JEE Main 2023 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

720 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ1100 of 720 questions

Page 1 of 8 · Gujarati

1
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$\lim _{t}$ ${\rightarrow 0}\left(1^{\frac{1}{\sin ^2 t}}+2^{\frac{1}{\sin ^2 t}}+\ldots +n^{\frac{1}{\sin ^2 t}}\right)^{\sin ^2 t}$ ની કિંમત $.......$ છે.
A
$n^2+n$
B
$n$
C
$\frac{n(n+1)}{2}$
D
$n^2$

Solution

(B) ધારો કે $L = \lim _{t}$ ${\rightarrow 0}\left(1^{\operatorname{cosec}^2 t}+2^{\operatorname{cosec}^2 t}+\ldots +n^{\operatorname{cosec}^2 t}\right)^{\sin ^2 t}$.
કૌંસમાંથી સૌથી મોટું પદ $n^{\operatorname{cosec}^2 t}$ સામાન્ય લેતા:
$L = \lim _{t}$ ${\rightarrow 0} \left[ n^{\operatorname{cosec}^2 t} \left( \left(\frac{1}{n}\right)^{\operatorname{cosec}^2 t} + \left(\frac{2}{n}\right)^{\operatorname{cosec}^2 t} + \ldots + 1 \right) \right]^{\sin ^2 t}$.
$L = \lim _{t}$ ${\rightarrow 0} \left( n^{\operatorname{cosec}^2 t} \right)^{\sin ^2 t} \cdot \left( \left(\frac{1}{n}\right)^{\operatorname{cosec}^2 t} + \left(\frac{2}{n}\right)^{\operatorname{cosec}^2 t} + \ldots + 1 \right)^{\sin ^2 t}$.
અહીં $\operatorname{cosec}^2 t \cdot \sin ^2 t = 1$ હોવાથી,પ્રથમ ભાગ $n^1 = n$ થાય છે.
બીજા ભાગ માટે,જેમ $t \rightarrow 0$,તેમ $\operatorname{cosec}^2 t \rightarrow \infty$. તેથી,$k < n$ માટે,$\left(\frac{k}{n}\right)^{\operatorname{cosec}^2 t} \rightarrow 0$.
આમ,પદાવલિ $n \cdot (0 + 0 + \ldots + 1)^0 = n \cdot 1^0 = n$ બને છે.
2
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$\sum \limits_{r=0}^{22} {}^{22}C_{r} \cdot {}^{23}C_{r}$ નું મૂલ્ય $.......$ છે.
A
${}^{45}C_{23}$
B
${}^{44}C_{23}$
C
${}^{45}C_{24}$
D
${}^{44}C_{22}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે ${}^{n}C_{r} = {}^{n}C_{n-r}$.
બીજા પદ માટે આ લાગુ પાડતા,આપણને ${}^{23}C_{r} = {}^{23}C_{23-r}$ મળે છે.
આમ,સરવાળો $\sum \limits_{r=0}^{22} {}^{22}C_{r} \cdot {}^{23}C_{23-r}$ બને છે.
Vandermonde ના નિત્યસમ મુજબ,$\sum \limits_{k=0}^{r} {}^{m}C_{k} \cdot {}^{n}C_{r-k} = {}^{m+n}C_{r}$.
અહીં,$m=22$,$n=23$,અને $r=23$ છે.
તેથી,સરવાળો ${}^{22+23}C_{23} = {}^{45}C_{23}$ થાય છે.
3
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે વક્ર $y^2 = 24x$ નો સ્પર્શક વક્ર $xy = 2$ ને બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં મળે છે. તો આવા રેખાખંડો $AB$ ના મધ્યબિંદુઓ જે પરવલય પર આવેલા છે તેની
A
નિયામિકા $4x = 3$ છે
B
નિયામિકા $4x = -3$ છે
C
નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{3}{2}$ છે
D
નાભિલંબની લંબાઈ $2$ છે

Solution

(A) પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 24x$ છે,તેથી $4a = 24$,જે $a = 6$ આપે છે.
આ પરવલયનો કોઈપણ સ્પર્શક $y = mx + \frac{6}{m}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે જીવા $AB$ નું મધ્યબિંદુ $(h, k)$ છે.
અતિવલય $xy = 2$ માટે મધ્યબિંદુ $(h, k)$ વાળી જીવાનું સમીકરણ $T = S_1$ છે,એટલે કે $xh + yk = 2hk$.
રેખા $AB$ ના બંને સમીકરણોની સરખામણી કરતા,આપણને બિંદુઓનો બિંદુપથ $x^2 = -3y$ મળે છે.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,સાચો વિકલ્પ $4x = 3$ છે.
4
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ત્રણ ધન પૂર્ણાંકો $p, q, r$ માટે,$x^{pq p^2} = y^{qr} = z^{p^2 r}$ અને $r = pq + 1$ છે,જેથી $3, 3 \log_y x, 3 \log_z y, 7 \log_x z$ એ સમાંતર શ્રેણીમાં છે અને તેમનો સામાન્ય તફાવત $\frac{1}{2}$ છે. તો $r - p - q$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$6$
C
$12$
D
$-6$

Solution

(A) ધારો કે $x^{pq p^2} = y^{qr} = z^{p^2 r} = k$. તેથી $pq p^2 = \log_x k$,$qr = \log_y k$,અને $p^2 r = \log_z k$.
બેઝ બદલવાના નિયમ મુજબ,$\log_y x = \frac{p^3}{r}$,$\log_z y = \frac{q}{p^2}$,અને $\log_x z = \frac{r}{pq}$.
શ્રેણી $3, 3 \log_y x, 3 \log_z y, 7 \log_x z$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
$3 \log_y x - 3 = \frac{1}{2} \implies \log_y x = \frac{7}{6}$.
$p=2, q=3, r=7$ ઉકેલતા,$r - p - q = 7 - 2 - 3 = 2$ મળે છે.
5
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $p, q \in \mathbb{R}$ અને $(1-\sqrt{3}i)^{200} = 2^{199}(p + iq)$,જ્યાં $i = \sqrt{-1}$. તો $p + q + q^2$ અને $p - q + q^2$ એ કયા સમીકરણના બીજ છે?
A
$x^2 + 4x - 1 = 0$
B
$x^2 - 4x + 1 = 0$
C
$x^2 + 4x + 1 = 0$
D
$x^2 - 4x - 1 = 0$

Solution

(B) આપેલ છે $(1-\sqrt{3}i)^{200} = 2^{199}(p + iq)$.
ધ્રુવીય સ્વરૂપમાં ફેરવતા: $1-\sqrt{3}i = 2(\cos(\frac{-\pi}{3}) + i\sin(\frac{-\pi}{3}))$.
તેથી,$(1-\sqrt{3}i)^{200} = 2^{200}(\cos(\frac{-200\pi}{3}) + i\sin(\frac{-200\pi}{3}))$.
અહીં $\frac{-200\pi}{3} = -66\pi - \frac{2\pi}{3}$,તેથી $\cos(\frac{-200\pi}{3}) = -\frac{1}{2}$ અને $\sin(\frac{-200\pi}{3}) = -\frac{\sqrt{3}}{2}$.
આમ,$2^{200}(-\frac{1}{2} - i\frac{\sqrt{3}}{2}) = 2^{199}(p + iq)$.
$p + iq = -1 - i\sqrt{3}$,તેથી $p = -1$ અને $q = -\sqrt{3}$.
ધારો કે $\alpha = p + q + q^2 = -1 - \sqrt{3} + 3 = 2 - \sqrt{3}$.
ધારો કે $\beta = p - q + q^2 = -1 + \sqrt{3} + 3 = 2 + \sqrt{3}$.
બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta = 4$.
બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta = 1$.
સમીકરણ $x^2 - 4x + 1 = 0$ મળે છે.
6
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
સંયુક્ત વિધાન $(\sim(P \wedge Q)) \vee ((\sim P) \wedge Q) \Rightarrow ((\sim P) \wedge (\sim Q))$ કોના સમકક્ષ છે?
A
$((\sim P) \vee Q) \wedge ((\sim Q) \vee P)$
B
$(\sim Q) \vee P$
C
$((\sim P) \vee Q) \wedge (\sim Q)$
D
$(\sim P) \vee Q$

Solution

(B) ધારો કે આપેલ વિધાન $r \Rightarrow s$ છે,જ્યાં $r = (\sim(P \wedge Q)) \vee ((\sim P) \wedge Q)$ અને $s = ((\sim P) \wedge (\sim Q))$ છે.
સત્યતા કોષ્ટક મુજબ,$r \Rightarrow s$ નું મૂલ્ય $P \Leftrightarrow Q$ જેવું જ છે.
7
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
સમીકરણ $x^2-4x+[x]+3=x[x]$,જ્યાં $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે,તેના:
A
$(-\infty, \infty)$ માં બરાબર બે ઉકેલો છે
B
કોઈ ઉકેલ નથી
C
$(-\infty, 1)$ માં અનન્ય ઉકેલ છે
D
$(-\infty, \infty)$ માં અનન્ય ઉકેલ છે

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $x^2-4x+[x]+3=x[x]$
પદોને ગોઠવતા: $x^2-4x+3=x[x]-[x]$
ડાબી બાજુના અવયવ પાડતા: $(x-1)(x-3)=[x](x-1)$
આ સૂચવે છે કે: $(x-1)(x-3-[x]) = 0$
તેથી,$x=1$ અથવા $x-3=[x]$
$x-3=[x]$ માટે,આપણને $x-[x]=3$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે અપૂર્ણાંક ભાગ $\{x\}=3$.
અપૂર્ણાંક ભાગ $\{x\}$ એ $0 \le \{x\} < 1$ નું પાલન કરતું હોવાથી,$\{x\}=3$ સમીકરણનો કોઈ ઉકેલ નથી.
આમ,એકમાત્ર ઉકેલ $x=1$ છે.
8
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\Omega$ એ નિદર્શ અવકાશ છે અને $A \subseteq \Omega$ એ એક ઘટના છે. નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
$(S1) : \text{જો } P(A) = 0, \text{ તો } A = \phi$
$(S2) : \text{જો } P(A) = 1, \text{ તો } A = \Omega$
તો:
A
માત્ર $(S1)$ સત્ય છે
B
માત્ર $(S2)$ સત્ય છે
C
$(S1)$ અને $(S2)$ બંને સત્ય છે
D
$(S1)$ અને $(S2)$ બંને અસત્ય છે

Solution

(C) સંભાવના સિદ્ધાંતમાં,નિદર્શ અવકાશ $\Omega$ અને ઘટના $A \subseteq \Omega$ માટે:
$1$. જો $P(A) = 0$ હોય,તો તેનો અર્થ એ છે કે ઘટના $A$ એ અશક્ય ઘટના છે,એટલે કે $A = \phi$. તેથી,$(S1)$ સત્ય છે.
$2$. જો $P(A) = 1$ હોય,તો તેનો અર્થ એ છે કે ઘટના $A$ એ ચોક્કસ ઘટના છે,એટલે કે $A = \Omega$. તેથી,$(S2)$ સત્ય છે.
આમ,બંને વિધાનો $(S1)$ અને $(S2)$ સત્ય છે.
9
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $C$ એ $(2,0)$ પર કેન્દ્રિત અને $\frac{x^2}{36}+\frac{y^2}{16}=1$ ઉપવલયમાં અંતર્ગત સૌથી મોટું વર્તુળ છે. જો $(1, \alpha)$ એ $C$ પર આવેલું હોય,તો $10 \alpha^2$ ની કિંમત $.........$ છે.
A
$117$
B
$116$
C
$136$
D
$125$

Solution

(C) ઉપવલય $\frac{x^2}{36}+\frac{y^2}{16}=1$ ના કોઈપણ બિંદુ $P(6 \cos \theta, 4 \sin \theta)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $3x \sec \theta - 2y \operatorname{cosec} \theta = 20$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વર્તુળનું કેન્દ્ર $(2,0)$ છે અને તે ઉપવલયમાં અંતર્ગત હોવાથી,સંપર્ક બિંદુ $P$ આગળનો અભિલંબ વર્તુળના કેન્દ્ર $(2,0)$ માંથી પસાર થવો જોઈએ.
અભિલંબના સમીકરણમાં $(2,0)$ મૂકતા: $3(2) \sec \theta - 2(0) \operatorname{cosec} \theta = 20 \implies 6 \sec \theta = 20 \implies \cos \theta = \frac{6}{20} = \frac{3}{10}$.
તેથી $\sin^2 \theta = 1 - \cos^2 \theta = 1 - \frac{9}{100} = \frac{91}{100}$,એટલે કે $\sin \theta = \frac{\sqrt{91}}{10}$.
સંપર્ક બિંદુ $P = (6 \cdot \frac{3}{10}, 4 \cdot \frac{\sqrt{91}}{10}) = (1.8, 0.4\sqrt{91})$ છે.
વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ એ $(2,0)$ અને $P$ વચ્ચેનું અંતર છે:
$r^2 = (1.8 - 2)^2 + (0.4\sqrt{91} - 0)^2 = (-0.2)^2 + 0.16(91) = 0.04 + 14.56 = 14.6$.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x-2)^2 + y^2 = 14.6$ છે.
જો $(1, \alpha)$ વર્તુળ પર હોય: $(1-2)^2 + \alpha^2 = 14.6 \implies 1 + \alpha^2 = 14.6 \implies \alpha^2 = 13.6$.
તેથી,$10 \alpha^2 = 10(13.6) = 136$.
Solution diagram
10
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\sum_{r=0}^{2023} r \cdot ^{2023}C_r = 2023 \times \alpha \times 2^{2022}$ છે. તો $\alpha$ ની કિંમત $............$ છે.
A
$1$
B
$2023$
C
$2022$
D
$0$

Solution

(A) આપણે દ્વિપદી સહગુણકો માટેનું પ્રમાણિત નિત્યસમ જાણીએ છીએ: $\sum_{r=0}^{n} r \cdot ^{n}C_r = n \cdot 2^{n-1}$.
આપેલ પદાવલિ $\sum_{r=0}^{2023} r \cdot ^{2023}C_r$ માટે,આપણે નિત્યસમમાં $n = 2023$ મૂકીએ છીએ:
$\sum_{r=0}^{2023} r \cdot ^{2023}C_r = 2023 \cdot 2^{2023-1} = 2023 \cdot 2^{2022}$.
આ પરિણામની સરખામણી આપેલ પદાવલિ $2023 \times \alpha \times 2^{2022}$ સાથે કરતા,આપણને મળે છે:
$2023 \cdot 2^{2022} = 2023 \cdot \alpha \cdot 2^{2022}$.
બંને બાજુને $2023 \cdot 2^{2022}$ વડે ભાગતા,આપણને $\alpha = 1$ મળે છે.
11
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
$123412341$ સંખ્યાના તમામ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય તેવી $9$ અંકની સંખ્યાઓ,જેમાં બેકી અંકો માત્ર બેકી સ્થાનો પર જ આવે,તેની સંખ્યા $..........$ છે.
A
$58$
B
$59$
C
$60$
D
$61$

Solution

(C) આપેલ સંખ્યા $123412341$ છે. અંકો ${1, 1, 1, 2, 2, 3, 3, 4, 4}$ છે.
અહીં $5$ એકી અંકો ${1, 1, 1, 3, 3}$ અને $4$ બેકી અંકો ${2, 2, 4, 4}$ છે.
$9$ અંકની સંખ્યામાં $9$ સ્થાનો હોય છે: $1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9$.
બેકી સ્થાનો $2, 4, 6, 8$ છે (કુલ $4$ સ્થાનો).
એકી સ્થાનો $1, 3, 5, 7, 9$ છે (કુલ $5$ સ્થાનો).
શરત મુજબ,$4$ બેકી અંકો $4$ બેકી સ્થાનો પર હોવા જોઈએ.
$4$ બેકી અંકો ${2, 2, 4, 4}$ ને $4$ બેકી સ્થાનો પર ગોઠવવાની રીતો $\frac{4!}{2!2!} = 6$ છે.
$5$ એકી અંકો ${1, 1, 1, 3, 3}$ ને $5$ એકી સ્થાનો પર ગોઠવવાની રીતો $\frac{5!}{3!2!} = 10$ છે.
કુલ સંખ્યા $= 6 \times 10 = 60$.
12
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\lambda \in R$ અને સમીકરણ $E$ એ $|x|^2 - 2|x| + |\lambda - 3| = 0$ છે. તો ગણ $S = \{x + \lambda : x \text{ એ } E \text{ નો પૂર્ણાંક ઉકેલ છે}\}$ માં સૌથી મોટો ઘટક $..........$ છે.
A
$4$
B
$3$
C
$5$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $|x|^2 - 2|x| + |\lambda - 3| = 0$ છે.
આને $(|x| - 1)^2 = 1 - |\lambda - 3|$ તરીકે લખી શકાય.
$x$ વાસ્તવિક ઉકેલ હોય તે માટે $1 - |\lambda - 3| \ge 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $2 \le \lambda \le 4$.
$x$ પૂર્ણાંક હોવાથી,$(|x| - 1)^2$ એ પૂર્ણ વર્ગ હોવો જોઈએ,એટલે કે $0$ અથવા $1$.
કિસ્સો $1$: $(|x| - 1)^2 = 0 \implies |x| = 1 \implies x = \pm 1$. તો $1 - |\lambda - 3| = 0 \implies |\lambda - 3| = 1 \implies \lambda = 4$ અથવા $\lambda = 2$.
જો $\lambda = 4, x = 1, -1$,તો $x + \lambda$ ની કિંમત $5$ અથવા $3$ મળે.
જો $\lambda = 2, x = 1, -1$,તો $x + \lambda$ ની કિંમત $3$ અથવા $1$ મળે.
કિસ્સો $2$: $(|x| - 1)^2 = 1 \implies |x| = 2$ અથવા $0 \implies x = \pm 2, 0$. તો $1 - |\lambda - 3| = 1 \implies |\lambda - 3| = 0 \implies \lambda = 3$.
જો $\lambda = 3, x = 2, -2, 0$,તો $x + \lambda$ ની કિંમત $5, 1, 3$ મળે.
ગણ $S = \{5, 3, 1\}$ છે. સૌથી મોટો ઘટક $5$ છે.
13
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
એક છોકરાએ $12$ ઉપલબ્ધ અભ્યાસક્રમોમાંથી પાંચ અભ્યાસક્રમો પસંદ કરવાના છે,જેમાંથી $5$ અભ્યાસક્રમો ભાષાના અભ્યાસક્રમો છે. જો તે વધુમાં વધુ બે ભાષાના અભ્યાસક્રમો પસંદ કરી શકે,તો તે પાંચ અભ્યાસક્રમો કેટલી રીતે પસંદ કરી શકે?
A
$454$
B
$465$
C
$546$
D
$645$

Solution

(C) કુલ અભ્યાસક્રમો = $12$,ભાષાના અભ્યાસક્રમો = $5$,અન્ય અભ્યાસક્રમો = $7$.
આપણે $5$ અભ્યાસક્રમો એવી રીતે પસંદ કરવાના છે કે જેમાં વધુમાં વધુ $2$ ભાષાના હોય.
કિસ્સો $1$: $0$ ભાષાના અને $5$ અન્ય અભ્યાસક્રમો:
$^{5}C_{0} \times ^{7}C_{5} = 1 \times 21 = 21$.
કિસ્સો $2$: $1$ ભાષાનો અને $4$ અન્ય અભ્યાસક્રમો:
$^{5}C_{1} \times ^{7}C_{4} = 5 \times 35 = 175$.
કિસ્સો $3$: $2$ ભાષાના અને $3$ અન્ય અભ્યાસક્રમો:
$^{5}C_{2} \times ^{7}C_{3} = 10 \times 35 = 350$.
કુલ રીતો = $21 + 175 + 350 = 546$.
14
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે વક્ર $9x^2 + 16y^2 = 144$ ને સ્પર્શક યામ અક્ષોને બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદે છે. તો,રેખાખંડ $AB$ ની ન્યૂનતમ લંબાઈ $.........$ છે.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(C) ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{16} + \frac{y^2}{9} = 1$ છે.
ઉપવલય પરનું કોઈપણ બિંદુ $P$ ને $(4 \cos \theta, 3 \sin \theta)$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
$P$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $\frac{x \cos \theta}{4} + \frac{y \sin \theta}{3} = 1$ છે.
$A$ (જ્યાં $y=0$) ના યામ $(4 \sec \theta, 0)$ અને $B$ (જ્યાં $x=0$) ના યામ $(0, 3 \operatorname{cosec} \theta)$ છે.
રેખાખંડ $AB$ ની લંબાઈ $L$ માટે $L^2 = 16 \sec^2 \theta + 9 \operatorname{cosec}^2 \theta$ થાય.
નિત્યસમ $\sec^2 \theta = 1 + \tan^2 \theta$ અને $\operatorname{cosec}^2 \theta = 1 + \cot^2 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,$L^2 = 16(1 + \tan^2 \theta) + 9(1 + \cot^2 \theta) = 25 + 16 \tan^2 \theta + 9 \cot^2 \theta$ મળે.
$AM$-$GM$ અસમતા મુજબ,$16 \tan^2 \theta + 9 \cot^2 \theta \geq 2 \sqrt{16 \tan^2 \theta \cdot 9 \cot^2 \theta} = 2 \cdot 4 \cdot 3 = 24$.
તેથી,$L^2 \geq 25 + 24 = 49$,જેનો અર્થ છે કે $L \geq 7$.
રેખાખંડ $AB$ ની ન્યૂનતમ લંબાઈ $7$ છે.
15
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
એક $GP$ નું $4^{\text{th}}$ પદ $500$ છે અને તેનો સામાન્ય ગુણોત્તર $\frac{1}{m}$ છે,જ્યાં $m \in N$. ધારો કે $S_n$ એ આ $GP$ ના પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો દર્શાવે છે. જો $S_6 > S_5+1$ અને $S_7 < S_6+\frac{1}{2}$ હોય,તો $m$ ના શક્ય મૂલ્યોની સંખ્યા $..........$ છે.
A
$11$
B
$10$
C
$12$
D
$15$

Solution

(C) આપેલ છે $T_4 = ar^3 = 500$,જ્યાં $r = \frac{1}{m}$.
તેથી,$a(\frac{1}{m})^3 = 500 \implies a = 500m^3$.
આપેલ છે $S_6 > S_5 + 1 \implies S_6 - S_5 > 1 \implies T_6 > 1$.
$ar^5 > 1 \implies 500m^3 \cdot (\frac{1}{m})^5 > 1 \implies \frac{500}{m^2} > 1 \implies m^2 < 500$.
આપેલ છે $S_7 < S_6 + \frac{1}{2} \implies S_7 - S_6 < \frac{1}{2} \implies T_7 < \frac{1}{2}$.
$ar^6 < \frac{1}{2} \implies 500m^3 \cdot (\frac{1}{m})^6 < \frac{1}{2} \implies \frac{500}{m^3} < \frac{1}{2} \implies m^3 > 1000 \implies m > 10$.
$m^2 < 500$ અને $m > 10$ ને જોડતા,આપણને $10 < m < \sqrt{500} \approx 22.36$ મળે છે.
$m \in N$ હોવાથી,$m \in \{11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22\}$.
$m$ ના શક્ય મૂલ્યોની સંખ્યા $12$ છે.
16
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે છ સંખ્યાઓ $a_1, a_2, a_3, a_4, a_5, a_6$ એ $A.P.$ માં છે અને $a_1+a_3=10$ છે. જો આ છ સંખ્યાઓનો મધ્યક $\frac{19}{2}$ હોય અને તેમનું વિચરણ $\sigma^2$ હોય,તો $8 \sigma^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$220$
B
$210$
C
$200$
D
$105$

Solution

(B) ધારો કે $a_1, a_2, a_3, a_4, a_5, a_6$ એ સામાન્ય તફાવત $d$ સાથે $A.P.$ માં છે.
$a_1 + a_3 = a_1 + (a_1 + 2d) = 2a_1 + 2d = 10 \Rightarrow a_1 + d = 5$.
છ સંખ્યાઓનો મધ્યક $\frac{a_1 + a_2 + a_3 + a_4 + a_5 + a_6}{6} = \frac{19}{2}$ છે.
સંખ્યાઓનો સરવાળો $= 6 \times \frac{19}{2} = 57$.
$A.P.$ માટે સરવાળાના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$S_6 = \frac{6}{2}(2a_1 + 5d) = 3(2a_1 + 5d) = 57 \Rightarrow 2a_1 + 5d = 19$.
$a_1 + d = 5$ અને $2a_1 + 5d = 19$ ઉકેલતા,આપણને $d = 3$ અને $a_1 = 2$ મળે છે.
સંખ્યાઓ $2, 5, 8, 11, 14, 17$ છે.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2 = \frac{2^2 + 5^2 + 8^2 + 11^2 + 14^2 + 17^2}{6} - (\frac{19}{2})^2$.
$\sigma^2 = \frac{4 + 25 + 64 + 121 + 196 + 289}{6} - \frac{361}{4} = \frac{699}{6} - \frac{361}{4} = 116.5 - 90.25 = 26.25 = \frac{105}{4}$.
તેથી,$8 \sigma^2 = 8 \times \frac{105}{4} = 210$.
17
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $f(x)$ એક એવું વિધેય છે કે જેથી તમામ $x, y \in \mathbb{N}$ માટે $f(x+y)=f(x) \cdot f(y)$ થાય. જો $f(1)=3$ અને $\sum_{k=1}^{n} f(k)=3279$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$8$
C
$7$
D
$9$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x+y)=f(x) \cdot f(y)$ તમામ $x, y \in \mathbb{N}$ માટે અને $f(1)=3$.
આપણે શ્રેણીના પદો શોધી શકીએ છીએ:
$f(1)=3$
$f(2)=f(1+1)=f(1) \cdot f(1)=3^2=9$
$f(3)=f(2+1)=f(2) \cdot f(1)=3^2 \cdot 3=3^3=27$
સામાન્ય રીતે,$f(k)=3^k$.
સરવાળો $\sum_{k=1}^{n} f(k) = \sum_{k=1}^{n} 3^k = 3279$ આપેલ છે.
આ એક સમગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $a=3$,સામાન્ય ગુણોત્તર $r=3$ અને $n$ પદો છે.
સરવાળાનું સૂત્ર $S_n = \frac{a(r^n-1)}{r-1}$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{3(3^n-1)}{3-1} = 3279$
$\frac{3(3^n-1)}{2} = 3279$
$3(3^n-1) = 6558$
$3^n-1 = 2186$
$3^n = 2187$
કારણ કે $3^7 = 2187$,તેથી $n=7$ મળે છે.
18
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
સમીકરણ $3(x^2 + \frac{1}{x^2}) - 2(x + \frac{1}{x}) + 5 = 0$ ના વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$0$
C
$3$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $3(x^2 + \frac{1}{x^2}) - 2(x + \frac{1}{x}) + 5 = 0$
ધારો કે $t = x + \frac{1}{x}$. તેથી $x^2 + \frac{1}{x^2} = t^2 - 2$.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $3(t^2 - 2) - 2t + 5 = 0$
$3t^2 - 6 - 2t + 5 = 0$
$3t^2 - 2t - 1 = 0$
અવયવ પાડતા: $3t^2 - 3t + t - 1 = 0 \Rightarrow 3t(t - 1) + 1(t - 1) = 0$
$(3t + 1)(t - 1) = 0$,તેથી $t = 1$ અથવા $t = -\frac{1}{3}$.
કિસ્સો $1$: $x + \frac{1}{x} = 1 \Rightarrow x^2 - x + 1 = 0$. વિવેચક $D = (-1)^2 - 4(1)(1) = -3 < 0$. કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $2$: $x + \frac{1}{x} = -\frac{1}{3} \Rightarrow 3x^2 + x + 3 = 0$. વિવેચક $D = (1)^2 - 4(3)(3) = 1 - 36 = -35 < 0$. કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
આમ,વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા $0$ છે.
19
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
$3, 5, 6, 7, 8$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને પુનરાવર્તન વગર $7000$ થી મોટી કેટલી પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ બનાવી શકાય?
A
$120$
B
$168$
C
$220$
D
$48$

Solution

(B) $3, 5, 6, 7, 8$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને પુનરાવર્તન વગર $7000$ થી મોટી સંખ્યા બનાવવા માટે આપણે $4$-અંકની અથવા $5$-અંકની સંખ્યાઓ બનાવી શકીએ.
$1$. $4$-અંકની સંખ્યાઓ માટે:
પ્રથમ અંક (હજારનું સ્થાન) $7$ અથવા $8$ હોવો જોઈએ (કારણ કે સંખ્યા $> 7000$ હોવી જોઈએ).
જો પ્રથમ અંક $7$ અથવા $8$ ($2$ વિકલ્પો) હોય,તો બાકીના $3$ સ્થાનો બાકીના $4$ અંકો દ્વારા $P(4, 3) = 4 \times 3 \times 2 = 24$ રીતે ભરી શકાય.
કુલ $4$-અંકની સંખ્યાઓ $= 2 \times 24 = 48$.
$2$. $5$-અંકની સંખ્યાઓ માટે:
આ $5$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનતી તમામ $5$-અંકની સંખ્યાઓ $7000$ થી મોટી જ હોય છે,તેથી આવી સંખ્યાઓની કુલ સંખ્યા $5! = 120$ છે.
કુલ સંખ્યાઓ $= 48 + 120 = 168$.
20
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$\left(\frac{1+\sin \frac{2 \pi}{9}+i \cos \frac{2 \pi}{9}}{1+\sin \frac{2 \pi}{9}-i \cos \frac{2 \pi}{9}}\right)^3$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{-1}{2}(1-i \sqrt{3})$
B
$\frac{1}{2}(1-i \sqrt{3})$
C
$\frac{-1}{2}(\sqrt{3}-i)$
D
$\frac{1}{2}(\sqrt{3}+i)$

Solution

(C) ધારો કે $z = \sin \frac{2 \pi}{9} + i \cos \frac{2 \pi}{9}$.
અહીં $|z|^2 = 1$ હોવાથી,$\bar{z} = \frac{1}{z}$ થાય.
આથી પદાવલિ $\left(\frac{1+z}{1+\bar{z}}\right)^3 = \left(\frac{1+z}{1+\frac{1}{z}}\right)^3 = z^3$ બને.
હવે,$z = i(\cos \frac{2 \pi}{9} - i \sin \frac{2 \pi}{9}) = i e^{-i \frac{2 \pi}{9}}$.
તેથી $z^3 = (i e^{-i \frac{2 \pi}{9}})^3 = i^3 e^{-i \frac{6 \pi}{9}} = -i e^{-i \frac{2 \pi}{3}}$.
$z^3 = -i (\cos \frac{2 \pi}{3} - i \sin \frac{2 \pi}{3}) = -i (-\frac{1}{2} - i \frac{\sqrt{3}}{2}) = -\frac{1}{2}(\sqrt{3}-i)$.
21
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ના સમીકરણો અનુક્રમે $(\lambda+1) x +\lambda y =4$ અને $\lambda x +(1-\lambda) y +\lambda=0$ છે. તેનો શિરોબિંદુ $A$ એ $y$-અક્ષ પર છે અને તેનું લંબકેન્દ્ર $(1,2)$ છે. બિંદુ $C$ થી પ્રથમ ચરણમાં પરવલય $y^2=6 x$ ના ભાગ પર દોરેલા સ્પર્શકની લંબાઈ કેટલી છે?
A
$\sqrt{6}$
B
$2 \sqrt{2}$
C
$2$
D
$4$

Solution

(B) બાજુઓના સમીકરણો $AB: (\lambda+1)x + \lambda y = 4$ અને $AC: \lambda x + (1-\lambda)y + \lambda = 0$ છે.
શિરોબિંદુ $A$ એ $y$-અક્ષ પર હોવાથી,$A$ નો $y$-યામ શોધવા માટે આપણે બંને સમીકરણોમાં $x=0$ મૂકીએ છીએ.
$AB$ માટે,$y = 4/\lambda$. $AC$ માટે,$y = \lambda/(\lambda-1)$.
આ બંનેને સરખાવતા,$4/\lambda = \lambda/(\lambda-1)$ $\Rightarrow 4\lambda - 4 = \lambda^2$ $\Rightarrow \lambda^2 - 4\lambda + 4 = 0$ $\Rightarrow (\lambda-2)^2 = 0$ $\Rightarrow \lambda = 2$.
$\lambda=2$ મૂકતા,$AB: 3x + 2y = 4$ અને $AC: 2x - y + 2 = 0$ મળે છે. આમ,$A$ એ $(0,2)$ છે.
ધારો કે $C$ એ $(\alpha, 2\alpha+2)$ છે (કારણ કે $C$ એ $AC$ પર છે).
લંબકેન્દ્ર $H(1,2)$ એ વેધનું છેદબિંદુ છે. $C$ માંથી પસાર થતો વેધ $AB$ ને લંબ છે. $AB$ નો ઢાળ $-3/2$ છે,તેથી $C$ માંથી પસાર થતા વેધનો ઢાળ $2/3$ છે.
$H(1,2)$ અને $C(\alpha, 2\alpha+2)$ માંથી પસાર થતી રેખાનો ઢાળ $(2\alpha+2-2)/(\alpha-1) = 2\alpha/(\alpha-1)$ છે.
$2\alpha/(\alpha-1) = 2/3$ $\Rightarrow 6\alpha = 2\alpha - 2$ $\Rightarrow 4\alpha = -2$ $\Rightarrow \alpha = -1/2$ લેતા.
આમ,$C$ એ $(-1/2, 1)$ છે.
પરવલય $y^2 = 6x$ છે,તેથી $4a = 6 \Rightarrow a = 3/2$. સ્પર્શક $y = mx + a/m = mx + 3/(2m)$ છે.
સ્પર્શક $C(-1/2, 1)$ માંથી પસાર થતો હોવાથી,$1 = m(-1/2) + 3/(2m)$ $\Rightarrow 2 = -m + 3/m$ $\Rightarrow m^2 + 2m - 3 = 0$.
$m$ માટે ઉકેલતા,$(m+3)(m-1) = 0 \Rightarrow m = 1$ અથવા $m = -3$.
પ્રથમ ચરણ માટે,સ્પર્શબિંદુ $T(a/m^2, 2a/m) = (3/(2m^2), 3/m)$ છે.
$m=1$ માટે,$T = (3/2, 3)$. અંતર $CT = \sqrt{(3/2 - (-1/2))^2 + (3-1)^2} = \sqrt{2^2 + 2^2} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$.
Solution diagram
22
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$a$ ની તમામ કિંમતોનો ગણ જેના માટે $\lim_{x \rightarrow a}(\lfloor x-5 \rfloor - \lfloor 2x+2 \rfloor) = 0$ થાય,જ્યાં $\lfloor \alpha \rfloor$ એ $\alpha$ થી નાનો અથવા તેના જેટલો મહત્તમ પૂર્ણાંક દર્શાવે છે,તે શું છે?
A
$(-7.5, -6.5)$
B
$(-7.5, -6.5]$
C
$[-7.5, -6.5]$
D
$[-7.5, -6.5)$

Solution

(D) આપણને $\lim_{x \rightarrow a}(\lfloor x-5 \rfloor - \lfloor 2x+2 \rfloor) = 0$ આપેલ છે.
આનું સાદું રૂપ $\lim_{x \rightarrow a}(\lfloor x \rfloor - \lfloor 2x \rfloor) = 7$ થાય છે.
ધારો કે $a = I + f$,જ્યાં $I$ પૂર્ણાંક છે અને $f \in [0, 1)$.
જો $f \in [0, 0.5)$ હોય,તો $\lfloor a \rfloor = I$ અને $\lfloor 2a \rfloor = 2I$ થાય. તેથી $I - 2I = 7 \Rightarrow I = -7$. આમ $a \in [-7, -6.5)$.
જો $f \in [0.5, 1)$ હોય,તો $\lfloor a \rfloor = I$ અને $\lfloor 2a \rfloor = 2I + 1$ થાય. તેથી $I - (2I + 1) = 7 \Rightarrow I = -8$. આમ $a \in [-7.5, -7)$.
બંનેને જોડતા,$a \in [-7.5, -6.5)$ મળે છે.
23
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો $\sum_{k=1}^{30} k \left({ }^{30} C _k\right)^2 = \frac{\alpha 60 !}{(30 !)^2}$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$30$
B
$60$
C
$15$
D
$10$

Solution

(C) ધારો કે $S = \sum_{k=1}^{30} k \left({ }^{30} C _k\right)^2$.
ગુણધર્મ ${ }^{n} C _k = { }^{n} C _{n-k}$ નો ઉપયોગ કરતા,$S = \sum_{k=1}^{30} k \left({ }^{30} C _{30-k}\right)^2$.
$j = 30-k$ લેતા,$S = \sum_{j=0}^{29} (30-j) \left({ }^{30} C _j\right)^2$.
આમ,$2S = 30 \sum_{k=0}^{30} \left({ }^{30} C _k\right)^2 = 30 \times { }^{60} C _{30}$.
$S = 15 \times { }^{60} C _{30} = 15 \times \frac{60!}{(30!)^2}$.
તેથી,$\alpha = 15$.
24
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
વર્તુળ $C_1: (x-4)^2 + (y-5)^2 = 4$ ની જીવાઓ કે જે કેન્દ્ર આગળ $\theta_i$ ખૂણો આંતરે છે,તેના મધ્યબિંદુઓનો બિંદુપથ $r_i$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ છે. જો $\theta_1 = \frac{\pi}{3}$,$\theta_3 = \frac{2\pi}{3}$ અને $r_1^2 = r_2^2 + r_3^2$ હોય,તો $\theta_2$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{3\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(D) ધારો કે $C(4, 5)$ એ $R = 2$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળનું કેન્દ્ર છે. ધારો કે $P(h, k)$ એ જીવા $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે જે કેન્દ્ર $C$ આગળ $\theta$ ખૂણો આંતરે છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle CPB$ માં,$CP = R \cos(\frac{\theta}{2}) = 2 \cos(\frac{\theta}{2})$ થાય.
અંતર $CP$ એ કેન્દ્ર $(4, 5)$ થી બિંદુ $P(h, k)$ સુધીનું અંતર છે,તેથી $CP^2 = (h-4)^2 + (k-5)^2$.
આમ,$(h-4)^2 + (k-5)^2 = 4 \cos^2(\frac{\theta}{2})$.
આ $r = 2 \cos(\frac{\theta}{2})$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ દર્શાવે છે.
આપેલ છે કે $r_i = 2 \cos(\frac{\theta_i}{2})$,તેથી $r_i^2 = 4 \cos^2(\frac{\theta_i}{2})$.
$\theta_1 = \frac{\pi}{3}$ માટે,$r_1^2 = 4 \cos^2(\frac{\pi}{6}) = 4 \times (\frac{\sqrt{3}}{2})^2 = 3$.
$\theta_3 = \frac{2\pi}{3}$ માટે,$r_3^2 = 4 \cos^2(\frac{\pi}{3}) = 4 \times (\frac{1}{2})^2 = 1$.
$r_1^2 = r_2^2 + r_3^2$ હોવાથી,$3 = r_2^2 + 1$,જેનો અર્થ છે કે $r_2^2 = 2$.
$r_2^2 = 4 \cos^2(\frac{\theta_2}{2})$ મૂકતા,આપણને $4 \cos^2(\frac{\theta_2}{2}) = 2$ મળે,તેથી $\cos^2(\frac{\theta_2}{2}) = \frac{1}{2}$.
આનો અર્થ એ છે કે $\cos(\frac{\theta_2}{2}) = \frac{1}{\sqrt{2}}$,તેથી $\frac{\theta_2}{2} = \frac{\pi}{4}$,જે $\theta_2 = \frac{\pi}{2}$ આપે છે.
Solution diagram
25
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $p$ અને $q$ બે વિધાનો છે. તો $\sim(p \wedge (p \Rightarrow \sim q))$ એ કોના સમકક્ષ છે?
A
$p \vee (p \wedge (\sim q))$
B
$p \vee ((\sim p) \wedge q)$
C
$(\sim p) \vee q$
D
$p \vee (p \wedge q)$

Solution

(C) આપણને પદાવલિ $\sim(p \wedge (p \rightarrow \sim q))$ આપેલ છે.
ડી મોર્ગનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\sim(A \wedge B) \equiv \sim A \vee \sim B$:
$\sim(p \wedge (p$ $\rightarrow \sim q)) \equiv \sim p \vee \sim(p$ $\rightarrow \sim q)$.
કારણ કે $p \rightarrow q \equiv \sim p \vee q$,તેથી $p \rightarrow \sim q \equiv \sim p \vee \sim q$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$\equiv \sim p \vee \sim(\sim p \vee \sim q)$.
ફરીથી ડી મોર્ગનનો નિયમ લાગુ કરતા:
$\equiv \sim p \vee (p \wedge q)$.
વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$A \vee (B \wedge C) \equiv (A \vee B) \wedge (A \vee C)$:
$\equiv (\sim p \vee p) \wedge (\sim p \vee q)$.
કારણ કે $\sim p \vee p \equiv t$ (નિરર્થક સત્ય):
$\equiv t \wedge (\sim p \vee q)$.
$\equiv \sim p \vee q$.
26
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો $\frac{1^3+2^3+3^3+\ldots n \text{ પદો સુધી}}{1 \cdot 3+2 \cdot 5+3 \cdot 7+\ldots n \text{ પદો સુધી}} = \frac{9}{5}$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$15$
C
$20$
D
$5$

Solution

(D) અંશનો સરવાળો $\sum_{r=1}^n r^3 = \left(\frac{n(n+1)}{2}\right)^2$ છે.
છેદ $\sum_{r=1}^n r(2r+1) = \sum_{r=1}^n (2r^2+r) = 2\sum r^2 + \sum r$ છે.
પ્રમાણિત સરવાળાના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા: $2 \cdot \frac{n(n+1)(2n+1)}{6} + \frac{n(n+1)}{2} = \frac{n(n+1)(4n+5)}{6}$.
આપેલ ગુણોત્તર: $\frac{\frac{n^2(n+1)^2}{4}}{\frac{n(n+1)(4n+5)}{6}} = \frac{9}{5}$.
સાદું રૂપ આપતા: $\frac{3n(n+1)}{2(4n+5)} = \frac{9}{5}$.
$\frac{n(n+1)}{2(4n+5)} = \frac{3}{5} \Rightarrow 5n^2 + 5n = 24n + 30$.
$5n^2 - 19n - 30 = 0$.
$(n-5)(5n+6) = 0$.
$n$ ધન પૂર્ણાંક હોવાથી,$n = 5$.
27
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\left(x-\frac{3}{x^2}\right)^n, x \neq 0, n \in N$ ના વિસ્તરણમાં પ્રથમ ત્રણ પદોના સહગુણકોનો સરવાળો $376$ છે. તો $x^4$ નો સહગુણક $......$ છે.
A
$404$
B
$403$
C
$402$
D
$405$

Solution

(D) આપેલ દ્વિપદી પદાવલિ $\left(x-\frac{3}{x^2}\right)^n$ છે.
દ્વિપદી પ્રમેય મુજબ પ્રથમ ત્રણ પદો નીચે મુજબ છે:
$T_1 = { }^n C_0 x^n$
$T_2 = -3 { }^n C_1 x^{n-3}$
$T_3 = 9 { }^n C_2 x^{n-6}$
સહગુણકોનો સરવાળો $376$ આપેલ છે:
${ }^n C_0 - 3 { }^n C_1 + 9 { }^n C_2 = 376$
$1 - 3n + 9 \frac{n(n-1)}{2} = 376$
$9n^2 - 15n - 750 = 0$
$3n^2 - 5n - 250 = 0$
$(n-10)(3n+25) = 0$
$n = 10$ મળે છે.
વ્યાપક પદ $T_{r+1} = { }^{10} C_r (-3)^r x^{10-3r}$ છે.
$x^4$ ના સહગુણક માટે $10-3r = 4$ લેતા $r = 2$ મળે.
તેથી સહગુણક ${ }^{10} C_2 (-3)^2 = 45 \times 9 = 405$ થાય.
28
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $S=\{\theta \in[0,2 \pi): \tan (\pi \cos \theta)+\tan (\pi \sin \theta)=0\}$. તો $\sum_{\theta \in S } \sin ^2\left(\theta+\frac{\pi}{4}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$6$
C
$8$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\tan (\pi \cos \theta) + \tan (\pi \sin \theta) = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\tan (\pi \cos \theta) = -\tan (\pi \sin \theta) = \tan (-\pi \sin \theta)$.
તેથી,$\pi \cos \theta = n\pi - \pi \sin \theta$,જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$.
$\pi$ વડે ભાગતા,આપણને $\sin \theta + \cos \theta = n$ મળે છે.
કારણ કે $-\sqrt{2} \leq \sin \theta + \cos \theta \leq \sqrt{2}$,$n$ માટે શક્ય પૂર્ણાંક કિંમતો $-1, 0, 1$ છે.
કિસ્સો $1$: $\sin \theta + \cos \theta = 0 \implies \tan \theta = -1$. $[0, 2\pi)$ માં,$\theta = \frac{3\pi}{4}, \frac{7\pi}{4}$.
કિસ્સો $2$: $\sin \theta + \cos \theta = 1 \implies \sin(\theta + \frac{\pi}{4}) = \frac{1}{\sqrt{2}}$. $[0, 2\pi)$ માં,$\theta = 0, \frac{\pi}{2}$.
કિસ્સો $3$: $\sin \theta + \cos \theta = -1 \implies \sin(\theta + \frac{\pi}{4}) = -\frac{1}{\sqrt{2}}$. $[0, 2\pi)$ માં,$\theta = \pi, \frac{3\pi}{2}$.
ગણ $S = \{0, \frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{4}, \pi, \frac{3\pi}{2}, \frac{7\pi}{4}\}$.
આપણે $\sum_{\theta \in S} \sin^2(\theta + \frac{\pi}{4})$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$\theta \in \{0, \frac{\pi}{2}\}$ માટે,$\sin^2(\theta + \frac{\pi}{4}) = (\frac{1}{\sqrt{2}})^2 = \frac{1}{2}$.
$\theta \in \{\pi, \frac{3\pi}{2}\}$ માટે,$\sin^2(\theta + \frac{\pi}{4}) = (-\frac{1}{\sqrt{2}})^2 = \frac{1}{2}$.
$\theta \in \{\frac{3\pi}{4}, \frac{7\pi}{4}\}$ માટે,$\sin^2(\theta + \frac{\pi}{4}) = (0)^2 = 0$.
સરવાળો $= 4 \times \frac{1}{2} + 2 \times 0 = 2$.
29
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $AB$,$BC$ અને $CA$ ના સમીકરણો અનુક્રમે $2x + y = 0$,$x + py = 21a$ $(a \neq 0)$ અને $x - y = 3$ છે. ધારો કે $P(2, a)$ એ $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર છે. તો $(BC)^2$ ની કિંમત $........$ છે.
A
$121$
B
$120$
C
$125$
D
$122$

Solution

(D) શિરોબિંદુઓ રેખાઓના છેદબિંદુઓ છે.
$A$ એ $2x + y = 0$ અને $x - y = 3$ નું છેદબિંદુ છે. આનો સરવાળો કરતા,$3x = 3 \Rightarrow x = 1$. તેથી $y = -2$. એટલે કે $A = (1, -2)$.
$B$ એ $2x + y = 0$ અને $x + py = 21a$ નું છેદબિંદુ છે. ધારો કે $B = (\alpha, -2\alpha)$.
$C$ એ $x - y = 3$ અને $x + py = 21a$ નું છેદબિંદુ છે. ધારો કે $C = (\beta + 3, \beta)$.
મધ્યકેન્દ્ર $G(2, a) = (\frac{1 + \alpha + \beta + 3}{3}, \frac{-2 - 2\alpha + \beta}{3})$.
યામોને સરખાવતા: $1 + \alpha + \beta + 3 = 6$ $\Rightarrow \alpha + \beta = 2$ $\Rightarrow \beta = 2 - \alpha$.
$-2 - 2\alpha + \beta = 3a$ $\Rightarrow -2 - 2\alpha + 2 - \alpha = 3a$ $\Rightarrow -3\alpha = 3a$ $\Rightarrow \alpha = -a$.
$B$ એ $x + py = 21a$ પર હોવાથી: $\alpha + p(-2\alpha) = 21a$ $\Rightarrow \alpha(1 - 2p) = 21(- \alpha)$ $\Rightarrow 1 - 2p = -21$ $\Rightarrow 2p = 22$ $\Rightarrow p = 11$.
$C$ એ $x + py = 21a$ પર હોવાથી: $(\beta + 3) + 11\beta = 21a$ $\Rightarrow 12\beta + 3 = 21(- \alpha)$ $\Rightarrow 4\beta + 1 = -7\alpha$.
$\beta = 2 - \alpha$ મૂકતા: $4(2 - \alpha) + 1 = -7\alpha$ $\Rightarrow 8 - 4\alpha + 1 = -7\alpha$ $\Rightarrow 3\alpha = -9$ $\Rightarrow \alpha = -3$.
તેથી $\beta = 2 - (-3) = 5$. આમ $B = (-3, 6)$ અને $C = (8, 5)$.
$(BC)^2 = (8 - (-3))^2 + (5 - 6)^2 = 11^2 + (-1)^2 = 121 + 1 = 122$.
Solution diagram
30
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $M$ એ બે ધન પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર છે જ્યારે તેમનો સરવાળો $66$ હોય. ધારો કે નિદર્શાવકાશ $S = \{x \in \mathbb{Z} : x(66 - x) \geq \frac{5}{9} M\}$ અને ઘટના $A = \{x \in S : x \text{ એ } 3 \text{ નો ગુણક છે}\}$. તો $P(A)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{15}{44}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{5}$
D
$\frac{7}{22}$

Solution

(B) બે પૂર્ણાંકો $x$ અને $66-x$ નો ગુણાકાર $f(x) = x(66-x)$ છે.
આ એક નીચેની તરફ ખુલતો પરવલય છે જેની મહત્તમ કિંમત $x = 33$ પર મળે છે.
તેથી,$M = 33 \times 33 = 1089$.
આપણે $x(66-x) \geq \frac{5}{9} \times 1089 = 5 \times 121 = 605$ ની જરૂર છે.
$66x - x^2 \geq 605 \implies x^2 - 66x + 605 \leq 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $x^2 - 66x + 605 = 0$ ઉકેલતા: $x = \frac{66 \pm \sqrt{4356 - 2420}}{2} = \frac{66 \pm 44}{2}$.
તેથી,$x_1 = 11$ અને $x_2 = 55$.
ગણ $S = \{11, 12, \ldots, 55\}$,તેથી સભ્યોની સંખ્યા $n(S) = 55 - 11 + 1 = 45$.
ઘટના $A$ માં $S$ ના $3$ ના ગુણકો છે: $A = \{12, 15, 18, \ldots, 54\}$.
આ એક સમાંતર શ્રેણી છે જેમાં $a = 12$,$l = 54$,અને $d = 3$.
$54 = 12 + (n-1)3 \implies 42 = (n-1)3 \implies n = 15$.
તેથી,$n(A) = 15$.
$P(A) = \frac{n(A)}{n(S)} = \frac{15}{45} = \frac{1}{3}$.
31
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$\operatorname{Lim}_{n \rightarrow \infty} \frac{1+2-3+4+5-6+\ldots+(3n-2)+(3n-1)-3n}{\sqrt{2n^4+4n+3}-\sqrt{n^4+5n+4}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{2}+1}{2}$
B
$3(\sqrt{2}+1)$
C
$\frac{3}{2}(\sqrt{2}+1)$
D
$\frac{3}{2\sqrt{2}}$

Solution

(C) અંશ એ $n$ પદોનો સરવાળો છે જેનું સ્વરૂપ $(3k-2) + (3k-1) - 3k = 3k-3$ છે,જ્યાં $k=1$ થી $n$.
સરવાળો $= \sum_{k=1}^{n} (3k-3) = 3 \sum_{k=1}^{n} (k-1) = 3 \frac{(n-1)n}{2} = \frac{3n^2-3n}{2}$.
હવે,લક્ષની ગણતરી કરતા: $\operatorname{Lim}_{n \rightarrow \infty} \frac{\frac{3n^2-3n}{2}}{\sqrt{2n^4+4n+3}-\sqrt{n^4+5n+4}}$.
અંશ અને છેદને $n^2$ વડે ભાગતા: $\operatorname{Lim}_{n}$ ${\rightarrow \infty} \frac{\frac{3}{2} - \frac{3}{2n}}{\sqrt{2+\frac{4}{n^3}+\frac{3}{n^4}}-\sqrt{1+\frac{5}{n^3}+\frac{4}{n^4}}}$.
જેમ $n \rightarrow \infty$,તેમ આ પદ $\frac{3/2}{\sqrt{2}-1}$ તરફ જાય છે.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $\frac{3}{2(\sqrt{2}-1)} \times \frac{\sqrt{2}+1}{\sqrt{2}+1} = \frac{3(\sqrt{2}+1)}{2(2-1)} = \frac{3}{2}(\sqrt{2}+1)$.
32
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
રેખા $ax + by = 0$ $(a \neq b)$ અને વર્તુળ $x^2 + y^2 - 2x = 0$ ના છેદબિંદુઓ $A(\alpha, 0)$ અને $B(1, \beta)$ છે. $AB$ ને વ્યાસ તરીકે લઈને બનાવેલા વર્તુળનું રેખા $x + y + 2 = 0$ માં પ્રતિબિંબ શું છે?
A
$x^2 + y^2 + 5x + 5y + 12 = 0$
B
$x^2 + y^2 + 3x + 5y + 8 = 0$
C
$x^2 + y^2 + 3x + 3y + 4 = 0$
D
$x^2 + y^2 - 5x - 5y + 12 = 0$

Solution

(A) રેખા $ax + by = 0$ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
$A(\alpha, 0)$ વર્તુળ $x^2 + y^2 - 2x = 0$ પર હોવાથી,$\alpha^2 - 2\alpha = 0$,એટલે કે $\alpha = 0$ અથવા $\alpha = 2$. જો $\alpha = 0$ હોય,તો $A = (0, 0)$.
$B(1, \beta)$ વર્તુળ પર હોવાથી,$1^2 + \beta^2 - 2(1) = 0$,એટલે કે $\beta^2 = 1$,તેથી $\beta = 1$ અથવા $\beta = -1$.
રેખા $ax + by = 0$ એ $(0, 0)$ અને $(1, \beta)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી તેનું સમીકરણ $y = \beta x$ છે. $a \neq b$ હોવાથી,છેદબિંદુઓ $(0, 0)$ અને $(1, 1)$ મળે છે (જ્યાં $\beta=1$).
$AB$ વ્યાસવાળા વર્તુળનું સમીકરણ $(x - 0)(x - 1) + (y - 0)(y - 1) = 0$ છે,જે $x^2 + y^2 - x - y = 0$ થાય છે.
કેન્દ્ર $(1/2, 1/2)$ અને ત્રિજ્યા $r = 1/\sqrt{2}$ છે.
રેખા $x + y + 2 = 0$ માં કેન્દ્રનું પ્રતિબિંબ $(-2.5, -2.5)$ મળે છે.
આમ,પ્રતિબિંબિત વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 + 5x + 5y + 12 = 0$ છે.
33
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
એક કસોટીમાં $n$ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા મેળવેલા ગુણનો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $10$ અને $4$ છે. ત્યારબાદ,એક વિદ્યાર્થીના ગુણ $8$ થી વધારીને $12$ કરવામાં આવે છે. જો ગુણનો નવો મધ્યક $10.2$ હોય,તો તેમનું નવું વિચરણ કેટલું થાય?
A
$4.04$
B
$4.08$
C
$3.96$
D
$3.92$

Solution

(C) ધારો કે વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $n$ છે. પ્રારંભિક મધ્યક $\bar{x} = 10$ અને વિચરણ $\sigma^2 = 4$ છે.
$\bar{x} = \frac{\sum x_i}{n} = 10 \implies \sum x_i = 10n$.
$\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2 = 4 \implies \frac{\sum x_i^2}{n} - 100 = 4 \implies \sum x_i^2 = 104n$.
જ્યારે એક વિદ્યાર્થીના ગુણ $8$ થી બદલાઈને $12$ થાય છે,ત્યારે ગુણનો નવો સરવાળો $\sum x_i' = 10n - 8 + 12 = 10n + 4$ થાય છે.
નવો મધ્યક $\frac{10n + 4}{n} = 10.2 \implies 10n + 4 = 10.2n \implies 0.2n = 4 \implies n = 20$.
હવે,વર્ગોનો નવો સરવાળો $\sum x_i'^2 = \sum x_i^2 - 8^2 + 12^2 = 104(20) - 64 + 144 = 2080 + 80 = 2160$ છે.
નવું વિચરણ $\sigma'^2 = \frac{\sum x_i'^2}{n} - (\bar{x}')^2 = \frac{2160}{20} - (10.2)^2 = 108 - 104.04 = 3.96$ છે.
34
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $z_1 = 2 + 3i$ અને $z_2 = 3 + 4i$. ગણ $S = \{ z \in \mathbb{C} : |z - z_1|^2 - |z - z_2|^2 = |z_1 - z_2|^2 \}$ એ શું દર્શાવે છે?
A
એક સીધી રેખા જેના યામ અક્ષો પરના અંતઃખંડોનો સરવાળો $14$ છે
B
અતિવલય જેની મુખ્ય અક્ષની લંબાઈ $7$ છે
C
એક સીધી રેખા જેના યામ અક્ષો પરના અંતઃખંડોનો સરવાળો $-18$ છે
D
અતિવલય જેની ઉત્કેન્દ્રતા $2$ છે

Solution

(A) ધારો કે $z = x + iy$. તો $|z - z_1|^2 = (x - 2)^2 + (y - 3)^2$ અને $|z - z_2|^2 = (x - 3)^2 + (y - 4)^2$.
આપેલ છે $|z_1 - z_2|^2 = |(2 - 3) + i(3 - 4)|^2 = |-1 - i|^2 = (-1)^2 + (-1)^2 = 2$.
સમીકરણ $(x - 2)^2 + (y - 3)^2 - ((x - 3)^2 + (y - 4)^2) = 2$ છે.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $(x^2 - 4x + 4 + y^2 - 6y + 9) - (x^2 - 6x + 9 + y^2 - 8y + 16) = 2$.
$(x^2 + y^2 - 4x - 6y + 13) - (x^2 + y^2 - 6x - 8y + 25) = 2$.
$2x + 2y - 12 = 2$.
$2x + 2y = 14 \Rightarrow x + y = 7$.
આ એક સીધી રેખા છે જેનો $x$-અંતઃખંડ $7$ અને $y$-અંતઃખંડ $7$ છે.
અંતઃખંડોનો સરવાળો $7 + 7 = 14$ થાય છે.
35
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
વક્રો $x = 2y^2$ અને $x = 1 + y^2$ ના સામાન્ય સ્પર્શક $y = mx + c$ $(m > 0)$ થી બિંદુ $(6, -2 \sqrt{2})$ નું અંતર શોધો.
A
$\frac{1}{3}$
B
$5$
C
$\frac{14}{3}$
D
$5 \sqrt{3}$

Solution

(B) પરવલય $y^2 = \frac{x}{2}$ માટે,સ્પર્શકનું સમીકરણ $y = mx + \frac{1}{8m}$ છે.
વક્ર $x = 1 + y^2$ માટે,સ્પર્શકનું સમીકરણ મૂકતા $x = 1 + (mx + \frac{1}{8m})^2$ મળે.
આનું સાદું રૂપ આપતા $m^2x^2 - \frac{3}{4}x + (1 + \frac{1}{64m^2}) = 0$ મળે.
સ્પર્શક હોવાથી વિવેચક $D = 0$ લેતા,$m = \frac{1}{2\sqrt{2}}$ મળે.
તેથી સ્પર્શકનું સમીકરણ $x - 2\sqrt{2}y + 1 = 0$ થાય.
બિંદુ $(6, -2\sqrt{2})$ થી આ રેખાનું લંબ અંતર $d = \frac{|6 + 8 + 1|}{\sqrt{9}} = 5$ થાય.
36
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
વિધાન $(p \wedge (\sim q))$ $\Rightarrow (p$ $\Rightarrow (\sim q))$ એ
A
$(\sim p) \vee (\sim q)$ ને સમતુલ્ય છે
B
એક નિત્યસત્ય (tautology) છે
C
$p \vee q$ ને સમતુલ્ય છે
D
એક વિરોધાભાસ (contradiction) છે

Solution

(B) ધારો કે આપેલ વિધાન $S = (p \wedge \sim q)$ $\Rightarrow (p$ $\Rightarrow \sim q)$ છે.
ગર્ભિતાર્થ નિયમ $A \Rightarrow B \equiv \sim A \vee B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S \equiv \sim (p \wedge \sim q) \vee (p \Rightarrow \sim q)$
$S \equiv (\sim p \vee \sim (\sim q)) \vee (\sim p \vee \sim q)$
$S \equiv (\sim p \vee q) \vee (\sim p \vee \sim q)$
જૂથના નિયમ અને ક્રમના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$S \equiv \sim p \vee (q \vee \sim q)$
કારણ કે $(q \vee \sim q)$ એ નિત્યસત્ય $(t)$ છે:
$S \equiv \sim p \vee t$
$S \equiv t$
તેથી,આ વિધાન એક નિત્યસત્ય છે.
37
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો $(1+x)^{10}$ ના દ્વિપદી વિસ્તરણમાં $a_r$ એ $x^{10-r}$ નો સહગુણક હોય,તો $\sum \limits_{r=1}^{10} r^3\left(\frac{a_r}{a_{r-1}}\right)^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$4895$
B
$1210$
C
$5445$
D
$3025$

Solution

(B) આપેલ છે કે $a_r$ એ $(1+x)^{10}$ માં $x^{10-r}$ નો સહગુણક છે,તેથી $a_r = {}^{10}C_{10-r} = {}^{10}C_r$.
હવે,ગુણોત્તર $\frac{a_r}{a_{r-1}} = \frac{{}^{10}C_r}{{}^{10}C_{r-1}} = \frac{11-r}{r}$ છે.
સરવાળામાં કિંમત મૂકતા,$\sum \limits_{r=1}^{10} r^3 \left(\frac{11-r}{r}\right)^2 = \sum \limits_{r=1}^{10} r(11-r)^2$.
પદનું વિસ્તરણ કરતા: $\sum \limits_{r=1}^{10} (121r - 22r^2 + r^3)$.
$n=10$ માટે સરવાળાના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$= 121 \times 55 - 22 \times 385 + 3025 = 6655 - 8470 + 3025 = 1210$.
38
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $S = \{1, 2, 3, 5, 7, 10, 11\}$. $S$ ના એવા અરિક્ત ઉપગણોની સંખ્યા શોધો કે જેમાં તમામ ઘટકોનો સરવાળો $3$ નો ગુણક હોય.
A
$42$
B
$43$
C
$41$
D
$40$

Solution

(A) ધારો કે $S = \{1, 2, 3, 5, 7, 10, 11\}$. ઘટકોને $3$ વડે ભાગતા મળતી શેષ મુજબ વર્ગીકૃત કરીએ:
$R_0 = \{3\}$ (સંખ્યા $n_0 = 1$)
$R_1 = \{1, 7, 10\}$ (સંખ્યા $n_1 = 3$)
$R_2 = \{2, 5, 11\}$ (સંખ્યા $n_2 = 3$)
ગણતરી કરતા,$3$ નો ગુણક હોય તેવા કુલ ઉપગણોની સંખ્યા $43$ મળે છે.
ખાલી ગણને બાદ કરતા,અરિક્ત ઉપગણોની સંખ્યા $43 - 1 = 42$ થાય.
39
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
એક અતિવલય $H$ ના શિરોબિંદુઓ $(\pm 6, 0)$ છે અને તેની ઉત્કેન્દ્રતા $\frac{\sqrt{5}}{2}$ છે. ધારો કે $N$ એ પ્રથમ ચરણમાં આવેલા બિંદુએ $H$ નો અભિલંબ છે અને તે રેખા $\sqrt{2} x + y = 2 \sqrt{2}$ ને સમાંતર છે. જો $d$ એ $H$ અને $y$-અક્ષ વચ્ચેના $N$ ના રેખાખંડની લંબાઈ હોય,તો $d^2$ ની કિંમત $............$ છે.
A
$215$
B
$216$
C
$217$
D
$218$

Solution

(B) અતિવલયના શિરોબિંદુઓ $(\pm 6, 0)$ આપેલ હોવાથી,$a = 6$ મળે.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{\sqrt{5}}{2}$ આપેલ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $b^2 = a^2(e^2 - 1) = 36 \left( \frac{5}{4} - 1 \right) = 36 \left( \frac{1}{4} \right) = 9$.
તેથી,અતિવલય $H$ નું સમીકરણ $\frac{x^2}{36} - \frac{y^2}{9} = 1$ છે.
અતિવલય $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ ના બિંદુ $(a \sec \theta, b \tan \theta)$ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ $\frac{ax}{\sec \theta} + \frac{by}{\tan \theta} = a^2 + b^2$ છે.
$a=6, b=3$ મૂકતા,સમીકરણ $\frac{6x}{\sec \theta} + \frac{3y}{\tan \theta} = 36 + 9 = 45$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $6x \cos \theta + 3y \cot \theta = 45$ થાય.
આ અભિલંબનો ઢાળ $-\frac{6 \cos \theta}{3 \cot \theta} = -2 \sin \theta$ છે.
અભિલંબ રેખા $\sqrt{2}x + y = 2\sqrt{2}$ ને સમાંતર છે,જેનો ઢાળ $-\sqrt{2}$ છે.
તેથી,$-2 \sin \theta = -\sqrt{2} \Rightarrow \sin \theta = \frac{1}{\sqrt{2}} \Rightarrow \theta = \frac{\pi}{4}$.
અભિલંબના સમીકરણમાં $\theta = \frac{\pi}{4}$ મૂકતા: $6x \cos(\frac{\pi}{4}) + 3y \cot(\frac{\pi}{4}) = 45 \Rightarrow 6x(\frac{1}{\sqrt{2}}) + 3y(1) = 45 \Rightarrow 3\sqrt{2}x + 3y = 45 \Rightarrow \sqrt{2}x + y = 15$.
અતિવલય પરનું બિંદુ $P$ એ $(6 \sec(\frac{\pi}{4}), 3 \tan(\frac{\pi}{4})) = (6\sqrt{2}, 3)$ છે.
અભિલંબનું $y$-અક્ષ $(x=0)$ સાથેનું છેદબિંદુ $K(0, 15)$ છે.
લંબાઈ $d$ એ $P(6\sqrt{2}, 3)$ અને $K(0, 15)$ વચ્ચેનું અંતર છે.
$d^2 = (6\sqrt{2} - 0)^2 + (3 - 15)^2 = (6\sqrt{2})^2 + (-12)^2 = 72 + 144 = 216$.
Solution diagram
40
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $S = \{ \alpha : \log_2(9^{2\alpha-4} + 13) - \log_2(\frac{5}{2} \cdot 3^{2\alpha-4} + 1) = 2 \}$. તો $\beta$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો જેના માટે સમીકરણ $x^2 - 2(\sum_{\alpha \in S} \alpha)^2 x + \sum_{\alpha \in S} (\alpha+1)^2 \beta = 0$ ના બીજ વાસ્તવિક હોય,તે $...........$ છે.
A
$24$
B
$25$
C
$23$
D
$22$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\log_2(9^{2\alpha-4} + 13) - \log_2(\frac{5}{2} \cdot 3^{2\alpha-4} + 1) = 2$.
ધારો કે $y = 3^{2\alpha-4}$. તેથી $9^{2\alpha-4} = y^2$.
સમીકરણ $\log_2(\frac{y^2 + 13}{\frac{5}{2}y + 1}) = 2$ બને છે.
$\frac{y^2 + 13}{\frac{5}{2}y + 1} = 4 \implies y^2 + 13 = 10y + 4$.
$y^2 - 10y + 9 = 0 \implies (y-1)(y-9) = 0$.
તેથી $y = 1$ અથવા $y = 9$.
જો $3^{2\alpha-4} = 1$,તો $2\alpha-4 = 0 \implies \alpha = 2$.
જો $3^{2\alpha-4} = 9$,તો $2\alpha-4 = 2 \implies \alpha = 3$.
આમ,$S = \{2, 3\}$.
$\sum_{\alpha \in S} \alpha = 2 + 3 = 5$.
$\sum_{\alpha \in S} (\alpha+1)^2 = (2+1)^2 + (3+1)^2 = 9 + 16 = 25$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - 2(5)^2 x + 25\beta = 0$ છે,જે $x^2 - 50x + 25\beta = 0$ થાય.
વાસ્તવિક બીજ માટે,વિવેચક $D \geq 0$.
$D = (-50)^2 - 4(1)(25\beta) = 2500 - 100\beta \geq 0$.
$100\beta \leq 2500 \implies \beta \leq 25$.
$\beta$ ની મહત્તમ કિંમત $25$ છે.
41
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$\left(2x + \frac{1}{x^7} + 3x^2\right)^5$ ના વિસ્તરણમાં અચળ પદ $........$ છે.
A
$1089$
B
$1080$
C
$1050$
D
$1562$

Solution

(B) મલ્ટિનોમિયલ વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $\frac{5!}{n_1! n_2! n_3!} (2x)^{n_1} (x^{-7})^{n_2} (3x^2)^{n_3}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n_1 + n_2 + n_3 = 5$ છે.
આનું સાદું રૂપ $\frac{5!}{n_1! n_2! n_3!} 2^{n_1} 3^{n_3} x^{n_1 - 7n_2 + 2n_3}$ થાય છે.
અચળ પદ માટે,$x$ નો ઘાતાંક શૂન્ય હોવો જોઈએ,તેથી $n_1 - 7n_2 + 2n_3 = 0$.
$n_1 + n_2 + n_3 = 5$ હોવાથી,$n_1 = 5 - n_2 - n_3$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$(5 - n_2 - n_3) - 7n_2 + 2n_3 = 0$ $\Rightarrow 5 - 8n_2 + n_3 = 0$ $\Rightarrow n_3 = 8n_2 - 5$.
જો $n_2 = 1$ હોય,તો $n_3 = 3$,જેનો અર્થ છે કે $n_1 = 5 - 1 - 3 = 1$.
આ કિંમતોને સહગુણકના સૂત્રમાં મૂકતા:
$\frac{5!}{1! 1! 3!} (2)^1 (3)^3 = \frac{120}{6} \times 2 \times 27 = 20 \times 54 = 1080$.
42
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $x$ અને $y$ એ ભિન્ન પૂર્ણાંકો છે જ્યાં $1 \leq x \leq 25$ અને $1 \leq y \leq 25$. તો,$x$ અને $y$ ને પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા શોધો જેથી $x + y$ એ $5$ વડે વિભાજ્ય હોય $.........$.
A
$119$
B
$120$
C
$118$
D
$117$

Solution

(B) ધારો કે $S = \{1, 2, \dots, 25\}$. આપણે એવી જોડી $(x, y)$ શોધવા માંગીએ છીએ કે જેથી $x, y \in S$,$x \neq y$,અને $x + y \equiv 0 \pmod{5}$ થાય.
પ્રથમ,$S$ ને $5$ વડે ભાગતા મળતી શેષના આધારે વિભાજિત કરો:
$R_0 = \{5, 10, 15, 20, 25\}$ (કદ $5$)
$R_1 = \{1, 6, 11, 16, 21\}$ (કદ $5$)
$R_2 = \{2, 7, 12, 17, 22\}$ (કદ $5$)
$R_3 = \{3, 8, 13, 18, 23\}$ (કદ $5$)
$R_4 = \{4, 9, 14, 19, 24\}$ (કદ $5$)
$x+y$ એ $5$ વડે વિભાજ્ય હોય તે માટે,શેષની શક્ય જોડીઓ $(r_x, r_y)$ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(0, 0)$: $x, y \in R_0$. રીતોની સંખ્યા = $5 \times 4 = 20$.
$2$. $(1, 4)$: $x \in R_1, y \in R_4$. રીતોની સંખ્યા = $5 \times 5 = 25$.
$3$. $(4, 1)$: $x \in R_4, y \in R_1$. રીતોની સંખ્યા = $5 \times 5 = 25$.
$4$. $(2, 3)$: $x \in R_2, y \in R_3$. રીતોની સંખ્યા = $5 \times 5 = 25$.
$5$. $(3, 2)$: $x \in R_3, y \in R_2$. રીતોની સંખ્યા = $5 \times 5 = 25$.
કુલ રીતો = $20 + 25 + 25 + 25 + 25 = 120$.
43
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $z$ એક એવી સંકર સંખ્યા છે કે જેથી $\left|\frac{z-2i}{z+i}\right|=2$,જ્યાં $z \neq -i$. તો $z$ એ $2$ ત્રિજ્યા અને કયા કેન્દ્ર ધરાવતા વર્તુળ પર આવેલું છે?
A
$(0, 2)$
B
$(0, 0)$
C
$(0, -2)$
D
$(2, 0)$

Solution

(C) આપેલ છે $\left|\frac{z-2i}{z+i}\right|=2$,તેથી $|z-2i|^2 = 4|z+i|^2$.
ધારો કે $z = x+iy$. તો $|x+i(y-2)|^2 = 4|x+i(y+1)|^2$.
$x^2 + (y-2)^2 = 4(x^2 + (y+1)^2)$.
$x^2 + y^2 - 4y + 4 = 4(x^2 + y^2 + 2y + 1)$.
$x^2 + y^2 - 4y + 4 = 4x^2 + 4y^2 + 8y + 4$.
$3x^2 + 3y^2 + 12y = 0$.
$3$ વડે ભાગતા,આપણને $x^2 + y^2 + 4y = 0$ મળે છે.
$y$ માટે પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $x^2 + (y+2)^2 = 4$.
આ $2$ ત્રિજ્યા અને $(0, -2)$ કેન્દ્ર ધરાવતું વર્તુળ છે.
44
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $f(x) = 2x^n + \lambda$,જ્યાં $\lambda \in R$ અને $n \in N$ છે. જો $f(4) = 133$ અને $f(5) = 255$ હોય,તો $(f(3) - f(2))$ ના તમામ ધન પૂર્ણાંક ભાજકોનો સરવાળો શોધો.
A
$61$
B
$60$
C
$58$
D
$59$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = 2x^n + \lambda$ છે.
આપેલ કિંમતોનો ઉપયોગ કરતા:
$f(4) = 2(4^n) + \lambda = 133$ --- $(1)$
$f(5) = 2(5^n) + \lambda = 255$ --- $(2)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી $(1)$ બાદ કરતા:
$2(5^n - 4^n) = 255 - 133 = 122$
$5^n - 4^n = 61$
$n \in N$ માટે કિંમતો ચકાસતા:
$n = 3$ માટે,$5^3 - 4^3 = 125 - 64 = 61$. તેથી,$n = 3$.
$n = 3$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2(4^3) + \lambda = 133$
$2(64) + \lambda = 133$
$128 + \lambda = 133 \Rightarrow \lambda = 5$.
હવે,$f(3) - f(2)$ ની ગણતરી કરતા:
$f(3) = 2(3^3) + 5 = 2(27) + 5 = 59$
$f(2) = 2(2^3) + 5 = 2(8) + 5 = 21$
$f(3) - f(2) = 59 - 21 = 38$.
$38$ ના ભાજકો $1, 2, 19, 38$ છે.
આ ભાજકોનો સરવાળો $1 + 2 + 19 + 38 = 60$ થાય છે.
45
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\Delta, \nabla \in \{\wedge, \vee\}$ એવા છે કે જેથી $( p \rightarrow q ) \Delta ( p \nabla q )$ એક નિત્યસત્ય (tautology) છે. તો
A
$\Delta=\wedge, \nabla=\vee$
B
$\Delta=\vee, \nabla=\wedge$
C
$\Delta=\vee, \nabla=\vee$
D
$\Delta=\wedge, \nabla=\wedge$

Solution

(C) કયા સંયોજનથી નિત્યસત્ય મળે છે તે નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક કિસ્સા માટે સત્યતા કોષ્ટક તપાસીએ:
$1$. $\Delta=\wedge, \nabla=\vee$ માટે: પદાવલિ $(p \rightarrow q) \wedge (p \vee q)$ છે. જો $p=T, q=F$ હોય,તો $(T \rightarrow F) \wedge (T \vee F) = F \wedge T = F$. આ નિત્યસત્ય નથી.
$2$. $\Delta=\vee, \nabla=\wedge$ માટે: પદાવલિ $(p \rightarrow q) \vee (p \wedge q)$ છે. જો $p=T, q=F$ હોય,તો $(T \rightarrow F) \vee (T \wedge F) = F \vee F = F$. આ નિત્યસત્ય નથી.
$3$. $\Delta=\vee, \nabla=\vee$ માટે: પદાવલિ $(p \rightarrow q) \vee (p \vee q)$ છે.
- જો $p=T, q=T$: $T \vee T = T$
- જો $p=T, q=F$: $F \vee T = T$
- જો $p=F, q=T$: $T \vee T = T$
- જો $p=F, q=F$: $T \vee F = T$
બધા મૂલ્યો $T$ હોવાથી,આ એક નિત્યસત્ય છે.
$4$. $\Delta=\wedge, \nabla=\wedge$ માટે: પદાવલિ $(p \rightarrow q) \wedge (p \wedge q)$ છે. જો $p=F, q=F$ હોય,તો $T \wedge F = F$. આ નિત્યસત્ય નથી.
આમ,સાચો વિકલ્પ $\Delta=\vee, \nabla=\vee$ છે.
Solution diagram
46
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
$1, 3, 5, 7, 9$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને પુનરાવર્તન વગર $5000$ અને $10000$ ની વચ્ચે બનાવી શકાય તેવી સંખ્યાઓની સંખ્યા $..........$ છે.
A
$6$
B
$12$
C
$120$
D
$72$

Solution

(D) $5000$ અને $10000$ ની વચ્ચેની સંખ્યા બનાવવા માટે,તે $4$ અંકની સંખ્યા હોવી જોઈએ.
પ્રથમ અંક (હજારનું સ્થાન) $5$ કરતા મોટો અથવા $5$ જેટલો હોવો જોઈએ. આપેલ અંકો $\{1, 3, 5, 7, 9\}$ માંથી,હજારના સ્થાન માટે શક્ય વિકલ્પો $5, 7, 9$ ($3$ વિકલ્પો) છે.
પુનરાવર્તન માન્ય ન હોવાથી,સોના સ્થાન માટે $4$ બાકી રહેલા અંકો,દશકના સ્થાન માટે $3$ બાકી રહેલા અંકો અને એકમના સ્થાન માટે $2$ બાકી રહેલા અંકો છે.
કુલ સંખ્યા $= 3 \times 4 \times 3 \times 2 = 72$.
Solution diagram
47
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
એક ચલ ત્રિકોણની બે બાજુઓના સમીકરણો $x = 0$ અને $y = 3$ છે,અને તેની ત્રીજી બાજુ પરવલય $y^2 = 6x$ ને સ્પર્શક છે. તેના પરિવૃતકેન્દ્રનો બિંદુપથ શોધો:
A
$4y^2 - 18y - 3x - 18 = 0$
B
$4y^2 + 18y + 3x + 18 = 0$
C
$4y^2 - 18y + 3x + 18 = 0$
D
$4y^2 - 18y - 3x + 18 = 0$

Solution

(C) આપેલ પરવલય $y^2 = 6x$ છે. $y^2 = 4ax$ સાથે સરખાવતા,$4a = 6$,તેથી $a = \frac{3}{2}$ મળે.
પરવલય $y^2 = 6x$ ના $m$ ઢાળવાળા સ્પર્શકનું સમીકરણ $y = mx + \frac{a}{m} = mx + \frac{3}{2m}$ છે.
ત્રિકોણ રેખાઓ $x = 0$,$y = 3$,અને $y = mx + \frac{3}{2m}$ દ્વારા રચાય છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ:
$1$. $x = 0$ અને $y = 3$ નું છેદબિંદુ $(0, 3)$ છે.
$2$. $x = 0$ અને $y = mx + \frac{3}{2m}$ નું છેદબિંદુ $(0, \frac{3}{2m})$ છે.
$3$. $y = 3$ અને $y = mx + \frac{3}{2m}$ નું છેદબિંદુ $(\frac{6m - 3}{2m^2}, 3)$ છે.
ધારો કે પરિવૃતકેન્દ્ર $(h, k)$ છે. કાટકોણ ત્રિકોણ હોવાથી,પરિવૃતકેન્દ્ર કર્ણનું મધ્યબિંદુ થાય.
તેથી,$h = \frac{6m - 3}{4m^2}$ અને $k = \frac{6m + 3}{4m}$.
$k = \frac{6m + 3}{4m}$ પરથી $m = \frac{3}{2(2k - 3)}$ મળે.
આ કિંમત $h$ માં મૂકતા,આપણને બિંદુપથ $4y^2 - 18y + 3x + 18 = 0$ મળે છે.
Solution diagram
48
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
$\sum \limits_{k=0}^{6} {}^{51-k}C_{3}$ ની કિંમત શોધો.
A
${}^{51}C_{4}-{}^{45}C_{4}$
B
${}^{51}C_{3}-{}^{45}C_{3}$
C
${}^{52}C_{4}-{}^{45}C_{4}$
D
${}^{52}C_{3}-{}^{45}C_{3}$

Solution

(C) આપેલ સરવાળો $S = \sum \limits_{k=0}^{6} {}^{51-k}C_{3}$ છે.
તેને વિસ્તૃત કરતા,$S = {}^{51}C_{3} + {}^{50}C_{3} + {}^{49}C_{3} + {}^{48}C_{3} + {}^{47}C_{3} + {}^{46}C_{3} + {}^{45}C_{3}$ મળે.
આને ચડતા ક્રમમાં લખતા,$S = {}^{45}C_{3} + {}^{46}C_{3} + {}^{47}C_{3} + {}^{48}C_{3} + {}^{49}C_{3} + {}^{50}C_{3} + {}^{51}C_{3}$ મળે.
પાસ્કલના નિત્યસમ ${}^{n}C_{r} + {}^{n}C_{r-1} = {}^{n+1}C_{r}$ નો ઉપયોગ કરતા,${}^{45}C_{4} + {}^{45}C_{3} = {}^{46}C_{4}$ થાય.
આથી,$S = ({}^{45}C_{4} + {}^{45}C_{3}) + {}^{46}C_{3} + {}^{47}C_{3} + {}^{48}C_{3} + {}^{49}C_{3} + {}^{50}C_{3} + {}^{51}C_{3} - {}^{45}C_{4}$.
આ પ્રક્રિયાનું પુનરાવર્તન કરતા,અંતે ${}^{52}C_{4} - {}^{45}C_{4}$ મળે છે.
49
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $N$ એ બે સમતોલ પાસા ફેંકવામાં આવે ત્યારે મળતી સંખ્યાઓનો સરવાળો છે અને ધારો કે $N - 2, \sqrt{3N}, N + 2$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય તેની સંભાવના $\frac{k}{48}$ છે. તો $k$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$2$
B
$4$
C
$16$
D
$8$

Solution

(B) બે પાસા ફેંકવામાં આવે ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 6 \times 6 = 36$ છે.
આપેલ છે કે $N - 2, \sqrt{3N}, N + 2$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે,તેથી મધ્યમ પદનો વર્ગ એ અંતિમ પદોના ગુણાકાર જેટલો હોવો જોઈએ:
$(\sqrt{3N})^2 = (N - 2)(N + 2)$
$3N = N^2 - 4$
$N^2 - 3N - 4 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(N - 4)(N + 1) = 0$
$N$ એ બે પાસાનો સરવાળો હોવાથી,$N \geq 2$,તેથી $N = 4$ એ એકમાત્ર માન્ય ઉકેલ છે.
સરવાળો $N = 4$ મળે તેવા પરિણામો: $(1, 3), (3, 1), (2, 2)$.
આમ,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $n(A) = 3$ છે.
સંભાવના $P(A) = \frac{3}{36} = \frac{1}{12}$ છે.
આપણને $P(A) = \frac{k}{48}$ આપેલ છે,તેથી:
$\frac{k}{48} = \frac{1}{12}$
$k = \frac{48}{12} = 4$.
50
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
બે ધન સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ માટે,જો $a, b$ અને $\frac{1}{18}$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,જ્યારે $\frac{1}{a}, 10$ અને $\frac{1}{b}$ સમાંતર શ્રેણીમાં હોય,તો $16a + 12b$ ની કિંમત $.........$ થાય.
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $a, b, \frac{1}{18}$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે,તેથી $b^2 = a \times \frac{1}{18} \implies a = 18b^2$ $(i)$.
આપેલ છે કે $\frac{1}{a}, 10, \frac{1}{b}$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે,તેથી $\frac{1}{a} + \frac{1}{b} = 2 \times 10 = 20$.
$\frac{a+b}{ab} = 20 \implies a+b = 20ab$ $(ii)$.
$(i)$ ને $(ii)$ માં મૂકતા:
$18b^2 + b = 20(18b^2)b = 360b^3$.
$b > 0$ હોવાથી,$b$ વડે ભાગતા: $18b + 1 = 360b^2 \implies 360b^2 - 18b - 1 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $b = \frac{18 \pm \sqrt{324 - 4(360)(-1)}}{2(360)} = \frac{18 \pm \sqrt{1764}}{720} = \frac{18 \pm 42}{720}$.
$b > 0$ હોવાથી,$b = \frac{60}{720} = \frac{1}{12}$.
તેથી $a = 18 \times (\frac{1}{12})^2 = 18 \times \frac{1}{144} = \frac{1}{8}$.
અંતે,$16a + 12b = 16(\frac{1}{8}) + 12(\frac{1}{12}) = 2 + 1 = 3$.
51
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2023
બિંદુ $(7, -3, -4)$ નું બિંદુઓ $(2, -3, 1)$,$(-1, 1, -2)$ અને $(3, -4, 2)$ માંથી પસાર થતા સમતલથી અંતર શોધો:
A
$4$
B
$5$
C
$5 \sqrt{2}$
D
$4 \sqrt{2}$

Solution

(C) ત્રણ બિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$ અને $(x_3, y_3, z_3)$ માંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ નિશ્ચાયક દ્વારા નીચે મુજબ મળે છે:
$\left|\begin{array}{ccc} x-x_1 & y-y_1 & z-z_1 \\ x_2-x_1 & y_2-y_1 & z_2-z_1 \\ x_3-x_1 & y_3-y_1 & z_3-z_1 \end{array}\right| = 0$
બિંદુઓ $(2, -3, 1)$,$(-1, 1, -2)$ અને $(3, -4, 2)$ મૂકતા:
$\left|\begin{array}{ccc} x-2 & y+3 & z-1 \\ -3 & 4 & -3 \\ 1 & -1 & 1 \end{array}\right| = 0$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$(x-2)(4 - 3) - (y+3)(-3 + 3) + (z-1)(3 - 4) = 0$
$(x-2)(1) - (y+3)(0) + (z-1)(-1) = 0$
$x - 2 - z + 1 = 0$
$x - z - 1 = 0$
બિંદુ $(x_0, y_0, z_0)$ નું સમતલ $Ax + By + Cz + D = 0$ થી અંતર $d = \frac{|Ax_0 + By_0 + Cz_0 + D|}{\sqrt{A^2 + B^2 + C^2}}$ છે.
બિંદુ $(7, -3, -4)$ અને સમતલ $x - z - 1 = 0$ માટે:
$d = \frac{|7 - (-4) - 1|}{\sqrt{1^2 + 0^2 + (-1)^2}} = \frac{|7 + 4 - 1|}{\sqrt{2}} = \frac{10}{\sqrt{2}} = 5 \sqrt{2}$.
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\vec{u}=\hat{i}-\hat{j}-2\hat{k}$,$\vec{v}=2\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$,$\vec{v} \cdot \vec{w}=2$ અને $\vec{v} \times \vec{w}=\vec{u}+\lambda\vec{v}$ છે. તો $\vec{u} \cdot \vec{w}$ ની કિંમત $......$ છે.
A
$1$
B
$\frac{3}{2}$
C
$2$
D
$-\frac{2}{3}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{u}=(1, -1, -2)$,$\vec{v}=(2, 1, -1)$,અને $\vec{v} \cdot \vec{w}=2$.
આપણને સમીકરણ $\vec{v} \times \vec{w} = \vec{u} + \lambda\vec{v} \quad \dots(1)$ આપેલ છે.
સમીકરણ $(1)$ નો $\vec{v}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર લેતા:
$\vec{v} \cdot (\vec{v} \times \vec{w}) = \vec{v} \cdot \vec{u} + \lambda(\vec{v} \cdot \vec{v})$.
કારણ કે $\vec{v} \cdot (\vec{v} \times \vec{w}) = 0$,તેથી $0 = (2 - 1 + 2) + \lambda(2^2 + 1^2 + (-1)^2)$.
$0 = 3 + 6\lambda \implies \lambda = -\frac{1}{2}$.
હવે,સમીકરણ $(1)$ નો $\vec{w}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર લેતા:
$\vec{w} \cdot (\vec{v} \times \vec{w}) = \vec{w} \cdot \vec{u} + \lambda(\vec{w} \cdot \vec{v})$.
કારણ કે $\vec{w} \cdot (\vec{v} \times \vec{w}) = 0$,તેથી $0 = \vec{u} \cdot \vec{w} + \lambda(2)$.
$\vec{u} \cdot \vec{w} = -2\lambda = -2(-\frac{1}{2}) = 1$.
53
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $N$ એ સંખ્યા દર્શાવે છે જે જ્યારે એક નિષ્પક્ષ પાસો ફેંકવામાં આવે ત્યારે મળે છે. જો સમીકરણોની સિસ્ટમ $x+y+z=1$,$2x+Ny+2z=2$,અને $3x+3y+Nz=3$ નો અનન્ય ઉકેલ હોય તેની સંભાવના $\frac{k}{6}$ હોય,તો $k$ ની કિંમત અને $N$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$18$
B
$19$
C
$20$
D
$21$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણોની સિસ્ટમ નીચે મુજબ છે:
$x+y+z=1$
$2x+Ny+2z=2$
$3x+3y+Nz=3$
સિસ્ટમનો અનન્ય ઉકેલ ત્યારે જ મળે જો સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $\Delta \neq 0$ હોય.
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 2 & N & 2 \\ 3 & 3 & N \end{vmatrix}$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = 1(N^2 - 6) - 1(2N - 6) + 1(6 - 3N)$
$\Delta = N^2 - 6 - 2N + 6 + 6 - 3N$
$\Delta = N^2 - 5N + 6 = (N-2)(N-3)$
અનન્ય ઉકેલ માટે,$\Delta \neq 0$,જેનો અર્થ છે કે $N \neq 2$ અને $N \neq 3$.
કારણ કે $N$ એ એક નિષ્પક્ષ પાસાનું પરિણામ છે,$N \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$.
$N$ ના જે મૂલ્યો માટે સિસ્ટમનો અનન્ય ઉકેલ મળે છે તે $\{1, 4, 5, 6\}$ છે.
આવા $4$ મૂલ્યો છે,તેથી સંભાવના $\frac{4}{6}$ છે,જે $k = 4$ આપે છે.
$k$ અને $N$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો જે માટે સિસ્ટમનો અનન્ય ઉકેલ મળે છે તે $4 + (1 + 4 + 5 + 6) = 4 + 16 = 20$ થાય.
54
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$\tan ^{-1}\left(\frac{1+\sqrt{3}}{3+\sqrt{3}}\right)+\sec ^{-1}\left(\sqrt{\frac{8+4 \sqrt{3}}{6+3 \sqrt{3}}}\right)$ ની કિંમત $.........$ છે.
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{6}$

Solution

(C) ધારો કે $x = \tan ^{-1}\left(\frac{1+\sqrt{3}}{3+\sqrt{3}}\right)$.
દલીલનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{1+\sqrt{3}}{\sqrt{3}(\sqrt{3}+1)} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
તેથી,$x = \tan ^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right) = \frac{\pi}{6}$.
ધારો કે $y = \sec ^{-1}\left(\sqrt{\frac{8+4 \sqrt{3}}{6+3 \sqrt{3}}}\right)$.
દલીલનું સાદું રૂપ આપતા: $\sqrt{\frac{4(2+\sqrt{3})}{3(2+\sqrt{3})}} = \sqrt{\frac{4}{3}} = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
તેથી,$y = \sec ^{-1}\left(\frac{2}{\sqrt{3}}\right) = \frac{\pi}{6}$.
આમ,$x + y = \frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{6} = \frac{2\pi}{6} = \frac{\pi}{3}$.
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $PQR$ એક ત્રિકોણ છે. બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ અનુક્રમે બાજુઓ $QR, RP$ અને $PQ$ પર એવી રીતે આવેલા છે કે જેથી $\frac{QA}{AR} = \frac{RB}{BP} = \frac{PC}{CQ} = \frac{1}{2}$ થાય. તો $\frac{\operatorname{Area}(\triangle PQR)}{\operatorname{Area}(\triangle ABC)}$ ની કિંમત $........$ છે.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$\frac{5}{2}$

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $P, Q, R$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{p}, \vec{q}, \vec{r}$ છે. સરળતા માટે,$\vec{p} = \vec{0}$ લો.
આપેલ છે કે $\frac{QA}{AR} = \frac{1}{2}$,તેથી બિંદુ $A$ એ $QR$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. તેથી,$\vec{a} = \frac{2\vec{q} + 1\vec{r}}{3}$.
આપેલ છે કે $\frac{RB}{BP} = \frac{1}{2}$,તેથી બિંદુ $B$ એ $RP$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. તેથી,$\vec{b} = \frac{2\vec{r} + 1\vec{p}}{3} = \frac{2\vec{r}}{3}$.
આપેલ છે કે $\frac{PC}{CQ} = \frac{1}{2}$,તેથી બિંદુ $C$ એ $PQ$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. તેથી,$\vec{c} = \frac{2\vec{p} + 1\vec{q}}{3} = \frac{\vec{q}}{3}$.
$\triangle PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} |\vec{q} \times \vec{r}|$ દ્વારા મળે છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\Delta' = \frac{1}{2} |(\vec{b} - \vec{a}) \times (\vec{c} - \vec{a})|$ દ્વારા મળે છે.
સદિશોની ગણતરી કરતા: $\vec{b} - \vec{a} = \frac{\vec{r} - 2\vec{q}}{3}$ અને $\vec{c} - \vec{a} = \frac{-\vec{q} - \vec{r}}{3}$.
$\Delta' = \frac{1}{2} |\frac{1}{9} (\vec{r} - 2\vec{q}) \times (-\vec{q} - \vec{r})| = \frac{1}{18} |-\vec{r} \times \vec{q} + 2\vec{q} \times \vec{r}| = \frac{1}{18} |\vec{q} \times \vec{r} + 2\vec{q} \times \vec{r}| = \frac{1}{6} |\vec{q} \times \vec{r}|$.
આમ,$\frac{\operatorname{Area}(\triangle PQR)}{\operatorname{Area}(\triangle ABC)} = \frac{\frac{1}{2} |\vec{q} \times \vec{r}|}{\frac{1}{6} |\vec{q} \times \vec{r}|} = 3$.
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો $A$ અને $B$ બે શૂન્યતર $n \times n$ શ્રેણિકો હોય કે જેથી $A^2 + B = A^2 B$ થાય,તો:
A
$AB = I$
B
$A^2 B = I$
C
$A^2 = I$ અથવા $B = I$
D
$A^2 B = B A^2$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $A^2 + B = A^2 B$
પદોને ગોઠવતા:
$A^2 = A^2 B - B$
$A^2 = (A^2 - I)B$
અથવા અવયવ પાડવા માટે:
$A^2 B - B = A^2$
$B(A^2 - I) = A^2$
પદ $(A^2 - I)(B - I) = A^2 B - A^2 - B + I$ ને ધ્યાનમાં લો.
$A^2 B = A^2 + B$ કિંમત મૂકતા:
$(A^2 - I)(B - I) = (A^2 + B) - A^2 - B + I = I$
કારણ કે $(A^2 - I)(B - I) = I$,તેનો અર્થ એ છે કે શ્રેણિકો $(A^2 - I)$ અને $(B - I)$ ક્રમનો નિયમ પાળે છે.
તેથી,$(A^2 - I)(B - I) = (B - I)(A^2 - I) = I$
$(B - I)(A^2 - I) = I$ નું વિસ્તરણ કરતા:
$B A^2 - B - A^2 + I = I$
$B A^2 = A^2 + B$
$A^2 + B = A^2 B$ હોવાથી,આપણે કહી શકીએ કે:
$A^2 B = B A^2$
57
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $x^3 dy + (xy - 1) dx = 0, x > 0$ નો ઉકેલ છે,જ્યાં $y(\frac{1}{2}) = 3 - e$ છે. તો $y(1)$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$e$
C
$2 - e$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $x^3 \frac{dy}{dx} + xy - 1 = 0$.
પદોને ગોઠવતા: $\frac{dy}{dx} + \frac{y}{x^2} = \frac{1}{x^3}$.
આ $\frac{dy}{dx} + Py = Q$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = \frac{1}{x^2}$ અને $Q = \frac{1}{x^3}$.
સંકલ્યકારક અવયવ $(IF)$ $e^{\int P dx} = e^{\int \frac{1}{x^2} dx} = e^{-\frac{1}{x}}$ છે.
સામાન્ય ઉકેલ $y \cdot IF = \int Q \cdot IF dx + C$ છે.
$y \cdot e^{-\frac{1}{x}} = \int \frac{1}{x^3} e^{-\frac{1}{x}} dx$.
ધારો કે $t = -\frac{1}{x}$,તો $dt = \frac{1}{x^2} dx$. વળી,$\frac{1}{x} = -t$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા: $y \cdot e^{-\frac{1}{x}} = \int (-t) e^t dt = -(t e^t - e^t) + C = e^t(1 - t) + C$.
$y \cdot e^{-\frac{1}{x}} = e^{-\frac{1}{x}}(1 + \frac{1}{x}) + C$.
$e^{-\frac{1}{x}}$ વડે ભાગતા,$y = 1 + \frac{1}{x} + C e^{\frac{1}{x}}$ મળે.
આપેલ છે કે $y(\frac{1}{2}) = 3 - e$,તેથી $3 - e = 1 + \frac{1}{1/2} + C e^{\frac{1}{1/2}} = 1 + 2 + C e^2 = 3 + C e^2$.
આમ,$3 - e = 3 + C e^2 \implies C e^2 = -e \implies C = -\frac{1}{e} = -e^{-1}$.
તેથી,$y(x) = 1 + \frac{1}{x} - e^{-1} e^{\frac{1}{x}} = 1 + \frac{1}{x} - e^{\frac{1}{x} - 1}$.
$x = 1$ માટે,$y(1) = 1 + \frac{1}{1} - e^{\frac{1}{1} - 1} = 1 + 1 - e^0 = 2 - 1 = 1$.
58
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
વક્રો $y^2+4x=4$ અને $y-2x=2$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$\frac{25}{3}$
B
$\frac{22}{3}$
C
$9$
D
$\frac{23}{3}$

Solution

(C) આપેલ વક્રો $y^2 = -4(x-1)$ અને $x = \frac{y-2}{2}$ છે.
છેદબિંદુઓ શોધવા માટે,$x = \frac{y-2}{2}$ ને પરવલયના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y^2 = -4(\frac{y-2}{2} - 1) = -2(y-2-2) = -2(y-4) = -2y + 8$.
$y^2 + 2y - 8 = 0 \implies (y+4)(y-2) = 0$.
તેથી,છેદબિંદુઓ $y = -4$ અને $y = 2$ પર છે.
ક્ષેત્રફળ $A$ એ $y$ ની સાપેક્ષમાં જમણી બાજુના વક્રમાંથી ડાબી બાજુના વક્રને બાદ કરીને સંકલન દ્વારા મળે છે:
$A = \int_{-4}^{2} [x_{right} - x_{left}] dy = \int_{-4}^{2} [\frac{4-y^2}{4} - \frac{y-2}{2}] dy$.
$A = \int_{-4}^{2} [1 - \frac{y^2}{4} - \frac{y}{2} + 1] dy = \int_{-4}^{2} [2 - \frac{y}{2} - \frac{y^2}{4}] dy$.
$A = [2y - \frac{y^2}{4} - \frac{y^3}{12}]_{-4}^{2}$.
$A = (2(2) - \frac{4}{4} - \frac{8}{12}) - (2(-4) - \frac{16}{4} - \frac{-64}{12}) = (4 - 1 - \frac{2}{3}) - (-8 - 4 + \frac{16}{3}) = (3 - \frac{2}{3}) - (-12 + \frac{16}{3}) = \frac{7}{3} - (\frac{-36+16}{3}) = \frac{7}{3} - (\frac{-20}{3}) = \frac{27}{3} = 9$.
Solution diagram
59
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણ $(a-c)x^2 + (b-a)x + (c-b) = 0$ નું બીજ છે,જ્યાં $a, b, c$ ભિન્ન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને શ્રેણિક $\begin{bmatrix} \alpha^2 & \alpha & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ a & b & c \end{bmatrix}$ અસામાન્ય (singular) છે. તો $\frac{(a-c)^2}{(b-a)(c-b)} + \frac{(b-a)^2}{(a-c)(c-b)} + \frac{(c-b)^2}{(a-c)(b-a)}$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$3$
C
$9$
D
$12$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક અસામાન્ય હોવાથી,તેનો નિશ્ચાયક $0$ થાય:
$\Delta = \begin{vmatrix} \alpha^2 & \alpha & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ a & b & c \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$\alpha^2(c-b) - \alpha(c-a) + (b-a) = 0$
આ સમીકરણ $(a-c)x^2 + (b-a)x + (c-b) = 0$ જેવું જ છે,જ્યાં $\alpha=1$ એ એક બીજ છે કારણ કે $(a-c) + (b-a) + (c-b) = 0$.
ધારો કે $X = a-c$,$Y = b-a$,અને $Z = c-b$. અહીં $X+Y+Z = 0$ છે.
આપેલ પદાવલિ $\frac{X^2}{YZ} + \frac{Y^2}{XZ} + \frac{Z^2}{XY} = \frac{X^3 + Y^3 + Z^3}{XYZ}$ છે.
$X+Y+Z = 0$ હોવાથી,નિત્યસમ $X^3 + Y^3 + Z^3 = 3XYZ$ નો ઉપયોગ કરતા,
આમ,પદાવલિની કિંમત $\frac{3XYZ}{XYZ} = 3$ મળે છે.
60
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
બિંદુ $(-1, 9, -16)$ નું સમતલ $2x + 3y - z = 5$ થી રેખા $\frac{x+4}{3} = \frac{2-y}{4} = \frac{z-3}{12}$ ને સમાંતર માપેલું અંતર $......$ છે.
A
$13 \sqrt{2}$
B
$31$
C
$26$
D
$20 \sqrt{2}$

Solution

(C) બિંદુ $P(-1, 9, -16)$ માંથી પસાર થતી અને આપેલી રેખા $\frac{x+4}{3} = \frac{y-2}{-4} = \frac{z-3}{12}$ ને સમાંતર રેખાનું સમીકરણ $\frac{x+1}{3} = \frac{y-9}{-4} = \frac{z+16}{12} = \lambda$ છે.
આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $(3\lambda - 1, -4\lambda + 9, 12\lambda - 16)$ છે.
આ બિંદુ સમતલ $2x + 3y - z = 5$ પર હોવાથી,આપણે યામોને સમતલના સમીકરણમાં મૂકીએ:
$2(3\lambda - 1) + 3(-4\lambda + 9) - (12\lambda - 16) = 5$.
$6\lambda - 2 - 12\lambda + 27 - 12\lambda + 16 = 5$.
$-18\lambda + 41 = 5$.
$-18\lambda = -36$,તેથી $\lambda = 2$.
છેદબિંદુ $(3(2) - 1, -4(2) + 9, 12(2) - 16) = (5, 1, 8)$ છે.
$(-1, 9, -16)$ અને $(5, 1, 8)$ વચ્ચેનું અંતર $\sqrt{(5 - (-1))^2 + (1 - 9)^2 + (8 - (-16))^2} = \sqrt{6^2 + (-8)^2 + 24^2} = \sqrt{36 + 64 + 576} = \sqrt{676} = 26$ છે.
61
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
સંબંધ $R = \{(a, b) : \operatorname{gcd}(a, b) = 1, 2a \neq b, a, b \in \mathbb{Z}\}$ એ:
A
પરંપરિત છે પણ સ્વવાચક નથી
B
સંમિત છે પણ પરંપરિત નથી
C
સ્વવાચક છે પણ સંમિત નથી
D
ન તો સંમિત છે કે ન તો પરંપરિત

Solution

(D) સ્વવાચકતા: $R$ સ્વવાચક હોય તે માટે,દરેક $a \in \mathbb{Z}$ માટે $(a, a) \in R$ હોવું જોઈએ.
આ માટે $\operatorname{gcd}(a, a) = |a| = 1$ અને $2a \neq a$ હોવું જરૂરી છે. આ દરેક $a \in \mathbb{Z}$ માટે સાચું નથી (દા.ત.,$a=2$),તેથી $R$ સ્વવાચક નથી.
સંમિતતા: $R$ સંમિત હોય તે માટે,જો $(a, b) \in R$ હોય,તો $(b, a) \in R$ હોવું જોઈએ.
ધારો કે $a=2, b=1$. $\operatorname{gcd}(2, 1) = 1$ અને $2(2) = 4 \neq 1$,તેથી $(2, 1) \in R$.
પરંતુ,$(1, 2)$ માટે,$\operatorname{gcd}(1, 2) = 1$ પણ $2(1) = 2 = b$. શરત $2a \neq b$ નું પાલન થતું નથી,તેથી $(1, 2) \notin R$.
આમ,$R$ સંમિત નથી.
પરંપરિતતા: $R$ પરંપરિત હોય તે માટે,જો $(a, b) \in R$ અને $(b, c) \in R$ હોય,તો $(a, c) \in R$ હોવું જોઈએ.
ધારો કે $a=14, b=19, c=21$.
$\operatorname{gcd}(14, 19) = 1$ અને $2(14) = 28 \neq 19$,તેથી $(14, 19) \in R$.
$\operatorname{gcd}(19, 21) = 1$ અને $2(19) = 38 \neq 21$,તેથી $(19, 21) \in R$.
પરંતુ,$\operatorname{gcd}(14, 21) = 7 \neq 1$,તેથી $(14, 21) \notin R$.
આમ,$R$ પરંપરિત નથી.
નિષ્કર્ષ: $R$ ન તો સંમિત છે કે ન તો પરંપરિત છે.
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} x^2 \sin \left(\frac{1}{x}\right) & , x \neq 0 \\ 0 & , x=0 \end{cases}$. તો $x=0$ આગળ:
A
$f$ સતત છે પણ વિકલનીય નથી
B
$f$ સતત છે પણ $f^{\prime}$ સતત નથી
C
$f$ અને $f^{\prime}$ બંને સતત છે
D
$f^{\prime}$ સતત છે પણ વિકલનીય નથી

Solution

(B) $x=0$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા: $\lim_{x \to 0} f(x) = \lim_{x \to 0} x^2 \sin \left(\frac{1}{x}\right)$. કારણ કે $|\sin(1/x)| \leq 1$,આપણી પાસે $|x^2 \sin(1/x)| \leq x^2$ છે. સ્ક્વીઝ પ્રમેય દ્વારા,$\lim_{x \to 0} f(x) = 0 = f(0)$. આમ,$f(x)$ એ $x=0$ આગળ સતત છે.
$x=0$ આગળ $f(x)$ ની વિકલનીયતા: $f^{\prime}(0) = \lim_{h \to 0} \frac{f(0+h) - f(0)}{h} = \lim_{h \to 0} \frac{h^2 \sin(1/h) - 0}{h} = \lim_{h \to 0} h \sin(1/h) = 0$. લક્ષનું અસ્તિત્વ હોવાથી,$f(x)$ એ $x=0$ આગળ વિકલનીય છે અને $f^{\prime}(0) = 0$.
$x=0$ આગળ $f^{\prime}(x)$ ની સાતત્યતા: $x \neq 0$ માટે,$f^{\prime}(x) = \frac{d}{dx} [x^2 \sin(1/x)] = 2x \sin(1/x) + x^2 \cos(1/x) (-1/x^2) = 2x \sin(1/x) - \cos(1/x)$.
જેમ $x \to 0$,$2x \sin(1/x) \to 0$,પરંતુ $\lim_{x \to 0} \cos(1/x)$ નું અસ્તિત્વ નથી કારણ કે તે દોલન કરે છે. તેથી,$\lim_{x \to 0} f^{\prime}(x)$ નું અસ્તિત્વ નથી,એટલે કે $f^{\prime}(x)$ એ $x=0$ આગળ સતત નથી.
63
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
$12 \int \limits_0^3 \left| x^2 - 3x + 2 \right| dx$ નું મૂલ્ય $.............$ છે.
A
$20$
B
$25$
C
$22$
D
$65$

Solution

(C) ધારો કે $I = 12 \int_0^3 |x^2 - 3x + 2| dx$.
પ્રથમ,દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડો: $x^2 - 3x + 2 = (x - 1)(x - 2)$.
પદાવલિ $(x - 1)(x - 2)$ એ $[0, 1)$ પર ધન,$(1, 2)$ પર ઋણ અને $(2, 3]$ પર ધન છે.
તેથી,આપણે સંકલનને વિભાજિત કરીએ છીએ:
$I = 12 \left[ \int_0^1 (x^2 - 3x + 2) dx + \int_1^2 -(x^2 - 3x + 2) dx + \int_2^3 (x^2 - 3x + 2) dx \right]$.
દરેક સંકલનનું મૂલ્ય મેળવતા:
$\int (x^2 - 3x + 2) dx = \frac{x^3}{3} - \frac{3x^2}{2} + 2x$.
$[0, 1]$ માટે: $[\frac{1}{3} - \frac{3}{2} + 2] - [0] = \frac{2 - 9 + 12}{6} = \frac{5}{6}$.
$[1, 2]$ માટે: $-[(\frac{8}{3} - 6 + 4) - (\frac{1}{3} - \frac{3}{2} + 2)] = -[(\frac{2}{3}) - (\frac{5}{6})] = -[\frac{4-5}{6}] = \frac{1}{6}$.
$[2, 3]$ માટે: $[(9 - \frac{27}{2} + 6) - (\frac{8}{3} - 6 + 4)] = [15 - 13.5 - \frac{2}{3}] = [1.5 - \frac{2}{3}] = \frac{3}{2} - \frac{2}{3} = \frac{9-4}{6} = \frac{5}{6}$.
સરવાળો કરતા: $I = 12 \left( \frac{5}{6} + \frac{1}{6} + \frac{5}{6} \right) = 12 \left( \frac{11}{6} \right) = 22$.
64
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2023
$\frac{8}{\pi} \int \limits_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{(\cos x)^{2023}}{(\sin x)^{2023}+(\cos x)^{2023}} dx$ નું મૂલ્ય $.............$ છે.
A
$6$
B
$5$
C
$2$
D
$0.5$

Solution

(C) ધારો કે $I = \frac{8}{\pi} \int \limits_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{(\cos x)^{2023}}{(\sin x)^{2023}+(\cos x)^{2023}} dx$.
ગુણધર્મ $\int_0^a f(x) dx = \int_0^a f(a-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$I = \frac{8}{\pi} \int \limits_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{(\sin x)^{2023}}{(\cos x)^{2023}+(\sin x)^{2023}} dx$.
$I$ માટેના બંને પદોનો સરવાળો કરતા:
$2I = \frac{8}{\pi} \int \limits_0^{\frac{\pi}{2}} \left( \frac{(\cos x)^{2023} + (\sin x)^{2023}}{(\sin x)^{2023}+(\cos x)^{2023}} \right) dx$.
$2I = \frac{8}{\pi} \int \limits_0^{\frac{\pi}{2}} 1 dx$.
$2I = \frac{8}{\pi} [x]_0^{\frac{\pi}{2}} = \frac{8}{\pi} \times \frac{\pi}{2} = 4$.
તેથી,$I = \frac{4}{2} = 2$.
65
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
રેખાઓ $\frac{x-2}{3}=\frac{y+1}{2}=\frac{z-6}{2}$ અને $\frac{x-6}{3}=\frac{1-y}{2}=\frac{z+8}{0}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $............$ છે.
A
$13$
B
$12$
C
$14$
D
$16$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $L_1: \frac{x-2}{3}=\frac{y+1}{2}=\frac{z-6}{2}$ અને $L_2: \frac{x-6}{3}=\frac{y-1}{-2}=\frac{z+8}{0}$ છે.
અહીં,બિંદુ $A(2, -1, 6)$ એ $L_1$ પર છે અને બિંદુ $B(6, 1, -8)$ એ $L_2$ પર છે.
દિશા સદિશો $\vec{b_1} = 3\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{b_2} = 3\hat{i} - 2\hat{j} + 0\hat{k}$ છે.
સદિશ $\vec{AB} = (6-2)\hat{i} + (1-(-1))\hat{j} + (-8-6)\hat{k} = 4\hat{i} + 2\hat{j} - 14\hat{k}$.
ક્રોસ પ્રોડક્ટ $\vec{b_1} \times \vec{b_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & 2 & 2 \\ 3 & -2 & 0 \end{vmatrix} = \hat{i}(0 - (-4)) - \hat{j}(0 - 6) + \hat{k}(-6 - 6) = 4\hat{i} + 6\hat{j} - 12\hat{k}$.
તેનું માન $|\vec{b_1} \times \vec{b_2}| = \sqrt{4^2 + 6^2 + (-12)^2} = \sqrt{16 + 36 + 144} = \sqrt{196} = 14$.
લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{|\vec{AB} \cdot (\vec{b_1} \times \vec{b_2})|}{|\vec{b_1} \times \vec{b_2}|} = \frac{|(4)(4) + (2)(6) + (-14)(-12)|}{14} = \frac{|16 + 12 + 168|}{14} = \frac{196}{14} = 14$.
66
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો $f(x) = \frac{2^{2x}}{2^{2x} + 2}$,$x \in R$ હોય,તો $f\left(\frac{1}{2023}\right) + f\left(\frac{2}{2023}\right) + \dots + f\left(\frac{2022}{2023}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2011$
B
$1010$
C
$2010$
D
$1011$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = \frac{4^x}{4^x + 2}$.
$f(x) + f(1-x) = \frac{4^x}{4^x + 2} + \frac{4^{1-x}}{4^{1-x} + 2}$ ધ્યાનમાં લો.
$= \frac{4^x}{4^x + 2} + \frac{4/4^x}{4/4^x + 2} = \frac{4^x}{4^x + 2} + \frac{4}{4 + 2 \cdot 4^x} = \frac{4^x}{4^x + 2} + \frac{2}{2 + 4^x} = \frac{4^x + 2}{4^x + 2} = 1$.
આમ,$f(x) + f(1-x) = 1$.
આપેલ સરવાળો $S = \sum_{k=1}^{2022} f\left(\frac{k}{2023}\right)$ છે.
અહીં કુલ $2022$ પદો છે,તેથી આપણે તેમને $f\left(\frac{k}{2023}\right) + f\left(1 - \frac{k}{2023}\right) = 1$ તરીકે જોડી શકીએ છીએ.
આવી જોડીઓની સંખ્યા $\frac{2022}{2} = 1011$ છે.
તેથી,સરવાળો $1011 \times 1 = 1011$ થાય.
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો $f(x)=x^3-x^2 f^{\prime}(1)+x f^{\prime \prime}(2)-f^{\prime \prime \prime}(3), x \in R$ હોય,તો
A
$3 f(1)+f(2)=f(3)$
B
$f(3)-f(2)=f(1)$
C
$2 f(0)-f(1)+f(3)=f(2)$
D
$f(1)+f(2)+f(3)=f(0)$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x)=x^3-x^2 f^{\prime}(1)+x f^{\prime \prime}(2)-f^{\prime \prime \prime}(3)$.
ધારો કે $f^{\prime}(1)=a$,$f^{\prime \prime}(2)=b$,અને $f^{\prime \prime \prime}(3)=c$.
તેથી $f(x)=x^3-ax^2+bx-c$.
વિકલન કરતા:
$f^{\prime}(x)=3x^2-2ax+b$
$f^{\prime \prime}(x)=6x-2a$
$f^{\prime \prime \prime}(x)=6$
હવે,કિંમતો મૂકતા:
$f^{\prime \prime \prime}(3)=6 \implies c=6$.
$f^{\prime \prime}(2)=6(2)-2a=12-2a=b \implies 2a+b=12$.
$f^{\prime}(1)=3(1)^2-2a(1)+b=3-2a+b=a \implies 3a-b=3$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $(2a+b)+(3a-b)=12+3 \implies 5a=15 \implies a=3$.
$a=3$ ને $2a+b=12$ માં મૂકતા: $2(3)+b=12 \implies b=6$.
આમ,$f(x)=x^3-3x^2+6x-6$.
કિંમતો શોધતા:
$f(0)=-6$
$f(1)=1-3+6-6=-2$
$f(2)=8-12+12-6=2$
$f(3)=27-27+18-6=12$
વિકલ્પ $C$ તપાસતા: $2f(0)-f(1)+f(3) = 2(-6)-(-2)+12 = -12+2+12 = 2 = f(2)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
68
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો સમીકરણોની સંહતિ $x+2y+3z=3$,$4x+3y-4z=4$,અને $8x+4y-\lambda z=9+\mu$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(\lambda, \mu)$ બરાબર શું થાય?
A
$\left(\frac{72}{5}, \frac{21}{5}\right)$
B
$\left(\frac{-72}{5}, \frac{-21}{5}\right)$
C
$\left(\frac{72}{5}, \frac{-21}{5}\right)$
D
$\left(\frac{-72}{5}, \frac{21}{5}\right)$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ:
$x+2y+3z=3$ ... $(i)$
$4x+3y-4z=4$ ... (ii)
$8x+4y-\lambda z=9+\mu$ ... (iii)
સંહતિને અનંત ઉકેલો હોવા માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ અને ઓગમેન્ટેડ શ્રેણિકનો ક્રમ $3$ કરતા ઓછો હોવો જોઈએ.
પ્રથમ,સહગુણક શ્રેણિક $D$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$D = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 4 & 3 & -4 \\ 8 & 4 & -\lambda \end{vmatrix} = 1(-3\lambda + 16) - 2(-4\lambda + 32) + 3(16 - 24) = 5\lambda - 72$.
અનંત ઉકેલો માટે,$D = 0 \Rightarrow 5\lambda - 72 = 0 \Rightarrow \lambda = \frac{72}{5}$.
હવે,ઓગમેન્ટેડ શ્રેણિક $[A|B]$ ધ્યાનમાં લો:
$\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 & | & 3 \\ 4 & 3 & -4 & | & 4 \\ 8 & 4 & -\frac{72}{5} & | & 9+\mu \end{bmatrix}$.
હારની પ્રક્રિયાઓ કરતા: $R_2 \to R_2 - 4R_1$ અને $R_3 \to R_3 - 8R_1$:
$\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 & | & 3 \\ 0 & -5 & -16 & | & -8 \\ 0 & -12 & -\frac{192}{5} & | & \mu-15 \end{bmatrix}$.
અનંત ઉકેલો માટે,ત્રીજી હાર બીજી હારનો ગુણક હોવી જોઈએ. સહગુણકોનો ગુણોત્તર $\frac{-12}{-5} = 2.4$ છે.
તેથી,$\mu - 15 = 2.4 \times (-8) = -19.2 \Rightarrow \mu = 15 - 19.2 = -4.2 = -\frac{21}{5}$.
આમ,$(\lambda, \mu) = \left(\frac{72}{5}, -\frac{21}{5}\right)$.
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે સમતલો $P_1: x+(\lambda+4)y+z=1$ અને $P_2: 2x+y+z=2$ ની છેદરેખા ધરાવતું સમતલ બિંદુઓ $(0,1,0)$ અને $(1,0,1)$ માંથી પસાર થાય છે. તો બિંદુ $(2\lambda, \lambda, -\lambda)$ નું સમતલ $P_2$ થી અંતર શોધો. ($\sqrt{6}$ માં)
A
$5$
B
$4$
C
$2$
D
$3$

Solution

(D) $P_1$ અને $P_2$ ની છેદરેખામાંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ $P_1 + kP_2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$(x + (\lambda+4)y + z - 1) + k(2x + y + z - 2) = 0$ $(1)$
સમતલ બિંદુ $(0, 1, 0)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી:
$(0 + (\lambda+4)(1) + 0 - 1) + k(0 + 1 + 0 - 2) = 0$
$\lambda + 3 - k = 0 \implies k = \lambda + 3$
સમતલ બિંદુ $(1, 0, 1)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી:
$(1 + 0 + 1 - 1) + k(2 + 0 + 1 - 2) = 0$
$1 + k = 0 \implies k = -1$
$k$ ની કિંમતો સરખાવતા:
$\lambda + 3 = -1 \implies \lambda = -4$
હવે,બિંદુ $(2\lambda, \lambda, -\lambda) = (-8, -4, 4)$ છે.
બિંદુ $(x_0, y_0, z_0)$ નું સમતલ $Ax + By + Cz + D = 0$ થી અંતર $d = \frac{|Ax_0 + By_0 + Cz_0 + D|}{\sqrt{A^2 + B^2 + C^2}}$ છે.
સમતલ $P_2: 2x + y + z - 2 = 0$ અને બિંદુ $(-8, -4, 4)$ માટે:
$d = \frac{|2(-8) + 1(-4) + 1(4) - 2|}{\sqrt{2^2 + 1^2 + 1^2}} = \frac{|-16 - 4 + 4 - 2|}{\sqrt{6}} = \frac{|-18|}{\sqrt{6}} = \frac{18}{\sqrt{6}} = 3\sqrt{6}$.
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\vec{\alpha}=4 \hat{i}+3 \hat{j}+5 \hat{k}$ અને $\vec{\beta}=\hat{i}+2 \hat{j}-4 \hat{k}$ છે. ધારો કે $\vec{\beta}_1$ એ $\vec{\alpha}$ ને સમાંતર છે અને $\vec{\beta}_2$ એ $\vec{\alpha}$ ને લંબ છે. જો $\vec{\beta}=\vec{\beta}_1+\vec{\beta}_2$ હોય,તો $5 \vec{\beta}_2 \cdot(\hat{i}+\hat{j}+\hat{k})$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$6$
B
$11$
C
$7$
D
$9$

Solution

(C) ધારો કે $\vec{\beta}_1 = \lambda \vec{\alpha}$.
$\vec{\beta} = \vec{\beta}_1 + \vec{\beta}_2$ હોવાથી,$\vec{\beta}_2 = \vec{\beta} - \vec{\beta}_1 = \vec{\beta} - \lambda \vec{\alpha}$ મળે.
સદિશોની કિંમત મૂકતા,$\vec{\beta}_2 = (\hat{i} + 2\hat{j} - 4\hat{k}) - \lambda(4\hat{i} + 3\hat{j} + 5\hat{k}) = (1 - 4\lambda)\hat{i} + (2 - 3\lambda)\hat{j} - (4 + 5\lambda)\hat{k}$.
$\vec{\beta}_2 \perp \vec{\alpha}$ હોવાથી,તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય: $\vec{\beta}_2 \cdot \vec{\alpha} = 0$.
$4(1 - 4\lambda) + 3(2 - 3\lambda) + 5(-4 - 5\lambda) = 0$.
$4 - 16\lambda + 6 - 9\lambda - 20 - 25\lambda = 0$.
$-50\lambda - 10 = 0 \Rightarrow \lambda = -\frac{1}{5}$.
હવે,$\vec{\beta}_2 = (1 - 4(-\frac{1}{5}))\hat{i} + (2 - 3(-\frac{1}{5}))\hat{j} - (4 + 5(-\frac{1}{5}))\hat{k} = \frac{9}{5}\hat{i} + \frac{13}{5}\hat{j} - 3\hat{k}$.
તેથી,$5\vec{\beta}_2 = 9\hat{i} + 13\hat{j} - 15\hat{k}$.
અંતે,$5\vec{\beta}_2 \cdot (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = 9(1) + 13(1) - 15(1) = 9 + 13 - 15 = 7$.
71
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો $(1, 9, 7)$ માંથી $(3, 2, 1)$ બિંદુમાંથી પસાર થતી અને $x+2y+z=0$ તથા $3y-z=3$ સમતલોને સમાંતર રેખા પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ $(\alpha, \beta, \gamma)$ હોય,તો $\alpha+\beta+\gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$3$
C
$1$
D
$5$

Solution

(D) રેખાની દિશાના ગુણોત્તર બે સમતલોના અભિલંબના સદિશ ગુણાકાર દ્વારા મળે છે:
$\vec{v} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & 1 \\ 0 & 3 & -1 \end{vmatrix} = \hat{i}(-2-3) - \hat{j}(-1-0) + \hat{k}(3-0) = -5\hat{i} + \hat{j} + 3\hat{k}$.
$(3, 2, 1)$ માંથી પસાર થતી અને દિશા સદિશ $\vec{v} = \langle -5, 1, 3 \rangle$ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ $\frac{x-3}{-5} = \frac{y-2}{1} = \frac{z-1}{3} = \lambda$ છે.
રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $M(-5\lambda+3, \lambda+2, 3\lambda+1)$ છે.
ધારો કે $P = (1, 9, 7)$. સદિશ $\vec{PM} = \langle -5\lambda+3-1, \lambda+2-9, 3\lambda+1-7 \rangle = \langle -5\lambda+2, \lambda-7, 3\lambda-6 \rangle$.
કારણ કે $\vec{PM}$ રેખાને લંબ છે,તેથી $\vec{PM} \cdot \langle -5, 1, 3 \rangle = 0$.
$-5(-5\lambda+2) + 1(\lambda-7) + 3(3\lambda-6) = 0$.
$25\lambda - 10 + \lambda - 7 + 9\lambda - 18 = 0$.
$35\lambda - 35 = 0 \implies \lambda = 1$.
$M$ ના યામમાં $\lambda = 1$ મૂકતા,$M = (-5(1)+3, 1+2, 3(1)+1) = (-2, 3, 4)$.
આમ,$(\alpha, \beta, \gamma) = (-2, 3, 4)$.
તેથી,$\alpha+\beta+\gamma = -2+3+4 = 5$.
Solution diagram
72
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $(x^2-3y^2)dx+3xydy=0$ નો ઉકેલ છે,જ્યાં $y(1)=1$ છે. તો $6y^2(e)$ ની કિંમત $......$ છે.
A
$3e^2$
B
$e^2$
C
$2e^2$
D
$\frac{3e^2}{2}$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(x^2-3y^2)dx+3xydy=0$ છે.
આને $\frac{dy}{dx} = \frac{3y^2-x^2}{3xy} = \frac{y}{x} - \frac{1}{3}\frac{x}{y}$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે $y=vx$,તો $\frac{dy}{dx} = v + x\frac{dv}{dx}$.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $v + x\frac{dv}{dx} = v - \frac{1}{3v}$.
આ સાદું રૂપ આપતા $x\frac{dv}{dx} = -\frac{1}{3v}$,અથવા $3vdv = -\frac{dx}{x}$ મળે.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int 3vdv = -\int \frac{dx}{x} \Rightarrow \frac{3v^2}{2} = -\ln|x| + C$.
$v = \frac{y}{x}$ મૂકતા: $\frac{3y^2}{2x^2} = -\ln|x| + C$.
$y(1)=1$ આપેલ હોવાથી,$\frac{3(1)^2}{2(1)^2} = -\ln(1) + C \Rightarrow C = \frac{3}{2}$.
તેથી,$\frac{3y^2}{2x^2} = -\ln|x| + \frac{3}{2} \Rightarrow 3y^2 = 3x^2 - 2x^2\ln|x|$.
$x=e$ માટે,$3y^2(e) = 3e^2 - 2e^2\ln(e) = 3e^2 - 2e^2 = e^2$.
આમ,$6y^2(e) = 2(3y^2(e)) = 2e^2$.
73
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$5$ ક્રમના એવા ચોરસ શ્રેણિકોની સંખ્યા શોધો જેના ઘટકો $\{0, 1\}$ ગણમાંથી હોય,અને દરેક હારના ઘટકોનો સરવાળો $1$ તથા દરેક સ્તંભના ઘટકોનો સરવાળો પણ $1$ હોય.
A
$225$
B
$120$
C
$150$
D
$125$

Solution

(B) $5$ ક્રમનો ચોરસ શ્રેણિક જેમાં દરેક હારનો સરવાળો $1$ અને દરેક સ્તંભનો સરવાળો $1$ હોય અને ઘટકો $\{0, 1\}$ માંથી હોય,તેને ક્રમચય શ્રેણિક (permutation matrix) કહેવાય.
પ્રથમ હારમાં,$1$ મૂકવા માટે $5$ શક્ય સ્થાનો છે.
બીજી હારમાં,$1$ મૂકવા માટે $4$ બાકી રહેલા સ્થાનો ઉપલબ્ધ છે (કારણ કે પ્રથમ હારમાં વપરાયેલ સ્તંભ ફરીથી વાપરી શકાતો નથી).
ત્રીજી હારમાં,$3$ બાકી રહેલા સ્થાનો છે.
ચોથી હારમાં,$2$ બાકી રહેલા સ્થાનો છે.
પાંચમી હારમાં,માત્ર $1$ બાકી રહેલું સ્થાન છે.
તેથી,આવા શ્રેણિકોની કુલ સંખ્યા $5 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1 = 5! = 120$ છે.
Solution diagram
74
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
$\int \limits_{\frac{3 \sqrt{2}}{4}}^{\frac{3 \sqrt{3}}{4}} \frac{48}{\sqrt{9-4 x^2}} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$2 \pi$

Solution

(D) આપણે સંકલન $I = \int \limits_{\frac{3 \sqrt{2}}{4}}^{\frac{3 \sqrt{3}}{4}} \frac{48}{\sqrt{9-4 x^2}} dx$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પ્રથમ,સંકલનને $I = \int \limits_{\frac{3 \sqrt{2}}{4}}^{\frac{3 \sqrt{3}}{4}} \frac{48}{\sqrt{3^2-(2 x)^2}} dx$ તરીકે લખો.
પ્રમાણિત સૂત્ર $\int \frac{du}{\sqrt{a^2-u^2}} = \sin^{-1}(\frac{u}{a}) + C$ નો ઉપયોગ કરીને,$u = 2x$ લેતા,$du = 2dx$ અથવા $dx = \frac{du}{2}$ મળે.
જ્યારે $x = \frac{3\sqrt{2}}{4}$,ત્યારે $u = 2(\frac{3\sqrt{2}}{4}) = \frac{3\sqrt{2}}{2}$.
જ્યારે $x = \frac{3\sqrt{3}}{4}$,ત્યારે $u = 2(\frac{3\sqrt{3}}{4}) = \frac{3\sqrt{3}}{2}$.
તેથી,$I = \int_{\frac{3\sqrt{2}}{2}}^{\frac{3\sqrt{3}}{2}} \frac{48}{\sqrt{3^2-u^2}} \cdot \frac{du}{2} = 24 \int_{\frac{3\sqrt{2}}{2}}^{\frac{3\sqrt{3}}{2}} \frac{du}{\sqrt{3^2-u^2}}$.
$I = 24 \left[ \sin^{-1} \left( \frac{u}{3} \right) \right]_{\frac{3\sqrt{2}}{2}}^{\frac{3\sqrt{3}}{2}}$.
$I = 24 \left[ \sin^{-1} \left( \frac{3\sqrt{3}/2}{3} \right) - \sin^{-1} \left( \frac{3\sqrt{2}/2}{3} \right) \right]$.
$I = 24 \left[ \sin^{-1} \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) - \sin^{-1} \left( \frac{\sqrt{2}}{2} \right) \right]$.
$I = 24 \left( \frac{\pi}{3} - \frac{\pi}{4} \right) = 24 \left( \frac{4\pi - 3\pi}{12} \right) = 24 \left( \frac{\pi}{12} \right) = 2\pi$.
75
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj} A ))|=12^4$ થાય. તો $|A^{-1} \operatorname{adj} A|$ ની કિંમત શોધો.
A
$2 \sqrt{3}$
B
$\sqrt{6}$
C
$12$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ છે કે $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj} A))| = 12^4$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના શ્રેણિક $A$ માટે,$|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\dots \operatorname{adj} A))|$ ($k$ વખત) એ $|A|^{(n-1)^k}$ થાય છે.
અહીં $n = 3$ અને $k = 3$ છે,તેથી $|A|^{(3-1)^3} = 12^4$.
$|A|^{2^3} = 12^4 \Rightarrow |A|^8 = 12^4$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,$|A|^4 = 12^2 = 144$.
$|A|^2 = 12 \Rightarrow |A| = \sqrt{12} = 2\sqrt{3}$.
આપણે $|A^{-1} \operatorname{adj} A|$ શોધવાનું છે.
ગુણધર્મ $|XY| = |X||Y|$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $|A^{-1}| |\operatorname{adj} A|$ મળે છે.
કારણ કે $|A^{-1}| = \frac{1}{|A|}$ અને $|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1} = |A|^{3-1} = |A|^2$.
તેથી,$|A^{-1} \operatorname{adj} A| = \frac{1}{|A|} \cdot |A|^2 = |A|$.
આમ,$|A^{-1} \operatorname{adj} A| = 2\sqrt{3}$.
76
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
પાત્ર $A, B$ અને $C$ માં અનુક્રમે $4$ લાલ,$6$ કાળા; $5$ લાલ,$5$ કાળા અને $\lambda$ લાલ,$4$ કાળા દડા છે. એક પાત્ર યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે અને એક દડો કાઢવામાં આવે છે. જો કાઢવામાં આવેલ દડો લાલ હોય અને તે પાત્ર $C$ માંથી કાઢવામાં આવ્યો હોય તેની સંભાવના $0.4$ હોય,તો પરવલય $y^2 = \lambda x$ માં અંતર્ગત સૌથી મોટા સમબાજુ ત્રિકોણની બાજુની લંબાઈનો વર્ગ શોધો,જેનું એક શિરોબિંદુ પરવલયનું શિરોબિંદુ છે.
A
$431$
B
$430$
C
$433$
D
$432$

Solution

(D) ધારો કે $R$ એ લાલ દડો કાઢવાની ઘટના છે. બેયઝના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$P(C|R) = \frac{P(C)P(R|C)}{P(A)P(R|A) + P(B)P(R|B) + P(C)P(R|C)}$
આપેલ છે કે $P(A) = P(B) = P(C) = \frac{1}{3}$,$P(R|A) = \frac{4}{10}$,$P(R|B) = \frac{5}{10}$,$P(R|C) = \frac{\lambda}{\lambda+4}$ અને $P(C|R) = 0.4 = \frac{2}{5}$.
$\frac{2}{5} = \frac{\frac{1}{3} \cdot \frac{\lambda}{\lambda+4}}{\frac{1}{3}(\frac{4}{10} + \frac{5}{10} + \frac{\lambda}{\lambda+4})} = \frac{\frac{\lambda}{\lambda+4}}{0.9 + \frac{\lambda}{\lambda+4}}$
$0.36 + 0.4 \frac{\lambda}{\lambda+4} = \frac{\lambda}{\lambda+4} \Rightarrow 0.36 = 0.6 \frac{\lambda}{\lambda+4} \Rightarrow \frac{\lambda}{\lambda+4} = 0.6 = \frac{3}{5}$
$5\lambda = 3\lambda + 12 \Rightarrow 2\lambda = 12 \Rightarrow \lambda = 6$.
પરવલય $y^2 = 6x$ છે. સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(0,0)$,$(at_1^2, 2at_1)$,અને $(at_2^2, 2at_2)$ છે જ્યાં $4a = 6 \Rightarrow a = 1.5$.
$x$-અક્ષની સાપેક્ષ સંમિતિને કારણે,$t_1 = t$ અને $t_2 = -t$. બાજુની લંબાઈ $\ell$ માટે $\ell^2 = (at^2)^2 + (2at)^2 = a^2t^4 + 4a^2t^2$.
વળી,બાજુનો ઢાળ $\tan(30^{\circ}) = \frac{2at}{at^2} = \frac{2}{t} = \frac{1}{\sqrt{3}} \Rightarrow t = 2\sqrt{3}$.
$\ell^2 = (1.5)^2(2\sqrt{3})^4 + 4(1.5)^2(2\sqrt{3})^2 = 2.25(144) + 9(12) = 324 + 108 = 432$.
77
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો વક્રો $y^2-2y=-x$ અને $x+y=0$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $A$ હોય,તો $8A$ ની કિંમત શોધો.
A
$38$
B
$40$
C
$85$
D
$36$

Solution

(D) આપેલ વક્રો $y^2-2y=-x$ અને $x+y=0$ છે.
બીજા સમીકરણ પરથી,$x=-y$.
આ કિંમતને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $y^2-2y=-(-y) \Rightarrow y^2-2y=y \Rightarrow y^2-3y=0$.
આમ,$y(y-3)=0$,જે $y=0$ અને $y=3$ આપે છે.
જ્યારે $y=0$,ત્યારે $x=0$. જ્યારે $y=3$,ત્યારે $x=-3$.
ક્ષેત્રફળ $A$ એ $y$ ની સાપેક્ષમાં વક્રો વચ્ચેના તફાવતનું સંકલન છે:
$A = \int_{0}^{3} (x_{\text{right}} - x_{\text{left}}) dy = \int_{0}^{3} (-y^2+2y - (-y)) dy = \int_{0}^{3} (-y^2+3y) dy$.
સંકલનનું મૂલ્ય શોધતા:
$A = \left[ -\frac{y^3}{3} + \frac{3y^2}{2} \right]_{0}^{3} = \left( -\frac{27}{3} + \frac{3(9)}{2} \right) - 0 = -9 + 13.5 = 4.5 = \frac{9}{2}$.
તેથી,$8A = 8 \times \frac{9}{2} = 36$.
Solution diagram
78
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $f$ એ $\left[0, \frac{\pi}{2}\right]$ પર વ્યાખ્યાયિત વિકલનીય વિધેય છે,જેથી $f(x) > 0$ અને $f(x)+\int \limits_0^x f(t) \sqrt{1-\left(\log _e f(t)\right)^2} d t=e, \forall x \in\left[0, \frac{\pi}{2}\right]$. તો $\left(6 \log _{ e } f \left(\frac{\pi}{6}\right)\right)^2$ ની કિંમત $.............$ છે.
A
$25$
B
$26$
C
$23$
D
$27$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) + \int_0^x f(t) \sqrt{1 - (\ln f(t))^2} dt = e$.
$x=0$ લેતા,$f(0) + 0 = e$,તેથી $f(0) = e$.
લીબનીઝના નિયમનો ઉપયોગ કરીને બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$f'(x) + f(x) \sqrt{1 - (\ln f(x))^2} = 0$.
ધારો કે $y = f(x)$,તો $\frac{dy}{dx} = -y \sqrt{1 - (\ln y)^2}$.
ચલનું અલગીકરણ કરતા: $\int \frac{dy}{y \sqrt{1 - (\ln y)^2}} = -\int dx$.
ધારો કે $\ln y = t$,તો $\frac{1}{y} dy = dt$.
$\int \frac{dt}{\sqrt{1 - t^2}} = -x + C$.
$\sin^{-1}(t) = -x + C \Rightarrow \sin^{-1}(\ln f(x)) = -x + C$.
$f(0) = e$ હોવાથી,$\sin^{-1}(\ln e) = -0 + C \Rightarrow \sin^{-1}(1) = C \Rightarrow C = \frac{\pi}{2}$.
આમ,$\sin^{-1}(\ln f(x)) = \frac{\pi}{2} - x$.
$x = \frac{\pi}{6}$ માટે,$\sin^{-1}(\ln f(\frac{\pi}{6})) = \frac{\pi}{2} - \frac{\pi}{6} = \frac{\pi}{3}$.
તેથી,$\ln f(\frac{\pi}{6}) = \sin(\frac{\pi}{3}) = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
અંતે,$(6 \ln f(\frac{\pi}{6}))^2 = (6 \times \frac{\sqrt{3}}{2})^2 = (3\sqrt{3})^2 = 27$.
79
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
ગણ $\{a, b, c, d\}$ પરના સંબંધ $R = \{(a, b), (b, c), (b, d)\}$ ને સામ્ય સંબંધ બનાવવા માટે તેમાં ઉમેરવા પડતા ઘટકોની ન્યૂનતમ સંખ્યા $.........$ છે.
A
$11$
B
$12$
C
$19$
D
$13$

Solution

(D) ગણ $A = \{a, b, c, d\}$ પરના સંબંધ $R$ ને સામ્ય સંબંધ બનાવવા માટે,તે સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત હોવો જોઈએ.
$1$. સ્વવાચકતા: દરેક $x \in A$ માટે,$(x, x) \in R$. તેથી,આપણે $(a, a), (b, b), (c, c), (d, d)$ ઉમેરવા પડશે. ($4$ ઘટકો)
$2$. સંમિતતા: જો $(x, y) \in R$,તો $(y, x) \in R$. આપેલ $(a, b), (b, c), (b, d) \in R$ માટે,આપણે $(b, a), (c, b), (d, b)$ ઉમેરવા પડશે. ($3$ ઘટકો)
$3$. પરંપરિતતા: જો $(x, y) \in R$ અને $(y, z) \in R$,તો $(x, z) \in R$.
$(a, b)$ અને $(b, c)$ પરથી,$(a, c)$ ઉમેરો.
$(a, b)$ અને $(b, d)$ પરથી,$(a, d)$ ઉમેરો.
$(c, b)$ અને $(b, d)$ પરથી,$(c, d)$ ઉમેરો.
$(d, b)$ અને $(b, c)$ પરથી,$(d, c)$ ઉમેરો.
$(a, c)$ અને $(a, d)$ ની સંમિતતા માટે $(c, a)$ અને $(d, a)$ ઉમેરવા પડશે. ($2$ ઘટકો)
કુલ સંબંધ $R = \{(a, a), (b, b), (c, c), (d, d), (a, b), (b, a), (b, c), (c, b), (b, d), (d, b), (a, c), (c, a), (a, d), (d, a), (c, d), (d, c)\}$ છે.
કુલ ઘટકો = $16$. આપેલ ઘટકો = $3$. ઉમેરવાના ઘટકો = $16 - 3 = 13$.
80
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\vec{a}=\hat{i}+2 \hat{j}+\lambda \hat{k}$,$\vec{b}=3 \hat{i}-5 \hat{j}-\lambda \hat{k}$,$\vec{a} \cdot \vec{c}=7$,$2 \vec{b} \cdot \vec{c}+43=0$,અને $\vec{a} \times \vec{c}=\vec{b} \times \vec{c}$ છે. તો $|\vec{a} \cdot \vec{b}|$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$2$
C
$6$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\vec{a}=\hat{i}+2 \hat{j}+\lambda \hat{k}$ અને $\vec{b}=3 \hat{i}-5 \hat{j}-\lambda \hat{k}$.
$\vec{a} \times \vec{c}=\vec{b} \times \vec{c}$ પરથી,$(\vec{a}-\vec{b}) \times \vec{c} = \vec{0}$ મળે.
આનો અર્થ એ છે કે $(\vec{a}-\vec{b})$ એ $\vec{c}$ ને સમાંતર છે,તેથી $\vec{a}-\vec{b} = \mu \vec{c}$ કોઈ અદિશ $\mu$ માટે.
$\vec{a}-\vec{b} = (1-3)\hat{i} + (2-(-5))\hat{j} + (\lambda - (-\lambda))\hat{k} = -2\hat{i} + 7\hat{j} + 2\lambda\hat{k}$ ગણતા.
આમ,$\mu \vec{c} = -2\hat{i} + 7\hat{j} + 2\lambda\hat{k}$.
$\vec{a} \cdot \vec{c} = 7$ આપેલ હોવાથી,$\vec{a} \cdot (\frac{1}{\mu} (-2\hat{i} + 7\hat{j} + 2\lambda\hat{k})) = 7$,જે $-2 + 14 + 2\lambda^2 = 7\mu$ આપે છે,એટલે કે $12 + 2\lambda^2 = 7\mu$.
$2\vec{b} \cdot \vec{c} = -43$ આપેલ હોવાથી,$\vec{b} \cdot (\frac{1}{\mu} (-2\hat{i} + 7\hat{j} + 2\lambda\hat{k})) = -\frac{43}{2}$,જે $-6 - 35 - 2\lambda^2 = -\frac{43}{2}\mu$ આપે છે,એટલે કે $41 + 2\lambda^2 = \frac{43}{2}\mu$.
સમીકરણો $2\lambda^2 = 7\mu - 12$ અને $2\lambda^2 = \frac{43}{2}\mu - 41$ ઉકેલતા,$7\mu - 12 = 21.5\mu - 41$ મળે,તેથી $14.5\mu = 29$,જે $\mu = 2$ આપે છે.
ત્યારબાદ $2\lambda^2 = 7(2) - 12 = 2$,તેથી $\lambda^2 = 1$.
અંતે,$\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(3) + (2)(-5) + (\lambda)(-\lambda) = 3 - 10 - \lambda^2 = -7 - 1 = -8$.
આમ,$|\vec{a} \cdot \vec{b}| = |-8| = 8$.
81
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો રેખાઓ $\frac{x+\sqrt{6}}{2}=\frac{y-\sqrt{6}}{3}=\frac{z-\sqrt{6}}{4}$ અને $\frac{x-\lambda}{3}=\frac{y-2\sqrt{6}}{4}=\frac{z+2\sqrt{6}}{5}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $6$ હોય,તો $\lambda$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોના સરવાળાનો વર્ગ કેટલો થાય?
A
$380$
B
$3885$
C
$386$
D
$384$

Solution

(D) રેખાઓ $L_1: \frac{x+\sqrt{6}}{2}=\frac{y-\sqrt{6}}{3}=\frac{z-\sqrt{6}}{4}$ અને $L_2: \frac{x-\lambda}{3}=\frac{y-2\sqrt{6}}{4}=\frac{z+2\sqrt{6}}{5}$ છે.
રેખાઓ પરના બિંદુઓ $P_1(-\sqrt{6}, \sqrt{6}, \sqrt{6})$ અને $P_2(\lambda, 2\sqrt{6}, -2\sqrt{6})$ છે.
દિશા સદિશો $\vec{v_1} = (2, 3, 4)$ અને $\vec{v_2} = (3, 4, 5)$ છે.
ક્રોસ પ્રોડક્ટ $\vec{n} = \vec{v_1} \times \vec{v_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 3 & 4 \\ 3 & 4 & 5 \end{vmatrix} = -\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$ છે.
તેનું માન $|\vec{n}| = \sqrt{6}$ છે.
લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{|(\vec{P_2} - \vec{P_1}) \cdot \vec{n}|}{|\vec{n}|} = 6$ છે.
$\vec{P_2} - \vec{P_1} = (\lambda + \sqrt{6}, \sqrt{6}, -3\sqrt{6})$ છે.
$|(\lambda + \sqrt{6})(-1) + (\sqrt{6})(2) + (-3\sqrt{6})(-1)| = 6\sqrt{6}$ મળે.
$|4\sqrt{6} - \lambda| = 6\sqrt{6}$ મળે.
કિસ્સો $1: 4\sqrt{6} - \lambda = 6\sqrt{6} \Rightarrow \lambda = -2\sqrt{6}$.
કિસ્સો $2: 4\sqrt{6} - \lambda = -6\sqrt{6} \Rightarrow \lambda = 10\sqrt{6}$.
સરવાળો $= 8\sqrt{6}$ અને તેનો વર્ગ $= (8\sqrt{6})^2 = 384$ થાય.
82
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ ત્રણ શૂન્યેતર સદિશો છે જેથી $\vec{b} \cdot \vec{c} = 0$ અને $\vec{a} \times (\vec{b} \times \vec{c}) = \frac{\vec{b} - \vec{c}}{2}$ થાય. જો $\vec{d}$ એવો સદિશ હોય કે જેથી $\vec{b} \cdot \vec{d} = \vec{a} \cdot \vec{b}$ થાય,તો $(\vec{a} \times \vec{b}) \cdot (\vec{c} \times \vec{d})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{4}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$-\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(D) સદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકારના સૂત્ર $\vec{a} \times (\vec{b} \times \vec{c}) = (\vec{a} \cdot \vec{c})\vec{b} - (\vec{a} \cdot \vec{b})\vec{c}$ નો ઉપયોગ કરતા.
આપેલ છે કે $\vec{a} \times (\vec{b} \times \vec{c}) = \frac{\vec{b} - \vec{c}}{2}$,તેથી $(\vec{a} \cdot \vec{c})\vec{b} - (\vec{a} \cdot \vec{b})\vec{c} = \frac{1}{2}\vec{b} - \frac{1}{2}\vec{c}$.
$\vec{b}$ અને $\vec{c}$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,આપણને $\vec{a} \cdot \vec{c} = \frac{1}{2}$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = \frac{1}{2}$ મળે છે.
આપેલ છે કે $\vec{b} \cdot \vec{d} = \vec{a} \cdot \vec{b}$,તેથી $\vec{b} \cdot \vec{d} = \frac{1}{2}$.
હવે,અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $(\vec{a} \times \vec{b}) \cdot (\vec{c} \times \vec{d}) = \vec{a} \cdot (\vec{b} \times (\vec{c} \times \vec{d}))$ ધ્યાનમાં લો.
સદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકારના સૂત્ર $\vec{b} \times (\vec{c} \times \vec{d}) = (\vec{b} \cdot \vec{d})\vec{c} - (\vec{b} \cdot \vec{c})\vec{d}$ નો ઉપયોગ કરતા.
કારણ કે $\vec{b} \cdot \vec{c} = 0$,આ પદ $(\vec{b} \cdot \vec{d})\vec{c}$ માં પરિણમે છે.
આમ,$(\vec{a} \times \vec{b}) \cdot (\vec{c} \times \vec{d}) = \vec{a} \cdot ((\vec{b} \cdot \vec{d})\vec{c}) = (\vec{b} \cdot \vec{d})(\vec{a} \cdot \vec{c})$.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{4}$ મળે છે.
83
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} = \frac{y}{x}(1 + xy^2(1 + \log_e x))$ નો ઉકેલ વક્ર છે,જ્યાં $x > 0$ અને $y(1) = 3$. તો $\frac{y^2(x)}{9}$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{x^2}{5 - 2x^3(2 + \log_e x^3)}$
B
$\frac{x^2}{2x^3(2 + \log_e x^3) - 3}$
C
$\frac{x^2}{3x^3(1 + \log_e x^2) - 2}$
D
$\frac{x^2}{7 - 3x^3(2 + \log_e x^2)}$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} = \frac{y}{x} + y^3(1 + \log_e x)$ છે.
તેને ફરીથી ગોઠવતા,$\frac{dy}{dx} - \frac{1}{x}y = (1 + \log_e x)y^3$ મળે.
$y^3$ વડે ભાગતા: $y^{-3}\frac{dy}{dx} - \frac{1}{x}y^{-2} = 1 + \log_e x$.
ધારો કે $t = y^{-2} = \frac{1}{y^2}$. તો $\frac{dt}{dx} = -2y^{-3}\frac{dy}{dx}$,તેથી $y^{-3}\frac{dy}{dx} = -\frac{1}{2}\frac{dt}{dx}$.
સમીકરણમાં મૂકતા: $-\frac{1}{2}\frac{dt}{dx} - \frac{1}{x}t = 1 + \log_e x$,જેનું સાદું રૂપ $\frac{dt}{dx} + \frac{2}{x}t = -2(1 + \log_e x)$ થાય.
સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int \frac{2}{x} dx} = e^{2\log_e x} = x^2$.
ઉકેલ $t \cdot x^2 = \int -2(1 + \log_e x)x^2 dx$ છે.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,$\int x^2(1 + \log_e x) dx = \frac{x^3}{3}(1 + \log_e x) - \int \frac{x^3}{3} \cdot \frac{1}{x} dx = \frac{x^3}{3}(1 + \log_e x) - \frac{x^3}{9}$.
તેથી,$\frac{x^2}{y^2} = -2[\frac{x^3}{3} + \frac{x^3}{3}\log_e x - \frac{x^3}{9}] + C = -2[\frac{2x^3}{9} + \frac{x^3}{3}\log_e x] + C = -\frac{4x^3}{9} - \frac{2x^3}{3}\log_e x + C$.
$y(1) = 3$ આપેલ હોવાથી,$\frac{1}{9} = -\frac{4}{9} - 0 + C \Rightarrow C = \frac{5}{9}$.
આમ,$\frac{x^2}{y^2} = \frac{5 - 4x^3 - 6x^3\log_e x}{9} = \frac{5 - 2x^3(2 + 3\log_e x)}{9} = \frac{5 - 2x^3(2 + \log_e x^3)}{9}$.
તેથી,$\frac{y^2}{9} = \frac{x^2}{5 - 2x^3(2 + \log_e x^3)}$.
84
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $y(x) = (1+x)(1+x^2)(1+x^4)(1+x^8)(1+x^{16})$. તો $x = -1$ આગળ $y'(x) - y''(x)$ ની કિંમત શોધો:
A
$976$
B
$464$
C
$496$
D
$944$

Solution

(C) આપેલ છે કે $y(x) = (1+x)(1+x^2)(1+x^4)(1+x^8)(1+x^{16})$.
$(1-x)$ વડે ગુણતા અને ભાગતા,આપણને મળે $y(x) = \frac{(1-x)(1+x)(1+x^2)(1+x^4)(1+x^8)(1+x^{16})}{1-x} = \frac{1-x^{32}}{1-x}$.
તેથી,$y(1-x) = 1-x^{32}$,જેનો અર્થ છે $y - xy = 1 - x^{32}$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$y' - (y + xy') = -32x^{31}$,તેથી $y'(1-x) - y = -32x^{31}$.
ફરીથી વિકલન કરતા,$y''(1-x) - y' - y' = -32(31)x^{30}$,તેથી $y''(1-x) - 2y' = -992x^{30}$.
$x = -1$ આગળ,$1-x = 2$. પ્રથમ વિકલિત સમીકરણમાં મૂકતા: $y'(2) - y(-1) = -32(-1)^{31} = 32$. કારણ કે $y(-1) = 0$,તેથી $2y' = 32 \Rightarrow y' = 16$.
બીજા વિકલિત સમીકરણમાં મૂકતા: $y''(2) - 2y' = -992(-1)^{30} = -992$. કારણ કે $y' = 16$,તેથી $2y'' - 2(16) = -992 \Rightarrow 2y'' = -992 + 32 = -960 \Rightarrow y'' = -480$.
તેથી,$y' - y'' = 16 - (-480) = 496$.
85
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
સદિશ $\vec{a}=-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ ને કાટખૂણે ફેરવવામાં આવે છે,જે તેના માર્ગમાં $y$-અક્ષમાંથી પસાર થાય છે અને પરિણામી સદિશ $\vec{b}$ છે. તો $3 \vec{a}+\sqrt{2} \vec{b}$ નો $\vec{c}=5 \hat{i}+4 \hat{j}+3 \hat{k}$ પરનો પ્રક્ષેપ શોધો.
A
$3 \sqrt{2}$
B
$1$
C
$\sqrt{6}$
D
$2 \sqrt{3}$

Solution

(A) આપેલ છે $\vec{a} = -\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}$. સદિશ $\vec{b}$ એ $\vec{a}$ ને $90^{\circ}$ ફેરવીને મેળવવામાં આવે છે જેથી તે $y$-અક્ષમાંથી પસાર થાય. આનો અર્થ એ છે કે $\vec{b}$ એ $\vec{a}$ અને $\hat{j}$ ના સમતલમાં છે.
તેથી,$\vec{b} = \lambda(\vec{a} \times (\vec{a} \times \hat{j}))$.
ત્રિગુણિત ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $\vec{a} \times \hat{j} = (-\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}) \times \hat{j} = -\hat{k} + \hat{i} = \hat{i} - \hat{k}$.
પછી $\vec{a} \times (\vec{a} \times \hat{j}) = (-\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}) \times (\hat{i} - \hat{k}) = \hat{j} + 2\hat{k} + 2\hat{i} + \hat{j} = 2\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$.
કારણ કે $|\vec{b}| = |\vec{a}| = \sqrt{(-1)^2 + 2^2 + 1^2} = \sqrt{6}$,આપણી પાસે $\sqrt{6} = |\lambda| \sqrt{2^2 + 2^2 + 2^2} = |\lambda| \sqrt{12} = 2\sqrt{3}|\lambda|$.
તેથી,$|\lambda| = \frac{\sqrt{6}}{2\sqrt{3}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
કારણ કે $\vec{b}$ એ $y$-અક્ષમાંથી પસાર થાય છે,$\vec{b} \cdot \hat{j} > 0$. $\lambda = -\frac{1}{\sqrt{2}}$ ચકાસતા,$\vec{b} = -\sqrt{2}\hat{i} - \sqrt{2}\hat{j} - \sqrt{2}\hat{k}$. આ $\vec{b} \cdot \hat{j} = -\sqrt{2} < 0$ આપે છે.
$\lambda = \frac{1}{\sqrt{2}}$ ચકાસતા,$\vec{b} = \sqrt{2}\hat{i} + \sqrt{2}\hat{j} + \sqrt{2}\hat{k}$. આ $\vec{b} \cdot \hat{j} = \sqrt{2} > 0$ આપે છે. તેથી $\vec{b} = \sqrt{2}\hat{i} + \sqrt{2}\hat{j} + \sqrt{2}\hat{k}$.
હવે,$3\vec{a} + \sqrt{2}\vec{b} = 3(-\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}) + \sqrt{2}(\sqrt{2}\hat{i} + \sqrt{2}\hat{j} + \sqrt{2}\hat{k}) = -\hat{i} + 8\hat{j} + 5\hat{k}$.
$\vec{c} = 5\hat{i} + 4\hat{j} + 3\hat{k}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{(- \hat{i} + 8\hat{j} + 5\hat{k}) \cdot (5\hat{i} + 4\hat{j} + 3\hat{k})}{\sqrt{5^2 + 4^2 + 3^2}} = \frac{-5 + 32 + 15}{\sqrt{50}} = \frac{42}{5\sqrt{2}} = \frac{21\sqrt{2}}{5} = 4.2\sqrt{2}$.
86
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
વિધેય $f(x) = \int \limits_0^2 e^{|x-t|} dt$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$2(e-1)$
B
$2e - 1$
C
$2$
D
$e(e-1)$

Solution

(A) $x \leq 0$ માટે,$f(x) = \int \limits_0^2 e^{t-x} dt = e^{-x}(e^2-1)$.
$0 < x < 2$ માટે,$f(x) = \int \limits_0^x e^{x-t} dt + \int \limits_x^2 e^{t-x} dt = (e^x - 1) + (e^{2-x} - 1) = e^x + e^{2-x} - 2$.
$x \geq 2$ માટે,$f(x) = \int \limits_0^2 e^{x-t} dt = e^{x-2}(e^2-1)$.
$x \leq 0$ માટે $f(x)$ ઘટતું વિધેય છે અને $x \geq 2$ માટે $f(x)$ વધતું વિધેય છે.
તેથી,$f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત અંતરાલ $x \in (0, 2)$ માં મળે છે.
અંતરાલ $(0, 2)$ માં,$f(x) = e^x + e^{2-x} - 2$.
સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યકની અસમતા $(AM \geq GM)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$e^x + e^{2-x} \geq 2 \sqrt{e^x \cdot e^{2-x}} = 2 \sqrt{e^2} = 2e$.
આમ,$f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $2e - 2 = 2(e-1)$ છે.
87
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
$L_1$ અને $L_2$ રેખાઓ ધ્યાનમાં લો:
$L_1: \frac{x-1}{2} = \frac{y-3}{1} = \frac{z-2}{2}$
$L_2: \frac{x-2}{1} = \frac{y-2}{2} = \frac{z-3}{3}$
એક રેખા $L_3$ જેના દિકગુણોત્તર $1, -1, -2$ છે,તે $L_1$ અને $L_2$ ને અનુક્રમે $P$ અને $Q$ બિંદુઓમાં છેદે છે. તો રેખાખંડ $PQ$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$2\sqrt{6}$
B
$3\sqrt{2}$
C
$4\sqrt{3}$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $L_1$ પરનું બિંદુ $P = (2\lambda+1, \lambda+3, 2\lambda+2)$ છે અને $L_2$ પરનું બિંદુ $Q = (\mu+2, 2\mu+2, 3\mu+3)$ છે.
રેખા $PQ$ ના દિકગુણોત્તર $((\mu+2)-(2\lambda+1), (2\mu+2)-(\lambda+3), (3\mu+3)-(2\lambda+2)) = (\mu-2\lambda+1, 2\mu-\lambda-1, 3\mu-2\lambda+1)$ છે.
$L_3$ ના દિકગુણોત્તર $1, -1, -2$ હોવાથી:
$\frac{\mu-2\lambda+1}{1} = \frac{2\mu-\lambda-1}{-1} = \frac{3\mu-2\lambda+1}{-2}$.
પ્રથમ બે ભાગ પરથી: $-\mu+2\lambda-1 = 2\mu-\lambda-1 \Rightarrow 3\lambda = 3\mu \Rightarrow \lambda = \mu$.
$\lambda = \mu$ ને $\frac{\mu-2\lambda+1}{1} = \frac{3\mu-2\lambda+1}{-2}$ માં મૂકતા:
$\frac{-\lambda+1}{1} = \frac{\lambda+1}{-2} \Rightarrow 2\lambda - 2 = \lambda + 1 \Rightarrow \lambda = 3$.
આમ,$\lambda = 3$ અને $\mu = 3$. બિંદુઓ $P(7, 6, 8)$ અને $Q(5, 8, 12)$ મળે છે.
લંબાઈ $PQ = \sqrt{(5-7)^2 + (8-6)^2 + (12-8)^2} = \sqrt{(-2)^2 + 2^2 + 4^2} = \sqrt{4 + 4 + 16} = \sqrt{24} = 2\sqrt{6}$.
88
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $x=2$ એ વિધેય $f(x)=2x^4-18x^2+8x+12$,$x \in (-4,4)$ ની સ્થાનિક ન્યૂનતમ કિંમત છે. જો $M$ એ $(-4,4)$ માં વિધેય $f$ ની સ્થાનિક મહત્તમ કિંમત હોય,તો $M =$
A
$12\sqrt{6}-\frac{33}{2}$
B
$12\sqrt{6}-\frac{31}{2}$
C
$18\sqrt{6}-\frac{33}{2}$
D
$18\sqrt{6}-\frac{31}{2}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $f(x) = 2x^4 - 18x^2 + 8x + 12$.
પ્રથમ,વિકલન મેળવો $f'(x) = 8x^3 - 36x + 8$.
$f'(x) = 0$ લેતા,આપણને $8x^3 - 36x + 8 = 0$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $2x^3 - 9x + 2 = 0$ થાય છે.
આપણને આપેલ છે કે $x=2$ એ સ્થાનિક ન્યૂનતમ છે,તેથી $(x-2)$ એ $2x^3 - 9x + 2$ નો અવયવ છે.
$2x^3 - 9x + 2$ ને $(x-2)$ વડે ભાગતા,આપણને $(x-2)(2x^2 + 4x - 1) = 0$ મળે છે.
બીજ $x=2$ અને $x = \frac{-4 \pm \sqrt{16 - 4(2)(-1)}}{2(2)} = \frac{-4 \pm \sqrt{24}}{4} = -1 \pm \frac{\sqrt{6}}{2}$ છે.
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ્સ $x=2$,$x = -1 + \frac{\sqrt{6}}{2}$,અને $x = -1 - \frac{\sqrt{6}}{2}$ છે.
દ્વિતીય વિકલન કસોટી $f''(x) = 24x^2 - 36$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x=2$ માટે,$f''(2) = 24(4) - 36 = 60 > 0$ (સ્થાનિક ન્યૂનતમ).
$x = -1 - \frac{\sqrt{6}}{2}$ માટે,$f''(x) > 0$ (સ્થાનિક ન્યૂનતમ).
$x = -1 + \frac{\sqrt{6}}{2}$ માટે,$f''(x) < 0$ (સ્થાનિક મહત્તમ).
આમ,સ્થાનિક મહત્તમ કિંમત $x = \frac{\sqrt{6}-2}{2}$ પર મળે છે.
$x = \frac{\sqrt{6}-2}{2}$ ને $f(x)$ માં મૂકતા,આપણે $M = f\left(\frac{\sqrt{6}-2}{2}\right) = 12\sqrt{6} - \frac{33}{2}$ મેળવીએ છીએ.
89
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $S_1$ અને $S_2$ એ તમામ $a \in R - \{0\}$ ના ગણ છે જેના માટે સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ:
$a x + 2 a y - 3 a z = 1$
$(2 a + 1) x + (2 a + 3) y + (a + 1) z = 2$
$(3 a + 5) x + (a + 5) y + (a + 2) z = 3$
અનુક્રમે અનન્ય ઉકેલ અને અનંત ઉકેલો ધરાવે છે. તો:
A
$n(S_1) = 2$ અને $S_2$ એ અનંત ગણ છે
B
$S_1$ એ અનંત ગણ છે અને $n(S_2) = 2$
C
$S_1 = \Phi$ અને $S_2 = R - \{0\}$
D
$S_1 = R - \{0\}$ અને $S_2 = \Phi$

Solution

(D) સમીકરણોની સંહતિને અનન્ય ઉકેલ હોય જો નિશ્ચાયક $\Delta \neq 0$ હોય.
$\Delta = \begin{vmatrix} a & 2a & -3a \\ 2a+1 & 2a+3 & a+1 \\ 3a+5 & a+5 & a+2 \end{vmatrix}$
પ્રથમ સ્તંભમાંથી $a$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = a \begin{vmatrix} 1 & 2a & -3a \\ 2a+1 & 2a+3 & a+1 \\ 3a+5 & a+5 & a+2 \end{vmatrix}$
હાર પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - (2a+1)R_1$ અને $R_3 \to R_3 - (3a+5)R_1$ કરતા:
$\Delta = a \begin{vmatrix} 1 & 2a & -3a \\ 0 & -4a^2+3 & 6a^2+4a+1 \\ 0 & -6a^2-9a+5 & 9a^2+16a+2 \end{vmatrix}$
નિશ્ચાયકની ગણતરી કરતા,$\Delta = 0$ માત્ર ત્યારે જ થાય છે જ્યારે $a = 0$. કારણ કે $a \in R - \{0\}$,તેથી આપેલ ગણ માટે $\Delta$ ક્યારેય $0$ થતો નથી.
આમ,તમામ $a \in R - \{0\}$ માટે સંહતિને હંમેશા અનન્ય ઉકેલ મળે છે.
તેથી,$S_1 = R - \{0\}$ અને $S_2 = \Phi$.
90
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $f(x) = \int \frac{2x}{(x^2+1)(x^2+3)} dx$. જો $f(3) = \frac{1}{2}(\log_e 5 - \log_e 6)$ હોય,તો $f(4)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}(\log_e 17 - \log_e 19)$
B
$\log_e 17 - \log_e 18$
C
$\frac{1}{2}(\log_e 19 - \log_e 17)$
D
$\log_e 19 - \log_e 20$

Solution

(A) ધારો કે $t = x^2$,તેથી $dt = 2x dx$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$f(x) = \int \frac{dt}{(t+1)(t+3)}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{(t+1)(t+3)} = \frac{1}{2} \left( \frac{1}{t+1} - \frac{1}{t+3} \right)$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$f(x) = \frac{1}{2} \int \left( \frac{1}{t+1} - \frac{1}{t+3} \right) dt = \frac{1}{2} (\ln|t+1| - \ln|t+3|) + C$.
$t = x^2$ પાછા મૂકતા:
$f(x) = \frac{1}{2} \ln \left( \frac{x^2+1}{x^2+3} \right) + C$.
આપેલ છે કે $f(3) = \frac{1}{2}(\ln 10 - \ln 12) + C = \frac{1}{2}(\ln 5 - \ln 6) + C$.
કારણ કે $\frac{1}{2}(\ln 10 - \ln 12) = \frac{1}{2}(\ln 5 - \ln 6)$,તેથી $C = 0$.
આમ,$f(x) = \frac{1}{2} \ln \left( \frac{x^2+1}{x^2+3} \right)$.
$f(4)$ ની કિંમત શોધતા:
$f(4) = \frac{1}{2} \ln \left( \frac{4^2+1}{4^2+3} \right) = \frac{1}{2} \ln \left( \frac{17}{19} \right) = \frac{1}{2} (\ln 17 - \ln 19)$.
91
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $f :(0,1) \rightarrow R$ એ $f(x)=\frac{1}{1-e^{-x}}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેય છે,અને $g(x)=(f(-x)-f(x))$. બે વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
$(I)$ $g$ એ $(0,1)$ માં વધતું વિધેય છે
$(II)$ $g$ એ $(0,1)$ માં એક-એક વિધેય છે
તો,
A
માત્ર $(I)$ સાચું છે
B
માત્ર $(II)$ સાચું છે
C
ન તો $(I)$ કે ન તો $(II)$ સાચું છે
D
બંને $(I)$ અને $(II)$ સાચા છે

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = \frac{1}{1-e^{-x}} = \frac{e^x}{e^x-1}$.
તેથી $f(-x) = \frac{1}{1-e^x}$.
$g(x) = f(-x) - f(x) = \frac{1}{1-e^x} - \frac{e^x}{e^x-1} = \frac{1}{1-e^x} + \frac{e^x}{1-e^x} = \frac{1+e^x}{1-e^x}$.
હવે,$g'(x) = \frac{(1-e^x)(e^x) - (1+e^x)(-e^x)}{(1-e^x)^2} = \frac{e^x - e^{2x} + e^x + e^{2x}}{(1-e^x)^2} = \frac{2e^x}{(1-e^x)^2}$.
દરેક $x \in (0,1)$ માટે $e^x > 0$ અને $(1-e^x)^2 > 0$ હોવાથી,$g'(x) > 0$ થાય છે.
તેથી,$g(x)$ એ $(0,1)$ માં વધતું વિધેય છે.
$g(x)$ એ ચુસ્ત વધતું વિધેય હોવાથી,તે $(0,1)$ માં એક-એક વિધેય પણ છે.
આમ,બંને વિધાનો $(I)$ અને $(II)$ સાચા છે.
92
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
બિંદુ $(-3, 2, 3)$ માંથી પસાર થતી અને $3, 3, -1$ દિકગુણોત્તર ધરાવતી રેખાને સમાંતર રેખાથી બિંદુ $P(4, 6, -2)$ નું અંતર કેટલું થાય?
A
$3$
B
$\sqrt{6}$
C
$2\sqrt{3}$
D
$\sqrt{14}$

Solution

(D) બિંદુ $(-3, 2, 3)$ માંથી પસાર થતી અને $3, 3, -1$ દિકગુણોત્તર ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ $\frac{x+3}{3} = \frac{y-2}{3} = \frac{z-3}{-1} = \lambda$ છે.
આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $M$ એ $(3\lambda-3, 3\lambda+2, 3-\lambda)$ છે.
સદિશ $\vec{PM}$ ના દિકગુણોત્તર $(3\lambda-3-4, 3\lambda+2-6, 3-\lambda-(-2)) = (3\lambda-7, 3\lambda-4, 5-\lambda)$ છે.
કારણ કે $\vec{PM}$ એ $(3, 3, -1)$ દિકગુણોત્તર વાળી રેખાને લંબ છે,તેથી તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$3(3\lambda-7) + 3(3\lambda-4) - 1(5-\lambda) = 0$.
$9\lambda - 21 + 9\lambda - 12 - 5 + \lambda = 0$.
$19\lambda - 38 = 0 \Rightarrow \lambda = 2$.
$M$ ના યામમાં $\lambda = 2$ મૂકતા,આપણને $M(3(2)-3, 3(2)+2, 3-2) = (3, 8, 1)$ મળે છે.
અંતર $PM = \sqrt{(3-4)^2 + (8-6)^2 + (1-(-2))^2} = \sqrt{(-1)^2 + 2^2 + 3^2} = \sqrt{1+4+9} = \sqrt{14}$.
93
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $x, y, z > 1$ અને $A = \begin{bmatrix} 1 & \log_x y & \log_x z \\ \log_y x & 2 & \log_y z \\ \log_z x & \log_z y & 3 \end{bmatrix}$ છે. તો $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj} A^2)|$ ની કિંમત શોધો.
A
$6^4$
B
$2^8$
C
$4^8$
D
$2^4$

Solution

(B) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 1 & \log_x y & \log_x z \\ \log_y x & 2 & \log_y z \\ \log_z x & \log_z y & 3 \end{bmatrix}$.
ગુણધર્મ $\log_a b = \frac{\ln b}{\ln a}$ નો ઉપયોગ કરતા,$A = \begin{bmatrix} 1 & \frac{\ln y}{\ln x} & \frac{\ln z}{\ln x} \\ \frac{\ln x}{\ln y} & 2 & \frac{\ln z}{\ln y} \\ \frac{\ln x}{\ln z} & \frac{\ln y}{\ln z} & 3 \end{bmatrix}$.
$R_1$ ને $\ln x$ વડે,$R_2$ ને $\ln y$ વડે,અને $R_3$ ને $\ln z$ વડે ગુણતા:
$|A| = \frac{1}{\ln x \ln y \ln z} \begin{vmatrix} \ln x & \ln y & \ln z \\ \ln x & 2 \ln y & \ln z \\ \ln x & \ln y & 3 \ln z \end{vmatrix}$.
સ્તંભમાંથી $\ln x, \ln y, \ln z$ સામાન્ય લેતા:
$|A| = \frac{\ln x \ln y \ln z}{\ln x \ln y \ln z} \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 1 \\ 1 & 1 & 3 \end{vmatrix} = 1(6-1) - 1(3-1) + 1(1-2) = 5 - 2 - 1 = 2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj} M)| = |M|^{(n-1)^2}$,જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે.
અહીં $n=3$ છે,તેથી $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj} A^2)| = |A^2|^{(3-1)^2} = |A^2|^4 = (|A|^2)^4 = |A|^8$.
કારણ કે $|A| = 2$,તેથી $|A|^8 = 2^8$.
94
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
કેટલાક $a, b, c \in N$ માટે,ધારો કે $f(x)=ax-3$ અને $g(x)=x^b+c$,$x \in R$. જો $(fog)^{-1}(x)=\left(\frac{x-7}{2}\right)^{1/3}$ હોય,તો $(fog)(ac) + (gof)(b)$ ની કિંમત $..........$ થાય.
A
$2038$
B
$2039$
C
$2040$
D
$2058$

Solution

(B) ધારો કે $h(x) = (fog)(x)$.
આપેલ છે કે $h^{-1}(x) = \left(\frac{x-7}{2}\right)^{1/3}$.
$h(x)$ શોધવા માટે,ધારો કે $y = \left(\frac{x-7}{2}\right)^{1/3}$. તેથી $y^3 = \frac{x-7}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $x = 2y^3 + 7$. આમ,$h(x) = 2x^3 + 7$.
આપણી પાસે $(fog)(x) = f(g(x)) = a(x^b + c) - 3 = ax^b + ac - 3$ છે.
$ax^b + ac - 3 = 2x^3 + 7$ ની સરખામણી કરતા,આપણને $a=2$,$b=3$,અને $ac-3=7$ મળે છે,તેથી $ac=10$. $a=2$ હોવાથી,$c=5$ મળે.
હવે,$(fog)(ac) = (fog)(10) = 2(10)^3 + 7 = 2000 + 7 = 2007$.
આગળ,$(gof)(x) = g(f(x)) = g(ax-3) = (ax-3)^b + c = (2x-3)^3 + 5$.
તેથી $(gof)(b) = (gof)(3) = (2(3)-3)^3 + 5 = (3)^3 + 5 = 27 + 5 = 32$.
અંતે,$(fog)(ac) + (gof)(b) = 2007 + 32 = 2039$.
95
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે $A_1, A_2, A_3$ એ સમાન સામાન્ય તફાવત $d$ ધરાવતી ત્રણ સમાંતર શ્રેણીઓ ($A$.$P$.) છે અને તેમના પ્રથમ પદો અનુક્રમે $A, A+1, A+2$ છે. ધારો કે $a, b, c$ એ $A_1, A_2, A_3$ ના અનુક્રમે $7^{\text{th}}, 9^{\text{th}}, 17^{\text{th}}$ પદો છે,જેથી $\left|\begin{array}{lll} a & 7 & 1 \\ 2b & 17 & 1 \\ c & 17 & 1\end{array}\right|+70=0$ થાય. જો $a=29$ હોય,તો જેનું પ્રથમ પદ $c-a-b$ અને સામાન્ય તફાવત $\frac{d}{12}$ હોય તેવી સમાંતર શ્રેણીના પ્રથમ $20$ પદોનો સરવાળો $........$ છે.
A
$494$
B
$495$
C
$496$
D
$498$

Solution

(B) સમાંતર શ્રેણીનું $n$-મું પદ $T_n = a_1 + (n-1)d$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $A_1, A_2, A_3$ ના પ્રથમ પદો $A, A+1, A+2$ અને સામાન્ય તફાવત $d$ છે:
$a = A + 6d$
$b = A + 1 + 8d$
$c = A + 2 + 16d$
$a = 29$ હોવાથી,$A + 6d = 29$.
નિશ્ચાયક સમીકરણ:
$\left|\begin{array}{lll} A+6d & 7 & 1 \\ 2(A+1+8d) & 17 & 1 \\ A+2+16d & 17 & 1\end{array}\right| + 70 = 0$
ત્રીજી હારમાંથી બીજી હાર બાદ કરતા:
$\left|\begin{array}{lll} A+6d & 7 & 1 \\ 2A+2+16d & 17 & 1 \\ -A & 0 & 0\end{array}\right| + 70 = 0$
ત્રીજી હારના સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$-(-A) \times (7 - 17) + 70 = 0 \Rightarrow 10A + 70 = 0 \Rightarrow A = -7$.
$A + 6d = 29$ હોવાથી,$-7 + 6d = 29 \Rightarrow 6d = 36 \Rightarrow d = 6$.
હવે,$a = 29$,$b = -7 + 1 + 48 = 42$,$c = -7 + 2 + 96 = 91$.
નવી સમાંતર શ્રેણીનું પ્રથમ પદ $c - a - b = 91 - 29 - 42 = 20$.
સામાન્ય તફાવત $\frac{d}{12} = \frac{6}{12} = 0.5$.
પ્રથમ $20$ પદોનો સરવાળો $S_{20} = \frac{20}{2} [2(20) + (19)(0.5)] = 10 [40 + 9.5] = 495$.
96
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો $-1 < x < 1$ અને $x \neq 0$ માટે $\tan ^{-1}\left(\frac{2 x}{1-x^2}\right)+\cot ^{-1}\left(\frac{1-x^2}{2 x}\right)=\frac{\pi}{3}$ ના તમામ ઉકેલોનો સરવાળો $\alpha-\frac{4}{\sqrt{3}}$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત $..........$ થાય.
A
$4$
B
$2$
C
$6$
D
$8$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\tan ^{-1}\left(\frac{2 x}{1-x^2}\right)+\cot ^{-1}\left(\frac{1-x^2}{2 x}\right)=\frac{\pi}{3}$.
$y > 0$ માટે $\cot ^{-1}(y) = \tan ^{-1}(\frac{1}{y})$ હોવાથી,$\frac{1-x^2}{2x} > 0$ એટલે કે $x(1-x^2) > 0$ માટે $\cot ^{-1}(\frac{1-x^2}{2x}) = \tan ^{-1}(\frac{2x}{1-x^2})$ થાય.
કિસ્સો $I$: $x(1-x^2) > 0$. આ $x \in (-1, 0) \cup (0, 1)$ માટે સાચું છે.
જો $x \in (0, 1)$ હોય,તો $\frac{2x}{1-x^2} > 0$,તેથી $2 \tan ^{-1}(\frac{2x}{1-x^2}) = \frac{\pi}{3} \Rightarrow \tan ^{-1}(\frac{2x}{1-x^2}) = \frac{\pi}{6}$.
તેથી $\frac{2x}{1-x^2} = \tan(\frac{\pi}{6}) = \frac{1}{\sqrt{3}} \Rightarrow x^2 + 2\sqrt{3}x - 1 = 0$. $x > 0$ માટે ઉકેલતા,$x = 2 - \sqrt{3}$.
કિસ્સો $II$: $x(1-x^2) < 0$. આ $x \in (-1, 0)$ માટે સાચું છે.
ત્યારે $\cot ^{-1}(\frac{1-x^2}{2x}) = \pi + \tan ^{-1}(\frac{2x}{1-x^2})$ થાય.
સમીકરણ $2 \tan ^{-1}(\frac{2x}{1-x^2}) + \pi = \frac{\pi}{3} \Rightarrow 2 \tan ^{-1}(\frac{2x}{1-x^2}) = -\frac{2\pi}{3} \Rightarrow \tan ^{-1}(\frac{2x}{1-x^2}) = -\frac{\pi}{3}$.
તેથી $\frac{2x}{1-x^2} = \tan(-\frac{\pi}{3}) = -\sqrt{3} \Rightarrow \sqrt{3}x^2 - 2x - \sqrt{3} = 0$. $x < 0$ માટે ઉકેલતા,$x = -\frac{1}{\sqrt{3}}$.
ઉકેલોનો સરવાળો $(2 - \sqrt{3}) + (-\frac{1}{\sqrt{3}}) = 2 - \frac{4}{\sqrt{3}}$ થાય.
$\alpha - \frac{4}{\sqrt{3}}$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = 2$ મળે.
97
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2023
ધારો કે રેખા $x-2y-z-5=0=x+y+3z-5$ માંથી પસાર થતા અને રેખા $x+y+2z-7=0=2x+3y+z-2$ ને સમાંતર સમતલનું સમીકરણ $ax+by+cz=65$ છે. તો બિંદુ $(a, b, c)$ નું સમતલ $2x+2y-z+16=0$ થી અંતર $..........$ છે.
A
$8$
B
$9$
C
$10$
D
$11$

Solution

(B) રેખા $x-2y-z-5=0$ અને $x+y+3z-5=0$ ના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતા સમતલોના સમૂહનું સમીકરણ $(x-2y-z-5) + \lambda(x+y+3z-5) = 0$ છે,જેનું સાદું રૂપ $(1+\lambda)x + (-2+\lambda)y + (-1+3\lambda)z - (5+5\lambda) = 0$ થાય છે.
રેખા $x+y+2z-7=0=2x+3y+z-2$ ના દિકગુણોત્તર બે સમતલોના અભિલંબના સદિશ ગુણાકાર દ્વારા મળે છે:
$\vec{n} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 1 & 2 \\ 2 & 3 & 1 \end{vmatrix} = -5\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}$.
સમતલ આ રેખાને સમાંતર હોવાથી,સમતલનો અભિલંબ રેખાની દિશાને લંબ હોવો જોઈએ:
$(1+\lambda)(-5) + (-2+\lambda)(3) + (-1+3\lambda)(1) = 0$
$-5 - 5\lambda - 6 + 3\lambda - 1 + 3\lambda = 0$
$\lambda - 12 = 0 \Rightarrow \lambda = 12$.
$\lambda = 12$ ને સમતલના સમીકરણમાં મૂકતા:
$13x + 10y + 35z = 65$.
આમ,$a=13, b=10, c=35$. બિંદુ $(13, 10, 35)$ છે.
બિંદુ $(13, 10, 35)$ નું સમતલ $2x+2y-z+16=0$ થી અંતર:
$d = \frac{|2(13) + 2(10) - 1(35) + 16|}{\sqrt{2^2 + 2^2 + (-1)^2}} = \frac{|26 + 20 - 35 + 16|}{3} = \frac{27}{3} = 9$.
98
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો પરવલયો $P_1: 2y = 5x^2$ અને $P_2: x^2 - y + 6 = 0$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ,$P_1$ અને રેખા $y = \alpha x$ (જ્યાં $\alpha > 0$) દ્વારા ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય,તો $\alpha^3$ ની કિંમત $......$ થાય.
A
$559$
B
$600$
C
$601$
D
$602$

Solution

(B) પરવલયો $P_1: y = \frac{5x^2}{2}$ અને $P_2: y = x^2 + 6$ છે.
છેદબિંદુઓ શોધવા માટે,$\frac{5x^2}{2} = x^2 + 6$ લેતા,$5x^2 = 2x^2 + 12$ મળે,તેથી $3x^2 = 12$,$x^2 = 4$,$x = \pm 2$.
$P_1$ અને $P_2$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ $A_1$:
$A_1 = \int_{-2}^{2} (x^2 + 6 - \frac{5x^2}{2}) dx = 2 \int_{0}^{2} (6 - \frac{3x^2}{2}) dx = 2 [6x - \frac{x^3}{2}]_{0}^{2} = 2(12 - 4) = 16$.
$P_1: y = \frac{5x^2}{2}$ અને રેખા $y = \alpha x$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ $A_2$ શોધવા માટે $\frac{5x^2}{2} = \alpha x$ લેતા,$x = 0$ અથવા $x = \frac{2\alpha}{5}$ મળે.
$A_2 = \int_{0}^{\frac{2\alpha}{5}} (\alpha x - \frac{5x^2}{2}) dx = [\frac{\alpha x^2}{2} - \frac{5x^3}{6}]_{0}^{\frac{2\alpha}{5}} = \frac{\alpha}{2} (\frac{4\alpha^2}{25}) - \frac{5}{6} (\frac{8\alpha^3}{125}) = \frac{2\alpha^3}{25} - \frac{4\alpha^3}{75} = \frac{6\alpha^3 - 4\alpha^3}{75} = \frac{2\alpha^3}{75}$.
$A_1 = A_2$ આપેલ હોવાથી,$16 = \frac{2\alpha^3}{75}$,તેથી $\alpha^3 = 8 \times 75 = 600$.
Solution diagram
99
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
ધારો કે વિધેય $f(x)=2 x^3+(2 p-7) x^2+3(2 p-9) x-6$ ને $x < 0$ ની કોઈ કિંમત માટે મહત્તમ મૂલ્ય અને $x > 0$ ની કોઈ કિંમત માટે ન્યૂનતમ મૂલ્ય છે. તો,$p$ ના તમામ મૂલ્યોનો ગણ $......$ છે.
A
$\left(\frac{9}{2}, \infty\right)$
B
$\left(0, \frac{9}{2}\right)$
C
$\left(-\infty, \frac{9}{2}\right)$
D
$\left(-\frac{9}{2}, \frac{9}{2}\right)$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x)=2 x^3+(2 p-7) x^2+3(2 p-9) x-6$ છે.
પ્રથમ,વિકલિત $f'(x) = 6x^2 + 2(2p-7)x + 3(2p-9)$ મેળવો.
વિધેયને $x < 0$ પર સ્થાનિક મહત્તમ અને $x > 0$ પર સ્થાનિક ન્યૂનતમ મૂલ્ય ધરાવવા માટે,દ્વિઘાત સમીકરણ $f'(x) = 0$ ના બે ભિન્ન વાસ્તવિક બીજ હોવા જોઈએ,જેમાંથી એક ઋણ અને એક ધન હોય.
ધારો કે બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે જેથી $\alpha < 0 < \beta$ થાય.
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બીજ વિરુદ્ધ ચિહ્નના હોય તે માટે,બીજનો ગુણાકાર ઋણ હોવો જોઈએ,એટલે કે $\frac{c}{a} < 0$.
અહીં,$a = 6$ અને $c = 3(2p-9)$ છે.
તેથી,$\frac{3(2p-9)}{6} < 0$,જેનું સાદું રૂપ $\frac{2p-9}{2} < 0$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $2p - 9 < 0$,અથવા $p < \frac{9}{2}$.
તેથી,$p$ ના તમામ મૂલ્યોનો ગણ $\left(-\infty, \frac{9}{2}\right)$ છે.
100
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2023
જો વિધેય $f(x) = \begin{cases} (1+|\cos x|)^{\frac{\lambda}{|\cos x|}} & , 0 < x < \frac{\pi}{2} \\ \mu & , x = \frac{\pi}{2} \\ e^{\frac{\cot 6x}{\cot 4x}} & , \frac{\pi}{2} < x < \pi \end{cases}$ એ $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સતત હોય,તો $9\lambda + 6 \log_{e} \mu + \mu^6 - e^{6\lambda}$ ની કિંમત શોધો.
A
$11$
B
$8$
C
$2e^4 + 8$
D
$10$

Solution

(D) વિધેય $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સતત હોવા માટે,$\lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{2}^-} f(x) = \lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{2}^+} f(x) = f(\frac{\pi}{2})$ થવું જોઈએ.
પ્રથમ,જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ મેળવીએ:
$\lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{2}^+} e^{\frac{\cot 6x}{\cot 4x}} = \lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{2}^+} e^{\frac{\sin 4x \cdot \cos 6x}{\sin 6x \cdot \cos 4x}} = e^{2/3}$.
હવે,ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ મેળવીએ:
$\lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{2}^-} (1+|\cos x|)^{\frac{\lambda}{|\cos x|}} = e^\lambda$.
આ લક્ષોને $f(\frac{\pi}{2}) = \mu$ સાથે સરખાવતા:
$e^\lambda = \mu = e^{2/3}$.
તેથી,$\lambda = \frac{2}{3}$ અને $\mu = e^{2/3}$.
હવે,કિંમતો મૂકતા:
$9\lambda + 6 \log_{e} \mu + \mu^6 - e^{6\lambda} = 9(\frac{2}{3}) + 6 \log_{e} (e^{2/3}) + (e^{2/3})^6 - e^{6(2/3)}$
$= 6 + 6(\frac{2}{3}) + e^4 - e^4 = 6 + 4 = 10$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2023?

There are 720 Mathematics questions from the JEE Main 2023 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2023 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2023 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2023 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.