JEE Main 2025 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

474 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ1100 of 474 questions

Page 1 of 5 · Gujarati

1
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે ત્રિકોણ $PQR$ એ રેખા $x+2y=2$ માં શિરોબિંદુઓ $(1,3), (3,1)$ અને $(2,4)$ ધરાવતા ત્રિકોણનું પ્રતિબિંબ છે. જો $\triangle PQR$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(\alpha, \beta)$ બિંદુ હોય,તો $15(\alpha-\beta)$ ની કિંમત શોધો:
A
$24$
B
$19$
C
$21$
D
$22$

Solution

(D) ધારો કે $G$ એ $(1,3), (3,1)$ અને $(2,4)$ શિરોબિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર છે.
$G = \left(\frac{1+3+2}{3}, \frac{3+1+4}{3}\right) = \left(2, \frac{8}{3}\right)$.
ધારો કે $(\alpha, \beta)$ એ રેખા $x+2y-2=0$ ની સાપેક્ષે $G$ નું પ્રતિબિંબ છે.
રેખા $ax+by+c=0$ માં બિંદુ $(x_0, y_0)$ ના પ્રતિબિંબ $(x', y')$ માટેનું સૂત્ર $\frac{x'-x_0}{a} = \frac{y'-y_0}{b} = -2\frac{ax_0+by_0+c}{a^2+b^2}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{\alpha-2}{1} = \frac{\beta-8/3}{2} = -2\frac{2+2(8/3)-2}{1^2+2^2}$.
$\frac{\alpha-2}{1} = \frac{\beta-8/3}{2} = -2\frac{16/3}{5} = -\frac{32}{15}$.
આમ,$\alpha = 2 - \frac{32}{15} = -\frac{2}{15}$ અને $\beta = \frac{8}{3} - \frac{64}{15} = \frac{40-64}{15} = -\frac{24}{15}$.
અંતે,$15(\alpha-\beta) = 15\left(-\frac{2}{15} - (-\frac{24}{15})\right) = 15\left(\frac{22}{15}\right) = 22$.
2
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $z_1, z_2$ અને $z_3$ એ વર્તુળ $|z|=1$ પરના ત્રણ સંકર સંખ્યાઓ છે,જેમાં $\arg(z_1) = \frac{-\pi}{4}, \arg(z_2) = 0$ અને $\arg(z_3) = \frac{\pi}{4}$ છે. જો $|z_1 \bar{z}_2 + z_2 \bar{z}_3 + z_3 \bar{z}_1|^2 = \alpha + \beta \sqrt{2}$,જ્યાં $\alpha, \beta \in \mathbb{Z}$,તો $\alpha^2 + \beta^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$24$
B
$41$
C
$31$
D
$29$

Solution

(D) આપેલ છે $z_1 = e^{-i\pi/4}, z_2 = 1, z_3 = e^{i\pi/4}$.
$|z|=1$ હોવાથી,$\bar{z} = 1/z$.
$z_1 \bar{z}_2 + z_2 \bar{z}_3 + z_3 \bar{z}_1 = e^{-i\pi/4}(1) + 1(e^{-i\pi/4}) + e^{i\pi/4}(e^{i\pi/4}) = 2e^{-i\pi/4} + e^{i\pi/2}$.
$2e^{-i\pi/4} + e^{i\pi/2} = 2(\cos(\pi/4) - i\sin(\pi/4)) + i = 2(\frac{1}{\sqrt{2}} - i\frac{1}{\sqrt{2}}) + i = \sqrt{2} - i\sqrt{2} + i = \sqrt{2} + i(1 - \sqrt{2})$.
તેનો વર્ગિત માનાંક $|\sqrt{2} + i(1 - \sqrt{2})|^2 = (\sqrt{2})^2 + (1 - \sqrt{2})^2 = 2 + (1 - 2\sqrt{2} + 2) = 5 - 2\sqrt{2}$.
$\alpha + \beta \sqrt{2}$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = 5$ અને $\beta = -2$ મળે.
તેથી,$\alpha^2 + \beta^2 = 5^2 + (-2)^2 = 25 + 4 = 29$.
3
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $a_1, a_2, a_3, \ldots$ એ વધતા ધન પદોની $G.P.$ છે. જો $a_1 a_5 = 28$ અને $a_2 + a_4 = 29$ હોય,તો $a_6$ ની કિંમત શોધો.
A
$628$
B
$526$
C
$784$
D
$812$

Solution

(C) ધારો કે $G.P.$ એ $a, ar, ar^2, ar^3, ar^4, ar^5, \ldots$ છે જ્યાં $a > 0$ અને $r > 1$.
આપેલ છે $a_1 a_5 = 28$ $\Rightarrow a(ar^4) = 28$ $\Rightarrow a^2 r^4 = 28$ $\Rightarrow (ar^2)^2 = 28$ $\Rightarrow ar^2 = \sqrt{28} = 2\sqrt{7}$.
આપેલ છે $a_2 + a_4 = 29$ $\Rightarrow ar + ar^3 = 29$ $\Rightarrow ar(1 + r^2) = 29$.
$ar^2 = \sqrt{28}$ હોવાથી,$a = \frac{\sqrt{28}}{r^2}$ મળે.
બીજા સમીકરણમાં $a$ ની કિંમત મૂકતા: $\frac{\sqrt{28}}{r^2} \cdot r(1 + r^2) = 29 \Rightarrow \frac{\sqrt{28}(1 + r^2)}{r} = 29$.
ધારો કે $x = r + \frac{1}{r}$. તેથી $r^2 + 1 = xr$.
સમીકરણ $\sqrt{28} \cdot x = 29 \Rightarrow x = \frac{29}{\sqrt{28}}$ બને છે.
$r + \frac{1}{r} = \frac{29}{\sqrt{28}}$ હોવાથી,$r$ માટે ઉકેલતા: $r^2 - \frac{29}{\sqrt{28}}r + 1 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$r = \frac{28}{\sqrt{28}} = \sqrt{28}$ (વધતા પદો માટે $r > 1$).
તેથી $a = \frac{\sqrt{28}}{28} = \frac{1}{\sqrt{28}}$.
અંતે,$a_6 = ar^5 = \frac{1}{\sqrt{28}} \cdot (\sqrt{28})^5 = 28^2 = 784$.
4
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
સમીકરણ $e^{5(\ln x)^2+3} = x^8$,જ્યાં $x > 0$ છે,તેના તમામ ઉકેલોનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$e^{8/5}$
B
$e^{6/5}$
C
$e^2$
D
$e$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $e^{5(\ln x)^2+3} = x^8$
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક $(\ln)$ લેતા:
$\ln(e^{5(\ln x)^2+3}) = \ln(x^8)$
$5(\ln x)^2 + 3 = 8 \ln x$
ધારો કે $t = \ln x$. સમીકરણ આ મુજબ બનશે:
$5t^2 - 8t + 3 = 0$
આ $t$ માં દ્વિઘાત સમીકરણ છે. ધારો કે તેના બીજ $t_1$ અને $t_2$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના ગુણધર્મો મુજબ,બીજનો સરવાળો $t_1 + t_2 = -(-8)/5 = 8/5$ થાય.
$t = \ln x$ હોવાથી,$\ln x_1 + \ln x_2 = 8/5$ મળે.
$\ln x_1 + \ln x_2 = \ln(x_1 x_2)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\ln(x_1 x_2) = 8/5$
તેથી,ઉકેલોનો ગુણાકાર $x_1 x_2 = e^{8/5}$ થાય.
5
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\sum_{r=1}^{n} T_{r} = \frac{(2n-1)(2n+1)(2n+3)(2n+5)}{64}$ હોય,તો $\lim_{n \rightarrow \infty} \sum_{r=1}^{n} \left(\frac{1}{T_{r}}\right)$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$0$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(C) આપેલ છે $S_{n} = \sum_{r=1}^{n} T_{r} = \frac{(2n-1)(2n+1)(2n+3)(2n+5)}{64}$.
$T_{n} = S_{n} - S_{n-1} = \frac{(2n-1)(2n+1)(2n+3)(2n+5) - (2n-3)(2n-1)(2n+1)(2n+3)}{64}$.
$T_{n} = \frac{(2n-1)(2n+1)(2n+3) [ (2n+5) - (2n-3) ]}{64} = \frac{(2n-1)(2n+1)(2n+3) \times 8}{64} = \frac{(2n-1)(2n+1)(2n+3)}{8}$.
તેથી,$\frac{1}{T_{r}} = \frac{8}{(2r-1)(2r+1)(2r+3)}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{(2r-1)(2r+1)(2r+3)} = \frac{1}{4} \left( \frac{1}{(2r-1)(2r+1)} - \frac{1}{(2r+1)(2r+3)} \right)$.
તેથી,$\sum_{r=1}^{n} \frac{1}{T_{r}} = 8 \times \frac{1}{4} \sum_{r=1}^{n} \left( \frac{1}{(2r-1)(2r+1)} - \frac{1}{(2r+1)(2r+3)} \right) = 2 \left( \frac{1}{1 \times 3} - \frac{1}{(2n+1)(2n+3)} \right)$.
$n \rightarrow \infty$ લેતા,બીજું પદ શૂન્ય થઈ જશે.
પરિણામ $= 2 \times \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$.
6
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
બધા અંગ્રેજી મૂળાક્ષરોમાંથી,પાંચ અક્ષરો પસંદ કરવામાં આવે છે અને તેમને મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે. કુલ કેટલી રીતે મધ્યનો અક્ષર $M$ હોય?
A
$14950$
B
$6084$
C
$4356$
D
$5148$

Solution

(D) કુલ $26$ અંગ્રેજી મૂળાક્ષરો છે. આપણે $5$ અક્ષરો પસંદ કરવાના છે અને તેમને મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં ગોઠવવાના છે જેથી મધ્યનો અક્ષર $M$ હોય.
મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં ગોઠવણી હોવાથી,એકવાર $5$ અક્ષરો પસંદ થઈ જાય,પછી તેને ગોઠવવાની માત્ર $1$ જ રીત હોય છે.
મધ્યનો અક્ષર $M$ હોવા માટે,આપણે $M$ પહેલા આવતા $12$ અક્ષરોમાંથી ($A$ થી $L$) $2$ અક્ષરો અને $M$ પછી આવતા $13$ અક્ષરોમાંથી ($N$ થી $Z$) $2$ અક્ષરો પસંદ કરવા પડે.
$12$ માંથી $2$ અક્ષરો પસંદ કરવાની રીતો $^{12}C_2 = \frac{12 \times 11}{2} = 66$ છે.
$13$ માંથી $2$ અક્ષરો પસંદ કરવાની રીતો $^{13}C_2 = \frac{13 \times 12}{2} = 78$ છે.
કુલ રીતોની સંખ્યા $^{12}C_2 \times ^{13}C_2 = 66 \times 78 = 5148$ થાય.
7
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે પરવલય $y=x^2+px-3$ એ યામ અક્ષોને બિંદુઓ $P, Q$ અને $R$ માં છેદે છે. જો $(-1,-1)$ કેન્દ્ર ધરાવતું વર્તુળ $C$ એ બિંદુઓ $P, Q$ અને $R$ માંથી પસાર થતું હોય,તો $\triangle PQR$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$4$
B
$6$
C
$7$
D
$5$

Solution

(B) પરવલય $y=x^2+px-3$ આપેલ છે.
યામ અક્ષો સાથેના છેદબિંદુઓ $P, Q$ અને $R$ છે.
$y$-અંતઃખંડ માટે $x=0$ લેતા,$y=-3$ મળે. તેથી,$R=(0,-3)$.
$x$-અંતઃખંડ માટે $y=0$ લેતા,$x^2+px-3=0$ મળે. ધારો કે બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે,તેથી $P=(\alpha, 0)$ અને $Q=(\beta, 0)$.
$(-1,-1)$ કેન્દ્ર ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ $(x+1)^2+(y+1)^2=r^2$ છે.
વર્તુળ $R(0,-3)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $(0+1)^2+(-3+1)^2=r^2$,જે $1^2+(-2)^2=r^2$ એટલે કે $r^2=5$ આપે છે.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x+1)^2+(y+1)^2=5$ છે.
વર્તુળના $x$-અંતઃખંડ માટે $y=0$ લેતા: $(x+1)^2+(0+1)^2=5 \implies (x+1)^2=4 \implies x+1=\pm 2$.
તેથી,$x=1$ અથવા $x=-3$. એટલે કે $P=(1,0)$ અને $Q=(-3,0)$.
$\triangle PQR$ નું ક્ષેત્રફળ જેનાં શિરોબિંદુઓ $(1,0), (-3,0)$ અને $(0,-3)$ છે,તે $\frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ}$ દ્વારા મળે.
પાયો $PQ = |1 - (-3)| = 4$.
વેધ ($x$-અક્ષથી $R$ નું અંતર) $= |-3| = 3$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times 4 \times 3 = 6$.
8
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$2$ ત્રિજ્યા ધરાવતું એક વર્તુળ $C$ બીજા ચરણમાં આવેલું છે અને બંને યામ અક્ષોને સ્પર્શે છે. ધારો કે $r$ એવા વર્તુળની ત્રિજ્યા છે જેનું કેન્દ્ર $(2, 5)$ બિંદુ પર છે અને તે વર્તુળ $C$ ને બરાબર બે બિંદુઓમાં છેદે છે. જો $r$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો ગણ અંતરાલ $(\alpha, \beta)$ હોય,તો $3 \beta - 2 \alpha$ ની કિંમત શોધો:
A
$15$
B
$14$
C
$12$
D
$10$

Solution

(A) વર્તુળ $C$ બીજા ચરણમાં છે અને બંને અક્ષોને સ્પર્શે છે,તેથી તેનું કેન્દ્ર $(-2, 2)$ અને ત્રિજ્યા $R = 2$ છે.
વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ $(x + 2)^2 + (y - 2)^2 = 4$ છે.
બીજા વર્તુળનું કેન્દ્ર $(2, 5)$ અને ત્રિજ્યા $r$ છે. તેનું સમીકરણ $(x - 2)^2 + (y - 5)^2 = r^2$ છે.
કેન્દ્રો $(-2, 2)$ અને $(2, 5)$ વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{(2 - (-2))^2 + (5 - 2)^2} = \sqrt{4^2 + 3^2} = 5$ છે.
બે વર્તુળો બે બિંદુઓમાં છેદે તે માટે,તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d$ એ $|R - r| < d < R + r$ શરતનું પાલન કરવું જોઈએ.
કિંમતો મૂકતા,$|2 - r| < 5 < 2 + r$ મળે છે.
$5 < 2 + r$ પરથી,$r > 3$ મળે છે.
$|2 - r| < 5$ પરથી,$-5 < 2 - r < 5$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $-3 < r < 7$.
આ બંનેને જોડતા,$3 < r < 7$ મળે છે.
આમ,અંતરાલ $(\alpha, \beta)$ એ $(3, 7)$ છે,તેથી $\alpha = 3$ અને $\beta = 7$.
$3 \beta - 2 \alpha = 3(7) - 2(3) = 21 - 6 = 15$.
Solution diagram
9
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A = \{1, 2, 3, \ldots, 10\}$ અને $B = \left\{\frac{m}{n} : m, n \in A, m < n \text{ અને } \gcd(m, n) = 1\right\}$ છે. તો $n(B)$ ની કિંમત શોધો:
A
$31$
B
$36$
C
$37$
D
$29$

Solution

(A) આપણને $A = \{1, 2, \ldots, 10\}$ અને $B = \left\{\frac{m}{n} : m, n \in A, m < n, \gcd(m, n) = 1\right\}$ આપેલ છે.
$n(B)$ શોધવા માટે,આપણે દરેક $n \in \{2, 3, \ldots, 10\}$ માટે એવા અપૂર્ણાંકો $\frac{m}{n}$ ગણીએ જ્યાં $m < n$ અને $\gcd(m, n) = 1$ હોય.
$n=2$ માટે: $m \in \{1\}$,$\gcd(1, 2) = 1$. સંખ્યા = $1$.
$n=3$ માટે: $m \in \{1, 2\}$,$\gcd(1, 3) = 1, \gcd(2, 3) = 1$. સંખ્યા = $2$.
$n=4$ માટે: $m \in \{1, 3\}$,$\gcd(1, 4) = 1, \gcd(3, 4) = 1$. સંખ્યા = $2$.
$n=5$ માટે: $m \in \{1, 2, 3, 4\}$,બધા $5$ સાથે અવિભાજ્ય છે. સંખ્યા = $4$.
$n=6$ માટે: $m \in \{1, 5\}$,$\gcd(1, 6) = 1, \gcd(5, 6) = 1$. સંખ્યા = $2$.
$n=7$ માટે: $m \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$,બધા $7$ સાથે અવિભાજ્ય છે. સંખ્યા = $6$.
$n=8$ માટે: $m \in \{1, 3, 5, 7\}$,બધા $8$ સાથે અવિભાજ્ય છે. સંખ્યા = $4$.
$n=9$ માટે: $m \in \{1, 2, 4, 5, 7, 8\}$,બધા $9$ સાથે અવિભાજ્ય છે. સંખ્યા = $6$.
$n=10$ માટે: $m \in \{1, 3, 7, 9\}$,બધા $10$ સાથે અવિભાજ્ય છે. સંખ્યા = $4$.
આ તમામ સંખ્યાઓનો સરવાળો: $1 + 2 + 2 + 4 + 2 + 6 + 4 + 6 + 4 = 31$.
આમ,$n(B) = 31$.
10
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે એક અતિવલય (hyperbola) ના નાભિઓ $(1, 14)$ અને $(1, -12)$ છે. જો તે $(1, 6)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે,તો તેના નાભિલંબની લંબાઈ શોધો:
A
$\frac{25}{6}$
B
$\frac{24}{5}$
C
$\frac{288}{5}$
D
$\frac{144}{5}$

Solution

(C) નાભિઓ $F_1 = (1, 14)$ અને $F_2 = (1, -12)$ છે. અતિવલયનું કેન્દ્ર નાભિઓનું મધ્યબિંદુ છે: $(\frac{1+1}{2}, \frac{14-12}{2}) = (1, 1)$.
નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = \sqrt{(1-1)^2 + (14 - (-12))^2} = 26$,તેથી $ae = 13$.
અતિવલય $(1, 6)$ માંથી પસાર થાય છે. મુખ્ય અક્ષ શિરોલંબ હોવાથી,અતિવલય પરના બિંદુ $P$ માટે $|PF_1 - PF_2| = 2a$.
$PF_1 = 8$ અને $PF_2 = 18$.
$2a = |8 - 18| = 10$,તેથી $a = 5$.
$ae = 13$ હોવાથી,$5e = 13$,એટલે કે $e = \frac{13}{5}$.
અતિવલય માટે,$b^2 = a^2(e^2 - 1) = (ae)^2 - a^2 = 13^2 - 5^2 = 169 - 25 = 144$.
તેથી,$b^2 = 144$.
નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2b^2}{a} = \frac{2 \times 144}{5} = \frac{288}{5}$.
Solution diagram
11
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\sum_{r=0}^5 \frac{{}^{11}C_{2r+1}}{2r+2} = \frac{m}{n}$,$\text{gcd}(m, n) = 1$ હોય,તો $m - n$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$2785$
B
$2035$
C
$5039$
D
$2235$

Solution

(B) $(1+x)^{11} = \sum_{k=0}^{11} {}^{11}C_k x^k$ નું $0$ થી $1$ સુધી સંકલન કરતા,$\int_0^1 (1+x)^{11} dx = \sum_{k=0}^{11} \frac{{}^{11}C_k}{k+1} = \frac{2^{12}-1}{12}$ મળે.
$-1$ થી $0$ સુધી સંકલન કરતા,$\int_{-1}^0 (1+x)^{11} dx = \sum_{k=0}^{11} \frac{{}^{11}C_k (-1)^k}{k+1} = \frac{1}{12}$ મળે.
બંને પરિણામોની બાદબાકી કરતા: $\sum_{k=0}^{11} \frac{{}^{11}C_k (1 - (-1)^k)}{k+1} = \frac{2^{12}-2}{12} = \frac{2^{11}-1}{6}$.
આ સરવાળામાં માત્ર એકી $k$ વાળા પદો જ બાકી રહેશે,એટલે કે $k = 2r+1$.
તેથી,$2 \sum_{r=0}^5 \frac{{}^{11}C_{2r+1}}{2r+2} = \frac{2^{11}-1}{6}$,જેનો અર્થ છે કે $\sum_{r=0}^5 \frac{{}^{11}C_{2r+1}}{2r+2} = \frac{2047}{12}$.
અહીં $m = 2047$ અને $n = 12$ છે. તેથી $m - n = 2047 - 12 = 2035$.
12
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma$ અને $\delta$ એ $(x+\sqrt{x^3-1})^5+(x-\sqrt{x^3-1})^5, x>1$ ના વિસ્તરણમાં અનુક્રમે $x^7, x^5, x^3$ અને $x$ ના સહગુણકો છે. જો $u$ અને $v$ એ સમીકરણો $\alpha u+\beta v=18$ અને $\gamma u+\delta v=20$ નું સમાધાન કરે,તો $u+v$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$8$

Solution

(A) ધારો કે $y = \sqrt{x^3-1}$. પદાવલી $(x+y)^5 + (x-y)^5$ છે.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,$(x+y)^5 + (x-y)^5 = 2[\binom{5}{0}x^5 + \binom{5}{2}x^3y^2 + \binom{5}{4}xy^4]$.
$y^2 = x^3-1$ અને $y^4 = (x^3-1)^2 = x^6 - 2x^3 + 1$ મૂકતા:
$= 2[1 \cdot x^5 + 10 \cdot x^3(x^3-1) + 5 \cdot x(x^6 - 2x^3 + 1)]$.
$= 2[x^5 + 10x^6 - 10x^3 + 5x^7 - 10x^4 + 5x]$.
$= 10x^7 + 2x^5 - 20x^4 - 20x^3 + 10x$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $\alpha = 10, \beta = 2, \gamma = -20, \delta = 10$.
આપેલ સમીકરણો: $10u + 2v = 18$ અને $-20u + 10v = 20$.
પ્રથમ સમીકરણને $2$ વડે ભાગતા: $5u + v = 9$.
બીજા સમીકરણને $10$ વડે ભાગતા: $-2u + v = 2$.
સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(5u + v) - (-2u + v) = 9 - 2$ $\Rightarrow 7u = 7$ $\Rightarrow u = 1$.
$u=1$ ને $5u+v=9$ માં મૂકતા $v=4$ મળે છે.
તેથી,$u+v = 1+4 = 5$.
13
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
$3$ છોકરીઓ અને $4$ છોકરાઓના જૂથમાં,બે છોકરાઓ $B_1$ અને $B_2$ છે. આ છોકરીઓ અને છોકરાઓ એક હરોળમાં એવી રીતે ઊભા રહી શકે કે જેથી બધી છોકરીઓ સાથે હોય,બધા છોકરાઓ સાથે હોય,પરંતુ $B_1$ અને $B_2$ એકબીજાની બાજુમાં ન હોય,તેવા કુલ કેટલા પ્રકારો છે?
A
$144$
B
$72$
C
$96$
D
$128$

Solution

(A) પગલું $1$: $3$ છોકરીઓના જૂથને એક એકમ તરીકે અને $4$ છોકરાઓના જૂથને એક એકમ તરીકે ગણો. આ $2$ એકમોને ગોઠવવાની રીતો $2! = 2$ છે.
પગલું $2$: છોકરીઓના એકમમાં,$3$ છોકરીઓને $3! = 6$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
પગલું $3$: છોકરાઓના એકમમાં,$4$ છોકરાઓને $4! = 24$ રીતે ગોઠવી શકાય છે. બધી છોકરીઓ સાથે અને બધા છોકરાઓ સાથે હોય તેવી કુલ ગોઠવણી $2 \times 6 \times 24 = 288$ છે.
પગલું $4$: હવે,$B_1$ અને $B_2$ બાજુમાં હોય તેવી ગોઠવણી ગણો. $(B_1, B_2)$ ને એક એકમ તરીકે ગણો. $4$ છોકરાઓને $3! \times 2! = 12$ રીતે ગોઠવી શકાય છે. છોકરીઓ સાથે,છોકરાઓ સાથે અને $B_1, B_2$ બાજુમાં હોય તેવી કુલ ગોઠવણી $2 \times 6 \times 12 = 144$ છે.
પગલું $5$: $B_1$ અને $B_2$ બાજુમાં ન હોય તેવી રીતોની સંખ્યા $288 - 144 = 144$ છે.
14
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $P(4, 4\sqrt{3})$ એ પરવલય $y^2 = 4ax$ પરનું એક બિંદુ છે અને $PQ$ એ પરવલયની નાભિ જીવા છે. જો $M$ અને $N$ એ અનુક્રમે $P$ અને $Q$ માંથી પરવલયની નિયામિકા પર દોરેલા લંબના પાદ હોય,તો ચતુષ્કોણ $PQMN$ નું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$\frac{263\sqrt{3}}{8}$
B
$17\sqrt{3}$
C
$\frac{343\sqrt{3}}{8}$
D
$\frac{34\sqrt{3}}{3}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $P(4, 4\sqrt{3})$ એ $y^2 = 4ax$ પર છે.
$P$ ના યામ સમીકરણમાં મૂકતા: $(4\sqrt{3})^2 = 4a(4) \Rightarrow 48 = 16a \Rightarrow a = 3$.
પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 12x$ છે. નાભિ $S$ એ $(3, 0)$ છે.
ધારો કે $P$ નો પ્રચલ $t_1$ છે. $P = (at_1^2, 2at_1) = (3t_1^2, 6t_1) = (4, 4\sqrt{3})$,તેથી $6t_1 = 4\sqrt{3} \Rightarrow t_1 = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
$PQ$ નાભિ જીવા હોવાથી,$t_1 t_2 = -1$,તેથી $t_2 = -\frac{\sqrt{3}}{2}$.
$Q$ ના યામ $(at_2^2, 2at_2) = (3(-\frac{\sqrt{3}}{2})^2, 2(3)(-\frac{\sqrt{3}}{2})) = (\frac{9}{4}, -3\sqrt{3})$ છે.
નિયામિકા $x = -3$ છે.
$P(4, 4\sqrt{3})$ થી $x = -3$ નું લંબ અંતર $PM = 4 - (-3) = 7$.
$Q(\frac{9}{4}, -3\sqrt{3})$ થી $x = -3$ નું લંબ અંતર $QN = \frac{9}{4} - (-3) = \frac{21}{4}$.
ચતુષ્કોણ $PQMN$ એ સમલંબ ચતુષ્કોણ છે જેમાં સમાંતર બાજુઓ $PM$ અને $QN$ છે અને ઊંચાઈ $MN$ છે. $MN$ ની લંબાઈ $y$-યામનો તફાવત છે: $MN = |4\sqrt{3} - (-3\sqrt{3})| = 7\sqrt{3}$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (PM + QN) \times MN = \frac{1}{2} \times (7 + \frac{21}{4}) \times 7\sqrt{3} = \frac{1}{2} \times \frac{49}{4} \times 7\sqrt{3} = \frac{343\sqrt{3}}{8}$.
Solution diagram
15
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A.P.$ માં પદોની સંખ્યા $2k$ છે,જ્યાં $k \in N$. જો $A.P.$ ના તમામ એકી સ્થાનવાળા પદોનો સરવાળો $40$ હોય,તમામ બેકી સ્થાનવાળા પદોનો સરવાળો $55$ હોય અને છેલ્લું પદ પ્રથમ પદ કરતાં $27$ જેટલું વધારે હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$
B
$8$
C
$6$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $A.P.$ એ $a_1, a_2, a_3, \ldots, a_{2k}$ છે.
એકી સ્થાનવાળા પદોનો સરવાળો: $\sum_{r=1}^{k} a_{2r-1} = 40$.
બેકી સ્થાનવાળા પદોનો સરવાળો: $\sum_{r=1}^{k} a_{2r} = 55$.
બેકી અને એકી પદોના સરવાળાનો તફાવત: $\sum_{r=1}^{k} (a_{2r} - a_{2r-1}) = 55 - 40 = 15$.
$a_{2r} - a_{2r-1} = d$ હોવાથી,$k \times d = 15$,એટલે કે $d = \frac{15}{k}$.
છેલ્લું પદ $a_{2k} = a_1 + (2k-1)d$ છે. આપેલ છે કે $a_{2k} - a_1 = 27$,તેથી $(2k-1)d = 27$.
$d = \frac{15}{k}$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $(2k-1) \frac{15}{k} = 27$.
$15(2k-1) = 27k \Rightarrow 30k - 15 = 27k$.
$3k = 15 \Rightarrow k = 5$.
16
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\lim _{x \rightarrow \infty}\left(\left(\frac{e}{1-e}\right)\left(\frac{1}{e}-\frac{x}{1+x}\right)\right)^x=\alpha$ હોય,તો $\frac{\log _e \alpha}{1+\log _e \alpha}$ ની કિંમત શોધો:
A
$e$
B
$e^{-2}$
C
$e^2$
D
$e^{-1}$

Solution

(A) આપેલ છે $\alpha = \lim _{x \rightarrow \infty} \left( \left( \frac{e}{1-e} \right) \left( \frac{1}{e} - \frac{x}{1+x} \right) \right)^x$,જે $1^{\infty}$ સ્વરૂપમાં છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\lim _{x \rightarrow \infty} f(x)^{g(x)} = e^{\lim _{x \rightarrow \infty} g(x)(f(x)-1)}$.
ધારો કે $L = \lim _{x \rightarrow \infty} x \left( \left( \frac{e}{1-e} \right) \left( \frac{1}{e} - \frac{x}{1+x} \right) - 1 \right)$.
લિમિટની અંદરના પદનું સાદું રૂપ આપતા:
$\left( \frac{e}{1-e} \right) \left( \frac{1}{e} - \frac{x}{1+x} \right) = \frac{1}{1-e} - \frac{ex}{(1-e)(1+x)} = \frac{1+x-ex}{(1-e)(1+x)}$.
હવે,$L = \lim _{x \rightarrow \infty} x \left( \frac{1+x-ex}{(1-e)(1+x)} - 1 \right) = \lim _{x \rightarrow \infty} x \left( \frac{1+x-ex - (1-e)(1+x)}{(1-e)(1+x)} \right)$.
$L = \lim _{x \rightarrow \infty} x \left( \frac{1+x-ex - (1+x-e-ex)}{(1-e)(1+x)} \right) = \lim _{x \rightarrow \infty} x \left( \frac{e}{(1-e)(1+x)} \right) = \frac{e}{1-e}$.
આમ,$\alpha = e^{\frac{e}{1-e}}$,તેથી $\log _e \alpha = \frac{e}{1-e}$.
જરૂરી કિંમત $\frac{\log _e \alpha}{1+\log _e \alpha} = \frac{\frac{e}{1-e}}{1 + \frac{e}{1-e}} = \frac{e}{1-e+e} = e$ છે.
17
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\alpha_\theta$ અને $\beta_\theta$ એ $2x^2 + (\cos \theta)x - 1 = 0$ ના ભિન્ન બીજ છે,જ્યાં $\theta \in (0, 2\pi)$. જો $m$ અને $M$ એ $\alpha_\theta^4 + \beta_\theta^4$ ની ન્યૂનતમ અને મહત્તમ કિંમતો હોય,તો $16(M + m)$ ની કિંમત શોધો:
A
$24$
B
$25$
C
$27$
D
$17$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $2x^2 + (\cos \theta)x - 1 = 0$ છે.
બીજનો સરવાળો $\alpha_\theta + \beta_\theta = -\frac{\cos \theta}{2}$ અને બીજનો ગુણાકાર $\alpha_\theta \beta_\theta = -\frac{1}{2}$ છે.
આપણે $\alpha_\theta^4 + \beta_\theta^4 = (\alpha_\theta^2 + \beta_\theta^2)^2 - 2(\alpha_\theta \beta_\theta)^2$ શોધવાનું છે.
$\alpha_\theta^2 + \beta_\theta^2 = (\alpha_\theta + \beta_\theta)^2 - 2\alpha_\theta \beta_\theta = \frac{\cos^2 \theta}{4} + 1$ હોવાથી,
$\alpha_\theta^4 + \beta_\theta^4 = (\frac{\cos^2 \theta}{4} + 1)^2 - 2(-\frac{1}{2})^2 = (\frac{\cos^2 \theta}{4} + 1)^2 - \frac{1}{2}$.
ધારો કે $u = \cos^2 \theta$,જ્યાં $u \in [0, 1]$.
$f(u) = (\frac{u}{4} + 1)^2 - \frac{1}{2}$ લેતા.
$u = 0$ માટે,$f(0) = (1)^2 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2} = m$.
$u = 1$ માટે,$f(1) = (\frac{1}{4} + 1)^2 - \frac{1}{2} = \frac{25}{16} - \frac{8}{16} = \frac{17}{16} = M$.
તેથી,$16(M + m) = 16(\frac{17}{16} + \frac{1}{2}) = 25$.
18
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $E : \frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1, a > b$ અને $H : \frac{x^2}{A^2} - \frac{y^2}{B^2} = 1$. ધારો કે $E$ ના નાભિઓ અને $H$ ના નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2\sqrt{3}$ છે. જો $a - A = 2$,અને $E$ અને $H$ ની ઉત્કેન્દ્રતાનો ગુણોત્તર $\frac{1}{3}$ હોય,તો તેમના લેટસ રેક્ટમની લંબાઈનો સરવાળો કેટલો થાય :
A
$10$
B
$7$
C
$8$
D
$9$

Solution

(C) ઉપવલય $E$ માટે,નાભિઓ $(\pm ae, 0)$ છે,તેથી નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 2\sqrt{3} \Rightarrow ae = \sqrt{3}$ છે.
અતિવલય $H$ માટે,નાભિઓ $(\pm Ae', 0)$ છે,તેથી નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2Ae' = 2\sqrt{3} \Rightarrow Ae' = \sqrt{3}$ છે.
આમ,$ae = Ae' \Rightarrow \frac{e}{e'} = \frac{A}{a}$ થાય.
આપેલ છે કે $\frac{e}{e'} = \frac{1}{3}$,તેથી $\frac{A}{a} = \frac{1}{3} \Rightarrow a = 3A$ મળે.
આપેલ છે કે $a - A = 2$,$a = 3A$ મૂકતા $3A - A = 2$ $\Rightarrow 2A = 2$ $\Rightarrow A = 1$ અને $a = 3$ મળે.
$ae = \sqrt{3}$ હોવાથી,$3e = \sqrt{3} \Rightarrow e = \frac{1}{\sqrt{3}}$ મળે. તેથી $b^2 = a^2(1 - e^2) = 9(1 - \frac{1}{3}) = 9(\frac{2}{3}) = 6$ મળે.
$Ae' = \sqrt{3}$ હોવાથી,$1 \cdot e' = \sqrt{3} \Rightarrow e' = \sqrt{3}$ મળે. તેથી $B^2 = A^2((e')^2 - 1) = 1(3 - 1) = 2$ મળે.
$E$ ના લેટસ રેક્ટમની લંબાઈ $L_E = \frac{2b^2}{a} = \frac{2(6)}{3} = 4$ છે.
$H$ ના લેટસ રેક્ટમની લંબાઈ $L_H = \frac{2B^2}{A} = \frac{2(2)}{1} = 4$ છે.
તેમના લેટસ રેક્ટમની લંબાઈનો સરવાળો $4 + 4 = 8$ થાય.
19
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$2 \sin^2 \theta = \cos 2\theta$ અને $2 \cos^2 \theta = 3 \sin \theta$ નું સમાધાન કરતી $\theta \in [0, 2\pi]$ ની તમામ કિંમતોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$4\pi$
C
$\frac{5\pi}{6}$
D
$\pi$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો $2 \sin^2 \theta = \cos 2\theta$ અને $2 \cos^2 \theta = 3 \sin \theta$ છે.
પ્રથમ સમીકરણ પરથી: $2 \sin^2 \theta = 1 - 2 \sin^2 \theta \implies 4 \sin^2 \theta = 1 \implies \sin^2 \theta = \frac{1}{4} \implies \sin \theta = \pm \frac{1}{2}$.
બીજા સમીકરણ પરથી: $2(1 - \sin^2 \theta) = 3 \sin \theta \implies 2 - 2 \sin^2 \theta = 3 \sin \theta \implies 2 \sin^2 \theta + 3 \sin \theta - 2 = 0$.
અવયવ પાડતા: $(2 \sin \theta - 1)(\sin \theta + 2) = 0$.
$\sin \theta = -2$ શક્ય નથી,તેથી $\sin \theta = \frac{1}{2}$.
બંને પરિણામોને સરખાવતા,સામાન્ય ઉકેલ $\sin \theta = \frac{1}{2}$ મળે છે.
$\theta \in [0, 2\pi]$ માટે,કિંમતો $\theta = \frac{\pi}{6}$ અને $\theta = \frac{5\pi}{6}$ છે.
આ કિંમતોનો સરવાળો $\frac{\pi}{6} + \frac{5\pi}{6} = \pi$ થાય છે.
20
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે વક્ર $z(1+i)+\bar{z}(1-i)=4, z \in \mathbb{C}$,એ પ્રદેશ $|z-3| \leq 1$ ને $\alpha$ અને $\beta$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતા બે ભાગમાં વિભાજિત કરે છે. તો $|\alpha-\beta|$ ની કિંમત શોધો:
A
$1+\frac{\pi}{2}$
B
$1+\frac{\pi}{3}$
C
$1+\frac{\pi}{4}$
D
$1+\frac{\pi}{6}$

Solution

(A) ધારો કે $z=x+iy$. વક્રના સમીકરણમાં આ કિંમત મૂકતા:
$(x+iy)(1+i)+(x-iy)(1-i)=4$
$x+ix+iy-y+x-ix-iy-y=4$
$2x-2y=4 \implies x-y=2$.
પ્રદેશ $|z-3| \leq 1$ એ $(3,0)$ કેન્દ્ર અને $r=1$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ દર્શાવે છે,જે $(x-3)^2+y^2 \leq 1$ છે.
રેખા $x-y=2$ વર્તુળને $(2,0)$ અને $(3,1)$ બિંદુઓ પર છેદે છે.
કેન્દ્ર $(3,0)$ થી રેખા $x-y-2=0$ નું અંતર $d = \frac{|3-0-2|}{\sqrt{1^2+(-1)^2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$ છે.
વર્તુળાકાર ખંડનું ક્ષેત્રફળ $A_{segment} = \frac{\pi}{4} - \frac{1}{2}$ છે.
નાનું ક્ષેત્રફળ $\alpha = \frac{\pi}{4} - \frac{1}{2}$ અને મોટું ક્ષેત્રફળ $\beta = \pi - (\frac{\pi}{4} - \frac{1}{2}) = \frac{3\pi}{4} + \frac{1}{2}$ છે.
તેથી $|\alpha-\beta| = \frac{\pi}{2} + 1$.
Solution diagram
21
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A(6,8)$,$B(10 \cos \alpha, -10 \sin \alpha)$ અને $C(-10 \sin \alpha, 10 \cos \alpha)$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે. જો $L(a, 9)$ અને $G(h, k)$ અનુક્રમે તેના લંબકેન્દ્ર અને મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો $(5a - 3h + 6k + 100 \sin 2\alpha)$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$204$
B
$145$
C
$753$
D
$254$

Solution

(B) શિરોબિંદુઓ $A(6, 8)$,$B(10 \cos \alpha, -10 \sin \alpha)$,અને $C(-10 \sin \alpha, 10 \cos \alpha)$ બધા વર્તુળ $x^2 + y^2 = 100$ પર આવેલા છે. તેથી પરિકેન્દ્ર $O$ એ $(0, 0)$ છે.
કોઈપણ ત્રિકોણમાં,લંબકેન્દ્ર $L$,મધ્યકેન્દ્ર $G$,અને પરિકેન્દ્ર $O$ સમરેખ હોય છે,અને $G$ એ $OL$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$G(h, k) = \left(\frac{a}{3}, 3\right)$.
તેથી,$h = \frac{a}{3} \Rightarrow a = 3h$ અને $k = 3$.
મધ્યકેન્દ્ર $G(h, k) = \left(\frac{6 + 10(\cos \alpha - \sin \alpha)}{3}, \frac{8 + 10(\cos \alpha - \sin \alpha)}{3}\right)$.
$k = 3$ હોવાથી,$10(\cos \alpha - \sin \alpha) = 1$ મળે છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$100(1 - \sin 2\alpha) = 1 \Rightarrow 100 \sin 2\alpha = 99$.
$h = \frac{6+1}{3} = \frac{7}{3}$ મળે છે.
હવે,$5a - 3h + 6k + 100 \sin 2\alpha = 12h + 18 + 99 = 12(\frac{7}{3}) + 117 = 28 + 117 = 145$.
Solution diagram
22
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે બે સમાંતર રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર $5$ એકમ છે અને એક બિંદુ $P$ રેખાઓની વચ્ચે કોઈ એક રેખાથી એક એકમ અંતરે આવેલું છે. એક સમબાજુ ત્રિકોણ $PQR$ એવી રીતે રચાય છે કે જેથી $Q$ એક સમાંતર રેખા પર આવેલું હોય,જ્યારે $R$ બીજી રેખા પર આવેલું હોય. તો $(QR)^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$25$
B
$26$
C
$28$
D
$27$

Solution

(C) ધારો કે સમાંતર રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર $5$ છે. બિંદુ $P$ એક રેખાથી $1$ ના અંતરે અને બીજી રેખાથી $4$ ના અંતરે છે.
ધારો કે $\theta$ એ ખૂણો છે જે $PR$ રેખા સાથે બનાવે છે જે $P$ થી $4$ ના અંતરે છે.
ત્રિકોણની ભૂમિતિ પરથી,$PR = \frac{4}{\sin \theta} = 4 \operatorname{cosec} \theta$.
તે જ રીતે,$PQ = \frac{1}{\sin(90^{\circ} - (\theta + 30^{\circ}))} = \frac{1}{\cos(\theta + 30^{\circ})}$.
$\triangle PQR$ સમબાજુ હોવાથી,$PR = PQ = d$.
તેથી,$4 \operatorname{cosec} \theta = \frac{1}{\cos(\theta + 30^{\circ})}$.
$4 \cos(\theta + 30^{\circ}) = \sin \theta$.
$4(\cos \theta \cos 30^{\circ} - \sin \theta \sin 30^{\circ}) = \sin \theta$.
$4(\frac{\sqrt{3}}{2} \cos \theta - \frac{1}{2} \sin \theta) = \sin \theta$.
$2\sqrt{3} \cos \theta - 2 \sin \theta = \sin \theta$.
$2\sqrt{3} \cos \theta = 3 \sin \theta \Rightarrow \tan \theta = \frac{2\sqrt{3}}{3} = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
પછી $\sin^2 \theta = \frac{\tan^2 \theta}{1 + \tan^2 \theta} = \frac{4/3}{1 + 4/3} = \frac{4/3}{7/3} = \frac{4}{7}$.
$d^2 = PR^2 = (4 \operatorname{cosec} \theta)^2 = 16 \operatorname{cosec}^2 \theta = 16 \times \frac{1}{\sin^2 \theta} = 16 \times \frac{7}{4} = 28$.
Solution diagram
23
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\sum_{r=1}^{30} \frac{r^2({}^{30}C_r)^2}{{}^{30}C_{r-1}} = \alpha \times 2^{29}$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$126$
B
$626$
C
$357$
D
$465$

Solution

(D) આપણી પાસે પદ $S = \sum_{r=1}^{30} \frac{r^2({}^{30}C_r)^2}{{}^{30}C_{r-1}}$ છે.
ગુણધર્મ $\frac{{}^{n}C_r}{{}^{n}C_{r-1}} = \frac{n-r+1}{r}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{{}^{30}C_r}{{}^{30}C_{r-1}} = \frac{31-r}{r}$ મળે.
તેથી,પદ $r(31-r) {}^{30}C_r$ બને છે.
$r \cdot {}^{30}C_r = 30 \cdot {}^{29}C_{r-1}$ હોવાથી,સરવાળો $\sum_{r=1}^{30} 30 \cdot {}^{29}C_{r-1} (31-r)$ થાય.
$k = r-1$ લેતા,$r = k+1$. જ્યારે $r$,$1$ થી $30$ જાય,ત્યારે $k$,$0$ થી $29$ જાય.
$S = 30 \sum_{k=0}^{29} {}^{29}C_k (30-k) = 30 \left( 30 \sum_{k=0}^{29} {}^{29}C_k - \sum_{k=0}^{29} k \cdot {}^{29}C_k \right)$.
$\sum_{k=0}^{n} {}^{n}C_k = 2^n$ અને $\sum_{k=0}^{n} k \cdot {}^{n}C_k = n \cdot 2^{n-1}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = 30 \left( 30 \cdot 2^{29} - 29 \cdot 2^{28} \right) = 30 \cdot 2^{28} (60 - 29) = 30 \cdot 31 \cdot 2^{28} = 15 \cdot 31 \cdot 2^{29} = 465 \cdot 2^{29}$.
તેથી,$\alpha = 465$.
24
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો રેખા $3x - 2y + 12 = 0$ એ પરવલય $4y = 3x^2$ ને બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદે,તો પરવલયના શિરોબિંદુ આગળ,રેખાખંડ $AB$ દ્વારા આંતરાતો ખૂણો કેટલો થાય?
A
$\tan^{-1}\left(\frac{11}{9}\right)$
B
$\frac{\pi}{2} - \tan^{-1}\left(\frac{3}{2}\right)$
C
$\tan^{-1}\left(\frac{4}{5}\right)$
D
$\tan^{-1}\left(\frac{9}{7}\right)$

Solution

(D) આપેલ રેખા $3x - 2y + 12 = 0$ છે અને પરવલય $4y = 3x^2$ છે.
રેખાના સમીકરણ પરથી,$2y = 3x + 12$.
આને પરવલયના સમીકરણમાં મૂકતા: $2(3x + 12) = 3x^2$.
$3x^2 - 6x - 24 = 0 \Rightarrow x^2 - 2x - 8 = 0$.
$(x - 4)(x + 2) = 0$,તેથી $x = 4$ અથવા $x = -2$.
જો $x = 4$,તો $4y = 3(16) = 48 \Rightarrow y = 12$. બિંદુ $B = (4, 12)$.
જો $x = -2$,તો $4y = 3(4) = 12 \Rightarrow y = 3$. બિંદુ $A = (-2, 3)$.
પરવલય $4y = 3x^2$ નું શિરોબિંદુ $O(0, 0)$ છે.
$OA$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{3 - 0}{-2 - 0} = -\frac{3}{2}$ છે.
$OB$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{12 - 0}{4 - 0} = 3$ છે.
શિરોબિંદુ $O$ આગળ $AB$ દ્વારા આંતરાતો ખૂણો $\theta$ એ $\tan \theta = \left| \frac{m_2 - m_1}{1 + m_1 m_2} \right|$ દ્વારા મળે છે.
$\tan \theta = \left| \frac{3 - (-3/2)}{1 + (3)(-3/2)} \right| = \left| \frac{9/2}{1 - 9/2} \right| = \left| \frac{9/2}{-7/2} \right| = \frac{9}{7}$.
તેથી,$\theta = \tan^{-1}\left(\frac{9}{7}\right)$.
Solution diagram
25
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો એક $A.P.$ નું પ્રથમ પદ $3$ હોય અને તેના પ્રથમ ચાર પદોનો સરવાળો તેના પછીના ચાર પદોના સરવાળાના પાંચમા ભાગ જેટલો હોય,તો પ્રથમ $20$ પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-1200$
B
$-1080$
C
$-1020$
D
$-120$

Solution

(B) આપેલ છે કે પ્રથમ પદ $a = 3$.
ધારો કે $d$ એ સામાન્ય તફાવત છે.
પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો $S_n = \frac{n}{2}[2a + (n-1)d]$ છે.
પ્રથમ ચાર પદોનો સરવાળો $S_4 = \frac{4}{2}[2(3) + (4-1)d] = 2(6 + 3d) = 12 + 6d$ છે.
પછીના ચાર પદોનો સરવાળો $S_8 - S_4$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$S_4 = \frac{1}{5}(S_8 - S_4)$.
$5S_4 = S_8 - S_4 \Rightarrow 6S_4 = S_8$.
$6 \times [2(6 + 3d)] = \frac{8}{2}[2(3) + (8-1)d]$.
$12(6 + 3d) = 4(6 + 7d)$.
$3(6 + 3d) = 6 + 7d$.
$18 + 9d = 6 + 7d$.
$2d = -12 \Rightarrow d = -6$.
પ્રથમ $20$ પદોનો સરવાળો $S_{20} = \frac{20}{2}[2(3) + (20-1)(-6)]$ છે.
$S_{20} = 10[6 + 19(-6)] = 10[6 - 114] = 10(-108) = -1080$.
26
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\left|\frac{\bar{z}-i}{2 \bar{z}+i}\right|=\frac{1}{3}$,જ્યાં $z \in \mathbb{C}$,એ $C$ કેન્દ્ર ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ છે. જો $(0,0)$,$C$ અને $(\alpha, 0)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $11$ ચોરસ એકમ હોય,તો $\alpha^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$100$
B
$50$
C
$\frac{121}{25}$
D
$\frac{81}{25}$

Solution

(A) આપેલ છે $\left|\frac{\bar{z}-i}{2 \bar{z}+i}\right|=\frac{1}{3}$.
અંશ અને છેદને $2$ વડે ભાગતા: $\left|\frac{\bar{z}-i}{2(\bar{z}+i/2)}\right|=\frac{1}{3}$ $\Rightarrow \left|\frac{\bar{z}-i}{\bar{z}+i/2}\right|=\frac{2}{3}$.
ધારો કે $z = x+iy$,તેથી $\bar{z} = x-iy$. આ કિંમત મૂકતા:
$3|x-iy-i| = 2|x-iy+i/2|$
$9(x^2 + (-y-1)^2) = 4(x^2 + (-y+1/2)^2)$
$9(x^2 + y^2 + 2y + 1) = 4(x^2 + y^2 - y + 1/4)$
$9x^2 + 9y^2 + 18y + 9 = 4x^2 + 4y^2 - 4y + 1$
$5x^2 + 5y^2 + 22y + 8 = 0$
$x^2 + y^2 + \frac{22}{5}y + \frac{8}{5} = 0$.
કેન્દ્ર $C$ એ $(0, -11/5)$ છે.
$(0,0)$,$(0, -11/5)$ અને $(\alpha, 0)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2)| = 11$ છે.
$\frac{1}{2} |0(-11/5 - 0) + 0(0 - 0) + \alpha(0 - (-11/5))| = 11$.
$\frac{1}{2} |\alpha \cdot \frac{11}{5}| = 11$.
$|\alpha| = 10$.
તેથી,$\alpha^2 = 100$.
27
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
$\text{DAUGHTER}$ શબ્દના તમામ અક્ષરોનો ઉપયોગ કરીને એવા કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય કે જેમાં બધા સ્વરો ક્યારેય સાથે ન આવે?
A
$34000$
B
$37000$
C
$36000$
D
$35000$

Solution

(C) $\text{DAUGHTER}$ શબ્દમાં $8$ અલગ-અલગ અક્ષરો છે: $D, A, U, G, H, T, E, R$.
તેમાં $3$ સ્વરો છે: $A, U, E$ અને $5$ વ્યંજનો છે: $D, G, H, T, R$.
કુલ શબ્દોની સંખ્યા $= 8! = 40320$.
બધા સ્વરો સાથે ન આવે તેવા શબ્દોની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે કુલ શબ્દોમાંથી એવા શબ્દો બાદ કરીશું જેમાં બધા સ્વરો સાથે હોય.
$3$ સ્વરો $(A, U, E)$ ને એક એકમ તરીકે ગણતા,આપણી પાસે $5$ વ્યંજનો $+ 1$ એકમ $= 6$ ઘટકો છે.
આ $6$ ઘટકોને $6!$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
એકમની અંદરના $3$ સ્વરોને $3!$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
સ્વરો સાથે હોય તેવા શબ્દોની સંખ્યા $= 6! \times 3! = 720 \times 6 = 4320$.
સ્વરો ક્યારેય સાથે ન આવે તેવા શબ્દોની સંખ્યા $= 8! - (6! \times 3!) = 40320 - 4320 = 36000$.
28
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $P(5, 4)$,$Q(-2, 4)$ અને $R(a, b)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા $\triangle PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $35$ ચોરસ એકમ છે. જો તેનો લંબકેન્દ્ર અને મધ્યકેન્દ્ર અનુક્રમે $O\left(2, \frac{14}{5}\right)$ અને $C(c, d)$ હોય,તો $c+2d$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{7}{3}$
B
$3$
C
$2$
D
$\frac{8}{3}$

Solution

(B) $QR$ રેખાનું સમીકરણ $5x + 2y + 2 = 0$ છે.
$PR$ રેખાનું સમીકરણ $10x - 3y - 38 = 0$ છે.
તેથી,બિંદુ $R(2, -6)$ મળે છે.
મધ્યકેન્દ્ર $= \left(\frac{5-2+2}{3}, \frac{4+4-6}{3}\right) = \left(\frac{5}{3}, \frac{2}{3}\right)$.
$c + 2d = \frac{5}{3} + \frac{4}{3} = 3$.
Solution diagram
29
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2025
$\left(\sin 70^{\circ}\right)\left(\cot 10^{\circ} \cot 70^{\circ}-1\right)$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$1$
B
$0$
C
$3 / 2$
D
$2 / 3$

Solution

(A) ધારો કે $E = \sin 70^{\circ} (\cot 10^{\circ} \cot 70^{\circ} - 1)$.
$\cot \theta = \frac{\cos \theta}{\sin \theta}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \sin 70^{\circ} \left( \frac{\cos 10^{\circ} \cos 70^{\circ}}{\sin 10^{\circ} \sin 70^{\circ}} - 1 \right)$
$E = \sin 70^{\circ} \left( \frac{\cos 10^{\circ} \cos 70^{\circ} - \sin 10^{\circ} \sin 70^{\circ}}{\sin 10^{\circ} \sin 70^{\circ}} \right)$
$\cos(A+B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$E = \sin 70^{\circ} \left( \frac{\cos(10^{\circ} + 70^{\circ})}{\sin 10^{\circ} \sin 70^{\circ}} \right)$
$E = \sin 70^{\circ} \left( \frac{\cos 80^{\circ}}{\sin 10^{\circ} \sin 70^{\circ}} \right)$
$\cos 80^{\circ} = \sin(90^{\circ} - 80^{\circ}) = \sin 10^{\circ}$ હોવાથી:
$E = \sin 70^{\circ} \left( \frac{\sin 10^{\circ}}{\sin 10^{\circ} \sin 70^{\circ}} \right) = 1$.
30
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધોરણ $12$ ના તમામ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા મેળવેલા ગુણ સમાન પહોળાઈના વર્ગો સાથે આવૃત્તિ વિતરણમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. ધારો કે આ જૂથબદ્ધ ડેટાનો મધ્યસ્થ $14$ છે,મધ્યસ્થ વર્ગ અંતરાલ $12-18$ છે અને મધ્યસ્થ વર્ગની આવૃત્તિ $12$ છે. જો $12$ થી ઓછા ગુણ મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $18$ હોય,તો વિદ્યાર્થીઓની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$48$
B
$44$
C
$40$
D
$52$

Solution

(B) જૂથબદ્ધ ડેટાના મધ્યસ્થ માટેનું સૂત્ર $\text{Median} = \ell + \left( \frac{\frac{N}{2} - F}{f} \right) \times h$ છે.
આપેલ છે: $\text{Median} = 14$,$\ell = 12$,$h = 6$,$f = 12$,અને $F = 18$.
સૂત્રમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$14 = 12 + \left( \frac{\frac{N}{2} - 18}{12} \right) \times 6$
$14 - 12 = \left( \frac{\frac{N}{2} - 18}{2} \right)$
$2 = \frac{\frac{N}{2} - 18}{2}$
$4 = \frac{N}{2} - 18$
$22 = \frac{N}{2}$
$N = 44$.
આમ,વિદ્યાર્થીઓની કુલ સંખ્યા $44$ છે.
31
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$(1+2^{1/3}+3^{1/2})^6$ ના વિસ્તરણમાં તમામ સંમેય પદોનો સરવાળો . . . . . . છે.
A
$526$
B
$612$
C
$248$
D
$123$

Solution

(B) $(1+2^{1/3}+3^{1/2})^6$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $\frac{6!}{r_1! r_2! r_3!} (1)^{r_1} (2^{1/3})^{r_2} (3^{1/2})^{r_3}$ છે,જ્યાં $r_1+r_2+r_3=6$.
પદ સંમેય હોવા માટે,$r_2$ એ $3$ નો ગુણક હોવો જોઈએ અને $r_3$ એ $2$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
$(r_1, r_2, r_3)$ માટે શક્ય કિંમતો:
$1$. $(6, 0, 0) \implies 1$
$2$. $(4, 0, 2) \implies 45$
$3$. $(2, 0, 4) \implies 135$
$4$. $(0, 0, 6) \implies 27$
$5$. $(3, 3, 0) \implies 40$
$6$. $(1, 3, 2) \implies 360$
$7$. $(0, 6, 0) \implies 4$
સરવાળો $= 1 + 45 + 135 + 27 + 40 + 360 + 4 = 612$.
32
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે વર્તુળ $C$ રેખા $x - y + 1 = 0$ ને સ્પર્શે છે,તેનું કેન્દ્ર ધન $x$-અક્ષ પર છે,અને રેખા $-3x + 2y = 1$ પર $\frac{4}{\sqrt{13}}$ લંબાઈની જીવા કાપે છે. ધારો કે $H$ એ અતિવલય $\frac{x^2}{\alpha^2} - \frac{y^2}{\beta^2} = 1$ છે,જેની એક નાભિ $C$ નું કેન્દ્ર છે અને પ્રધાન અક્ષની લંબાઈ $C$ નો વ્યાસ છે. તો $2\alpha^2 + 3\beta^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$20$
B
$21$
C
$19$
D
$25$

Solution

(C) ધારો કે વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર $(\alpha, 0)$ છે જ્યાં $\alpha > 0$. વર્તુળ રેખા $x - y + 1 = 0$ ને સ્પર્શતું હોવાથી,ત્રિજ્યા $r$ એ કેન્દ્રથી રેખાનું લંબ અંતર છે:
$r = \left| \frac{\alpha - 0 + 1}{\sqrt{1^2 + (-1)^2}} \right| = \frac{\alpha + 1}{\sqrt{2}}$
તેથી,$r^2 = \frac{(\alpha + 1)^2}{2} \quad \dots(1)$
વર્તુળ રેખા $3x - 2y + 1 = 0$ પર $L = \frac{4}{\sqrt{13}}$ લંબાઈની જીવા કાપે છે. કેન્દ્ર $(\alpha, 0)$ થી આ રેખાનું લંબ અંતર $d$ છે:
$d = \left| \frac{3\alpha - 2(0) + 1}{\sqrt{3^2 + (-2)^2}} \right| = \frac{3\alpha + 1}{\sqrt{13}}$
સંબંધ $r^2 = d^2 + (L/2)^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$r^2 = \frac{(3\alpha + 1)^2}{13} + \left( \frac{2}{\sqrt{13}} \right)^2 = \frac{(3\alpha + 1)^2 + 4}{13} \quad \dots(2)$
$(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા:
$\frac{(\alpha + 1)^2}{2} = \frac{(3\alpha + 1)^2 + 4}{13}$
$13(\alpha^2 + 2\alpha + 1) = 2(9\alpha^2 + 6\alpha + 1 + 4)$
$13\alpha^2 + 26\alpha + 13 = 18\alpha^2 + 12\alpha + 10$
$5\alpha^2 - 14\alpha - 3 = 0$
$(5\alpha + 1)(\alpha - 3) = 0$
$\alpha > 0$ હોવાથી,$\alpha = 3$. તેથી $r^2 = \frac{(3 + 1)^2}{2} = 8$,એટલે કે $r = 2\sqrt{2}$.
અતિવલય $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ માટે,નાભિ $(\alpha, 0) = (3, 0)$ છે,તેથી $ae = 3$. પ્રધાન અક્ષની લંબાઈ $2a = 2r = 4\sqrt{2}$ છે,તેથી $a = 2\sqrt{2}$ અને $a^2 = 8$.
$a^2e^2 = 9$ હોવાથી,$8e^2 = 9$,તેથી $e^2 = \frac{9}{8}$.
$b^2 = a^2(e^2 - 1) = 8(\frac{9}{8} - 1) = 8(\frac{1}{8}) = 1$.
આમ,$2a^2 + 3b^2 = 2(8) + 3(1) = 16 + 3 = 19$.
Solution diagram
33
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો સમીકરણ $a(b-c)x^2 + b(c-a)x + c(a-b) = 0$ ના બીજ સમાન હોય,જ્યાં $a + c = 15$ અને $b = \frac{36}{5}$ હોય,તો $a^2 + c^2$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$117$
B
$120$
C
$130$
D
$125$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $a(b-c)x^2 + b(c-a)x + c(a-b) = 0$ છે.
સહગુણકોનો સરવાળો $a(b-c) + b(c-a) + c(a-b) = 0$ થાય છે.
તેથી,$x = 1$ એ સમીકરણનું એક બીજ છે.
બીજ સમાન હોવાથી,બંને બીજ $1$ થશે.
બીજનો ગુણાકાર $\frac{c(a-b)}{a(b-c)} = 1 \times 1 = 1$ થાય.
તેથી,$c(a-b) = a(b-c) \Rightarrow 2ac = b(a+c)$.
$a+c = 15$ અને $b = \frac{36}{5}$ મુકતા,$2ac = \frac{36}{5} \times 15 = 108$ મળે.
તેથી $ac = 54$.
$a^2 + c^2 = (a+c)^2 - 2ac = (15)^2 - 108 = 225 - 108 = 117$.
34
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $(1+x)^p(1-x)^q$ ના વિસ્તરણમાં $x$ અને $x^2$ ના સહગુણકો અનુક્રમે $1$ અને $-2$ હોય,તો $p^2+q^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$8$
B
$18$
C
$13$
D
$20$

Solution

(C) વિસ્તરણ $(1+x)^p(1-x)^q = (1 + px + \frac{p(p-1)}{2}x^2 + \dots)(1 - qx + \frac{q(q-1)}{2}x^2 - \dots)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$x$ નો સહગુણક $p - q = 1$ છે.
$x^2$ નો સહગુણક $\frac{q(q-1)}{2} - pq + \frac{p(p-1)}{2} = -2$ છે.
$2$ વડે ગુણતા,આપણને $q^2 - q - 2pq + p^2 - p = -4$ મળે છે.
ગોઠવતા,$(p^2 - 2pq + q^2) - (p + q) = -4$.
$(p - q)^2 - (p + q) = -4$.
$p - q = 1$ હોવાથી,$1^2 - (p + q) = -4$,જેનો અર્થ છે કે $p + q = 5$.
$p - q = 1$ અને $p + q = 5$ ઉકેલતા,આપણને $2p = 6 \implies p = 3$ અને $q = 2$ મળે છે.
આમ,$p^2 + q^2 = 3^2 + 2^2 = 9 + 4 = 13$.
35
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A = \{(x, y) \in \mathbb{R} \times \mathbb{R} : |x + y| \geq 3\}$ અને $B = \{(x, y) \in \mathbb{R} \times \mathbb{R} : |x| + |y| \leq 3\}$. જો $C = \{(x, y) \in A \cap B : x = 0 \text{ અથવા } y = 0\}$ હોય,તો $\sum_{(x, y) \in C} |x + y|$ શોધો:
A
$15$
B
$18$
C
$24$
D
$12$

Solution

(D) આપણને ગણ $A = \{(x, y) \in \mathbb{R} \times \mathbb{R} : |x + y| \geq 3\}$ અને $B = \{(x, y) \in \mathbb{R} \times \mathbb{R} : |x| + |y| \leq 3\}$ આપેલા છે.
આપણે ગણ $C = \{(x, y) \in A \cap B : x = 0 \text{ અથવા } y = 0\}$ શોધવાનો છે.
કિસ્સો $1$: જો $x = 0$ હોય,તો $(0, y) \in A \cap B$.
$B$ પરથી,$|0| + |y| \leq 3 \implies |y| \leq 3 \implies -3 \leq y \leq 3$.
$A$ પરથી,$|0 + y| \geq 3 \implies |y| \geq 3$.
આ બંનેને જોડતા,$|y| = 3$ મળે,તેથી $y = 3$ અથવા $y = -3$. આમ,$(0, 3)$ અને $(0, -3)$ એ $C$ માં છે.
કિસ્સો $2$: જો $y = 0$ હોય,તો $(x, 0) \in A \cap B$.
$B$ પરથી,$|x| + |0| \leq 3 \implies |x| \leq 3 \implies -3 \leq x \leq 3$.
$A$ પરથી,$|x + 0| \geq 3 \implies |x| \geq 3$.
આ બંનેને જોડતા,$|x| = 3$ મળે,તેથી $x = 3$ અથવા $x = -3$. આમ,$(3, 0)$ અને $(-3, 0)$ એ $C$ માં છે.
તેથી,$C = \{(3, 0), (-3, 0), (0, 3), (0, -3)\}$.
હવે,આપણે $\sum_{(x, y) \in C} |x + y| = |3 + 0| + |-3 + 0| + |0 + 3| + |0 - 3| = 3 + 3 + 3 + 3 = 12$ ગણીએ છીએ.
Solution diagram
36
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$8$ એકમ લંબાઈનો સળિયો એવી રીતે ગતિ કરે છે કે તેના અંત્યબિંદુઓ $A$ અને $B$ હંમેશા રેખાઓ $x-y+2=0$ અને $y+2=0$ પર રહે છે. જો બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ,જે સળિયા $AB$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં આંતરિક રીતે વિભાજિત કરે છે,તે $9(x^2+\alpha y^2+\beta xy+\gamma x+28y)-76=0$ હોય,તો $\alpha-\beta-\gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$24$
B
$23$
C
$21$
D
$22$

Solution

(B) ધારો કે $A$ ના યામ $(a, a+2)$ અને $B$ ના યામ $(b, -2)$ છે.
બિંદુ $P(h, k)$ એ $AB$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $h = \frac{2b+a}{3}$ અને $k = \frac{2(-2)+1(a+2)}{3} = \frac{a-2}{3}$.
$k = \frac{a-2}{3}$ પરથી,$a = 3k+2$ મળે.
$h = \frac{2b+a}{3}$ પરથી,$2b = 3h-a = 3h-3k-2$,તેથી $b = \frac{3h-3k-2}{2}$.
સળિયાની લંબાઈ $AB = 8$ છે,તેથી $AB^2 = 64$.
$(b-a)^2 + (-2-(a+2))^2 = 64$
$(\frac{3h-3k-2}{2} - (3k+2))^2 + (-4-a)^2 = 64$
$(\frac{3h-9k-6}{2})^2 + (-4-(3k+2))^2 = 64$
$\frac{9(h-3k-2)^2}{4} + (3k+6)^2 = 64$
$9(h^2+9k^2+4-6hk-4h+12k) + 4(9k^2+36k+36) = 256$
$9(h^2+9k^2-6hk-4h+12k+4+4k^2+16k+16) = 256$
$9(h^2+13k^2-6hk-4h+28k+20) = 256$
$9(h^2+13k^2-6hk-4h+28k) + 180 = 256$
$9(h^2+13k^2-6hk-4h+28k) - 76 = 0$.
$9(x^2+\alpha y^2+\beta xy+\gamma x+28y)-76=0$ સાથે સરખાવતા,$\alpha=13$,$\beta=-6$,$\gamma=-4$ મળે.
તેથી,$\alpha-\beta-\gamma = 13 - (-6) - (-4) = 13+6+4 = 23$.
Solution diagram
37
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
એક બોર્ડમાં $4 \times 4$ ગ્રીડમાં ગોઠવાયેલા $16$ ચોરસ છે. આ $16$ ચોરસમાંથી,બે ચોરસ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તેમની વચ્ચે કોઈ સામાન્ય બાજુ ન હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
Question diagram
A
$\frac{4}{5}$
B
$\frac{7}{10}$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{23}{30}$

Solution

(A) $16$ માંથી કોઈપણ બે ચોરસ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $^{16}C_2 = \frac{16 \times 15}{2} = 120$ છે.
જો બે ચોરસ આડા અથવા ઊભા રીતે પાસપાસે હોય તો તેમની સામાન્ય બાજુ હોય છે.
$4 \times 4$ ગ્રીડમાં,આડી પાસપાસેની જોડીઓની સંખ્યા $4 \times 3 = 12$ છે.
ઊભી પાસપાસેની જોડીઓની સંખ્યા $4 \times 3 = 12$ છે.
સામાન્ય બાજુ ધરાવતી જોડીઓની કુલ સંખ્યા = $12 + 12 = 24$ છે.
બે પસંદ કરેલા ચોરસ સામાન્ય બાજુ ધરાવતા હોય તેની સંભાવના $P(\text{common side}) = \frac{24}{120} = \frac{1}{5}$ છે.
તેમની વચ્ચે કોઈ સામાન્ય બાજુ ન હોય તેની સંભાવના $1 - P(\text{common side}) = 1 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}$ છે.
38
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે વિધેય $f(x) = 6 + 16 \cos x \cdot \cos \left(\frac{\pi}{3} - x\right) \cdot \cos \left(\frac{\pi}{3} + x\right) \sin 3x \cdot \cos 6x$,જ્યાં $x \in R$,નો વિસ્તાર $[\alpha, \beta]$ છે. તો બિંદુ $(\alpha, \beta)$ નું રેખા $3x + 4y + 12 = 0$ થી અંતર શોધો:
A
$11$
B
$8$
C
$10$
D
$9$

Solution

(A) નિત્યસમ $\cos \theta \cos(\frac{\pi}{3} - \theta) \cos(\frac{\pi}{3} + \theta) = \frac{1}{4} \cos 3\theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = 6 + 16 \left(\frac{1}{4} \cos 3x\right) \sin 3x \cdot \cos 6x$
$f(x) = 6 + 4 \cos 3x \sin 3x \cos 6x$
$2 \sin \theta \cos \theta = \sin 2\theta$ નો ઉપયોગ કરતા,$4 \cos 3x \sin 3x = 2 \sin 6x$ મળે:
$f(x) = 6 + 2 \sin 6x \cos 6x$
ફરીથી $2 \sin \theta \cos \theta = \sin 2\theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = 6 + \sin 12x$
$-1 \le \sin 12x \le 1$ હોવાથી,$f(x)$ નો વિસ્તાર $[5, 7]$ છે.
તેથી,$\alpha = 5$ અને $\beta = 7$.
બિંદુ $(5, 7)$ છે.
બિંદુ $(x_1, y_1)$ નું રેખા $Ax + By + C = 0$ થી અંતર $d = \frac{|Ax_1 + By_1 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$ દ્વારા મળે છે.
$d = \frac{|3(5) + 4(7) + 12|}{\sqrt{25}} = \frac{55}{5} = 11$.
39
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $(a, 0)$,$a > 0$ થી પરવલય $y^2 = 4x$ સુધીનું લઘુત્તમ અંતર $4$ છે. તો બિંદુ $(a, 0)$ અને પરવલયના નાભિમાંથી પસાર થતા અને પરવલયની ધરી પર કેન્દ્ર ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ શોધો:
A
$x^2+y^2-6x+5=0$
B
$x^2+y^2-4x+3=0$
C
$x^2+y^2-10x+9=0$
D
$x^2+y^2-8x+7=0$

Solution

(A) પરવલય $y^2 = 4x$ છે,તેથી તેની નાભિ $S(1, 0)$ છે.
ધારો કે $P(t^2, 2t)$ પરવલય પરનું બિંદુ છે. $P$ આગળનો અભિલંબ $y + tx = 2t + t^3$ છે.
અભિલંબ $(a, 0)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $0 + t(a) = 2t + t^3$,જે $a = 2 + t^2$ આપે છે.
અંતર $PR = 4$,જ્યાં $R = (a, 0) = (2+t^2, 0)$.
$PR^2 = (t^2-a)^2 + (2t)^2 = (t^2 - (2+t^2))^2 + 4t^2 = 4 + 4t^2 = 16$.
$4t^2 = 12 \Rightarrow t^2 = 3$.
તેથી $a = 2 + 3 = 5$. બિંદુ $(5, 0)$ છે.
વર્તુળ $(5, 0)$ અને નાભિ $(1, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને તેનું કેન્દ્ર $x$-ધરી પર છે.
વ્યાસના અંત્યબિંદુઓ $(1, 0)$ અને $(5, 0)$ છે.
સમીકરણ: $(x-1)(x-5) + y^2 = 0 \Rightarrow x^2 + y^2 - 6x + 5 = 0$.
Solution diagram
40
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ઉપવલય $\frac{x^2}{4}+\frac{y^2}{2}=1$ ની જીવાની લંબાઈ શોધો,જેનું મધ્યબિંદુ $\left(1, \frac{1}{2}\right)$ હોય.
A
$\frac{2}{3} \sqrt{15}$
B
$\frac{5}{3} \sqrt{15}$
C
$\frac{1}{3} \sqrt{15}$
D
$\sqrt{15}$

Solution

(A) મધ્યબિંદુ $(h, k) = \left(1, \frac{1}{2}\right)$ વાળી જીવાનું સમીકરણ $T = S_1$ દ્વારા મળે છે.
$\frac{x(1)}{4} + \frac{y(1/2)}{2} = \frac{1^2}{4} + \frac{(1/2)^2}{2}$
$\frac{x}{4} + \frac{y}{4} = \frac{3}{8} \implies x+y = \frac{3}{2}$
$y = \frac{3}{2} - x$ ને ઉપવલયના સમીકરણમાં મૂકતા:
$6x^2 - 12x + 1 = 0$
$|x_2 - x_1| = \sqrt{\frac{10}{3}}$
જીવાની લંબાઈ = $\sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2} = \sqrt{\frac{10}{3} + \frac{10}{3}} = \frac{2\sqrt{15}}{3}$.
Solution diagram
41
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
$|z|=1$ અને $\left|\frac{z}{\bar{z}}+\frac{\bar{z}}{z}\right|=1$ નું સમાધાન કરતી સંકર સંખ્યાઓ $z$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$6$
B
$4$
C
$10$
D
$8$

Solution

(D) $|z|=1$ આપેલ હોવાથી,આપણે $z = e^{i\theta}$ લખી શકીએ,જ્યાં $\theta \in [0, 2\pi)$.
તેથી $\bar{z} = e^{-i\theta}$.
આમ,$\frac{z}{\bar{z}} = e^{i2\theta}$ અને $\frac{\bar{z}}{z} = e^{-i2\theta}$.
આપેલ સમીકરણ $\left|e^{i2\theta} + e^{-i2\theta}\right| = 1$ છે.
ઓઈલરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$e^{i2\theta} + e^{-i2\theta} = 2\cos(2\theta)$.
તેથી,$|2\cos(2\theta)| = 1$,જેનો અર્થ છે કે $|\cos(2\theta)| = \frac{1}{2}$.
આનો અર્થ એ છે કે $\cos(2\theta) = \pm \frac{1}{2}$.
$\theta \in [0, 2\pi)$ માટે,$2\theta \in [0, 4\pi)$.
જો $\cos(2\theta) = \frac{1}{2}$ હોય,તો $2\theta = \frac{\pi}{3}, \frac{5\pi}{3}, \frac{7\pi}{3}, \frac{11\pi}{3}$.
જો $\cos(2\theta) = -\frac{1}{2}$ હોય,તો $2\theta = \frac{2\pi}{3}, \frac{4\pi}{3}, \frac{8\pi}{3}, \frac{10\pi}{3}$.
$\theta$ માટે $8$ ભિન્ન કિંમતો મળે છે,તેથી આવી $8$ સંકર સંખ્યાઓ $z$ શક્ય છે.
42
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{(2x^2-3x+5)(3x-1)^{x/2}}{(3x^2+5x+4)\sqrt{(3x+2)^x}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{\sqrt{3e}}$
B
$\frac{2e}{\sqrt{3}}$
C
$\frac{2e}{3}$
D
$\frac{2}{3\sqrt{e}}$

Solution

(D) આપેલ લક્ષ: $L = \lim _{x \rightarrow \infty} \frac{(2x^2-3x+5)(3x-1)^{x/2}}{(3x^2+5x+4)(3x+2)^{x/2}}$
$= \lim _{x \rightarrow \infty} \frac{x^2(2-3/x+5/x^2)}{x^2(3+5/x+4/x^2)} \cdot \left( \frac{3x-1}{3x+2} \right)^{x/2}$
$= \frac{2}{3} \cdot \lim _{x \rightarrow \infty} \left( \frac{1-1/(3x)}{1+2/(3x)} \right)^{x/2}$
$= \frac{2}{3} \cdot \frac{\lim _{x \rightarrow \infty} (1-1/(3x))^{x/2}}{\lim _{x \rightarrow \infty} (1+2/(3x))^{x/2}}$
$= \frac{2}{3} \cdot \frac{e^{\lim _{x \rightarrow \infty} (x/2)(-1/(3x))}}{e^{\lim _{x \rightarrow \infty} (x/2)(2/(3x)))}}$
$= \frac{2}{3} \cdot \frac{e^{-1/6}}{e^{1/3}} = \frac{2}{3} e^{-1/6 - 1/3} = \frac{2}{3} e^{-1/2} = \frac{2}{3\sqrt{e}}$
43
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
$5$ છોકરાઓ અને $4$ છોકરીઓ એક હરોળમાં એવી રીતે બેસી શકે કે જેથી કાં તો બધા છોકરાઓ સાથે બેસે અથવા કોઈ પણ બે છોકરાઓ સાથે ન બેસે,તે રીતે બેસવાની કુલ રીતો કેટલી છે $......$
A
$17280$
B
$14586$
C
$1245$
D
$34569$

Solution

(A) કિસ્સો $1$: બધા $5$ છોકરાઓ સાથે બેસે. $5$ છોકરાઓને $1$ એકમ તરીકે ગણો. આપણી પાસે $1$ છોકરાઓનો એકમ અને $4$ છોકરીઓ છે,કુલ $5$ એકમો. આને $5!$ રીતે ગોઠવી શકાય. $5$ છોકરાઓ પોતાની વચ્ચે $5!$ રીતે ગોઠવાઈ શકે. કુલ રીતો $= 5! \times 5! = 120 \times 120 = 14400$.
કિસ્સો $2$: કોઈ પણ બે છોકરાઓ સાથે ન બેસે. પ્રથમ,$4$ છોકરીઓને $4!$ રીતે ગોઠવો. આ $5$ જગ્યાઓ બનાવે છે (છેડાઓ સહિત) જ્યાં $5$ છોકરાઓ બેસી શકે: $\_ G \_ G \_ G \_ G \_$. $5$ છોકરાઓને $5$ જગ્યાઓમાં ગોઠવવાની રીતો $P(5, 5) = 5!$ છે. કુલ રીતો $= 4! \times 5! = 24 \times 120 = 2880$.
આ બંને કિસ્સાઓ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,કુલ રીતો $= 14400 + 2880 = 17280$.
44
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2-ax-b=0$ ના બીજ છે,જ્યાં $\operatorname{Im}(\alpha) < \operatorname{Im}(\beta)$ છે. ધારો કે $P_n=\alpha^n-\beta^n$. જો $P_3=-5 \sqrt{7} i, P_4=-3 \sqrt{7} i, P_5=11 \sqrt{7} i$ અને $P_6=45 \sqrt{7} i$ હોય,તો $|\alpha^4+\beta^4|$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$32$
B
$31$
C
$33$
D
$35$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^2-ax-b=0$ માટે,બીજ $\alpha, \beta$ એ $\alpha+\beta=a$ અને $\alpha\beta=-b$ નું પાલન કરે છે.
$P_n = \alpha^n - \beta^n$ હોવાથી,આપણને પુનરાવર્તિત સંબંધ $P_n = aP_{n-1} + bP_{n-2}$ મળે છે.
$P_6 = aP_5 + bP_4$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $45\sqrt{7}i = a(11\sqrt{7}i) + b(-3\sqrt{7}i)$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $11a - 3b = 45$ થાય છે.
$P_5 = aP_4 + bP_3$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $11\sqrt{7}i = a(-3\sqrt{7}i) + b(-5\sqrt{7}i)$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $-3a - 5b = 11$ થાય છે.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,આપણને $a=3$ અને $b=-4$ મળે છે.
આપણે $|\alpha^4+\beta^4|$ શોધવાનું છે. નોંધો કે $(\alpha^4+\beta^4)^2 = (\alpha^4-\beta^4)^2 + 4\alpha^4\beta^4 = P_4^2 + 4(\alpha\beta)^4$.
કિંમતો મૂકતા,$P_4^2 = (-3\sqrt{7}i)^2 = 9 \times 7 \times (-1) = -63$.
વળી,$4(\alpha\beta)^4 = 4(-b)^4 = 4(-(-4))^4 = 4(256) = 1024$.
આમ,$(\alpha^4+\beta^4)^2 = -63 + 1024 = 961$.
તેથી,$|\alpha^4+\beta^4| = \sqrt{961} = 31$.
45
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
પરવલય $y^2 = 4x + 16$ નું નાભિ એ $5$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર છે. જો $\lambda$ ના મૂલ્યો,જેના માટે $C$ એ રેખાઓ $3x - y = 0$ અને $x + \lambda y = 4$ ના છેદબિંદુમાંથી પસાર થાય છે,તે $\lambda_1$ અને $\lambda_2$ $(\lambda_1 < \lambda_2)$ હોય,તો $12\lambda_1 + 29\lambda_2$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$30$
B
$22$
C
$15$
D
$16$

Solution

(C) આપેલ પરવલય $y^2 = 4(x + 4)$ છે. અહીં નાભિ $(-3, 0)$ છે.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x + 3)^2 + y^2 = 25$ છે.
રેખાઓ $3x - y = 0$ અને $x + \lambda y = 4$ નું છેદબિંદુ $(\frac{4}{1 + 3\lambda}, \frac{12}{1 + 3\lambda})$ છે.
આ બિંદુને વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $6\lambda^2 + \lambda - 7 = 0$ મળે છે.
તેથી $\lambda_1 = -7/6$ અને $\lambda_2 = 1$ મળે છે.
$12\lambda_1 + 29\lambda_2 = 12(-7/6) + 29(1) = -14 + 29 = 15$.
46
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
$8, 21, 34, 47, \ldots, 320$ સંખ્યાઓનું વિચરણ . . . . . . છે.
A
$1059$
B
$1238$
C
$7562$
D
$8788$

Solution

(D) આપેલ શ્રેણી એ $a = 8$ પ્રથમ પદ અને $d = 13$ સામાન્ય તફાવત ધરાવતી સમાંતર શ્રેણી છે.
ધારો કે પદોની સંખ્યા $n$ છે. $n$-મું પદ $a_n = a + (n-1)d = 320$ છે.
$8 + (n-1)13 = 320 \implies 13(n-1) = 312 \implies n-1 = 24 \implies n = 25$.
મધ્યક $\bar{x} = \frac{8 + 320}{2} = \frac{328}{2} = 164$.
$n$ પદો ધરાવતી સમાંતર શ્રેણીનું વિચરણ $\sigma^2 = \frac{(n^2-1)d^2}{12}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\sigma^2 = \frac{(25^2 - 1) \times 13^2}{12} = \frac{(625 - 1) \times 169}{12} = \frac{624 \times 169}{12}$.
$\sigma^2 = 52 \times 169 = 8788$.
47
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
દ્વિઘાત સમીકરણ $3x^2 - px + q = 0$ ના બીજ એ સમાંતર શ્રેણીના $10$ માં અને $11$ માં પદ છે,જેનો સામાન્ય તફાવત $d = \frac{3}{2}$ છે. જો આ સમાંતર શ્રેણીના પ્રથમ $11$ પદોનો સરવાળો $88$ હોય,તો $q - 2p$ ની કિંમત શોધો.
A
$474$
B
$426$
C
$423$
D
$478$

Solution

(A) આપેલ છે કે પ્રથમ $11$ પદોનો સરવાળો $S_{11} = 88$ અને સામાન્ય તફાવત $d = \frac{3}{2}$ છે.
સૂત્ર $S_n = \frac{n}{2}(2a + (n-1)d)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$88 = \frac{11}{2}(2a + 10 \times \frac{3}{2})$
$8 = \frac{1}{2}(2a + 15) \implies 16 = 2a + 15 \implies 2a = 1 \implies a = \frac{1}{2}$.
$10$ મું અને $11$ મું પદ:
$T_{10} = a + 9d = \frac{1}{2} + 9(\frac{3}{2}) = 14$.
$T_{11} = a + 10d = \frac{1}{2} + 10(\frac{3}{2}) = \frac{31}{2}$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $3x^2 - px + q = 0$ માટે,બીજનો સરવાળો $\frac{p}{3} = T_{10} + T_{11} = 14 + \frac{31}{2} = \frac{59}{2} \implies p = \frac{177}{2}$.
બીજનો ગુણાકાર $\frac{q}{3} = T_{10} \times T_{11} = 14 \times \frac{31}{2} = 217 \implies q = 651$.
$q - 2p = 651 - 2(\frac{177}{2}) = 651 - 177 = 474$.
48
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f : R - \{0\} \rightarrow R$ એક વિધેય છે જેથી $f(x) - 6f\left(\frac{1}{x}\right) = \frac{35}{3x} - \frac{5}{2}$. જો $\lim_{x \rightarrow 0} \left(\frac{1}{\alpha x} + f(x)\right) = \beta$,જ્યાં $\alpha, \beta \in R$,તો $\alpha + 2\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$5$
C
$4$
D
$6$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $f(x) - 6f\left(\frac{1}{x}\right) = \frac{35}{3x} - \frac{5}{2} \quad (1)$
$x$ ને $\frac{1}{x}$ વડે બદલતા:
$f\left(\frac{1}{x}\right) - 6f(x) = \frac{35x}{3} - \frac{5}{2} \quad (2)$
સમીકરણ $(2)$ ને $6$ વડે ગુણતા:
$6f\left(\frac{1}{x}\right) - 36f(x) = 70x - 15 \quad (3)$
$(1)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$-35f(x) = \frac{35}{3x} - \frac{35}{2} + 70x$
$f(x) = -\frac{1}{3x} - 2x + \frac{1}{2}$
$\lim_{x \rightarrow 0} \left(\frac{1}{\alpha x} - \frac{1}{3x} - 2x + \frac{1}{2}\right) = \beta$
અહીં $\alpha = 3$ અને $\beta = 1/2$ મળે છે.
તેથી,$\alpha + 2\beta = 3 + 2(1/2) = 4$.
49
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
$S_{n} = \frac{1}{2} + \frac{1}{6} + \frac{1}{12} + \frac{1}{20} + \ldots$ $n$ પદો સુધી છે. જો $-p$ પ્રથમ પદ અને $p$ સામાન્ય તફાવત ધરાવતી $A.P.$ ના પ્રથમ છ પદોનો સરવાળો $\sqrt{2026 S_{2025}}$ હોય,તો $A.P.$ ના $20$ મા અને $15$ મા પદ વચ્ચેનો તફાવત કેટલો થાય?
A
$25$
B
$90$
C
$20$
D
$45$

Solution

(A) $S_{n} = \sum_{k=1}^{n} \frac{1}{k(k+1)} = \sum_{k=1}^{n} (\frac{1}{k} - \frac{1}{k+1}) = 1 - \frac{1}{n+1} = \frac{n}{n+1}$.
$S_{2025} = \frac{2025}{2026}$.
$\sqrt{2026 \cdot S_{2025}} = \sqrt{2026 \cdot \frac{2025}{2026}} = \sqrt{2025} = 45$.
$-p$ પ્રથમ પદ અને $p$ સામાન્ય તફાવત ધરાવતી $A.P.$ માટે,પ્રથમ $6$ પદોનો સરવાળો $S_{6} = \frac{6}{2} [2(-p) + (6-1)p] = 3[-2p + 5p] = 3(3p) = 9p$ છે.
આપેલ છે કે $9p = 45$,તેથી $p = 5$.
$n$ મું પદ $A_{n} = a + (n-1)d = -p + (n-1)p = (n-2)p$ છે.
$20$ મા અને $15$ મા પદ વચ્ચેનો તફાવત $|A_{20} - A_{15}| = |(20-2)p - (15-2)p| = |18p - 13p| = |5p|$ છે.
$p = 5$ મૂકતા,આપણને $|5 \times 5| = 25$ મળે છે.
50
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $2z^2 - 3z - 2i = 0$ ના બીજ હોય,જ્યાં $i = \sqrt{-1}$,તો $16 \cdot \operatorname{Re}\left(\frac{\alpha^{19} + \beta^{19} + \alpha^{11} + \beta^{11}}{\alpha^{15} + \beta^{15}}\right) \cdot \operatorname{Im}\left(\frac{\alpha^{19} + \beta^{19} + \alpha^{11} + \beta^{11}}{\alpha^{15} + \beta^{15}}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$398$
B
$312$
C
$409$
D
$441$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $2z^2 - 3z - 2i = 0$ છે.
$z$ વડે ભાગતા,આપણને $2z - 3 - \frac{2i}{z} = 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $2(z - \frac{i}{z}) = 3$,અથવા $z - \frac{i}{z} = \frac{3}{2}$.
$\alpha$ અને $\beta$ બીજ હોવાથી,$\alpha - \frac{i}{\alpha} = \frac{3}{2}$ અને $\beta - \frac{i}{\beta} = \frac{3}{2}$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(\alpha - \frac{i}{\alpha})^2 = \alpha^2 + \frac{i^2}{\alpha^2} - 2i = \alpha^2 - \frac{1}{\alpha^2} - 2i = \frac{9}{4}$.
આમ,$\alpha^2 - \frac{1}{\alpha^2} = \frac{9}{4} + 2i$. તેવી જ રીતે,$\beta^2 - \frac{1}{\beta^2} = \frac{9}{4} + 2i$.
પદાવલિ $E = \frac{\alpha^{19} + \beta^{19} + \alpha^{11} + \beta^{11}}{\alpha^{15} + \beta^{15}} = \frac{\alpha^{15}(\alpha^4 + \alpha^{-4}) + \beta^{15}(\beta^4 + \beta^{-4})}{\alpha^{15} + \beta^{15}}$ ધ્યાનમાં લો.
નોંધો કે $(\alpha^2 - \alpha^{-2})^2 = \alpha^4 + \alpha^{-4} - 2 = (\frac{9}{4} + 2i)^2 = \frac{81}{16} - 4 + 9i = \frac{17}{16} + 9i$.
તેથી,$\alpha^4 + \alpha^{-4} = \frac{17}{16} + 9i + 2 = \frac{49}{16} + 9i$.
આને $E$ માં મૂકતા: $E = \frac{(\alpha^{15} + \beta^{15})(\frac{49}{16} + 9i)}{\alpha^{15} + \beta^{15}} = \frac{49}{16} + 9i$.
તેથી $\operatorname{Re}(E) = \frac{49}{16}$ અને $\operatorname{Im}(E) = 9$.
જરૂરી કિંમત $16 \cdot \operatorname{Re}(E) \cdot \operatorname{Im}(E) = 16 \cdot \frac{49}{16} \cdot 9 = 49 \cdot 9 = 441$ છે.
51
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ગણ $\{1, 2, 3\}$ પરના અરિક્ત સામ્ય સંબંધોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$6$
B
$7$
C
$5$
D
$4$

Solution

(C) ગણ $A$ પરનો સામ્ય સંબંધ એ ગણ $A$ ના વિભાજનને અનુરૂપ છે. $n$ ઘટકો ધરાવતા ગણ પરના સામ્ય સંબંધોની સંખ્યા બેલ સંખ્યા $B_n$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ગણ $A = \{1, 2, 3\}$ માટે,ઘટકોની સંખ્યા $n = 3$ છે.
$\{1, 2, 3\}$ ના વિભાજનો નીચે મુજબ છે:
$1$. $\{\{1\}, \{2\}, \{3\}\}$ (તદેવ સંબંધ $R = \{(1,1), (2,2), (3,3)\}$ ને અનુરૂપ છે)
$2$. $\{\{1, 2\}, \{3\}\}$ (સંબંધ $R = \{(1,1), (2,2), (3,3), (1,2), (2,1)\}$ ને અનુરૂપ છે)
$3$. $\{\{1, 3\}, \{2\}\}$ (સંબંધ $R = \{(1,1), (2,2), (3,3), (1,3), (3,1)\}$ ને અનુરૂપ છે)
$4$. $\{\{2, 3\}, \{1\}\}$ (સંબંધ $R = \{(1,1), (2,2), (3,3), (2,3), (3,2)\}$ ને અનુરૂપ છે)
$5$. $\{\{1, 2, 3\}\}$ (સાર્વત્રિક સંબંધ $R = A \times A$ ને અનુરૂપ છે)
આમ,કુલ $5$ શક્ય સામ્ય સંબંધો છે. આ બધા અરિક્ત હોવાથી,કુલ સંખ્યા $5$ છે.
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એ બે વાર વિકલનીય વિધેય છે જેથી તમામ $x, y \in R$ માટે $f(x + y) = f(x) f(y)$ થાય. જો $f^{\prime}(0) = 4a$ અને $f$ એ $f^{\prime \prime}(x) - 3a f^{\prime}(x) - f(x) = 0$,$a > 0$ નું પાલન કરે છે,તો પ્રદેશ $R = \{(x, y) \mid 0 \leq y \leq f(ax), 0 \leq x \leq 2\}$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$e^2 - 1$
B
$e^4 + 1$
C
$e^4 - 1$
D
$e^2 + 1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x + y) = f(x) \cdot f(y)$. આ વિધેયાત્મક સમીકરણ સૂચવે છે કે $f(x) = e^{\lambda x}$.
$f^{\prime}(x) = \lambda e^{\lambda x}$ હોવાથી,$f^{\prime}(0) = \lambda = 4a$.
તેથી,$f(x) = e^{4ax}$.
હવે,$f(x) = e^{4ax}$ ને વિકલ સમીકરણ $f^{\prime \prime}(x) - 3a f^{\prime}(x) - f(x) = 0$ માં મૂકતા:
$f^{\prime}(x) = 4a e^{4ax}$ અને $f^{\prime \prime}(x) = 16a^2 e^{4ax}$.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $16a^2 e^{4ax} - 3a(4a e^{4ax}) - e^{4ax} = 0$.
$e^{4ax}$ વડે ભાગતા: $16a^2 - 12a^2 - 1 = 0$.
$4a^2 = 1 \Rightarrow a^2 = \frac{1}{4}$. $a > 0$ હોવાથી,$a = \frac{1}{2}$.
હવે,$f(ax) = f(\frac{1}{2} x) = e^{4(\frac{1}{2})x} = e^{2x}$.
ક્ષેત્રફળ = $\int_{0}^{2} e^{2x} dx = \left[ \frac{e^{2x}}{2} \right]_{0}^{2} = \frac{e^4 - 1}{2}$.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $C$ છે.
Solution diagram
53
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
પ્રતિ-ત્રિકોણમિતીય વિધેયોના મુખ્ય મૂલ્યોનો ઉપયોગ કરીને, $16((\sec^{-1} x)^2 + (\operatorname{cosec}^{-1} x)^2)$ ના મહત્તમ અને ન્યૂનતમ મૂલ્યોનો સરવાળો શોધો: ($\pi^2$ માં)
A
$24$
B
$18$
C
$31$
D
$22$

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = 16((\sec^{-1} x)^2 + (\operatorname{cosec}^{-1} x)^2)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec^{-1} x + \operatorname{cosec}^{-1} x = \frac{\pi}{2}$ તમામ $x \in (-\infty, -1] \cup [1, \infty)$ માટે.
ધારો કે $a = \sec^{-1} x$. તો $\operatorname{cosec}^{-1} x = \frac{\pi}{2} - a$.
$\sec^{-1} x$ નો પ્રદેશ $a \in [0, \pi] \setminus \{\frac{\pi}{2}\}$ છે.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા, આપણને મળે છે $f(a) = 16(a^2 + (\frac{\pi}{2} - a)^2) = 16(a^2 + \frac{\pi^2}{4} - \pi a + a^2) = 16(2a^2 - \pi a + \frac{\pi^2}{4}) = 32a^2 - 16\pi a + 4\pi^2$.
આ $a$ માં એક દ્વિઘાત સમીકરણ છે જે ઉપરની તરફ ખુલે છે. તેનું શિરોબિંદુ $a = \frac{-(-16\pi)}{2(32)} = \frac{\pi}{4}$ પર છે.
કારણ કે $a \in [0, \pi] \setminus \{\frac{\pi}{2}\}$, ન્યૂનતમ મૂલ્ય $a = \frac{\pi}{4}$ પર મળે છે.
$\text{ન્યૂનતમ} = f(\frac{\pi}{4}) = 32(\frac{\pi^2}{16}) - 16\pi(\frac{\pi}{4}) + 4\pi^2 = 2\pi^2 - 4\pi^2 + 4\pi^2 = 2\pi^2$.
મહત્તમ મૂલ્ય અંતરાલ $[0, \pi] \setminus \{\frac{\pi}{2}\}$ ની સીમાઓ પર મળે છે, જે $a=0$ અથવા $a=\pi$ છે.
$f(0) = 16(0^2 + (\frac{\pi}{2} - 0)^2) = 16(\frac{\pi^2}{4}) = 4\pi^2$.
$f(\pi) = 16(\pi^2 + (\frac{\pi}{2} - \pi)^2) = 16(\pi^2 + \frac{\pi^2}{4}) = 16(\frac{5\pi^2}{4}) = 20\pi^2$.
આમ, મહત્તમ મૂલ્ય $20\pi^2$ અને ન્યૂનતમ મૂલ્ય $2\pi^2$ છે.
સરવાળો $20\pi^2 + 2\pi^2 = 22\pi^2$ છે.
54
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
એક સિક્કાને ત્રણ વાર ઉછાળવામાં આવે છે। ધારો કે $X$ એ છાપ (head) પછી કાંટો (tail) આવે તે સંખ્યા દર્શાવે છે। જો $\mu$ અને $\sigma^2$ એ $X$ ના મધ્યક અને વિચરણ દર્શાવતા હોય, તો $64(\mu+\sigma^2)$ ની કિંમત શોધો:
A
$51$
B
$48$
C
$32$
D
$64$

Solution

(B) ત્રણ વાર સિક્કો ઉછાળતા મળતો નિદર્શાવકાશ $S = \{HHH, HHT, HTH, HTT, THH, THT, TTH, TTT\}$ છે।
ધારો કે $X$ એ છાપ પછી કાંટો આવે તે સંખ્યા છે (એટલે કે $HT$ ની પેટર્ન)।
$HHH \rightarrow 0$
$HHT \rightarrow 1$
$HTH \rightarrow 1$
$HTT \rightarrow 1$
$THH \rightarrow 0$
$THT \rightarrow 1$
$TTH \rightarrow 0$
$TTT \rightarrow 0$
$X$ ની કિંમતો $0$ અને $1$ છે।
$P(X=0) = \frac{4}{8} = \frac{1}{2}$
$P(X=1) = \frac{4}{8} = \frac{1}{2}$
મધ્યક $\mu = E[X] = 0 \times \frac{1}{2} + 1 \times \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$.
વિચરણ $\sigma^2 = E[X^2] - (E[X])^2 = (0^2 \times \frac{1}{2} + 1^2 \times \frac{1}{2}) - (\frac{1}{2})^2 = \frac{1}{2} - \frac{1}{4} = \frac{1}{4}$.
$64(\mu + \sigma^2) = 64(\frac{1}{2} + \frac{1}{4}) = 64(\frac{3}{4}) = 48$.
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $L_1: \frac{x-1}{2}=\frac{y-2}{3}=\frac{z-3}{4}$ અને $L_2: \frac{x-2}{3}=\frac{y-4}{4}=\frac{z-5}{5}$ બે રેખાઓ છે. તો નીચેનામાંથી કયું બિંદુ $L_1$ અને $L_2$ વચ્ચેના ટૂંકા અંતરની રેખા પર આવેલું છે?
A
$\left(-\frac{5}{3},-7,1\right)$
B
$\left(2,3, \frac{1}{3}\right)$
C
$\left(\frac{8}{3},-1, \frac{1}{3}\right)$
D
$\left(\frac{14}{3},-3, \frac{22}{3}\right)$

Solution

(D) ધારો કે $P(2\lambda+1, 3\lambda+2, 4\lambda+3)$ એ $L_1$ પરનું બિંદુ છે અને $Q(3\mu+2, 4\mu+4, 5\mu+5)$ એ $L_2$ પરનું બિંદુ છે.
$PQ$ ના દિશા ગુણોત્તર $(3\mu-2\lambda+1, 4\mu-3\lambda+2, 5\mu-4\lambda+2)$ છે.
કારણ કે $PQ$ એ ટૂંકા અંતરની રેખા છે,તેથી $PQ \perp L_1$ અને $PQ \perp L_2$.
$PQ \perp L_1$ માટે: $2(3\mu-2\lambda+1) + 3(4\mu-3\lambda+2) + 4(5\mu-4\lambda+2) = 0 \Rightarrow 38\mu - 29\lambda + 16 = 0$.
$PQ \perp L_2$ માટે: $3(3\mu-2\lambda+1) + 4(4\mu-3\lambda+2) + 5(5\mu-4\lambda+2) = 0 \Rightarrow 50\mu - 38\lambda + 21 = 0$.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,આપણને $\lambda = \frac{1}{3}$ અને $\mu = -\frac{1}{6}$ મળે છે.
આ કિંમતો મૂકતા,$P = \left(\frac{5}{3}, 3, \frac{13}{3}\right)$ અને $Q = \left(\frac{3}{2}, \frac{10}{3}, \frac{25}{6}\right)$ મળે.
$P$ માંથી પસાર થતી અને $\vec{PQ} = Q-P = \left(-\frac{1}{6}, \frac{1}{3}, -\frac{1}{6}\right)$ (અથવા $(1, -2, 1)$) ના પ્રમાણસર દિશા ગુણોત્તર ધરાવતી રેખા $PQ$ નું સમીકરણ $\frac{x-5/3}{1} = \frac{y-3}{-2} = \frac{z-13/3}{1}$ છે.
વિકલ્પો તપાસતા,બિંદુ $\left(\frac{14}{3}, -3, \frac{22}{3}\right)$ આ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે: $\frac{14/3 - 5/3}{1} = 3$,$\frac{-3-3}{-2} = 3$,$\frac{22/3 - 13/3}{1} = 3$.
Solution diagram
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $x = x(y)$ એ વિકલ સમીકરણ $y^2 dx + (x - \frac{1}{y}) dy = 0$ નો ઉકેલ છે. જો $x(1) = 1$ હોય,તો $x(\frac{1}{2})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2} + e$
B
$\frac{3}{2} + e$
C
$3 - e$
D
$3 + e$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ $y^2 dx + (x - \frac{1}{y}) dy = 0$ છે.
$y^2 dy$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{dx}{dy} + \frac{x}{y^2} = \frac{1}{y^3}$ મળે છે.
આ $\frac{dx}{dy} + P(y)x = Q(y)$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(y) = \frac{1}{y^2}$ અને $Q(y) = \frac{1}{y^3}$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ ($I$.$F$.) $e^{\int P(y) dy} = e^{\int y^{-2} dy} = e^{-1/y}$ છે.
ઉકેલ $x \cdot e^{-1/y} = \int Q(y) \cdot e^{-1/y} dy + C$ છે.
ધારો કે $t = -1/y$,તો $dt = \frac{1}{y^2} dy$.
$x \cdot e^{-1/y} = \int (-t) e^t dt + C = -(t e^t - e^t) + C = e^t(1 - t) + C$.
$t = -1/y$ મૂકતા,$x \cdot e^{-1/y} = e^{-1/y}(1 + \frac{1}{y}) + C$ મળે.
$x(1) = 1$ આપેલ હોવાથી,$1 \cdot e^{-1} = e^{-1}(1 + 1) + C$,તેથી $e^{-1} = 2e^{-1} + C$,જેનો અર્થ છે કે $C = -e^{-1}$.
આમ,$x = 1 + \frac{1}{y} - e^{1/y} \cdot e^{-1} = 1 + \frac{1}{y} - e^{(1/y) - 1}$.
$y = 1/2$ માટે,$x = 1 + \frac{1}{1/2} - e^{(1/(1/2)) - 1} = 1 + 2 - e^{2-1} = 3 - e$.
57
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f(x)=7 \tan^8 x + 7 \tan^6 x - 3 \tan^4 x - 3 \tan^2 x$ માટે,$I_1 = \int_0^{\pi/4} f(x) \, dx$ અને $I_2 = \int_0^{\pi/4} x f(x) \, dx$ છે. તો $7 I_1 + 12 I_2$ ની કિંમત શોધો:
A
$2 \pi$
B
$\pi$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x) = (7 \tan^6 x - 3 \tan^2 x)(\tan^2 x + 1) = (7 \tan^6 x - 3 \tan^2 x)(\sec^2 x)$.
$I_1 = \int_0^{\pi/4} (7 \tan^6 x - 3 \tan^2 x)(\sec^2 x) \, dx$.
ધારો કે $\tan x = t$,તેથી $\sec^2 x \, dx = dt$. જ્યારે $x \to 0, t \to 0$ અને જ્યારે $x \to \pi/4, t \to 1$.
$I_1 = \int_0^1 (7t^6 - 3t^2) \, dt = [t^7 - t^3]_0^1 = 1 - 1 = 0$.
હવે,$I_2 = \int_0^{\pi/4} x f(x) \, dx = \int_0^{\pi/4} x \frac{d}{dx} (\tan^7 x - \tan^3 x) \, dx$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા: $I_2 = [x(\tan^7 x - \tan^3 x)]_0^{\pi/4} - \int_0^{\pi/4} (\tan^7 x - \tan^3 x) \, dx$.
કારણ કે $\tan(\pi/4) = 1$,તેથી સીમા પદ $0 - 0 = 0$ થશે.
$I_2 = - \int_0^{\pi/4} \tan^3 x (\tan^4 x - 1) \, dx = - \int_0^{\pi/4} \tan^3 x (\tan^2 x - 1)(\tan^2 x + 1) \, dx$.
ધારો કે $\tan x = t$,તેથી $\sec^2 x \, dx = dt$.
$I_2 = - \int_0^1 t^3(t^2 - 1) \, dt = - \int_0^1 (t^5 - t^3) \, dt = - [\frac{t^6}{6} - \frac{t^4}{4}]_0^1 = - (\frac{1}{6} - \frac{1}{4}) = - (\frac{2-3}{12}) = \frac{1}{12}$.
આમ,$7 I_1 + 12 I_2 = 7(0) + 12(\frac{1}{12}) = 1$.
58
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f(x)$ એક વાસ્તવિક વિકલનીય વિધેય છે જેથી $f(0)=1$ અને તમામ $x, y \in \mathbb{R}$ માટે $f(x+y)=f(x)f'(y)+f'(x)f(y)$ થાય છે. તો $\sum_{n=1}^{100} \log_{e} f(n)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2384$
B
$2525$
C
$5220$
D
$2406$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x+y)=f(x)f'(y)+f'(x)f(y)$.
$x=0$ અને $y=0$ લેતા,આપણને $f(0)=f(0)f'(0)+f'(0)f(0)$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $1=2f'(0)$,તેથી $f'(0)=\frac{1}{2}$.
મૂળ સમીકરણમાં $y=0$ લેતા,આપણને $f(x)=f(x)f'(0)+f'(x)f(0)$ મળે છે.
$f(0)=1$ અને $f'(0)=\frac{1}{2}$ મૂકતા,આપણને $f(x)=\frac{1}{2}f(x)+f'(x)$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $f'(x)=\frac{f(x)}{2}$ થાય છે.
આ એક વિયોજનીય વિકલ સમીકરણ છે: $\frac{f'(x)}{f(x)}=\frac{1}{2}$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,આપણને $\ln|f(x)|=\frac{x}{2}+C$ મળે છે.
$f(0)=1$ હોવાથી,$\ln(1)=0+C$,તેથી $C=0$.
આમ,$\ln f(x)=\frac{x}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $f(x)=e^{x/2}$.
હવે,$\sum_{n=1}^{100} \log_{e} f(n) = \sum_{n=1}^{100} \frac{n}{2} = \frac{1}{2} \times \frac{100(101)}{2} = \frac{5050}{2} = 2525$.
59
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
વર્તુળ $(x-2 \sqrt{3})^2+y^2=12$ ની અંદર અને પરવલય $y^2=2 \sqrt{3} x$ ની બહારના પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ કેટલું છે?
A
$6 \pi-8$
B
$3 \pi-8$
C
$6 \pi-16$
D
$3 \pi+8$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો વર્તુળ $(x-2 \sqrt{3})^2+y^2=12$ (કેન્દ્ર $(2 \sqrt{3}, 0)$ અને ત્રિજ્યા $r=2 \sqrt{3}$) અને પરવલય $y^2=2 \sqrt{3} x$ છે.
પ્રથમ,છેદબિંદુઓ શોધો:
$(x-2 \sqrt{3})^2 + 2 \sqrt{3} x = 12$
$x^2 - 4 \sqrt{3} x + 12 + 2 \sqrt{3} x = 12$
$x^2 - 2 \sqrt{3} x = 0$
$x(x - 2 \sqrt{3}) = 0$
તેથી,$x=0$ અથવા $x=2 \sqrt{3}$.
$x=2 \sqrt{3}$ આગળ,$y^2 = 2 \sqrt{3}(2 \sqrt{3}) = 12$,તેથી $y = \pm 2 \sqrt{3}$.
જરૂરી ક્ષેત્રફળ એ વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ માઈનસ પરવલય અને વર્તુળની જીવા દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ છે.
વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $\pi r^2 = \pi (2 \sqrt{3})^2 = 12 \pi$ છે.
પરવલય $y^2 = 2 \sqrt{3} x$ દ્વારા $x=0$ થી $x=2 \sqrt{3}$ સુધી ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ $2 \int_0^{2 \sqrt{3}} \sqrt{2 \sqrt{3} x} dx = 16$ છે.
વર્તુળના અર્ધભાગમાંથી પરવલયનું ક્ષેત્રફળ બાદ કરતા,આપણને $6 \pi - 16$ મળે છે.
Solution diagram
60
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
$4$ સફેદ અને $6$ કાળા દડા ધરાવતી થેલીમાંથી એક પછી એક એમ બે દડા પુરવણી વગર પસંદ કરવામાં આવે છે. જો બીજો પસંદ કરેલ દડો કાળો હોય તે શરતે પ્રથમ પસંદ કરેલ દડો કાળો હોય તેની સંભાવના $\frac{m}{n}$ હોય,જ્યાં $\operatorname{gcd}(m, n) = 1$,તો $m + n$ ની કિંમત શોધો :
A
$14$
B
$4$
C
$11$
D
$13$

Solution

(A) ધારો કે $B_1$ એ પ્રથમ દડો કાળો હોવાની ઘટના છે અને $B_2$ એ બીજો દડો કાળો હોવાની ઘટના છે. આપણે $P(B_1 | B_2)$ શોધવાનું છે.
બેયઝના પ્રમેય મુજબ,$P(B_1 | B_2) = \frac{P(B_1 \cap B_2)}{P(B_2)}$.
દડાઓની કુલ સંખ્યા $4 + 6 = 10$ છે.
$P(B_1 \cap B_2) = P(B_1) \times P(B_2 | B_1) = \frac{6}{10} \times \frac{5}{9} = \frac{30}{90} = \frac{1}{3}$.
$P(B_2) = P(B_1 \cap B_2) + P(W_1 \cap B_2) = \frac{6}{10} \times \frac{5}{9} + \frac{4}{10} \times \frac{6}{9} = \frac{30}{90} + \frac{24}{90} = \frac{54}{90} = \frac{3}{5}$.
આમ,$P(B_1 | B_2) = \frac{30/90}{54/90} = \frac{30}{54} = \frac{5}{9}$.
અહીં,$m = 5$ અને $n = 9$. કારણ કે $\operatorname{gcd}(5, 9) = 1$,તેથી $m + n = 5 + 9 = 14$.
61
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે વિધેય $f(x) = \begin{cases} -3ax^2 - 2, & x < 1 \\ a^2 + bx, & x \geq 1 \end{cases}$ એ તમામ $x \in R$ માટે વિકલનીય છે,જ્યાં $a > 1, b \in R$. જો $y = f(x)$ અને રેખા $y = -20$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $\alpha + \beta \sqrt{3}$ હોય,જ્યાં $\alpha, \beta \in Z$,તો $\alpha + \beta$ ની કિંમત . . . . . છે.
A
$34$
B
$36$
C
$37$
D
$40$

Solution

(A) $f(x)$ એ $x = 1$ આગળ વિકલનીય હોવા માટે,તે સતત હોવું જોઈએ અને ડાબી બાજુનું વિકલિત $(LHD)$ અને જમણી બાજુનું વિકલિત $(RHD)$ સમાન હોવા જોઈએ.
$x = 1$ આગળ સાતત્ય: $\lim_{x \to 1^-} (-3ax^2 - 2) = \lim_{x \to 1^+} (a^2 + bx) \implies -3a - 2 = a^2 + b$.
$x = 1$ આગળ વિકલનીયતા: $\frac{d}{dx}(-3ax^2 - 2)|_{x=1} = \frac{d}{dx}(a^2 + bx)|_{x=1} \implies -6a = b$.
સાતત્યના સમીકરણમાં $b = -6a$ મૂકતા: $-3a - 2 = a^2 - 6a \implies a^2 - 3a + 2 = 0 \implies (a - 1)(a - 2) = 0$.
$a > 1$ હોવાથી,$a = 2$ મળે. તેથી $b = -6(2) = -12$.
આમ,$f(x) = \begin{cases} -6x^2 - 2, & x < 1 \\ 4 - 12x, & x \geq 1 \end{cases}$.
પ્રદેશ $y = f(x)$ અને $y = -20$ દ્વારા ઘેરાયેલ છે. છેદબિંદુઓ શોધતા:
$x < 1$ માટે: $-6x^2 - 2 = -20 \implies 6x^2 = 18 \implies x^2 = 3 \implies x = -\sqrt{3}$ (કારણ કે $x < 1$).
$x \geq 1$ માટે: $4 - 12x = -20 \implies 12x = 24 \implies x = 2$.
ક્ષેત્રફળ $A = \int_{-\sqrt{3}}^{1} (f(x) - (-20)) dx + \int_{1}^{2} (f(x) - (-20)) dx$.
$A = \int_{-\sqrt{3}}^{1} (-6x^2 + 18) dx + \int_{1}^{2} (24 - 12x) dx$.
$A = [-2x^3 + 18x]_{-\sqrt{3}}^{1} + [24x - 6x^2]_{1}^{2}$.
$A = (-2 + 18) - (2(3\sqrt{3}) - 18\sqrt{3}) + (48 - 24) - (24 - 6) = 22 + 12\sqrt{3}$.
$\alpha + \beta \sqrt{3}$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = 22, \beta = 12$ મળે.
તેથી,$\alpha + \beta = 22 + 12 = 34$.
Solution diagram
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A$ એ $3$ ક્રમનો ચોરસ શ્રેણિક છે જેથી $\operatorname{det}(A)=-2$ અને $\operatorname{det}(3 \operatorname{adj}(-6 \operatorname{adj}(3 A)))=2^{m+n} \cdot 3^{mn}$,જ્યાં $m > n$. તો $4m+2n$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$31$
B
$39$
C
$34$
D
$40$

Solution

(C) આપેલ છે $|A| = -2$ અને શ્રેણિકનો ક્રમ $n = 3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{det}(k A) = k^n \operatorname{det}(A)$ અને $\operatorname{det}(\operatorname{adj}(B)) = (\operatorname{det}(B))^{n-1}$.
પ્રથમ,$\operatorname{det}(3A) = 3^3 \operatorname{det}(A) = 27(-2) = -54$.
ત્યારબાદ,$\operatorname{det}(\operatorname{adj}(3A)) = (-54)^{3-1} = (-54)^2 = 54^2 = (2 \cdot 3^3)^2 = 2^2 \cdot 3^6$.
હવે,$\operatorname{det}(-6 \operatorname{adj}(3A)) = (-6)^3 \operatorname{det}(\operatorname{adj}(3A)) = (-2^3 \cdot 3^3) \cdot (2^2 \cdot 3^6) = -2^5 \cdot 3^9$.
તેથી,$\operatorname{det}(\operatorname{adj}(-6 \operatorname{adj}(3A))) = (-2^5 \cdot 3^9)^{3-1} = (-2^5 \cdot 3^9)^2 = 2^{10} \cdot 3^{18}$.
અંતે,$\operatorname{det}(3 \operatorname{adj}(-6 \operatorname{adj}(3A))) = 3^3 \cdot \operatorname{det}(\operatorname{adj}(-6 \operatorname{adj}(3A))) = 3^3 \cdot 2^{10} \cdot 3^{18} = 2^{10} \cdot 3^{21}$.
$2^{m+n} \cdot 3^{mn}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $m+n = 10$ અને $mn = 21$ મળે છે.
$m > n$ હોવાથી,$m = 7$ અને $n = 3$ મળે.
આમ,$4m + 2n = 4(7) + 2(3) = 28 + 6 = 34$.
63
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $L_1: \frac{x-1}{3}=\frac{y-1}{-1}=\frac{z+1}{0}$ અને $L_2: \frac{x-2}{2}=\frac{y}{0}=\frac{z+4}{\alpha}, \alpha \in R$,બે રેખાઓ છે,જે બિંદુ $B$ પર છેદે છે. જો $P$ એ બિંદુ $A(1,1,-1)$ થી $L_2$ પરના લંબનો લંબપાદ હોય,તો $26 \alpha(PB)^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$326$
B
$458$
C
$789$
D
$216$

Solution

(D) રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ બિંદુ $B$ પર છેદે છે,તેથી યામ સમાન હોવા જોઈએ:
$(3\lambda+1, -\lambda+1, -1) = (2\mu+2, 0, \alpha\mu-4)$.
$y$-યામ પરથી,$-\lambda+1 = 0 \implies \lambda = 1$.
$x$-યામમાં $\lambda=1$ મૂકતા: $3(1)+1 = 2\mu+2 \implies 4 = 2\mu+2 \implies \mu = 1$.
$z$-યામમાં $\mu=1$ મૂકતા: $-1 = \alpha(1)-4 \implies \alpha = 3$.
આમ,બિંદુ $B = (4, 0, -1)$.
રેખા $L_2$ એ $\frac{x-2}{2} = \frac{y}{0} = \frac{z+4}{3} = \delta$ છે.
તેથી,$L_2$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $P = (2\delta+2, 0, 3\delta-4)$ છે.
$AP$ નો દિશા સદિશ $\vec{AP} = (2\delta+1, -1, 3\delta-3)$ છે.
$AP \perp L_2$ હોવાથી,$\vec{AP}$ અને $L_2$ ના દિશા સદિશ $(2, 0, 3)$ નો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$2(2\delta+1) + 0(-1) + 3(3\delta-3) = 0
\implies 4\delta+2 + 9\delta-9 = 0
\implies 13\delta = 7 \implies \delta = \frac{7}{13}$.
બિંદુ $P = (2(\frac{7}{13})+2, 0, 3(\frac{7}{13})-4) = (\frac{40}{13}, 0, -\frac{31}{13})$.
$PB^2 = (4-\frac{40}{13})^2 + (0-0)^2 + (-1+\frac{31}{13})^2 = (\frac{12}{13})^2 + (\frac{18}{13})^2 = \frac{144+324}{169} = \frac{468}{169}$.
અંતે,$26\alpha(PB)^2 = 26 \times 3 \times \frac{468}{169} = 78 \times \frac{36}{13} = 6 \times 36 = 216$.
64
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\vec{c}$ એ સદિશ $\vec{a}=\hat{i}+2 \hat{j}+2 \hat{k}$ પર સદિશ $\vec{b}=\lambda \hat{i}+4 \hat{k}, \lambda>0$ નો પ્રક્ષેપ સદિશ છે. જો $|\vec{a}+\vec{c}|=7$ હોય,તો સદિશો $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ . . . . . . છે.
A
$16$
B
$20$
C
$56$
D
$25$

Solution

(A) સદિશ $\vec{b}$ નો $\vec{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ સદિશ $\vec{c} = \left( \frac{\vec{b} \cdot \vec{a}}{|\vec{a}|^2} \right) \vec{a}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$,તેથી $|\vec{a}|^2 = 1^2 + 2^2 + 2^2 = 9$.
$\vec{b} \cdot \vec{a} = (\lambda \hat{i} + 4\hat{k}) \cdot (\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}) = \lambda + 8$.
તેથી,$\vec{c} = \frac{\lambda + 8}{9} (\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k})$.
આપેલ છે કે $|\vec{a} + \vec{c}| = 7$. કારણ કે $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ ને સમાંતર છે,ધારો કે $\vec{c} = k\vec{a}$,જ્યાં $k = \frac{\lambda + 8}{9}$.
તેથી $|\vec{a} + k\vec{a}| = |(1+k)\vec{a}| = |1+k| |\vec{a}| = |1+k| \cdot 3 = 7$.
$|1+k| = \frac{7}{3} \Rightarrow 1+k = \frac{7}{3}$ (કારણ કે $\lambda > 0, k > 0$).
$k = \frac{4}{3} \Rightarrow \frac{\lambda + 8}{9} = \frac{4}{3} \Rightarrow \lambda + 8 = 12 \Rightarrow \lambda = 4$.
હવે,$\vec{b} = 4\hat{i} + 4\hat{k}$ અને $\vec{c} = \frac{4}{3}(\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}) = \frac{4}{3}\hat{i} + \frac{8}{3}\hat{j} + \frac{8}{3}\hat{k}$.
$\vec{b}$ અને $\vec{c}$ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $|\vec{b} \times \vec{c}|$ છે.
કારણ કે $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ પર $\vec{b}$ નો પ્રક્ષેપ છે,$\vec{c} = k\vec{a}$.
$|\vec{b} \times \vec{c}| = |\vec{b} \times k\vec{a}| = |k| |\vec{b} \times \vec{a}|$.
$\vec{b} \times \vec{a} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 4 & 0 & 4 \\ 1 & 2 & 2 \end{vmatrix} = \hat{i}(0-8) - \hat{j}(8-4) + \hat{k}(8-0) = -8\hat{i} - 4\hat{j} + 8\hat{k}$.
$|\vec{b} \times \vec{a}| = \sqrt{(-8)^2 + (-4)^2 + 8^2} = \sqrt{64 + 16 + 64} = \sqrt{144} = 12$.
ક્ષેત્રફળ $= |k| \cdot 12 = \frac{4}{3} \cdot 12 = 16$.
65
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$3 \times 3$ શ્રેણિક $M$ માટે,$\text{trace}(M)$ એ $M$ ના તમામ વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો દર્શાવે છે. ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી $|A|=\frac{1}{2}$ અને $\text{trace}(A)=3$ થાય. જો $B=\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A))$ હોય,તો $|B|+\text{trace}(B)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$56$
B
$132$
C
$174$
D
$280$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $n=3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(X)) = |X|^{n-2} X$.
અહીં $X = 2A$ છે,તેથી $B = \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A)) = |2A|^{3-2} (2A) = |2A|(2A)$.
કારણ કે $|kA| = k^n |A|$,તેથી $|2A| = 2^3 |A| = 8 \times \frac{1}{2} = 4$.
આમ,$B = 4(2A) = 8A$.
હવે,$|B| = |8A| = 8^3 |A| = 512 \times \frac{1}{2} = 256$.
વધુમાં,$\text{trace}(B) = \text{trace}(8A) = 8 \times \text{trace}(A) = 8 \times 3 = 24$.
તેથી,$|B| + \text{trace}(B) = 256 + 24 = 280$.
66
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે એક રેખા બે ભિન્ન બિંદુઓ $P(-2, -1, 3)$ અને $Q$ માંથી પસાર થાય છે અને સદિશ $3\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ ને સમાંતર છે. જો બિંદુ $Q$ નું બિંદુ $R(1, 3, 3)$ થી અંતર $5$ હોય,તો $\triangle PQR$ ના ક્ષેત્રફળનો વર્ગ કેટલો થાય?
A
$136$
B
$140$
C
$144$
D
$148$

Solution

(A) રેખા $P(-2, -1, 3)$ માંથી પસાર થાય છે અને $\vec{v} = 3\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ ને સમાંતર છે. તેથી,$Q$ ના યામ $Q(3\lambda - 2, 2\lambda - 1, 2\lambda + 3)$ તરીકે લખી શકાય,જ્યાં $\lambda \neq 0$.
આપેલ છે કે અંતર $QR = 5$,તેથી $\sqrt{(3\lambda - 2 - 1)^2 + (2\lambda - 1 - 3)^2 + (2\lambda + 3 - 3)^2} = 5$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(3\lambda - 3)^2 + (2\lambda - 4)^2 + (2\lambda)^2 = 25$.
$9(\lambda - 1)^2 + 4(\lambda - 2)^2 + 4\lambda^2 = 25$.
$9(\lambda^2 - 2\lambda + 1) + 4(\lambda^2 - 4\lambda + 4) + 4\lambda^2 = 25$.
$17\lambda^2 - 34\lambda + 25 = 25 \Rightarrow 17\lambda(\lambda - 2) = 0$.
$Q$ એ $P$ થી ભિન્ન હોવાથી,$\lambda \neq 0$,તેથી $\lambda = 2$.
આમ,$Q = (3(2) - 2, 2(2) - 1, 2(2) + 3) = (4, 3, 7)$.
હવે,$\vec{PQ} = Q - P = (4 - (-2), 3 - (-1), 7 - 3) = (6, 4, 4)$.
$\vec{PR} = R - P = (1 - (-2), 3 - (-1), 3 - 3) = (3, 4, 0)$.
$\triangle PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |\vec{PQ} \times \vec{PR}|$ છે.
$\vec{PQ} \times \vec{PR} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 6 & 4 & 4 \\ 3 & 4 & 0 \end{vmatrix} = \hat{i}(0 - 16) - \hat{j}(0 - 12) + \hat{k}(24 - 12) = -16\hat{i} + 12\hat{j} + 12\hat{k}$.
$|\vec{PQ} \times \vec{PR}| = \sqrt{(-16)^2 + 12^2 + 12^2} = \sqrt{256 + 144 + 144} = \sqrt{544}$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \sqrt{544} = \sqrt{\frac{544}{4}} = \sqrt{136}$.
તેથી,ક્ષેત્રફળનો વર્ગ $136$ છે.
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f(x) = \int_0^{x^2} \frac{t^2-8t+15}{e^t} dt$,$x \in R$. તો $f$ ના સ્થાનિક મહત્તમ અને સ્થાનિક ન્યૂનતમ બિંદુઓની સંખ્યા અનુક્રમે કેટલી છે?
A
$2$ અને $3$
B
$3$ અને $2$
C
$1$ અને $3$
D
$2$ અને $2$

Solution

(A) લેબનિઝના નિયમનો ઉપયોગ કરીને,આપણને મળે છે:
$f'(x) = \frac{(x^2)^2 - 8(x^2) + 15}{e^{x^2}} \cdot \frac{d}{dx}(x^2)$
$f'(x) = \frac{x^4 - 8x^2 + 15}{e^{x^2}} \cdot (2x)$
$f'(x) = \frac{(x^2 - 3)(x^2 - 5)(2x)}{e^{x^2}}$
$f'(x) = \frac{2x(x - \sqrt{3})(x + \sqrt{3})(x - \sqrt{5})(x + \sqrt{5})}{e^{x^2}}$
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ્સ $x = -\sqrt{5}, -\sqrt{3}, 0, \sqrt{3}, \sqrt{5}$ છે.
ચિહ્ન બદલાવ તપાસતા:
$x < -\sqrt{5}$ માટે $f'(x) < 0$.
$-\sqrt{5} < x < -\sqrt{3}$ માટે $f'(x) > 0$. ($-\sqrt{5}$ પર સ્થાનિક ન્યૂનતમ)
$-\sqrt{3} < x < 0$ માટે $f'(x) < 0$. ($-\sqrt{3}$ પર સ્થાનિક મહત્તમ)
$0 < x < \sqrt{3}$ માટે $f'(x) > 0$. ($0$ પર સ્થાનિક ન્યૂનતમ)
$\sqrt{3} < x < \sqrt{5}$ માટે $f'(x) < 0$. ($\sqrt{3}$ પર સ્થાનિક મહત્તમ)
$x > \sqrt{5}$ માટે $f'(x) > 0$. ($\sqrt{5}$ પર સ્થાનિક ન્યૂનતમ)
આમ,$2$ સ્થાનિક મહત્તમ અને $3$ સ્થાનિક ન્યૂનતમ બિંદુઓ છે.
68
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
રેખા $\frac{x-1}{2}=\frac{y+2}{-1}=\frac{z+3}{2}$ નું બિંદુ $P(2,-10,1)$ થી લંબ અંતર શોધો:
A
$6$
B
$5 \sqrt{2}$
C
$3 \sqrt{5}$
D
$4 \sqrt{3}$

Solution

(C) ધારો કે આપેલી રેખા $\frac{x-1}{2}=\frac{y+2}{-1}=\frac{z+3}{2}=\lambda$ છે.
રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $A$ એ $(2\lambda+1, -\lambda-2, 2\lambda-3)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
સદિશ $\vec{PA} = (2\lambda+1-2, -\lambda-2-(-10), 2\lambda-3-1) = (2\lambda-1, -\lambda+8, 2\lambda-4)$ છે.
રેખાનો દિશા સદિશ $\vec{n} = 2\hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}$ છે.
કારણ કે $PA$ એ રેખાને લંબ છે,તેથી $\vec{PA} \cdot \vec{n} = 0$ થાય.
$(2\lambda-1)(2) + (-\lambda+8)(-1) + (2\lambda-4)(2) = 0$.
$4\lambda - 2 + \lambda - 8 + 4\lambda - 8 = 0$.
$9\lambda - 18 = 0 \Rightarrow \lambda = 2$.
$A$ ના યામમાં $\lambda = 2$ મૂકતા,આપણને $A(2(2)+1, -2-2, 2(2)-3) = A(5, -4, 1)$ મળે છે.
લંબ અંતર $AP$ એ $P(2, -10, 1)$ અને $A(5, -4, 1)$ વચ્ચેનું અંતર છે.
$AP = \sqrt{(5-2)^2 + (-4 - (-10))^2 + (1-1)^2} = \sqrt{3^2 + 6^2 + 0^2} = \sqrt{9 + 36} = \sqrt{45} = 3\sqrt{5}$.
Solution diagram
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $x=f(y)$ એ વિકલ સમીકરણ $(1+y^2)+(x-2 e^{\tan ^{-1} y}) \frac{d y}{d x}=0$,$y \in(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2})$ નો ઉકેલ હોય અને $f(0)=1$ હોય,તો $f(\frac{1}{\sqrt{3}})$ ની કિંમત શોધો:
A
$e^{\pi / 4}$
B
$e^{\pi / 12}$
C
$e^{\pi / 3}$
D
$e^{\pi / 6}$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(1+y^2)+(x-2 e^{\tan ^{-1} y}) \frac{d y}{d x}=0$ છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $\frac{d x}{d y} = \frac{2 e^{\tan ^{-1} y}-x}{1+y^2}$ મળે છે.
આને $\frac{d x}{d y} + \frac{x}{1+y^2} = \frac{2 e^{\tan ^{-1} y}}{1+y^2}$ તરીકે લખી શકાય.
આ $\frac{d x}{d y} + P(y)x = Q(y)$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(y) = \frac{1}{1+y^2}$ અને $Q(y) = \frac{2 e^{\tan ^{-1} y}}{1+y^2}$.
સંકલ્યકારક અવયવ ($I$.$F$.) $e^{\int P(y) dy} = e^{\int \frac{1}{1+y^2} dy} = e^{\tan ^{-1} y}$ છે.
ઉકેલ $x \cdot (I.F.) = \int Q(y) \cdot (I.F.) dy + C$ છે.
$x e^{\tan ^{-1} y} = \int \frac{2 e^{\tan ^{-1} y}}{1+y^2} \cdot e^{\tan ^{-1} y} dy = \int \frac{2 e^{2 \tan ^{-1} y}}{1+y^2} dy$.
ધારો કે $t = \tan ^{-1} y$,તો $dt = \frac{1}{1+y^2} dy$.
$x e^{\tan ^{-1} y} = \int 2 e^{2t} dt = e^{2t} + C = e^{2 \tan ^{-1} y} + C$.
આપેલ છે કે $f(0)=1$,એટલે કે $y=0$ ત્યારે $x=1$:
$1 \cdot e^{\tan ^{-1} 0} = e^{2 \tan ^{-1} 0} + C \implies 1 \cdot 1 = 1 + C \implies C = 0$.
આમ,$x e^{\tan ^{-1} y} = e^{2 \tan ^{-1} y} \implies x = e^{\tan ^{-1} y}$.
$y = \frac{1}{\sqrt{3}}$ માટે,$x = e^{\tan ^{-1}(1/\sqrt{3})} = e^{\pi / 6}$.
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\int e^x\left(\frac{x \sin ^{-1} x}{\sqrt{1-x^2}}+\frac{\sin ^{-1} x}{\left(1-x^2\right)^{3 / 2}}+\frac{x}{1-x^2}\right) d x=g(x)+C$ જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે,તો $g \left(\frac{1}{2}\right)$ ની કિંમત શોધો :
A
$\frac{\pi}{6} \sqrt{\frac{ e }{2}}$
B
$\frac{\pi}{4} \sqrt{\frac{ e }{2}}$
C
$\frac{\pi}{6} \sqrt{\frac{e}{3}}$
D
$\frac{\pi}{4} \sqrt{\frac{ e }{3}}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\int e^x (f(x) + f'(x)) dx = e^x f(x) + C$.
ધારો કે $f(x) = \frac{x \sin^{-1} x}{\sqrt{1-x^2}}$.
તેથી $f'(x) = \frac{d}{dx} \left( \frac{x \sin^{-1} x}{\sqrt{1-x^2}} \right) = \frac{\sqrt{1-x^2} \cdot \frac{d}{dx}(x \sin^{-1} x) - x \sin^{-1} x \cdot \frac{d}{dx}(\sqrt{1-x^2})}{1-x^2}$
$= \frac{\sqrt{1-x^2} \left( \sin^{-1} x + \frac{x}{\sqrt{1-x^2}} \right) - x \sin^{-1} x \left( \frac{-x}{\sqrt{1-x^2}} \right)}{1-x^2}$
$= \frac{\sqrt{1-x^2} \sin^{-1} x + x + \frac{x^2 \sin^{-1} x}{\sqrt{1-x^2}}}{1-x^2} = \frac{(1-x^2) \sin^{-1} x + x \sqrt{1-x^2} + x^2 \sin^{-1} x}{(1-x^2)^{3/2}} = \frac{\sin^{-1} x}{(1-x^2)^{3/2}} + \frac{x}{1-x^2}$.
આમ,સંકલન $\int e^x (f(x) + f'(x)) dx = e^x f(x) + C = e^x \frac{x \sin^{-1} x}{\sqrt{1-x^2}} + C$ થાય.
તેથી,$g(x) = \frac{x e^x \sin^{-1} x}{\sqrt{1-x^2}}$.
$x = \frac{1}{2}$ માટે કિંમત મુકતા: $g\left(\frac{1}{2}\right) = \frac{\frac{1}{2} e^{1/2} \sin^{-1}(1/2)}{\sqrt{1-(1/2)^2}} = \frac{\frac{1}{2} \sqrt{e} \cdot \frac{\pi}{6}}{\sqrt{3/4}} = \frac{\frac{\pi \sqrt{e}}{12}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} = \frac{\pi \sqrt{e}}{6 \sqrt{3}} = \frac{\pi}{6} \sqrt{\frac{e}{3}}$.
71
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A = \{1, 2, 3, 4\}$ અને $B = \{1, 4, 9, 16\}$. તો $1 \in f(A)$ હોય તેવા અનેક-એક (many-one) વિધેયો $f: A \rightarrow B$ ની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$127$
B
$151$
C
$163$
D
$139$

Solution

(B) ગણ $A$ થી ગણ $B$ પરના કુલ વિધેયોની સંખ્યા $|B|^{|A|} = 4^4 = 256$ છે.
એક-એક (one-one) વિધેયોની સંખ્યા $4! = 24$ છે.
અનેક-એક (many-one) વિધેયોની સંખ્યા $\text{કુલ} - \text{એક-એક} = 256 - 24 = 232$ છે.
હવે,આપણે એવા અનેક-એક વિધેયો શોધવા છે જેમાં $1 \in f(A)$ હોય.
આ સંખ્યા = $(\text{કુલ અનેક-એક વિધેયો}) - (\text{જેમાં } 1 \notin f(A) \text{ હોય તેવા અનેક-એક વિધેયો})$.
જો $1 \notin f(A)$ હોય,તો વિધેયનો વિસ્તાર $\{4, 9, 16\}$ નો ઉપગણ હોય.
$A$ થી $\{4, 9, 16\}$ પરના કુલ વિધેયોની સંખ્યા $3^4 = 81$ છે.
આ $81$ વિધેયોમાં એક-એક વિધેયોની સંખ્યા $0$ છે (કારણ કે $|A| > |\{4, 9, 16\}|$).
આમ,આ તમામ $81$ વિધેયો અનેક-એક છે.
તેથી,$1 \in f(A)$ હોય તેવા અનેક-એક વિધેયોની સંખ્યા $232 - 81 = 151$ છે.
72
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
જો સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ : $x+y+2z=6$,$2x+3y+az=a+1$,$-x-3y+bz=2b$ જ્યાં $a, b \in R$,ને અનંત ઉકેલો હોય,તો $7a+3b$ ની કિંમત શોધો :
A
$9$
B
$12$
C
$16$
D
$22$

Solution

(C) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $\Delta = 0$ હોવો જોઈએ અને $\Delta_1 = 0$ હોવો જોઈએ.
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 2 \\ 2 & 3 & a \\ -1 & -3 & b \end{vmatrix} = 0 \Rightarrow 2a + b - 6 = 0$ (સમીકરણ $1$).
$\Delta_1 = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 6 \\ 2 & 3 & a+1 \\ -1 & -3 & 2b \end{vmatrix} = 0 \Rightarrow a + b - 8 = 0$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ને ઉકેલતા:
$(2a + b - 6) - (a + b - 8) = 0 \Rightarrow a + 2 = 0 \Rightarrow a = -2$.
$a = -2$ ને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા: $-2 + b = 8 \Rightarrow b = 10$.
તેથી,$7a + 3b = 7(-2) + 3(10) = -14 + 30 = 16$.
73
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ બે એકમ સદિશો છે જેથી તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{3}$ છે. જો $\lambda \overrightarrow{a} + 2 \overrightarrow{b}$ અને $3 \overrightarrow{a} - \lambda \overrightarrow{b}$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $[-1, 3]$ માં $\lambda$ ની કિંમતોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\overrightarrow{a}| = 1$ અને $|\overrightarrow{b}| = 1$.
તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{3}$ છે,તેથી $\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b} = |\overrightarrow{a}| |\overrightarrow{b}| \cos(\frac{\pi}{3}) = 1 \times 1 \times \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$.
સદિશો $(\lambda \overrightarrow{a} + 2 \overrightarrow{b})$ અને $(3 \overrightarrow{a} - \lambda \overrightarrow{b})$ લંબ હોવાથી,તેમનો ડોટ ગુણાકાર $0$ થાય:
$(\lambda \overrightarrow{a} + 2 \overrightarrow{b}) \cdot (3 \overrightarrow{a} - \lambda \overrightarrow{b}) = 0$
$3\lambda (\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{a}) - \lambda^2 (\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b}) + 6 (\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b}) - 2\lambda (\overrightarrow{b} \cdot \overrightarrow{b}) = 0$
$\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{a} = 1$ અને $\overrightarrow{b} \cdot \overrightarrow{b} = 1$ હોવાથી:
$3\lambda - \lambda^2(\frac{1}{2}) + 6(\frac{1}{2}) - 2\lambda = 0$
$3\lambda - \frac{\lambda^2}{2} + 3 - 2\lambda = 0$
$\lambda - \frac{\lambda^2}{2} + 3 = 0$
$-2$ વડે ગુણતા,$\lambda^2 - 2\lambda - 6 = 0$ મળે.
ઉકેલ $\lambda = \frac{2 \pm \sqrt{4 - 4(1)(-6)}}{2} = \frac{2 \pm \sqrt{28}}{2} = 1 \pm \sqrt{7}$ છે.
$\sqrt{7} \approx 2.64$ હોવાથી,કિંમતો $\lambda_1 = 1 + 2.64 = 3.64$ અને $\lambda_2 = 1 - 2.64 = -1.64$ છે.
આ બંને કિંમતો $[-1, 3]$ અંતરાલમાં આવતી નથી.
તેથી,$[-1, 3]$ માં $\lambda$ ની કિંમતોની સંખ્યા $0$ છે.
74
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $A$ અને $B$ બે એવી ઘટનાઓ હોય કે જેથી $P(A \cap B) = 0.1$,અને $P(A \mid B)$ તથા $P(B \mid A)$ એ સમીકરણ $12x^2 - 7x + 1 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{P(\overline{A} \cup \overline{B})}{P(\overline{A} \cap \overline{B})}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{5}{3}$
B
$\frac{4}{3}$
C
$\frac{9}{4}$
D
$\frac{7}{4}$

Solution

(C) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $12x^2 - 7x + 1 = 0$ છે.
$x$ માટે ઉકેલતા: $12x^2 - 4x - 3x + 1 = 0 \Rightarrow (4x - 1)(3x - 1) = 0$.
તેથી,બીજ $x = \frac{1}{3}$ અને $x = \frac{1}{4}$ છે.
ધારો કે $P(A \mid B) = \frac{1}{3}$ અને $P(B \mid A) = \frac{1}{4}$.
શરતી સંભાવનાની વ્યાખ્યા મુજબ:
$P(A \mid B) = \frac{P(A \cap B)}{P(B)} = \frac{0.1}{P(B)} = \frac{1}{3} \Rightarrow P(B) = 0.3$.
$P(B \mid A) = \frac{P(A \cap B)}{P(A)} = \frac{0.1}{P(A)} = \frac{1}{4} \Rightarrow P(A) = 0.4$.
હવે,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) = 0.4 + 0.3 - 0.1 = 0.6$.
ડી મોર્ગનના નિયમોનો ઉપયોગ કરતા:
$P(\overline{A} \cup \overline{B}) = P(\overline{A \cap B}) = 1 - 0.1 = 0.9$.
$P(\overline{A} \cap \overline{B}) = P(\overline{A \cup B}) = 1 - 0.6 = 0.4$.
તેથી,$\frac{P(\overline{A} \cup \overline{B})}{P(\overline{A} \cap \overline{B})} = \frac{0.9}{0.4} = \frac{9}{4}$.
75
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
$y=x^2-4x+4$ અને $y^2=16-8x$ વક્રો દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$\frac{8}{3}$
B
$\frac{4}{3}$
C
$5$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ વક્રો $y = (x-2)^2$ અને $y^2 = -8(x-2)$ છે.
ધારો કે $X = x-2$ અને $Y = y$. તો સમીકરણો $Y = X^2$ અને $Y^2 = -8X$ બને છે.
આ પ્રમાણિત પરવલયો $Y = X^2$ અને $Y^2 = 4aX$ છે જ્યાં $4a = -8$,તેથી $a = -2$ (મૂલ્ય $|a| = 2$).
પરવલયો $y^2 = 4ax$ અને $x^2 = 4by$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ $\frac{16}{3} |a| |b|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$Y = X^2$ (એટલે કે $X^2 = 1Y$,તેથી $4b = 1 \implies b = \frac{1}{4}$) અને $Y^2 = -8X$ (એટલે કે $4a = -8 \implies a = -2$).
ક્ષેત્રફળ $= \frac{16}{3} \times |\frac{1}{4}| \times |-2| = \frac{16}{3} \times \frac{1}{4} \times 2 = \frac{8}{3}$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
76
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $y=f(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx}+\frac{xy}{x^2-1}=\frac{x^6+4x}{\sqrt{1-x^2}}$ નું ઉકેલ છે,જ્યાં $-1 < x < 1$ અને $f(0)=0$ છે. જો $6 \int_{-1/2}^{1/2} f(x) dx = 2\pi - \alpha$ હોય,તો $\alpha^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$27$
B
$30$
C
$31$
D
$33$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} + \frac{x}{x^2-1}y = \frac{x^6+4x}{\sqrt{1-x^2}}$ છે.
આ $\frac{dy}{dx} + P(x)y = Q(x)$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ ($I$.$F$.) = $e^{\int P(x) dx} = e^{\int \frac{x}{x^2-1} dx} = e^{\frac{1}{2} \ln|x^2-1|} = \sqrt{1-x^2}$ (કારણ કે $-1 < x < 1$,તેથી $x^2-1 < 0$,એટલે $|x^2-1| = 1-x^2$).
ઉકેલ $y \cdot \sqrt{1-x^2} = \int \frac{x^6+4x}{\sqrt{1-x^2}} \cdot \sqrt{1-x^2} dx = \int (x^6+4x) dx = \frac{x^7}{7} + 2x^2 + C$ છે.
$f(0)=0$ આપેલ હોવાથી,$0 = 0 + 0 + C \Rightarrow C=0$.
તેથી,$f(x) = \frac{x^7/7 + 2x^2}{\sqrt{1-x^2}}$.
આપણે $6 \int_{-1/2}^{1/2} f(x) dx = 6 \int_{-1/2}^{1/2} \frac{x^7/7 + 2x^2}{\sqrt{1-x^2}} dx$ ની કિંમત શોધવાની છે.
$\frac{x^7/7}{\sqrt{1-x^2}}$ એ અયુગ્મ વિધેય હોવાથી,$[-1/2, 1/2]$ પર તેનું સંકલન $0$ થાય છે.
તેથી,પદ $6 \int_{-1/2}^{1/2} \frac{2x^2}{\sqrt{1-x^2}} dx = 24 \int_0^{1/2} \frac{x^2}{\sqrt{1-x^2}} dx$ બને છે.
ધારો કે $x = \sin \theta$,તો $dx = \cos \theta d\theta$. જ્યારે $x=0, \theta=0$; જ્યારે $x=1/2, \theta=\pi/6$.
સંકલન = $24 \int_0^{\pi/6} \frac{\sin^2 \theta}{\cos \theta} \cos \theta d\theta = 24 \int_0^{\pi/6} \sin^2 \theta d\theta = 24 \int_0^{\pi/6} \frac{1-\cos 2\theta}{2} d\theta = 12 [\theta - \frac{\sin 2\theta}{2}]_0^{\pi/6} = 12(\frac{\pi}{6} - \frac{\sqrt{3}}{4}) = 2\pi - 3\sqrt{3}$.
$2\pi - \alpha$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = 3\sqrt{3}$ મળે છે.
તેથી,$\alpha^2 = (3\sqrt{3})^2 = 27$.
77
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A = \{1, 2, 3\}$. $A$ પરના સંબંધોની સંખ્યા શોધો જેમાં $(1, 2)$ અને $(2, 3)$ નો સમાવેશ થાય છે,જે સ્વવાચક (reflexive) અને પરંપરિત (transitive) છે પરંતુ સંમિત (symmetric) નથી.
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(A) ધારો કે $R$ એ $A = \{1, 2, 3\}$ પરનો સંબંધ છે.
$R$ સ્વવાચક હોવાથી,$(1, 1), (2, 2), (3, 3) \in R$.
આપેલ છે કે $(1, 2) \in R$ અને $(2, 3) \in R$,તેથી પરંપરિતતાના નિયમ મુજબ $(1, 3) \in R$.
આમ,$R$ માં ઓછામાં ઓછો ગણ $S = \{(1, 1), (2, 2), (3, 3), (1, 2), (2, 3), (1, 3)\}$ હોવો જોઈએ.
આ ગણ $S$ પહેલેથી જ સ્વવાચક અને પરંપરિત છે. તે સંમિત નથી કારણ કે $(1, 2) \in S$ પરંતુ $(2, 1) \notin S$.
આપણે $A \times A \setminus S = \{(2, 1), (3, 2), (3, 1)\}$ માંથી અન્ય ઘટકો ઉમેરી શકીએ છીએ.
પરંપરિતતા જાળવી રાખીને અને સંબંધ સંમિત ન બને તે રીતે તપાસતા,આપણને $3$ સંબંધો મળે છે.
78
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$\int_{e^2}^{e^4} \frac{1}{x} \left( \frac{e^{((\ln x)^2+1)^{-1}}}{e^{((\ln x)^2+1)^{-1}} + e^{((6-\ln x)^2+1)^{-1}}} \right) dx$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$\ln 2$
B
$2$
C
$1$
D
$e^2$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_{e^2}^{e^4} \frac{1}{x} \left( \frac{e^{((\ln x)^2+1)^{-1}}}{e^{((\ln x)^2+1)^{-1}} + e^{((6-\ln x)^2+1)^{-1}}} \right) dx$.
$\ln x = t$ આદેશ લેતા,$\frac{1}{x} dx = dt$ મળે.
જ્યારે $x = e^2$,ત્યારે $t = 2$ અને જ્યારે $x = e^4$,ત્યારે $t = 4$.
તેથી,$I = \int_{2}^{4} \frac{e^{(t^2+1)^{-1}}}{e^{(t^2+1)^{-1}} + e^{((6-t)^2+1)^{-1}}} dt$.
ગુણધર્મ $\int_{a}^{b} f(t) dt = \int_{a}^{b} f(a+b-t) dt$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int_{2}^{4} \frac{e^{((6-t)^2+1)^{-1}}}{e^{((6-t)^2+1)^{-1}} + e^{(t^2+1)^{-1}}} dt$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$2I = \int_{2}^{4} \frac{e^{(t^2+1)^{-1}} + e^{((6-t)^2+1)^{-1}}}{e^{(t^2+1)^{-1}} + e^{((6-t)^2+1)^{-1}}} dt = \int_{2}^{4} 1 dt = [t]_{2}^{4} = 4 - 2 = 2$.
આમ,$I = 1$.
79
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $I(x) = \int \frac{dx}{(x-11)^{\frac{11}{13}}(x+15)^{\frac{15}{13}}}$. જો $I(37) - I(24) = \frac{1}{4} \left( \frac{1}{b^{\frac{1}{13}}} - \frac{1}{c^{\frac{1}{13}}} \right)$,જ્યાં $b, c \in \mathbb{N}$,તો $3(b+c)$ ની કિંમત શોધો.
A
$40$
B
$39$
C
$22$
D
$26$

Solution

(B) આપેલ છે કે $I(x) = \int \frac{dx}{(x-11)^{\frac{11}{13}}(x+15)^{\frac{15}{13}}}$.
સંકલિતને આ રીતે લખો: $I(x) = \int \left( \frac{x-11}{x+15} \right)^{-\frac{11}{13}} \cdot \frac{1}{(x+15)^2} dx$.
ધારો કે $t = \frac{x-11}{x+15}$. તો $dt = \frac{(x+15) - (x-11)}{(x+15)^2} dx = \frac{26}{(x+15)^2} dx$.
તેથી,$I(x) = \frac{1}{26} \int t^{-\frac{11}{13}} dt = \frac{1}{26} \cdot \frac{t^{\frac{2}{13}}}{\frac{2}{13}} + C = \frac{1}{4} \left( \frac{x-11}{x+15} \right)^{\frac{2}{13}} + C$.
હવે,$I(37) - I(24) = \frac{1}{4} \left( \frac{37-11}{37+15} \right)^{\frac{2}{13}} - \frac{1}{4} \left( \frac{24-11}{24+15} \right)^{\frac{2}{13}}$.
$= \frac{1}{4} \left( \frac{26}{52} \right)^{\frac{2}{13}} - \frac{1}{4} \left( \frac{13}{39} \right)^{\frac{2}{13}} = \frac{1}{4} \left( \frac{1}{2} \right)^{\frac{2}{13}} - \frac{1}{4} \left( \frac{1}{3} \right)^{\frac{2}{13}}$.
$= \frac{1}{4} \left( \frac{1}{4^{\frac{1}{13}}} - \frac{1}{9^{\frac{1}{13}}} \right)$.
આપેલ સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,$b = 4$ અને $c = 9$.
તેથી,$3(b+c) = 3(4+9) = 3(13) = 39$.
80
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો વિધેય $f(x) = \begin{cases} \frac{2}{x} \{\sin(k_1+1)x + \sin(k_2-1)x\} & , x < 0 \\ 4 & , x = 0 \\ \frac{2}{x} \log_e \left(\frac{2+k_1x}{2+k_2x}\right) & , x > 0 \end{cases}$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય,તો $k_1^2 + k_2^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$8$
B
$20$
C
$5$
D
$10$

Solution

(D) વિધેય $x = 0$ આગળ સતત હોવા માટે,$\lim_{x \rightarrow 0^-} f(x) = \lim_{x \rightarrow 0^+} f(x) = f(0) = 4$ થવું જોઈએ.
પ્રથમ,ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ લઈએ: $\lim_{x \rightarrow 0^-} \frac{2}{x} \{\sin(k_1+1)x + \sin(k_2-1)x\} = 4$.
$\lim_{x \rightarrow 0} \frac{\sin(ax)}{x} = a$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $2(k_1+1) + 2(k_2-1) = 4$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $2k_1 + 2k_2 = 4$ અથવા $k_1 + k_2 = 2$ થાય છે.
હવે,જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ લઈએ: $\lim_{x \rightarrow 0^+} \frac{2}{x} \ln \left(\frac{2+k_1x}{2+k_2x}\right) = 4$.
આને $\lim_{x \rightarrow 0^+} \frac{2}{x} \{\ln(1 + \frac{k_1x}{2}) - \ln(1 + \frac{k_2x}{2})\} = 4$ તરીકે લખી શકાય.
$\lim_{x \rightarrow 0} \frac{\ln(1+ax)}{x} = a$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $2(\frac{k_1}{2} - \frac{k_2}{2}) = 4$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $k_1 - k_2 = 4$ થાય છે.
સમીકરણો $k_1 + k_2 = 2$ અને $k_1 - k_2 = 4$ ને ઉકેલતા,બંનેનો સરવાળો કરતા $2k_1 = 6 \Rightarrow k_1 = 3$ મળે છે.
$k_1 = 3$ ને $k_1 + k_2 = 2$ માં મૂકતા,$3 + k_2 = 2 \Rightarrow k_2 = -1$ મળે છે.
અંતે,$k_1^2 + k_2^2 = (3)^2 + (-1)^2 = 9 + 1 = 10$ થાય છે.
81
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે એક વક્ર $y=f(x)$ બિંદુઓ $(0,5)$ અને $(\log_e 2, k)$ માંથી પસાર થાય છે. જો વક્ર વિકલ સમીકરણ $2(3+y) e^{2x} dx - (7+e^{2x}) dy = 0$ નું સમાધાન કરે છે,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$16$
B
$8$
C
$32$
D
$4$

Solution

(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $2(3+y) e^{2x} dx = (7+e^{2x}) dy$.
પદોને ગોઠવતા: $\frac{dy}{dx} = \frac{2(3+y) e^{2x}}{7+e^{2x}}$.
ચલને અલગ કરતા: $\frac{dy}{3+y} = \frac{2e^{2x}}{7+e^{2x}} dx$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \frac{dy}{3+y} = \int \frac{2e^{2x}}{7+e^{2x}} dx$.
ધારો કે $u = 7+e^{2x}$,તો $du = 2e^{2x} dx$.
તેથી,$\ln|3+y| = \ln|7+e^{2x}| + C$.
આને $3+y = C(7+e^{2x})$ તરીકે લખી શકાય.
વક્ર બિંદુ $(0,5)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $x=0$ અને $y=5$ મૂકતા: $3+5 = C(7+e^0) \Rightarrow 8 = 8C \Rightarrow C=1$.
આમ,વક્રનું સમીકરણ $3+y = 7+e^{2x}$ છે,જેનું સાદું રૂપ $y = e^{2x} + 4$ થાય છે.
હવે,બિંદુ $(\log_e 2, k)$ માટે,$x = \log_e 2$ મૂકતા: $k = e^{2 \log_e 2} + 4 = e^{\log_e 4} + 4 = 4 + 4 = 8$.
82
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f(x) = \log_e x$ અને $g(x) = \frac{x^4 - 2x^3 + 3x^2 - 2x + 2}{2x^2 - 2x + 1}$ છે. તો $f \circ g$ નો પ્રદેશ શોધો.
A
$R$
B
$(0, \infty)$
C
$[0, \infty)$
D
$[1, \infty)$

Solution

(A) $f \circ g$ નો પ્રદેશ એવા તમામ $x$ નો ગણ છે જેના માટે $x$ એ $g$ ના પ્રદેશમાં હોય અને $g(x)$ એ $f$ ના પ્રદેશમાં હોય.
આપેલ છે કે $f(x) = \log_e x$,તેથી $f$ નો પ્રદેશ $(0, \infty)$ છે,એટલે કે આપણે $g(x) > 0$ ની શરત તપાસવી પડે.
આપેલ છે કે $g(x) = \frac{x^4 - 2x^3 + 3x^2 - 2x + 2}{2x^2 - 2x + 1}$.
પ્રથમ,છેદ તપાસીએ: $2x^2 - 2x + 1 = 2(x - \frac{1}{2})^2 + \frac{1}{2}$,જે તમામ $x \in R$ માટે હંમેશા ધન છે.
હવે,અંશ તપાસીએ: $x^4 - 2x^3 + 3x^2 - 2x + 2 = x^2(x - 1)^2 + (2(x - \frac{1}{2})^2 + \frac{1}{2}) + 1$.
અહીં $x^2(x - 1)^2 \ge 0$,$2(x - \frac{1}{2})^2 + \frac{1}{2} > 0$,અને $1 > 0$ હોવાથી,અંશ તમામ $x \in R$ માટે હંમેશા ધન છે.
તેથી,તમામ $x \in R$ માટે $g(x) > 0$ થાય છે.
આમ,$f \circ g$ નો પ્રદેશ $R$ છે.
83
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે વર્તુળનો ચાપ $AC$ કેન્દ્ર $O$ પર કાટખૂણો આંતરે છે. જો ચાપ $AC$ પરનું બિંદુ $B$,ચાપ $AC$ ને એવી રીતે વિભાજિત કરે છે કે જેથી $\frac{\text{ચાપ } AB \text{ ની લંબાઈ}}{\text{ચાપ } BC \text{ ની લંબાઈ}} = \frac{1}{5}$,અને $\overrightarrow{OC} = \alpha \overrightarrow{OA} + \beta \overrightarrow{OB}$,તો $\alpha + \sqrt{2}(\sqrt{3}-1) \beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$2-\sqrt{3}$
B
$2 \sqrt{3}$
C
$5 \sqrt{3}$
D
$2+\sqrt{3}$

Solution

(A) ધારો કે $\overrightarrow{OA} = \vec{a}$,$\overrightarrow{OB} = \vec{b}$,અને $\overrightarrow{OC} = \vec{c}$. $A, B, C$ વર્તુળ પર હોવાથી,$|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = R$.
ચાપ $AC$ કેન્દ્ર પર $90^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે,તેથી $\vec{a}$ અને $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $90^{\circ}$ છે.
ચાપની લંબાઈનો ગુણોત્તર $AB:BC = 1:5$ હોવાથી,$\angle AOB = \frac{1}{6} \times 90^{\circ} = 15^{\circ}$ અને $\angle BOC = \frac{5}{6} \times 90^{\circ} = 75^{\circ}$.
$\vec{c} = \alpha \vec{a} + \beta \vec{b}$ છે.
$\vec{a}$ સાથે ડોટ ગુણાકાર કરતા: $\vec{a} \cdot \vec{c} = \alpha |\vec{a}|^2 + \beta \vec{a} \cdot \vec{b} \Rightarrow 0 = \alpha + \beta \cos 15^{\circ} \Rightarrow \alpha = -\beta \cos 15^{\circ} \dots (1)$.
$\vec{b}$ સાથે ડોટ ગુણાકાર કરતા: $\vec{b} \cdot \vec{c} = \alpha \vec{a} \cdot \vec{b} + \beta |\vec{b}|^2 \Rightarrow \cos 75^{\circ} = \alpha \cos 15^{\circ} + \beta \dots (2)$.
$(1)$ ને $(2)$ માં મૂકતા: $\cos 75^{\circ} = -\beta \cos^2 15^{\circ} + \beta = \beta \sin^2 15^{\circ}$.
તેથી,$\beta = \frac{\cos 75^{\circ}}{\sin^2 15^{\circ}} = \frac{1}{\sin 15^{\circ}} = \sqrt{6}+\sqrt{2}$.
$(1)$ પરથી,$\alpha = -\beta \cos 15^{\circ} = -(2+\sqrt{3})$.
હવે $\alpha + \sqrt{2}(\sqrt{3}-1) \beta = -(2+\sqrt{3}) + \sqrt{2}(\sqrt{3}-1)(\sqrt{6}+\sqrt{2}) = -(2+\sqrt{3}) + 4 = 2-\sqrt{3}$.
Solution diagram
84
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $P$ એ બિંદુ $Q(10,-3,-1)$ માંથી રેખા $\frac{x-3}{7}=\frac{y-2}{-1}=\frac{z+1}{-2}$ પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ છે. તો કાટકોણ ત્રિકોણ $PQR$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો,જ્યાં $R$ એ બિંદુ $(3,-2,1)$ છે.
A
$9 \sqrt{15}$
B
$\sqrt{30}$
C
$8 \sqrt{15}$
D
$3 \sqrt{30}$

Solution

(D) ધારો કે રેખા $L: \frac{x-3}{7}=\frac{y-2}{-1}=\frac{z+1}{-2} = \lambda$ છે. રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $P(7\lambda+3, -\lambda+2, -2\lambda-1)$ છે.
કારણ કે $P$ એ બિંદુ $Q(10,-3,-1)$ થી રેખા પરનો લંબપાદ છે,સદિશ $\vec{QP}$ એ રેખાના દિશા સદિશ $\vec{v} = 7\hat{i} - \hat{j} - 2\hat{k}$ ને લંબ હોવો જોઈએ.
$\vec{QP} = (7\lambda+3-10)\hat{i} + (-\lambda+2+3)\hat{j} + (-2\lambda-1+1)\hat{k} = (7\lambda-7)\hat{i} + (-\lambda+5)\hat{j} - 2\lambda\hat{k}$.
$\vec{QP} \cdot \vec{v} = 0$ હોવાથી,આપણને મળે $7(7\lambda-7) - 1(-\lambda+5) - 2(-2\lambda) = 0$.
$49\lambda - 49 + \lambda - 5 + 4\lambda = 0 \Rightarrow 54\lambda - 54 = 0 \Rightarrow \lambda = 1$.
તેથી,$P = (7(1)+3, -1+2, -2(1)-1) = (10, 1, -3)$.
હવે,$\vec{PQ} = (10-10)\hat{i} + (-3-1)\hat{j} + (-1-(-3))\hat{k} = -4\hat{j} + 2\hat{k}$.
અને $\vec{PR} = (3-10)\hat{i} + (-2-1)\hat{j} + (1-(-3))\hat{k} = -7\hat{i} - 3\hat{j} + 4\hat{k}$.
$\triangle PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |\vec{PQ} \times \vec{PR}|$.
$\vec{PQ} \times \vec{PR} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 0 & -4 & 2 \\ -7 & -3 & 4 \end{vmatrix} = \hat{i}(-16 - (-6)) - \hat{j}(0 - (-14)) + \hat{k}(0 - 28) = -10\hat{i} - 14\hat{j} - 28\hat{k}$.
માન $|\vec{PQ} \times \vec{PR}| = \sqrt{(-10)^2 + (-14)^2 + (-28)^2} = \sqrt{100 + 196 + 784} = \sqrt{1080} = \sqrt{36 \times 30} = 6\sqrt{30}$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times 6\sqrt{30} = 3\sqrt{30}$.
Solution diagram
85
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $R = \{(1,2), (2,3), (3,3)\}$ એ ગણ $A = \{1, 2, 3, 4\}$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધ છે. તો $R$ ને સામ્ય સંબંધ બનાવવા માટે તેમાં ઉમેરવા પડતા ઘટકોની ન્યૂનતમ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$10$
B
$8$
C
$9$
D
$7$

Solution

(D) કોઈપણ ગણ $A$ પરના સંબંધ $R$ ને સામ્ય સંબંધ બનવા માટે તે સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત હોવો જોઈએ.
આપેલ છે $A = \{1, 2, 3, 4\}$ અને $R = \{(1,2), (2,3), (3,3)\}$.
$1$. સ્વવાચકતા: $R$ સ્વવાચક હોવા માટે $(1,1), (2,2), (3,3), (4,4)$ એ $R$ માં હોવા જોઈએ. $(3,3)$ પહેલેથી જ છે,તેથી આપણે $(1,1), (2,2), (4,4)$ ઉમેરવા પડશે.
$2$. સંમિતતા: $(1,2) \in R$ હોવાથી,આપણે $(2,1)$ ઉમેરવા પડશે. $(2,3) \in R$ હોવાથી,આપણે $(3,2)$ ઉમેરવા પડશે.
$3$. પરંપરિતતા: $(1,2) \in R$ અને $(2,3) \in R$ હોવાથી,$(1,3) \in R$ હોવું જોઈએ. $(1,3) \in R$ હોવાથી,સંમિતતા માટે આપણે $(3,1)$ ઉમેરવા પડશે.
હવે,ઉમેરેલા ઘટકો સાથે પરંપરિતતા તપાસતા: $(2,1) \in R$ અને $(1,3) \in R \implies (2,3) \in R$ (પહેલેથી છે). $(3,2) \in R$ અને $(2,1) \in R \implies (3,1) \in R$ (પહેલેથી ઉમેરેલ છે). $(1,2) \in R$ અને $(2,1) \in R \implies (1,1) \in R$ (પહેલેથી ઉમેરેલ છે).
આમ,ઉમેરવામાં આવેલા ઘટકો $(1,1), (2,2), (4,4), (2,1), (3,2), (1,3), (3,1)$ છે.
કુલ ઉમેરેલા ઘટકોની સંખ્યા = $7$.
86
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2025
જો $\frac{\pi}{2} \leq x \leq \frac{3 \pi}{4}$ હોય,તો $\cos ^{-1}\left(\frac{12}{13} \cos x+\frac{5}{13} \sin x\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$x-\tan ^{-1} \frac{4}{3}$
B
$x-\tan ^{-1} \frac{5}{12}$
C
$x+\tan ^{-1} \frac{4}{5}$
D
$x+\tan ^{-1} \frac{5}{12}$

Solution

(B) ધારો કે $\cos \alpha = \frac{12}{13}$ અને $\sin \alpha = \frac{5}{13}$. તેથી $\tan \alpha = \frac{5}{12}$,એટલે કે $\alpha = \tan ^{-1} \frac{5}{12}$.
આપેલ પદાવલિ $\cos ^{-1}(\cos x \cos \alpha + \sin x \sin \alpha)$ છે.
નિત્યસમ $\cos(x - \alpha) = \cos x \cos \alpha + \sin x \sin \alpha$ નો ઉપયોગ કરતા,પદાવલિ $\cos ^{-1}(\cos(x - \alpha))$ બને છે.
અહીં $\frac{\pi}{2} \leq x \leq \frac{3 \pi}{4}$ અને $\alpha = \tan ^{-1} \frac{5}{12} \approx 22.6^\circ$ હોવાથી,$x - \alpha \in [\frac{\pi}{2} - \alpha, \frac{3 \pi}{4} - \alpha]$ મળે.
જેથી $0 \leq x - \alpha \leq \pi$ હોવાથી,પદાવલિનું સાદું રૂપ $x - \alpha$ થાય.
$\alpha$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $x - \tan ^{-1} \frac{5}{12}$ મળે છે.
87
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે ચતુષ્ફલક $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$,$\hat{i}+3\hat{j}-2\hat{k}$ અને $2\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ છે. શિરોબિંદુ $D$ માંથી સામેની બાજુ $ABC$ પરનો વેધ,ત્રિકોણ $ABC$ ની $A$ માંથી પસાર થતી મધ્યગાને બિંદુ $E$ પર મળે છે. જો $AD$ ની લંબાઈ $\frac{\sqrt{110}}{3}$ હોય અને ચતુષ્ફલકનું ઘનફળ $\frac{\sqrt{805}}{6\sqrt{2}}$ હોય,તો $E$ નો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$\frac{1}{2}(\hat{i}+4\hat{j}+7\hat{k})$
B
$\frac{1}{12}(7\hat{i}+4\hat{j}+3\hat{k})$
C
$\frac{1}{6}(12\hat{i}+12\hat{j}+\hat{k})$
D
$\frac{1}{6}(7\hat{i}+12\hat{j}+\hat{k})$

Solution

(D) સ્થાન સદિશો $\vec{A} = \hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$,$\vec{B} = \hat{i}+3\hat{j}-2\hat{k}$,અને $\vec{C} = 2\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ છે.
$\vec{AB} = \vec{B} - \vec{A} = 0\hat{i}+\hat{j}-3\hat{k}$ અને $\vec{AC} = \vec{C} - \vec{A} = \hat{i}-\hat{j}-2\hat{k}$.
$\vec{AB} \times \vec{AC} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 0 & 1 & -3 \\ 1 & -1 & -2 \end{vmatrix} = -5\hat{i}-3\hat{j}-\hat{k}$.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ = $\frac{1}{2}|\vec{AB} \times \vec{AC}| = \frac{\sqrt{35}}{2}$.
ચતુષ્ફલકનું ઘનફળ = $\frac{1}{3} \times \text{Area}(ABC) \times h = \frac{\sqrt{805}}{6\sqrt{2}}$.
$\frac{1}{3} \times \frac{\sqrt{35}}{2} \times h = \frac{\sqrt{805}}{6\sqrt{2}} \implies h = \sqrt{\frac{23}{2}}$.
$\triangle ADE$ માં,$AD^2 = AE^2 + DE^2$. $AD = \frac{\sqrt{110}}{3} \implies AD^2 = \frac{110}{9}$.
$AE^2 = \frac{110}{9} - \frac{23}{2} = \frac{13}{18}$.
$F$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે,$F = \frac{3\hat{i}+4\hat{j}-3\hat{k}}{2}$.
$\vec{AF} = F-A = \frac{1}{2}(\hat{i}-5\hat{k})$.
$\vec{AE} = AE \cdot \frac{\vec{AF}}{|AF|} = \sqrt{\frac{13}{18}} \cdot \frac{\hat{i}-5\hat{k}}{\sqrt{26}} = \frac{\hat{i}-5\hat{k}}{6}$.
$E$ નો સ્થાન સદિશ = $\vec{A} + \vec{AE} = (\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}) + \frac{1}{6}(\hat{i}-5\hat{k}) = \frac{7\hat{i}+12\hat{j}+\hat{k}}{6}$.
Solution diagram
88
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $A, B$ અને $(\operatorname{adj}(A^{-1})+\operatorname{adj}(B^{-1}))$ સમાન કક્ષાના અસામાન્ય શ્રેણિકો હોય,તો $A(\operatorname{adj}(A^{-1})+\operatorname{adj}(B^{-1}))^{-1}B$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શું થાય?
A
$A B^{-1}+A^{-1} B$
B
$\operatorname{adj}(B^{-1})+\operatorname{adj}(A^{-1})$
C
$\frac{1}{|AB|}(\operatorname{adj}(B)+\operatorname{adj}(A))$
D
$\frac{AB^{-1}}{|A|}+\frac{BA^{-1}}{|B|}$

Solution

(C) આપણે $X = A(\operatorname{adj}(A^{-1})+\operatorname{adj}(B^{-1}))^{-1}B$ નો વ્યસ્ત શોધવાનો છે.
ગુણધર્મ $(XYZ)^{-1} = Z^{-1}Y^{-1}X^{-1}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$X^{-1} = B^{-1}(\operatorname{adj}(A^{-1})+\operatorname{adj}(B^{-1}))A^{-1}$
$X^{-1} = B^{-1}\operatorname{adj}(A^{-1})A^{-1} + B^{-1}\operatorname{adj}(B^{-1})A^{-1}$
ગુણધર્મ $\operatorname{adj}(M^{-1}) = |M^{-1}|M = \frac{1}{|M|}M$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણી પાસે $\operatorname{adj}(A^{-1}) = |A^{-1}|A = \frac{1}{|A|}A$ અને $\operatorname{adj}(B^{-1}) = |B^{-1}|B = \frac{1}{|B|}B$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા:
$X^{-1} = B^{-1}(\frac{1}{|A|}A)A^{-1} + B^{-1}(\frac{1}{|B|}B)A^{-1}$
$X^{-1} = \frac{1}{|A|}B^{-1}(AA^{-1}) + \frac{1}{|B|}(B^{-1}B)A^{-1}$
$X^{-1} = \frac{1}{|A|}B^{-1}I + \frac{1}{|B|}IA^{-1}$
$X^{-1} = \frac{B^{-1}}{|A|} + \frac{A^{-1}}{|B|}$
કારણ કે $B^{-1} = \frac{\operatorname{adj}(B)}{|B|}$ અને $A^{-1} = \frac{\operatorname{adj}(A)}{|A|}$,તેથી:
$X^{-1} = \frac{\operatorname{adj}(B)}{|B||A|} + \frac{\operatorname{adj}(A)}{|A||B|} = \frac{1}{|AB|}(\operatorname{adj}(B) + \operatorname{adj}(A))$.
89
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
જો સમીકરણોની સંહતિ $(\lambda-1) x+(\lambda-4) y+\lambda z=5$,$\lambda x+(\lambda-1) y+(\lambda-4) z=7$,અને $(\lambda+1) x+(\lambda+2) y-(\lambda+2) z=9$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો $\lambda^2+\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$12$
C
$6$
D
$20$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $D = 0$ હોવો જોઈએ અને $D_x = D_y = D_z = 0$ હોવું જોઈએ.
નિશ્ચાયક $D$ નીચે મુજબ છે:
$D = \begin{vmatrix} \lambda-1 & \lambda-4 & \lambda \\ \lambda & \lambda-1 & \lambda-4 \\ \lambda+1 & \lambda+2 & -(\lambda+2) \end{vmatrix} = 0$
હારની પ્રક્રિયાઓ કરતા અથવા નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $(\lambda-3)(2\lambda+1) = 0$ મળે છે.
તેથી,$\lambda = 3$ અથવા $\lambda = -1/2$.
$\lambda = 3$ માટે $D_x = 0$ ની સુસંગતતા તપાસતા:
$D_x = \begin{vmatrix} 5 & -1 & 3 \\ 7 & 2 & -1 \\ 9 & 5 & -5 \end{vmatrix} = 5(-10+5) + 1(-35+9) + 3(35-18) = 5(-5) - 26 + 3(17) = -25 - 26 + 51 = 0$.
કારણ કે $\lambda = 3$ પર $D_x = 0$ છે,તેથી આ સંહતિ અનંત ઉકેલો ધરાવે છે.
તેથી,$\lambda^2 + \lambda = 3^2 + 3 = 9 + 3 = 12$.
90
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
એક પાસા પર બે બાજુઓ $1$,બે બાજુઓ $2$,એક બાજુ $3$ અને એક બાજુ $4$ અંકિત છે. બીજા પાસા પર એક બાજુ $1$,બે બાજુઓ $2$,બે બાજુઓ $3$ અને એક બાજુ $4$ અંકિત છે. જ્યારે બંને પાસાઓને એકસાથે ફેંકવામાં આવે ત્યારે સંખ્યાઓનો સરવાળો $4$ અથવા $5$ મળવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{3}{5}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{4}{9}$

Solution

(A) ધારો કે $D_1$ પ્રથમ પાસો છે અને $D_2$ બીજો પાસો છે. $D_1$ માટેના પરિણામો ${1, 1, 2, 2, 3, 4}$ છે અને $D_2$ માટે ${1, 2, 2, 3, 3, 4}$ છે. કુલ પરિણામો $= 6 \times 6 = 36$.
આપણે સરવાળો $S = 4$ અથવા $S = 5$ મેળવવા માંગીએ છીએ.
$S = 4$ માટે,શક્ય જોડીઓ $(D_1, D_2)$ છે $(1, 3), (1, 3), (2, 2), (2, 2), (3, 1)$.
આવૃત્તિ ગણતા: $(1, 3)$ એ $2 \times 2 = 4$ વખત,$(2, 2)$ એ $2 \times 2 = 4$ વખત,$(3, 1)$ એ $1 \times 1 = 1$ વખત આવે છે. $S=4$ માટે કુલ $4+4+1 = 9$ છે.
$S = 5$ માટે,શક્ય જોડીઓ $(D_1, D_2)$ છે $(1, 4), (2, 3), (2, 3), (3, 2), (3, 2), (4, 1)$.
આવૃત્તિ ગણતા: $(1, 4)$ એ $2 \times 1 = 2$ વખત,$(2, 3)$ એ $2 \times 2 = 4$ વખત,$(3, 2)$ એ $1 \times 2 = 2$ વખત,$(4, 1)$ એ $1 \times 1 = 1$ વખત આવે છે. $S=5$ માટે કુલ $2+4+2+1 = 9$ છે.
કુલ સાનુકૂળ પરિણામો $= 9 + 9 = 18$.
સંભાવના $= \frac{18}{36} = \frac{1}{2}$.
91
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો વક્રો $x^2+y^2=25$ અને $y=|x-1|$ વચ્ચે ઘેરાયેલા મોટા ભાગનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{4}(b \pi+c)$ હોય,જ્યાં $b, c \in N$,તો $b+c$ ની કિંમત $ . . .. .. $ છે.
A
$77$
B
$65$
C
$20$
D
$25$

Solution

(A) વક્રો $x^2+y^2=25$ (ત્રિજ્યા $5$ વાળું વર્તુળ) અને $y=|x-1|$ છે.
છેદબિંદુઓ:
$y=x-1$ માટે,$x^2+(x-1)^2=25 \Rightarrow 2x^2-2x-24=0 \Rightarrow x^2-x-12=0 \Rightarrow (x-4)(x+3)=0$. $y \ge 0$ હોવાથી,આપણે $x=4, y=3$ લઈએ છીએ.
$y=-(x-1)$ માટે,$x^2+(-x+1)^2=25 \Rightarrow 2x^2-2x-24=0 \Rightarrow x=-3, y=4$.
નાના પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $A_s = \int_{-3}^4 (\sqrt{25-x^2} - |x-1|) dx$.
મોટા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $A_L = \text{કુલ ક્ષેત્રફળ} - A_s = 25\pi - A_s$.
$\int_{-3}^4 \sqrt{25-x^2} dx = [\frac{x}{2}\sqrt{25-x^2} + \frac{25}{2}\sin^{-1}(\frac{x}{5})]_{-3}^4 = 12 + \frac{25\pi}{4}$.
$\int_{-3}^4 |x-1| dx = \int_{-3}^1 (1-x) dx + \int_{1}^4 (x-1) dx = 8 + 4.5 = 12.5 = \frac{25}{2}$.
$A_s = 12 + \frac{25\pi}{4} - \frac{25}{2} = \frac{25\pi}{4} - 0.5$.
$A_L = 25\pi - (\frac{25\pi}{4} - 0.5) = \frac{75\pi}{4} + 0.5 = \frac{75\pi+2}{4} = \frac{1}{4}(75\pi+2)$.
આમ,$b=75, c=2$.
$b+c = 75+2 = 77$.
Solution diagram
92
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $a$ ના તમામ મૂલ્યોનો ગણ,જેના માટે સમીકરણ $5x^3 - 15x - a = 0$ ને ત્રણ ભિન્ન વાસ્તવિક બીજ હોય,તે અંતરાલ $(\alpha, \beta)$ હોય,તો $\beta - 2\alpha$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$46$
B
$33$
C
$25$
D
$30$

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = 5x^3 - 15x$. સમીકરણ $5x^3 - 15x - a = 0$ ને $f(x) = a$ તરીકે લખી શકાય.
ત્રણ ભિન્ન વાસ્તવિક બીજ મેળવવા માટે,આડી રેખા $y = a$ એ $f(x)$ ના આલેખને ત્રણ ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદવી જોઈએ.
પ્રથમ,$f'(x) = 0$ લઈને $f(x)$ ના ક્રાંતિક બિંદુઓ શોધો:
$f'(x) = 15x^2 - 15 = 15(x^2 - 1) = 15(x - 1)(x + 1)$.
ક્રાંતિક બિંદુઓ $x = 1$ અને $x = -1$ છે.
સ્થાનિક મહત્તમ મૂલ્ય $f(-1) = 5(-1)^3 - 15(-1) = -5 + 15 = 10$ છે.
સ્થાનિક ન્યૂનતમ મૂલ્ય $f(1) = 5(1)^3 - 15(1) = 5 - 15 = -10$ છે.
સમીકરણ $f(x) = a$ ને ત્રણ ભિન્ન વાસ્તવિક બીજ મળે તે માટે,$a$ એ સ્થાનિક ન્યૂનતમ અને સ્થાનિક મહત્તમ મૂલ્યોની વચ્ચે હોવું જોઈએ:
$-10 < a < 10$.
આમ,અંતરાલ $(\alpha, \beta)$ એ $(-10, 10)$ છે,તેથી $\alpha = -10$ અને $\beta = 10$.
આપણે $\beta - 2\alpha$ ની ગણતરી કરવાની છે:
$\beta - 2\alpha = 10 - 2(-10) = 10 + 20 = 30$.
Solution diagram
93
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
સમીકરણોની સિસ્ટમ $x+y+z=6$,$x+2y+5z=9$,$x+5y+\lambda z=\mu$ નો કોઈ ઉકેલ નથી જો
A
$\lambda=17, \mu \neq 18$
B
$\lambda \neq 17, \mu \neq 18$
C
$\lambda=15, \mu \neq 17$
D
$\lambda=17, \mu=18$

Solution

(A) સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમનો કોઈ ઉકેલ ન હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $D$ શૂન્ય હોવો જોઈએ અને ક્રેમરના નિયમના નિશ્ચાયકો $(D_x, D_y, D_z)$ માંથી ઓછામાં ઓછો એક શૂન્યતર હોવો જોઈએ.
પ્રથમ,$D = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 5 \\ 1 & 5 & \lambda \end{vmatrix} = 1(2\lambda - 25) - 1(\lambda - 5) + 1(5 - 2) = 2\lambda - 25 - \lambda + 5 + 3 = \lambda - 17$ ગણો.
$D = 0$ લેતા,આપણને $\lambda = 17$ મળે છે.
ત્યારબાદ,$D_z = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 6 \\ 1 & 2 & 9 \\ 1 & 5 & \mu \end{vmatrix} = 1(2\mu - 45) - 1(\mu - 9) + 6(5 - 2) = 2\mu - 45 - \mu + 9 + 18 = \mu - 18$ ગણો.
કોઈ ઉકેલ ન મળે તે માટે,$D = 0$ અને $D_z \neq 0$ હોવું જોઈએ.
આમ,$\lambda = 17$ અને $\mu \neq 18$.
94
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\int x^3 \sin x \, dx = g(x) + C$,જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે. જો $8\left(g\left(\frac{\pi}{2}\right) + g^{\prime}\left(\frac{\pi}{2}\right)\right) = \alpha \pi^3 + \beta \pi^2 + \gamma$,જ્યાં $\alpha, \beta, \gamma \in \mathbb{Z}$,તો $\alpha + \beta - \gamma$ ની કિંમત શોધો:
A
$55$
B
$47$
C
$48$
D
$62$

Solution

(A) ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,$\int u \, dv = uv - \int v \, du$. ધારો કે $u = x^3$ અને $dv = \sin x \, dx$. તેથી $du = 3x^2 \, dx$ અને $v = -\cos x$.
$\int x^3 \sin x \, dx = -x^3 \cos x + \int 3x^2 \cos x \, dx$.
$\int 3x^2 \cos x \, dx$ માટે ફરીથી ખંડશઃ સંકલન કરતા: $u = 3x^2, dv = \cos x \, dx \implies du = 6x \, dx, v = \sin x$.
$= -x^3 \cos x + 3x^2 \sin x - \int 6x \sin x \, dx$.
$\int 6x \sin x \, dx$ માટે ખંડશઃ સંકલન કરતા: $u = 6x, dv = \sin x \, dx \implies du = 6 \, dx, v = -\cos x$.
$= -x^3 \cos x + 3x^2 \sin x - (6x(-\cos x) - \int -6 \cos x \, dx) = -x^3 \cos x + 3x^2 \sin x + 6x \cos x - 6 \sin x + C$.
આમ,$g(x) = -x^3 \cos x + 3x^2 \sin x + 6x \cos x - 6 \sin x$.
$g\left(\frac{\pi}{2}\right) = -\left(\frac{\pi}{2}\right)^3 \cos\left(\frac{\pi}{2}\right) + 3\left(\frac{\pi}{2}\right)^2 \sin\left(\frac{\pi}{2}\right) + 6\left(\frac{\pi}{2}\right) \cos\left(\frac{\pi}{2}\right) - 6 \sin\left(\frac{\pi}{2}\right) = 0 + \frac{3\pi^2}{4} + 0 - 6 = \frac{3\pi^2}{4} - 6$.
કારણ કે $g(x) = \int x^3 \sin x \, dx$,કલનશાસ્ત્રના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ,$g^{\prime}(x) = x^3 \sin x$.
$g^{\prime}\left(\frac{\pi}{2}\right) = \left(\frac{\pi}{2}\right)^3 \sin\left(\frac{\pi}{2}\right) = \frac{\pi^3}{8}$.
$8\left(g\left(\frac{\pi}{2}\right) + g^{\prime}\left(\frac{\pi}{2}\right)\right) = 8\left(\frac{3\pi^2}{4} - 6 + \frac{\pi^3}{8}\right) = 6\pi^2 - 48 + \pi^3 = 1\pi^3 + 6\pi^2 - 48$.
$\alpha \pi^3 + \beta \pi^2 + \gamma$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 1, \beta = 6, \gamma = -48$ મળે છે.
$\alpha + \beta - \gamma = 1 + 6 - (-48) = 7 + 48 = 55$.
95
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
રેખા $\frac{x-2}{2}=\frac{y-6}{3}=\frac{z-3}{4}$ નું બિંદુ $(1,4,0)$ થી રેખા $\frac{x}{1}=\frac{y-2}{2}=\frac{z+3}{3}$ ની દિશામાં અંતર કેટલું છે?
A
$\sqrt{17}$
B
$\sqrt{14}$
C
$\sqrt{15}$
D
$\sqrt{13}$

Solution

(B) ધારો કે રેખા $L_1$ એ $\frac{x-2}{2}=\frac{y-6}{3}=\frac{z-3}{4} = k$ છે. $L_1$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $(2k+2, 3k+6, 4k+3)$ છે.
ધારો કે બિંદુ $(1,4,0)$ માંથી પસાર થતી રેખા $L_2$ એ $\frac{x-1}{1}=\frac{y-4}{2}=\frac{z-0}{3} = t$ છે. $L_2$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $(t+1, 2t+4, 3t)$ છે.
છેદબિંદુ માટે,આપણે યામોને સરખાવીએ છીએ:
$2k+2 = t+1 \Rightarrow t = 2k+1$
$3k+6 = 2t+4 \Rightarrow 3k+6 = 2(2k+1)+4 = 4k+6 \Rightarrow k=0$.
$k=0$ ને $L_1$ ના યામોમાં મૂકતા,આપણને છેદબિંદુ $P = (2,6,3)$ મળે છે.
બિંદુ $(1,4,0)$ થી $(2,6,3)$ સુધીનું અંતર $\sqrt{(2-1)^2 + (6-4)^2 + (3-0)^2} = \sqrt{1^2 + 2^2 + 3^2} = \sqrt{1+4+9} = \sqrt{14}$ છે.
96
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે બિંદુ $A$ એ બિંદુઓ $P(-1, -1, 2)$ અને $Q(5, 5, 10)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $r : 1$ $(r > 0)$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે છે. જો $O$ ઉગમબિંદુ હોય અને $(\overrightarrow{OQ} \cdot \overrightarrow{OA}) - \frac{1}{5}|\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA}|^2 = 10$ હોય,તો $r$ ની કિંમત શોધો.
A
$14$
B
$3$
C
$\sqrt{7}$
D
$7$

Solution

(D) બિંદુ $A$ એ રેખાખંડ $PQ$ નું $r:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$A$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$A = \left( \frac{5r - 1}{r + 1}, \frac{5r - 1}{r + 1}, \frac{10r + 2}{r + 1} \right)$
આપેલ સમીકરણ $(\overrightarrow{OQ} \cdot \overrightarrow{OA}) - \frac{1}{5}|\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA}|^2 = 10$ છે.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{OQ} \cdot \overrightarrow{OA}$ શોધો:
$\overrightarrow{OQ} \cdot \overrightarrow{OA} = 5\left( \frac{5r - 1}{r + 1} \right) + 5\left( \frac{5r - 1}{r + 1} \right) + 10\left( \frac{10r + 2}{r + 1} \right) = \frac{150r + 10}{r + 1} = \frac{10(15r + 1)}{r + 1}$
ત્યારબાદ,સદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA}$ શોધો:
$\overrightarrow{OP} = (-1, -1, 2)$ અને $\overrightarrow{OA} = \frac{1}{r+1}(5r-1, 5r-1, 10r+2)$
$\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA} = \frac{1}{r+1} (-20r, 15r+1, 0)$
$|\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA}|^2 = \frac{625r^2 + 30r + 1}{(r+1)^2}$
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
$\frac{10(15r + 1)}{r + 1} - \frac{1}{5} \left( \frac{625r^2 + 30r + 1}{(r+1)^2} \right) = 10$
આ દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા $r = 7$ મળે છે.
97
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો પ્રદેશ $\{(x, y): -1 \leq x \leq 1, 0 \leq y \leq a + e^{|x|} - e^{-x}, a > 0\}$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{e^2 + 8e + 1}{e}$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો:
A
$7$
B
$6$
C
$8$
D
$5$

Solution

(D) પ્રદેશ $-1 \leq x \leq 1$ અને $0 \leq y \leq a + e^{|x|} - e^{-x}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
કારણ કે $x \in [-1, 0]$ માટે $|x| = -x$ અને $x \in [0, 1]$ માટે $|x| = x$ છે,તેથી આપણે સંકલનને બે ભાગમાં વહેંચીશું:
ક્ષેત્રફળ $= \int_{-1}^0 (a + e^{-x} - e^{-x}) dx + \int_0^1 (a + e^x - e^{-x}) dx$
ક્ષેત્રફળ $= \int_{-1}^0 a dx + \int_0^1 (a + e^x - e^{-x}) dx$
ક્ષેત્રફળ $= a[x]_{-1}^0 + [ax + e^x + e^{-x}]_0^1$
ક્ષેત્રફળ $= a(0 - (-1)) + (a(1) + e^1 + e^{-1}) - (a(0) + e^0 + e^0)$
ક્ષેત્રફળ $= a + a + e + \frac{1}{e} - 2 = 2a + e + \frac{1}{e} - 2$
આપેલ ક્ષેત્રફળ $= \frac{e^2 + 8e + 1}{e} = e + 8 + \frac{1}{e}$
બંને પદોને સરખાવતા:
$2a + e + \frac{1}{e} - 2 = e + 8 + \frac{1}{e}$
$2a - 2 = 8$
$2a = 10 \Rightarrow a = 5$
Solution diagram
98
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
એક ગોળાકાર ચોકલેટ બોલની આસપાસ સમાન જાડાઈનું આઈસ્ક્રીમનું પડ છે. જ્યારે આઈસ્ક્રીમના પડની જાડાઈ $1 \ cm$ હોય, ત્યારે આઈસ્ક્રીમ $81 \ cm^3/min$ ના દરે ઓગળે છે અને આઈસ્ક્રીમના પડની જાડાઈ $\frac{1}{4\pi} \ cm/min$ ના દરે ઘટે છે. ચોકલેટ બોલનું (આઈસ્ક્રીમના પડ વગર) પૃષ્ઠફળ ($cm^2$ માં) કેટલું થાય ($\pi$ માં)?
A
$225$
B
$128$
C
$196$
D
$256$

Solution

(D) ધારો કે $r$ એ ચોકલેટ બોલની ત્રિજ્યા છે અને $x$ એ આઈસ્ક્રીમના પડની જાડાઈ છે. ગોળાની કુલ ત્રિજ્યા (ચોકલેટ + આઈસ્ક્રીમ) $R = r + x$ છે.
આપેલ છે કે $x = 1 \ cm$, ગોળાનું કુલ ઘનફળ $V = \frac{4}{3}\pi R^3$ છે.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા, આપણને $\frac{dV}{dt} = 4\pi R^2 \frac{dR}{dt}$ મળે છે.
ચોકલેટ બોલ અચળ હોવાથી, $\frac{dR}{dt} = \frac{dx}{dt}$ થાય.
આપણને $\frac{dV}{dt} = -81 \ cm^3/min$ (ઓગળતું હોવાથી) અને $\frac{dx}{dt} = -\frac{1}{4\pi} \ cm/min$ આપેલ છે.
આ કિંમતો મૂકતા: $-81 = 4\pi R^2 \left(-\frac{1}{4\pi}\right)$.
$-81 = -R^2 \implies R^2 = 81 \implies R = 9 \ cm$.
ચોકલેટ બોલની ત્રિજ્યા $r = R - x = 9 - 1 = 8 \ cm$ છે.
ચોકલેટ બોલનું પૃષ્ઠફળ $4\pi r^2 = 4\pi(8)^2 = 4\pi(64) = 256\pi \ cm^2$ થાય.
Solution diagram
99
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $x = x(y)$ એ વિકલ સમીકરણ $y = (x - y \frac{dx}{dy}) \sin(\frac{x}{y})$,$y > 0$ અને $x(1) = \frac{\pi}{2}$ નો ઉકેલ છે. તો $\cos(x(2))$ ની કિંમત શોધો:
A
$1 - 2(\ln 2)^2$
B
$2(\ln 2)^2 - 1$
C
$2(\ln 2) - 1$
D
$1 - 2(\ln 2)$

Solution

(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $y = (x - y \frac{dx}{dy}) \sin(\frac{x}{y})$.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા: $y dy = (x dy - y dx) \sin(x/y)$.
$y^2$ વડે ભાગતા: $\frac{dy}{y} = \frac{x dy - y dx}{y^2} \sin(x/y)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $d(x/y) = \frac{y dx - x dy}{y^2}$,તેથી $\frac{x dy - y dx}{y^2} = -d(x/y)$.
આમ,$\frac{dy}{y} = -\sin(x/y) d(x/y)$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \frac{1}{y} dy = -\int \sin(x/y) d(x/y)$.
$\ln y = \cos(x/y) + C$.
શરત $x(1) = \pi/2$ નો ઉપયોગ કરતા: $\ln(1) = \cos(\frac{\pi/2}{1}) + C \Rightarrow 0 = 0 + C \Rightarrow C = 0$.
તેથી,$\ln y = \cos(x/y)$.
$y = 2$ માટે,$\ln 2 = \cos(x/2)$.
આપણે $\cos(x(2))$ શોધવાનું છે. $\cos(x) = 2 \cos^2(x/2) - 1$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(x(2)) = 2(\ln 2)^2 - 1$.
100
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $X = R \times R$. $X$ પર એક સંબંધ $R$ આ રીતે વ્યાખ્યાયિત કરો: $(a_1, b_1) R (a_2, b_2) \Leftrightarrow b_1 = b_2$. વિધાન-$I$: $R$ એ સામ્ય સંબંધ છે. વિધાન-$II$: કોઈ $(a, b) \in X$ માટે,ગણ $S = \{(x, y) \in X : (x, y) R (a, b)\}$ એ $y = x$ ને સમાંતર રેખા દર્શાવે છે. ઉપરના વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન-$I$ અને વિધાન-$II$ બંને ખોટા છે.
B
વિધાન-$I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન-$II$ ખોટું છે.
C
વિધાન-$I$ અને વિધાન-$II$ બંને સાચા છે.
D
વિધાન-$I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન-$II$ સાચું છે.

Solution

(B) વિધાન-$I$:
સ્વવાચક: $(a_1, b_1) R (a_1, b_1) \Rightarrow b_1 = b_1$,જે સત્ય છે.
સંમિત: જો $(a_1, b_1) R (a_2, b_2)$,તો $b_1 = b_2$,જેનો અર્થ છે કે $b_2 = b_1$,તેથી $(a_2, b_2) R (a_1, b_1)$ સત્ય છે.
પરંપરિત: જો $(a_1, b_1) R (a_2, b_2)$ અને $(a_2, b_2) R (a_3, b_3)$,તો $b_1 = b_2$ અને $b_2 = b_3$,જેનો અર્થ છે કે $b_1 = b_3$,તેથી $(a_1, b_1) R (a_3, b_3)$ સત્ય છે.
આમ,સંબંધ સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત હોવાથી તે સામ્ય સંબંધ છે. તેથી,વિધાન-$I$ સાચું છે.
વિધાન-$II$: ગણ $S = \{(x, y) \in X : (x, y) R (a, b)\} = \{(x, y) \in X : y = b\}$. આ એક આડી રેખા $y = b$ દર્શાવે છે,જે $x$-અક્ષને સમાંતર છે,$y = x$ રેખાને નહીં. તેથી,વિધાન-$II$ ખોટું છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2025?

There are 474 Mathematics questions from the JEE Main 2025 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2025 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2025 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2025 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.