JEE Main 2024 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

601 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ101200 of 601 questions

Page 3 of 7 · Gujarati

101
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A(-2,-1)$,$B(1,0)$,$C(\alpha, \beta)$ અને $D(\gamma, \delta)$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ છે. જો બિંદુ $C$ એ $2x-y=5$ પર હોય અને બિંદુ $D$ એ $3x-2y=6$ પર હોય,તો $|\alpha+\beta+\gamma+\delta|$ નું મૂલ્ય . . . . . . છે.
A
$30$
B
$31$
C
$32$
D
$33$

Solution

(C) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે. ધારો કે $P$ એ $AC$ અને $BD$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$P = \left(\frac{\alpha-2}{2}, \frac{\beta-1}{2}\right) = \left(\frac{\gamma+1}{2}, \frac{\delta+0}{2}\right)$
યામોને સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$\alpha-2 = \gamma+1 \Rightarrow \alpha-\gamma = 3 \dots(1)$
$\beta-1 = \delta \Rightarrow \beta-\delta = 1 \dots(2)$
કારણ કે $C(\alpha, \beta)$ એ $2x-y=5$ પર છે,તેથી $2\alpha-\beta=5 \dots(3)$
કારણ કે $D(\gamma, \delta)$ એ $3x-2y=6$ પર છે,તેથી $3\gamma-2\delta=6 \dots(4)$
$(2)$ પરથી,$\delta = \beta-1$. તેને $(4)$ માં મૂકતા:
$3\gamma - 2(\beta-1) = 6 \Rightarrow 3\gamma - 2\beta = 4 \dots(5)$
$(1)$ પરથી,$\gamma = \alpha-3$. તેને $(5)$ માં મૂકતા:
$3(\alpha-3) - 2\beta = 4$ $\Rightarrow 3\alpha - 9 - 2\beta = 4$ $\Rightarrow 3\alpha - 2\beta = 13 \dots(6)$
$(3)$ અને $(6)$ ને ઉકેલતા:
$2\alpha - \beta = 5 \Rightarrow \beta = 2\alpha - 5$
$3\alpha - 2(2\alpha-5) = 13$ $\Rightarrow 3\alpha - 4\alpha + 10 = 13$ $\Rightarrow -\alpha = 3$ $\Rightarrow \alpha = -3$
$\beta = 2(-3) - 5 = -11$
$\gamma = -3-3 = -6$
$\delta = -11-1 = -12$
$|\alpha+\beta+\gamma+\delta| = |-3-11-6-12| = |-32| = 32$
Solution diagram
102
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $(x+3)^{n-1}+(x+3)^{n-2}(x+2)+(x+3)^{n-3}(x+2)^2+\ldots+(x+2)^{n-1}$ ના વિસ્તરણમાં $x^{r}$ નો સહગુણક $\alpha_{r}$ છે. જો $\sum_{r=0}^{n-1} \alpha_{r}=\beta^{n}-\gamma^{n}$,જ્યાં $\beta, \gamma \in N$,તો $\beta^2+\gamma^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$23$
B
$24$
C
$20$
D
$25$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ એ પ્રથમ પદ $a = (x+3)^{n-1}$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{x+2}{x+3}$ ધરાવતી $n$ પદોની સમગુણોત્તર શ્રેણી છે.
સરવાળાના સૂત્ર $S_n = a \frac{1-r^n}{1-r}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = (x+3)^{n-1} \frac{1 - (\frac{x+2}{x+3})^n}{1 - \frac{x+2}{x+3}} = (x+3)^n - (x+2)^n$.
સહગુણકોનો સરવાળો $\sum \alpha_r$ મેળવવા માટે $x=1$ મૂકતા:
$\sum \alpha_r = (1+3)^n - (1+2)^n = 4^n - 3^n$.
આપેલ છે કે $\sum \alpha_r = \beta^n - \gamma^n$,તેથી $\beta = 4$ અને $\gamma = 3$.
આમ,$\beta^2 + \gamma^2 = 4^2 + 3^2 = 16 + 9 = 25$.
103
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{a x^2 e^x - b \log _e(1+x) + c x e^{-x}}{x^2 \sin x} = 1$ હોય,તો $16(a^2 + b^2 + c^2)$ ની કિંમત ........................... થાય.
A
$80$
B
$85$
C
$81$
D
$70$

Solution

(C) આપેલ છે $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{a x^2 e^x - b \log _e(1+x) + c x e^{-x}}{x^2 \sin x} = 1$.
ટેલર શ્રેણીનો ઉપયોગ કરતા: $e^x = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \dots$,$\log _e(1+x) = x - \frac{x^2}{2} + \frac{x^3}{3} - \dots$,$e^{-x} = 1 - x + \frac{x^2}{2!} - \dots$,અને $\sin x \approx x$.
પદાવલિ બને છે $\lim _{x}$ ${\rightarrow 0} \frac{a x^2(1+x+\dots) - b(x - \frac{x^2}{2} + \frac{x^3}{3} - \dots) + c x(1 - x + \frac{x^2}{2} - \dots)}{x^3} = 1$.
$x$ ની ઘાત મુજબ પદોને ગોઠવતા: $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{(c-b)x + (a + \frac{b}{2} - c)x^2 + (a - \frac{b}{3} + \frac{c}{2})x^3 + \dots}{x^3} = 1$.
લક્ષનું અસ્તિત્વ હોય અને તે $1$ હોય તે માટે $x$ અને $x^2$ ના સહગુણકો $0$ હોવા જોઈએ:
$c - b = 0 \implies c = b$.
$a + \frac{b}{2} - c = 0 \implies a + \frac{b}{2} - b = 0 \implies a = \frac{b}{2}$.
$x^3$ નો સહગુણક $1$ હોવો જોઈએ: $a - \frac{b}{3} + \frac{c}{2} = 1$.
$a = \frac{b}{2}$ અને $c = b$ મુકતા: $\frac{b}{2} - \frac{b}{3} + \frac{b}{2} = 1 \implies b - \frac{b}{3} = 1 \implies \frac{2b}{3} = 1 \implies b = \frac{3}{2}$.
આમ,$c = \frac{3}{2}$ અને $a = \frac{3}{4}$.
તેથી $16(a^2 + b^2 + c^2) = 16((\frac{3}{4})^2 + (\frac{3}{2})^2 + (\frac{3}{2})^2) = 16(\frac{9}{16} + \frac{9}{4} + \frac{9}{4}) = 9 + 36 + 36 = 81$.
104
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $\tan A = \frac{1}{\sqrt{x(x^2+x+1)}}, \tan B = \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{x^2+x+1}}$ અને $\tan C = (x^{-3}+x^{-2}+x^{-1})^{\frac{1}{2}}$,જ્યાં $0 < A, B, C < \frac{\pi}{2}$,તો $A+B$ ની કિંમત શું થાય?
A
$C$
B
$\pi - C$
C
$2\pi - C$
D
$\frac{\pi}{2} - C$

Solution

(A) આપણને $\tan A = \frac{1}{\sqrt{x(x^2+x+1)}}$ અને $\tan B = \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{x^2+x+1}}$ આપેલ છે.
સૂત્ર $\tan(A+B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan(A+B) = \frac{\frac{1}{\sqrt{x(x^2+x+1)}} + \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{x^2+x+1}}}{1 - \frac{1}{\sqrt{x(x^2+x+1)}} \cdot \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{x^2+x+1}}}$
$= \frac{\frac{1 + x}{\sqrt{x(x^2+x+1)}}}{1 - \frac{1}{x^2+x+1}} = \frac{(1+x) \sqrt{x^2+x+1}}{\sqrt{x}(x^2+x)}$
$= \frac{(1+x) \sqrt{x^2+x+1}}{\sqrt{x} \cdot x(x+1)} = \frac{\sqrt{x^2+x+1}}{x\sqrt{x}} = \sqrt{\frac{x^2+x+1}{x^3}}$
$= \sqrt{x^{-1} + x^{-2} + x^{-3}} = \tan C$.
આમ,$A+B = C$ મળે છે.
105
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $n$ એ પાંચ અલગ-અલગ કર્મચારીઓ ચાર અવિભેદ્ય ઓફિસમાં બેસી શકે તે રીતેની સંખ્યા હોય,જ્યાં કોઈપણ ઓફિસમાં શૂન્ય સહિત કોઈપણ સંખ્યામાં વ્યક્તિઓ હોઈ શકે,તો $n$ બરાબર શું થાય?
A
$47$
B
$53$
C
$51$
D
$43$

Solution

(C) આ પ્રશ્ન $5$ અલગ વસ્તુઓને $4$ અવિભેદ્ય બોક્સમાં વહેંચવાની રીતોની સંખ્યા પૂછે છે,જ્યાં બોક્સ ખાલી હોઈ શકે છે. આ બીજા પ્રકારના સ્ટર્લિંગ નંબર્સ $S(5, k)$ નો સરવાળો છે,જ્યાં $k = 1, 2, 3, 4$.
$S(5, 1) = 1$ (બધા $5$ એક ઓફિસમાં)
$S(5, 2) = 15$ ($5$ ને $2$ બિન-ખાલી સેટમાં વિભાજિત કરવા: $4+1$ અથવા $3+2$)
$S(5, 3) = 25$ ($5$ ને $3$ બિન-ખાલી સેટમાં વિભાજિત કરવા: $3+1+1$ અથવા $2+2+1$)
$S(5, 4) = 10$ ($5$ ને $4$ બિન-ખાલી સેટમાં વિભાજિત કરવા: $2+1+1+1$)
કુલ રીતો $n = S(5, 1) + S(5, 2) + S(5, 3) + S(5, 4) = 1 + 15 + 25 + 10 = 51$.
106
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $S = \{z \in \mathbb{C} : |z-1|=1 \text{ અને } (\sqrt{2}-1)(z+\bar{z}) - i(z-\bar{z}) = 2\sqrt{2}\}$. ધારો કે $z_1, z_2 \in S$ એવા છે કે જેથી $|z_1| = \max_{z \in S} |z|$ અને $|z_2| = \min_{z \in S} |z|$. તો $|\sqrt{2}z_1 - z_2|^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(D) ધારો કે $z = x + iy$. શરત $|z-1|=1$ સૂચવે છે કે $(x-1)^2 + y^2 = 1$,જે $x^2 + y^2 - 2x = 0$ માં પરિણમે છે.
બીજી શરત $(\sqrt{2}-1)(2x) - i(2iy) = 2\sqrt{2}$ છે,જે $(\sqrt{2}-1)x + y = \sqrt{2}$ માં પરિણમે છે,અથવા $y = \sqrt{2} - (\sqrt{2}-1)x$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $y$ ની કિંમત મૂકતા: $(x-1)^2 + (\sqrt{2} - (\sqrt{2}-1)x)^2 = 1$.
આનું સાદુરૂપ આપતા: $(2 - \sqrt{2})x^2 - (3 - \sqrt{2})x + 1 = 0$.
અવયવ પાડતા: $(x-1)((2-\sqrt{2})x - 1) = 0$.
તેથી,$x = 1$ અથવા $x = 1 + \frac{1}{\sqrt{2}}$.
$x=1$ માટે,$y = 1$. તેથી $z_2 = 1+i$.
$x = 1 + \frac{1}{\sqrt{2}}$ માટે,$y = \frac{1}{\sqrt{2}}$. તેથી $z_1 = (1 + \frac{1}{\sqrt{2}}) + i\frac{1}{\sqrt{2}}$.
તેથી $|\sqrt{2}z_1 - z_2|^2 = |(\sqrt{2} + 1 + i) - (1+i)|^2 = |\sqrt{2}|^2 = 2$.
107
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$7$ અવલોકનો $170, 125, 230, 190, 210, a, b$ નો મધ્યસ્થ અને મધ્યસ્થની સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન અનુક્રમે $170$ અને $\frac{205}{7}$ છે. તો આ $7$ અવલોકનોના મધ્યકની સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન શોધો:
A
$31$
B
$28$
C
$30$
D
$32$

Solution

(C) આપેલ અવલોકનો: $125, 170, 190, 210, 230, a, b$. મધ્યસ્થ $170$ હોવાથી,આપણે તેને $125, a, b, 170, 190, 210, 230$ તરીકે ગોઠવીએ છીએ.
મધ્યસ્થની સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન $= \frac{|125-170| + |a-170| + |b-170| + |170-170| + |190-170| + |210-170| + |230-170|}{7} = \frac{205}{7}$.
ગણતરી કરતા $a+b = 130$ મળે છે.
મધ્યક $\bar{x} = 165$ મળે છે.
મધ્યકની સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન $= 30$ થાય છે.
108
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $S = \{x \in \mathbb{R} : (\sqrt{3} + \sqrt{2})^x + (\sqrt{3} - \sqrt{2})^x = 10\}$. તો $S$ માં ઘટકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$0$
C
$2$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $(\sqrt{3} + \sqrt{2})^x + (\sqrt{3} - \sqrt{2})^x = 10$
નોંધો કે $(\sqrt{3} + \sqrt{2})(\sqrt{3} - \sqrt{2}) = 3 - 2 = 1$. તેથી,$(\sqrt{3} - \sqrt{2}) = \frac{1}{\sqrt{3} + \sqrt{2}}$.
ધારો કે $t = (\sqrt{3} + \sqrt{2})^x$. તો સમીકરણ $t + \frac{1}{t} = 10$ બને છે.
$t$ વડે ગુણતા,આપણને $t^2 - 10t + 1 = 0$ મળે છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $t = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,$t = \frac{10 \pm \sqrt{100 - 4}}{2} = \frac{10 \pm \sqrt{96}}{2} = 5 \pm 2\sqrt{6}$.
કારણ કે $5 + 2\sqrt{6} = (\sqrt{3} + \sqrt{2})^2$ અને $5 - 2\sqrt{6} = (\sqrt{3} - \sqrt{2})^2 = (\sqrt{3} + \sqrt{2})^{-2}$,તેથી $(\sqrt{3} + \sqrt{2})^x = (\sqrt{3} + \sqrt{2})^2$ અથવા $(\sqrt{3} + \sqrt{2})^x = (\sqrt{3} + \sqrt{2})^{-2}$.
આમ,$x = 2$ અથવા $x = -2$.
તેથી,ગણ $S = \{2, -2\}$,અને $S$ માં ઘટકોની સંખ્યા $2$ છે.
109
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
$0 < \theta < \pi / 2$ માટે,જો અતિવલય $x^2 - y^2 \operatorname{cosec}^2 \theta = 5$ ની ઉત્કેન્દ્રતા એ ઉપવલય $x^2 \operatorname{cosec}^2 \theta + y^2 = 5$ ની ઉત્કેન્દ્રતા કરતાં $\sqrt{7}$ ગણી હોય,તો $\theta$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{5 \pi}{12}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(C) અતિવલય $x^2 - y^2 \operatorname{cosec}^2 \theta = 5$ ને $\frac{x^2}{5} - \frac{y^2}{5 \sin^2 \theta} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
તેની ઉત્કેન્દ્રતા $e_h = \sqrt{1 + \sin^2 \theta}$ છે.
ઉપવલય $x^2 \operatorname{cosec}^2 \theta + y^2 = 5$ ને $\frac{x^2}{5 \sin^2 \theta} + \frac{y^2}{5} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
તેની ઉત્કેન્દ્રતા $e_c = \sqrt{1 - \sin^2 \theta} = \cos \theta$ છે.
આપેલ છે કે $e_h = \sqrt{7} e_c$,તેથી:
$\sqrt{1 + \sin^2 \theta} = \sqrt{7} \cos \theta$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$1 + \sin^2 \theta = 7 \cos^2 \theta = 7(1 - \sin^2 \theta)$.
$8 \sin^2 \theta = 6 \Rightarrow \sin^2 \theta = \frac{3}{4}$.
$0 < \theta < \pi / 2$ હોવાથી,$\sin \theta = \frac{\sqrt{3}}{2}$,એટલે કે $\theta = \frac{\pi}{3}$.
110
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1, a > b$ એક ઉપવલય છે,જેની ઉત્કેન્દ્રતા $\frac{1}{\sqrt{2}}$ છે અને નાભિલંબની લંબાઈ $\sqrt{14}$ છે. તો $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ ની ઉત્કેન્દ્રતાનો વર્ગ કેટલો થાય?
A
$3$
B
$7/2$
C
$3/2$
D
$5/2$

Solution

(C) ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ માટે,ઉત્કેન્દ્રતા $e$ એ $e^2 = 1 - \frac{b^2}{a^2}$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે કે $e = \frac{1}{\sqrt{2}}$,તેથી $e^2 = \frac{1}{2}$.
આમ,$1 - \frac{b^2}{a^2} = \frac{1}{2} \Rightarrow \frac{b^2}{a^2} = \frac{1}{2}$.
નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2b^2}{a} = \sqrt{14}$ છે.
$\frac{b^2}{a^2} = \frac{1}{2}$ પરથી,$b^2 = \frac{a^2}{2}$ મળે.
આ કિંમત નાભિલંબના સૂત્રમાં મૂકતા: $\frac{2(a^2/2)}{a} = \sqrt{14} \Rightarrow a = \sqrt{14}$.
તેથી $b^2 = \frac{14}{2} = 7$.
અતિવલય $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ માટે,ઉત્કેન્દ્રતા $e_H$ એ $e_H^2 = 1 + \frac{b^2}{a^2}$ દ્વારા મળે છે.
$\frac{b^2}{a^2} = \frac{1}{2}$ મૂકતા,$e_H^2 = 1 + \frac{1}{2} = \frac{3}{2}$ મળે.
111
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $3, a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે અને $3, a-1, b+1, c+9$ એ $G.P.$ માં છે. તો $a, b$ અને $c$ નો સમાંતર મધ્યક શોધો:
A
$-4$
B
$-1$
C
$13$
D
$11$

Solution

(D) ધારો કે $3, a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે,સામાન્ય તફાવત $d$ છે. તેથી $a = 3+d, b = 3+2d, c = 3+3d$.
$3, a-1, b+1, c+9$ એ $G.P.$ માં છે,કિંમતો મૂકતા:
$3, 2+d, 4+2d, 12+3d$ એ $G.P.$ માં છે.
$G.P.$ માટે,$(2+d)^2 = 3(4+2d)$.
$4 + 4d + d^2 = 12 + 6d \Rightarrow d^2 - 2d - 8 = 0$.
$(d-4)(d+2) = 0$,તેથી $d = 4$ અથવા $d = -2$.
કિસ્સો $1$: જો $d = 4$,તો $a = 7, b = 11, c = 15$. શ્રેણી $3, 6, 12, 24$ છે,જે $G.P.$ છે.
$a, b, c$ નો સમાંતર મધ્યક $\frac{7+11+15}{3} = 11$ છે.
112
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $C: x^2+y^2=4$ અને $C^{\prime}: x^2+y^2-4 \lambda x+9=0$ બે વર્તુળો છે. જો $\lambda$ ની તમામ કિંમતોનો ગણ કે જેથી વર્તુળો $C$ અને $C^{\prime}$ બે ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે તે $\mathbb{R}-[a, b]$ હોય,તો બિંદુ $(8a+12, 16b-20)$ કયા વક્ર પર આવેલું છે:
A
$x^2+2y^2-5x+6y=3$
B
$5x^2-y=-11$
C
$x^2-4y^2=7$
D
$6x^2+y^2=42$

Solution

(D) બે વર્તુળો બે ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે તે માટે,તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d$ એ $|r_1-r_2| < d < r_1+r_2$ નું પાલન કરવું જોઈએ.
વર્તુળ $C$ માટે,કેન્દ્ર $C_1 = (0,0)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = 2$.
વર્તુળ $C^{\prime}$ માટે,કેન્દ્ર $C_2 = (2\lambda, 0)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = \sqrt{4\lambda^2-9}$.
શરત $|2 - \sqrt{4\lambda^2-9}| < 2|\lambda| < 2 + \sqrt{4\lambda^2-9}$ ઉકેલતા,આપણને $\lambda \in (-\infty, -\frac{13}{8}) \cup (\frac{13}{8}, \infty)$ મળે છે.
તેથી $a = -\frac{13}{8}$ અને $b = \frac{13}{8}$.
બિંદુ $(-1, 6)$ મળે છે,જે $6x^2+y^2=42$ વક્ર પર છે.
113
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $S = \{(x, y, z) : x, y, z \in \mathbb{Z}, x + 2y + 3z = 42, x, y, z \geq 0\}$. $S$ માં ઘટકોની સંખ્યા શોધો.
A
$167$
B
$169$
C
$168$
D
$165$

Solution

(B) આપણે $x + 2y + 3z = 42$ માટે અનૃણ પૂર્ણાંક ઉકેલોની સંખ્યા શોધવાની છે.
નિશ્ચિત $z$ માટે,$x + 2y = 42 - 3z$ ના ઉકેલોની સંખ્યા $y$ ના શક્ય મૂલ્યોની સંખ્યા છે,જે $\lfloor \frac{42 - 3z}{2} \rfloor + 1$ છે.
આપણે $z = 0, 1, 2, \dots, 14$ માટે સરવાળો કરીએ:
કુલ સરવાળો = $22 + 20 + 19 + 17 + 16 + 14 + 13 + 11 + 10 + 8 + 7 + 5 + 4 + 2 + 1 = 169$.
114
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\left(1+\frac{1}{x}\right)^6\left(1+x^2\right)^7\left(1-x^3\right)^8 ; x \neq 0$ ના વિસ્તરણમાં $x^{30}$ નો સહગુણક $\alpha$ હોય,તો $|\alpha|$ ની કિંમત શોધો.
A
$676$
B
$677$
C
$678$
D
$679$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $\frac{(x+1)^6}{x^6} (1+x^2)^7 (1-x^3)^8 = \frac{1}{x^6} (1+x)^6 (1+x^2)^7 (1-x^3)^8$ છે.
આપણે $(1+x)^6 (1+x^2)^7 (1-x^3)^8$ માં $x^{36}$ નો સહગુણક શોધવાનો છે.
સામાન્ય પદ $\binom{6}{r_1} \binom{7}{r_2} \binom{8}{r_3} (-1)^{r_3} x^{r_1 + 2r_2 + 3r_3}$ છે.
આપણે $r_1 + 2r_2 + 3r_3 = 36$ ની શરત પૂરી કરવાની છે,જ્યાં $0 \le r_1 \le 6, 0 \le r_2 \le 7, 0 \le r_3 \le 8$.
તમામ શક્ય ત્રિપુટીઓ $(r_1, r_2, r_3)$ માટે સહગુણકોનો સરવાળો કરતા $\alpha = -678$ મળે છે.
તેથી,$|\alpha| = 678$.
115
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $3, 7, 11, 15, \ldots, 403$ અને $2, 5, 8, 11, \ldots, 404$ એ બે સમાંતર શ્રેણીઓ છે. તો તેમાં રહેલા સામાન્ય પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$6696$
B
$6697$
C
$668$
D
$6699$

Solution

(D) પ્રથમ સમાંતર શ્રેણી $A_1 = 3, 7, 11, 15, \ldots, 403$ છે,જેમાં સામાન્ય તફાવત $d_1 = 4$ છે.
બીજી સમાંતર શ્રેણી $A_2 = 2, 5, 8, 11, \ldots, 404$ છે,જેમાં સામાન્ય તફાવત $d_2 = 3$ છે.
સામાન્ય પદો એક નવી સમાંતર શ્રેણી બનાવે છે જેનો સામાન્ય તફાવત $\text{LCM}(4, 3) = 12$ છે.
પ્રથમ સામાન્ય પદ $11$ છે.
ધારો કે સામાન્ય પદો $11, 23, 35, \ldots, L$ છે,જ્યાં $L \leq 403$.
$n$-મું પદ $a_n = 11 + (n - 1) \times 12$ દ્વારા મળે છે.
આપણે $11 + (n - 1) \times 12 \leq 403$ જોઈએ,જેનો અર્થ છે $(n - 1) \times 12 \leq 392$,તેથી $n - 1 \leq 32.66$.
આમ,$n - 1 = 32$,જે $n = 33$ આપે છે.
છેલ્લું પદ $L = 11 + 32 \times 12 = 11 + 384 = 395$ છે.
આ $33$ પદોનો સરવાળો $S_{33} = \frac{n}{2}(a + L) = \frac{33}{2}(11 + 395) = \frac{33}{2}(406) = 33 \times 203 = 6699$ થાય.
116
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\{x\}$ એ $x$ નો અપૂર્ણાંક ભાગ દર્શાવે છે અને $f(x)=\frac{\cos ^{-1}\left(1-\{x\}^2\right) \sin ^{-1}(1-\{x\})}{\{x\}-\{x\}^3}, x \neq 0$. જો $L$ અને $R$ અનુક્રમે $x=0$ આગળ $f(x)$ ની ડાબી બાજુની લક્ષ અને જમણી બાજુની લક્ષ દર્શાવે,તો $\frac{32}{\pi^2}\left(L^2+R^2\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$18$
B
$20$
C
$22$
D
$30$

Solution

(A) જમણી બાજુની લક્ષ $(R)$ માટે:
$\lim _{x \rightarrow 0^{+}} f(x) = \lim _{h \rightarrow 0^{+}} f(h) = \lim _{h \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos ^{-1}(1-h^2) \sin ^{-1}(1-h)}{h(1-h^2)}$
$= \lim _{h \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos ^{-1}(1-h^2)}{h} \cdot \frac{\sin ^{-1}(1)}{1} = \frac{\pi}{2} \lim _{h \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos ^{-1}(1-h^2)}{h}$.
ધારો કે $\cos ^{-1}(1-h^2) = \theta$,તો $\cos \theta = 1-h^2$,તેથી $h = \sqrt{1-\cos \theta} = \sqrt{2} \sin(\theta/2)$.
જ્યારે $h \rightarrow 0^{+}$,ત્યારે $\theta \rightarrow 0^{+}$.
$R = \frac{\pi}{2} \lim _{\theta \rightarrow 0^{+}} \frac{\theta}{\sqrt{2} \sin(\theta/2)} = \frac{\pi}{2} \cdot \frac{1}{\sqrt{2} \cdot (1/2)} = \frac{\pi}{\sqrt{2}}$.
તેથી,$R^2 = \frac{\pi^2}{2}$.
ડાબી બાજુની લક્ષ $(L)$ માટે:
$\lim _{x \rightarrow 0^{-}} f(x) = \lim _{h \rightarrow 0^{+}} f(-h) = \lim _{h \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos ^{-1}(1-(1-h)^2) \sin ^{-1}(1-(1-h))}{(1-h)-(1-h)^3} = \lim _{h \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos ^{-1}(2h-h^2) \sin ^{-1}(h)}{(1-h)(1-(1-h)^2)} = \lim _{h \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos ^{-1}(2h-h^2) \sin ^{-1}(h)}{(1-h)(2h-h^2)} = \lim _{h \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos ^{-1}(0) \cdot h}{1 \cdot 2h} = \frac{\pi/2}{2} = \frac{\pi}{4}$.
તેથી,$L^2 = \frac{\pi^2}{16}$.
અંતે,$\frac{32}{\pi^2} (L^2 + R^2) = \frac{32}{\pi^2} \left(\frac{\pi^2}{16} + \frac{\pi^2}{2}\right) = \frac{32}{\pi^2} \left(\frac{\pi^2 + 8\pi^2}{16}\right) = 2 \cdot 9 = 18$.
117
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે રેખા $L: \sqrt{2}x + y = \alpha$ એ વર્તુળ $x^2 + y^2 = 3$ અને પરવલય $x^2 = 2y$ ના છેદબિંદુ $P$ (પ્રથમ ચરણમાં) માંથી પસાર થાય છે. ધારો કે રેખા $L$ એ $2\sqrt{3}$ સમાન ત્રિજ્યા ધરાવતા બે વર્તુળો $C_1$ અને $C_2$ ને સ્પર્શે છે. જો વર્તુળો $C_1$ અને $C_2$ ના કેન્દ્રો $Q_1$ અને $Q_2$ એ $y$-અક્ષ પર આવેલા હોય,તો ત્રિકોણ $PQ_1Q_2$ ના ક્ષેત્રફળનો વર્ગ કેટલો થાય?
A
$70$
B
$72$
C
$77$
D
$75$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો: $x^2 + y^2 = 3$ અને $x^2 = 2y$.
$x^2 = 2y$ ને વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા: $2y + y^2 = 3 \Rightarrow y^2 + 2y - 3 = 0$.
$(y + 3)(y - 1) = 0 \Rightarrow y = 1$ (કારણ કે $P$ પ્રથમ ચરણમાં છે,તેથી $y > 0$).
$y = 1$ માટે,$x^2 = 2(1) = 2 \Rightarrow x = \sqrt{2}$. આમ,$P = (\sqrt{2}, 1)$.
$P$ એ રેખા $L: \sqrt{2}x + y = \alpha$ પર હોવાથી,$\sqrt{2}(\sqrt{2}) + 1 = \alpha \Rightarrow \alpha = 3$.
રેખા $L$ એ $\sqrt{2}x + y - 3 = 0$ છે. કેન્દ્રો $Q_1, Q_2$ એ $y$-અક્ષ પર છે,તેથી ધારો કે $Q = (0, k)$.
વર્તુળની ત્રિજ્યા $r = 2\sqrt{3}$ છે. બિંદુ $(0, k)$ થી રેખા $\sqrt{2}x + y - 3 = 0$ નું અંતર $r$ છે:
$\frac{|\sqrt{2}(0) + k - 3|}{\sqrt{(\sqrt{2})^2 + 1^2}} = 2\sqrt{3}$ $\Rightarrow \frac{|k - 3|}{\sqrt{3}} = 2\sqrt{3}$ $\Rightarrow |k - 3| = 6$.
$k - 3 = 6 \Rightarrow k = 9$ અથવા $k - 3 = -6 \Rightarrow k = -3$.
તેથી,$Q_1 = (0, 9)$ અને $Q_2 = (0, -3)$.
શિરોબિંદુઓ $(\sqrt{2}, 1), (0, 9), (0, -3)$ ધરાવતા $\triangle PQ_1Q_2$ નું ક્ષેત્રફળ:
$\text{Area} = \frac{1}{2} |\sqrt{2}(9 - (-3)) + 0 + 0| = \frac{1}{2} |\sqrt{2}(12)| = 6\sqrt{2}$.
ક્ષેત્રફળનો વર્ગ $(6\sqrt{2})^2 = 36 \times 2 = 72$ થાય.
118
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $P=\{z \in C:|z+2-3 i| \leq 1\}$ અને $Q=\{z \in C: z(1+i)+\bar{z}(1-i) \leq-8\}$. ધારો કે $P \cap Q$ માં,$|z-3+2 i|$ એ અનુક્રમે $z_1$ અને $z_2$ પર મહત્તમ અને ન્યૂનતમ છે. જો $|z_1|^2+2|z_2|^2=\alpha+\beta \sqrt{2}$,જ્યાં $\alpha, \beta$ પૂર્ણાંકો છે,તો $\alpha+\beta$ બરાબર . . . . . . .
A
$30$
B
$35$
C
$36$
D
$40$

Solution

(B) ગણ $P$ એ કેન્દ્ર $C(-2, 3)$ અને ત્રિજ્યા $r=1$ વાળું વર્તુળ દર્શાવે છે. ગણ $Q$ એ $z(1+i)+\bar{z}(1-i) \leq -8$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. ધારો કે $z=x+iy$,તો $(x+iy)(1+i)+(x-iy)(1-i) \leq -8$,જેનું સાદું રૂપ $2x-2y \leq -8$,અથવા $x-y \leq -4$,એટલે કે $y \geq x+4$ થાય છે.
આપણે અંતર $f(z) = |z-(3-2i)|$ નું મૂલ્ય શોધવું છે,જે $z$ થી બિંદુ $A(3, -2)$ સુધીનું અંતર છે.
રેખા $L: x-y+4=0$ એ કેન્દ્ર $C(-2, 3)$ માંથી પસાર થાય છે. $C(-2, 3)$ થી રેખા $x-y+4=0$ નું અંતર $\frac{|-2-3+4|}{\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}} < 1$ છે,તેથી રેખા વર્તુળને છેદે છે.
બિંદુ $A(3, -2)$ એ રેખા $x+y-1=0$ પર આવેલું છે. $A$ થી રેખા $x-y+4=0$ નું અંતર $\frac{|3-(-2)+4|}{\sqrt{2}} = \frac{9}{\sqrt{2}}$ છે.
મહત્તમ અંતર $A(3, -2)$ થી સૌથી દૂર વર્તુળ પરના બિંદુ $z_1$ પર મળે છે. $A(3, -2)$ અને $C(-2, 3)$ ને જોડતી રેખાનો ઢાળ $m = \frac{3-(-2)}{-2-3} = -1$ છે. રેખા $y-3 = -1(x+2) \Rightarrow x+y-1=0$ છે.
$z_1$ એ વર્તુળ પરનું બિંદુ છે જે $C$ થી $A$ ની વિરુદ્ધ દિશામાં રેખા $x+y-1=0$ પર $1$ ના અંતરે છે. $C$ થી $A$ ની વિરુદ્ધ દિશામાં એકમ સદિશ $(\frac{1}{\sqrt{2}}, -\frac{1}{\sqrt{2}})$ છે. તેથી $z_1 = (-2+\frac{1}{\sqrt{2}}, 3-\frac{1}{\sqrt{2}})$.
$|z_1|^2 = (-2+\frac{1}{\sqrt{2}})^2 + (3-\frac{1}{\sqrt{2}})^2 = 14-5\sqrt{2}$.
$z_2$ એ $P \cap Q$ માં $A(3, -2)$ ની સૌથી નજીકનું બિંદુ છે. આ રેખા $x-y+4=0$ અને વર્તુળની સીમાનું છેદબિંદુ છે. $x-y+4=0$ અને $(x+2)^2+(y-3)^2=1$ ઉકેલતા $z_2 = (-2-\frac{1}{\sqrt{2}}, 3-\frac{1}{\sqrt{2}})$ મળે છે.
$|z_2|^2 = (-2-\frac{1}{\sqrt{2}})^2 + (3-\frac{1}{\sqrt{2}})^2 = 14-\sqrt{2}$.
$|z_1|^2+2|z_2|^2 = (14-5\sqrt{2}) + 2(14-\sqrt{2}) = 42-7\sqrt{2}$.
આમ,$\alpha=42, \beta=-7$,તેથી $\alpha+\beta=35$.
Solution diagram
119
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $px^2+qx-r=0$ ના બીજ છે,જ્યાં $p \neq 0$. જો $p, q,$ અને $r$ એ અચળ ન હોય તેવી $G$.$P$. ના ક્રમિક પદો હોય અને $\frac{1}{\alpha}+\frac{1}{\beta}=\frac{3}{4}$ હોય,તો $(\alpha-\beta)^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{80}{9}$
B
$9$
C
$\frac{20}{3}$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $px^2+qx-r=0$ છે. $p, q, r$ એ $G$.$P$. ના ક્રમિક પદો હોવાથી,$q=pk$ અને $r=pk^2$ લેતા.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $px^2+pkx-pk^2=0$.
$p$ વડે ભાગતા: $x^2+kx-k^2=0$.
બીજ $\alpha, \beta$ માટે,$\alpha+\beta = -k$ અને $\alpha\beta = -k^2$.
$\frac{1}{\alpha}+\frac{1}{\beta}=\frac{3}{4}$ આપેલ છે,તેથી $\frac{\alpha+\beta}{\alpha\beta} = \frac{-k}{-k^2} = \frac{1}{k} = \frac{3}{4}$,એટલે કે $k = \frac{4}{3}$.
$(\alpha-\beta)^2 = (\alpha+\beta)^2 - 4\alpha\beta = (-k)^2 - 4(-k^2) = 5k^2$.
$k = \frac{4}{3}$ મૂકતા: $(\alpha-\beta)^2 = 5 \times (\frac{4}{3})^2 = 5 \times \frac{16}{9} = \frac{80}{9}$.
120
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
સમીકરણ $4 \sin^2 x - 4 \cos^3 x + 9 - 4 \cos x = 0$ માટે $x \in [-2\pi, 2\pi]$ હોય,તો ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$1$
B
$3$
C
$2$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $4 \sin^2 x - 4 \cos^3 x + 9 - 4 \cos x = 0$
$\sin^2 x = 1 - \cos^2 x$ મૂકતા:
$4(1 - \cos^2 x) - 4 \cos^3 x + 9 - 4 \cos x = 0$
$4 - 4 \cos^2 x - 4 \cos^3 x + 9 - 4 \cos x = 0$
$-4 \cos^3 x - 4 \cos^2 x - 4 \cos x + 13 = 0$
$4 \cos^3 x + 4 \cos^2 x + 4 \cos x = 13$
ધારો કે $f(t) = 4t^3 + 4t^2 + 4t$ જ્યાં $t = \cos x \in [-1, 1]$.
$[-1, 1]$ પર $f(t)$ ની મહત્તમ કિંમત $t = 1$ આગળ મળે છે:
$f(1) = 4(1)^3 + 4(1)^2 + 4(1) = 4 + 4 + 4 = 12$.
ડાબી બાજુની મહત્તમ કિંમત $12$ હોવાથી,તે ક્યારેય $13$ ને સમાન ન હોઈ શકે.
તેથી,કોઈ ઉકેલ નથી.
121
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $P$ એ ઉપવલય $\frac{x^2}{9}+\frac{y^2}{4}=1$ પરનું એક બિંદુ છે. ધારો કે $P$ માંથી પસાર થતી અને $y$-અક્ષને સમાંતર રેખા વર્તુળ $x^2+y^2=9$ ને બિંદુ $Q$ માં મળે છે,જેથી $P$ અને $Q$ એ $x$-અક્ષની એક જ બાજુએ હોય. તો,જેમ $P$ ઉપવલય પર ગતિ કરે તેમ $PQ$ પરના બિંદુ $R$ ના બિંદુપથની ઉત્કેન્દ્રિયતા,જ્યાં $PR:RQ=4:3$ છે,તે શોધો:
A
$\frac{11}{19}$
B
$\frac{13}{21}$
C
$\frac{\sqrt{139}}{23}$
D
$\frac{\sqrt{13}}{7}$

Solution

(D) ધારો કે $P = (3 \cos \theta, 2 \sin \theta)$ એ ઉપવલય $\frac{x^2}{9} + \frac{y^2}{4} = 1$ પરનું બિંદુ છે.
$P$ માંથી પસાર થતી રેખા $y$-અક્ષને સમાંતર હોવાથી,તેનું સમીકરણ $x = 3 \cos \theta$ છે.
આ રેખા વર્તુળ $x^2 + y^2 = 9$ ને $Q = (3 \cos \theta, 3 \sin \theta)$ માં મળે છે.
ધારો કે $PQ$ પરનું બિંદુ $R = (h, k)$ છે,જ્યાં $PR:RQ = 4:3$.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$h = 3 \cos \theta$ અને $k = \frac{4(3 \sin \theta) + 3(2 \sin \theta)}{4+3} = \frac{18}{7} \sin \theta$.
આમ,$\cos \theta = \frac{h}{3}$ અને $\sin \theta = \frac{7k}{18}$.
$\cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{h^2}{9} + \frac{49k^2}{324} = 1$ મળે.
બિંદુપથ $\frac{x^2}{9} + \frac{y^2}{(18/7)^2} = 1$ છે.
અહીં $a^2 = 9$ અને $b^2 = \frac{324}{49}$ છે. $a^2 > b^2$ હોવાથી,ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 - \frac{36}{49}} = \frac{\sqrt{13}}{7}$.
Solution diagram
122
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\left(\frac{1}{3} x^{\frac{1}{3}} + \frac{1}{2} x^{-\frac{2}{3}}\right)^{18}$ ના વિસ્તરણમાં સાતમા અને તેરમા પદના સહગુણકો અનુક્રમે $m$ અને $n$ છે. તો $\left(\frac{n}{m}\right)^{\frac{1}{3}}$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{4}{9}$
B
$\frac{1}{9}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{9}{4}$

Solution

(D) $(a+b)^{18}$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{r+1} = {}^{18}C_r a^{18-r} b^r$ છે.
સાતમા પદ $(T_7)$ માટે,$r=6$:
$T_7 = {}^{18}C_6 \left(\frac{1}{3} x^{\frac{1}{3}}\right)^{12} \left(\frac{1}{2} x^{-\frac{2}{3}}\right)^6 = {}^{18}C_6 \cdot 3^{-12} \cdot 2^{-6}$.
તેથી,$m = {}^{18}C_6 \cdot 3^{-12} \cdot 2^{-6}$.
તેરમા પદ $(T_{13})$ માટે,$r=12$:
$T_{13} = {}^{18}C_{12} \left(\frac{1}{3} x^{\frac{1}{3}}\right)^6 \left(\frac{1}{2} x^{-\frac{2}{3}}\right)^{12} = {}^{18}C_{12} \cdot 3^{-6} \cdot 2^{-12}$.
અહીં ${}^{18}C_6 = {}^{18}C_{12}$ હોવાથી:
$\frac{n}{m} = \frac{3^{-6} \cdot 2^{-12}}{3^{-12} \cdot 2^{-6}} = 3^6 \cdot 2^{-6} = \left(\frac{3}{2}\right)^6$.
તેથી $\left(\frac{n}{m}\right)^{\frac{1}{3}} = \left(\left(\frac{3}{2}\right)^6\right)^{\frac{1}{3}} = \left(\frac{3}{2}\right)^2 = \frac{9}{4}$.
123
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $S_n$ એ સમાંતર શ્રેણીના પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો દર્શાવે છે. જો $S_{10} = 390$ હોય અને દસમા તથા પાંચમા પદનો ગુણોત્તર $15:7$ હોય,તો $S_{15} - S_5$ ની કિંમત શોધો:
A
$800$
B
$890$
C
$790$
D
$690$

Solution

(C) આપેલ છે $S_{10} = 390$. સૂત્ર $S_n = \frac{n}{2}[2a + (n-1)d]$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{10}{2}[2a + 9d] = 390 \Rightarrow 2a + 9d = 78$ $......(1)$
દસમા પદ $(t_{10})$ અને પાંચમા પદ $(t_5)$ નો ગુણોત્તર $15:7$ છે:
$\frac{a + 9d}{a + 4d} = \frac{15}{7}$ $\Rightarrow 7(a + 9d) = 15(a + 4d)$ $\Rightarrow 7a + 63d = 15a + 60d$ $\Rightarrow 8a = 3d$ $\Rightarrow d = \frac{8a}{3}$ $......(2)$
$(2)$ ને $(1)$ માં મૂકતા:
$2a + 9(\frac{8a}{3}) = 78$ $\Rightarrow 2a + 24a = 78$ $\Rightarrow 26a = 78$ $\Rightarrow a = 3$
$a = 3$ ને $(2)$ માં મૂકતા,$d = \frac{8(3)}{3} = 8$.
આપણે $S_{15} - S_5$ શોધવાનું છે:
$S_{15} - S_5 = \frac{15}{2}[2(3) + 14(8)] - \frac{5}{2}[2(3) + 4(8)]$
$= \frac{15}{2}[6 + 112] - \frac{5}{2}[6 + 32]$
$= \frac{15}{2}(118) - \frac{5}{2}(38) = 15(59) - 5(19) = 885 - 95 = 790$.
124
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $z$ એક એવી સંકર સંખ્યા હોય કે જેથી $|z| \geq 1$ થાય,તો $\left|z+\frac{1}{2}(3+4 i)\right|$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$\frac{5}{2}$
B
$2$
C
$3$
D
$\frac{3}{2}$

Solution

(D) ધારો કે $z_0 = -\frac{1}{2}(3+4i) = -\frac{3}{2} - 2i$.
આપણે $|z - z_0|$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધવી છે,જ્યાં $|z| \geq 1$.
ભૌમિતિક રીતે,આ એકમ વર્તુળ $|z|=1$ પર અથવા તેની બહારના બિંદુ $z$ થી નિશ્ચિત બિંદુ $z_0 = -\frac{3}{2} - 2i$ સુધીનું ન્યૂનતમ અંતર દર્શાવે છે.
ઉગમબિંદુથી બિંદુ $z_0$ નું અંતર $|z_0| = \sqrt{(-\frac{3}{2})^2 + (-2)^2} = \sqrt{\frac{9}{4} + 4} = \sqrt{\frac{25}{4}} = \frac{5}{2}$ છે.
જેহেতু બિંદુ $z_0$ એકમ વર્તુળની બહાર આવેલું છે $(|z_0| = 2.5 > 1)$,તેથી વર્તુળ $|z|=1$ થી બિંદુ $z_0$ સુધીનું ન્યૂનતમ અંતર $|z_0| - r$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $r=1$ એ એકમ વર્તુળની ત્રિજ્યા છે.
ન્યૂનતમ કિંમત $= |z_0| - 1 = \frac{5}{2} - 1 = \frac{3}{2}$.
Solution diagram
125
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$10$ અવલોકનો $x_1, x_2, \ldots, x_{10}$ ધ્યાનમાં લો,જેથી $\sum_{i=1}^{10}(x_i-\alpha)=2$ અને $\sum_{i=1}^{10}(x_i-\beta)^2=40$,જ્યાં $\alpha, \beta$ ધન પૂર્ણાંકો છે. જો અવલોકનોનો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $\frac{6}{5}$ અને $\frac{84}{25}$ હોય,તો $\frac{\beta}{\alpha}$ ની કિંમત શોધો:
A
$2$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{5}{2}$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ $n=10$ અવલોકનો $x_1, x_2, \ldots, x_{10}$ છે.
$\sum_{i=1}^{10}(x_i-\alpha)=2$ પરથી,$\sum x_i - 10\alpha = 2$ મળે.
મધ્યક $\mu = \frac{\sum x_i}{10} = \frac{6}{5}$ આપેલ છે,તેથી $\sum x_i = 12$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $\sum x_i = 12$ મૂકતા: $12 - 10\alpha = 2$ $\Rightarrow 10\alpha = 10$ $\Rightarrow \alpha = 1$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{1}{n} \sum x_i^2 - \mu^2 = \frac{84}{25}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum (x_i - \beta)^2 = \sum x_i^2 - 2\beta \sum x_i + 10\beta^2 = 40$.
$\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{10} - (\frac{6}{5})^2 = \frac{84}{25}$ પરથી,$\frac{\sum x_i^2}{10} = \frac{84}{25} + \frac{36}{25} = \frac{120}{25} = \frac{24}{5}$,તેથી $\sum x_i^2 = 48$.
$\sum x_i^2 = 48$ અને $\sum x_i = 12$ ને $48 - 2\beta(12) + 10\beta^2 = 40$ માં મૂકતા:
$10\beta^2 - 24\beta + 8 = 0 \Rightarrow 5\beta^2 - 12\beta + 4 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા: $(5\beta - 2)(\beta - 2) = 0$.
$\beta$ ધન પૂર્ણાંક હોવાથી,$\beta = 2$.
તેથી,$\frac{\beta}{\alpha} = \frac{2}{1} = 2$.
126
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2024
અજય $JEE$ પરીક્ષામાં હાજર નહીં રહે તેની સંભાવના $p = \frac{2}{7}$ છે,જ્યારે અજય અને વિજય બંને પરીક્ષામાં હાજર રહેશે તેની સંભાવના $q = \frac{1}{5}$ છે. તો અજય પરીક્ષામાં હાજર રહે અને વિજય હાજર ન રહે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{9}{35}$
B
$\frac{18}{35}$
C
$\frac{24}{35}$
D
$\frac{3}{35}$

Solution

(B) ધારો કે $A$ એ અજય પરીક્ષામાં હાજર રહેવાની ઘટના છે અને $V$ એ વિજય પરીક્ષામાં હાજર રહેવાની ઘટના છે.
આપેલ છે: $P(\overline{A}) = \frac{2}{7}$,તેથી $P(A) = 1 - P(\overline{A}) = 1 - \frac{2}{7} = \frac{5}{7}$.
આપેલ છે: $P(A \cap V) = \frac{1}{5}$.
આપણે અજય હાજર રહે અને વિજય હાજર ન રહે તેની સંભાવના શોધવાની છે,જે $P(A \cap \overline{V})$ છે.
ગણના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$P(A) = P(A \cap V) + P(A \cap \overline{V})$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{5}{7} = \frac{1}{5} + P(A \cap \overline{V})$.
$P(A \cap \overline{V}) = \frac{5}{7} - \frac{1}{5} = \frac{25 - 7}{35} = \frac{18}{35}$.
Solution diagram
127
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે ઉગમબિંદુમાંથી દોરવામાં આવેલા વર્તુળ $x^2+(y-1)^2=1$ ની જીવાઓના મધ્યબિંદુઓનો બિંદુપથ રેખા $x+y=1$ ને $P$ અને $Q$ માં છેદે છે. તો,$PQ$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
B
$\sqrt{2}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$1$

Solution

(A) ધારો કે $M(h, k)$ એ ઉગમબિંદુ $O(0, 0)$ માંથી દોરેલી જીવાનું મધ્યબિંદુ છે.
વર્તુળ $x^2+(y-1)^2=1$ નું કેન્દ્ર $C(0, 1)$ છે.
$CM \perp OM$ હોવાથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય:
$\left(\frac{k-1}{h-0}\right) \cdot \left(\frac{k-0}{h-0}\right) = -1$
$\frac{k(k-1)}{h^2} = -1$
$k^2-k = -h^2$
$h^2+k^2-k = 0$
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $x^2+y^2-y=0$ મળે છે.
આ એક વર્તુળ છે જેનું કેન્દ્ર $(0, 1/2)$ અને ત્રિજ્યા $r = 1/2$ છે.
રેખા $x+y-1=0$ છે.
કેન્દ્ર $(0, 1/2)$ થી રેખા $x+y-1=0$ નું લંબ અંતર $p$:
$p = \frac{|0 + 1/2 - 1|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{1/2}{\sqrt{2}} = \frac{1}{2\sqrt{2}}$.
જીવા $PQ$ ની લંબાઈ $2\sqrt{r^2-p^2}$ છે:
$PQ = 2\sqrt{(1/2)^2 - (1/(2\sqrt{2}))^2} = 2\sqrt{1/4 - 1/8} = 2\sqrt{1/8} = 2 \cdot \frac{1}{2\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
Solution diagram
128
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $r$ $(r > 1)$ સામાન્ય ગુણોત્તર ધરાવતી $G.P.$ ના ત્રણ ક્રમિક પદો ત્રિકોણની બાજુઓની લંબાઈ હોય અને $[r]$ એ $r$ થી નાનો અથવા તેના જેટલો મહત્તમ પૂર્ણાંક દર્શાવે,તો $3[r] + [-r]$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $G.P.$ ના ત્રણ ક્રમિક પદો $a, ar, ar^2$ છે જ્યાં $a > 0$ અને $r > 1$.
ત્રિકોણની બાજુઓ માટે,કોઈપણ બે બાજુઓનો સરવાળો ત્રીજી બાજુ કરતા વધારે હોવો જોઈએ.
$a + ar > ar^2 \implies 1 + r > r^2 \implies r^2 - r - 1 < 0$.
$r^2 - r - 1 = 0$ ના બીજ $r = \frac{1 \pm \sqrt{5}}{2}$ છે.
$r > 1$ હોવાથી,$r^2 - r - 1 < 0$ ની શરત મુજબ $1 < r < \frac{1 + \sqrt{5}}{2}$ મળે.
$\sqrt{5} \approx 2.236$ હોવાથી,$\frac{1 + 2.236}{2} = 1.618$ થાય.
તેથી,$1 < r < 1.618$.
આથી,$[r] = 1$.
$[-r]$ માટે,$1 < r < 1.618$ હોવાથી,$-1.618 < -r < -1$ મળે.
તેથી,$[-r] = -2$.
આમ,$3[r] + [-r] = 3(1) + (-2) = 3 - 2 = 1$.
129
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
રેખાઓ $L_1, L_2, \ldots, L_{20}$ ભિન્ન છે. $n=1, 2, 3, \ldots, 10$ માટે,બધી રેખાઓ $L_{2n-1}$ એકબીજાને સમાંતર છે અને બધી રેખાઓ $L_{2n}$ એક નિશ્ચિત બિંદુ $P$ માંથી પસાર થાય છે. ગણ $\{L_1, L_2, \ldots, L_{20}\}$ માંથી રેખાઓની જોડીના છેદબિંદુઓની મહત્તમ સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$425$
B
$101$
C
$357$
D
$110$

Solution

(B) કુલ $20$ રેખાઓ છે. ધારો કે $S_1 = \{L_1, L_3, \ldots, L_{19}\}$ એ $10$ સમાંતર રેખાઓનો ગણ છે અને $S_2 = \{L_2, L_4, \ldots, L_{20}\}$ એ એક સામાન્ય બિંદુ $P$ માંથી પસાર થતી $10$ રેખાઓનો ગણ છે.
રેખાઓની જોડીની કુલ સંખ્યા $\binom{20}{2} = \frac{20 \times 19}{2} = 190$ છે.
$S_1$ માંની $10$ રેખાઓ સમાંતર હોવાથી,તેઓ છેદતી નથી. તેથી,આપણે $\binom{10}{2} = 45$ છેદબિંદુઓ ગુમાવીએ છીએ.
$S_2$ માંની $10$ રેખાઓ બિંદુ $P$ પર સંગામી હોવાથી,તેઓ $\binom{10}{2} = 45$ ભિન્ન બિંદુઓને બદલે માત્ર એક જ બિંદુ પર છેદે છે. તેથી,આપણે $45 - 1 = 44$ છેદબિંદુઓ ગુમાવીએ છીએ.
છેદબિંદુઓની મહત્તમ સંખ્યા $190 - 45 - 44 = 101$ છે.
130
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ત્રણ બિંદુઓ $O(0,0)$,$P(a, a^2)$,અને $Q(-b, b^2)$ જ્યાં $a > 0$ અને $b > 0$ એ પરવલય $y = x^2$ પર આવેલા છે. ધારો કે $S_1$ એ રેખા $PQ$ અને પરવલય દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ છે,અને $S_2$ એ ત્રિકોણ $OPQ$ નું ક્ષેત્રફળ છે. જો $\frac{S_1}{S_2}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $\frac{m}{n}$ હોય,જ્યાં $\operatorname{gcd}(m, n) = 1$,તો $m + n$ ની કિંમત શોધો:
A
$65$
B
$4$
C
$7$
D
$6$

Solution

(C) ત્રિકોણ $OPQ$ નું ક્ષેત્રફળ $S_2 = \frac{ab(a+b)}{2}$ છે.
રેખા $PQ$ નું સમીકરણ $y = (a - b)x + ab$ છે.
પરવલય અને રેખા વચ્ચે ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $S_1 = \frac{(a+b)^3}{6}$ છે.
તેથી,$\frac{S_1}{S_2} = \frac{1}{3} \left( \frac{a}{b} + \frac{b}{a} + 2 \right)$.
$AM$-$GM$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા,ન્યૂનતમ કિંમત $\frac{4}{3}$ મળે છે.
અહીં $m = 4$ અને $n = 3$ છે,તેથી $m + n = 7$.
Solution diagram
131
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$k$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોના વર્ગોનો સરવાળો,જેના માટે પરવલયો $2y^2 = kx$ અને $ky^2 = 2(y - x)$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ મહત્તમ હોય,તે કેટલું થાય?
A
$1$
B
$4$
C
$5$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ પરવલયો $2y^2 = kx$ અને $ky^2 = 2(y - x)$ છે.
છેદબિંદુઓ શોધવા માટે,$x = \frac{2y^2}{k}$ ને બીજા સમીકરણમાં મૂકો:
$ky^2 = 2(y - \frac{2y^2}{k})$
$ky^2 = 2y - \frac{4y^2}{k}$
$y^2(k + \frac{4}{k}) = 2y$
$y(y(k + \frac{4}{k}) - 2) = 0$
તેથી,$y = 0$ અથવા $y = \frac{2}{k + \frac{4}{k}} = \frac{2k}{k^2 + 4}$.
ક્ષેત્રફળ $A$ આ મુજબ મળે છે:
$A = \int_0^{\frac{2k}{k^2 + 4}} (x_2 - x_1) dy = \int_0^{\frac{2k}{k^2 + 4}} ((y - \frac{ky^2}{2}) - \frac{2y^2}{k}) dy$
$A = \int_0^{\frac{2k}{k^2 + 4}} (y - (\frac{k}{2} + \frac{2}{k})y^2) dy$
$A = [\frac{y^2}{2} - (\frac{k^2 + 4}{2k}) \frac{y^3}{3}]_0^{\frac{2k}{k^2 + 4}}$
$A = \frac{1}{2}(\frac{2k}{k^2 + 4})^2 - \frac{k^2 + 4}{6k} (\frac{2k}{k^2 + 4})^3 = \frac{1}{6} (\frac{2k}{k^2 + 4})^2 = \frac{2}{3} (\frac{k}{k^2 + 4})^2 = \frac{2}{3} \frac{1}{(k + \frac{4}{k})^2}$.
ક્ષેત્રફળ મહત્તમ થવા માટે,છેદ $(k + \frac{4}{k})^2$ ન્યૂનતમ હોવો જોઈએ.
$AM \geq GM$ મુજબ,$k + \frac{4}{k} \geq 2\sqrt{k \cdot \frac{4}{k}} = 4$ ($k > 0$ માટે) અથવા $k + \frac{4}{k} \leq -4$ ($k < 0$ માટે).
$(k + \frac{4}{k})^2$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય $16$ છે,જે $k = \frac{4}{k}$ એટલે કે $k^2 = 4$ હોય ત્યારે મળે છે,તેથી $k = 2$ અથવા $k = -2$.
આ મૂલ્યોના વર્ગોનો સરવાળો $2^2 + (-2)^2 = 4 + 4 = 8$ થાય છે.
132
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $ABC$ એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે જેમાં $A$ એ $(-1, 0)$ પર છે,$\angle A = \frac{2\pi}{3}$,$AB = AC$ અને $B$ એ ધન $x$-અક્ષ પર છે. જો $BC = 4\sqrt{3}$ હોય અને રેખા $BC$ એ રેખા $y = x + 3$ ને $(\alpha, \beta)$ માં છેદે,તો $\frac{\beta^4}{\alpha^2}$ ની કિંમત શોધો:
A
$85$
B
$36$
C
$45$
D
$75$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = (-1, 0)$ અને $B$ એ ધન $x$-અક્ષ પર છે,ધારો કે $B = (b, 0)$ જ્યાં $b > 0$.
$AB = AC$ અને $\angle A = 120^{\circ}$ હોવાથી,પાયાના ખૂણા $\angle B = \angle C = 30^{\circ}$ થાય.
$\triangle ABC$ માં સાઈન નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{AB}{\sin 30^{\circ}} = \frac{BC}{\sin 120^{\circ}}$.
$\frac{AB}{1/2} = \frac{4\sqrt{3}}{\sqrt{3}/2}$ $\Rightarrow 2AB = 8$ $\Rightarrow AB = 4$.
$A = (-1, 0)$ અને $B = (b, 0)$ હોવાથી,$AB = |b - (-1)| = b + 1 = 4$,તેથી $b = 3$.
આમ,$B = (3, 0)$.
રેખા $BC$ નો ઢાળ $\tan(180^{\circ} - 30^{\circ}) = -\tan 30^{\circ} = -\frac{1}{\sqrt{3}}$ છે.
રેખા $BC$ નું સમીકરણ $y - 0 = -\frac{1}{\sqrt{3}}(x - 3) \Rightarrow x + \sqrt{3}y = 3$ છે.
$x + \sqrt{3}y = 3$ અને $y = x + 3$ ને ઉકેલતા:
$x = y - 3$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $(y - 3) + \sqrt{3}y = 3$ $\Rightarrow y(1 + \sqrt{3}) = 6$ $\Rightarrow y = \frac{6}{\sqrt{3} + 1} = 3(\sqrt{3} - 1)$.
તેથી $x = 3(\sqrt{3} - 1) - 3 = 3\sqrt{3} - 6$.
તેથી $\alpha = 3(\sqrt{3} - 2)$ અને $\beta = 3(\sqrt{3} - 1)$.
$\frac{\beta^4}{\alpha^2} = \frac{[3(\sqrt{3} - 1)]^4}{[3(\sqrt{3} - 2)]^2} = 36$.
Solution diagram
133
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(-1, 3)$,$B(-2, 2)$ અને $C(3, -1)$ છે. ત્રિકોણની બાજુઓને એક એકમ અંદરની તરફ ખસેડીને એક નવો ત્રિકોણ બનાવવામાં આવે છે. તો ઉગમબિંદુની સૌથી નજીકની નવા ત્રિકોણની બાજુનું સમીકરણ શોધો:
A
$x-y-(2+\sqrt{2})=0$
B
$-x+y-(2-\sqrt{2})=0$
C
$x+y-(2-\sqrt{2})=0$
D
$x+y+(2-\sqrt{2})=0$

Solution

(C) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(-1, 3)$,$B(-2, 2)$ અને $C(3, -1)$ છે.
બાજુઓના સમીકરણો:
$AC$ નું સમીકરણ: ઢાળ $m = -1$,સમીકરણ $x + y = 2$ છે.
$AB$ નું સમીકરણ: ઢાળ $m = 1$,સમીકરણ $x - y + 4 = 0$ છે.
$BC$ નું સમીકરણ: ઢાળ $m = -\frac{3}{5}$,સમીકરણ $3x + 5y - 4 = 0$ છે.
રેખા $ax + by + c = 0$ ને $d=1$ એકમ અંદરની તરફ ખસેડતા,નવી રેખા $ax + by + c \pm \sqrt{a^2+b^2} = 0$ મળે.
$AC: x + y - 2 = 0$ માટે,નવી રેખા $x + y = 2 - \sqrt{2}$ છે.
ઉગમબિંદુની સૌથી નજીકની બાજુ $x + y = 2 - \sqrt{2}$ છે.
Solution diagram
134
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુ $AB$ પર $A$ અને $B$ સિવાયના $5$ બિંદુઓ $P_1, P_2, P_3, P_4, P_5$ છે. તેવી જ રીતે,બાજુ $BC$ પર $6$ બિંદુઓ $P_6, P_7, \ldots, P_{11}$ અને બાજુ $CA$ પર $7$ બિંદુઓ $P_{12}, P_{13}, \ldots, P_{18}$ છે. બિંદુઓ $P_1, P_2, \ldots, P_{18}$ નો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાતા ત્રિકોણની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$776$
B
$751$
C
$796$
D
$771$

Solution

(B) કુલ બિંદુઓની સંખ્યા $n = 5 + 6 + 7 = 18$ છે.
ત્રિકોણ બનાવવા માટે,આપણે $18$ માંથી $3$ બિંદુઓ પસંદ કરવા પડે,જે $^{18}C_3$ રીતે કરી શકાય.
જોકે,એક જ બાજુ પરના બિંદુઓ સમરેખ છે અને ત્રિકોણ બનાવી શકતા નથી.
બાજુ $AB$ પરના $5$ બિંદુઓમાંથી $3$ બિંદુઓ પસંદ કરીને બનતા ત્રિકોણની સંખ્યા $^{5}C_3$ છે.
બાજુ $BC$ પરના $6$ બિંદુઓમાંથી $3$ બિંદુઓ પસંદ કરીને બનતા ત્રિકોણની સંખ્યા $^{6}C_3$ છે.
બાજુ $CA$ પરના $7$ બિંદુઓમાંથી $3$ બિંદુઓ પસંદ કરીને બનતા ત્રિકોણની સંખ્યા $^{7}C_3$ છે.
કુલ ત્રિકોણની સંખ્યા = $^{18}C_3 - (^{5}C_3 + ^{6}C_3 + ^{7}C_3)$.
ગણતરી: $^{18}C_3 = \frac{18 \times 17 \times 16}{3 \times 2 \times 1} = 816$.
$^{5}C_3 = 10$,$^{6}C_3 = 20$,$^{7}C_3 = 35$.
કુલ ત્રિકોણ = $816 - (10 + 20 + 35) = 816 - 65 = 751$.
135
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$(2^{\frac{1}{5}} + 5^{\frac{1}{3}})^{15}$ ના વિસ્તરણમાં તમામ સંમેય પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$3133$
B
$633$
C
$931$
D
$6131$

Solution

(A) $(2^{\frac{1}{5}} + 5^{\frac{1}{3}})^{15}$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{r+1} = {}^{15}C_{r} (2^{\frac{1}{5}})^{15-r} (5^{\frac{1}{3}})^{r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પદને સરળ બનાવતા,$T_{r+1} = {}^{15}C_{r} 2^{3 - \frac{r}{5}} 5^{\frac{r}{3}}$ મળે છે.
પદ સંમેય હોવા માટે,$2$ અને $5$ ના ઘાતાંક પૂર્ણાંક હોવા જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે $r$ એ $5$ નો ગુણક હોવો જોઈએ અને $r$ એ $3$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
$0 \le r \le 15$ હોવાથી,$r$ માટે શક્ય કિંમતો $0$ અને $15$ છે.
$r = 0$ માટે,$T_1 = {}^{15}C_0 2^3 5^0 = 1 \times 8 \times 1 = 8$.
$r = 15$ માટે,$T_{16} = {}^{15}C_{15} 2^0 5^5 = 1 \times 1 \times 3125 = 3125$.
તમામ સંમેય પદોનો સરવાળો $8 + 3125 = 3133$ થાય છે.
136
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે એક $G.P.$ ના પ્રથમ ત્રણ પદો $2, p$ અને $q$ છે,જ્યાં $q \neq 2$,જે અનુક્રમે એક $A.P.$ ના $7^{\text{th}}, 8^{\text{th}}$ અને $13^{\text{th}}$ પદો છે. જો $G.P.$ નું $5^{\text{th}}$ પદ એ $A.P.$ નું $n^{\text{th}}$ પદ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$151$
B
$169$
C
$177$
D
$163$

Solution

(D) ધારો કે $A.P.$ એ $a, a+d, a+2d, \dots$ છે અને $G.P.$ એ $2, p, q, \dots$ છે.
આપેલ છે કે $2, p, q$ એ $A.P.$ ના $7^{\text{th}}, 8^{\text{th}}, 13^{\text{th}}$ પદો છે:
$2 = a + 6d \quad \dots(i)$
$p = a + 7d \quad \dots(ii)$
$q = a + 12d \quad \dots(iii)$
$(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા,$p - 2 = d$ મળે.
$(iii)$ માંથી $(ii)$ બાદ કરતા,$q - p = 5d$ મળે.
$q - p = 5(p - 2)$ હોવાથી,$q = 6p - 10$ મળે.
$2, p, q$ એ $G.P.$ માં હોવાથી,$p^2 = 2q$.
$q = 6p - 10$ મૂકતા,$p^2 = 2(6p - 10) \implies p^2 - 12p + 20 = 0$.
$p$ માટે ઉકેલતા,$(p - 10)(p - 2) = 0$,તેથી $p = 10$ અથવા $p = 2$.
જો $p = 2$ હોય,તો $q = 2$ થાય,જે $q \neq 2$ ની શરતનો વિરોધાભાસ કરે છે. તેથી,$p = 10$.
ત્યારબાદ $d = p - 2 = 8$ અને $a = 2 - 6(8) = -46$.
$G.P.$ એ $2, 10, 50, 250, 1250, \dots$ છે.
$G.P.$ નું $5^{\text{th}}$ પદ $2 \times 5^4 = 1250$ છે.
ધારો કે આ $A.P.$ નું $n^{\text{th}}$ પદ છે: $1250 = a + (n - 1)d$.
$1250 = -46 + (n - 1)8 \implies 1296 = (n - 1)8 \implies n - 1 = 162 \implies n = 163$.
137
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $a, b \in R$. $6$ અવલોકનો $-3, 4, 7, -6, a, b$ નો મધ્યક $2$ અને વિચરણ $23$ છે. આ $6$ અવલોકનો માટે મધ્યક સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન શોધો:
A
$\frac{13}{3}$
B
$\frac{16}{3}$
C
$\frac{11}{3}$
D
$\frac{14}{3}$

Solution

(A) અવલોકનો $-3, 4, 7, -6, a, b$ છે. $N = 6$.
મધ્યક $\overline{x} = \frac{-3 + 4 + 7 - 6 + a + b}{6} = 2 \implies a + b = 10$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{N} - (\overline{x})^2 = 23$.
$\frac{9 + 16 + 49 + 36 + a^2 + b^2}{6} = 27 \implies a^2 + b^2 = 52$.
$a$ અને $b$ ની કિંમતો $4$ અને $6$ મળે છે.
મધ્યક સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન = $\frac{\sum |x_i - \overline{x}|}{6} = \frac{5 + 2 + 5 + 8 + 2 + 4}{6} = \frac{26}{6} = \frac{13}{3}$.
138
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $2$ અને $6$ એ સમીકરણ $ax^2 + bx + 1 = 0$ ના બીજ હોય,તો જે દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ $\frac{1}{2a + b}$ અને $\frac{1}{6a + b}$ હોય,તે સમીકરણ કયું છે?
A
$2x^2 + 11x + 12 = 0$
B
$4x^2 + 14x + 12 = 0$
C
$x^2 + 10x + 16 = 0$
D
$x^2 + 8x + 12 = 0$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $ax^2 + bx + 1 = 0$ ના બીજ $2$ અને $6$ છે.
બીજનો સરવાળો: $2 + 6 = 8 = -\frac{b}{a} \implies b = -8a$.
બીજનો ગુણાકાર: $2 \times 6 = 12 = \frac{1}{a} \implies a = \frac{1}{12}$.
$a$ ની કિંમત $b = -8a$ માં મૂકતા: $b = -8 \times \frac{1}{12} = -\frac{2}{3}$.
હવે,નવા બીજ શોધીએ:
બીજ $1 = \frac{1}{2a + b} = \frac{1}{2(\frac{1}{12}) - \frac{2}{3}} = \frac{1}{\frac{1}{6} - \frac{4}{6}} = \frac{1}{-\frac{3}{6}} = -2$.
બીજ $2 = \frac{1}{6a + b} = \frac{1}{6(\frac{1}{12}) - \frac{2}{3}} = \frac{1}{\frac{1}{2} - \frac{2}{3}} = \frac{1}{-\frac{1}{6}} = -6$.
$-2$ અને $-6$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $(x + 2)(x + 6) = 0$ છે.
$x^2 + 8x + 12 = 0$.
139
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $(\bar{z})^2+|z|=0$ ના તમામ શૂન્યતર ઉકેલોનો સરવાળો અને ગુણાકાર છે,જ્યાં $z \in \mathbb{C}$. તો $4(\alpha^2+\beta^2)$ ની કિંમત શોધો:
A
$6$
B
$4$
C
$8$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે $z = x + iy$. તો $\bar{z} = x - iy$ અને $|z| = \sqrt{x^2 + y^2}$.
આપેલ સમીકરણ: $(x - iy)^2 + \sqrt{x^2 + y^2} = 0$.
$(x^2 - y^2 - 2ixy) + \sqrt{x^2 + y^2} = 0$.
કાલ્પનિક ભાગને શૂન્ય સાથે સરખાવતા: $-2xy = 0 \implies x = 0$ અથવા $y = 0$.
કિસ્સો $1$: જો $x = 0$,તો $-y^2 + |y| = 0 \implies |y|^2 = |y|$. $z \neq 0$ હોવાથી,$|y| = 1$,તેથી $y = 1$ અથવા $y = -1$. આમ,$z_1 = i$ અને $z_2 = -i$.
કિસ્સો $2$: જો $y = 0$,તો $x^2 + |x| = 0 \implies |x|^2 + |x| = 0$. $|x| \geq 0$ હોવાથી,આ સૂચવે છે કે $|x| = 0$,તેથી $x = 0$,જે $z = 0$ આપે છે (જે શૂન્યતર ઉકેલ નથી).
શૂન્યતર ઉકેલો $z_1 = i$ અને $z_2 = -i$ છે.
સરવાળો $\alpha = i + (-i) = 0$.
ગુણાકાર $\beta = i \times (-i) = -i^2 = 1$.
તેથી,$4(\alpha^2 + \beta^2) = 4(0^2 + 1^2) = 4(1) = 4$.
140
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
એક ચોરસ વર્તુળ $x^2+y^2-10x-6y+30=0$ માં અંતર્ગત છે. આ ચોરસની એક બાજુ $y=x+3$ ને સમાંતર છે. જો $(x_i, y_i)$ એ ચોરસના શિરોબિંદુઓ હોય,તો $\sum(x_i^2+y_i^2)$ ની કિંમત શોધો:
A
$148$
B
$156$
C
$160$
D
$152$

Solution

(D) વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2-10x-6y+30=0$ છે.
તેને $(x-5)^2+(y-3)^2 = 4 = 2^2$ તરીકે લખી શકાય.
આમ,કેન્દ્ર $(5, 3)$ અને ત્રિજ્યા $R = 2$ છે.
ધારો કે ચોરસની બાજુઓ $y=x+c$ અને $x+y+d=0$ ને સમાંતર છે.
કેન્દ્ર $(5, 3)$ થી આ રેખાઓનું અંતર $R/\sqrt{2} = \sqrt{2}$ હોવું જોઈએ.
$y-x-c=0$ માટે: $\left|\frac{3-5-c}{\sqrt{2}}\right| = \sqrt{2} \implies |c+2| = 2 \implies c=0$ અથવા $c=-4$.
$x+y+d=0$ માટે: $\left|\frac{5+3+d}{\sqrt{2}}\right| = \sqrt{2} \implies |d+8| = 2 \implies d=-6$ અથવા $d=-10$.
બાજુઓના સમીકરણો $y=x$,$y=x-4$,$x+y=6$ અને $x+y=10$ છે.
આ સમીકરણો ઉકેલતા શિરોબિંદુઓ $(5, 5), (3, 3), (5, 1), (7, 3)$ મળે છે.
$\sum(x_i^2+y_i^2) = (25+25) + (9+9) + (25+1) + (49+9) = 152$.
Solution diagram
141
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\lim _{x}$ ${\rightarrow 1} \frac{(5 x+1)^{1 / 3}-(x+5)^{1 / 3}}{(2 x+3)^{1 / 2}-(x+4)^{1 / 2}}=\frac{m \sqrt{5}}{n(2 n)^{2 / 3}}$,જ્યાં $\operatorname{gcd}(m, n)=1$,તો $8 m+12 n$ ની કિંમત શોધો.
A
$100$
B
$200$
C
$300$
D
$400$

Solution

(A) $L$'Hopital ના નિયમનો ઉપયોગ કરીને,આપણે અંશ અને છેદનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ:
$\lim _{x \rightarrow 1} \frac{\frac{d}{dx}((5 x+1)^{1 / 3}-(x+5)^{1 / 3})}{\frac{d}{dx}((2 x+3)^{1 / 2}-(x+4)^{1 / 2})}$
$= \lim _{x}$ ${\rightarrow 1} \frac{\frac{1}{3}(5 x+1)^{-2 / 3} \cdot 5 - \frac{1}{3}(x+5)^{-2 / 3}}{\frac{1}{2}(2 x+3)^{-1 / 2} \cdot 2 - \frac{1}{2}(x+4)^{-1 / 2}}$
$= \frac{\frac{5}{3}(6)^{-2 / 3} - \frac{1}{3}(6)^{-2 / 3}}{(5)^{-1 / 2} - \frac{1}{2}(5)^{-1 / 2}}$
$= \frac{\frac{4}{3} \cdot 6^{-2 / 3}}{\frac{1}{2} \cdot 5^{-1 / 2}} = \frac{8}{3} \cdot 6^{-2 / 3} \cdot \sqrt{5} = \frac{8 \sqrt{5}}{3 \cdot 6^{2 / 3}}$
$\frac{m \sqrt{5}}{n(2 n)^{2 / 3}}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $m=8$ અને $n=3$ મળે છે.
તેથી,$8m + 12n = 8(8) + 12(3) = 64 + 36 = 100$.
142
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
એક ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાના $220$ વિદ્યાર્થીઓના સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું કે ઓછામાં ઓછા $125$ અને વધુમાં વધુ $130$ વિદ્યાર્થીઓ ગણિતનો અભ્યાસ કરે છે; ઓછામાં ઓછા $85$ અને વધુમાં વધુ $95$ ભૌતિકવિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરે છે; ઓછામાં ઓછા $75$ અને વધુમાં વધુ $90$ રસાયણશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કરે છે; $30$ ભૌતિકવિજ્ઞાન અને રસાયણશાસ્ત્ર બંનેનો અભ્યાસ કરે છે; $50$ રસાયણશાસ્ત્ર અને ગણિત બંનેનો અભ્યાસ કરે છે; $40$ ગણિત અને ભૌતિકવિજ્ઞાન બંનેનો અભ્યાસ કરે છે અને $10$ એ આમાંથી કોઈ પણ વિષયનો અભ્યાસ કર્યો નથી. ધારો કે $m$ અને $n$ એ ત્રણેય વિષયોનો અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓની અનુક્રમે ન્યૂનતમ અને મહત્તમ સંખ્યા છે. તો $m+n$ બરાબર .............................
A
$50$
B
$45$
C
$78$
D
$49$

Solution

(B) ધારો કે $x$ એ ત્રણેય વિષયોનો અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા છે. ત્રણ ગણ $M, P, C$ ના યોગગણ માટે સમાવેશ-બાકાતનો સિદ્ધાંત વાપરતા:
$|M \cup P \cup C| = 220 - 10 = 210$.
આપણને આપેલ છે $|M \cap P| = 40$,$|P \cap C| = 30$,$|C \cap M| = 50$.
માત્ર $M$ નો અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $|M| - (40-x) - (50-x) - x = |M| - 90 x$ છે.
તે જ રીતે,માત્ર $P$ માટે $|P| - 70 x$ અને માત્ર $C$ માટે $|C| - 80 x$ છે.
કુલ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા:
$|M \cup P \cup C| = (|M| |P| |C|) - (|M \cap P| |P \cap C| |C \cap M|) |M \cap P \cap C| = 210$.
$|M| |P| |C| - (40 30 50) x = 210 \Rightarrow |M| |P| |C| = 330 - x$.
આપેલ છે $125 \leq |M| \leq 130$,$85 \leq |P| \leq 95$,$75 \leq |C| \leq 90$.
સરવાળો કરતા: $285 \leq |M| |P| |C| \leq 315$.
$|M| |P| |C| = 330 - x$ મુકતા:
$285 \leq 330 - x \leq 315$.
$-45 \leq -x \leq -15 \Rightarrow 15 \leq x \leq 45$.
વધુમાં,વેન આકૃતિ મુજબ,દરેક વિભાગમાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા અ-ઋણ હોવી જોઈએ:
$40-x \geq 0, 30-x \geq 0, 50-x \geq 0 \Rightarrow x \leq 30$.
$15 \leq x \leq 45$ અને $x \leq 30$ ને જોડતા,આપણને $15 \leq x \leq 30$ મળે છે.
આમ,$m = 15$ અને $n = 30$.
$m n = 15 30 = 45$.
143
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$b = 1 + \frac{{}^1 C_0 + {}^1 C_1}{1!} + \frac{{}^2 C_0 + {}^2 C_1 + {}^2 C_2}{2!} + \frac{{}^3 C_0 + {}^3 C_1 + {}^3 C_2 + {}^3 C_3}{3!} + \ldots$
ધારો કે $a = 1 + \frac{{}^2 C_2}{3!} + \frac{{}^3 C_2}{4!} + \frac{{}^4 C_2}{5!} + \ldots$. તો $\frac{2b}{a^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$8$
C
$3$
D
$7$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{r=0}^{n} {}^n C_r = 2^n$.
તેથી,$b = 1 + \frac{2^1}{1!} + \frac{2^2}{2!} + \frac{2^3}{3!} + \ldots = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{2^n}{n!} = e^2$.
હવે,$a = 1 + \sum_{n=2}^{\infty} \frac{{}^n C_2}{(n+1)!}$.
${}^n C_2 = \frac{n(n-1)}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$a = 1 + \sum_{n=2}^{\infty} \frac{n(n-1)}{2(n+1)!} = 1 + \frac{1}{2} \sum_{n=2}^{\infty} \frac{n(n-1)}{(n+1)!}$.
શ્રેણીનો સરવાળો કરતા $a = e/2$ મળે છે.
તેથી,$\frac{2b}{a^2} = \frac{2(e^2)}{(e/2)^2} = \frac{2e^2}{e^2/4} = 8$.
144
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે પરવલય $y^2=12x$ ની નાભિસ્થ જીવા $PQ$ ની લંબાઈ $15$ એકમ છે. જો ઉગમબિંદુથી $PQ$ નું અંતર $p$ હોય,તો $10p^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$54$
B
$21$
C
$97$
D
$72$

Solution

(D) પરવલય $y^2=4ax$ ની નાભિસ્થ જીવાની લંબાઈ $L = 4a \operatorname{cosec}^2 \theta$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\theta$ એ જીવાએ પરવલયની ધરી સાથે બનાવેલો ખૂણો છે.
અહીં,$4a = 12$,તેથી $a = 3$. લંબાઈ $L = 15$.
$12 \operatorname{cosec}^2 \theta = 15 \implies \operatorname{cosec}^2 \theta = \frac{15}{12} = \frac{5}{4}$.
તેથી $\sin^2 \theta = \frac{4}{5}$,જેનો અર્થ છે કે $\cos^2 \theta = 1 - \frac{4}{5} = \frac{1}{5}$.
આમ,$\tan^2 \theta = \frac{\sin^2 \theta}{\cos^2 \theta} = \frac{4/5}{1/5} = 4$,તેથી $\tan \theta = 2$.
નાભિસ્થ જીવા નાભિ $(a, 0) = (3, 0)$ માંથી પસાર થાય છે. $\theta$ ઢાળવાળી જીવાનું સમીકરણ $y - 0 = m(x - 3)$ છે.
જીવા ધરી સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે,તેથી તેનો ઢાળ $m = \pm \tan \theta = \pm 2$ છે. ધારો કે $m = 2$.
સમીકરણ $y = 2(x - 3) \implies 2x - y - 6 = 0$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી રેખા $2x - y - 6 = 0$ નું અંતર $p = \frac{|2(0) - 0 - 6|}{\sqrt{2^2 + (-1)^2}} = \frac{6}{\sqrt{5}}$ છે.
તેથી,$p^2 = \frac{36}{5}$.
અંતે,$10p^2 = 10 \times \frac{36}{5} = 2 \times 36 = 72$.
Solution diagram
145
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $C$ એ $\sqrt{10}$ એકમ ત્રિજ્યા અને ઉગમબિંદુ પર કેન્દ્ર ધરાવતું વર્તુળ છે. ધારો કે રેખા $x+y=2$ એ વર્તુળ $C$ ને $P$ અને $Q$ બિંદુઓમાં છેદે છે. ધારો કે $MN$ એ $C$ ની $2$ એકમ લંબાઈ અને $-1$ ઢાળ ધરાવતી જીવા છે. તો,જીવા $PQ$ અને જીવા $MN$ વચ્ચેનું અંતર (એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$2-\sqrt{3}$
B
$3-\sqrt{2}$
C
$\sqrt{2}-1$
D
$\sqrt{2}+1$

Solution

(B) વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ $x^2+y^2=10$ છે. ત્રિજ્યા $R = \sqrt{10}$ છે.
જીવા $PQ$ માટે: રેખા $x+y-2=0$ છે. ઉગમબિંદુ $(0,0)$ થી રેખા $PQ$ નું લંબ અંતર $d_1 = \frac{|0+0-2|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{2}{\sqrt{2}} = \sqrt{2}$ છે.
જીવા $MN$ માટે: જીવાની લંબાઈ $2$ એકમ છે. ધારો કે $A$ એ $MN$ નું મધ્યબિંદુ છે. તેથી $AN = \frac{MN}{2} = 1$. $\Delta OAN$ માં,$OA^2 + AN^2 = ON^2$,જ્યાં $ON$ એ ત્રિજ્યા $R = \sqrt{10}$ છે.
$OA^2 + 1^2 = (\sqrt{10})^2 \implies OA^2 = 9 \implies OA = 3$. આમ,ઉગમબિંદુથી જીવા $MN$ નું લંબ અંતર $d_2 = 3$ છે.
બંને જીવાઓ $PQ$ અને $MN$ નો ઢાળ $-1$ હોવાથી,તેઓ સમાંતર છે. બે સમાંતર જીવાઓ વચ્ચેનું અંતર $|d_1 \pm d_2|$ થાય.
અંતર $= |3 \pm \sqrt{2}|$.
આમ,શક્ય અંતરો $3+\sqrt{2}$ અથવા $3-\sqrt{2}$ છે.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$3-\sqrt{2}$ એ સાચો વિકલ્પ છે.
Solution diagram
146
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે ત્રણ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a, b, c$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે અને $a+1, b, c+3$ ગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે. જો $a > 10$ હોય અને $a, b$ અને $c$ નો સમાંતર મધ્યક $8$ હોય,તો $a, b$ અને $c$ ના ગુણોત્તર મધ્યકનો ઘન કેટલો થાય?
A
$120$
B
$312$
C
$316$
D
$128$

Solution

(A) $a, b, c$ સમાંતર શ્રેણીમાં હોવાથી,$2b = a + c$ થાય.
$a, b, c$ નો સમાંતર મધ્યક $8$ હોવાથી,$\frac{a+b+c}{3} = 8$,એટલે કે $a+b+c = 24$.
$a+c = 2b$ મૂકતા,$3b = 24$,તેથી $b = 8$ મળે.
તેથી $a+c = 16$,એટલે કે $c = 16 - a$.
$a+1, b, c+3$ ગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોવાથી,$b^2 = (a+1)(c+3)$ થાય.
$b=8$ અને $c=16-a$ મૂકતા,$64 = (a+1)(19-a)$ મળે.
$64 = 19a - a^2 + 19 - a$,જેનું સાદુંરૂપ $a^2 - 18a + 45 = 0$ થાય.
અવયવ પાડતા,$(a-15)(a-3) = 0$ મળે.
$a > 10$ હોવાથી,$a = 15$ લેતા.
તેથી $c = 16 - 15 = 1$.
સંખ્યાઓ $a=15, b=8, c=1$ છે.
ગુણોત્તર મધ્યકનો ઘન $(abc)^{1/3}$ નો ઘન એટલે $abc = 15 \times 8 \times 1 = 120$ થાય.
147
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$\frac{1 \times 2^2 + 2 \times 3^2 + \ldots + 100 \times 101^2}{1^2 \times 2 + 2^2 \times 3 + \ldots + 100^2 \times 101}$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{306}{305}$
B
$\frac{305}{301}$
C
$\frac{32}{31}$
D
$\frac{31}{30}$

Solution

(B) ધારો કે પદાવલિ $S = \frac{\sum_{r=1}^{n} r(r+1)^2}{\sum_{r=1}^{n} r^2(r+1)}$ છે,જ્યાં $n=100$.
અંશ: $\sum_{r=1}^{n} (r^3 + 2r^2 + r) = \frac{n^2(n+1)^2}{4} + \frac{2n(n+1)(2n+1)}{6} + \frac{n(n+1)}{2}$.
છેદ: $\sum_{r=1}^{n} (r^3 + r^2) = \frac{n^2(n+1)^2}{4} + \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$.
ગુણોત્તરનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{\frac{n^2+n}{2} + \frac{4n+2}{3} + 1}{\frac{n^2+n}{2} + \frac{2n+1}{3}}$.
$n=100$ માટે: $\frac{5050 + 134 + 1}{5050 + 67} = \frac{5185}{5117} = \frac{305}{301}$.
148
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f(x) = \int_0^x (t + \sin(1 - e^t)) dt, x \in R$. તો $\lim_{x \rightarrow 0} \frac{f(x)}{x^3}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{6}$
B
$-\frac{1}{6}$
C
$-\frac{2}{3}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(B) આપેલ છે $f(x) = \int_0^x (t + \sin(1 - e^t)) dt$. આપણે $\lim_{x \rightarrow 0} \frac{f(x)}{x^3}$ શોધવાની જરૂર છે.
$f(0) = 0$ અને છેદ $x = 0$ પર $0$ હોવાથી,આપણે $L'H\text{ôpital's Rule}$ નો ઉપયોગ કરીએ:
$\lim_{x \rightarrow 0} \frac{f'(x)}{3x^2} = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{x + \sin(1 - e^x)}{3x^2}$.
ફરીથી $L'H\text{ôpital's Rule}$ લાગુ પાડતા:
$\lim_{x \rightarrow 0} \frac{1 + \cos(1 - e^x) \cdot (-e^x)}{6x}$.
$e^x \approx 1 + x + \frac{x^2}{2}$ અને $\cos(\theta) \approx 1 - \frac{\theta^2}{2}$ નો ટેલર વિસ્તરણ વાપરતા:
$1 - e^x \approx -x - \frac{x^2}{2}$.
$\cos(1 - e^x) \approx 1 - \frac{(-x - \frac{x^2}{2})^2}{2} \approx 1 - \frac{x^2}{2}$.
કિંમત મૂકતા:
$\lim_{x \rightarrow 0} \frac{1 - (1 - \frac{x^2}{2})(1 + x + \frac{x^2}{2})}{6x} = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{1 - (1 + x + \frac{x^2}{2} - \frac{x^2}{2})}{6x} = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{-x}{6x} = -\frac{1}{6}$.
149
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
પ્રદેશ $S = \{z \in \mathbb{C} : |z-1| \leq 2, (z+\overline{z}) + i(z-\overline{z}) \leq 2, \operatorname{Im}(z) \geq 0\}$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{7 \pi}{3}$
B
$\frac{3 \pi}{2}$
C
$\frac{17 \pi}{8}$
D
$\frac{7 \pi}{4}$

Solution

(B) ધારો કે $z = x + iy$.
આપેલ $|z-1| \leq 2$ પરથી, આપણને $(x-1)^2 + y^2 \leq 2^2$ મળે છે, જે $(1, 0)$ કેન્દ્ર અને $r = 2$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ દર્શાવે છે।
આપેલ $(z+\overline{z}) + i(z-\overline{z}) \leq 2$ માં $z = x+iy$ અને $\overline{z} = x-iy$ મૂકતા:
$(x+iy + x-iy) + i(x+iy - (x-iy)) \leq 2$
$2x + i(2iy) \leq 2$
$2x - 2y \leq 2 \Rightarrow x - y \leq 1 \Rightarrow y \geq x - 1$.
આપેલ $\operatorname{Im}(z) \geq 0$ પરથી, $y \geq 0$ મળે છે।
આ પ્રદેશ એ વર્તુળ $(x-1)^2 + y^2 \leq 4$, અર્ધતલ $y \geq x-1$ અને ઉપરના અર્ધતલ $y \geq 0$ નો છેદ છે।
રેખા $y = x-1$ એ $(1, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને ધન $x$-અક્ષ સાથે $45^\circ$ (અથવા $\pi/4$ રેડિયન) નો ખૂણો બનાવે છે।
ક્ષેત્રફળ એ $x$-અક્ષની ઉપરના અર્ધવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ માઈનસ પ્રથમ ચરણમાં રેખા $y = x-1$ દ્વારા કપાયેલા વૃત્તાંશનું ક્ષેત્રફળ છે।
અર્ધવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ = $\frac{1}{2} \pi r^2 = \frac{1}{2} \pi (2)^2 = 2\pi$.
વૃત્તાંશ એ વર્તુળની અંદર રેખા $y=x-1$ અને $x$-અક્ષ વચ્ચેનો પ્રદેશ છે। કેન્દ્ર $(1, 0)$ પર આ વૃત્તાંશ દ્વારા આંતરેલો ખૂણો $\pi/4$ છે।
વૃત્તાંશનું ક્ષેત્રફળ = $\frac{1}{2} r^2 \theta = \frac{1}{2} (2)^2 (\pi/4) = \pi/2$.
જરૂરી ક્ષેત્રફળ = $2\pi - \pi/2 = \frac{3\pi}{2}$.
Solution diagram
150
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $(1+x)^n$ ના વિસ્તરણમાં $x^4, x^5$ અને $x^6$ ના સહગુણકો સમાંતર શ્રેણીમાં હોય,તો $n$ ની મહત્તમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$14$
B
$21$
C
$28$
D
$7$

Solution

(A) $(1+x)^n$ માં $x^4, x^5, x^6$ ના સહગુણકો અનુક્રમે $^nC_4, ^nC_5, ^nC_6$ છે.
તેઓ સમાંતર શ્રેણીમાં હોવાથી,$2(^nC_5) = ^nC_4 + ^nC_6$ થાય.
$^nC_5$ વડે ભાગતા,$2 = \frac{^nC_4}{^nC_5} + \frac{^nC_6}{^nC_5}$ મળે.
ગુણધર્મ $\frac{^nC_r}{^nC_{r-1}} = \frac{n-r+1}{r}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{^nC_4}{^nC_5} = \frac{5}{n-4}$ અને $\frac{^nC_6}{^nC_5} = \frac{n-5}{6}$ મળે.
તેથી,$2 = \frac{5}{n-4} + \frac{n-5}{6}$.
$6(n-4)$ વડે ગુણતા,$12(n-4) = 30 + (n-5)(n-4)$ મળે.
$12n - 48 = 30 + n^2 - 9n + 20$.
$n^2 - 21n + 98 = 0$.
$(n-14)(n-7) = 0$.
આમ,$n = 14$ અથવા $n = 7$.
$n$ ની મહત્તમ કિંમત $14$ છે.
151
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ગણ $\{1, 2, 3, 4\}$ પર વ્યાખ્યાયિત સંમિત સંબંધોની સંખ્યા જે સ્વવાચક (reflexive) નથી,તે કેટલી છે?
A
$950$
B
$940$
C
$960$
D
$965$

Solution

(C) ધારો કે $n$ એ ગણમાં રહેલા ઘટકોની સંખ્યા છે. અહીં,$n = 4$ છે.
$n$ ઘટકો ધરાવતા ગણ પરના કુલ સંમિત સંબંધોની સંખ્યા $2^{\frac{n(n+1)}{2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$n = 4$ માટે,સંમિત સંબંધોની સંખ્યા $2^{\frac{4(5)}{2}} = 2^{10} = 1024$ છે.
જે સંમિત સંબંધો સ્વવાચક પણ હોય તેની સંખ્યા $2^{\frac{n(n-1)}{2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$n = 4$ માટે,સંમિત અને સ્વવાચક સંબંધોની સંખ્યા $2^{\frac{4(3)}{2}} = 2^6 = 64$ છે.
સ્વવાચક ન હોય તેવા સંમિત સંબંધોની સંખ્યા એ કુલ સંમિત સંબંધોમાંથી સ્વવાચક અને સંમિત સંબંધોની સંખ્યા બાદ કરવાથી મળે છે.
સ્વવાચક ન હોય તેવા સંમિત સંબંધોની સંખ્યા $= 2^{10} - 2^6 = 1024 - 64 = 960$.
152
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
પરવલય $(y-2)^2=x-1$,રેખા $x-2y+4=0$ અને ધન યામ અક્ષો દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ કેટલું છે?
A
$5$
B
$4$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) આપેલા સમીકરણો $(y-2)^2 = x-1$ અને $x = 2y-4$ છે.
છેદબિંદુ શોધવા માટે,રેખાના સમીકરણમાંથી $x$ ની કિંમત પરવલયના સમીકરણમાં મૂકતા:
$(y-2)^2 = (2y-4)-1$
$(y-2)^2 = 2(y-2)-1$
ધારો કે $u = y-2$,તો $u^2 = 2u-1$,જે $u^2-2u+1 = 0$ આપે છે,તેથી $(u-1)^2 = 0$,જેનો અર્થ છે $u=1$.
આમ,$y-2 = 1$,તેથી $y=3$. પછી $x = 2(3)-4 = 2$.
છેદબિંદુ $(2, 3)$ છે.
પ્રદેશ $y$-અક્ષ $(x=0)$,$x$-અક્ષ $(y=0)$,રેખા $x = 2y-4$ અને પરવલય $x = (y-2)^2+1$ દ્વારા ઘેરાયેલ છે.
ક્ષેત્રફળ $= \int_0^3 ((y-2)^2+1) dy - \text{ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ}$.
ક્ષેત્રફળ $= \int_0^3 (y^2-4y+5) dy - \frac{1}{2} \times 2 \times 1 = [\frac{y^3}{3}-2y^2+5y]_0^3 - 1 = (9-18+15) - 1 = 6-1 = 5$.
Solution diagram
153
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $a$ એ $(1-2x+2x^2)^{2023}(3-4x^2+2x^3)^{2024}$ ના વિસ્તરણમાં તમામ સહગુણકોનો સરવાળો છે અને $b = \lim_{x \rightarrow 0} \left( \frac{\int_0^x \frac{\ln(1+t)}{t^{2024}+1} dt}{x^2} \right)$. જો સમીકરણો $cx^2+dx+e=0$ અને $2bx^2+ax+4=0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,જ્યાં $c, d, e \in \mathbb{R}$,તો $d:c:e$ બરાબર શું થાય?
A
$2:1:4$
B
$4:1:4$
C
$1:2:4$
D
$1:1:4$

Solution

(D) શોધવા માટે,તમામ સહગુણકોનો સરવાળો,આપણે પદાવલિમાં $x=1$ મૂકીએ છીએ:
$a = (1-2(1)+2(1)^2)^{2023} \times (3-4(1)^2+2(1)^3)^{2024} = (1)^{2023} \times (1)^{2024} = 1$.
$b$ શોધવા માટે,આપણે $L'\text{H\^opital's Rule}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ કારણ કે તે $0/0$ સ્વરૂપ છે:
$b = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\frac{d}{dx} \int_0^x \frac{\ln(1+t)}{t^{2024}+1} dt}{\frac{d}{dx} (x^2)} = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\frac{\ln(1+x)}{x^{2024}+1}}{2x} = \frac{1}{2} \lim_{x \rightarrow 0} \left( \frac{\ln(1+x)}{x} \times \frac{1}{x^{2024}+1} \right) = \frac{1}{2} \times 1 \times 1 = \frac{1}{2}$.
$a=1$ અને $b=1/2$ ને બીજા સમીકરણ $2bx^2+ax+4=0$ માં મૂકતા:
$2(1/2)x^2 + (1)x + 4 = 0 \implies x^2+x+4=0$.
કારણ કે સમીકરણો $cx^2+dx+e=0$ અને $x^2+x+4=0$ નું એક સામાન્ય બીજ છે અને સહગુણકો વાસ્તવિક છે,તેથી સહગુણકોનો ગુણોત્તર સમાન હોવો જોઈએ:
$\frac{c}{1} = \frac{d}{1} = \frac{e}{4}$.
આમ,$d:c:e = 1:1:4$.
154
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
પ્રદેશ $\{(x, y): y^2 \leq 4x, x < 4, \frac{xy(x-1)(x-2)}{(x-3)(x-4)} > 0, x \neq 3\}$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{16}{3}$
B
$\frac{64}{3}$
C
$\frac{8}{3}$
D
$\frac{32}{3}$

Solution

(D) આપેલ પ્રદેશ $y^2 \leq 4x$,$x < 4$,અને $\frac{xy(x-1)(x-2)}{(x-3)(x-4)} > 0$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે.
$y > 0$ માટે,આપણે $\frac{x(x-1)(x-2)}{(x-3)(x-4)} > 0$ ની જરૂર છે. વેવી કર્વ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા,$x$ માટેના અંતરાલ $(0, 1) \cup (2, 3)$ મળે છે.
$y < 0$ માટે,આપણે $\frac{x(x-1)(x-2)}{(x-3)(x-4)} < 0$ ની જરૂર છે. $x$ માટેના અંતરાલ $(1, 2) \cup (3, 4)$ મળે છે.
ક્ષેત્રફળ આ અંતરાલો પર $2\sqrt{x}$ ના સંકલનનો સરવાળો છે:
$\text{Area} = \int_0^1 2\sqrt{x} dx + \int_2^3 2\sqrt{x} dx + \int_1^2 2\sqrt{x} dx + \int_3^4 2\sqrt{x} dx$
આને જોડતા,આપણને મળે છે:
$\text{Area} = \int_0^4 2\sqrt{x} dx = 2 \times \frac{2}{3} [x^{3/2}]_0^4 = \frac{4}{3} \times (4^{3/2} - 0) = \frac{4}{3} \times 8 = \frac{32}{3}$.
Solution diagram
155
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $f(x) = \frac{4x+3}{6x-4}$,$x \neq \frac{2}{3}$ અને $(f \circ f)(x) = g(x)$,જ્યાં $g: R - \{\frac{2}{3}\} \rightarrow R - \{\frac{2}{3}\}$,તો $(g \circ g \circ g)(4)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{19}{20}$
B
$\frac{19}{20}$
C
$-4$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = \frac{4x+3}{6x-4}$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $g(x) = (f \circ f)(x) = f(f(x))$ શોધીએ.
$g(x) = f\left(\frac{4x+3}{6x-4}\right) = \frac{4\left(\frac{4x+3}{6x-4}\right) + 3}{6\left(\frac{4x+3}{6x-4}\right) - 4}$.
અંશ અને છેદને $(6x-4)$ વડે ગુણતા:
$g(x) = \frac{4(4x+3) + 3(6x-4)}{6(4x+3) - 4(6x-4)} = \frac{16x + 12 + 18x - 12}{24x + 18 - 24x + 16} = \frac{34x}{34} = x$.
અહીં $g(x) = x$ હોવાથી,$g$ એ તદેવ વિધેય (identity function) છે.
તેથી,$(g \circ g \circ g)(4) = g(g(g(4))) = g(g(4)) = g(4) = 4$.
156
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $x-2y+z=-4$; $2x+\alpha y+3z=5$; $3x-y+\beta z=3$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો $12\alpha+13\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$60$
B
$64$
C
$54$
D
$58$

Solution

(D) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $D = 0$ હોવો જોઈએ અને $D_1, D_2, D_3$ પણ $0$ હોવા જોઈએ.
$D = \begin{vmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 2 & \alpha & 3 \\ 3 & -1 & \beta \end{vmatrix} = 1(\alpha\beta + 3) + 2(2\beta - 9) + 1(-2 - 3\alpha) = \alpha\beta - 3\alpha + 4\beta - 17 = 0 \implies \alpha\beta - 3\alpha + 4\beta = 17 \dots (1)$
$D_2 = \begin{vmatrix} 1 & -4 & 1 \\ 2 & 5 & 3 \\ 3 & 3 & \beta \end{vmatrix} = 1(5\beta - 9) + 4(2\beta - 9) + 1(6 - 15) = 5\beta - 9 + 8\beta - 36 - 9 = 13\beta - 54 = 0 \implies \beta = \frac{54}{13}$.
સમીકરણ $(1)$ માં $\beta = \frac{54}{13}$ મૂકતા:
$\alpha(\frac{54}{13}) - 3\alpha + 4(\frac{54}{13}) = 17$
$\frac{54\alpha - 39\alpha + 216}{13} = 17$
$15\alpha + 216 = 221 \implies 15\alpha = 5 \implies \alpha = \frac{1}{3}$.
હવે,$12\alpha + 13\beta = 12(\frac{1}{3}) + 13(\frac{54}{13}) = 4 + 54 = 58$.
157
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
વિકલ સમીકરણ $y \frac{dx}{dy} = x(\log_e x - \log_e y + 1)$,$x > 0, y > 0$ નો ઉકેલ વક્ર જે બિંદુ $(e, 1)$ માંથી પસાર થાય છે તે શોધો.
A
$|\log_e \frac{y}{x}| = x$
B
$|\log_e \frac{y}{x}| = y^2$
C
$|\log_e \frac{x}{y}| = y$
D
$2|\log_e \frac{x}{y}| = y + 1$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $y \frac{dx}{dy} = x(\ln(\frac{x}{y}) + 1)$.
$y$ વડે ભાગતા: $\frac{dx}{dy} = \frac{x}{y}(\ln(\frac{x}{y}) + 1)$.
ધારો કે $v = \frac{x}{y}$,તેથી $x = vy$. $y$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા: $\frac{dx}{dy} = v + y \frac{dv}{dy}$.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $v + y \frac{dv}{dy} = v(\ln v + 1) = v \ln v + v$.
$y \frac{dv}{dy} = v \ln v$.
ચલ અલગ કરતા: $\frac{dv}{v \ln v} = \frac{dy}{y}$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \frac{dv}{v \ln v} = \int \frac{dy}{y}$.
ધારો કે $u = \ln v$,તેથી $du = \frac{1}{v} dv$. સંકલન થશે: $\int \frac{du}{u} = \int \frac{dy}{y}$.
$\ln|u| = \ln|y| + C \Rightarrow \ln|\ln v| = \ln y + C$.
$v = \frac{x}{y}$ મૂકતા: $\ln|\ln(\frac{x}{y})| = \ln y + C$.
બિંદુ $(e, 1)$ માંથી પસાર થતા: $\ln|\ln(\frac{e}{1})| = \ln(1) + C \Rightarrow \ln(1) = 0 + C \Rightarrow C = 0$.
આમ,$\ln|\ln(\frac{x}{y})| = \ln y$.
બંને બાજુ ઘાતાંક લેતા: $|\ln(\frac{x}{y})| = y$.
158
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $\frac{d y}{d x}=\frac{(\tan x)+y}{\sin x(\sec x-\sin x \tan x)}$,$x \in\left(0, \frac{\pi}{2}\right)$ નો ઉકેલ છે જે શરત $y\left(\frac{\pi}{4}\right)=2$ નું પાલન કરે છે. તો,$y\left(\frac{\pi}{3}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{3}\left(2+\log _{e} \sqrt{3}\right)$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2}\left(2+\log _e 3\right)$
C
$\sqrt{3}\left(1+2 \log _e 3\right)$
D
$\sqrt{3}\left(2+\log _e 3\right)$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{d y}{d x}=\frac{\tan x+y}{\sin x(\sec x-\sin x \tan x)}$ છે.
છેદનું સાદુંરૂપ આપતા: $\sin x(\frac{1}{\cos x}-\frac{\sin^2 x}{\cos x}) = \sin x(\frac{1-\sin^2 x}{\cos x}) = \sin x(\frac{\cos^2 x}{\cos x}) = \sin x \cos x$.
તેથી,$\frac{d y}{d x} = \frac{\tan x + y}{\sin x \cos x} = \frac{\tan x}{\sin x \cos x} + \frac{y}{\sin x \cos x} = \sec^2 x + y(2 \csc 2x)$.
આ $\frac{d y}{d x} - (2 \csc 2x)y = \sec^2 x$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int -2 \csc 2x dx} = e^{-\ln|\tan x|} = \frac{1}{\tan x}$ (કારણ કે $x \in (0, \pi/2)$).
સામાન્ય ઉકેલ $y \cdot \frac{1}{\tan x} = \int \sec^2 x \cdot \frac{1}{\tan x} dx + c$ છે.
ધારો કે $\tan x = t$,તો $\sec^2 x dx = dt$. તેથી,$y \cot x = \int \frac{1}{t} dt + c = \ln|t| + c = \ln(\tan x) + c$.
આમ,$y = \tan x (\ln(\tan x) + c)$.
$y(\frac{\pi}{4}) = 2$ આપેલ હોવાથી,$2 = \tan(\frac{\pi}{4})(\ln(\tan(\frac{\pi}{4})) + c) = 1(0 + c)$,તેથી $c = 2$.
ઉકેલ $y = \tan x (\ln(\tan x) + 2)$ છે.
$x = \frac{\pi}{3}$ માટે,$y(\frac{\pi}{3}) = \tan(\frac{\pi}{3})(\ln(\tan(\frac{\pi}{3})) + 2) = \sqrt{3}(\ln \sqrt{3} + 2) = \sqrt{3}(2 + \log_e \sqrt{3})$.
159
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\vec{a}=3 \hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k}$,$\vec{b}=4 \hat{i}+\hat{j}+7 \hat{k}$ અને $\vec{c}=\hat{i}-3 \hat{j}+4 \hat{k}$ ત્રણ સદિશો છે. જો સદિશ $\vec{p}$ એ $\vec{p} \times \vec{b}=\vec{c} \times \vec{b}$ અને $\vec{p} \cdot \vec{a}=0$ નું સમાધાન કરે,તો $\vec{p} \cdot(\hat{i}-\hat{j}-\hat{k})$ ની કિંમત શોધો.
A
$24$
B
$36$
C
$28$
D
$32$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\vec{p} \times \vec{b} = \vec{c} \times \vec{b}$,તેથી $\vec{p} \times \vec{b} - \vec{c} \times \vec{b} = \vec{0}$.
આનો અર્થ એ છે કે $(\vec{p} - \vec{c}) \times \vec{b} = \vec{0}$.
તેથી,$\vec{p} - \vec{c} = \lambda \vec{b}$,જેનો અર્થ છે કે $\vec{p} = \vec{c} + \lambda \vec{b}$ કોઈ અદિશ $\lambda$ માટે.
આપેલ છે કે $\vec{p} \cdot \vec{a} = 0$,તેથી $\vec{p}$ ની કિંમત મૂકતા:
$(\vec{c} + \lambda \vec{b}) \cdot \vec{a} = 0 \Rightarrow \vec{c} \cdot \vec{a} + \lambda (\vec{b} \cdot \vec{a}) = 0$.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$\vec{c} \cdot \vec{a} = (1)(3) + (-3)(1) + (4)(-2) = 3 - 3 - 8 = -8$.
$\vec{b} \cdot \vec{a} = (4)(3) + (1)(1) + (7)(-2) = 12 + 1 - 14 = -1$.
આ કિંમતો મૂકતા: $-8 + \lambda(-1) = 0 \Rightarrow \lambda = -8$.
આમ,$\vec{p} = \vec{c} - 8 \vec{b} = (\hat{i} - 3 \hat{j} + 4 \hat{k}) - 8(4 \hat{i} + \hat{j} + 7 \hat{k}) = -31 \hat{i} - 11 \hat{j} - 52 \hat{k}$.
છેલ્લે,$\vec{p} \cdot (\hat{i} - \hat{j} - \hat{k}) = (-31)(1) + (-11)(-1) + (-52)(-1) = -31 + 11 + 52 = 32$.
160
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
બિંદુ $Q(0, 2, -2)$ નું બિંદુ $P(5, -4, 3)$ માંથી પસાર થતી અને રેખાઓ $\overrightarrow{r} = (-3 \hat{i} + 2 \hat{k}) + \lambda(2 \hat{i} + 3 \hat{j} + 5 \hat{k}), \lambda \in R$ અને $\overrightarrow{r} = (\hat{i} - 2 \hat{j} + \hat{k}) + \mu(-\hat{i} + 3 \hat{j} + 2 \hat{k}), \mu \in R$ ને લંબ રેખાથી અંતર કેટલું છે?
A
$\sqrt{86}$
B
$\sqrt{20}$
C
$\sqrt{54}$
D
$\sqrt{74}$

Solution

(D) જરૂરી રેખાની દિશાનો સદિશ બે આપેલી રેખાઓના દિશા સદિશોના ક્રોસ પ્રોડક્ટ દ્વારા મેળવી શકાય છે:
$\vec{v} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 3 & 5 \\ -1 & 3 & 2 \end{vmatrix} = \hat{i}(6 - 15) - \hat{j}(4 + 5) + \hat{k}(6 + 3) = -9\hat{i} - 9\hat{j} + 9\hat{k}$.
આપણે દિશા સદિશને $\vec{d} = \hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$ તરીકે લઈ શકીએ.
$P(5, -4, 3)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $\vec{r} = (5\hat{i} - 4\hat{j} + 3\hat{k}) + \lambda(\hat{i} + \hat{j} - \hat{k})$ છે.
આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $M$ એ $(5+\lambda, -4+\lambda, 3-\lambda)$ છે.
ધારો કે $Q$ એ $(0, 2, -2)$ છે. સદિશ $\vec{QM} = (5+\lambda - 0)\hat{i} + (-4+\lambda - 2)\hat{j} + (3-\lambda + 2)\hat{k} = (5+\lambda)\hat{i} + (\lambda-6)\hat{j} + (5-\lambda)\hat{k}$.
કારણ કે $QM$ એ રેખાને લંબ છે,$\vec{QM} \cdot (\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}) = 0$.
$(5+\lambda)(1) + (\lambda-6)(1) + (5-\lambda)(-1) = 0 \implies 5+\lambda + \lambda-6 - 5+\lambda = 0 \implies 3\lambda - 6 = 0 \implies \lambda = 2$.
બિંદુ $M$ એ $(5+2, -4+2, 3-2) = (7, -2, 1)$ છે.
અંતર $QM = \sqrt{(7-0)^2 + (-2-2)^2 + (1 - (-2))^2} = \sqrt{49 + 16 + 9} = \sqrt{74}$.
Solution diagram
161
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $\alpha, \beta, \gamma \neq 0$ હોય અને $\sin ^{-1} \alpha+\sin ^{-1} \beta+\sin ^{-1} \gamma=\pi$ તથા $(\alpha+\beta+\gamma)(\alpha-\gamma+\beta)=3 \alpha \beta$ હોય,તો $\gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{\sqrt{3}-1}{2 \sqrt{2}}$
D
$\sqrt{3}$

Solution

(A) ધારો કે $\sin ^{-1} \alpha = A, \sin ^{-1} \beta = B, \sin ^{-1} \gamma = C$.
તેથી $A+B+C = \pi$,જેનો અર્થ છે કે $\sin A = \alpha, \sin B = \beta, \sin C = \gamma$.
આપેલ સમીકરણ $(\alpha+\beta+\gamma)(\alpha+\beta-\gamma) = 3\alpha\beta$ છે.
આને $(\alpha+\beta)^2 - \gamma^2 = 3\alpha\beta$ તરીકે લખી શકાય.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $\alpha^2 + \beta^2 + 2\alpha\beta - \gamma^2 = 3\alpha\beta$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $\alpha^2 + \beta^2 - \gamma^2 = \alpha\beta$ થાય.
$2\alpha\beta$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{\alpha^2 + \beta^2 - \gamma^2}{2\alpha\beta} = \frac{1}{2}$ મળે.
કોસાઇનના નિયમ મુજબ,$\cos C = \frac{\alpha^2 + \beta^2 - \gamma^2}{2\alpha\beta} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\cos C = \frac{1}{2}$ હોવાથી $C = \frac{\pi}{3}$ મળે.
આમ,$\gamma = \sin C = \sin(\frac{\pi}{3}) = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
162
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
$10$ લાલ,$30$ સફેદ,$20$ વાદળી અને $15$ નારંગી લખોટીઓ ધરાવતા બોક્સમાંથી ક્રમશઃ બે લખોટીઓ પસંદ કરવામાં આવે છે,જેમાં દરેક પસંદગી પછી લખોટી પાછી મૂકવામાં આવે છે. તો,પ્રથમ પસંદ કરેલી લખોટી લાલ અને બીજી પસંદ કરેલી લખોટી સફેદ હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{2}{25}$
B
$\frac{4}{25}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{4}{75}$

Solution

(D) કુલ લખોટીઓની સંખ્યા $= 10 + 30 + 20 + 15 = 75$.
લખોટીઓ પાછી મૂકીને પસંદ કરવામાં આવતી હોવાથી,આ ઘટનાઓ સ્વતંત્ર છે.
પ્રથમ લાલ લખોટી પસંદ કરવાની સંભાવના $P(R) = \frac{10}{75} = \frac{2}{15}$.
બીજી સફેદ લખોટી પસંદ કરવાની સંભાવના $P(W) = \frac{30}{75} = \frac{2}{5}$.
બંને ઘટનાઓ બનવાની સંભાવના $= P(R) \times P(W) = \frac{2}{15} \times \frac{2}{5} = \frac{4}{75}$.
163
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $g(x)$ એક સુરેખ વિધેય છે અને $f(x) = \begin{cases} g(x) & , x \leq 0 \\ \left(\frac{1+x}{2+x}\right)^{\frac{1}{x}} & , x > 0 \end{cases}$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે. જો $f^{\prime}(1) = f(-1)$ હોય,તો $g(3)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{3} \log_e\left(\frac{4}{9 e^{1/3}}\right)$
B
$\frac{1}{3} \log_e\left(\frac{4}{9}\right) + 1$
C
$\log_e\left(\frac{4}{9}\right) - 1$
D
$\log_e\left(\frac{4}{9 e^{1/3}}\right)$

Solution

(D) ધારો કે $g(x) = ax + b$. $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોવાથી,$\lim_{x \to 0^+} f(x) = f(0)$ થાય.
$\lim_{x \to 0^+} \left(\frac{1+x}{2+x}\right)^{\frac{1}{x}} = g(0) = b$.
લક્ષની ગણતરી કરતા: $\lim_{x \to 0^+} \left(\frac{1+x}{2+x}\right)^{\frac{1}{x}} = e^{\lim_{x \to 0} \frac{1}{x} \ln\left(\frac{1+x}{2+x}\right)} = e^{\lim_{x \to 0} \frac{1}{x} (\ln(1+x) - \ln(2+x))} = e^{-\infty} = 0$.
તેથી,$b = 0$,એટલે કે $g(x) = ax$.
$x > 0$ માટે,$f(x) = \left(\frac{1+x}{2+x}\right)^{\frac{1}{x}}$. ધારો કે $y = f(x)$,તો $\ln y = \frac{1}{x} (\ln(1+x) - \ln(2+x))$.
$\frac{1}{y} f'(x) = -\frac{1}{x^2} (\ln(1+x) - \ln(2+x)) + \frac{1}{x} \left(\frac{1}{1+x} - \frac{1}{2+x}\right)$.
$x = 1$ આગળ,$y = f(1) = \frac{2}{3}$.
$\frac{3}{2} f'(1) = -(\ln 2 - \ln 3) + 1 \left(\frac{1}{2} - \frac{1}{3}\right) = \ln\left(\frac{3}{2}\right) + \frac{1}{6}$.
$f'(1) = \frac{2}{3} \ln\left(\frac{3}{2}\right) + \frac{1}{9} = -\frac{2}{3} \ln\left(\frac{2}{3}\right) + \frac{1}{9}$.
આપેલ છે કે $f'(1) = f(-1) = g(-1) = -a$,તેથી $a = \frac{2}{3} \ln\left(\frac{2}{3}\right) - \frac{1}{9}$.
$g(3) = 3a = 2 \ln\left(\frac{2}{3}\right) - \frac{1}{3} = \ln\left(\frac{4}{9 e^{1/3}}\right)$.
164
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $f(x) = \left|\begin{array}{ccc} x^3 & 2x^2+1 & 1+3x \\ 3x^2+2 & 2x & x^3+6 \\ x^3-x & 4 & x^2-2 \end{array}\right|$ તમામ $x \in R$ માટે હોય,તો $2f(0) + f'(0)$ ની કિંમત શોધો.
A
$48$
B
$24$
C
$42$
D
$18$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,આપણે $x=0$ મૂકીને $f(0)$ ની કિંમત શોધીએ:
$f(0) = \left|\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 1 \\ 2 & 0 & 6 \\ 0 & 4 & -2 \end{array}\right| = 0(0-24) - 1(-4-0) + 1(8-0) = 4 + 8 = 12$.
હવે,નિશ્ચાયકના વિકલનના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરીને $f'(x)$ શોધીએ:
$f'(x) = \left|\begin{array}{ccc} 3x^2 & 4x & 3 \\ 3x^2+2 & 2x & x^3+6 \\ x^3-x & 4 & x^2-2 \end{array}\right| + \left|\begin{array}{ccc} x^3 & 2x^2+1 & 1+3x \\ 6x & 2 & 3x^2 \\ x^3-x & 4 & x^2-2 \end{array}\right| + \left|\begin{array}{ccc} x^3 & 2x^2+1 & 1+3x \\ 3x^2+2 & 2x & x^3+6 \\ 3x^2-1 & 0 & 2x \end{array}\right|$.
હવે $x=0$ મૂકીને $f'(0)$ શોધીએ:
$f'(0) = \left|\begin{array}{ccc} 0 & 0 & 3 \\ 2 & 0 & 6 \\ 0 & 4 & -2 \end{array}\right| + \left|\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 1 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 4 & -2 \end{array}\right| + \left|\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 1 \\ 2 & 0 & 6 \\ -1 & 0 & 0 \end{array}\right|$.
દરેક નિશ્ચાયકની કિંમત:
પ્રથમ: $3(8-0) = 24$.
બીજો: $0$ (કારણ કે પ્રથમ સ્તંભ શૂન્ય છે).
ત્રીજો: $-1(6-0) = -6$.
આમ,$f'(0) = 24 + 0 - 6 = 18$.
અંતે,$2f(0) + f'(0) = 2(12) + 18 = 24 + 18 = 42$.
165
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ત્રણ સડેલા સફરજન આકસ્મિક રીતે પંદર સારા સફરજન સાથે ભળી ગયા છે. જો યાદચ્છિક ચલ $X$ એ બે સફરજનના ડ્રોમાં સડેલા સફરજનની સંખ્યા હોય,તો $X$ નું વિચરણ શોધો.
A
$\frac{37}{153}$
B
$\frac{57}{153}$
C
$\frac{47}{153}$
D
$\frac{40}{153}$

Solution

(D) કુલ સફરજન = $3 + 15 = 18$.
આપણે $2$ સફરજન પસંદ કરીએ છીએ. $2$ સફરજન પસંદ કરવાની કુલ રીતો $^{18}C_2 = \frac{18 \times 17}{2} = 153$ છે.
ધારો કે $X$ એ સડેલા સફરજનની સંખ્યા છે. $X$ ની કિંમતો $0, 1, 2$ હોઈ શકે છે.
$P(X=0) = \frac{^{15}C_2}{^{18}C_2} = \frac{105}{153}$.
$P(X=1) = \frac{^{3}C_1 \times ^{15}C_1}{^{18}C_2} = \frac{3 \times 15}{153} = \frac{45}{153}$.
$P(X=2) = \frac{^{3}C_2}{^{18}C_2} = \frac{3}{153}$.
$E(X) = \sum x_i P(x_i) = 0 \times \frac{105}{153} + 1 \times \frac{45}{153} + 2 \times \frac{3}{153} = \frac{51}{153} = \frac{1}{3}$.
$E(X^2) = \sum x_i^2 P(x_i) = 0^2 \times \frac{105}{153} + 1^2 \times \frac{45}{153} + 2^2 \times \frac{3}{153} = \frac{45 + 12}{153} = \frac{57}{153}$.
$\text{Var}(X) = E(X^2) - (E(X))^2 = \frac{57}{153} - (\frac{1}{3})^2 = \frac{57}{153} - \frac{1}{9} = \frac{57}{153} - \frac{17}{153} = \frac{40}{153}$.
166
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો સંકલન $525 \int_0^{\frac{\pi}{2}} \sin 2 x \cos^{\frac{11}{2}} x \left(1+\cos^{\frac{5}{2}} x\right)^{\frac{1}{2}} d x$ એ $(n \sqrt{2}-64)$ બરાબર હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$176$
B
$175$
C
$170$
D
$174$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \sin 2x \cdot (\cos x)^{\frac{11}{2}} \left(1 + (\cos x)^{\frac{5}{2}}\right)^{\frac{1}{2}} dx$.
$\sin 2x = 2 \sin x \cos x$ નો ઉપયોગ કરતા,$I = 2 \int_0^{\frac{\pi}{2}} \sin x \cos x \cdot (\cos x)^{\frac{11}{2}} \left(1 + (\cos x)^{\frac{5}{2}}\right)^{\frac{1}{2}} dx = 2 \int_0^{\frac{\pi}{2}} \sin x (\cos x)^{\frac{13}{2}} \left(1 + (\cos x)^{\frac{5}{2}}\right)^{\frac{1}{2}} dx$.
ધારો કે $\cos x = t^2$,તેથી $-\sin x dx = 2t dt$. જ્યારે $x=0, t=1$; જ્યારે $x=\frac{\pi}{2}, t=0$.
$I = 2 \int_1^0 (t^2)^{\frac{13}{2}} (1 + (t^2)^{\frac{5}{2}})^{\frac{1}{2}} (-2t dt) = 4 \int_0^1 t^{13} (1 + t^5)^{\frac{1}{2}} t dt = 4 \int_0^1 t^{14} \sqrt{1+t^5} dt$.
ધારો કે $1+t^5 = k^2$,તેથી $5t^4 dt = 2k dk$. જ્યારે $t=0, k=1$; જ્યારે $t=1, k=\sqrt{2}$.
વળી $t^5 = k^2-1$,તેથી $t^{10} = (k^2-1)^2$.
$I = 4 \int_1^{\sqrt{2}} (k^2-1)^2 \cdot k \cdot \frac{2k}{5} dk = \frac{8}{5} \int_1^{\sqrt{2}} (k^6 - 2k^4 + k^2) dk$.
$I = \frac{8}{5} \left[ \frac{k^7}{7} - \frac{2k^5}{5} + \frac{k^3}{3} \right]_1^{\sqrt{2}} = \frac{8}{5} \left[ (\frac{8\sqrt{2}}{7} - \frac{8\sqrt{2}}{5} + \frac{2\sqrt{2}}{3}) - (\frac{1}{7} - \frac{2}{5} + \frac{1}{3}) \right]$.
$I = \frac{8}{5} \left[ \frac{120\sqrt{2} - 168\sqrt{2} + 70\sqrt{2}}{105} - \frac{15 - 42 + 35}{105} \right] = \frac{8}{5} \left[ \frac{22\sqrt{2}}{105} - \frac{8}{105} \right] = \frac{176\sqrt{2} - 64}{525}$.
આમ,$525 I = 176\sqrt{2} - 64$.
$(n \sqrt{2}-64)$ સાથે સરખાવતા,આપણને $n = 176$ મળે છે.
167
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $S=(-1, \infty)$ અને $f: S \rightarrow R$ એ $f(x)=\int_{-1}^x (e^t-1)^{11}(2t-1)^5(t-2)^7(t-3)^{12}(2t-10)^{61} dt$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. ધારો કે $p$ એ $x$ ની એવી કિંમતોના વર્ગોનો સરવાળો છે જ્યાં $f(x)$ એ $S$ પર સ્થાનિક મહત્તમ મૂલ્ય પ્રાપ્ત કરે છે,અને $q$ એ $x$ ની એવી કિંમતોનો સરવાળો છે જ્યાં $f(x)$ એ $S$ પર સ્થાનિક ન્યૂનતમ મૂલ્ય પ્રાપ્ત કરે છે. તો,$p^2+2q$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$28$
B
$27$
C
$25$
D
$24$

Solution

(B) કલનશાસ્ત્રના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ,$f'(x) = (e^x-1)^{11}(2x-1)^5(x-2)^7(x-3)^{12}(2x-10)^{61}$.
સ્થાનિક બિંદુઓ શોધવા માટે,$f'(x) = 0$ લેતા,આપણને $x = 0, \frac{1}{2}, 2, 3, 5$ મળે છે.
આ બિંદુઓની આસપાસ $f'(x)$ ની નિશાની તપાસતા:
- $x=0$ પર: $f'(x)$ ની નિશાની $+$ થી $-$ માં બદલાય છે,તેથી $f(x)$ ને $x=0$ પર સ્થાનિક મહત્તમ મૂલ્ય છે.
- $x=\frac{1}{2}$ પર: $f'(x)$ ની નિશાની $-$ થી $+$ માં બદલાય છે,તેથી $f(x)$ ને $x=\frac{1}{2}$ પર સ્થાનિક ન્યૂનતમ મૂલ્ય છે.
- $x=2$ પર: $f'(x)$ ની નિશાની $+$ થી $-$ માં બદલાય છે,તેથી $f(x)$ ને $x=2$ પર સ્થાનિક મહત્તમ મૂલ્ય છે.
- $x=3$ પર: $f'(x)$ ની નિશાની બદલાતી નથી (ઘાત $12$ છે),તેથી તે નતિપરિવર્તન બિંદુ છે.
- $x=5$ પર: $f'(x)$ ની નિશાની $-$ થી $+$ માં બદલાય છે,તેથી $f(x)$ ને $x=5$ પર સ્થાનિક ન્યૂનતમ મૂલ્ય છે.
સ્થાનિક મહત્તમ મૂલ્યો $x=0$ અને $x=2$ પર મળે છે. તેથી,$p = 0^2 + 2^2 = 4$.
સ્થાનિક ન્યૂનતમ મૂલ્યો $x=\frac{1}{2}$ અને $x=5$ પર મળે છે. તેથી,$q = \frac{1}{2} + 5 = \frac{11}{2}$.
અંતે,$p^2 + 2q = 4^2 + 2(\frac{11}{2}) = 16 + 11 = 27$.
Solution diagram
168
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $Q$ અને $R$ એ બિંદુ $P(a, a, a)$ માંથી રેખાઓ $x=y, z=1$ અને $x=-y, z=-1$ પર દોરેલા લંબના લંબપાદ છે. જો $\angle QPR$ કાટખૂણો હોય,તો $12a^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$13$
B
$14$
C
$10$
D
$12$

Solution

(D) રેખા $L_1$ એ $\frac{x}{1} = \frac{y}{1} = \frac{z-1}{0} = r$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તેથી,$Q = (r, r, 1)$.
$PQ \perp L_1$ હોવાથી,સદિશ $\vec{PQ} = (r-a, r-a, 1-a)$ એ દિશા સદિશ $(1, 1, 0)$ ને લંબ છે.
$(r-a)(1) + (r-a)(1) + (1-a)(0) = 0 \implies 2(r-a) = 0 \implies r = a$. તેથી,$Q = (a, a, 1)$.
રેખા $L_2$ એ $\frac{x}{1} = \frac{y}{-1} = \frac{z+1}{0} = k$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તેથી,$R = (k, -k, -1)$.
$PR \perp L_2$ હોવાથી,સદિશ $\vec{PR} = (k-a, -k-a, -1-a)$ એ દિશા સદિશ $(1, -1, 0)$ ને લંબ છે.
$(k-a)(1) + (-k-a)(-1) + (-1-a)(0) = 0 \implies k-a + k+a = 0 \implies 2k = 0 \implies k = 0$. તેથી,$R = (0, 0, -1)$.
આપેલ છે કે $\angle QPR = 90^{\circ}$,તેથી $\vec{PQ} \cdot \vec{PR} = 0$.
$\vec{PQ} = (a-a, a-a, 1-a) = (0, 0, 1-a)$.
$\vec{PR} = (0-a, 0-a, -1-a) = (-a, -a, -1-a)$.
$(0)(-a) + (0)(-a) + (1-a)(-1-a) = 0$.
$-(1-a)(1+a) = 0 \implies -(1-a^2) = 0 \implies a^2 = 1$.
તેથી,$12a^2 = 12(1) = 12$.
169
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ બે સદિશો છે જેથી $|\vec{a}|=1$,$|\vec{b}|=4$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b}=2$. જો $\vec{c}=(2 \vec{a} \times \vec{b})-3 \vec{b}$ હોય અને $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ હોય,તો $192 \sin^2 \alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$43$
B
$45$
C
$40$
D
$48$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\vec{c} = 2(\vec{a} \times \vec{b}) - 3\vec{b}$.
$\vec{b}$ સાથે ડોટ ગુણાકાર લેતા:
$\vec{b} \cdot \vec{c} = \vec{b} \cdot (2(\vec{a} \times \vec{b}) - 3\vec{b}) = 2(\vec{b} \cdot (\vec{a} \times \vec{b})) - 3|\vec{b}|^2$.
કારણ કે $\vec{b} \cdot (\vec{a} \times \vec{b}) = 0$,તેથી $\vec{b} \cdot \vec{c} = -3|\vec{b}|^2 = -3(4)^2 = -48$.
વળી,$\vec{b} \cdot \vec{c} = |\vec{b}||\vec{c}| \cos \alpha = 4|\vec{c}| \cos \alpha$.
તેથી,$4|\vec{c}| \cos \alpha = -48 \Rightarrow |\vec{c}| \cos \alpha = -12$.
હવે,$|\vec{c}|^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$|\vec{c}|^2 = |2(\vec{a} \times \vec{b}) - 3\vec{b}|^2 = 4|\vec{a} \times \vec{b}|^2 + 9|\vec{b}|^2 - 12(\vec{a} \times \vec{b}) \cdot \vec{b}$.
કારણ કે $(\vec{a} \times \vec{b}) \cdot \vec{b} = 0$,તેથી $|\vec{c}|^2 = 4|\vec{a} \times \vec{b}|^2 + 9(16) = 4|\vec{a}|^2|\vec{b}|^2 \sin^2 \theta + 144$.
આપેલ છે કે $\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}||\vec{b}| \cos \theta = 1 \cdot 4 \cdot \cos \theta = 2 \Rightarrow \cos \theta = 1/2 \Rightarrow \sin^2 \theta = 3/4$.
$|\vec{c}|^2 = 4(1)(16)(3/4) + 144 = 48 + 144 = 192$.
આપણને મળે છે $|\vec{c}|^2 \cos^2 \alpha = (-12)^2 = 144$.
$192 \cos^2 \alpha = 144 \Rightarrow \cos^2 \alpha = 144/192 = 3/4$.
તેથી $\sin^2 \alpha = 1 - \cos^2 \alpha = 1 - 3/4 = 1/4$.
આમ,$192 \sin^2 \alpha = 192 \times (1/4) = 48$.
170
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A = \{1, 2, 3, 4\}$ અને $R = \{(1, 2), (2, 3), (1, 4)\}$ એ $A$ પરનો સંબંધ છે. ધારો કે $S$ એ $A$ પરનો સૌથી નાનો સામ્ય સંબંધ છે જેથી $R \subset S$ થાય. જો $S$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$16$
B
$15$
C
$14$
D
$13$

Solution

(A) સામ્ય સંબંધ $S$ સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત હોવો જોઈએ.
આપેલ છે $R = \{(1, 2), (2, 3), (1, 4)\}$.
$1$. સ્વવાચકતા: $S$ માં $(1, 1), (2, 2), (3, 3), (4, 4)$ હોવા જોઈએ.
$2$. સંમિતતા: $(1, 2) \in S$ હોવાથી $(2, 1) \in S$. $(2, 3) \in S$ હોવાથી $(3, 2) \in S$. $(1, 4) \in S$ હોવાથી $(4, 1) \in S$.
$3$. પરંપરિતતા: $(1, 2) \in S$ અને $(2, 3) \in S$ હોવાથી $(1, 3) \in S$. સંમિતતા મુજબ $(3, 1) \in S$.
અહીં બધા ઘટકો એક જ સામ્ય વર્ગમાં આવે છે,તેથી $S = A \times A$.
માટે,ઘટકોની સંખ્યા $n = 4 \times 4 = 16$.
171
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એ $f(x)=\frac{4^x}{4^x+2}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેય છે અને $M=\int_{f(a)}^{f(1-a)} x \sin^4(x(1-x)) dx,$ $N=\int_{f(a)}^{f(1-a)} \sin^4(x(1-x)) dx;$ $a \neq \frac{1}{2}.$ જો $\alpha M=\beta N,$ $\alpha, \beta \in N$ હોય,તો $\alpha^2+\beta^2$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $.....$ છે.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(B) પ્રથમ,નોંધો કે $f(x) + f(1-x) = \frac{4^x}{4^x+2} + \frac{4^{1-x}}{4^{1-x}+2} = \frac{4^x}{4^x+2} + \frac{4/4^x}{4/4^x+2} = \frac{4^x}{4^x+2} + \frac{4}{4+2 \cdot 4^x} = \frac{4^x}{4^x+2} + \frac{2}{2+4^x} = \frac{4^x+2}{4^x+2} = 1.$
ધારો કે $M = \int_{f(a)}^{f(1-a)} x \sin^4(x(1-x)) dx.$ ગુણધર્મ $\int_A^B g(x) dx = \int_A^B g(A+B-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,અને $A+B = f(a) + f(1-a) = 1$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$M = \int_{f(a)}^{f(1-a)} (1-x) \sin^4((1-x)(1-(1-x))) dx = \int_{f(a)}^{f(1-a)} (1-x) \sin^4((1-x)x) dx.$
આમ,$M = \int_{f(a)}^{f(1-a)} \sin^4(x(1-x)) dx - \int_{f(a)}^{f(1-a)} x \sin^4(x(1-x)) dx.$
આનો અર્થ એ થાય કે $M = N - M,$ જેનું સાદું રૂપ $2M = N$ થાય છે.
આપેલ છે કે $\alpha M = \beta N,$ તેથી $\alpha M = \beta (2M),$ એટલે કે $\alpha = 2\beta.$
કારણ કે $\alpha, \beta \in N,$ સૌથી નાની કિંમતો $\beta = 1$ અને $\alpha = 2$ છે.
તેથી $\alpha^2 + \beta^2 = 2^2 + 1^2 = 4 + 1 = 5$ થાય.
172
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f, g:(0, \infty) \rightarrow \mathbb{R}$ એ બે વિધેયો છે જે $f(x)=\int_{-x}^x(|t|-t^2) e^{-t^2} dt$ અને $g(x)=\int_0^{x^2} t^{1/2} e^{-t} dt$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. તો $(f(\sqrt{\log_{e} 9}) + g(\sqrt{\log_{e} 9}))$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$6$
B
$9$
C
$8$
D
$10$

Solution

(C) આપેલ છે $f(x) = \int_{-x}^{x} (|t| - t^2) e^{-t^2} dt$. સંકલ્ય યુગ્મ વિધેય હોવાથી,$f(x) = 2 \int_{0}^{x} (t - t^2) e^{-t^2} dt$.
લેબનીઝના નિયમ મુજબ,$f'(x) = 2(x - x^2) e^{-x^2} = 2xe^{-x^2} - 2x^2e^{-x^2}$.
આપેલ છે $g(x) = \int_{0}^{x^2} t^{1/2} e^{-t} dt$. ધારો કે $t = u^2$,તો $dt = 2u du$. જ્યારે $t=0, u=0$ અને જ્યારે $t=x^2, u=x$.
તેથી,$g(x) = \int_{0}^{x} u e^{-u^2} (2u) du = 2 \int_{0}^{x} u^2 e^{-u^2} du$.
લેબનીઝના નિયમ મુજબ,$g'(x) = 2x^2 e^{-x^2}$.
હવે,$f'(x) + g'(x) = (2xe^{-x^2} - 2x^2e^{-x^2}) + 2x^2e^{-x^2} = 2xe^{-x^2}$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,$f(x) + g(x) = \int 2xe^{-x^2} dx = -e^{-x^2} + C$.
$f(0) = 0$ અને $g(0) = 0$ હોવાથી,$f(0) + g(0) = 0$,તેથી $C = 1$.
આમ,$f(x) + g(x) = 1 - e^{-x^2}$.
$x = \sqrt{\log_{e} 9}$ માટે,$x^2 = \log_{e} 9$.
તેથી $f(\sqrt{\log_{e} 9}) + g(\sqrt{\log_{e} 9}) = 1 - e^{-\log_{e} 9} = 1 - \frac{1}{9} = \frac{8}{9}$.
નોંધ: આપેલા વિકલ્પો $9$ ના ગુણાંકમાં લાગે છે. જો પ્રશ્ન $9(f+g)$ માંગતો હોય,તો જવાબ $8$ છે.
173
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $(\alpha, \beta, \gamma)$ એ રેખા $\frac{x-1}{2} = \frac{y-2}{3} = \frac{z-3}{4}$ માં બિંદુ $(2, 3, 5)$ નું પ્રતિબિંબ છે. તો $2\alpha + 3\beta + 4\gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$32$
B
$33$
C
$31$
D
$34$

Solution

(B) ધારો કે $P = (2, 3, 5)$ અને $R = (\alpha, \beta, \gamma)$ એ રેખા $L: \frac{x-1}{2} = \frac{y-2}{3} = \frac{z-3}{4}$ માં તેનું પ્રતિબિંબ છે.
ધારો કે $M$ એ $PR$ નું મધ્યબિંદુ છે. કારણ કે $R$ એ રેખા $L$ માં $P$ નું પ્રતિબિંબ છે,તેથી રેખાખંડ $PR$ એ રેખા $L$ ને લંબ છે.
રેખા $L$ નો દિશા સદિશ $\vec{v} = (2, 3, 4)$ છે.
સદિશ $\vec{PR} = (\alpha - 2, \beta - 3, \gamma - 5)$ છે.
કારણ કે $\vec{PR} \perp \vec{v}$,તેથી તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$\vec{PR} \cdot \vec{v} = 0$
$(\alpha - 2, \beta - 3, \gamma - 5) \cdot (2, 3, 4) = 0$
$2(\alpha - 2) + 3(\beta - 3) + 4(\gamma - 5) = 0$
$2\alpha - 4 + 3\beta - 9 + 4\gamma - 20 = 0$
$2\alpha + 3\beta + 4\gamma = 4 + 9 + 20$
$2\alpha + 3\beta + 4\gamma = 33$.
Solution diagram
174
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
સમય $t=0$ પર એક પદાર્થનું તાપમાન $T(t)$ એ $160^{\circ} F$ છે અને તે વિકલ સમીકરણ $\frac{dT}{dt}=-K(T-80)$ મુજબ સતત ઘટે છે,જ્યાં $K$ એ ધન અચળાંક છે. જો $T(15)=120^{\circ} F$ હોય,તો $T(45)$ ની કિંમત શોધો. ($^{\circ} F$ માં)
A
$85$
B
$95$
C
$90$
D
$80$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $\frac{dT}{dt} = -K(T-80)$.
ચલને અલગ કરીને સંકલન કરતા: $\int_{160}^{T} \frac{dT}{T-80} = \int_{0}^{t} -K dt$.
આથી મળે: $[ln |T-80|]_{160}^{T} = -Kt$.
$\ln |T-80| - \ln 80 = -Kt$.
$\ln \left| \frac{T-80}{80} \right| = -Kt$,જેનો અર્થ છે કે $T-80 = 80e^{-Kt}$,અથવા $T(t) = 80 + 80e^{-Kt}$.
આપેલ છે કે $T(15) = 120$,તેથી $120 = 80 + 80e^{-15K}$.
$40 = 80e^{-15K} \implies e^{-15K} = \frac{40}{80} = \frac{1}{2}$.
આપણે $T(45) = 80 + 80e^{-45K}$ શોધવાનું છે.
$T(45) = 80 + 80(e^{-15K})^3$.
$e^{-15K} = \frac{1}{2}$ મૂકતા: $T(45) = 80 + 80 \times (\frac{1}{2})^3$.
$T(45) = 80 + 80 \times \frac{1}{8} = 80 + 10 = 90^{\circ} F$.
175
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
પરવલય $y=4x-x^2$ અને $3y=(x-4)^2$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$\frac{32}{9}$
B
$4$
C
$6$
D
$\frac{14}{3}$

Solution

(C) ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે,આપણે પહેલા બે વક્રોના છેદબિંદુઓ નક્કી કરીએ:
$y = 4x - x^2$ અને $3y = (x - 4)^2$
પ્રથમ સમીકરણમાંથી $y$ ની કિંમત બીજા સમીકરણમાં મૂકતા:
$3(4x - x^2) = (x - 4)^2$
$12x - 3x^2 = x^2 - 8x + 16$
$4x^2 - 20x + 16 = 0$
$x^2 - 5x + 4 = 0$
$(x - 1)(x - 4) = 0$
તેથી,વક્રો $x = 1$ અને $x = 4$ પર છેદે છે.
ક્ષેત્રફળ $A$ એ $x = 1$ થી $x = 4$ સુધી ઉપરના વક્રમાંથી નીચેના વક્રને બાદ કરીને મેળવેલા સંકલન દ્વારા મળે છે:
$A = \int_1^4 \left[ (4x - x^2) - \frac{(x - 4)^2}{3} \right] dx$
$A = \left[ 2x^2 - \frac{x^3}{3} - \frac{(x - 4)^3}{9} \right]_1^4$
$A = \left( 2(4)^2 - \frac{(4)^3}{3} - \frac{(4 - 4)^3}{9} \right) - \left( 2(1)^2 - \frac{(1)^3}{3} - \frac{(1 - 4)^3}{9} \right)$
$A = \left( 32 - \frac{64}{3} - 0 \right) - \left( 2 - \frac{1}{3} - \frac{-27}{9} \right)$
$A = \left( \frac{96 - 64}{3} \right) - \left( 2 - \frac{1}{3} + 3 \right)$
$A = \frac{32}{3} - \left( 5 - \frac{1}{3} \right) = \frac{32}{3} - \frac{14}{3} = \frac{18}{3} = 6$
Solution diagram
176
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો વિધેય $f:(-\infty,-1] \rightarrow(a, b]$ જે $f(x)=e^{x^3-3 x+1}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તે એક-એક અને વ્યાપ્ત હોય,તો બિંદુ $P(2 b+4, a+2)$ નું રેખા $x+e^{-3} y=4$ થી અંતર શોધો.
A
$2 \sqrt{1+e^6}$
B
$4 \sqrt{1+e^6}$
C
$3 \sqrt{1+e^6}$
D
$\sqrt{1+e^6}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $f(x) = e^{x^3-3x+1}$ જ્યાં $x \in (-\infty, -1]$.
વિકલન કરતા: $f'(x) = e^{x^3-3x+1} \cdot (3x^2-3) = 3e^{x^3-3x+1}(x-1)(x+1)$.
$x \in (-\infty, -1]$ માટે,$x+1 \leq 0$ અને $x-1 < 0$,તેથી $(x-1)(x+1) \geq 0$.
આમ,$f'(x) \geq 0$,જેનો અર્થ છે કે $f(x)$ એ $(-\infty, -1]$ પર વધતું વિધેય છે.
વિધેય $f$ એક-એક અને વ્યાપ્ત હોવાથી,તેનો વિસ્તાર $(a, b]$ છે.
$a = \lim_{x \to -\infty} f(x) = e^{-\infty} = 0$.
$b = f(-1) = e^{(-1)^3 - 3(-1) + 1} = e^{-1+3+1} = e^3$.
તેથી,$a=0$ અને $b=e^3$.
બિંદુ $P$ એ $(2b+4, a+2) = (2e^3+4, 0+2) = (2e^3+4, 2)$ છે.
બિંદુ $(x_1, y_1)$ નું રેખા $Ax+By+C=0$ થી અંતર $d = \frac{|Ax_1+By_1+C|}{\sqrt{A^2+B^2}}$ છે.
અહીં,રેખા $x + e^{-3}y - 4 = 0$ છે,તેથી $A=1, B=e^{-3}, C=-4$.
$d = \frac{|1(2e^3+4) + e^{-3}(2) - 4|}{\sqrt{1^2 + (e^{-3})^2}} = \frac{|2e^3+4+2e^{-3}-4|}{\sqrt{1+e^{-6}}} = \frac{2e^3+2e^{-3}}{\sqrt{1+e^{-6}}}$.
$d = \frac{2e^{-3}(e^6+1)}{\sqrt{\frac{e^6+1}{e^6}}} = \frac{2e^{-3}(e^6+1)}{\frac{\sqrt{e^6+1}}{e^3}} = 2\sqrt{e^6+1}$.
Solution diagram
177
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
વિધેય $f:(0, \infty) \rightarrow \mathbb{R}$ ધ્યાનમાં લો જે $f(x)=e^{-\left|\log _e x\right|}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. જો $m$ અને $n$ એ અનુક્રમે એવા બિંદુઓની સંખ્યા હોય જ્યાં $f$ સતત નથી અને $f$ વિકલનીય નથી,તો $m+n$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$3$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x) = e^{-\left|\ln x\right|}$ છે,જ્યાં $x \in (0, \infty)$.
માનાંકની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરીને આપણે વિધેયને નીચે મુજબ લખી શકીએ:
$f(x) = \begin{cases} e^{-(-\ln x)} = e^{\ln x} = x, & 0 < x < 1 \\ e^{-\ln x} = \frac{1}{x}, & x \geq 1 \end{cases}$
હવે,$x = 1$ આગળ સાતત્ય ચકાસીએ:
ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^-} x = 1$
જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 1^+} f(x) = \lim_{x \to 1^+} \frac{1}{x} = 1$
$x = 1$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય: $f(1) = \frac{1}{1} = 1$
બધા લક્ષ સમાન હોવાથી,વિધેય તેના પ્રદેશમાં દરેક જગ્યાએ સતત છે. તેથી,$m = 0$.
હવે,$x = 1$ આગળ વિકલનીયતા ચકાસીએ:
ડાબી બાજુનું વિકલન: $f'(1^-) = \frac{d}{dx}(x) \big|_{x=1} = 1$
જમણી બાજુનું વિકલન: $f'(1^+) = \frac{d}{dx}(\frac{1}{x}) \big|_{x=1} = -\frac{1}{x^2} \big|_{x=1} = -1$
$f'(1^-) \neq f'(1^+)$ હોવાથી,વિધેય $x = 1$ આગળ વિકલનીય નથી. તેથી,$n = 1$.
આમ,$m + n = 0 + 1 = 1$.
Solution diagram
178
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
જો $a=\sin ^{-1}(\sin (5))$ અને $b=\cos ^{-1}(\cos (5))$ હોય,તો $a^2+b^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$4 \pi^2+25$
B
$8 \pi^2-40 \pi+50$
C
$4 \pi^2-20 \pi+50$
D
$25$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^{-1}(\sin x) = x - 2n\pi$ જ્યાં $x \in [2n\pi - \frac{\pi}{2}, 2n\pi + \frac{\pi}{2}]$ છે.
$5$ રેડિયન એ $[\frac{3\pi}{2}, \frac{5\pi}{2}]$ અંતરાલમાં હોવાથી,$a = \sin^{-1}(\sin 5) = 5 - 2\pi$ મળે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos^{-1}(\cos x) = 2n\pi - x$ જ્યાં $x \in [(2n-1)\pi, 2n\pi]$ છે.
$5$ રેડિયન એ $[\pi, 2\pi]$ અંતરાલમાં હોવાથી,$b = \cos^{-1}(\cos 5) = 2\pi - 5$ મળે.
હવે,$a^2 + b^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$a^2 + b^2 = (5 - 2\pi)^2 + (2\pi - 5)^2$
$= (5 - 2\pi)^2 + (5 - 2\pi)^2$
$= 2(5 - 2\pi)^2$
$= 2(25 - 20\pi + 4\pi^2)$
$= 50 - 40\pi + 8\pi^2$
$= 8\pi^2 - 40\pi + 50$.
179
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
એક સિક્કો પક્ષપાતી છે જેથી છાપ (head) મળવાની શક્યતા કાંટા (tail) કરતા બમણી છે. જો સિક્કાને $3$ વાર ઉછાળવામાં આવે,તો બે કાંટા અને એક છાપ મળવાની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$\frac{2}{9}$
B
$\frac{1}{9}$
C
$\frac{2}{27}$
D
$\frac{1}{27}$

Solution

(A) ધારો કે કાંટો મળવાની સંભાવના $P(T) = p$ છે. તો છાપ મળવાની સંભાવના $P(H) = 2p$ થાય.
$P(H) + P(T) = 1$ હોવાથી,$2p + p = 1$,એટલે કે $3p = 1$,તેથી $p = \frac{1}{3}$.
આમ,$P(T) = \frac{1}{3}$ અને $P(H) = \frac{2}{3}$.
આપણે $3$ પ્રયત્નોમાં $2$ કાંટા અને $1$ છાપ મેળવવાની સંભાવના શોધવાની છે.
$2$ કાંટા અને $1$ છાપ ગોઠવવાની રીતો $\binom{3}{1} = 3$ છે (જેમ કે $TTH, THT, HTT$).
દરેક ગોઠવણી માટેની સંભાવના $P(T) \times P(T) \times P(H) = \left(\frac{1}{3}\right)^2 \times \frac{2}{3} = \frac{2}{27}$ છે.
તેથી,કુલ સંભાવના $3 \times \frac{2}{27} = \frac{6}{27} = \frac{2}{9}$ થાય.
180
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ વાસ્તવિક શ્રેણિક છે જેથી $A\begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix} = 2\begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$,$A\begin{bmatrix} -1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix} = 4\begin{bmatrix} -1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$,અને $A\begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix} = 2\begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix}$. તો,સુરેખ સમીકરણ સંહતિ $(A-3I)\begin{bmatrix} x \\ y \\ z \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix}$ ને
A
અનન્ય ઉકેલ છે
B
બરાબર બે ઉકેલો છે
C
કોઈ ઉકેલ નથી
D
અનંત ઉકેલો છે

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો દર્શાવે છે કે સદિશો $v_1 = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$,$v_2 = \begin{bmatrix} -1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$,અને $v_3 = \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix}$ એ $A$ ના આઈગન સદિશો છે જે અનુરૂપ આઈગન કિંમતો $\lambda_1 = 2$,$\lambda_2 = 4$,અને $\lambda_3 = 2$ ધરાવે છે.
આ ત્રણ સદિશો સુરેખ રીતે સ્વતંત્ર હોવાથી,તેઓ $\mathbb{R}^3$ માટે આધાર (basis) બનાવે છે.
શ્રેણિક $A$ ને $A = PDP^{-1}$ તરીકે વિકર્ણીય કરી શકાય છે,જ્યાં $D = \text{diag}(2, 4, 2)$ અને $P$ એ $v_1, v_2, v_3$ સ્તંભો વાળો શ્રેણિક છે.
સમીકરણ સંહતિ $(A-3I)X = B$ છે. શ્રેણિક $(A-3I)$ ના આઈગન મૂલ્યો $\lambda_i - 3$ છે,જે $2-3 = -1$,$4-3 = 1$,અને $2-3 = -1$ છે.
$(A-3I)$ ના કોઈપણ આઈગન મૂલ્યો $0$ ન હોવાથી,નિશ્ચાયક $|A-3I| = (-1)(1)(-1) = 1 \neq 0$ થાય.
નિશ્ચાયક શૂન્યતર હોવાથી,શ્રેણિક $(A-3I)$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો છે.
તેથી,સમીકરણ સંહતિ $(A-3I)X = B$ ને અનન્ય ઉકેલ છે.
181
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર શોધો,જ્યાં $L_1: \frac{x-1}{2}=\frac{y+1}{-3}=\frac{z+4}{2}$ અને $L_2$ એ બિંદુઓ $A(-4,4,3)$ અને $B(-1,6,3)$ માંથી પસાર થતી રેખા છે અને તે $\frac{x-3}{-2}=\frac{y}{3}=\frac{z-1}{1}$ રેખાને લંબ છે.
A
$\frac{121}{\sqrt{221}}$
B
$\frac{24}{\sqrt{117}}$
C
$\frac{141}{\sqrt{221}}$
D
$\frac{42}{\sqrt{117}}$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,રેખા $L_2$ નું સમીકરણ મેળવો. રેખા $L_2$ એ બિંદુઓ $A(-4, 4, 3)$ અને $B(-1, 6, 3)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી તેનો દિશા સદિશ $\vec{AB} = (-1 - (-4), 6 - 4, 3 - 3) = (3, 2, 0)$ છે.
રેખા $L_1$ નો દિશા સદિશ $\vec{n_1} = (2, -3, 2)$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{|(\vec{a_2} - \vec{a_1}) \cdot (\vec{n_1} \times \vec{n_2})|}{ |\vec{n_1} \times \vec{n_2}| }$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં $\vec{a_1} = (1, -1, -4)$ અને $\vec{a_2} = (-4, 4, 3)$ છે,તેથી $\vec{a_2} - \vec{a_1} = (-5, 5, 7)$.
$\vec{n_1} \times \vec{n_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & -3 & 2 \\ 3 & 2 & 0 \end{vmatrix} = -4\hat{i} + 6\hat{j} + 13\hat{k}$.
તેથી,$|\vec{n_1} \times \vec{n_2}| = \sqrt{(-4)^2 + 6^2 + 13^2} = \sqrt{221}$.
અંશનું મૂલ્ય $|(-5)(-4) + (5)(6) + (7)(13)| = |20 + 30 + 91| = 141$ છે.
આમ,લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{141}{\sqrt{221}}$ થાય.
182
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
$\left|\frac{120}{\pi^3} \int_0^\pi \frac{x^2 \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx\right|$ ની કિંમત શોધો.
A
$15$
B
$16$
C
$17$
D
$18$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_0^\pi \frac{x^2 \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx$.
ગુણધર્મ $\int_0^a f(x) dx = \int_0^a f(a-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,$I = \int_0^\pi \frac{(\pi-x)^2 \sin(\pi-x) \cos(\pi-x)}{\sin^4(\pi-x) + \cos^4(\pi-x)} dx = -\int_0^\pi \frac{(\pi^2 - 2\pi x + x^2) \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $2I = \int_0^\pi \frac{(2\pi x - \pi^2) \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx$.
આને ઉકેલતા,$I = -\frac{\pi^2}{2} \int_0^{\pi/2} \frac{\sin t \cos t}{\sin^4 t + \cos^4 t} dt$.
$u = \sin^2 t$ આદેશ લેતા,સંકલન $-\frac{\pi^3}{8}$ મળે છે.
માનાંક લેતા,$\left| -\frac{\pi^3}{8} \right| = \frac{\pi^3}{8}$.
અંતિમ જવાબ: $\frac{120}{\pi^3} \cdot \frac{\pi^3}{8} = 15$.
183
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે અને $\det(A)=2$ છે. જો $n = \det(\underbrace{\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\ldots(\operatorname{adj} A)))}_{2024 \text{ વખત}})$,તો $n$ ને $9$ વડે ભાગતા મળતી શેષ કેટલી થાય?
A
$7$
B
$8$
C
$4$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $|A| = 2$.
શ્રેણિક $A$ ના $k$-મી વાર એડજોઈન્ટના નિશ્ચાયકનું સૂત્ર $\det(\operatorname{adj}^k(A)) = |A|^{(n-1)^k}$ છે,જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે.
અહીં,$n=3$ અને $k=2024$ છે.
તેથી,$n = |A|^{(3-1)^{2024}} = 2^{2^{2024}}$.
આપણે $2^{2^{2024}} \pmod{9}$ શોધવાની જરૂર છે.
ઓઈલરના ટોશિયન્ટ પ્રમેય મુજબ,$\phi(9) = 6$.
આપણે $2^{2024} \pmod{6}$ શોધીએ.
$2^{2024} \equiv 0 \pmod{2}$ અને $2^{2024} = 4^{1012} \equiv 1^{1012} \equiv 1 \pmod{3}$.
ચાઈનીઝ રિમેન્ડર થિયરમ દ્વારા,$2^{2024} \equiv 4 \pmod{6}$.
તેથી,$2^{2024} = 6k + 4$.
આમ,$n = 2^{6k+4} = (2^6)^k \cdot 2^4 = 64^k \cdot 16$.
$64 \equiv 1 \pmod{9}$ હોવાથી,$n \equiv 1^k \cdot 16 \equiv 16 \equiv 7 \pmod{9}$.
તેથી,શેષ $7$ મળે છે.
184
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\overrightarrow{a}=3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$,$\overrightarrow{b}=2 \hat{i}-\hat{j}+3 \hat{k}$ અને $\overrightarrow{c}$ એક એવો સદિશ છે કે જેથી $(\vec{a}+\vec{b}) \times \vec{c}=2(\vec{a} \times \vec{b})+24 \hat{j}-6 \hat{k}$ અને $(\overrightarrow{a}-\overrightarrow{b}+\hat{i}) \cdot \overrightarrow{c}=-3$ થાય. તો $|\overrightarrow{c}|^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$30$
B
$38$
C
$35$
D
$40$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\overrightarrow{a}=3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ અને $\overrightarrow{b}=2 \hat{i}-\hat{j}+3 \hat{k}$.
પ્રથમ,$\overrightarrow{a}+\overrightarrow{b} = 5 \hat{i}+\hat{j}+4 \hat{k}$ અને $\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & 2 & 1 \\ 2 & -1 & 3 \end{vmatrix} = 7 \hat{i}-7 \hat{j}-7 \hat{k}$ મેળવો.
સમીકરણ $(\overrightarrow{a}+\overrightarrow{b}) \times \overrightarrow{c} = 2(\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b}) + 24 \hat{j}-6 \hat{k}$ આ મુજબ બનશે:
$(5 \hat{i}+\hat{j}+4 \hat{k}) \times \overrightarrow{c} = 2(7 \hat{i}-7 \hat{j}-7 \hat{k}) + 24 \hat{j}-6 \hat{k} = 14 \hat{i}+10 \hat{j}-20 \hat{k}$.
ધારો કે $\overrightarrow{c} = x \hat{i}+y \hat{j}+z \hat{k}$. તો $\begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 5 & 1 & 4 \\ x & y & z \end{vmatrix} = 14 \hat{i}+10 \hat{j}-20 \hat{k}$.
આનાથી આપણને મળે: $\hat{i}(z-4y) - \hat{j}(5z-4x) + \hat{k}(5y-x) = 14 \hat{i}+10 \hat{j}-20 \hat{k}$.
ઘટકોને સરખાવતા: $z-4y=14$,$4x-5z=10$,$5y-x=-20$.
વળી,$(\overrightarrow{a}-\overrightarrow{b}+\hat{i}) \cdot \overrightarrow{c} = -3$. કારણ કે $\overrightarrow{a}-\overrightarrow{b}+\hat{i} = 2 \hat{i}+3 \hat{j}-2 \hat{k}$,તેથી $2x+3y-2z=-3$.
આ સમીકરણો ઉકેલતા: $x=5, y=-3, z=2$ મળે છે.
તેથી,$|\overrightarrow{c}|^2 = 5^2 + (-3)^2 + 2^2 = 25+9+4 = 38$.
185
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
એક રેખા $A(4, -6, -2)$ અને $B(16, -2, 4)$ માંથી પસાર થાય છે. રેખા $AB$ પરનું બિંદુ $P(a, b, c)$,જ્યાં $a, b, c$ અ-ઋણ પૂર્ણાંકો છે,તે બિંદુ $A$ થી $21$ એકમના અંતરે આવેલું છે. બિંદુઓ $P(a, b, c)$ અને $Q(4, -12, 3)$ વચ્ચેનું અંતર ........... છે.
A
$19$
B
$21$
C
$20$
D
$22$

Solution

(D) રેખા $AB$ નો દિશા સદિશ $\vec{v} = (16-4, -2-(-6), 4-(-2)) = (12, 4, 6)$ છે.
$AB$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\hat{u} = \frac{(12, 4, 6)}{\sqrt{12^2 + 4^2 + 6^2}} = \frac{(12, 4, 6)}{\sqrt{144 + 16 + 36}} = \frac{(12, 4, 6)}{\sqrt{196}} = \frac{(12, 4, 6)}{14} = (\frac{6}{7}, \frac{2}{7}, \frac{3}{7})$ છે.
બિંદુ $P$ એ $A(4, -6, -2)$ થી રેખા $AB$ પર $21$ એકમના અંતરે છે,તેથી $P = A + 21 \hat{u}$.
$P = (4, -6, -2) + 21(\frac{6}{7}, \frac{2}{7}, \frac{3}{7}) = (4 + 18, -6 + 6, -2 + 9) = (22, 0, 7)$.
અહીં $a=22, b=0, c=7$ છે,જે અ-ઋણ પૂર્ણાંકો છે.
$P(22, 0, 7)$ અને $Q(4, -12, 3)$ વચ્ચેનું અંતર $\sqrt{(22-4)^2 + (0-(-12))^2 + (7-3)^2}$ છે.
$= \sqrt{18^2 + 12^2 + 4^2} = \sqrt{324 + 144 + 16} = \sqrt{484} = 22$.
186
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $\sec^2 x dx + (e^{2y} \tan^2 x + \tan x) dy = 0$ નો ઉકેલ છે,જ્યાં $0 < x < \frac{\pi}{2}$ અને $y(\frac{\pi}{4}) = 0$ છે. જો $y(\frac{\pi}{6}) = \alpha$ હોય,તો $e^{8\alpha}$ ની કિંમત શોધો.
A
$9$
B
$10$
C
$11$
D
$12$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $\sec^2 x dx + (e^{2y} \tan^2 x + \tan x) dy = 0$.
$dy$ વડે ભાગતા: $\sec^2 x \frac{dx}{dy} + e^{2y} \tan^2 x + \tan x = 0$.
ધારો કે $t = \tan x$,તો $\frac{dt}{dy} = \sec^2 x \frac{dx}{dy}$.
સમીકરણ આ મુજબ બનશે: $\frac{dt}{dy} + t = -e^{2y} t^2$.
$t^2$ વડે ભાગતા: $t^{-2} \frac{dt}{dy} + t^{-1} = -e^{2y}$.
ધારો કે $u = t^{-1} = \frac{1}{\tan x}$,તો $\frac{du}{dy} = -t^{-2} \frac{dt}{dy}$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $-\frac{du}{dy} + u = -e^{2y}$,અથવા $\frac{du}{dy} - u = e^{2y}$.
આ એક સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જેનો સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int -1 dy} = e^{-y}$ છે.
ઉકેલ: $u e^{-y} = \int e^{2y} e^{-y} dy = \int e^y dy = e^y + C$.
તેથી,$\frac{1}{\tan x} e^{-y} = e^y + C$.
$y(\frac{\pi}{4}) = 0$ આપેલ હોવાથી,$\frac{1}{\tan(\pi/4)} e^0 = e^0 + C \Rightarrow 1 = 1 + C \Rightarrow C = 0$.
આમ,$\frac{1}{\tan x} e^{-y} = e^y \Rightarrow e^{2y} = \frac{1}{\tan x} = \cot x$.
$x = \frac{\pi}{6}$ માટે,$e^{2\alpha} = \cot(\frac{\pi}{6}) = \sqrt{3}$.
તેથી,$e^{8\alpha} = (e^{2\alpha})^4 = (\sqrt{3})^4 = 9$.
187
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $A = \{1, 2, 3, \ldots, 100\}$. ધારો કે $R$ એ $A$ પરનો સંબંધ છે જે $(x, y) \in R$ જો અને માત્ર જો $2x = 3y$ હોય. ધારો કે $R_1$ એ $A$ પરનો સંમિત સંબંધ છે જેથી $R \subset R_1$ અને $R_1$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n$ છે. તો,$n$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય શું છે?
A
$60$
B
$66$
C
$50$
D
$40$

Solution

(B) સંબંધ $R$ ને $(x, y) \in R \iff 2x = 3y$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યો છે,જેનો અર્થ છે $y = \frac{2}{3}x$.
$x, y \in \{1, 2, \ldots, 100\}$ હોવાથી,$x$ એ $3$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
ધારો કે $x = 3k$,તો $y = 2k$.
$1 \le 2k \le 100$ માટે,$k \le 50$.
$1 \le 3k \le 100$ માટે,$k \le 33$.
આમ,$k$ એ $1$ થી $33$ સુધીની કિંમતો લઈ શકે છે.
$R$ ના ઘટકો $\{(3, 2), (6, 4), (9, 6), \ldots, (99, 66)\}$ છે.
$R$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(R) = 33$ છે.
$R_1$ એ સંમિત સંબંધ હોય અને $R \subset R_1$ હોય,તો દરેક $(x, y) \in R$ માટે,$(y, x)$ પણ $R_1$ માં હોવું જોઈએ.
$R$ સંમિત નથી (દા.ત.,$(3, 2) \in R$ પણ $(2, 3) \notin R$),તેથી આપણે બધા $(y, x)$ જોડાણોને $R_1$ માં ઉમેરવા પડશે.
આમ,$R_1 = R \cup R^{-1} = \{(3, 2), (6, 4), \ldots, (99, 66), (2, 3), (4, 6), \ldots, (66, 99)\}$.
$R_1$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n = n(R) + n(R^{-1}) = 33 + 33 = 66$ છે.
188
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
એક થેલીમાં $8$ દડા છે,જે સફેદ અથવા કાળા રંગના છે. યાદચ્છિક રીતે બદલ્યા વગર $4$ દડા કાઢવામાં આવે છે અને તેમાંથી $2$ દડા સફેદ અને $2$ દડા કાળા હોવાનું માલૂમ પડે છે. થેલીમાં શરૂઆતમાં સફેદ અને કાળા દડાની સંખ્યા સમાન હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{2}{5}$
B
$\frac{2}{7}$
C
$\frac{1}{7}$
D
$\frac{1}{5}$

Solution

(B) ધારો કે $E$ એ ઘટના છે કે $2$ સફેદ અને $2$ કાળા દડા કાઢવામાં આવે છે. ધારો કે $H_i$ એ પૂર્વધારણા છે કે થેલીમાં $i$ સફેદ દડા અને $(8-i)$ કાળા દડા છે,જ્યાં $i \in \{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8\}$.
દરેક રચના સમાન રીતે સંભવિત છે તેમ ધારતા,$P(H_i) = \frac{1}{9}$.
$H_i$ આપેલ હોય ત્યારે $2$ સફેદ અને $2$ કાળા દડા કાઢવાની સંભાવના $P(E|H_i) = \frac{{}^iC_2 \times {}^{8-i}C_2}{{}^8C_4}$ છે.
આપણે $P(H_4|E) = \frac{P(E|H_4)P(H_4)}{\sum_{i=0}^8 P(E|H_i)P(H_i)}$ શોધવા માંગીએ છીએ.
$P(H_i)$ અચળ હોવાથી,$P(H_4|E) = \frac{{}^4C_2 \times {}^4C_2}{\sum_{i=2}^6 {}^iC_2 \times {}^{8-i}C_2}$.
અંશની ગણતરી: ${}^4C_2 \times {}^4C_2 = 6 \times 6 = 36$.
છેદની ગણતરી:
$i=2: {}^2C_2 \times {}^6C_2 = 1 \times 15 = 15$
$i=3: {}^3C_2 \times {}^5C_2 = 3 \times 10 = 30$
$i=4: {}^4C_2 \times {}^4C_2 = 6 \times 6 = 36$
$i=5: {}^5C_2 \times {}^3C_2 = 10 \times 3 = 30$
$i=6: {}^6C_2 \times {}^2C_2 = 15 \times 1 = 15$
સરવાળો $= 15 + 30 + 36 + 30 + 15 = 126$.
$P(H_4|E) = \frac{36}{126} = \frac{2}{7}$.
189
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
સંકલન $\int_0^{\frac{\pi}{4}} \frac{x \, dx}{\sin^4(2x) + \cos^4(2x)}$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$\frac{\sqrt{2} \pi^2}{8}$
B
$\frac{\sqrt{2} \pi^2}{16}$
C
$\frac{\sqrt{2} \pi^2}{32}$
D
$\frac{\sqrt{2} \pi^2}{64}$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_0^{\frac{\pi}{4}} \frac{x \, dx}{\sin^4(2x) + \cos^4(2x)}$.
$2x = t$ લેતા,$dx = \frac{1}{2} dt$. જ્યારે $x=0, t=0$ અને જ્યારે $x=\frac{\pi}{4}, t=\frac{\pi}{2}$.
$I = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{(t/2) \cdot (1/2) dt}{\sin^4 t + \cos^4 t} = \frac{1}{4} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{t \, dt}{\sin^4 t + \cos^4 t}$.
ગુણધર્મ $\int_0^a f(t) dt = \int_0^a f(a-t) dt$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{1}{4} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{(\frac{\pi}{2} - t) dt}{\cos^4 t + \sin^4 t} = \frac{\pi}{8} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{dt}{\sin^4 t + \cos^4 t} - I$.
તેથી,$2I = \frac{\pi}{8} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{dt}{\sin^4 t + \cos^4 t}$.
અંશ અને છેદને $\cos^4 t$ વડે ભાગતા:
$2I = \frac{\pi}{8} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\sec^4 t \, dt}{\tan^4 t + 1} = \frac{\pi}{8} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{(1 + \tan^2 t) \sec^2 t \, dt}{\tan^4 t + 1}$.
$\tan t = y$ લેતા,$\sec^2 t \, dt = dy$:
$2I = \frac{\pi}{8} \int_0^{\infty} \frac{1 + y^2}{y^4 + 1} dy = \frac{\pi}{8} \int_0^{\infty} \frac{1 + 1/y^2}{y^2 + 1/y^2} dy$.
$y - 1/y = p$ લેતા,$(1 + 1/y^2) dy = dp$. સીમાઓ $-\infty$ થી $\infty$ બદલાય છે:
$2I = \frac{\pi}{8} \int_{-\infty}^{\infty} \frac{dp}{p^2 + 2} = \frac{\pi}{8} \left[ \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1} \left( \frac{p}{\sqrt{2}} \right) \right]_{-\infty}^{\infty} = \frac{\pi}{8\sqrt{2}} (\frac{\pi}{2} - (-\frac{\pi}{2})) = \frac{\pi^2}{8\sqrt{2}}$.
તેથી,$I = \frac{\pi^2}{16\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}\pi^2}{32}$.
190
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $A=\begin{bmatrix} \sqrt{2} & 1 \\ -1 & \sqrt{2} \end{bmatrix}$,$B=\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$,$C=ABA^T$ અને $X=A^T C^2 A$ હોય,તો $\operatorname{det}(X)$ ની કિંમત શોધો:
A
$243$
B
$729$
C
$27$
D
$891$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A=\begin{bmatrix} \sqrt{2} & 1 \\ -1 & \sqrt{2} \end{bmatrix}$,તેથી $\operatorname{det}(A) = (\sqrt{2})(\sqrt{2}) - (1)(-1) = 2 + 1 = 3$.
આપેલ છે કે $B=\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$,તેથી $\operatorname{det}(B) = (1)(1) - (0)(1) = 1$.
$C = ABA^T$ હોવાથી,$C$ નો નિશ્ચાયક $\operatorname{det}(C) = \operatorname{det}(A) \cdot \operatorname{det}(B) \cdot \operatorname{det}(A^T)$ થાય.
$\operatorname{det}(A^T) = \operatorname{det}(A)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\operatorname{det}(C) = \operatorname{det}(A)^2 \cdot \operatorname{det}(B) = (3)^2 \cdot 1 = 9$.
હવે,આપણે $\operatorname{det}(X)$ શોધવાનું છે જ્યાં $X = A^T C^2 A$.
$\operatorname{det}(MN) = \operatorname{det}(M)\operatorname{det}(N)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\operatorname{det}(X) = \operatorname{det}(A^T) \cdot \operatorname{det}(C^2) \cdot \operatorname{det}(A)$.
$\operatorname{det}(C^2) = (\operatorname{det}(C))^2$ હોવાથી,$\operatorname{det}(X) = \operatorname{det}(A) \cdot (\operatorname{det}(C))^2 \cdot \operatorname{det}(A) = (\operatorname{det}(A))^2 \cdot (\operatorname{det}(C))^2$.
કિંમતો મૂકતા,$\operatorname{det}(X) = (3)^2 \cdot (9)^2 = 9 \cdot 81 = 729$.
191
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $\vec{a}=-5 \hat{i}+\hat{j}-3 \hat{k}$,$\vec{b}=\hat{i}+2 \hat{j}-4 \hat{k}$ અને $\vec{c}=(((\vec{a} \times \vec{b}) \times \hat{i}) \times \hat{i}) \times \hat{i}$ છે. તો $\vec{c} \cdot(-\hat{i}+\hat{j}+\hat{k})$ ની કિંમત શોધો.
A
$-12$
B
$-10$
C
$-13$
D
$-15$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{a}=-5 \hat{i}+\hat{j}-3 \hat{k}$ અને $\vec{b}=\hat{i}+2 \hat{j}-4 \hat{k}$.
વેક્ટર ટ્રિપલ પ્રોડક્ટના સૂત્ર $(\vec{u} \times \vec{v}) \times \vec{w} = (\vec{u} \cdot \vec{w}) \vec{v} - (\vec{v} \cdot \vec{w}) \vec{u}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(\vec{a} \times \vec{b}) \times \hat{i} = (\vec{a} \cdot \hat{i}) \vec{b} - (\vec{b} \cdot \hat{i}) \vec{a} = -5 \vec{b} - \vec{a}$.
કિંમતો મૂકતા:
$-5(\hat{i}+2 \hat{j}-4 \hat{k}) - (-5 \hat{i}+\hat{j}-3 \hat{k}) = -11 \hat{j} + 23 \hat{k}$.
હવે,$\vec{c} = ((-11 \hat{j} + 23 \hat{k}) \times \hat{i}) \times \hat{i} \times \hat{i}$.
ગણતરી કરતા $\vec{c} = 11 \hat{j} - 23 \hat{k}$ મળે છે.
તેથી,$\vec{c} \cdot(-\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}) = (11 \hat{j} - 23 \hat{k}) \cdot (-\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = 11 - 23 = -12$.
192
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
વક્રો $xy + 4y = 16$ અને $x + y = 6$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$28 - 30 \log_e 2$
B
$30 - 28 \log_e 2$
C
$30 - 32 \log_e 2$
D
$32 - 30 \log_e 2$

Solution

(C) આપેલ વક્રો $xy + 4y = 16$ અને $x + y = 6$ છે.
પ્રથમ સમીકરણ પરથી,$y(x + 4) = 16$,તેથી $y = \frac{16}{x + 4}$.
બીજા સમીકરણ પરથી,$y = 6 - x$.
છેદબિંદુઓ શોધવા માટે,$y$ ના બંને પદોને સરખાવતા:
$6 - x = \frac{16}{x + 4}$
$(6 - x)(x + 4) = 16$
$6x + 24 - x^2 - 4x = 16$
$-x^2 + 2x + 8 = 0$
$x^2 - 2x - 8 = 0$
$(x - 4)(x + 2) = 0$
તેથી,$x = 4$ અને $x = -2$.
ક્ષેત્રફળ $A$ એ $x = -2$ થી $x = 4$ સુધી ઉપરના વક્રમાંથી નીચેનો વક્ર બાદ કરીને સંકલન કરવાથી મળે છે:
$A = \int_{-2}^{4} \left( (6 - x) - \frac{16}{x + 4} \right) dx$
$A = \left[ 6x - \frac{x^2}{2} - 16 \ln|x + 4| \right]_{-2}^{4}$
$A = \left( 6(4) - \frac{16}{2} - 16 \ln(8) \right) - \left( 6(-2) - \frac{4}{2} - 16 \ln(2) \right)$
$A = (24 - 8 - 16 \ln(2^3)) - (-12 - 2 - 16 \ln 2)$
$A = (16 - 48 \ln 2) - (-14 - 16 \ln 2)$
$A = 16 - 48 \ln 2 + 14 + 16 \ln 2$
$A = 30 - 32 \ln 2$
Solution diagram
193
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ અને $g: R \rightarrow R$ એ $f(x)=\begin{cases} \log _e x & , x>0 \\ e^{-x} & , x \leq 0 \end{cases}$ અને $g(x)=\begin{cases} x & , x \geq 0 \\ e^{x} & , x < 0 \end{cases}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. તો $gof: R \to R$ એ . . . .
A
એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી
B
એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી
C
વ્યાપ્ત છે પણ એક-એક નથી
D
એક-એક અને વ્યાપ્ત બંને છે

Solution

(B) આપણને $f(x) = \begin{cases} \ln x & x > 0 \\ e^{-x} & x \leq 0 \end{cases}$ અને $g(x) = \begin{cases} x & x \geq 0 \\ e^x & x < 0 \end{cases}$ આપેલ છે.
$(gof)(x) = g(f(x))$ શોધવા માટે,આપણે $f(x)$ માટેના કિસ્સાઓનું વિશ્લેષણ કરીએ:
કિસ્સો $1$: $x \leq 0$. તો $f(x) = e^{-x}$. બધા $x$ માટે $e^{-x} > 0$ હોવાથી,$g(f(x)) = f(x) = e^{-x}$.
કિસ્સો $2$: $x > 0$. તો $f(x) = \ln x$.
પેટા-કિસ્સો 2a: $0 < x < 1$. તો $f(x) = \ln x < 0$. તેથી $g(f(x)) = e^{f(x)} = e^{\ln x} = x$.
પેટા-કિસ્સો 2b: $x \geq 1$. તો $f(x) = \ln x \geq 0$. તેથી $g(f(x)) = f(x) = \ln x$.
આ બધાને જોડતા,$(gof)(x) = \begin{cases} e^{-x} & x \leq 0 \\ x & 0 < x < 1 \\ \ln x & x \geq 1 \end{cases}$.
એક-એક ચકાસતા: $x \leq 0$ માટે,$g(f(x)) = e^{-x} \in [1, \infty)$. $0 < x < 1$ માટે,$g(f(x)) = x \in (0, 1)$. $x \geq 1$ માટે,$g(f(x)) = \ln x \in [0, \infty)$.
$g(f(x))$ નો વિસ્તાર $[0, \infty)$ હોવાથી,તે વ્યાપ્ત નથી (કારણ કે સહપ્રદેશ $R$ છે).
વધુમાં,$x \leq 0$ માટે,$g(f(x)) \geq 1$,અને $x \geq 1$ માટે,$g(f(x)) \geq 0$. વિસ્તારમાં એવી કિંમતો છે જે એક કરતા વધુ $x$ દ્વારા મળે છે,અને વિધેય એક-એક નથી. આમ,તે એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી.
Solution diagram
194
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો સમીકરણોની સંહતિ $2x + 3y - z = 5$,$x + \alpha y + 3z = -4$,અને $3x - y + \beta z = 7$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો $13\alpha\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$1110$
B
$1120$
C
$1210$
D
$1220$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ અને ઓગમેન્ટેડ શ્રેણિકનો ક્રમ $3$ કરતા ઓછો હોવો જોઈએ.
સહગુણક શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 & -1 \\ 1 & \alpha & 3 \\ 3 & -1 & \beta \end{bmatrix}$ છે.
$|A| = 0$ લેતા:
$2(\alpha\beta + 3) - 3(\beta - 9) - 1(-1 - 3\alpha) = 0$
$2\alpha\beta + 6 - 3\beta + 27 + 1 + 3\alpha = 0$
$2\alpha\beta + 3\alpha - 3\beta + 34 = 0$ (સમીકરણ $1$)
સંહતિને અનંત ઉકેલો હોવાથી,સમતલો સુરેખ રીતે આધારિત હોવા જોઈએ. આપણે ત્રીજા સમીકરણને પ્રથમ બે સમીકરણોના સુરેખ સંયોજન તરીકે દર્શાવી શકીએ: $L_3 = c_1 L_1 + c_2 L_2$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$2c_1 + c_2 = 3$
$3c_1 + c_2\alpha = -1$
$-c_1 + 3c_2 = \beta$
$5c_1 - 4c_2 = 7$
પ્રથમ અને છેલ્લા સમીકરણનો ઉપયોગ કરીને $c_1$ અને $c_2$ માટે ઉકેલતા:
$c_2 = 3 - 2c_1$
$5c_1 - 4(3 - 2c_1) = 7 \implies 5c_1 - 12 + 8c_1 = 7 \implies 13c_1 = 19 \implies c_1 = \frac{19}{13}$
$c_2 = 3 - 2(\frac{19}{13}) = \frac{39 - 38}{13} = \frac{1}{13}$
$c_1$ અને $c_2$ ની કિંમતો અન્ય સમીકરણોમાં મૂકતા:
$3(\frac{19}{13}) + \alpha(\frac{1}{13}) = -1 \implies 57 + \alpha = -13 \implies \alpha = -70$
$-(\frac{19}{13}) + 3(\frac{1}{13}) = \beta \implies \beta = \frac{-16}{13}$
અંતે,$13\alpha\beta = 13(-70)(\frac{-16}{13}) = 70 \times 16 = 1120$.
195
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $\frac{d y}{d x}=2 x(x+y)^3-x(x+y)-1$ નો ઉકેલ છે,જ્યાં પ્રારંભિક શરત $y(0)=1$ છે. તો,$\left(\frac{1}{\sqrt{2}}+y\left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)\right)^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{4}{4+\sqrt{e}}$
B
$\frac{3}{3-\sqrt{e}}$
C
$\frac{2}{1+\sqrt{e}}$
D
$\frac{1}{2-\sqrt{e}}$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{d y}{d x}=2 x(x+y)^3-x(x+y)-1$ છે.
ધારો કે $t = x+y$,તેથી $\frac{d t}{d x} = 1 + \frac{d y}{d x}$,એટલે કે $\frac{d y}{d x} = \frac{d t}{d x} - 1$.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $\frac{d t}{d x} - 1 = 2xt^3 - xt - 1$,જેનું સાદું રૂપ $\frac{d t}{d x} = x(2t^3 - t)$ થાય છે.
ચલને અલગ કરતા: $\frac{d t}{2t^3 - t} = x dx$.
આંશિક અપૂર્ણાંકની રીત વાપરતા: $\frac{1}{t(2t^2 - 1)} = \frac{-1}{t} + \frac{2t}{2t^2 - 1}$.
સંકલન કરતા: $\int (\frac{2t}{2t^2 - 1} - \frac{1}{t}) dt = \int x dx$.
$\frac{1}{2} \ln|2t^2 - 1| - \ln|t| = \frac{x^2}{2} + C$.
$x=0, y=1$ માટે $t=1$,તેથી $C=0$.
$\ln|\frac{\sqrt{2t^2 - 1}}{t}| = \frac{x^2}{2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $\frac{2t^2 - 1}{t^2} = e^{x^2}$.
$x = \frac{1}{\sqrt{2}}$ માટે $x^2 = \frac{1}{2}$,તેથી $\frac{2t^2 - 1}{t^2} = \sqrt{e}$.
$2t^2 - 1 = t^2 \sqrt{e} \implies t^2(2 - \sqrt{e}) = 1 \implies t^2 = \frac{1}{2 - \sqrt{e}}$.
196
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એ $f(x)=\begin{cases} \frac{a-b \cos 2 x}{x^2} & ; x<0 \\ x^2+c x+2 & ; 0 \leq x \leq 1 \\ 2 x+1 & ; x>1 \end{cases}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. જો $f$ એ $R$ માં દરેક જગ્યાએ સતત હોય અને $m$ એ એવા બિંદુઓની સંખ્યા છે જ્યાં $f$ વિકલનીય $\text{નથી}$,તો $m+a+b+c$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(D) $f(x)$ એ $x=1$ આગળ સતત હોવા માટે,$f(1^-) = f(1) = f(1^+)$ હોવું જોઈએ.
$f(1) = 1^2 + c(1) + 2 = 3+c$.
$f(1^+) = \lim_{h \rightarrow 0} [2(1+h)+1] = 3$.
તેથી,$3+c = 3 \implies c = 0$.
$f(x)$ એ $x=0$ આગળ સતત હોવા માટે,$f(0^-) = f(0) = f(0^+)$ હોવું જોઈએ.
$f(0) = 0^2 + 0(0) + 2 = 2$.
$f(0^-) = \lim_{h \rightarrow 0} \frac{a-b \cos 2h}{h^2} = 2$.
વિસ્તરણ $\cos 2h = 1 - 2h^2 + \frac{2}{3}h^4 - \dots$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\lim_{h \rightarrow 0} \frac{(a-b) + 2bh^2 - \frac{2b}{3}h^4}{h^2} = 2$.
લક્ષ અસ્તિત્વ ધરાવવા માટે,$a-b=0 \implies a=b$. પછી $2b = 2 \implies b=1$. તેથી $a=1$.
હવે $x=0$ આગળ વિકલનીયતા તપાસતા:
$LHD = \lim_{h \rightarrow 0} \frac{f(0-h) - f(0)}{-h} = 0$.
$RHD = \lim_{h \rightarrow 0} \frac{f(0+h) - f(0)}{h} = 0$.
$LHD = RHD$ હોવાથી,$f$ એ $x=0$ આગળ વિકલનીય છે.
$x=1$ આગળ,$LHD = 2$ અને $RHD = 2$ છે,તેથી તે ત્યાં પણ વિકલનીય છે.
આમ,$m=0$. તેથી,$m+a+b+c = 0+1+1+0 = 2$.
197
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $5 f(x)+4 f\left(\frac{1}{x}\right)=x^2-2, \forall x \neq 0$ અને $y=9 x^2 f(x)$ હોય,તો $y$ કયા અંતરાલમાં ચુસ્ત રીતે વધતું વિધેય છે:
A
$\left(0, \frac{1}{\sqrt{5}}\right) \cup\left(\frac{1}{\sqrt{5}}, \infty\right)$
B
$\left(-\frac{1}{\sqrt{5}}, 0\right) \cup\left(\frac{1}{\sqrt{5}}, \infty\right)$
C
$\left(-\frac{1}{\sqrt{5}}, 0\right) \cup\left(0, \frac{1}{\sqrt{5}}\right)$
D
$\left(-\infty, \frac{1}{\sqrt{5}}\right) \cup\left(0, \frac{1}{\sqrt{5}}\right)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $5 f(x)+4 f\left(\frac{1}{x}\right)=x^2-2$ ....$(1)$
સમીકરણ $(1)$ માં $x$ ને બદલે $\frac{1}{x}$ મૂકતા:
$5 f\left(\frac{1}{x}\right)+4 f(x)=\frac{1}{x^2}-2$ ....$(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને $5$ વડે અને $(2)$ ને $4$ વડે ગુણતા:
$25 f(x)+20 f\left(\frac{1}{x}\right)=5x^2-10$
$16 f(x)+20 f\left(\frac{1}{x}\right)=\frac{4}{x^2}-8$
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા:
$9 f(x) = 5x^2 - 10 - \frac{4}{x^2} + 8 = 5x^2 - 2 - \frac{4}{x^2}$
આપેલ છે કે $y = 9x^2 f(x)$,તેથી $9 f(x)$ ની કિંમત મૂકતા:
$y = x^2 \left(5x^2 - 2 - \frac{4}{x^2}\right) = 5x^4 - 2x^2 - 4$
$y$ ક્યાં ચુસ્ત રીતે વધે છે તે શોધવા માટે,વિકલન કરતા:
$\frac{dy}{dx} = 20x^3 - 4x = 4x(5x^2 - 1)$
ચુસ્ત રીતે વધવા માટે,$\frac{dy}{dx} > 0$:
$4x(\sqrt{5}x - 1)(\sqrt{5}x + 1) > 0$
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ્સ $x = -\frac{1}{\sqrt{5}}, 0, \frac{1}{\sqrt{5}}$ છે.
અંતરાલો તપાસતા,આપણને મળે છે કે $\frac{dy}{dx} > 0$ માટે $x \in \left(-\frac{1}{\sqrt{5}}, 0\right) \cup \left(\frac{1}{\sqrt{5}}, \infty\right)$.
198
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો રેખાઓ $\frac{x-\lambda}{-2}=\frac{y-2}{1}=\frac{z-1}{1}$ અને $\frac{x-\sqrt{3}}{1}=\frac{y-1}{-2}=\frac{z-2}{1}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $1$ હોય,તો $\lambda$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$0$
B
$2\sqrt{3}$
C
$3\sqrt{3}$
D
$-2\sqrt{3}$

Solution

(B) રેખાઓ $L_1: \frac{x-\lambda}{-2}=\frac{y-2}{1}=\frac{z-1}{1}$ અને $L_2: \frac{x-\sqrt{3}}{1}=\frac{y-1}{-2}=\frac{z-2}{1}$ છે.
પસાર થતા બિંદુઓ $A = (\lambda, 2, 1)$ અને $B = (\sqrt{3}, 1, 2)$ છે.
દિશા સદિશો $\vec{v_1} = -2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{v_2} = \hat{i} - 2\hat{j} + \hat{k}$ છે.
ક્રોસ પ્રોડક્ટ $\vec{n} = \vec{v_1} \times \vec{v_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ -2 & 1 & 1 \\ 1 & -2 & 1 \end{vmatrix} = 3\hat{i} + 3\hat{j} + 3\hat{k}$ મળે છે.
તેનું માન $|\vec{n}| = \sqrt{27} = 3\sqrt{3}$ છે.
લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{|(\vec{B}-\vec{A}) \cdot \vec{n}|}{|\vec{n}|}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$\vec{B}-\vec{A} = (\sqrt{3}-\lambda)\hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ છે.
$d = \frac{|3(\sqrt{3}-\lambda) - 3 + 3|}{3\sqrt{3}} = \frac{|\sqrt{3}-\lambda|}{\sqrt{3}}$ મળે છે.
$d = 1$ આપેલ હોવાથી,$|\sqrt{3}-\lambda| = \sqrt{3}$ થાય.
તેથી,$\lambda = 0$ અથવા $\lambda = 2\sqrt{3}$ મળે છે.
$\lambda$ ના શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો $0 + 2\sqrt{3} = 2\sqrt{3}$ થાય છે.
199
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $x=x(t)$ એ વિકલ સમીકરણ $(t+1) dx = (2x + (t+1)^4) dt$ નો ઉકેલ હોય અને પ્રારંભિક શરત $x(0) = 2$ હોય,તો $x(1)$ ની કિંમત શોધો:
A
$14$
B
$15$
C
$16$
D
$17$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $(t+1) dx = (2x + (t+1)^4) dt$.
તેને પ્રમાણિત સુરેખ સ્વરૂપ $\frac{dx}{dt} + P(t)x = Q(t)$ માં ગોઠવતા:
$\frac{dx}{dt} = \frac{2x + (t+1)^4}{t+1} = \frac{2x}{t+1} + (t+1)^3$.
$\frac{dx}{dt} - \frac{2}{t+1}x = (t+1)^3$.
સંકલ્યકારક અવયવ (Integrating Factor) $I.F. = e^{\int -\frac{2}{t+1} dt} = e^{-2 \ln(t+1)} = (t+1)^{-2} = \frac{1}{(t+1)^2}$.
બંને બાજુ $I.F.$ વડે ગુણતા:
$\frac{d}{dt} \left( \frac{x}{(t+1)^2} \right) = (t+1)^3 \cdot \frac{1}{(t+1)^2} = (t+1)$.
$t$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\frac{x}{(t+1)^2} = \int (t+1) dt = \frac{(t+1)^2}{2} + C$.
પ્રારંભિક શરત $x(0) = 2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2}{(0+1)^2} = \frac{(0+1)^2}{2} + C \Rightarrow 2 = \frac{1}{2} + C \Rightarrow C = \frac{3}{2}$.
તેથી,ઉકેલ $x = \frac{(t+1)^4}{2} + \frac{3}{2}(t+1)^2$ મળે છે.
$t=1$ માટે:
$x(1) = \frac{(1+1)^4}{2} + \frac{3}{2}(1+1)^2 = \frac{16}{2} + \frac{3}{2}(4) = 8 + 6 = 14$.
200
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2024
જો $\int_{-\pi / 2}^{\pi / 2} \frac{8 \sqrt{2} \cos x \, dx}{(1+e^{\sin x})(1+\sin ^4 x)} = \alpha \pi + \beta \log _e(3+2 \sqrt{2})$,જ્યાં $\alpha, \beta$ પૂર્ણાંકો છે,તો $\alpha^2+\beta^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$8$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{8 \sqrt{2} \cos x}{(1+e^{\sin x})(1+\sin ^4 x)} \, dx$ $(1)$
ગુણધર્મ $\int_a^b f(x) \, dx = \int_a^b f(a+b-x) \, dx$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{8 \sqrt{2} \cos x \cdot e^{\sin x}}{(1+e^{\sin x})(1+\sin ^4 x)} \, dx$ $(2)$
$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$2I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{8 \sqrt{2} \cos x}{1+\sin ^4 x} \, dx = 2 \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \frac{8 \sqrt{2} \cos x}{1+\sin ^4 x} \, dx$
$I = \int_{0}^{1} \frac{8 \sqrt{2}}{1+t^4} \, dt$ (જ્યાં $\sin x = t$)
આ સંકલન ઉકેલતા આપણને મળે છે $I = 2\pi + 2 \ln (3+2\sqrt{2})$
તેથી,$\alpha = 2$ અને $\beta = 2$.
પરિણામે,$\alpha^2 + \beta^2 = 2^2 + 2^2 = 8$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2024?

There are 601 Mathematics questions from the JEE Main 2024 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2024 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2024 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2024 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.