છે
D
$(I)$ અને $(II)$ બંને સાચા છે

Solution

(D) આપેલ છે $f(x) = 4\sqrt{2}x^3 - 3\sqrt{2}x - 1$ અંતરાલ $[\frac{1}{2}, 1]$ પર.
પ્રથમ,વિકલન મેળવો: $f'(x) = 12\sqrt{2}x^2 - 3\sqrt{2} = 3\sqrt{2}(4x^2 - 1)$.
$x \in [\frac{1}{2}, 1]$ માટે,$4x^2 \geq 1$,તેથી $f'(x) \geq 0$. આમ,$f(x)$ વધતું વિધેય છે.
અંતિમ બિંદુઓ તપાસો: $f(\frac{1}{2}) = 4\sqrt{2}(\frac{1}{8}) - 3\sqrt{2}(\frac{1}{2}) - 1 = -\sqrt{2} - 1 < 0$.
$f(1) = 4\sqrt{2} - 3\sqrt{2} - 1 = \sqrt{2} - 1 > 0$.
$f(\frac{1}{2}) < 0$ અને $f(1) > 0$ હોવાથી,ઇન્ટરમીડિયેટ વેલ્યુ થિયરમ મુજબ,$[\frac{1}{2}, 1]$ માં બરાબર એક શૂન્ય છે. તેથી,$(I)$ સાચું છે.
$(II)$ માટે,$f(x) = 0$ લો: $\sqrt{2}(4x^3 - 3x) = 1 \Rightarrow 4x^3 - 3x = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
ધારો કે $x = \cos \theta$. તો $\cos(3\theta) = \cos(\frac{\pi}{4})$.
$3\theta = \frac{\pi}{4} \Rightarrow \theta = \frac{\pi}{12}$.
આમ,$x = \cos \frac{\pi}{12}$ એ ઉકેલ છે. તેથી,$(II)$ સાચું છે.
તેથી,$(I)$ અને $(II)$ બંને સાચા છે.
92
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & \alpha & \beta \\ 0 & \beta & \alpha \end{bmatrix}$ અને $|2A|^3 = 2^{21}$,જ્યાં $\alpha, \beta \in \mathbb{Z}$. તો $\alpha$ ની એક કિંમત શું છે?
A
$3$
B
$5$
C
$17$
D
$9$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & \alpha & \beta \\ 0 & \beta & \alpha \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A| = 1(\alpha^2 - \beta^2) - 0 + 0 = \alpha^2 - \beta^2$ થાય.
ગુણધર્મ $|kA| = k^n|A|$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n=3$ છે,$|2A| = 2^3|A| = 8|A|$ મળે.
આપેલ છે કે $|2A|^3 = 2^{21}$,તેથી $(8|A|)^3 = 2^{21}$.
બંને બાજુ ઘનમૂળ લેતા,$8|A| = (2^{21})^{1/3} = 2^7 = 128$.
તેથી,$|A| = \frac{128}{8} = 16$.
હવે,$\alpha^2 - \beta^2 = 16$,જેને $(\alpha - \beta)(\alpha + \beta) = 16$ તરીકે લખી શકાય.
જ્યાં $\alpha, \beta \in \mathbb{Z}$ છે,$16$ ના અવયવો પાડતા $(\alpha-\beta, \alpha+\beta)$ ની શક્ય જોડીઓ $(2, 8), (4, 4)$ વગેરે મળે.
જો $(\alpha-\beta, \alpha+\beta) = (2, 8)$ હોય,તો સરવાળો કરતા $2\alpha = 10 \Rightarrow \alpha = 5$ મળે.
જો $(\alpha-\beta, \alpha+\beta) = (4, 4)$ હોય,તો સરવાળો કરતા $2\alpha = 8 \Rightarrow \alpha = 4$ મળે.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,$\alpha$ ની કિંમત $5$ છે.
93
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $PQR$ એક ત્રિકોણ છે જેમાં $R(-1, 4, 2)$ છે. ધારો કે $M(2, 1, 2)$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ છે. રેખાઓ $\frac{x-2}{0} = \frac{y}{2} = \frac{z+3}{-1}$ અને $\frac{x-1}{1} = \frac{y+3}{-3} = \frac{z+1}{1}$ ના છેદબિંદુથી $\triangle PQR$ ના મધ્યકેન્દ્રનું અંતર કેટલું છે?
A
$69$
B
$9$
C
$\sqrt{69}$
D
$\sqrt{99}$

Solution

(C) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $P(x_1, y_1, z_1)$ અને $Q(x_2, y_2, z_2)$ છે. $PQ$ નું મધ્યબિંદુ $M$ એ $(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}, \frac{z_1+z_2}{2}) = (2, 1, 2)$ છે.
$\triangle PQR$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ $(\frac{x_1+x_2-1}{3}, \frac{y_1+y_2+4}{3}, \frac{z_1+z_2+2}{3})$ છે.
$M$ પરથી કિંમતો મૂકતા,આપણને $G = (\frac{4-1}{3}, \frac{2+4}{3}, \frac{4+2}{3}) = (1, 2, 2)$ મળે છે.
રેખાઓનું છેદબિંદુ $A$ શોધવા માટે,ધારો કે $\frac{x-2}{0} = \frac{y}{2} = \frac{z+3}{-1} = k_1$. તેથી $x = 2, y = 2k_1, z = -k_1-3$.
ધારો કે $\frac{x-1}{1} = \frac{y+3}{-3} = \frac{z+1}{1} = k_2$. તેથી $x = k_2+1, y = -3k_2-3, z = k_2-1$.
$x$ ને સરખાવતા: $2 = k_2+1 \implies k_2 = 1$.
તેથી $y = -3(1)-3 = -6$ અને $z = 1-1 = 0$.
પ્રથમ રેખામાં ચકાસતા: $y = 2k_1 = -6 \implies k_1 = -3$. તેથી $z = -(-3)-3 = 0$. બિંદુ $A$ એ $(2, -6, 0)$ છે.
અંતર $AG = \sqrt{(2-1)^2 + (-6-2)^2 + (0-2)^2} = \sqrt{1^2 + (-8)^2 + (-2)^2} = \sqrt{1 + 64 + 4} = \sqrt{69}$.
94
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $R$ એ $\mathbb{Z} \times \mathbb{Z}$ પરનો સંબંધ છે જે $(a, b) R (c, d)$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે જો અને માત્ર જો $ad - bc$ એ $5$ વડે વિભાજ્ય હોય. તો $R$ એ
A
સ્વવાચક અને સંમિત છે પરંતુ પરંપરિત નથી
B
સ્વવાચક છે પરંતુ સંમિત કે પરંપરિત નથી
C
સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત છે
D
સ્વવાચક અને પરંપરિત છે પરંતુ સંમિત નથી

Solution

(A) $1$. સ્વવાચકતા: કોઈપણ $(a, b) \in \mathbb{Z} \times \mathbb{Z}$ માટે,$ab - ba = 0$ થાય,જે $5$ વડે વિભાજ્ય છે. તેથી,$(a, b) R (a, b)$ સત્ય છે. આમ,$R$ સ્વવાચક છે.
$2$. સંમિતતા: ધારો કે $(a, b) R (c, d)$. તો $ad - bc = 5k$ કોઈ પૂર્ણાંક $k$ માટે. આ સૂચવે છે કે $bc - ad = 5(-k)$,જે પણ $5$ વડે વિભાજ્ય છે. તેથી,$(c, d) R (a, b)$ સત્ય છે. આમ,$R$ સંમિત છે.
$3$. પરંપરિતતા: $(3, 1) R (10, 5)$ લો કારણ કે $3(5) - 1(10) = 5$,જે $5$ વડે વિભાજ્ય છે. તેમજ,$(10, 5) R (1, 1)$ કારણ કે $10(1) - 5(1) = 5$,જે $5$ વડે વિભાજ્ય છે. જોકે,$(3, 1)$ અને $(1, 1)$ માટે,$3(1) - 1(1) = 2$ થાય,જે $5$ વડે વિભાજ્ય નથી. તેથી,$(3, 1)$ એ $(1, 1)$ સાથે સંબંધિત નથી. આમ,$R$ પરંપરિત નથી.
95
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો સંકલન $\int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}}\left(\frac{x^2 \cos x}{1+\pi^x}+\frac{1+\sin ^2 x}{1+e^{\sin x^{323}}}\right) d x=\frac{\pi}{4}(\pi+a)-2$ નું મૂલ્ય હોય,તો $a$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$3$
B
$-\frac{3}{2}$
C
$2$
D
$\frac{3}{2}$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \left( \frac{x^2 \cos x}{1+\pi^x} + \frac{1+\sin^2 x}{1+e^{\sin x^{323}}} \right) dx$.
ગુણધર્મ $\int_{-a}^{a} f(x) dx = \int_{0}^{a} (f(x) + f(-x)) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,
પ્રથમ પદ માટે,$\frac{x^2 \cos x}{1+\pi^x} + \frac{(-x)^2 \cos(-x)}{1+\pi^{-x}} = x^2 \cos x$.
બીજા પદ માટે,$\sin x^{323}$ એ અયુગ્મ વિધેય હોવાથી,$g(x) + g(-x) = 1+\sin^2 x$.
તેથી,$2I = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} (x^2 \cos x + 1 + \sin^2 x) dx = 2 \int_{0}^{\pi/2} (x^2 \cos x + 1 + \sin^2 x) dx$.
$I = \int_{0}^{\pi/2} x^2 \cos x dx + \int_{0}^{\pi/2} 1 dx + \int_{0}^{\pi/2} \sin^2 x dx$.
ગણતરી કરતા,$I = \frac{\pi^2}{4} - 2 + \frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{4} = \frac{\pi^2}{4} + \frac{3\pi}{4} - 2 = \frac{\pi}{4}(\pi+3) - 2$.
સરખામણી કરતા,$a=3$ મળે છે.
96
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f(x) = \frac{(2^x + 2^{-x}) \tan x \sqrt{\tan^{-1}(x^2 - x + 1)}}{(7x^2 + 3x + 1)^3}$ છે. તો $f'(0)$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$\pi$
B
$0$
C
$\sqrt{\pi}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે $f(x) = \frac{(2^x + 2^{-x}) \tan x \sqrt{\tan^{-1}(x^2 - x + 1)}}{(7x^2 + 3x + 1)^3}$.
પ્રથમ,$f(0)$ ની ગણતરી કરો:
$f(0) = \frac{(2^0 + 2^0) \tan(0) \sqrt{\tan^{-1}(0-0+1)}}{(0+0+1)^3} = 0$.
વિકલનની વ્યાખ્યા મુજબ:
$f'(0) = \lim_{h \to 0} \frac{f(h)}{h} = \lim_{h \to 0} \left[ \frac{2^h + 2^{-h}}{(7h^2 + 3h + 1)^3} \cdot \frac{\tan h}{h} \cdot \sqrt{\tan^{-1}(h^2 - h + 1)} \right]$.
લક્ષ લેતા:
$f'(0) = 2 \times 1 \times \sqrt{\frac{\pi}{4}} = \sqrt{\pi}$.
97
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A$ એક એવો ચોરસ શ્રેણિક છે કે જેથી $AA^T = I$ થાય. તો $\frac{1}{2} A[(A+A^T)^2 + (A-A^T)^2]$ ની કિંમત શોધો.
A
$A^2+I$
B
$A^3+I$
C
$A^2+A^T$
D
$A^3+A^T$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A$ એવો ચોરસ શ્રેણિક છે કે જેથી $AA^T = I$ થાય. $A$ ચોરસ શ્રેણિક હોવાથી,$AA^T = I$ નો અર્થ એ છે કે $A^TA = I$ પણ થાય.
હવે,પદ $\frac{1}{2} A[(A+A^T)^2 + (A-A^T)^2]$ ને ધ્યાનમાં લો.
કૌંસની અંદરના વર્ગોનું વિસ્તરણ કરતા:
$(A+A^T)^2 = A^2 + AA^T + A^TA + (A^T)^2 = A^2 + I + I + (A^T)^2 = A^2 + (A^T)^2 + 2I$.
$(A-A^T)^2 = A^2 - AA^T - A^TA + (A^T)^2 = A^2 - I - I + (A^T)^2 = A^2 + (A^T)^2 - 2I$.
આ બંને પદોનો સરવાળો કરતા:
$(A+A^T)^2 + (A-A^T)^2 = (A^2 + (A^T)^2 + 2I) + (A^2 + (A^T)^2 - 2I) = 2A^2 + 2(A^T)^2$.
આ કિંમતને મૂળ પદમાં મૂકતા:
$\frac{1}{2} A[2A^2 + 2(A^T)^2] = A[A^2 + (A^T)^2] = A^3 + A(A^T)^2$.
કારણ કે $A(A^T) = I$,તેથી $A(A^T)^2 = (AA^T)A^T = I A^T = A^T$.
તેથી,પદનું સાદું રૂપ $A^3 + A^T$ મળે છે.
98
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f(x)=2^x-x^2, x \in R$. જો $m$ અને $n$ એ અનુક્રમે $y=f(x)$ અને $y=f^{\prime}(x)$ વક્ર $x$-અક્ષને જ્યાં છેદે છે તે બિંદુઓની સંખ્યા હોય,તો $m+n$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$8$
B
$7$
C
$6$
D
$5$

Solution

(D) $m$ શોધવા માટે,આપણે $f(x) = 2^x - x^2 = 0$ ના બીજની સંખ્યા શોધીએ છીએ,જે $2^x = x^2$ ને સમાન છે.
આલેખ પરથી,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે વક્ર $y = 2^x$ અને $y = x^2$ ત્રણ બિંદુઓ પર છેદે છે: એક ઋણ વિસ્તારમાં (ધારો કે $\alpha$),એક $x = 2$ પર,અને એક $x = 4$ પર. આમ,$m = 3$.
$n$ શોધવા માટે,આપણે $f'(x) = 2^x \ln 2 - 2x = 0$ ના બીજની સંખ્યા શોધીએ છીએ,જે $2^x \ln 2 = 2x$ ને સમાન છે.
$y = 2^x \ln 2$ અને $y = 2x$ ના આલેખ પરથી,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે આ બે વક્ર બે બિંદુઓ પર છેદે છે. આમ,$n = 2$.
તેથી,$m + n = 3 + 2 = 5$.
Solution diagram
99
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો વિકલ સમીકરણ $(1+y^2)(1+\log_e x) dx + x dy = 0, x>0$ નો ઉકેલ વક્ર $(1,1)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે અને $y(e) = \frac{\alpha-\tan(3/2)}{\beta+\tan(3/2)}$ હોય,તો $\alpha+2\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$8$
D
$10$

Solution

(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(1+y^2)(1+\ln x) dx + x dy = 0$ છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $\frac{1+\ln x}{x} dx + \frac{dy}{1+y^2} = 0$ મળે છે.
બંને બાજુ સંકલન કરતા,$\int \frac{1}{x} dx + \int \frac{\ln x}{x} dx + \int \frac{dy}{1+y^2} = C$.
આનું સાદું રૂપ $\ln x + \frac{(\ln x)^2}{2} + \tan^{-1} y = C$ થાય છે.
વક્ર $(1,1)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $x=1$ અને $y=1$ મૂકતા: $\ln(1) + \frac{(\ln 1)^2}{2} + \tan^{-1}(1) = C$,જે $0 + 0 + \frac{\pi}{4} = C$ આપે છે,તેથી $C = \frac{\pi}{4}$.
વક્રનું સમીકરણ $\ln x + \frac{(\ln x)^2}{2} + \tan^{-1} y = \frac{\pi}{4}$ છે.
$x=e$ માટે,$\ln(e) + \frac{(\ln e)^2}{2} + \tan^{-1} y = \frac{\pi}{4}$,જેનો અર્થ છે $1 + \frac{1}{2} + \tan^{-1} y = \frac{\pi}{4}$.
આમ,$\tan^{-1} y = \frac{\pi}{4} - \frac{3}{2}$,તેથી $y = \tan(\frac{\pi}{4} - \frac{3}{2}) = \frac{\tan(\pi/4) - \tan(3/2)}{1 + \tan(\pi/4)\tan(3/2)} = \frac{1 - \tan(3/2)}{1 + \tan(3/2)}$.
આને $y(e) = \frac{\alpha - \tan(3/2)}{\beta + \tan(3/2)}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 1$ અને $\beta = 1$ મળે છે.
તેથી,$\alpha + 2\beta = 1 + 2(1) = 3$.
100
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
વર્તુળ $x^2+y^2=169$ ના ભાગનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) જે રેખા $5x-y=13$ ની નીચે છે તે $\frac{\pi \alpha}{2 \beta}-\frac{65}{2}+\frac{\alpha}{\beta} \sin ^{-1}\left(\frac{12}{13}\right)$ છે,જ્યાં $\alpha, \beta$ પરસ્પર અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે. તો $\alpha+\beta$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$137$
B
$711$
C
$271$
D
$171$

Solution

(D) વર્તુળ $x^2+y^2=13^2$ છે અને રેખા $y=5x-13$ છે. છેદબિંદુઓ શોધવા માટે $y$ ની કિંમત વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા: $x^2+(5x-13)^2=169 \implies x^2+25x^2-130x+169=169 \implies 26x^2-130x=0 \implies 26x(x-5)=0$. તેથી,$x=0$ (જેથી $y=-13$) અને $x=5$ (જેથી $y=12$).
રેખા $y=5x-13$ ની નીચે અને વર્તુળની અંદરનું ક્ષેત્રફળ એ વર્તુળના ચાપ અને રેખાખંડ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ છે. $x$ ની સાપેક્ષમાં $0$ થી $5$ સુધી સંકલન કરતા:
ક્ષેત્રફળ $= \int_{0}^{5} (\sqrt{169-x^2} - (5x-13)) dx$
$= \int_{0}^{5} \sqrt{13^2-x^2} dx - \int_{0}^{5} (5x-13) dx$
$= [\frac{x}{2}\sqrt{169-x^2} + \frac{169}{2}\sin^{-1}(\frac{x}{13})]_0^5 - [\frac{5x^2}{2}-13x]_0^5$
$= (\frac{5}{2}\sqrt{144} + \frac{169}{2}\sin^{-1}(\frac{5}{13})) - (\frac{125}{2}-65)$
$= 30 + \frac{169}{2}\sin^{-1}(\frac{5}{13}) + \frac{5}{2} = \frac{65}{2} + \frac{169}{2}\sin^{-1}(\frac{5}{13})$.
$\sin^{-1}(\frac{5}{13}) = \cos^{-1}(\frac{12}{13}) = \frac{\pi}{2} - \sin^{-1}(\frac{12}{13})$ નો ઉપયોગ કરતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{65}{2} + \frac{169}{2}(\frac{\pi}{2} - \sin^{-1}(\frac{12}{13})) = \frac{169\pi}{4} - \frac{169}{2}\sin^{-1}(\frac{12}{13}) + \frac{65}{2}$.
આપેલ સ્વરૂપ $\frac{\pi \alpha}{2 \beta}-\frac{65}{2}+\frac{\alpha}{\beta} \sin ^{-1}\left(\frac{12}{13}\right)$ સાથે સરખાવતા,$\alpha=169, \beta=2$ મળે છે. $\gcd(169, 2)=1$ હોવાથી,$\alpha+\beta = 169+2 = 171$.
Solution diagram

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2024?

There are 601 Mathematics questions from the JEE Main 2024 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2024 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2024 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2024 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.