JEE Main 2020 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

401 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ1100 of 401 questions

Page 1 of 5 · Gujarati

1
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો શ્રેણી $3+4+8+9+13+14+18+19+\ldots$ ના પ્રથમ $40$ પદોનો સરવાળો $(102)m$ હોય,તો $m$ ની કિંમત શોધો.
A
$20$
B
$5$
C
$10$
D
$25$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણી $3+4+8+9+13+14+18+19+\ldots$ ના $40$ પદો છે.
આપણે પદોને જોડીમાં ગોઠવી શકીએ: $(3+4) + (8+9) + (13+14) + (18+19) + \ldots$
આમાં આવી $20$ જોડીઓ છે.
દરેક જોડીના પ્રથમ પદો સમાંતર શ્રેણી બનાવે છે: $3, 8, 13, 18, \ldots$ જ્યાં $a=3$ અને $d=5$.
આ શ્રેણીનું $n$-મું પદ $a_n = 5n-2$ છે.
દરેક જોડીના બીજા પદો સમાંતર શ્રેણી બનાવે છે: $4, 9, 14, 19, \ldots$ જ્યાં $a=4$ અને $d=5$.
આ શ્રેણીનું $n$-મું પદ $b_n = 5n-1$ છે.
$20$ જોડીઓનો સરવાળો $\sum_{n=1}^{20} (a_n + b_n) = \sum_{n=1}^{20} (10n-3) = 2040$ થાય.
આપેલ છે કે સરવાળો $(102)m$ છે,તેથી $102m = 2040$.
$m = 20$.
2
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ક્રમિત જોડીઓ $(r, k)$ ની સંખ્યા શોધો જેના માટે $6 \cdot ^{35}C_{r} = (k^{2} - 3) \cdot ^{36}C_{r+1}$ થાય,જ્યાં $k$ એ પૂર્ણાંક છે.
A
$3$
B
$2$
C
$4$
D
$6$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $6 \cdot ^{35}C_{r} = (k^{2} - 3) \cdot ^{36}C_{r+1}$.
નિત્યસમ $^{36}C_{r+1} = \frac{36}{r+1} \cdot ^{35}C_{r}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$6 \cdot ^{35}C_{r} = (k^{2} - 3) \cdot \frac{36}{r+1} \cdot ^{35}C_{r}$.
બંને બાજુ $^{35}C_{r}$ વડે ભાગતા:
$6 = (k^{2} - 3) \cdot \frac{36}{r+1} \Rightarrow k^{2} - 3 = \frac{r+1}{6}$.
તેથી,$k^{2} = \frac{r+19}{6}$.
$k$ પૂર્ણાંક હોવાથી,$k^{2}$ પૂર્ણવર્ગ હોવો જોઈએ અને $0 \le r \le 35$.
$r=5$ માટે,$k^{2} = 4 \Rightarrow k = \pm 2$.
$r=35$ માટે,$k^{2} = 9 \Rightarrow k = \pm 3$.
આમ,કુલ $4$ ક્રમિત જોડીઓ મળે છે.
3
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $a_{1}, a_{2}, a_{3}, \ldots$ એક $G$.$P$. છે જેથી $a_{1} < 0$; $a_{1} + a_{2} = 4$ અને $a_{3} + a_{4} = 16$. જો $\sum_{i=1}^{9} a_{i} = 4 \lambda$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો:
A
$-171$
B
$171$
C
$\frac{511}{3}$
D
$-513$

Solution

(A) આપેલ છે કે $a_{1} + a_{2} = 4$ અને $a_{3} + a_{4} = 16$.
$G$.$P$. હોવાથી,$a_{2} = a_{1}r$ અને $a_{3} = a_{1}r^{2}$,$a_{4} = a_{1}r^{3}$.
$a_{1}(1 + r) = 4$ --- $(1)$
$a_{1}r^{2}(1 + r) = 16$ --- $(2)$
$(2)$ ને $(1)$ વડે ભાગતા,$r^{2} = 4$,તેથી $r = 2$ અથવા $r = -2$.
જો $r = 2$ હોય,તો $a_{1}(1 + 2) = 4 \Rightarrow a_{1} = 4/3 > 0$,જે $a_{1} < 0$ ની શરતનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
તેથી,$r = -2$. $(1)$ માં કિંમત મૂકતા,$a_{1}(1 - 2) = 4$ $\Rightarrow -a_{1} = 4$ $\Rightarrow a_{1} = -4$.
પ્રથમ $9$ પદોનો સરવાળો $S_{9} = a_{1} \frac{r^{9} - 1}{r - 1} = (-4) \frac{(-2)^{9} - 1}{-2 - 1} = (-4) \frac{-512 - 1}{-3} = (-4) \frac{-513}{-3} = (-4) \times 171 = -684$.
આપેલ છે કે $S_{9} = 4 \lambda$,તેથી $4 \lambda = -684 \Rightarrow \lambda = -171$.
4
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $A, B, C$ અને $D$ ચાર અરિક્ત ગણ છે. "જો $A \subseteq B$ અને $B \subseteq D,$ તો $A \subseteq C$" વિધાનનું પ્રતિધનાત્મક (contrapositive) વિધાન શું છે?
A
જો $A \not\subseteq C,$ તો $A \not\subseteq B$ અથવા $B \not\subseteq D$
B
જો $A \not\subseteq C,$ તો $A \not\subseteq B$ અને $B \not\subseteq D$
C
જો $A \subseteq C,$ તો $A \not\subseteq B$ અથવા $B \not\subseteq D$
D
જો $A \not\subseteq C,$ તો $A \subseteq B$ અને $B \subseteq D$

Solution

(A) શરતી વિધાન $p \rightarrow q$ નું પ્રતિધનાત્મક વિધાન $\sim q \rightarrow \sim p$ છે.
આપેલ વિધાન: "જો $A \subseteq B$ અને $B \subseteq D,$ તો $A \subseteq C$."
ધારો કે $p$ એ $(A \subseteq B) \land (B \subseteq D)$ છે અને $q$ એ $(A \subseteq C)$ છે.
નિષેધ $\sim q$ એ $A \not\subseteq C$ છે.
નિષેધ $\sim p$ એ $\sim((A \subseteq B) \land (B \subseteq D))$ છે,જે ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ $(A \not\subseteq B) \lor (B \not\subseteq D)$ થાય છે.
તેથી,પ્રતિધનાત્મક વિધાન છે: "જો $A \not\subseteq C,$ તો $A \not\subseteq B$ અથવા $B \not\subseteq D$."
5
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $3x + 4y = 12\sqrt{2}$ એ ઉપવલય $\frac{x^{2}}{a^{2}} + \frac{y^{2}}{9} = 1$ માટે કોઈ $a \in R$ માટે સ્પર્શક હોય,તો ઉપવલયના નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$4$
B
$2\sqrt{7}$
C
$2\sqrt{5}$
D
$2\sqrt{2}$

Solution

(B) રેખાનું સમીકરણ $3x + 4y = 12\sqrt{2}$ છે,જેને $y = -\frac{3}{4}x + 3\sqrt{2}$ તરીકે લખી શકાય.
$y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,$m = -\frac{3}{4}$ અને $c = 3\sqrt{2}$ મળે.
ઉપવલય $\frac{x^{2}}{a^{2}} + \frac{y^{2}}{b^{2}} = 1$ માટે સ્પર્શકની શરત $c^{2} = a^{2}m^{2} + b^{2}$ છે.
અહીં $b^{2} = 9$ છે. કિંમતો મૂકતા: $(3\sqrt{2})^{2} = a^{2}(-\frac{3}{4})^{2} + 9$.
$18 = a^{2}(\frac{9}{16}) + 9$.
$9 = a^{2}(\frac{9}{16}) \Rightarrow a^{2} = 16$,તેથી $a = 4$.
ઉપવલય $\frac{x^{2}}{16} + \frac{y^{2}}{9} = 1$ છે. $a^{2} > b^{2}$ હોવાથી,ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \sqrt{1 - \frac{9}{16}} = \frac{\sqrt{7}}{4}$.
નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 2 \times 4 \times \frac{\sqrt{7}}{4} = 2\sqrt{7}$ થાય.
6
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
પદાવલિ $(1+x)^{10}+x(1+x)^{9}+x^{2}(1+x)^{8}+\ldots+x^{10}$ માં $x^{7}$ નો સહગુણક શું છે?
A
$120$
B
$330$
C
$210$
D
$420$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ એ સમગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = (1+x)^{10}$,સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{x}{1+x}$,અને $n = 11$ પદો છે.
સરવાળો $S = a \frac{1-r^{n}}{1-r} = (1+x)^{10} \frac{1-(\frac{x}{1+x})^{11}}{1-\frac{x}{1+x}} = (1+x)^{11}-x^{11}$.
આપણે $(1+x)^{11}-x^{11}$ માં $x^{7}$ નો સહગુણક શોધવાનો છે.
$(1+x)^{11}$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $^{11}C_{r} x^{r}$ છે.
$r = 7$ માટે,સહગુણક $^{11}C_{7} = \frac{11!}{7!4!} = 330$ થાય.
7
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^{2}-x-1=0$ ના બીજ છે. જો $p_{k}=(\alpha)^{k}+(\beta)^{k}, k \geq 1$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય નથી?
A
$(p_{1}+p_{2}+p_{3}+p_{4}+p_{5})=26$
B
$p_{5}=11$
C
$p_{3}=p_{5}-p_{4}$
D
$p_{5}=p_{2} \cdot p_{3}$

Solution

(D) સમીકરણ $x^{2}-x-1=0$ માટે,વિએટાના સૂત્રો મુજબ $\alpha+\beta=1$ અને $\alpha\beta=-1$ છે.
$\alpha$ અને $\beta$ બીજ હોવાથી,$\alpha^{2}-\alpha-1=0$ અને $\beta^{2}-\beta-1=0$ થાય.
આને $\alpha^{k-2}$ અને $\beta^{k-2}$ વડે ગુણતા,આપણને $p_{k}=p_{k-1}+p_{k-2}$ સંબંધ મળે છે.
કિંમતો ગણતા:
$p_{1}=1$
$p_{2}=3$
$p_{3}=4$
$p_{4}=7$
$p_{5}=11$
વિકલ્પો તપાસતા:
$A: 1+3+4+7+11 = 26$ (સત્ય)
$B: p_{5}=11$ (સત્ય)
$C: p_{5}-p_{4} = 11-7 = 4 = p_{3}$ (સત્ય)
$D: p_{2} \cdot p_{3} = 3 \cdot 4 = 12 \neq p_{5}$ (અસત્ય)
તેથી,વિકલ્પ $D$ અસત્ય છે.
8
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$x=2y$ રેખા પરના બિંદુઓમાંથી $x=y$ રેખા પર દોરવામાં આવેલા લંબના મધ્યબિંદુઓનો બિંદુપથ શોધો.
A
$2x-3y=0$
B
$7x-5y=0$
C
$5x-7y=0$
D
$3x-2y=0$

Solution

(C) ધારો કે રેખા $x=2y$ પરનું બિંદુ $P(2\alpha, \alpha)$ છે.
ધારો કે $P$ માંથી $x-y=0$ રેખા પર દોરેલો લંબ તેને $Q(\beta, \beta)$ માં મળે છે.
$PQ$ નો ઢાળ $\frac{\alpha-\beta}{2\alpha-\beta}$ છે.
$PQ$ એ $x-y=0$ (ઢાળ $1$) ને લંબ હોવાથી,$PQ$ નો ઢાળ $-1$ થવો જોઈએ.
તેથી,$\frac{\alpha-\beta}{2\alpha-\beta} = -1 \implies \alpha-\beta = -2\alpha+\beta \implies 3\alpha = 2\beta \implies \beta = \frac{3\alpha}{2}$.
ધારો કે $(h, k)$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$h = \frac{2\alpha+\beta}{2} = \frac{2\alpha + \frac{3\alpha}{2}}{2} = \frac{7\alpha}{4}$.
$k = \frac{\alpha+\beta}{2} = \frac{\alpha + \frac{3\alpha}{2}}{2} = \frac{5\alpha}{4}$.
હવે,$\frac{h}{k} = \frac{7\alpha/4}{5\alpha/4} = \frac{7}{5}$.
$5h = 7k \implies 5x-7y=0$.
Solution diagram
9
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $\frac{3+i \sin \theta}{4-i \cos \theta}, \theta \in [0, 2 \pi],$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા હોય,તો $\sin \theta + i \cos \theta$ નો કોણાંક (argument) શું થાય?
A
$-\tan^{-1}\left(\frac{3}{4}\right)$
B
$\tan^{-1}\left(\frac{4}{3}\right)$
C
$\pi - \tan^{-1}\left(\frac{4}{3}\right)$
D
$\pi - \tan^{-1}\left(\frac{3}{4}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $z = \frac{3 + i \sin \theta}{4 - i \cos \theta}$. $z$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવા માટે,તેનો કાલ્પનિક ભાગ શૂન્ય હોવો જોઈએ.
અંશ અને છેદને છેદના અનુબદ્ધ $(4 + i \cos \theta)$ વડે ગુણતા:
$z = \frac{(3 + i \sin \theta)(4 + i \cos \theta)}{16 + \cos^2 \theta} = \frac{12 - \sin \theta \cos \theta + i(3 \cos \theta + 4 \sin \theta)}{16 + \cos^2 \theta}$.
કાલ્પનિક ભાગ $3 \cos \theta + 4 \sin \theta = 0$ હોવાથી,$\tan \theta = -\frac{3}{4}$.
$\sin \theta + i \cos \theta$ નો કોણાંક શોધતા,તે $\pi - \tan^{-1}(\frac{4}{3})$ મળે છે.
10
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે ઉગમબિંદુથી વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-8x-4y+16=0$ પર દોરેલા સ્પર્શકો તેને $A$ અને $B$ બિંદુઓ પર સ્પર્શે છે. તો $(AB)^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{52}{5}$
B
$\frac{32}{5}$
C
$\frac{56}{5}$
D
$\frac{64}{5}$

Solution

(D) વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}-8x-4y+16=0$ છે.
$x^{2}+y^{2}+2gx+2fy+c=0$ સાથે સરખાવતા,$g=-4, f=-2, c=16$ મળે છે.
વર્તુળનું કેન્દ્ર $(-g, -f) = (4, 2)$ છે અને ત્રિજ્યા $R = \sqrt{g^{2}+f^{2}-c} = \sqrt{16+4-16} = \sqrt{4} = 2$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી વર્તુળ પરના સ્પર્શકની લંબાઈ $L = \sqrt{S_{1}} = \sqrt{0^{2}+0^{2}-8(0)-4(0)+16} = \sqrt{16} = 4$ છે.
સ્પર્શક જીવા $AB$ ની લંબાઈનું સૂત્ર $AB = \frac{2LR}{\sqrt{L^{2}+R^{2}}}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$AB = \frac{2 \times 4 \times 2}{\sqrt{4^{2}+2^{2}}} = \frac{16}{\sqrt{16+4}} = \frac{16}{\sqrt{20}} = \frac{16}{2\sqrt{5}} = \frac{8}{\sqrt{5}}$ મળે છે.
તેથી,$(AB)^{2} = \left(\frac{8}{\sqrt{5}}\right)^{2} = \frac{64}{5}$ થાય.
Solution diagram
11
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો આઠ સંખ્યાઓ $3, 7, 9, 12, 13, 20, x$ અને $y$ નો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $10$ અને $25$ હોય,તો $x \cdot y$ ની કિંમત શોધો.
A
$48$
B
$56$
C
$54$
D
$58$

Solution

(C) $8$ સંખ્યાઓનો મધ્યક $10$ છે:
$\frac{3+7+9+12+13+20+x+y}{8} = 10$
$64+x+y = 80$
$x+y = 16$ (સમીકરણ $1$)
વિચરણ $25$ છે:
$\frac{\sum x_i^2}{n} - (\text{મધ્યક})^2 = 25$
$\frac{3^2+7^2+9^2+12^2+13^2+20^2+x^2+y^2}{8} - 10^2 = 25$
$\frac{9+49+81+144+169+400+x^2+y^2}{8} = 125$
$852+x^2+y^2 = 1000$
$x^2+y^2 = 148$ (સમીકરણ $2$)
$(x+y)^2 = x^2+y^2+2xy$ નો ઉપયોગ કરતા:
$16^2 = 148 + 2xy$
$256 = 148 + 2xy$
$2xy = 108$
$xy = 54$
12
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $X = \{n \in N : 1 \leq n \leq 50\}$. જો $A = \{n \in X : n \text{ એ } 2 \text{ નો ગુણક છે}\}$ અને $B = \{n \in X : n \text{ એ } 7 \text{ નો ગુણક છે}\}$,તો $A$ અને $B$ બંનેને સમાવતા $X$ ના સૌથી નાના ઉપગણમાં ઘટકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$29$
B
$26$
C
$31$
D
$34$

Solution

(A) ગણ $X$ માં $50$ ઘટકો છે.
$A = \{2, 4, 6, \dots, 50\}$,તેથી $n(A) = \lfloor 50/2 \rfloor = 25$.
$B = \{7, 14, 21, 28, 35, 42, 49\}$,તેથી $n(B) = \lfloor 50/7 \rfloor = 7$.
$A \cap B$ એ $\text{lcm}(2, 7) = 14$ ના ગુણકો ધરાવે છે,જે $\{14, 28, 42\}$ છે. તેથી,$n(A \cap B) = 3$.
$A$ અને $B$ બંનેને સમાવતો $X$ નો સૌથી નાનો ઉપગણ $A \cup B$ છે.
સૂત્ર $n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B)$ નો ઉપયોગ કરતા,
$n(A \cup B) = 25 + 7 - 3 = 29$.
13
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $\operatorname{Re}\left(\frac{z-1}{2z+i}\right)=1,$ જ્યાં $z=x+iy,$ હોય,તો બિંદુ $(x, y)$ એ
A
વર્તુળ પર આવેલું છે જેનું કેન્દ્ર $\left(-\frac{1}{2},-\frac{3}{2}\right)$ છે
B
વર્તુળ પર આવેલું છે જેનો વ્યાસ $\frac{\sqrt{5}}{2}$ છે
C
સીધી રેખા પર આવેલું છે જેનો ઢાળ $\frac{3}{2}$ છે
D
સીધી રેખા પર આવેલું છે જેનો ઢાળ $-\frac{2}{3}$ છે

Solution

(B) આપેલ છે $\operatorname{Re}\left(\frac{z-1}{2z+i}\right)=1.$
$z=x+iy$ મૂકતા:
$\frac{z-1}{2z+i} = \frac{(x-1)+iy}{2x+i(2y+1)} = \frac{((x-1)+iy)(2x-i(2y+1))}{(2x)^2+(2y+1)^2}$
વાસ્તવિક ભાગ $\frac{2x(x-1)+y(2y+1)}{(2x)^2+(2y+1)^2} = 1$ છે.
$2x^2-2x+2y^2+y = 4x^2+4y^2+4y+1.$
$2x^2+2y^2+2x+3y+1 = 0.$
$x^2+y^2+x+\frac{3}{2}y+\frac{1}{2} = 0.$
આ વર્તુળનું સમીકરણ છે જેનું કેન્દ્ર $\left(-\frac{1}{2}, -\frac{3}{4}\right)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{\left(-\frac{1}{2}\right)^2 + \left(-\frac{3}{4}\right)^2 - \frac{1}{2}} = \frac{\sqrt{5}}{4}$ છે.
વ્યાસ $2r = 2 \times \frac{\sqrt{5}}{4} = \frac{\sqrt{5}}{2}$ થાય.
14
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
પાંચ સંખ્યાઓ $A.P.$ માં છે,જેનો સરવાળો $25$ અને ગુણાકાર $2520$ છે. જો આ પાંચ સંખ્યાઓમાંથી એક સંખ્યા $-\frac{1}{2}$ હોય,તો તેમની વચ્ચેની સૌથી મોટી સંખ્યા કઈ છે?
A
$\frac{21}{2}$
B
$27$
C
$16$
D
$7$

Solution

(C) $A.P.$ માં પાંચ સંખ્યાઓ $(a-2d, a-d, a, a+d, a+2d)$ ધારો.
સરવાળો $25$ આપેલ છે,તેથી $5a = 25$,એટલે કે $a = 5$.
ગુણાકાર $5(25-4d^2)(25-d^2) = 2520$ છે,જેનું સાદુંરૂપ આપતા $(25-4d^2)(25-d^2) = 504$ મળે.
આ સમીકરણ ઉકેલતા $4d^4 - 125d^2 + 121 = 0$ મળે,જેના અવયવો $(4d^2 - 121)(d^2 - 1) = 0$ થાય.
તેથી $d^2 = 1$ અથવા $d^2 = \frac{121}{4}$ મળે.
$d^2 = \frac{121}{4}$ લેતા,$d = \pm \frac{11}{2}$ મળે.
શ્રેણી $-6, -0.5, 5, 10.5, 16$ બને છે.
આથી સૌથી મોટી સંખ્યા $16$ છે.
15
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $y=mx+4$ એ $y^{2}=4x$ અને $x^{2}=2by$ બંને પરવલયોનો સ્પર્શક હોય,તો $b$ ની કિંમત શોધો:
A
$128$
B
$-64$
C
$-128$
D
$-32$

Solution

(C) રેખા $y=mx+4$ એ પરવલય $y^{2}=4x$ નો સ્પર્શક છે. $y=mx+c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $c=4$,સ્પર્શકની શરત $c=\frac{a}{m}$ મુજબ $4=\frac{1}{m}$,તેથી $m=\frac{1}{4}$ મળે છે.
રેખા $y=\frac{1}{4}x+4$ એ પરવલય $x^{2}=2by$ નો પણ સ્પર્શક છે. રેખાના સમીકરણમાંથી $y$ ની કિંમત પરવલયના સમીકરણમાં મૂકતા,$x^{2}=2b(\frac{1}{4}x+4)$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $x^{2}-\frac{b}{2}x-8b=0$ થાય છે.
રેખા સ્પર્શક હોવાથી,આ દ્વિઘાત સમીકરણનો વિવેચક $D$ શૂન્ય થવો જોઈએ.
$D = (-\frac{b}{2})^{2} - 4(1)(-8b) = 0$.
$\frac{b^{2}}{4} + 32b = 0$.
$b^{2} + 128b = 0$.
$b(b+128) = 0$.
$b \neq 0$ હોવાથી,$b=-128$ મળે છે.
16
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો ઉપવલયના નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $6$ હોય અને તેની નિયામિકાઓ વચ્ચેનું અંતર $12$ હોય,તો તેના નાભિલંબની લંબાઈ શોધો.
A
$3$
B
$2\sqrt{3}$
C
$3\sqrt{2}$
D
$\frac{3}{\sqrt{2}}$

Solution

(C) આપેલ છે કે નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 6$,તેથી $ae = 3$ $(1)$.
નિયામિકાઓ વચ્ચેનું અંતર $\frac{2a}{e} = 12$,તેથી $a = 6e$ $(2)$.
$(2)$ ને $(1)$ માં મૂકતા,$6e^2 = 3$,જેનો અર્થ છે કે $e^2 = \frac{1}{2}$,તેથી $e = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
તેથી $a = 6 \times \frac{1}{\sqrt{2}} = 3\sqrt{2}$.
સંબંધ $b^2 = a^2(1 - e^2)$ નો ઉપયોગ કરતા,$b^2 = (3\sqrt{2})^2(1 - \frac{1}{2}) = 18 \times \frac{1}{2} = 9$.
નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2b^2}{a} = \frac{2(9)}{3\sqrt{2}} = \frac{6}{\sqrt{2}} = 3\sqrt{2}$ છે.
17
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$6$-અંકી એવી કુલ કેટલી સંખ્યાઓ છે જેમાં માત્ર અને તમામ પાંચ અંકો $1, 3, 5, 7$ અને $9$ આવે છે?
A
$\frac{5}{2}(6!)$
B
$5^6$
C
$\frac{1}{2}(6!)$
D
$6!$

Solution

(A) $6$-અંકી સંખ્યા બનાવવા માટે જેમાં પાંચેય અંકો $\{1, 3, 5, 7, 9\}$ નો ઉપયોગ થાય,એક અંક બે વાર અને બાકીના ચાર અંકો એક-એક વાર આવવા જોઈએ.
પગલું $1$: $5$ અંકોમાંથી પુનરાવર્તિત થતો અંક પસંદ કરવાની રીત $^5C_1 = 5$ છે.
પગલું $2$: આ $6$ અંકોની ગોઠવણી $\frac{6!}{2!}$ રીતે થઈ શકે.
પગલું $3$: કુલ સંખ્યાઓ $^5C_1 \times \frac{6!}{2!} = 5 \times 360 = 1800$ થાય.
નોંધ: $\frac{5}{2}(6!) = 1800$. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
18
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $(k+1) \tan^{2} x - \sqrt{2} \lambda \tan x = (1-k)$ ના બે વાસ્તવિક બીજ છે,જ્યાં $k(\neq -1)$ અને $\lambda$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. જો $\tan^{2}(\alpha+\beta) = 50$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$
B
$10$
C
$5\sqrt{2}$
D
$10\sqrt{2}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $(k+1) \tan^{2} x - (\sqrt{2} \lambda) \tan x + (k-1) = 0$ છે.
ધારો કે $t = \tan x$. તેથી $(k+1) t^{2} - (\sqrt{2} \lambda) t + (k-1) = 0$.
$\alpha$ અને $\beta$ બીજ હોવાથી,$\tan \alpha$ અને $\tan \beta$ એ આ દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ છે.
બીજનો સરવાળો: $\tan \alpha + \tan \beta = \frac{\sqrt{2} \lambda}{k+1}$.
બીજનો ગુણાકાર: $\tan \alpha \tan \beta = \frac{k-1}{k+1}$.
સૂત્ર $\tan(\alpha+\beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan(\alpha+\beta) = \frac{\frac{\sqrt{2} \lambda}{k+1}}{1 - \frac{k-1}{k+1}} = \frac{\sqrt{2} \lambda}{2} = \frac{\lambda}{\sqrt{2}}$.
આપેલ છે કે $\tan^{2}(\alpha+\beta) = 50$,તેથી $\left(\frac{\lambda}{\sqrt{2}}\right)^{2} = 50$.
$\frac{\lambda^{2}}{2} = 50 \implies \lambda^{2} = 100 \implies \lambda = \pm 10$.
આમ,$\lambda$ ની એક શક્ય કિંમત $10$ છે.
19
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
તાર્કિક વિધાન $(p$ $\Rightarrow q) \wedge (q$ $\Rightarrow \sim p)$ એ કોના સમકક્ષ છે?
A
$p$
B
$q$
C
$\sim p$
D
$\sim q$

Solution

(C) આપેલ તાર્કિક વિધાન $(p$ $\Rightarrow q) \wedge (q$ $\Rightarrow \sim p)$ છે.
ગર્ભિત નિયમ $a \Rightarrow b \equiv \sim a \vee b$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$(\sim p \vee q) \wedge (\sim q \vee \sim p)$
ક્રમના નિયમનો ઉપયોગ કરીને,આપણે તેને આ રીતે લખી શકીએ:
$(\sim p \vee q) \wedge (\sim p \vee \sim q)$
વિભાજનના નિયમ $x \vee (y \wedge z) \equiv (x \vee y) \wedge (x \vee z)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$\sim p \vee (q \wedge \sim q)$
કારણ કે $q \wedge \sim q$ એ વિરોધાભાસ $(C)$ છે:
$\sim p \vee C \equiv \sim p$
તેથી,આ વિધાન $\sim p$ ને સમકક્ષ છે.
20
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
સૌથી મોટો ધન પૂર્ણાંક $k,$ જેના માટે $49^k+1$ એ સરવાળા $49^{125}+49^{124}+\ldots+49^{2}+49+1$ નો અવયવ હોય,તે
A
$32$
B
$60$
C
$63$
D
$65$

Solution

(C) આપેલ સરવાળો એક સમગુણોત્તર શ્રેણી છે: $S = 1 + 49 + 49^2 + \ldots + 49^{125}$.
સમગુણોત્તર શ્રેણીના સરવાળાના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$S = \frac{49^{126}-1}{49-1} = \frac{49^{126}-1}{48}$.
આપણે $49^{126}-1$ ને $(49^{63})^2 - 1^2 = (49^{63}-1)(49^{63}+1)$ તરીકે લખી શકીએ.
આમ,$S = \frac{(49^{63}-1)(49^{63}+1)}{48}$.
$49^k+1$ એ $S$ નો અવયવ બને તે માટે,આપણે જોઈએ છીએ કે $49^{63}+1$ એ $S$ નો અવયવ છે કારણ કે $48$ એ $(49^{63}-1)$ ને ભાગે છે (કારણ કે $49 \equiv 1 \pmod{48}$,તેથી $49^{63} \equiv 1^{63} \equiv 1 \pmod{48}$,જે સૂચવે છે કે $49^{63}-1$ એ $48$ નો ગુણક છે).
તેથી,સૌથી મોટો ધન પૂર્ણાંક $k = 63$ છે.
21
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$\lim\limits_{x \rightarrow 2} \frac{3^{x}+3^{3-x}-12}{3^{-x / 2}-3^{1-x}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$25$
B
$36$
C
$49$
D
$42$

Solution

(B) ધારો કે $L = \lim _{x \rightarrow 2} \frac{3^{x}+3^{3-x}-12}{3^{-x / 2}-3^{1-x}}$.
$t = 3^{x/2}$ આદેશ લેતા,જ્યારે $x \rightarrow 2$,ત્યારે $t \rightarrow 3^{2/2} = 3$.
તેથી $3^x = t^2$ અને $3^{3-x} = \frac{27}{t^2}$.
તેમજ $3^{-x/2} = \frac{1}{t}$ અને $3^{1-x} = \frac{3}{t^2}$.
પદાવલિ નીચે મુજબ થશે:
$L = \lim _{t \rightarrow 3} \frac{t^2 + \frac{27}{t^2} - 12}{\frac{1}{t} - \frac{3}{t^2}} = \lim _{t \rightarrow 3} \frac{\frac{t^4 - 12t^2 + 27}{t^2}}{\frac{t - 3}{t^2}} = \lim _{t \rightarrow 3} \frac{t^4 - 12t^2 + 27}{t - 3}$.
અંશના અવયવ પાડતા: $t^4 - 12t^2 + 27 = (t^2 - 9)(t^2 - 3) = (t - 3)(t + 3)(t^2 - 3)$.
$L = \lim _{t \rightarrow 3} \frac{(t - 3)(t + 3)(t^2 - 3)}{t - 3} = \lim _{t \rightarrow 3} (t + 3)(t^2 - 3)$.
$t = 3$ મૂકતા: $L = (3 + 3)(3^2 - 3) = 6 \times (9 - 3) = 6 \times 6 = 36$.
22
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનું વિચરણ $10$ હોય અને પ્રથમ $m$ બેકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનું વિચરણ $16$ હોય,તો $m + n$ ની કિંમત શોધો.
A
$16$
B
$18$
C
$24$
D
$22$

Solution

(B) પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનું વિચરણ $\frac{n^{2}-1}{12}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $\frac{n^{2}-1}{12} = 10$,તેથી $n^{2}-1 = 120$,એટલે કે $n^{2} = 121$,જેનો અર્થ છે $n = 11$.
પ્રથમ $m$ બેકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ $(2, 4, 6, ..., 2m)$ નું વિચરણ એ પ્રથમ $m$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના વિચરણ કરતા $4$ ગણું હોય છે.
તેથી,વિચરણ $\frac{m^{2}-1}{3}$ છે.
આપેલ છે કે $\frac{m^{2}-1}{3} = 16$,તેથી $m^{2}-1 = 48$,એટલે કે $m^{2} = 49$,જેનો અર્થ છે $m = 7$.
તેથી,$m + n = 7 + 11 = 18$.
23
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો ગુણાકાર $(1+x+x^{2}+\ldots+x^{2n})(1-x+x^{2}-x^{3}+\ldots+x^{2n})$ માં $x$ ના તમામ યુગ્મ ઘાતાંકોના સહગુણકોનો સરવાળો $61$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$30$
B
$26$
C
$22$
D
$20$

Solution

(A) ધારો કે $P(x) = (1+x+x^{2}+\ldots+x^{2n})(1-x+x^{2}-x^{3}+\ldots+x^{2n}) = \sum_{k=0}^{4n} a_k x^k$.
યુગ્મ ઘાતાંકોના સહગુણકોનો સરવાળો $\frac{P(1) + P(-1)}{2}$ દ્વારા મળે છે.
પ્રથમ,$P(1)$ ની ગણતરી કરો:
$P(1) = (1+1+1^{2}+\ldots+1^{2n})(1-1+1^{2}-1^{3}+\ldots+1^{2n}) = (2n+1)(1) = 2n+1$.
ત્યારબાદ,$P(-1)$ ની ગણતરી કરો:
$P(-1) = (1-1+1-1+\ldots+1)(1-(-1)+(-1)^{2}-(-1)^{3}+\ldots+(-1)^{2n}) = (1)(2n+1) = 2n+1$.
યુગ્મ ઘાતાંકોના સહગુણકોનો સરવાળો $= \frac{(2n+1) + (2n+1)}{2} = 2n+1$.
આપેલ છે કે $2n+1 = 61$,તેથી $2n = 60$,એટલે કે $n = 30$.
24
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $A(1,0), B(6,2)$ અને $C(\frac{3}{2}, 6)$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. જો $P$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની અંદરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી ત્રિકોણ $APC, APB$ અને $BPC$ ના ક્ષેત્રફળ સમાન હોય,તો રેખાખંડ $PQ$ ની લંબાઈ શોધો,જ્યાં $Q$ એ બિંદુ $(-\frac{7}{6}, -\frac{1}{3})$ છે.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(B) જો ત્રિકોણ $ABC$ ની અંદરનું બિંદુ $P$ તેને સમાન ક્ષેત્રફળ ધરાવતા ત્રણ ત્રિકોણો $APC, APB$ અને $BPC$ માં વિભાજિત કરે,તો $P$ એ ત્રિકોણ $ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર (centroid) હોવું જોઈએ.
મધ્યકેન્દ્ર $P(x, y)$ ના યામ શિરોબિંદુઓ $A(1, 0), B(6, 2)$ અને $C(\frac{3}{2}, 6)$ ના યામની સરેરાશ દ્વારા મળે છે:
$x = \frac{1 + 6 + 1.5}{3} = \frac{8.5}{3} = \frac{17}{6}$
$y = \frac{0 + 2 + 6}{3} = \frac{8}{3}$
તેથી,$P = (\frac{17}{6}, \frac{8}{3})$.
આપણે $PQ$ નું અંતર શોધવાનું છે જ્યાં $Q = (-\frac{7}{6}, -\frac{1}{3})$:
$PQ = \sqrt{(\frac{17}{6} - (-\frac{7}{6}))^2 + (\frac{8}{3} - (-\frac{1}{3}))^2}$
$PQ = \sqrt{(\frac{24}{6})^2 + (\frac{9}{3})^2}$
$PQ = \sqrt{4^2 + 3^2} = \sqrt{16 + 9} = \sqrt{25} = 5$.
25
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
વક્ર $x^{2}+2xy-3y^{2}=0$ પરના બિંદુ $(2,2)$ આગળના અભિલંબ પર ઉગમબિંદુથી દોરેલા લંબની લંબાઈ કેટલી છે?
A
$4\sqrt{2}$
B
$2\sqrt{2}$
C
$2$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(B) આપેલ વક્ર $x^{2}+2xy-3y^{2}=0$ છે.
$x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા: $2x + 2y + 2x\frac{dy}{dx} - 6y\frac{dy}{dx} = 0$.
બિંદુ $(2,2)$ આગળ: $2(2) + 2(2) + 2(2)\frac{dy}{dx} - 6(2)\frac{dy}{dx} = 0$.
$4 + 4 + 4\frac{dy}{dx} - 12\frac{dy}{dx} = 0 \implies 8 - 8\frac{dy}{dx} = 0 \implies \frac{dy}{dx} = 1$.
બિંદુ $(2,2)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $m_{T} = 1$ છે.
બિંદુ $(2,2)$ આગળ અભિલંબનો ઢાળ $m_{N} = -\frac{1}{m_{T}} = -1$ છે.
બિંદુ $(2,2)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $(y - 2) = -1(x - 2) \implies y - 2 = -x + 2 \implies x + y - 4 = 0$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0,0)$ થી રેખા $x + y - 4 = 0$ નું લંબ અંતર $d = \frac{|ax_{0} + by_{0} + c|}{\sqrt{a^{2} + b^{2}}}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$d = \frac{|0 + 0 - 4|}{\sqrt{1^{2} + 1^{2}}} = \frac{4}{\sqrt{2}} = 2\sqrt{2}$.
26
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો રેખા $y=mx+c$ એ વર્તુળ $(x-3)^{2}+y^{2}=1$ નો સ્પર્શક હોય અને તે રેખા $L_{1}$ ને લંબ હોય,જ્યાં $L_{1}$ એ વર્તુળ $x^{2}+y^{2}=1$ નો બિંદુ $\left(\frac{1}{\sqrt{2}}, \frac{1}{\sqrt{2}}\right)$ આગળનો સ્પર્શક છે,તો
A
$c^{2}-6c+7=0$
B
$c^{2}+6c+7=0$
C
$c^{2}+7c+6=0$
D
$c^{2}-7c+6=0$

Solution

(B) વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}=1$ છે. બિંદુ $P\left(\frac{1}{\sqrt{2}}, \frac{1}{\sqrt{2}}\right)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ વિકલન દ્વારા મળે છે: $2x+2yy'=0 \Rightarrow y' = -\frac{x}{y}$.
$P$ આગળ,ઢાળ $m_{L1} = -\frac{1/\sqrt{2}}{1/\sqrt{2}} = -1$.
રેખા $y=mx+c$ એ $L_{1}$ ને લંબ હોવાથી,તેનો ઢાળ $m = -\frac{1}{m_{L1}} = -\frac{1}{-1} = 1$.
તેથી,રેખા $y=x+c$ અથવા $x-y+c=0$ છે.
આ રેખા વર્તુળ $(x-3)^{2}+y^{2}=1$ નો સ્પર્શક છે,જેનું કેન્દ્ર $(3, 0)$ અને ત્રિજ્યા $r=1$ છે.
કેન્દ્ર $(3, 0)$ થી રેખા $x-y+c=0$ નું લંબ અંતર ત્રિજ્યા જેટલું હોવું જોઈએ:
$\frac{|3-0+c|}{\sqrt{1^{2}+(-1)^{2}}} = 1 \Rightarrow |3+c| = \sqrt{2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(3+c)^{2} = 2$ $\Rightarrow 9+6c+c^{2} = 2$ $\Rightarrow c^{2}+6c+7=0$.
27
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સ્વયંસત્ય (tautology) છે?
A
$\sim(p \vee \sim q) \rightarrow p \vee q$
B
$\sim(p \wedge \sim q) \rightarrow p \vee q$
C
$\sim(p \vee \sim q) \rightarrow p \wedge q$
D
$p \vee(\sim q) \rightarrow p \wedge q$

Solution

(A) જો કોઈ વિધાનનું સત્યતા મૂલ્ય તેના ઘટકોના તમામ શક્ય સત્યતા મૂલ્યો માટે હંમેશા $T$ હોય,તો તે વિધાન સ્વયંસત્ય છે.
વિકલ્પ $A$ તપાસીએ: $\sim(p \vee \sim q) \rightarrow (p \vee q)$.
ડી મોર્ગનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\sim(p \vee \sim q) \equiv \sim p \wedge q$.
તેથી,પદાવલિ $(\sim p \wedge q) \rightarrow (p \vee q)$ બને છે.
આ $\sim(\sim p \wedge q) \vee (p \vee q) \equiv (p \vee \sim q) \vee (p \vee q) \equiv p \vee (\sim q \vee q) \equiv p \vee T \equiv T$ ને સમાન છે.
પરિણામ હંમેશા $T$ હોવાથી,આ વિધાન સ્વયંસત્ય છે.
28
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2020
જો એક $A$.$P$. નું $10$ મું પદ $\frac{1}{20}$ હોય અને તેનું $20$ મું પદ $\frac{1}{10}$ હોય,તો તેના પ્રથમ $200$ પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$50 \frac{1}{4}$
B
$100 \frac{1}{2}$
C
$50$
D
$100$

Solution

(B) ધારો કે પ્રથમ પદ $a$ અને સામાન્ય તફાવત $d$ છે.
આપેલ છે કે $T_{10} = a + 9d = \frac{1}{20} \quad \dots (i)$
આપેલ છે કે $T_{20} = a + 19d = \frac{1}{10} \quad \dots (ii)$
$(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા:
$(a + 19d) - (a + 9d) = \frac{1}{10} - \frac{1}{20}$
$10d = \frac{1}{20} \implies d = \frac{1}{200}$
$d$ ની કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$a + 9(\frac{1}{200}) = \frac{1}{20} \implies a = \frac{10}{200} - \frac{9}{200} = \frac{1}{200}$
હવે,પ્રથમ $200$ પદોનો સરવાળો $S_{200}$:
$S_{200} = \frac{200}{2}[2(\frac{1}{200}) + 199(\frac{1}{200})] = 100[\frac{201}{200}] = \frac{201}{2} = 100 \frac{1}{2}$
29
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $(x+\sqrt{x^{2}-1})^{6}+(x-\sqrt{x^{2}-1})^{6}$ ના વિસ્તરણમાં $x^{4}$ અને $x^{2}$ ના સહગુણકો અનુક્રમે $\alpha$ અને $\beta$ હોય,તો:
A
$\alpha+\beta=60$
B
$\alpha+\beta=30$
C
$\alpha-\beta=-132$
D
$\alpha-\beta=60$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = (x+\sqrt{x^{2}-1})^{6}+(x-\sqrt{x^{2}-1})^{6}$.
દ્વિપદી વિસ્તરણ $(a+b)^n + (a-b)^n = 2[^{n}C_{0}a^n + ^{n}C_{2}a^{n-2}b^2 + ^{n}C_{4}a^{n-4}b^4 + ^{n}C_{6}a^{n-6}b^6]$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = 2[^{6}C_{0}x^{6} + ^{6}C_{2}x^{4}(x^{2}-1) + ^{6}C_{4}x^{2}(x^{2}-1)^{2} + ^{6}C_{6}(x^{2}-1)^{3}]$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$f(x) = 2[1 \cdot x^{6} + 15(x^{6}-x^{4}) + 15x^{2}(x^{4}-2x^{2}+1) + 1(x^{6}-3x^{4}+3x^{2}-1)]$.
$f(x) = 2[x^{6} + 15x^{6}-15x^{4} + 15x^{6}-30x^{4}+15x^{2} + x^{6}-3x^{4}+3x^{2}-1]$.
$f(x) = 2[32x^{6} - 48x^{4} + 18x^{2} - 1]$.
$f(x) = 64x^{6} - 96x^{4} + 36x^{2} - 2$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$\alpha = -96$ અને $\beta = 36$.
તેથી,$\alpha - \beta = -96 - 36 = -132$.
30
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$\lim\limits_{x \rightarrow 0} \frac{\int\limits_{0}^{x} t \sin (10 t) d t}{x}$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$-\frac{1}{5}$
C
$-\frac{1}{10}$
D
$\frac{1}{10}$

Solution

(A) લક્ષ $L = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\int_{0}^{x} t \sin(10t) dt}{x}$ ની ગણતરી કરવા માટે,આપણે જોઈએ છીએ કે તે $\frac{0}{0}$ અનિશ્ચિત સ્વરૂપમાં છે.
$L'H\hat{o}pital$ ના નિયમનો ઉપયોગ કરીને,આપણે અંશ અને છેદનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ.
અંશ માટે $Leibniz$ સંકલન નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{d}{dx} \int_{0}^{x} t \sin(10t) dt = x \sin(10x)$.
છેદ $x$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન $1$ થાય છે.
આમ,લક્ષ $\lim_{x \rightarrow 0} \frac{x \sin(10x)}{1}$ બને છે.
જેમ $x \rightarrow 0$,તેમ $x \sin(10x) \rightarrow 0 \times \sin(0) = 0 \times 0 = 0$.
31
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$20$ અવલોકનોનો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $10$ અને $4$ છે. ફરીથી તપાસતા માલૂમ પડ્યું કે એક અવલોકન $9$ ખોટું હતું અને સાચું અવલોકન $11$ હતું. તો સાચું વિચરણ શોધો.
A
$3.99$
B
$3.98$
C
$4.02$
D
$4.01$

Solution

(A) આપેલ છે $n = 20$,$\text{મધ્યક} = 10$,અને $\text{વિચરણ} = 4$.
$\frac{\sum x_i}{20} = 10 \implies \sum x_i = 200$.
$\frac{\sum x_i^2}{20} - (10)^2 = 4 \implies \frac{\sum x_i^2}{20} = 104 \implies \sum x_i^2 = 2080$.
સાચો અવલોકનોનો સરવાળો $= 200 - 9 + 11 = 202$.
સાચો મધ્યક $= \frac{202}{20} = 10.1$.
સાચો વર્ગોનો સરવાળો $= 2080 - 9^2 + 11^2 = 2080 - 81 + 121 = 2120$.
સાચું વિચરણ $= \frac{\sum x_i^2}{n} - (\text{મધ્યક})^2 = \frac{2120}{20} - (10.1)^2$.
$= 106 - 102.01 = 3.99$.
32
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો એક અતિવલય (hyperbola) બિંદુ $P(10, 16)$ માંથી પસાર થાય છે અને તેના શિરોબિંદુઓ $(\pm 6, 0)$ પર છે,તો $P$ આગળ તેના અભિલંબનું સમીકરણ શું છે?
A
$x + 2y = 42$
B
$3x + 4y = 94$
C
$2x + 5y = 100$
D
$x + 3y = 58$

Solution

(C) અતિવલયનું પ્રમાણિત સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે.
અહીં $a = 6$ હોવાથી,સમીકરણ $\frac{x^2}{36} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ થાય.
બિંદુ $P(10, 16)$ સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{100}{36} - \frac{256}{b^2} = 1$.
$\frac{25}{9} - 1 = \frac{256}{b^2} \implies \frac{16}{9} = \frac{256}{b^2} \implies b^2 = 144$.
અતિવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{36} - \frac{y^2}{144} = 1$ છે.
અભિલંબનું સમીકરણ $\frac{a^2 x}{x_1} + \frac{b^2 y}{y_1} = a^2 + b^2$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{36x}{10} + \frac{144y}{16} = 36 + 144 = 180$.
$3.6x + 9y = 180 \implies 2x + 5y = 100$.
33
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $A$ અને $B$ બે એવી ઘટનાઓ છે કે જેમાંથી બરાબર એક ઘટના બને તેની સંભાવના $\frac{2}{5}$ છે અને $A$ અથવા $B$ બને તેની સંભાવના $\frac{1}{2}$ છે,તો બંને ઘટનાઓ એકસાથે બને તેની સંભાવના શોધો.
A
$0.02$
B
$0.01$
C
$0.20$
D
$0.10$

Solution

(D) ધારો કે $P(A)$ અને $P(B)$ એ ઘટનાઓ $A$ અને $B$ ની સંભાવનાઓ છે.
બરાબર એક ઘટના બને તેની સંભાવના $P(A) + P(B) - 2P(A \cap B) = \frac{2}{5}$ છે.
$A$ અથવા $B$ બને તેની સંભાવના $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) = \frac{1}{2}$ છે.
બીજા સમીકરણમાંથી પ્રથમ સમીકરણ બાદ કરતા:
$(P(A) + P(B) - P(A \cap B)) - (P(A) + P(B) - 2P(A \cap B)) = \frac{1}{2} - \frac{2}{5}$.
$P(A \cap B) = \frac{5 - 4}{10} = \frac{1}{10} = 0.10$.
34
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $S$ એ સમીકરણ $3^{x}(3^{x}-1)+2=|3^{x}-1|+|3^{x}-2|$ ના તમામ વાસ્તવિક ઉકેલોનો ગણ છે. તો $S$
A
ખાલી ગણ છે.
B
ઓછામાં ઓછા ચાર ઘટકો ધરાવે છે.
C
બરાબર બે ઘટકો ધરાવે છે.
D
એક ઘટક ધરાવતો ગણ (singleton) છે.

Solution

(D) ધારો કે $3^{x} = t$,જ્યાં $t > 0$.
સમીકરણ $t(t-1) + 2 = |t-1| + |t-2|$ બને છે.
$t^{2} - t + 2 = |t-1| + |t-2|$.
કિસ્સો-$I$: $0 < t < 1$.
$t^{2} - t + 2 = (1 - t) + (2 - t) = 3 - 2t$.
$t^{2} + t - 1 = 0$.
$t = \frac{-1 \pm \sqrt{1 - 4(1)(-1)}}{2} = \frac{-1 \pm \sqrt{5}}{2}$.
$t > 0$ હોવાથી,$t = \frac{\sqrt{5}-1}{2} \approx 0.618$,જે $0 < t < 1$ નું પાલન કરે છે.
કિસ્સો-$II$: $1 \leq t < 2$.
$t^{2} - t + 2 = (t - 1) + (2 - t) = 1$.
$t^{2} - t + 1 = 0$.
વિવેચક $D = (-1)^{2} - 4(1)(1) = -3 < 0$,તેથી કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
કિસ્સો-$III$: $t \geq 2$.
$t^{2} - t + 2 = (t - 1) + (t - 2) = 2t - 3$.
$t^{2} - 3t + 5 = 0$.
વિવેચક $D = (-3)^{2} - 4(1)(5) = 9 - 20 = -11 < 0$,તેથી કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
આમ,$t$ ની માત્ર એક જ માન્ય કિંમત $t = \frac{\sqrt{5}-1}{2}$ છે.
$3^{x} = \frac{\sqrt{5}-1}{2}$ હોવાથી,$x$ ની માત્ર એક જ વાસ્તવિક કિંમત મળે,જે $x = \log_{3}\left(\frac{\sqrt{5}-1}{2}\right)$ છે.
તેથી,$S$ એ એક ઘટક ધરાવતો ગણ છે.
35
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $\alpha = \frac{-1 + i \sqrt{3}}{2}$. જો $a = (1 + \alpha) \sum_{k=0}^{100} \alpha^{2k}$ અને $b = \sum_{k=0}^{100} \alpha^{3k}$ હોય,તો $a$ અને $b$ એ કયા દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ છે?
A
$x^{2} - 102x + 101 = 0$
B
$x^{2} + 101x + 100 = 0$
C
$x^{2} - 101x + 100 = 0$
D
$x^{2} + 102x + 101 = 0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\alpha = \frac{-1 + i \sqrt{3}}{2} = \omega$,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું ઘનમૂળ છે,જે $\omega^{3} = 1$ અને $1 + \omega + \omega^{2} = 0$ નું પાલન કરે છે.
$a = (1 + \omega) (1 + \omega^{2} + \omega^{4} + \dots + \omega^{200})$ માટે.
$\omega^{3} = 1$ હોવાથી,શ્રેણી $1, \omega^{2}, \omega^{4}, \dots$ દર ત્રણ પદે $1, \omega^{2}, \omega$ તરીકે પુનરાવર્તિત થાય છે. ત્રણ ક્રમિક પદોનો સરવાળો $1 + \omega^{2} + \omega = 0$ થાય છે.
સરવાળામાં કુલ $101$ પદો છે. પ્રથમ $99$ પદોનો સરવાળો $0$ થાય છે. બાકીના બે પદો $100$મું અને $101$મું પદ છે: $1 + \omega^{2}$.
આમ,$a = (1 + \omega)(1 + \omega^{2}) = 1 + \omega^{2} + \omega + \omega^{3} = 0 + 1 = 1$.
$b = \sum_{k=0}^{100} \alpha^{3k} = \sum_{k=0}^{100} (\omega^{3})^{k} = \sum_{k=0}^{100} (1)^{k} = 101$.
બીજ $a = 1$ અને $b = 101$ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $(x - 1)(x - 101) = 0$ એટલે કે $x^{2} - 102x + 101 = 0$ છે.
36
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $\frac{\sqrt{2} \sin \alpha}{\sqrt{1+\cos 2 \alpha}}=\frac{1}{7}$ અને $\sqrt{\frac{1-\cos 2 \beta}{2}}=\frac{1}{\sqrt{10}}$ જ્યાં $\alpha, \beta \in (0, \frac{\pi}{2})$,તો $\tan (\alpha+2 \beta)$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$2.5$
D
$3.5$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\frac{\sqrt{2} \sin \alpha}{\sqrt{1+\cos 2 \alpha}}=\frac{1}{7}$. કારણ કે $1+\cos 2 \alpha = 2 \cos^2 \alpha$,તેથી $\frac{\sqrt{2} \sin \alpha}{\sqrt{2} \cos \alpha} = \tan \alpha = \frac{1}{7}$.
આપેલ છે કે $\sqrt{\frac{1-\cos 2 \beta}{2}}=\frac{1}{\sqrt{10}}$. કારણ કે $1-\cos 2 \beta = 2 \sin^2 \beta$,તેથી $\sin \beta = \frac{1}{\sqrt{10}}$.
$\sin \beta = \frac{1}{\sqrt{10}}$ હોવાથી,$\tan \beta = \frac{1}{3}$ મળે.
સૂત્ર $\tan 2 \beta = \frac{2 \tan \beta}{1-\tan^2 \beta} = \frac{3}{4}$ નો ઉપયોગ કરતા.
અંતે,$\tan (\alpha+2 \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan 2 \beta}{1 - \tan \alpha \tan 2 \beta} = \frac{1/7 + 3/4}{1 - (1/7)(3/4)} = 1$.
37
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે એક રેખા $y=mx$ $(m>0)$ એ પરવલય $y^{2}=x$ ને ઉગમબિંદુ સિવાયના બિંદુ $P$ માં છેદે છે. ધારો કે $P$ આગળનો સ્પર્શક $x$-અક્ષને બિંદુ $Q$ માં મળે છે. જો $\text{area}(\Delta OPQ)=4$ ચોરસ એકમ હોય,તો $m$ ની કિંમત શોધો.
A
$1.5$
B
$0.5$
C
$1.33$
D
$1.67$

Solution

(B) પરવલય $y^2=x$ છે. ધારો કે $P$ એ $(t^2, t)$ છે જ્યાં $t>0$.
રેખા $y=mx$ એ $P(t^2, t)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $t=m(t^2)$,જે $m=1/t$ આપે છે.
$P(t^2, t)$ આગળ $y^2=x$ નો સ્પર્શક $ty = \frac{1}{2}(x+t^2)$ છે.
$x$-અંતઃખંડ $Q$ શોધવા માટે $y=0$ મૂકતા,$0 = \frac{1}{2}(x+t^2)$,તેથી $x = -t^2$. આમ,$Q$ એ $(-t^2, 0)$ છે.
$\Delta OPQ$ ના શિરોબિંદુઓ $O(0, 0)$,$P(t^2, t)$,અને $Q(-t^2, 0)$ છે.
ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_O(y_P-y_Q) + x_P(y_Q-y_O) + x_Q(y_O-y_P)| = 4$.
$\frac{1}{2} |0(t-0) + t^2(0-0) + (-t^2)(0-t)| = 4$.
$\frac{1}{2} |t^3| = 4 \implies t^3 = 8 \implies t = 2$.
$m = 1/t$ હોવાથી,$m = 1/2 = 0.5$ મળે છે.
Solution diagram
38
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2020
સરવાળો,$\sum_{n=1}^{7} \frac{n(n+1)(2n+1)}{4}$ બરાબર છે
A
$521$
B
$663$
C
$504$
D
$429$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{n=1}^{k} n = \frac{k(k+1)}{2}$,$\sum_{n=1}^{k} n^2 = \frac{k(k+1)(2k+1)}{6}$,અને $\sum_{n=1}^{k} n^3 = \left(\frac{k(k+1)}{2}\right)^2$.
આપેલ સરવાળો $\frac{1}{4} \sum_{n=1}^{7} (2n^3 + 3n^2 + n)$ છે.
$k=7$ માટે સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$\sum_{n=1}^{7} n = \frac{7 \times 8}{2} = 28$.
$\sum_{n=1}^{7} n^2 = \frac{7 \times 8 \times 15}{6} = 140$.
$\sum_{n=1}^{7} n^3 = (28)^2 = 784$.
આ કિંમતો મૂકતા:
સરવાળો $= \frac{1}{4} [2(784) + 3(140) + 28] = \frac{1}{4} [1568 + 420 + 28] = \frac{2016}{4} = 504$.
39
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$'EXAMINATION'$ શબ્દના અગિયાર અક્ષરોમાંથી બનાવી શકાય તેવા $4$ અક્ષરના શબ્દોની સંખ્યા (અર્થપૂર્ણ કે અર્થહીન) કેટલી છે?
A
$2252$
B
$2356$
C
$2162$
D
$2454$

Solution

(D) $'EXAMINATION'$ શબ્દમાં $11$ અક્ષરો છે: $A, A, I, I, N, N, E, X, M, T, O$.
અલગ અક્ષરો $A, I, N, E, X, M, T, O$ ($8$ અલગ અક્ષરો) છે.
પુનરાવર્તિત અક્ષરો $A, I, N$ છે (દરેક $2$ વાર).
આપણે $4$ અક્ષરના શબ્દો બનાવવાના છે. કિસ્સાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. બે સમાન એક પ્રકારના અને બે સમાન બીજા પ્રકારના:
પસંદગી: $^3C_2 = 3$ રીતો.
ગોઠવણી: $3 \times \frac{4!}{2!2!} = 18$ રીતો.
$2$. બે સમાન અને બે અલગ:
પસંદગી: $^3C_1 \times ^7C_2 = 63$ રીતો.
ગોઠવણી: $63 \times \frac{4!}{2!} = 756$ રીતો.
$3$. ચારેય અલગ:
પસંદગી: $^8C_4 = 70$ રીતો.
ગોઠવણી: $70 \times 4! = 1680$ રીતો.
કુલ શબ્દોની સંખ્યા = $18 + 756 + 1680 = 2454$.
40
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે રેખા $y=mx$ અને ઉપવલય $2x^{2}+y^{2}=1$ પ્રથમ ચરણમાં બિંદુ $P$ પર છેદે છે. જો આ ઉપવલયના બિંદુ $P$ આગળનો અભિલંબ યામ અક્ષોને $(-\frac{1}{3\sqrt{2}}, 0)$ અને $(0, \beta)$ માં મળે,તો $\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{2\sqrt{2}}{3}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{\sqrt{2}}{3}$

Solution

(D) ઉપવલયનું સમીકરણ $2x^{2}+y^{2}=1$ છે,જેને $\frac{x^{2}}{(1/\sqrt{2})^{2}} + \frac{y^{2}}{1^{2}} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે બિંદુ $P$ એ $(\frac{1}{\sqrt{2}}\cos\theta, \sin\theta)$ છે.
બિંદુ $P$ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ $\frac{ax}{\cos\theta} - \frac{by}{\sin\theta} = a^{2}-b^{2}$ છે,જ્યાં $a=\frac{1}{\sqrt{2}}$ અને $b=1$.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{x}{\sqrt{2}\cos\theta} - \frac{y}{\sin\theta} = -\frac{1}{2}$ મળે છે.
આને $\frac{x}{(-\frac{1}{\sqrt{2}}\cos\theta)} + \frac{y}{(\frac{1}{2}\sin\theta)} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
આપેલા અંતઃખંડો $(-\frac{1}{3\sqrt{2}}, 0)$ અને $(0, \beta)$ સાથે સરખાવતા,$-\frac{1}{\sqrt{2}}\cos\theta = -\frac{1}{3\sqrt{2}} \Rightarrow \cos\theta = \frac{1}{3}$.
$\sin^{2}\theta = 1 - \frac{1}{9} = \frac{8}{9}$ હોવાથી,$\sin\theta = \frac{2\sqrt{2}}{3}$ મળે.
તેથી,$\beta = \frac{1}{2}\sin\theta = \frac{\sqrt{2}}{3}$.
41
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એવું છે કે તમામ $x \in R$ માટે,પદો $(2^{1+x}+2^{1-x})$,$f(x)$,અને $(3^x+3^{-x})$ એ $A.P.$ માં છે. તો $f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$3$
C
$2$
D
$4$

Solution

(B) આપેલ છે કે $(2^{1+x}+2^{1-x})$,$f(x)$,અને $(3^x+3^{-x})$ એ $A.P.$ માં છે.
$A.P.$ ના ગુણધર્મ મુજબ,$2f(x) = (2^{1+x}+2^{1-x}) + (3^x+3^{-x})$.
$f(x) = \frac{2(2^x+2^{-x}) + (3^x+3^{-x})}{2} = (2^x+2^{-x}) + \frac{1}{2}(3^x+3^{-x})$.
$A.M. \geq G.M.$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા,આપણે જાણીએ છીએ કે $a^x + a^{-x} \geq 2$ જ્યાં $a > 0$.
તેથી,$2^x+2^{-x} \geq 2$ અને $3^x+3^{-x} \geq 2$.
આમ,$f(x) \geq 2 + \frac{1}{2}(2) = 2 + 1 = 3$.
$f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $3$ છે.
42
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $a, b,$ અને $c$ એ અનુક્રમે $^{19}C_{p}, ^{20}C_{q},$ અને $^{21}C_{r}$ ની મહત્તમ કિંમતો હોય,તો
A
$\frac{a}{11} = \frac{b}{22} = \frac{c}{21}$
B
$\frac{a}{10} = \frac{b}{11} = \frac{c}{21}$
C
$\frac{a}{10} = \frac{b}{11} = \frac{c}{42}$
D
$\frac{a}{11} = \frac{b}{22} = \frac{c}{42}$

Solution

(D) $^{n}C_{r}$ ની મહત્તમ કિંમત $^{n}C_{n/2}$ થાય જો $n$ બેકી હોય,અને $^{n}C_{(n-1)/2}$ અથવા $^{n}C_{(n+1)/2}$ થાય જો $n$ એકી હોય.
$a = ^{19}C_{p}$ માટે,મહત્તમ કિંમત $^{19}C_{9} = ^{19}C_{10} = a$ છે.
$b = ^{20}C_{q}$ માટે,મહત્તમ કિંમત $^{20}C_{10} = b$ છે.
$c = ^{21}C_{r}$ માટે,મહત્તમ કિંમત $^{21}C_{10} = ^{21}C_{11} = c$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $b = ^{20}C_{10} = \frac{20}{10} \times ^{19}C_{9} = 2a$.
તેથી $c = ^{21}C_{10} = \frac{21}{11} \times ^{20}C_{10} = \frac{21}{11}b = \frac{21}{11}(2a) = \frac{42a}{11}$.
આમ,$a : b : c = a : 2a : \frac{42a}{11} = 1 : 2 : \frac{42}{11} = 11 : 22 : 42$.
આથી $\frac{a}{11} = \frac{b}{22} = \frac{c}{42}$ મળે છે.
43
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$\lim\limits_{x \rightarrow 0}\left(\frac{3 x^{2}+2}{7 x^{2}+2}\right)^{\frac{1}{x^{2}}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$e^{-1}$
B
$e^2$
C
$e$
D
$e^{-2}$

Solution

(D) લક્ષ $1^{\infty}$ સ્વરૂપમાં છે.
સૂત્ર $\lim_{x \to a} [f(x)]^{g(x)} = e^{\lim_{x \to a} [f(x)-1]g(x)}$ નો ઉપયોગ કરતા:
જરૂરી લક્ષ $= e^{\lim_{x \to 0} \left(\frac{3x^2+2}{7x^2+2} - 1\right) \cdot \frac{1}{x^2}}$
$= e^{\lim_{x \to 0} \left(\frac{3x^2+2 - (7x^2+2)}{7x^2+2}\right) \cdot \frac{1}{x^2}}$
$= e^{\lim_{x \to 0} \left(\frac{-4x^2}{7x^2+2}\right) \cdot \frac{1}{x^2}}$
$= e^{\lim_{x \to 0} \left(\frac{-4}{7x^2+2}\right)}$
$= e^{\frac{-4}{0+2}} = e^{-2} = \frac{1}{e^2}$
44
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે બે બિંદુઓ $A(1, -1)$ અને $B(0, 2)$ છે. જો બિંદુ $P(x', y')$ એવું હોય કે જેથી $\Delta PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $5 \; \text{sq units}$ થાય અને તે રેખા $3x + y - 4\lambda = 0$ પર આવેલું હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$4$
C
$3$
D
$-3$

Solution

(C) રેખા $AB$ નું સમીકરણ જે $(1, -1)$ અને $(0, 2)$ માંથી પસાર થાય છે તે $3x + y - 2 = 0$ છે.
પાયા $AB$ ની લંબાઈ $\sqrt{10}$ છે.
$\Delta PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = 5$.
$\frac{1}{2} \times \sqrt{10} \times h = 5 \Rightarrow h = \sqrt{10}$.
બિંદુ $P$ નું રેખા $AB$ થી લંબ અંતર $\frac{|4\lambda - 2|}{\sqrt{10}} = \sqrt{10}$ છે.
$|4\lambda - 2| = 10 \Rightarrow 4\lambda - 2 = 10$ અથવા $4\lambda - 2 = -10$.
તેથી,$\lambda = 3$ અથવા $\lambda = -2$ મળે છે.
Solution diagram
45
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો સમીકરણ $x^{2}+bx+45=0$ $(b \in R)$ ના બીજ સંકર સંખ્યાઓ હોય અને તેઓ $|z+1|=2\sqrt{10}$ નું સમાધાન કરે,તો
A
$b^{2}-b=42$
B
$b^{2}+b=12$
C
$b^{2}+b=72$
D
$b^{2}-b=30$

Solution

(D) ધારો કે સમીકરણ $x^{2}+bx+45=0$ ના બીજ $z$ અને $\bar{z}$ છે.
બીજ સંકર હોવાથી,વિવેચક $D < 0$,તેથી $b^{2}-4(45) < 0$,જેનો અર્થ છે કે $b^{2} < 180$.
બીજ $z = \frac{-b \pm i\sqrt{180-b^{2}}}{2}$ છે.
આપેલ છે કે $|z+1| = 2\sqrt{10}$,તેથી $|z+1|^{2} = 40$.
ધારો કે $z = x+iy$,તો $x = -b/2$ અને $y = \pm \frac{\sqrt{180-b^{2}}}{2}$.
તેથી,$(x+1)^{2} + y^{2} = 40$.
કિંમતો મૂકતા,$(1 - b/2)^{2} + \frac{180-b^{2}}{4} = 40$.
$1 - b + \frac{b^{2}}{4} + 45 - \frac{b^{2}}{4} = 40$.
$46 - b = 40$,જે $b = 6$ આપે છે.
હવે,$b=6$ માટે વિકલ્પો તપાસતા:
$b^{2}-b = 36-6 = 30$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
46
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
નીચેનામાંથી કયું એક 'tautology' (નિત્યસત્ય) છે?
A
$P \wedge (P \vee Q)$
B
$P \vee (P \wedge Q)$
C
$Q$ $\rightarrow (P \wedge (P$ $\rightarrow Q))$
D
$(P \wedge (P$ $\rightarrow Q))$ $\rightarrow Q$

Solution

(D) નિત્યસત્ય (tautology) એ એક એવું વિધાન છે જે તેના ઘટકોના તમામ શક્ય સત્ય મૂલ્યો માટે હંમેશા સાચું હોય છે.
$1$. $P \wedge (P \vee Q) \equiv P$ માટે,જે નિત્યસત્ય નથી.
$2$. $P \vee (P \wedge Q) \equiv P$ માટે,જે નિત્યસત્ય નથી.
$3$. $Q$ $\rightarrow (P \wedge (P$ $\rightarrow Q)) \equiv \sim Q \vee P$ માટે,જે નિત્યસત્ય નથી.
$4$. $(P \wedge (P$ $\rightarrow Q))$ $\rightarrow Q \equiv (P \wedge Q)$ $\rightarrow Q \equiv \sim P \vee t \equiv t$ માટે.
પરિણામ $t$ (સત્ય) હોવાથી,વિકલ્પ $D$ એ નિત્યસત્ય છે.
47
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
બિંદુ $(0,-1)$ અને પરવલય $x^{2}=4y$ પરના એક બિંદુને જોડતા રેખાખંડનું $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતા બિંદુનો બિંદુપથ શોધો.
A
$9x^{2}-3y=2$
B
$9x^{2}-12y=8$
C
$x^{2}-3y=2$
D
$4x^{2}-3y=2$

Solution

(B) ધારો કે પરવલય $x^{2}=4y$ પરનું બિંદુ $Q(2t, t^{2})$ છે.
ધારો કે બિંદુ $P(h, k)$ એ $A(0, -1)$ અને $Q(2t, t^{2})$ ને જોડતા રેખાખંડનું $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ:
$h = \frac{1(2t) + 2(0)}{1+2} = \frac{2t}{3} \Rightarrow t = \frac{3h}{2}$
$k = \frac{1(t^{2}) + 2(-1)}{1+2} = \frac{t^{2}-2}{3} \Rightarrow 3k = t^{2}-2$
$t = \frac{3h}{2}$ ને $3k = t^{2}-2$ માં મૂકતા:
$3k = \left(\frac{3h}{2}\right)^{2} - 2$
$3k = \frac{9h^{2}}{4} - 2$
$12k = 9h^{2} - 8$
$9h^{2} - 12k = 8$
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $9x^{2}-12y=8$ મળે છે.
Solution diagram
48
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$a$ ની ન્યૂનતમ ધન કિંમત શોધો જેના માટે સમીકરણ $2x^{2} + (a-10)x + \frac{33}{2} = 2a$ ના બીજ વાસ્તવિક હોય.
A
$4$
B
$5$
C
$8$
D
$9$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $2x^{2} + (a-10)x + (\frac{33}{2} - 2a) = 0$ છે.
વાસ્તવિક બીજ માટે,વિવેચક $D \geq 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (a-10)^{2} - 4(2)(\frac{33}{2} - 2a) \geq 0$.
$D = a^{2} - 4a - 32 \geq 0$.
$(a-8)(a+4) \geq 0$.
આ અસમતા $a \in (-\infty, -4] \cup [8, \infty)$ માટે સાચી છે.
આપણે $a$ ની ન્યૂનતમ ધન કિંમત શોધવાની હોવાથી,આપણે $[8, \infty)$ અંતરાલ ધ્યાનમાં લઈશું.
તેથી,ન્યૂનતમ ધન કિંમત $8$ છે.
49
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2020
સરવાળો $\sum_{k=1}^{20}(1+2+3+\ldots+k)$ શું થાય?
A
$1496$
B
$1690$
C
$1540$
D
$1560$

Solution

(C) સરવાળો $\sum_{k=1}^{20} \frac{k(k+1)}{2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના સરવાળાના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$1+2+\ldots+k = \frac{k(k+1)}{2}$.
આપણે $\frac{1}{2} \sum_{k=1}^{20} (k^2 + k)$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$n=20$ માટે સરવાળાના સૂત્રો $\sum_{k=1}^{n} k^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$ અને $\sum_{k=1}^{n} k = \frac{n(n+1)}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sum_{k=1}^{20} k^2 = \frac{20(21)(41)}{6} = 2870$.
$\sum_{k=1}^{20} k = \frac{20(21)}{2} = 210$.
તેથી,કુલ સરવાળો $\frac{1}{2} (2870 + 210) = \frac{1}{2} (3080) = 1540$ થાય.
50
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2020
એક પાત્રમાં $5$ લાલ લખોટીઓ,$4$ કાળી લખોટીઓ અને $3$ સફેદ લખોટીઓ છે. $4$ લખોટીઓ એવી રીતે પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા શોધો કે જેથી તેમાં વધુમાં વધુ $3$ લાલ લખોટીઓ હોય.
A
$540$
B
$450$
C
$420$
D
$490$

Solution

(D) કુલ લખોટીઓની સંખ્યા $= 5 + 4 + 3 = 12$.
$12$ લખોટીઓમાંથી $4$ લખોટીઓ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $= ^{12}C_{4} = 495$.
આપણે એવી રીતો શોધવી છે કે જેમાં વધુમાં વધુ $3$ લાલ લખોટી હોય.
આનો અર્થ એ છે કે: (કુલ રીતો) - (બધી $4$ લખોટીઓ લાલ હોય તેવી રીતો).
$5$ લાલ લખોટીઓમાંથી $4$ લાલ લખોટીઓ પસંદ કરવાની રીતો $= ^{5}C_{4} = 5$.
તેથી,વધુમાં વધુ $3$ લાલ લખોટીઓ હોય તેવી પસંદગીની રીતો $= 495 - 5 = 490$.
51
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$10 \, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા એક ગોળાકાર લોખંડના દડા પર સમાન જાડાઈના બરફનું પડ છે,જે $50 \, cm^3/min$ ના દરે ઓગળે છે. જ્યારે બરફની જાડાઈ $5 \, cm$ હોય,ત્યારે બરફની જાડાઈ ઘટવાનો દર ($cm/min$ માં) કેટલો હશે?
A
$\frac{1}{36\pi}$
B
$\frac{5}{6\pi}$
C
$\frac{1}{9\pi}$
D
$\frac{1}{18\pi}$

Solution

(D) ધારો કે લોખંડના દડાની ત્રિજ્યા $r = 10 \, cm$ છે અને બરફના પડની જાડાઈ $h$ છે.
બરફ સહિત ગોળાની કુલ ત્રિજ્યા $R = 10 + h$ છે.
બરફના પડનું ઘનફળ $V$ એ બરફ સાથેના ગોળાના ઘનફળ અને લોખંડના દડાના ઘનફળ વચ્ચેનો તફાવત છે:
$V = \frac{4}{3}\pi (10 + h)^3 - \frac{4}{3}\pi (10)^3$
સમય $t$ ની સાપેક્ષે બંને બાજુ વિકલન કરતા:
$\frac{dV}{dt} = \frac{4}{3}\pi \cdot 3(10 + h)^2 \cdot \frac{dh}{dt} = 4\pi (10 + h)^2 \frac{dh}{dt}$
આપેલ છે કે બરફ $50 \, cm^3/min$ ના દરે ઓગળે છે,તેથી $\frac{dV}{dt} = -50 \, cm^3/min$.
સમીકરણમાં $h = 5 \, cm$ અને $\frac{dV}{dt} = -50$ મૂકતા:
$-50 = 4\pi (10 + 5)^2 \frac{dh}{dt}$
$-50 = 4\pi (15)^2 \frac{dh}{dt}$
$-50 = 4\pi (225) \frac{dh}{dt}$
$-50 = 900\pi \frac{dh}{dt}$
$\frac{dh}{dt} = -\frac{50}{900\pi} = -\frac{1}{18\pi} \, cm/min$.
આમ,બરફની જાડાઈ ઘટવાનો દર $\frac{1}{18\pi} \, cm/min$ છે.
Solution diagram
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $y=y(x)$ એ $x$ નું વિધેય છે જે $y \sqrt{1-x^{2}}=k-x \sqrt{1-y^{2}}$ નું સમાધાન કરે છે,જ્યાં $k$ અચળાંક છે અને $y(\frac{1}{2})=-\frac{1}{4}$ છે. તો $x=\frac{1}{2}$ આગળ $\frac{dy}{dx}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{5}}{2}$
B
$-\frac{\sqrt{5}}{2}$
C
$\frac{2}{\sqrt{5}}$
D
$-\frac{\sqrt{5}}{4}$

Solution

(B) ધારો કે $x = \sin \theta$ અને $y = \sin \alpha$.
આપેલ સમીકરણ $y \sqrt{1-x^{2}} = k - x \sqrt{1-y^{2}}$ માં કિંમતો મૂકતા:
$\sin \alpha \cos \theta = k - \sin \theta \cos \alpha$
$\sin \alpha \cos \theta + \cos \alpha \sin \theta = k$
$\sin(\alpha + \theta) = k$
$\alpha + \theta = \sin^{-1} k$
પાછી કિંમત મૂકતા,$\sin^{-1} y + \sin^{-1} x = \sin^{-1} k$ મળે.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{1}{\sqrt{1-x^{2}}} + \frac{1}{\sqrt{1-y^{2}}} \frac{dy}{dx} = 0$
$x = \frac{1}{2}$ માટે,$y = -\frac{1}{4}$.
$\sqrt{1-x^{2}} = \sqrt{1 - (\frac{1}{2})^{2}} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
$\sqrt{1-y^{2}} = \sqrt{1 - (-\frac{1}{4})^{2}} = \frac{\sqrt{15}}{4}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{1}{\sqrt{3}/2} + \frac{1}{\sqrt{15}/4} \frac{dy}{dx} = 0$
$\frac{2}{\sqrt{3}} + \frac{4}{\sqrt{15}} \frac{dy}{dx} = 0$
$\frac{dy}{dx} = -\frac{2}{\sqrt{3}} \times \frac{\sqrt{15}}{4} = -\frac{\sqrt{5}}{2}$.
53
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
પ્રદેશ $\{(x, y) \in R^{2} | 4 x^{2} \leq y \leq 8 x+12\}$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$\frac{127}{3}$
B
$\frac{125}{3}$
C
$\frac{124}{3}$
D
$\frac{128}{3}$

Solution

(D) આ પ્રદેશ પરવલય $y = 4x^2$ અને રેખા $y = 8x + 12$ દ્વારા ઘેરાયેલ છે.
છેદબિંદુઓ શોધવા માટે,$4x^2 = 8x + 12$ લો.
$4x^2 - 8x - 12 = 0 \implies x^2 - 2x - 3 = 0$.
$(x - 3)(x + 1) = 0$,તેથી $x = -1$ અને $x = 3$.
છેદબિંદુઓ $A(-1, 4)$ અને $B(3, 36)$ છે.
જરૂરી ક્ષેત્રફળ $x = -1$ થી $x = 3$ સુધી ઉપરના વક્રમાંથી નીચેનો વક્ર બાદ કરીને સંકલન દ્વારા મળે છે:
ક્ષેત્રફળ $= \int_{-1}^{3} (8x + 12 - 4x^2) dx$
$= [4x^2 + 12x - \frac{4x^3}{3}]_{-1}^{3}$
$= (4(9) + 12(3) - \frac{4(27)}{3}) - (4(1) + 12(-1) - \frac{4(-1)}{3})$
$= (36 + 36 - 36) - (4 - 12 + \frac{4}{3})$
$= 36 - (-8 + \frac{4}{3}) = 36 - (-\frac{20}{3}) = 36 + \frac{20}{3} = \frac{108 + 20}{3} = \frac{128}{3}$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
54
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ ત્રણ એકમ સદિશો છે જેથી $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$. જો $\lambda=\vec{a} \cdot \vec{b}+\vec{b} \cdot \vec{c}+\vec{c} \cdot \vec{a}$ અને $\vec{d}=\vec{a} \times \vec{b}+\vec{b} \times \vec{c}+\vec{c} \times \vec{a}$ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(\lambda, \vec{d})$ કોના બરાબર છે?
A
$\left(-\frac{3}{2}, 3 \vec{a} \times \vec{b}\right)$
B
$\left(-\frac{3}{2}, 3 \vec{c} \times \vec{b}\right)$
C
$\left(\frac{3}{2}, 3 \vec{b} \times \vec{c}\right)$
D
$\left(\frac{3}{2}, 3 \vec{a} \times \vec{c}\right)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$ અને $|\vec{a}|=|\vec{b}|=|\vec{c}|=1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}) \cdot (\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}) = 0$.
$|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2+2(\vec{a} \cdot \vec{b}+\vec{b} \cdot \vec{c}+\vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$.
$1+1+1+2\lambda = 0 \Rightarrow 3+2\lambda = 0 \Rightarrow \lambda = -\frac{3}{2}$.
હવે,$\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0} \Rightarrow \vec{a}+\vec{b}=-\vec{c}$.
$\vec{a}$ સાથે ક્રોસ ગુણાકાર લેતા: $\vec{a} \times (\vec{a}+\vec{b}) = \vec{a} \times (-\vec{c}) \Rightarrow \vec{a} \times \vec{b} = \vec{c} \times \vec{a}$.
તે જ રીતે,$\vec{b}$ સાથે ક્રોસ ગુણાકાર લેતા: $(\vec{a}+\vec{b}) \times \vec{b} = (-\vec{c}) \times \vec{b} \Rightarrow \vec{a} \times \vec{b} = \vec{b} \times \vec{c}$.
આમ,$\vec{a} \times \vec{b} = \vec{b} \times \vec{c} = \vec{c} \times \vec{a}$.
તેથી,$\vec{d} = \vec{a} \times \vec{b} + \vec{a} \times \vec{b} + \vec{a} \times \vec{b} = 3(\vec{a} \times \vec{b})$.
ક્રમયુક્ત જોડ $\left(-\frac{3}{2}, 3 \vec{a} \times \vec{b}\right)$ છે.
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
વિધેય $f(x) = x^{3} - 4x^{2} + 8x + 11$ માટે અંતરાલ $x \in [0, 1]$ પર લેગ્રાન્જનું મધ્યકમાન પ્રમેય મુજબ $c$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{\sqrt{7}-2}{3}$
C
$\frac{4-\sqrt{5}}{3}$
D
$\frac{4-\sqrt{7}}{3}$

Solution

(D) લેગ્રાન્જના મધ્યકમાન પ્રમેય મુજબ,ઓછામાં ઓછું એક $c \in (0, 1)$ એવું મળે કે જેથી $f'(c) = \frac{f(b) - f(a)}{b - a}$ થાય.
અહીં $f(x) = x^{3} - 4x^{2} + 8x + 11$ અને અંતરાલ $[0, 1]$ આપેલ છે,તેથી $a = 0$ અને $b = 1$.
$f(0) = 0^{3} - 4(0)^{2} + 8(0) + 11 = 11$.
$f(1) = 1^{3} - 4(1)^{2} + 8(1) + 11 = 16$.
છેદક રેખાનો ઢાળ $\frac{f(1) - f(0)}{1 - 0} = \frac{16 - 11}{1} = 5$.
વિકલન $f'(x) = 3x^{2} - 8x + 8$ મળે.
$f'(c) = 5$ લેતા,$3c^{2} - 8c + 8 = 5$,એટલે કે $3c^{2} - 8c + 3 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$c = \frac{8 \pm \sqrt{64 - 36}}{6} = \frac{8 \pm \sqrt{28}}{6} = \frac{4 \pm \sqrt{7}}{3}$.
$c \in (0, 1)$ હોવાથી,$c = \frac{4 - \sqrt{7}}{3}$ એ યોગ્ય કિંમત છે.
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $\theta_{1}$ અને $\theta_{2}$ એ $(0, 2\pi) - \{\pi\}$ માં $\theta$ ની અનુક્રમે સૌથી નાની અને સૌથી મોટી કિંમતો હોય જે સમીકરણ $2 \cot^{2} \theta - \frac{5}{\sin \theta} + 4 = 0$ નું સમાધાન કરે છે,તો $\int_{\theta_{1}}^{\theta_{2}} \cos^{2} 3\theta \, d\theta$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{3} + \frac{1}{6}$
C
$\frac{\pi}{9}$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $2 \cot^{2} \theta - \frac{5}{\sin \theta} + 4 = 0$.
$\cot^{2} \theta = \frac{1 - \sin^{2} \theta}{\sin^{2} \theta}$ મૂકતા:
$2 \left( \frac{1 - \sin^{2} \theta}{\sin^{2} \theta} \right) - \frac{5}{\sin \theta} + 4 = 0$.
$\sin^{2} \theta$ વડે ગુણતા:
$2(1 - \sin^{2} \theta) - 5 \sin \theta + 4 \sin^{2} \theta = 0$.
$2 \sin^{2} \theta - 5 \sin \theta + 2 = 0$.
અવયવ પાડતા: $(2 \sin \theta - 1)(\sin \theta - 2) = 0$.
તેથી,$\sin \theta = \frac{1}{2}$ (કારણ કે $\sin \theta = 2$ શક્ય નથી).
અંતરાલ $(0, 2\pi) - \{\pi\}$ માં,$\theta = \frac{\pi}{6}$ અને $\theta = \frac{5\pi}{6}$ મળે છે.
અહીં,$\theta_{1} = \frac{\pi}{6}$ અને $\theta_{2} = \frac{5\pi}{6}$.
હવે સંકલન કરતા:
$I = \int_{\pi/6}^{5\pi/6} \frac{1 + \cos 6\theta}{2} \, d\theta = \frac{1}{2} \left[ \theta + \frac{\sin 6\theta}{6} \right]_{\pi/6}^{5\pi/6}$.
$I = \frac{1}{2} \left( \frac{5\pi}{6} - \frac{\pi}{6} \right) = \frac{\pi}{3}$.
57
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $A = [a_{ij}]$ અને $B = [b_{ij}]$ એ બે $3 \times 3$ વાસ્તવિક શ્રેણિકો છે,જ્યાં $b_{ij} = (3)^{(i+j-2)} a_{ji}$,જ્યાં $i, j = 1, 2, 3$. જો $B$ નો નિશ્ચાયક $81$ હોય,તો $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
A
$3$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{81}$
D
$\frac{1}{9}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $b_{ij} = 3^{(i+j-2)} a_{ji}$.
આપણે શ્રેણિક $B$ ને આ રીતે લખી શકીએ:
$B = \begin{bmatrix} a_{11} & 3a_{21} & 9a_{31} \\ 3a_{12} & 9a_{22} & 27a_{32} \\ 9a_{13} & 27a_{23} & 81a_{33} \end{bmatrix}$
હાર અને સ્તંભમાંથી સામાન્ય અવયવો બહાર કાઢતા:
$|B| = (3^0 \cdot 3^1 \cdot 3^2) \cdot \begin{vmatrix} a_{11} & a_{21} & a_{31} \\ a_{12} & 3a_{22} & 9a_{32} \\ a_{13} & 3a_{23} & 9a_{33} \end{vmatrix}$
$|B| = 3^3 \cdot (3^0 \cdot 3^1 \cdot 3^2) \cdot \begin{vmatrix} a_{11} & a_{21} & a_{31} \\ a_{12} & a_{22} & a_{32} \\ a_{13} & a_{23} & a_{33} \end{vmatrix}$
$|B| = 3^3 \cdot 3^3 \cdot |A^T| = 3^6 |A| = 729 |A|$.
આપેલ છે કે $|B| = 81$,તેથી $729 |A| = 81$.
$|A| = \frac{81}{729} = \frac{1}{9}$.
58
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$\alpha$ ની કઈ કિંમત માટે $4 \alpha \int_{-1}^{2} e^{-\alpha |x|} dx = 5$ થાય?
A
$\log_{e}\left(\frac{3}{2}\right)$
B
$\log_{e}\left(\frac{4}{3}\right)$
C
$\log_{e} 2$
D
$\log_{e} \sqrt{2}$

Solution

(C) આપેલ સંકલન $I = \int_{-1}^{2} e^{-\alpha |x|} dx$ છે.
$|x| = -x$ જ્યારે $x < 0$ અને $|x| = x$ જ્યારે $x \ge 0$ હોવાથી,આપણે સંકલનને બે ભાગમાં વહેંચીએ:
$I = \int_{-1}^{0} e^{\alpha x} dx + \int_{0}^{2} e^{-\alpha x} dx$.
સંકલનનું મૂલ્ય મેળવતા:
$I = \left[ \frac{e^{\alpha x}}{\alpha} \right]_{-1}^{0} + \left[ \frac{e^{-\alpha x}}{-\alpha} \right]_{0}^{2} = \left( \frac{1}{\alpha} - \frac{e^{-\alpha}}{\alpha} \right) + \left( \frac{1}{\alpha} - \frac{e^{-2\alpha}}{\alpha} \right) = \frac{2 - e^{-\alpha} - e^{-2\alpha}}{\alpha}$.
હવે,આ કિંમતને $4\alpha I = 5$ માં મૂકતા:
$4\alpha \left( \frac{2 - e^{-\alpha} - e^{-2\alpha}}{\alpha} \right) = 5$.
$4(2 - e^{-\alpha} - e^{-2\alpha}) = 5 \Rightarrow 8 - 4e^{-\alpha} - 4e^{-2\alpha} = 5$.
$4e^{-2\alpha} + 4e^{-\alpha} - 3 = 0$.
ધારો કે $t = e^{-\alpha}$. તેથી $4t^2 + 4t - 3 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા: $t = \frac{-4 \pm \sqrt{16 - 4(4)(-3)}}{8} = \frac{-4 \pm 8}{8}$.
$t = e^{-\alpha} > 0$ હોવાથી,$t = \frac{4}{8} = \frac{1}{2}$ લેતા.
$e^{-\alpha} = \frac{1}{2} \Rightarrow e^{\alpha} = 2 \Rightarrow \alpha = \log_{e} 2$.
59
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $(y^{2}-x) \frac{dy}{dx}=1$ નો ઉકેલ વક્ર છે જે $y(0)=1$ નું સમાધાન કરે છે. આ વક્ર $x$-અક્ષને જે બિંદુએ છેદે છે તેનો $x$-યામ (abscissa) શોધો.
A
$2+e$
B
$2$
C
$2-e$
D
$-e$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $(y^{2}-x) \frac{dy}{dx}=1$.
સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા: $\frac{dx}{dy} = y^{2}-x$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{dx}{dy} + x = y^{2}$.
આ $\frac{dx}{dy} + P(y)x = Q(y)$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(y)=1$ અને $Q(y)=y^{2}$.
સંકલ્યકારક અવયવ ($I$.$F$.) $e^{\int P(y) dy} = e^{\int 1 dy} = e^{y}$ છે.
સામાન્ય ઉકેલ $x \cdot (I.F.) = \int Q(y) \cdot (I.F.) dy + C$ દ્વારા મળે છે.
$x e^{y} = \int y^{2} e^{y} dy + C$.
$\int y^{2} e^{y} dy$ માટે ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા: $\int y^{2} e^{y} dy = y^{2} e^{y} - \int 2y e^{y} dy = y^{2} e^{y} - 2(y e^{y} - e^{y}) = (y^{2}-2y+2)e^{y}$.
તેથી,$x e^{y} = (y^{2}-2y+2)e^{y} + C$.
શરત $y(0)=1$ આપેલ છે,તેથી $x=0$ અને $y=1$ મૂકતા:
$0 \cdot e^{1} = (1^{2}-2(1)+2)e^{1} + C \Rightarrow 0 = (1)e + C \Rightarrow C = -e$.
વક્રનું સમીકરણ $x e^{y} = (y^{2}-2y+2)e^{y} - e$ છે.
$x$-અક્ષ સાથેના છેદબિંદુ માટે,$y=0$ લેતા:
$x e^{0} = (0^{2}-2(0)+2)e^{0} - e \Rightarrow x(1) = 2(1) - e \Rightarrow x = 2-e$.
60
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $f(x)$ એ $5$ ઘાતવાળી બહુપદી છે જેના ક્રાંતિક બિંદુઓ $x=\pm 1$ છે. જો $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \left(2+\frac{f(x)}{x^{3}}\right)=4$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય નથી?
A
$f$ એ અયુગ્મ વિધેય છે
B
$x=1$ એ $f$ નું ન્યૂનતમ બિંદુ છે અને $x=-1$ એ $f$ નું મહત્તમ બિંદુ છે.
C
$x=1$ એ $f$ નું મહત્તમ બિંદુ છે અને $x=-1$ એ $f$ નું ન્યૂનતમ બિંદુ છે.
D
$f(1)-4f(-1)=4$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\lim _{x \rightarrow 0}\left(2+\frac{f(x)}{x^{3}}\right)=4$,તેથી $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{f(x)}{x^{3}}=2$. $f(x)$ એ $5$ ઘાતવાળી બહુપદી હોવાથી,ધારો કે $f(x) = ax^5 + bx^4 + cx^3 + dx^2 + ex + g$. લક્ષનું અસ્તિત્વ હોય અને તે $2$ હોય તે માટે $g=e=d=0$ અને $c=2$ હોવું જોઈએ. તેથી,$f(x) = ax^5 + bx^4 + 2x^3$.
$f'(x) = 5ax^4 + 4bx^3 + 6x^2$.
$x=\pm 1$ એ ક્રાંતિક બિંદુઓ હોવાથી,$f'(1) = 5a + 4b + 6 = 0$ અને $f'(-1) = 5a - 4b + 6 = 0$.
બંનેનો સરવાળો કરતા $10a + 12 = 0 \Rightarrow a = -6/5$ મળે. બાદબાકી કરતા $8b = 0 \Rightarrow b = 0$ મળે.
આમ,$f(x) = 2x^3 - \frac{6}{5}x^5$.
$f'(x) = 6x^2 - 6x^4 = 6x^2(1-x^2) = 6x^2(1-x)(1+x)$.
$x < -1$ માટે,$f'(x) < 0$. $-1 < x < 0$ માટે,$f'(x) > 0$. $0 < x < 1$ માટે,$f'(x) > 0$. $x > 1$ માટે,$f'(x) < 0$.
$x = -1$ આગળ,$f'(x)$ ઋણમાંથી ધન થાય છે,તેથી તે સ્થાનિક ન્યૂનતમ બિંદુ છે.
$x = 1$ આગળ,$f'(x)$ ધનમાંથી ઋણ થાય છે,તેથી તે સ્થાનિક મહત્તમ બિંદુ છે.
વિકલ્પ $B$ જણાવે છે કે $x=1$ એ ન્યૂનતમ બિંદુ છે અને $x=-1$ એ મહત્તમ બિંદુ છે,જે ખોટું છે.
Solution diagram
61
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
એક વર્કશોપમાં પાંચ મશીનો છે અને કોઈપણ એક મશીન એક દિવસમાં બંધ હોવાની સંભાવના $\frac{1}{4}$ છે. જો તે જ દિવસે વધુમાં વધુ બે મશીનો બંધ હોય તેની સંભાવના $\left(\frac{3}{4}\right)^{3} k$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{17}{2}$
B
$4$
C
$\frac{17}{8}$
D
$\frac{17}{4}$

Solution

(C) ધારો કે $X$ એ બંધ મશીનોની સંખ્યા છે. $X$ એ $n = 5$ અને $p = \frac{1}{4}$ સાથે દ્વિપદી વિતરણને અનુસરે છે.
$r$ મશીનો બંધ હોવાની સંભાવના $P(X = r) = ^{5}C_{r} (\frac{1}{4})^{r} (\frac{3}{4})^{5-r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે વધુમાં વધુ $2$ મશીનો બંધ હોય તેની સંભાવના શોધવાની છે,જે $P(X \le 2) = P(X=0) + P(X=1) + P(X=2)$ છે.
$P(X=0) = ^{5}C_{0} (\frac{1}{4})^{0} (\frac{3}{4})^{5} = (\frac{3}{4})^{5}$.
$P(X=1) = ^{5}C_{1} (\frac{1}{4})^{1} (\frac{3}{4})^{4} = 5 \times \frac{1}{4} \times (\frac{3}{4})^{4} = \frac{15}{16} (\frac{3}{4})^{3}$.
$P(X=2) = ^{5}C_{2} (\frac{1}{4})^{2} (\frac{3}{4})^{3} = 10 \times \frac{1}{16} \times (\frac{3}{4})^{3} = \frac{10}{16} (\frac{3}{4})^{3}$.
સરવાળો કરતા: $P(X \le 2) = (\frac{9}{16} + \frac{15}{16} + \frac{10}{16}) (\frac{3}{4})^{3} = \frac{34}{16} (\frac{3}{4})^{3} = \frac{17}{8} (\frac{3}{4})^{3}$.
આને $(\frac{3}{4})^{3} k$ સાથે સરખાવતા,$k = \frac{17}{8}$ મળે છે.
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $x+y+z = 6$,$x+2y+3z = 10$,અને $3x+2y+\lambda z = \mu$ ને બે કરતાં વધુ ઉકેલો હોય,તો $\mu-\lambda^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$11$
B
$12$
C
$13$
D
$15$

Solution

(C) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને બે કરતાં વધુ ઉકેલો હોય,તો તેનો અર્થ એ છે કે તેને અનંત ઉકેલો છે. આ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોય અને સુસંગતતાની શરતનું પાલન થાય.
સહગુણક શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & 2 & \lambda \end{bmatrix}$ છે.
નિશ્ચાયક $|A| = 0$ લેતા:
$|A| = 1(2\lambda - 6) - 1(\lambda - 9) + 1(2 - 6) = 0$
$2\lambda - 6 - \lambda + 9 - 4 = 0$
$\lambda - 1 = 0 \Rightarrow \lambda = 1$.
હવે,અનંત ઉકેલો માટે,અચળ પદના સ્તંભને બદલીને મળતા નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય પણ શૂન્ય હોવું જોઈએ $(D_z = 0)$:
$D_z = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 6 \\ 1 & 2 & 10 \\ 3 & 2 & \mu \end{vmatrix} = 0$
$1(2\mu - 20) - 1(\mu - 30) + 6(2 - 6) = 0$
$2\mu - 20 - \mu + 30 - 24 = 0$
$\mu - 14 = 0 \Rightarrow \mu = 14$.
અંતે,$\mu - \lambda^{2}$ ની ગણતરી કરતા:
$\mu - \lambda^{2} = 14 - (1)^{2} = 14 - 1 = 13$.
63
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો વિધેય $f$ જે $\left(-\frac{1}{3}, \frac{1}{3}\right)$ પર $f(x) = \begin{cases} \frac{1}{x} \log_{e}\left(\frac{1+3x}{1-2x}\right) & x \neq 0 \\ k & x = 0 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય અને તે સતત હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(B) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોવા માટે,$k = \lim_{x \rightarrow 0} f(x)$ થવું જોઈએ.
$k = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{1}{x} \log_{e}\left(\frac{1+3x}{1-2x}\right)$
લઘુગણકના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\log_{e}\left(\frac{a}{b}\right) = \log_{e}(a) - \log_{e}(b)$:
$k = \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\log_{e}(1+3x) - \log_{e}(1-2x)}{x}$
$k = \lim_{x \rightarrow 0} \left( \frac{\log_{e}(1+3x)}{x} - \frac{\log_{e}(1-2x)}{x} \right)$
પ્રમાણિત લક્ષ $\lim_{u \rightarrow 0} \frac{\log_{e}(1+u)}{u} = 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$k = \lim_{x \rightarrow 0} \left( 3 \cdot \frac{\log_{e}(1+3x)}{3x} - (-2) \cdot \frac{\log_{e}(1-2x)}{-2x} \right)$
$k = 3(1) - (-2)(1) = 3 + 2 = 5$.
64
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો બિંદુ $A(1, 0, 3)$ માંથી $B(\alpha, 7, 1)$ માંથી પસાર થતી રેખા પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ $P\left(\frac{5}{3}, \frac{7}{3}, \frac{17}{3}\right)$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$3.5$
B
$4$
C
$4.5$
D
$5$

Solution

(B) ધારો કે $A = (1, 0, 3)$,$B = (\alpha, 7, 1)$,અને $P = \left(\frac{5}{3}, \frac{7}{3}, \frac{17}{3}\right)$.
$P$ એ $A$ માંથી રેખા પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ હોવાથી,સદિશ $\vec{AP}$ એ સદિશ $\vec{BP}$ ને લંબ હોવો જોઈએ.
પ્રથમ,$\vec{AP}$ ના દિકગુણોત્તર શોધો:
$\vec{AP} = \left(\frac{5}{3} - 1, \frac{7}{3} - 0, \frac{17}{3} - 3\right) = \left(\frac{2}{3}, \frac{7}{3}, \frac{8}{3}\right)$.
ત્યારબાદ,$\vec{BP}$ ના દિકગુણોત્તર શોધો:
$\vec{BP} = \left(\frac{5}{3} - \alpha, \frac{7}{3} - 7, \frac{17}{3} - 1\right) = \left(\frac{5}{3} - \alpha, -\frac{14}{3}, \frac{14}{3}\right)$.
$\vec{AP} \perp \vec{BP}$ હોવાથી,તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$\vec{AP} \cdot \vec{BP} = 0$
$\left(\frac{2}{3}\right)\left(\frac{5}{3} - \alpha\right) + \left(\frac{7}{3}\right)\left(-\frac{14}{3}\right) + \left(\frac{8}{3}\right)\left(\frac{14}{3}\right) = 0$
$\frac{2}{3} \left(\frac{5}{3} - \alpha\right) - \frac{98}{9} + \frac{112}{9} = 0$
$\frac{2}{3} \left(\frac{5}{3} - \alpha\right) + \frac{14}{9} = 0$
$9$ વડે ગુણતા:
$6 \left(\frac{5}{3} - \alpha\right) + 14 = 0$
$10 - 6\alpha + 14 = 0$
$24 = 6\alpha$
$\alpha = 4$.
Solution diagram
65
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $g(x)=x^{2}+x-1$ અને $(g \circ f)(x)=4 x^{2}-10 x+5$ હોય,તો $f\left(\frac{5}{4}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{2}$
B
$-\frac{1}{2}$
C
$-\frac{3}{2}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $g(x) = x^{2} + x - 1$ અને $(g \circ f)(x) = g(f(x)) = 4x^{2} - 10x + 5$.
ધારો કે $f(x) = y$. તો $g(y) = y^{2} + y - 1 = 4x^{2} - 10x + 5$.
$y^{2} + y - 6 = 4x^{2} - 10x$.
$y$ માટે ઉકેલવા માટે,આપણે $y^{2} + y$ માટે પૂર્ણવર્ગ બનાવીએ:
$(y + \frac{1}{2})^{2} - \frac{1}{4} - 6 = 4x^{2} - 10x$.
$(y + \frac{1}{2})^{2} = 4x^{2} - 10x + \frac{25}{4} = (2x - \frac{5}{2})^{2}$.
વર્ગમૂળ લેતા,$y + \frac{1}{2} = \pm(2x - \frac{5}{2})$.
કિસ્સો $1$: $f(x) = 2x - \frac{5}{2} - \frac{1}{2} = 2x - 3$.
કિસ્સો $2$: $f(x) = -2x + \frac{5}{2} - \frac{1}{2} = -2x + 2$.
$f(x) = 2x - 3$ માટે,$f(\frac{5}{4}) = 2(\frac{5}{4}) - 3 = \frac{5}{2} - 3 = -\frac{1}{2}$.
$f(x) = -2x + 2$ માટે,$f(\frac{5}{4}) = -2(\frac{5}{4}) + 2 = -\frac{5}{2} + 2 = -\frac{1}{2}$.
આમ,$f(\frac{5}{4}) = -\frac{1}{2}$.
66
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $y(\alpha)=\sqrt{2\left(\frac{\tan \alpha+\cot \alpha}{1+\tan ^{2} \alpha}\right)+\frac{1}{\sin ^{2} \alpha}}$ જ્યાં $\alpha \in\left(\frac{3 \pi}{4}, \pi\right)$ હોય,તો $\alpha=\frac{5 \pi}{6}$ આગળ $\frac{d y}{d \alpha}$ શોધો.
A
$4$
B
$-\frac{1}{4}$
C
$\frac{4}{3}$
D
$-4$

Solution

(A) આપેલ છે $y(\alpha)=\sqrt{2\left(\frac{\tan \alpha+\cot \alpha}{\sec^2 \alpha}\right)+\csc^2 \alpha}$.
$1+\tan^2 \alpha = \sec^2 \alpha$ હોવાથી,$y(\alpha)=\sqrt{2\left(\frac{\frac{\sin \alpha}{\cos \alpha}+\frac{\cos \alpha}{\sin \alpha}}{\frac{1}{\cos^2 \alpha}}\right)+\csc^2 \alpha}$.
વર્ગમૂળની અંદરના પદનું સાદું રૂપ આપતા: $2\left(\frac{\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha}{\sin \alpha \cos \alpha}\right) \cdot \cos^2 \alpha + \csc^2 \alpha = 2\frac{\cos \alpha}{\sin \alpha} + \csc^2 \alpha = 2\cot \alpha + \csc^2 \alpha$.
નોંધો કે $2\cot \alpha + \csc^2 \alpha = 2\cot \alpha + 1 + \cot^2 \alpha = (1+\cot \alpha)^2$.
તેથી,$y(\alpha) = \sqrt{(1+\cot \alpha)^2} = |1+\cot \alpha|$.
$\alpha \in \left(\frac{3\pi}{4}, \pi\right)$ માટે,$\cot \alpha < -1$,તેથી $1+\cot \alpha < 0$.
તેથી,$y(\alpha) = -(1+\cot \alpha) = -1 - \cot \alpha$.
$\alpha$ ની સાપેક્ષ વિકલન કરતા: $\frac{dy}{d\alpha} = -(-\csc^2 \alpha) = \csc^2 \alpha$.
$\alpha = \frac{5\pi}{6}$ આગળ,$\csc \alpha = \csc \frac{5\pi}{6} = 2$.
તેથી,$\frac{dy}{d\alpha} = (2)^2 = 4$.
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણ $x^{2}+x+1=0$ નું એક બીજ છે અને શ્રેણિક $A=\frac{1}{\sqrt{3}}\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & \alpha & \alpha^{2} \\ 1 & \alpha^{2} & \alpha^{4} \end{bmatrix}$ છે,તો શ્રેણિક $A^{31}$ બરાબર શું થાય?
A
$A^{3}$
B
$A$
C
$A^{2}$
D
$I_{3}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $x^{2}+x+1=0$ ના બીજ એકમના સંકર ઘનમૂળ $\omega$ અને $\omega^{2}$ છે. ધારો કે $\alpha = \omega$. તો $\alpha^{2} = \omega^{2}$ અને $\alpha^{4} = \omega^{4} = \omega$ થાય.
શ્રેણિક $A$ એ $A = \frac{1}{\sqrt{3}} \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & \omega & \omega^{2} \\ 1 & \omega^{2} & \omega \end{bmatrix}$ બને છે.
$A^{2} = A \cdot A = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & \omega & \omega^{2} \\ 1 & \omega^{2} & \omega \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & \omega & \omega^{2} \\ 1 & \omega^{2} & \omega \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{bmatrix}$ મળે છે.
હવે,$A^{4} = A^{2} \cdot A^{2} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = I_{3}$ થાય.
તેથી,$A^{4} = I_{3}$ હોવાથી,$A^{31} = A^{28} \cdot A^{3} = (A^{4})^{7} \cdot A^{3} = I_{3}^{7} \cdot A^{3} = A^{3}$ થાય.
68
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
એક નિષ્પક્ષ સિક્કાને $5$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે. ધારો કે ચલ $X$ ને $k$ કિંમત આપવામાં આવે છે જ્યારે $k=3, 4, 5$ માટે $k$ ક્રમિક છાપ મળે છે,અન્યથા $X$ ની કિંમત $-1$ લેવામાં આવે છે. તો $X$ ની અપેક્ષિત કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{16}$
B
$-\frac{3}{16}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$-\frac{1}{8}$

Solution

(C) કુલ પરિણામો $= 2^5 = 32$ છે.
$k=5$ માટે: ${HHHHH}$,તેથી $P(X=5) = \frac{1}{32}$.
$k=4$ માટે: ${HHHHT, THHHH}$,તેથી $P(X=4) = \frac{2}{32}$.
$k=3$ માટે: ${HHHTH, HHHTT, THHHT, TTHHH, HTHHH}$,તેથી $P(X=3) = \frac{5}{32}$.
$X=-1$ માટે: બાકીના પરિણામો $32 - (1 + 2 + 5) = 24$,તેથી $P(X=-1) = \frac{24}{32}$.
અપેક્ષિત કિંમત $E[X] = \sum x P(x) = (5 \times \frac{1}{32}) + (4 \times \frac{2}{32}) + (3 \times \frac{5}{32}) + (-1 \times \frac{24}{32})$
$E[X] = \frac{5 + 8 + 15 - 24}{32} = \frac{28 - 24}{32} = \frac{4}{32} = \frac{1}{8}$.
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
વર્તુળ $x^{2}+y^{2}=2$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ,જે પરવલય $y^{2}=x$ અને રેખા $y=x$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશમાં સામાન્ય નથી,તે શોધો.
A
$\frac{1}{3}(12 \pi-1)$
B
$\frac{1}{6}(12 \pi-1)$
C
$\frac{1}{6}(24 \pi-1)$
D
$\frac{1}{3}(6 \pi-1)$

Solution

(B) વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}=2$ છે,તેથી તેની ત્રિજ્યા $r = \sqrt{2}$ છે. વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $\pi r^{2} = \pi(\sqrt{2})^{2} = 2\pi$ થાય.
પરવલય $y^{2}=x$ અને રેખા $y=x$ ના છેદબિંદુઓ શોધવા માટે $y^{2}=x$ અને $y=x$ ને સરખાવતા $x^{2}=x$ મળે,એટલે કે $x(x-1)=0$,તેથી $x=0$ અને $x=1$ મળે. છેદબિંદુઓ $(0,0)$ અને $(1,1)$ છે.
પરવલય અને રેખા દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $A$ નીચે મુજબ છે:
$A = \int_{0}^{1} (\sqrt{x} - x) dx$
$A = \left[ \frac{2}{3}x^{3/2} - \frac{x^{2}}{2} \right]_{0}^{1} = \frac{2}{3} - \frac{1}{2} = \frac{4-3}{6} = \frac{1}{6}$.
માગેલ ક્ષેત્રફળ એ વર્તુળના ક્ષેત્રફળમાંથી સામાન્ય ક્ષેત્રફળ $A$ બાદ કરવાથી મળે:
$\text{માગેલ ક્ષેત્રફળ} = 2\pi - \frac{1}{6} = \frac{12\pi - 1}{6} = \frac{1}{6}(12\pi - 1)$.
Solution diagram
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $x^{k}+y^{k}=a^{k}$ જ્યાં $a, k > 0$. જો $\frac{dy}{dx}+\left(\frac{y}{x}\right)^{\frac{1}{3}}=0$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{4}{3}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^{k}+y^{k}=a^{k}$ છે.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$k x^{k-1} + k y^{k-1} \frac{dy}{dx} = 0$.
$k$ વડે ભાગતા ($k > 0$ હોવાથી):
$x^{k-1} + y^{k-1} \frac{dy}{dx} = 0$.
$\frac{dy}{dx}$ માટે ગોઠવતા:
$\frac{dy}{dx} = -\frac{x^{k-1}}{y^{k-1}} = -\left(\frac{x}{y}\right)^{k-1}$.
આપણને આપેલ છે કે $\frac{dy}{dx} + \left(\frac{y}{x}\right)^{\frac{1}{3}} = 0$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{dy}{dx} = -\left(\frac{y}{x}\right)^{\frac{1}{3}} = -\left(\frac{x}{y}\right)^{-\frac{1}{3}}$.
$\frac{dy}{dx}$ માટેના બંને પદોની સરખામણી કરતા:
$-\left(\frac{x}{y}\right)^{k-1} = -\left(\frac{x}{y}\right)^{-\frac{1}{3}}$.
ઘાતાંકોને સરખાવતા:
$k - 1 = -\frac{1}{3}$.
$k$ માટે ઉકેલતા:
$k = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$.
71
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $e^{y}\left(\frac{dy}{dx}-1\right)=e^{x}$ નો ઉકેલ હોય,જ્યાં $y(0)=0,$ તો $y(1)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2+\log _{e} 2$
B
$2e$
C
$\log _{e} 2$
D
$1+\log _{e} 2$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $e^{y}\left(\frac{dy}{dx}-1\right)=e^{x}$.
આને $e^{y} \frac{dy}{dx} - e^{y} = e^{x}$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે $e^{y} = t$. તેથી,$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$e^{y} \frac{dy}{dx} = \frac{dt}{dx}$ મળે.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને સુરેખ વિકલ સમીકરણ મળે છે: $\frac{dt}{dx} - t = e^{x}$.
સંકલ્યકારક અવયવ ($I$.$F$.) $e^{\int -1 dx} = e^{-x}$ છે.
બંને બાજુ $I$.$F$. વડે ગુણતા,$\frac{d}{dx}(t e^{-x}) = e^{x} \cdot e^{-x} = 1$ મળે.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,$t e^{-x} = x + c$ મળે.
$t = e^{y}$ મૂકતા,$e^{y} e^{-x} = x + c$,એટલે કે $e^{y-x} = x + c$ મળે.
$y(0) = 0$ આપેલ હોવાથી,$x = 0$ અને $y = 0$ મૂકતા: $e^{0-0} = 0 + c \Rightarrow 1 = c$.
તેથી,ઉકેલ $e^{y-x} = x + 1$ છે.
$y(1)$ શોધવા માટે,$x = 1$ મૂકતા: $e^{y-1} = 1 + 1 = 2$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,$y - 1 = \log_{e} 2$.
આમ,$y(1) = 1 + \log_{e} 2$.
72
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
એક સદિશ $\overrightarrow{a} = \alpha \hat{i} + 2 \hat{j} + \beta \hat{k}$ (જ્યાં $\alpha, \beta \in R$) એ સદિશો $\overrightarrow{b} = \hat{i} + \hat{j}$ અને $\overrightarrow{c} = \hat{i} - \hat{j} + 4 \hat{k}$ ના સમતલમાં આવેલો છે. જો $\overrightarrow{a}$ એ $\overrightarrow{b}$ અને $\overrightarrow{c}$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે,તો:
A
$\overrightarrow{a} \cdot \hat{i} + 1 = 0$
B
$\overrightarrow{a} \cdot \hat{i} + 3 = 0$
C
$\overrightarrow{a} \cdot \hat{k} + 4 = 0$
D
$\overrightarrow{a} \cdot \hat{k} - 4 = 0$

Solution

(D) કારણ કે $\overrightarrow{a}$ એ $\overrightarrow{b}$ અને $\overrightarrow{c}$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે છે,તેથી $\overrightarrow{a}$ એ $\overrightarrow{b}$ અને $\overrightarrow{c}$ ની દિશામાં એકમ સદિશોના સરવાળાને સમાંતર હોવો જોઈએ.
પ્રથમ,એકમ સદિશો શોધો:
$\hat{b} = \frac{\overrightarrow{b}}{|\overrightarrow{b}|} = \frac{\hat{i} + \hat{j}}{\sqrt{1^2 + 1^2}} = \frac{\hat{i} + \hat{j}}{\sqrt{2}}$
$\hat{c} = \frac{\overrightarrow{c}}{|\overrightarrow{c}|} = \frac{\hat{i} - \hat{j} + 4 \hat{k}}{\sqrt{1^2 + (-1)^2 + 4^2}} = \frac{\hat{i} - \hat{j} + 4 \hat{k}}{\sqrt{18}} = \frac{\hat{i} - \hat{j} + 4 \hat{k}}{3 \sqrt{2}}$
આમ,$\overrightarrow{a} = \lambda (\hat{b} + \hat{c}) = \lambda \left( \frac{\hat{i} + \hat{j}}{\sqrt{2}} + \frac{\hat{i} - \hat{j} + 4 \hat{k}}{3 \sqrt{2}} \right) = \frac{\lambda}{3 \sqrt{2}} [3(\hat{i} + \hat{j}) + (\hat{i} - \hat{j} + 4 \hat{k})] = \frac{\lambda}{3 \sqrt{2}} (4 \hat{i} + 2 \hat{j} + 4 \hat{k})$.
આને $\overrightarrow{a} = \alpha \hat{i} + 2 \hat{j} + \beta \hat{k}$ સાથે સરખાવતા,આપણી પાસે $y$-ઘટક $2$ છે. તેથી,$\frac{\lambda}{3 \sqrt{2}} \times 2 = 2$,જે આપે છે $\frac{\lambda}{3 \sqrt{2}} = 1$.
તેથી,$\overrightarrow{a} = 4 \hat{i} + 2 \hat{j} + 4 \hat{k}$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$\overrightarrow{a} \cdot \hat{k} = 4$. તેથી,$\overrightarrow{a} \cdot \hat{k} - 4 = 0$.
73
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $f(a+b+1-x)=f(x)$ તમામ $x$ માટે હોય,જ્યાં $a$ અને $b$ નિશ્ચિત ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે,તો $\frac{1}{a+b} \int_{a}^{b} x(f(x)+f(x+1)) dx$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\int_{a+1}^{b+1} f(x) dx$
B
$\int_{a+1}^{b+1} f(x+1) dx$
C
$\int_{a+1}^{b-1} f(x+1) dx$
D
$\int_{a-1}^{b-1} f(x) dx$

Solution

(D) ધારો કે $I = \frac{1}{a+b} \int_{a}^{b} x(f(x)+f(x+1)) dx \quad \dots(1)$
ગુણધર્મ $\int_{a}^{b} g(x) dx = \int_{a}^{b} g(a+b-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{1}{a+b} \int_{a}^{b} (a+b-x)(f(a+b-x)+f(a+b-x+1)) dx$
આપેલ છે કે $f(a+b+1-x) = f(x)$,તેથી $f(a+b-x) = f(x+1)$.
આમ,$I = \frac{1}{a+b} \int_{a}^{b} (a+b-x)(f(x+1)+f(x)) dx \quad \dots(2)$
$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$2I = \frac{1}{a+b} \int_{a}^{b} (a+b)(f(x)+f(x+1)) dx = \int_{a}^{b} (f(x)+f(x+1)) dx$
$f(a+b+1-x) = f(x)$ હોવાથી,$t = a+b+1-x$ લેતા,$dt = -dx$. જ્યારે $x=a, t=b+1$; જ્યારે $x=b, t=a+1$.
$\int_{a}^{b} f(x) dx = \int_{a+1}^{b+1} f(a+b+1-t) dt = \int_{a+1}^{b+1} f(t) dt$.
આમ,$2I = \int_{a}^{b} f(x) dx + \int_{a}^{b} f(x+1) dx = \int_{a+1}^{b+1} f(x+1) dx + \int_{a}^{b} f(x+1) dx$. આનું સાદું રૂપ $I = \int_{a}^{b} f(x+1) dx = \int_{a-1}^{b-1} f(x) dx$ થાય છે.
74
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે વિધેય $f:[-7,0] \rightarrow R$ એ $[-7,0]$ પર સતત છે અને $(-7,0)$ પર વિકલનીય છે. જો $f(-7)=-3$ અને તમામ $x \in (-7,0)$ માટે $f'(x) \leq 2$ હોય,તો આવા તમામ વિધેયો $f$ માટે,$f(-1)+f(0)$ એ કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$[-6, 20]$
B
$(-\infty, 20]$
C
$(-\infty, 11]$
D
$[-3, 11]$

Solution

(B) અંતરાલ $[-7, -1]$ પર મધ્યકમાન પ્રમેય $(LMVT)$ નો ઉપયોગ કરતા,કોઈ $c_1 \in (-7, -1)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેથી $\frac{f(-1) - f(-7)}{-1 - (-7)} = f'(c_1)$ થાય.
આપેલ છે કે $f'(x) \leq 2$,તેથી $\frac{f(-1) - (-3)}{6} \leq 2$,જે સૂચવે છે કે $f(-1) + 3 \leq 12$,એટલે કે $f(-1) \leq 9$.
અંતરાલ $[-7, 0]$ પર મધ્યકમાન પ્રમેય $(LMVT)$ નો ઉપયોગ કરતા,કોઈ $c_2 \in (-7, 0)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેથી $\frac{f(0) - f(-7)}{0 - (-7)} = f'(c_2)$ થાય.
આપેલ છે કે $f'(x) \leq 2$,તેથી $\frac{f(0) - (-3)}{7} \leq 2$,જે સૂચવે છે કે $f(0) + 3 \leq 14$,એટલે કે $f(0) \leq 11$.
આ બંને અસમતાઓનો સરવાળો કરતા,આપણને $f(-1) + f(0) \leq 9 + 11 = 20$ મળે છે.
કારણ કે $f(-1)$ અને $f(0)$ ની કિંમત ગમે તેટલી નાની હોઈ શકે છે,તેથી અંતરાલ $(-\infty, 20]$ છે.
75
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $2x + 2ay + az = 0$,$2x + 3by + bz = 0$,અને $2x + 4cy + cz = 0$,જ્યાં $a, b, c \in R$ શૂન્યતર અને ભિન્ન છે,ને શૂન્યતર ઉકેલ હોય,તો:
A
$a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે.
B
$a + b + c = 0$
C
$a, b, c$ એ $G.P.$ માં છે.
D
$\frac{1}{a}, \frac{1}{b}, \frac{1}{c}$ એ $A.P.$ માં છે.

Solution

(D) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને શૂન્યતર ઉકેલ હોય તે માટે સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
નિશ્ચાયક નીચે મુજબ છે:
$\begin{vmatrix} 2 & 2a & a \\ 2 & 3b & b \\ 2 & 4c & c \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ સ્તંભમાંથી $2$ સામાન્ય લેતા:
$2 \begin{vmatrix} 1 & 2a & a \\ 1 & 3b & b \\ 1 & 4c & c \end{vmatrix} = 0$
હાર પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$2 \begin{vmatrix} 1 & 2a & a \\ 0 & 3b-2a & b-a \\ 0 & 4c-2a & c-a \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ સ્તંભને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$(3b-2a)(c-a) - (b-a)(4c-2a) = 0$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$(3bc - 3ab - 2ac + 2a^2) - (4bc - 2ab - 4ac + 2a^2) = 0$
$3bc - 3ab - 2ac + 2a^2 - 4bc + 2ab + 4ac - 2a^2 = 0$
$-bc - ab + 2ac = 0$
$2ac = ab + bc$
બંને બાજુને $abc$ વડે ભાગતા (કારણ કે $a, b, c \neq 0$):
$\frac{2ac}{abc} = \frac{ab}{abc} + \frac{bc}{abc}$
$\frac{2}{b} = \frac{1}{c} + \frac{1}{a}$
આ શરત સૂચવે છે કે $\frac{1}{a}, \frac{1}{b}, \frac{1}{c}$ એ $A.P.$ માં છે.
76
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $S$ એ એવા બિંદુઓનો ગણ છે જ્યાં વિધેય $f(x) = |2 - |x - 3||, x \in R,$ વિકલનીય નથી. તો $\sum_{x \in S} f(f(x))$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) વિધેય $f(x) = |2 - |x - 3||$ દ્વારા આપવામાં આવેલ છે.
પ્રથમ,આપણે તે બિંદુઓ શોધીએ છીએ જ્યાં $f(x)$ વિકલનીય નથી. વિધેય $g(x) = |x - 3|$ એ $x = 3$ આગળ વિકલનીય નથી. વિધેય $h(x) = 2 - |x - 3|$ એ $x = 3$ આગળ વિકલનીય નથી. વિધેય $f(x) = |h(x)|$ ત્યાં વિકલનીય નથી જ્યાં $h(x) = 0$ હોય અથવા જ્યાં $h(x)$ વિકલનીય ન હોય.
$h(x) = 0$ લેતા,આપણને $2 - |x - 3| = 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $|x - 3| = 2$,તેથી $x - 3 = 2$ અથવા $x - 3 = -2$. આમ,$x = 5$ અથવા $x = 1$.
તેથી,$S$ એ બિંદુઓનો ગણ છે જ્યાં $f(x)$ વિકલનીય નથી,એટલે કે $S = \{1, 3, 5\}$.
હવે,દરેક $x \in S$ માટે આપણે $f(f(x))$ ની ગણતરી કરીએ:
$x = 1$ માટે: $f(1) = |2 - |1 - 3|| = |2 - 2| = 0$. તેથી $f(f(1)) = f(0) = |2 - |0 - 3|| = |2 - 3| = 1$.
$x = 3$ માટે: $f(3) = |2 - |3 - 3|| = |2 - 0| = 2$. તેથી $f(f(3)) = f(2) = |2 - |2 - 3|| = |2 - 1| = 1$.
$x = 5$ માટે: $f(5) = |2 - |5 - 3|| = |2 - 2| = 0$. તેથી $f(f(5)) = f(0) = |2 - |0 - 3|| = |2 - 3| = 1$.
અંતે,$\sum_{x \in S} f(f(x)) = f(f(1)) + f(f(3)) + f(f(5)) = 1 + 1 + 1 = 3$.
Solution diagram
77
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $\vec{a}=\hat{i}-2\hat{j}+\hat{k}$ અને $\vec{b}=\hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$ બે સદિશો છે. જો $\vec{c}$ એવો સદિશ હોય કે જેથી $\vec{b} \times \vec{c}=\vec{b} \times \vec{a}$ અને $\vec{c} \cdot \vec{a}=0$ થાય,તો $\vec{c} \cdot \vec{b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$-1$
C
$-\frac{1}{2}$
D
$-\frac{3}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{b} \times \vec{c} = \vec{b} \times \vec{a}$,તેથી આપણે લખી શકીએ $\vec{b} \times (\vec{c} - \vec{a}) = \vec{0}$.
આનો અર્થ એ છે કે $\vec{c} - \vec{a}$ એ $\vec{b}$ ને સમાંતર છે,તેથી $\vec{c} - \vec{a} = k\vec{b}$ કોઈ અદિશ $k$ માટે.
આમ,$\vec{c} = \vec{a} + k\vec{b}$.
આપેલ છે કે $\vec{c} \cdot \vec{a} = 0$,તેથી $\vec{c}$ ની કિંમત મૂકતા:
$(\vec{a} + k\vec{b}) \cdot \vec{a} = 0 \Rightarrow |\vec{a}|^2 + k(\vec{b} \cdot \vec{a}) = 0$.
માન અને અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$|\vec{a}|^2 = 1^2 + (-2)^2 + 1^2 = 6$.
$\vec{b} \cdot \vec{a} = (1)(1) + (-1)(-2) + (1)(1) = 1 + 2 + 1 = 4$.
આ કિંમતો મૂકતા: $6 + k(4) = 0 \Rightarrow 4k = -6 \Rightarrow k = -\frac{3}{2}$.
હવે,$\vec{c} \cdot \vec{b} = (\vec{a} + k\vec{b}) \cdot \vec{b} = \vec{a} \cdot \vec{b} + k|\vec{b}|^2$.
$|\vec{b}|^2 = 1^2 + (-1)^2 + 1^2 = 3$.
$\vec{c} \cdot \vec{b} = 4 + (-\frac{3}{2})(3) = 4 - \frac{9}{2} = \frac{8-9}{2} = -\frac{1}{2}$.
78
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
પ્રદેશ $\{(x, y) \in R^{2}: x^{2} \leq y \leq 3-2x\}$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$\frac{29}{3}$
B
$\frac{31}{3}$
C
$\frac{34}{3}$
D
$\frac{32}{3}$

Solution

(D) પરવલય $y = x^{2}$ અને રેખા $y = 3 - 2x$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે,આપણે પહેલા તેમના છેદબિંદુઓ શોધીએ,જેના માટે $x^{2} = 3 - 2x$ લઈએ.
$x^{2} + 2x - 3 = 0$
$(x + 3)(x - 1) = 0$
આમ,છેદબિંદુઓ $x = -3$ અને $x = 1$ છે.
ક્ષેત્રફળ $A$ એ $x = -3$ થી $x = 1$ સુધી ઉપરના વક્રમાંથી નીચેના વક્રને બાદ કરીને સંકલન કરવાથી મળે છે:
$A = \int_{-3}^{1} ((3 - 2x) - x^{2}) dx$
$A = [3x - x^{2} - \frac{x^{3}}{3}]_{-3}^{1}$
$A = (3(1) - (1)^{2} - \frac{(1)^{3}}{3}) - (3(-3) - (-3)^{2} - \frac{(-3)^{3}}{3})$
$A = (3 - 1 - \frac{1}{3}) - (-9 - 9 + 9)$
$A = (2 - \frac{1}{3}) - (-9)$
$A = \frac{5}{3} + 9 = \frac{5 + 27}{3} = \frac{32}{3}$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
79
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $I=\int_{1}^{2} \frac{dx}{\sqrt{2x^{3}-9x^{2}+12x+4}},$ હોય,તો
A
$\frac{1}{9} < I^{2} < \frac{1}{8}$
B
$\frac{1}{3} < I^{2} < \frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{9} < I < \frac{1}{8}$
D
$\frac{1}{3} < I < \frac{1}{2}$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = \frac{1}{\sqrt{2x^{3}-9x^{2}+12x+4}}$.
$I$ ની રેન્જ શોધવા માટે,આપણે અંતરાલ $[1, 2]$ પર $g(x) = 2x^{3}-9x^{2}+12x+4$ નું વર્તન તપાસીએ.
$g'(x) = 6x^{2}-18x+12 = 6(x-1)(x-2)$.
અહીં $x \in [1, 2]$ માટે $g'(x) \leq 0$ હોવાથી,$g(x)$ એ $[1, 2]$ પર ઘટતું વિધેય છે.
તેથી,$g(2) \leq g(x) \leq g(1)$.
$g(1) = 2-9+12+4 = 9$.
$g(2) = 16-36+24+4 = 8$.
આમ,$x \in [1, 2]$ માટે $8 \leq g(x) \leq 9$ થાય.
વર્ગમૂળ અને વ્યસ્ત લેતા,$\frac{1}{3} \leq \frac{1}{\sqrt{g(x)}} \leq \frac{1}{\sqrt{8}}$.
$1$ થી $2$ સુધી સંકલન કરતા: $\int_{1}^{2} \frac{1}{3} dx < I < \int_{1}^{2} \frac{1}{\sqrt{8}} dx$.
$\frac{1}{3}(2-1) < I < \frac{1}{\sqrt{8}}(2-1)$.
$\frac{1}{3} < I < \frac{1}{\sqrt{8}}$.
અસમતાનો વર્ગ કરતા: $\frac{1}{9} < I^{2} < \frac{1}{8}$.
80
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $S$ એ $[0,1]$ પર સતત અને $(0,1)$ પર વિકલનીય એવા તમામ વિધેયો $f:[0,1] \rightarrow \mathbb{R}$ નો ગણ છે. તો $S$ માંના દરેક $f$ માટે,$f$ પર આધારિત એવો $c \in (0,1)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી:
A
$|f(c) - f(1)| < (1 - c)|f'(c)|$
B
$|f(c) - f(1)| < |f'(c)|$
C
$|f(c) + f(1)| < (1 + c)|f'(c)|$
D
$\frac{f(1) - f(c)}{1 - c} = f'(a)$,કોઈ $a \in (c, 1)$ માટે

Solution

(D) અંતરાલ $[c, 1]$ પર વિધેય $f$ માટે લેગ્રાન્જ મધ્યકમાન પ્રમેય $(LMVT)$ લાગુ પાડતા,જ્યાં $c \in (0, 1)$,ત્યાં ઓછામાં ઓછું એક બિંદુ $a \in (c, 1)$ એવું મળે કે જેથી $\frac{f(1) - f(c)}{1 - c} = f'(a)$ થાય.
વિકલ્પો $(A)$,$(B)$,અને $(C)$ $S$ માંના તમામ વિધેયો માટે સાચા હોવા જરૂરી નથી. ઉદાહરણ તરીકે,જો $f(x) = k$ (અચળ વિધેય) હોય,તો $f'(x) = 0$ થાય. આ કિસ્સામાં,$|f(c) - f(1)| = 0$ અને $(1 - c)|f'(c)| = 0$ થાય,તેથી અસમતા $|f(c) - f(1)| < (1 - c)|f'(c)|$ એ $0 < 0$ બને છે,જે અસત્ય છે.
વિકલ્પ $(D)$ એ અંતરાલ $[c, 1]$ પર $LMVT$ નો સીધો ઉપયોગ છે,જે સમીકરણનું પાલન કરતા $a \in (c, 1)$ નું અસ્તિત્વ સુનિશ્ચિત કરે છે.
81
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $f:(1,3) \rightarrow R$ એ $f(x)=\frac{x[x]}{1+x^{2}}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેય છે,જ્યાં $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક $\leq x$ દર્શાવે છે. તો $f$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$\left(\frac{3}{5}, \frac{4}{5}\right)$
B
$\left(\frac{2}{5}, \frac{3}{5}\right] \cup \left(\frac{3}{4}, \frac{4}{5}\right)$
C
$\left(\frac{2}{5}, \frac{4}{5}\right]$
D
$\left(\frac{2}{5}, \frac{1}{2}\right) \cup \left(\frac{3}{5}, \frac{4}{5}\right]$

Solution

(D) વિધેય $x \in (1, 3)$ માટે $f(x) = \frac{x[x]}{1+x^2}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
આપણે મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય $[x]$ ના આધારે પ્રદેશને વિભાજિત કરીએ છીએ:
કિસ્સો $1$: $x \in (1, 2)$,ત્યારે $[x] = 1$. તેથી,$f(x) = \frac{x}{1+x^2}$.
$x \in (1, 2)$ માટે,$f'(x) = \frac{1-x^2}{(1+x^2)^2} < 0$. આમ,$f(x)$ એ ઘટતું વિધેય છે.
જ્યારે $x \to 1^+$,$f(x) \to \frac{1}{2}$. જ્યારે $x \to 2^-$,$f(x) \to \frac{2}{5}$. તેથી,$f(x) \in (\frac{2}{5}, \frac{1}{2})$.
કિસ્સો $2$: $x \in [2, 3)$,ત્યારે $[x] = 2$. તેથી,$f(x) = \frac{2x}{1+x^2}$.
$x \in [2, 3)$ માટે,$f'(x) = \frac{2-2x^2}{(1+x^2)^2} < 0$. આમ,$f(x)$ એ ઘટતું વિધેય છે.
$x = 2$ પર,$f(2) = \frac{4}{5}$. જ્યારે $x \to 3^-$,$f(x) \to \frac{3}{5}$. તેથી,$f(x) \in (\frac{3}{5}, \frac{4}{5}]$.
બંને કિસ્સાઓને જોડતા,વિસ્તાર $(\frac{2}{5}, \frac{1}{2}) \cup (\frac{3}{5}, \frac{4}{5}]$ મળે છે.
82
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $\lambda x + 2y + 2z = 5$,$2\lambda x + 3y + 5z = 8$,અને $4x + \lambda y + 6z = 10$ માટે:
A
જ્યારે $\lambda = 2$ હોય ત્યારે અનંત ઉકેલો મળે છે
B
જ્યારે $\lambda = -8$ હોય ત્યારે અનન્ય ઉકેલ મળે છે
C
જ્યારે $\lambda = 8$ હોય ત્યારે કોઈ ઉકેલ મળતો નથી
D
જ્યારે $\lambda = 2$ હોય ત્યારે કોઈ ઉકેલ મળતો નથી

Solution

(D) સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $D$ નીચે મુજબ છે:
$D = \begin{vmatrix} \lambda & 2 & 2 \\ 2\lambda & 3 & 5 \\ 4 & \lambda & 6 \end{vmatrix}$
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$D = \lambda(18 - 5\lambda) - 2(12\lambda - 20) + 2(2\lambda^2 - 12)$
$D = 18\lambda - 5\lambda^2 - 24\lambda + 40 + 4\lambda^2 - 24$
$D = -\lambda^2 - 6\lambda + 16 = -(\lambda + 8)(\lambda - 2) = (\lambda + 8)(2 - \lambda)$
જ્યારે $\lambda = 2$ હોય,ત્યારે $D = 0$ થાય છે. સમીકરણોમાં $\lambda = 2$ મૂકતા:
$2x + 2y + 2z = 5$
$4x + 3y + 5z = 8$
$4x + 2y + 6z = 10$
બીજા સમીકરણમાંથી પ્રથમ સમીકરણના $2$ ગણા બાદ કરતા: $(4x + 3y + 5z) - 2(2x + 2y + 2z) = 8 - 10 \implies -y + z = -2 \implies y - z = 2$.
ત્રીજા સમીકરણમાંથી પ્રથમ સમીકરણના $2$ ગણા બાદ કરતા: $(4x + 2y + 6z) - 2(2x + 2y + 2z) = 10 - 10 \implies -2y + 2z = 0 \implies y - z = 0$.
અહીં $y - z = 2$ અને $y - z = 0$ એ વિરોધાભાસી પરિણામો છે,તેથી $\lambda = 2$ માટે કોઈ ઉકેલ શક્ય નથી.
83
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 9 & 4 \end{bmatrix}$ અને $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $10 A^{-1}$ ની કિંમત શોધો.
A
$4I - A$
B
$A - 6I$
C
$6I - A$
D
$A - 4I$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 9 & 4 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (2 \times 4) - (2 \times 9) = 8 - 18 = -10$ શોધો.
ત્યારબાદ,$A$ નો એડજોઈન્ટ (adj) શોધો: $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -9 & 2 \end{bmatrix}$.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{-10} \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -9 & 2 \end{bmatrix}$.
તેથી,$10 A^{-1} = 10 \times \left( \frac{1}{-10} \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -9 & 2 \end{bmatrix} \right) = -1 \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -9 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -4 & 2 \\ 9 & -2 \end{bmatrix}$.
હવે,વિકલ્પો તપાસતા:
$A - 6I = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 9 & 4 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 6 & 0 \\ 0 & 6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -4 & 2 \\ 9 & -2 \end{bmatrix}$.
આમ,$10 A^{-1} = A - 6I$ થાય છે.
84
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
બિંદુ $(1, 2, 3)$ નું એક સમતલમાં પ્રતિબિંબ $\left(-\frac{7}{3}, -\frac{4}{3}, -\frac{1}{3}\right)$ છે. નીચેનામાંથી કયું બિંદુ આ સમતલ પર આવેલું છે?
A
$(-1, -1, -1)$
B
$(-1, -1, 1)$
C
$(1, 1, 1)$
D
$(1, -1, 1)$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુ $P(1, 2, 3)$ છે અને તેનું પ્રતિબિંબ $P'\left(-\frac{7}{3}, -\frac{4}{3}, -\frac{1}{3}\right)$ છે.
$PP'$ નું મધ્યબિંદુ $M$ સમતલ પર આવેલું છે:
$M = \left(\frac{1 - \frac{7}{3}}{2}, \frac{2 - \frac{4}{3}}{2}, \frac{3 - \frac{1}{3}}{2}\right) = \left(-\frac{2}{3}, \frac{1}{3}, \frac{4}{3}\right)$.
સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ એ સદિશ $\vec{PP'}$ દ્વારા મળે છે:
$\vec{n} = \vec{PP'} = \left(-\frac{7}{3} - 1, -\frac{4}{3} - 2, -\frac{1}{3} - 3\right) = \left(-\frac{10}{3}, -\frac{10}{3}, -\frac{10}{3}\right)$.
આપણે અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = (1, 1, 1)$ લઈ શકીએ.
સમતલનું સમીકરણ $1(x - (-\frac{2}{3})) + 1(y - \frac{1}{3}) + 1(z - \frac{4}{3}) = 0$ છે.
$x + \frac{2}{3} + y - \frac{1}{3} + z - \frac{4}{3} = 0 \implies x + y + z - 1 = 0 \implies x + y + z = 1$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$(1, -1, 1)$ માટે,$1 + (-1) + 1 = 1$. તેથી,બિંદુ $(1, -1, 1)$ સમતલ પર આવેલું છે.
85
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
વક્રોના કુળ $x^{2}=4 b(y+b), b \in R,$ નું વિકલ સમીકરણ છે
A
$x(y^{\prime})^{2} = x + 2yy^{\prime}$
B
$x(y^{\prime})^{2} = 2yy^{\prime} - x$
C
$xy^{\prime\prime} = y^{\prime}$
D
$x(y^{\prime})^{2} = x - 2yy^{\prime}$

Solution

(A) આપેલ વક્રોના કુળનું સમીકરણ: $x^{2} = 4b(y+b)$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$2x = 4b y^{\prime}$
$b = \frac{2x}{4y^{\prime}} = \frac{x}{2y^{\prime}}$.
$b$ ની કિંમત મૂળ સમીકરણમાં મૂકતા:
$x^{2} = 4 \left( \frac{x}{2y^{\prime}} \right) \left( y + \frac{x}{2y^{\prime}} \right)$.
પદનું સાદુંરૂપ આપતા:
$x^{2} = \frac{2x}{y^{\prime}} \left( \frac{2yy^{\prime} + x}{2y^{\prime}} \right)$.
$x^{2} = \frac{2x(2yy^{\prime} + x)}{2(y^{\prime})^{2}}$.
$x^{2} = \frac{x(2yy^{\prime} + x)}{(y^{\prime})^{2}}$.
$x$ વડે ભાગતા ($x \neq 0$ ધારતા):
$x(y^{\prime})^{2} = 2yy^{\prime} + x$.
86
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $f(x)$ એ $3$ ઘાતવાળી બહુપદી છે,જ્યાં $f(-1)=10$,$f(1)=-6$,$f(x)$ ને $x=-1$ આગળ ક્રાંતિક બિંદુ છે અને $f^{\prime}(x)$ ને $x=1$ આગળ ક્રાંતિક બિંદુ છે. તો $f(x)$ ને $x=$ આગળ સ્થાનિક ન્યૂનતમ મૂલ્ય મળે છે.
A
$4$
B
$3$
C
$6$
D
$9$

Solution

(B) ધારો કે $f(x)$ એ $3$ ઘાતની બહુપદી છે,તેથી $f^{\prime \prime}(x)$ એ સુરેખ વિધેય છે. $f^{\prime}(x)$ ને $x=1$ આગળ ક્રાંતિક બિંદુ હોવાથી $f^{\prime \prime}(1)=0$ થાય. તેથી,$f^{\prime \prime}(x) = \lambda(x-1)$.
$f^{\prime \prime}(x)$ નું સંકલન કરતા,$f^{\prime}(x) = \frac{\lambda x^2}{2} - \lambda x + C$ મળે.
$f(x)$ ને $x=-1$ આગળ ક્રાંતિક બિંદુ હોવાથી $f^{\prime}(-1) = 0$ થાય. $x=-1$ મૂકતા $\frac{\lambda}{2} + \lambda + C = 0$ મળે,તેથી $C = -\frac{3\lambda}{2}$.
આમ,$f^{\prime}(x) = \frac{\lambda x^2}{2} - \lambda x - \frac{3\lambda}{2}$.
$f^{\prime}(x)$ નું સંકલન કરતા,$f(x) = \frac{\lambda x^3}{6} - \frac{\lambda x^2}{2} - \frac{3\lambda x}{2} + d$ મળે.
$f(1) = -6$ નો ઉપયોગ કરતા: $\frac{\lambda}{6} - \frac{\lambda}{2} - \frac{3\lambda}{2} + d = -6 \Rightarrow -\frac{11\lambda}{6} + d = -6 \Rightarrow -11\lambda + 6d = -36 \dots (i)$.
$f(-1) = 10$ નો ઉપયોગ કરતા: $-\frac{\lambda}{6} - \frac{\lambda}{2} + \frac{3\lambda}{2} + d = 10 \Rightarrow \frac{5\lambda}{6} + d = 10 \Rightarrow 5\lambda + 6d = 60 \dots (ii)$.
$(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા: $16\lambda = 96 \Rightarrow \lambda = 6$.
$\lambda = 6$ ને $(ii)$ માં મૂકતા: $5(6) + 6d = 60 \Rightarrow 30 + 6d = 60 \Rightarrow d = 5$.
તેથી,$f(x) = x^3 - 3x^2 - 9x + 5$.
$f^{\prime}(x) = 3x^2 - 6x - 9 = 3(x^2 - 2x - 3) = 3(x-3)(x+1)$.
$f^{\prime}(x) = 0$ લેતા ક્રાંતિક બિંદુઓ $x=3$ અને $x=-1$ મળે.
$f^{\prime \prime}(x) = 6x - 6$. $x=3$ આગળ,$f^{\prime \prime}(3) = 18 - 6 = 12 > 0$,તેથી $f(x)$ ને $x=3$ આગળ સ્થાનિક ન્યૂનતમ મૂલ્ય મળે છે.
87
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે એક સમાંતરફલક (parallelepiped) નું ઘનફળ $1 \text{ cu. unit}$ છે,જેની ધાર $\overrightarrow{u}=\hat{i}+\hat{j}+\lambda \hat{k}$,$\overrightarrow{v}=\hat{i}+\hat{j}+3 \hat{k}$ અને $\overrightarrow{w}=2 \hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ છે. જો $\theta$ એ ધાર $\overrightarrow{u}$ અને $\overrightarrow{w}$ વચ્ચેનો ખૂણો હોય,તો $\cos \theta$ ની કિંમત શું હોઈ શકે?
A
$\frac{7}{6 \sqrt{3}}$
B
$\frac{5}{7}$
C
$\frac{7}{6 \sqrt{6}}$
D
$\frac{5}{3 \sqrt{3}}$

Solution

(A) સમાંતરફલકનું ઘનફળ એ અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકારના માનાંક $|[\overrightarrow{u}, \overrightarrow{v}, \overrightarrow{w}]| = 1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$|\overrightarrow{u}, \overrightarrow{v}, \overrightarrow{w}| = \begin{vmatrix} 1 & 1 & \lambda \\ 1 & 1 & 3 \\ 2 & 1 & 1 \end{vmatrix} = 1(1-3) - 1(1-6) + \lambda(1-2) = -2 + 5 - \lambda = 3 - \lambda$.
ઘનફળ $1$ હોવાથી,$|3 - \lambda| = 1$,જેનો અર્થ છે કે $3 - \lambda = 1$ અથવા $3 - \lambda = -1$.
આમ,$\lambda = 2$ અથવા $\lambda = 4$.
કિસ્સો $1$: જો $\lambda = 2$,તો $\overrightarrow{u} = \hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\overrightarrow{w} = 2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$.
$\overrightarrow{u} \cdot \overrightarrow{w} = (1)(2) + (1)(1) + (2)(1) = 2 + 1 + 2 = 5$.
$|\overrightarrow{u}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 2^2} = \sqrt{6}$ અને $|\overrightarrow{w}| = \sqrt{2^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{6}$.
$\cos \theta = \frac{\overrightarrow{u} \cdot \overrightarrow{w}}{|\overrightarrow{u}||\overrightarrow{w}|} = \frac{5}{\sqrt{6} \cdot \sqrt{6}} = \frac{5}{6}$.
કિસ્સો $2$: જો $\lambda = 4$,તો $\overrightarrow{u} = \hat{i} + \hat{j} + 4\hat{k}$ અને $\overrightarrow{w} = 2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$.
$\overrightarrow{u} \cdot \overrightarrow{w} = (1)(2) + (1)(1) + (4)(1) = 2 + 1 + 4 = 7$.
$|\overrightarrow{u}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 4^2} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$ અને $|\overrightarrow{w}| = \sqrt{6}$.
$\cos \theta = \frac{7}{\sqrt{18} \cdot \sqrt{6}} = \frac{7}{3\sqrt{2} \cdot \sqrt{6}} = \frac{7}{3\sqrt{12}} = \frac{7}{3 \cdot 2\sqrt{3}} = \frac{7}{6\sqrt{3}}$.
વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$\frac{7}{6\sqrt{3}}$ એ સાચો જવાબ છે.
88
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $f(x) = (\sin(\tan^{-1} x) + \sin(\cot^{-1} x))^2 - 1$ જ્યાં $|x| > 1$. જો $\frac{dy}{dx} = \frac{1}{2} \frac{d}{dx}(\sin^{-1}(f(x)))$ અને $y(\sqrt{3}) = \frac{\pi}{6}$ હોય,તો $y(-\sqrt{3})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{5\pi}{6}$
B
$-\frac{\pi}{6}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{2\pi}{3}$

Solution

(A) ધારો કે $\tan^{-1} x = \theta$. તો $\sin(\tan^{-1} x) = \frac{x}{\sqrt{1+x^2}}$ અને $\sin(\cot^{-1} x) = \frac{1}{\sqrt{1+x^2}}$.
$f(x) = (\frac{x+1}{\sqrt{1+x^2}})^2 - 1 = \frac{x^2+1+2x}{1+x^2} - 1 = \frac{2x}{1+x^2}$.
આપેલ છે કે $\frac{dy}{dx} = \frac{1}{2} \frac{d}{dx}(\sin^{-1}(\frac{2x}{1+x^2}))$.
$|x| > 1$ માટે,$\sin^{-1}(\frac{2x}{1+x^2}) = \pi - 2\tan^{-1} x$ જો $x > 1$ અને $-\pi - 2\tan^{-1} x$ જો $x < -1$.
તેથી,$\frac{dy}{dx} = \frac{1}{2} \frac{d}{dx}(\pi - 2\tan^{-1} x) = -\frac{1}{1+x^2}$ જ્યારે $x > 1$.
અને $\frac{dy}{dx} = \frac{1}{2} \frac{d}{dx}(-\pi - 2\tan^{-1} x) = -\frac{1}{1+x^2}$ જ્યારે $x < -1$.
સંકલન કરતા,$y = -\tan^{-1} x + C_1$ જ્યારે $x > 1$ અને $y = -\tan^{-1} x + C_2$ જ્યારે $x < -1$.
આપેલ છે $y(\sqrt{3}) = \frac{\pi}{6} \Rightarrow -\frac{\pi}{3} + C_1 = \frac{\pi}{6} \Rightarrow C_1 = \frac{\pi}{2}$.
જો આપણે ધારીએ કે $C_2 = C_1 = \frac{\pi}{2}$,તો $y(-\sqrt{3}) = -\tan^{-1}(-\sqrt{3}) + \frac{\pi}{2} = \frac{\pi}{3} + \frac{\pi}{2} = \frac{5\pi}{6}$.
89
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $\sqrt{1-x^{2}} \frac{dy}{dx}+\sqrt{1-y^{2}}=0, |x| < 1$ નો ઉકેલ છે. જો $y\left(\frac{1}{2}\right)=\frac{\sqrt{3}}{2}$ હોય,તો $y\left(\frac{-1}{\sqrt{2}}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{\sqrt{3}}{2}$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
D
$-\frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $\sqrt{1-x^{2}} \frac{dy}{dx} + \sqrt{1-y^{2}} = 0$.
ચલને અલગ કરતા,આપણને મળે છે: $\frac{dy}{\sqrt{1-y^{2}}} = -\frac{dx}{\sqrt{1-x^{2}}}$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \frac{dy}{\sqrt{1-y^{2}}} = -\int \frac{dx}{\sqrt{1-x^{2}}}$.
આનાથી મળે છે: $\sin^{-1} y = -\sin^{-1} x + C$,અથવા $\sin^{-1} x + \sin^{-1} y = C$.
આપેલ છે કે $y\left(\frac{1}{2}\right) = \frac{\sqrt{3}}{2}$,તેથી $x = \frac{1}{2}$ અને $y = \frac{\sqrt{3}}{2}$ મૂકતા:
$\sin^{-1}\left(\frac{1}{2}\right) + \sin^{-1}\left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = C$.
$\frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{3} = C \implies C = \frac{\pi}{2}$.
તેથી,સમીકરણ $\sin^{-1} x + \sin^{-1} y = \frac{\pi}{2}$ છે.
નિત્યસમ $\sin^{-1} x + \cos^{-1} x = \frac{\pi}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\sin^{-1} y = \cos^{-1} x$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $y = \sin(\cos^{-1} x) = \sqrt{1-x^2}$.
હવે,$y\left(-\frac{1}{\sqrt{2}}\right)$ શોધવા માટે,$x = -\frac{1}{\sqrt{2}}$ મૂકતા:
$y = \sqrt{1 - \left(-\frac{1}{\sqrt{2}}\right)^2} = \sqrt{1 - \frac{1}{2}} = \sqrt{\frac{1}{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
90
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$a>0$ માટે વક્રો $C_1: y^2=a x$ અને $C _2: x ^2=$ એ ઉગમબિંદુ અને બિંદુ P આગળ છેદે છે. જો રેખા $x = b (0 <  b < a )$ એ ચાપ $O P$ અને x -અક્ષને અનુક્રમે બિંદુઓ Q અને R આગળ છેદે છે . જો રેખા $x=b$ એ વક્રી $C _1$ અને $C _2$ દ્વારા આવૃત પ્રદેશને દુભાગે છે અને ક્ષેત્રફળ $\triangle OQR =\frac{1}{2}$ હોય તો ' $a$ ' એ . . . સમીકરણનું સમાધાન કરે .
A
$a^{6}-12 a^{3}+4=0$
B
$a^{6}-12 a^{3}-4=0$
C
$a^{6}+6 a^{3}-4=0$
D
$a^{6}-6 a^{3}+4=0$

Solution

(A) વક્રો $C_{1}: y^{2}=ax$ અને $C_{2}: x^{2}=ay$ છે. તેમને ઉકેલતા,આપણને $x^{4}/a^{2} = ax \Rightarrow x(x^{3}-a^{3})=0$ મળે છે. આમ,છેદબિંદુઓ $O(0,0)$ અને $P(a,a)$ છે.
જીવા $OP$ નું સમીકરણ $y=x$ છે. રેખા $x=b$ એ $OP$ ને $Q(b,b)$ માં અને $x$-અક્ષને $R(b,0)$ માં છેદે છે.
$\Delta OQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times b \times b = \frac{b^{2}}{2}.$ ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2}$ આપેલ હોવાથી,$b^{2}=1 \Rightarrow b=1$ મળે છે.
વક્રો દ્વારા ઘેરાયેલું કુલ ક્ષેત્રફળ $\int_{0}^{a} (\sqrt{ax} - x^{2}/a) dx = [\frac{2}{3}\sqrt{a}x^{3/2} - x^{3}/(3a)]_{0}^{a} = \frac{2}{3}a^{2} - \frac{1}{3}a^{2} = \frac{a^{2}}{3}$ છે.
રેખા $x=b$ આ ક્ષેત્રફળને દુભાગે છે,તેથી $\int_{0}^{b} (\sqrt{ax} - x^{2}/a) dx = \frac{1}{2} \times \frac{a^{2}}{3} = \frac{a^{2}}{6}$ થાય.
$b=1$ મૂકતા: $\frac{2}{3}\sqrt{a} - \frac{1}{3a} = \frac{a^{2}}{6}.$
$6a$ વડે ગુણતા: $4a^{3/2} - 2 = a^{3} \Rightarrow a^{3} + 2 = 4a^{3/2}.$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(a^{3}+2)^{2} = 16a^{3} \Rightarrow a^{6} + 4a^{3} + 4 = 16a^{3} \Rightarrow a^{6} - 12a^{3} + 4 = 0.$
Solution diagram
91
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $c$ એ એવો બિંદુ હોય કે જેના પર વિધેય $f(x) = \log_{e}\left(\frac{x^{2}+\alpha}{7x}\right)$ માટે અંતરાલ $[3, 4]$ માં રોલનું પ્રમેય લાગુ પડે છે,જ્યાં $\alpha \in R$,તો $f''(c)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{3}}{7}$
B
$\frac{1}{12}$
C
$-\frac{1}{24}$
D
$-\frac{1}{12}$

Solution

(B) રોલના પ્રમેય માટે,$f(3) = f(4)$ હોવું જોઈએ.
$\log_{e}\left(\frac{3^{2}+\alpha}{7(3)}\right) = \log_{e}\left(\frac{4^{2}+\alpha}{7(4)}\right)$
$\frac{9+\alpha}{21} = \frac{16+\alpha}{28} \Rightarrow 4(9+\alpha) = 3(16+\alpha) \Rightarrow 36+4\alpha = 48+3\alpha \Rightarrow \alpha = 12$.
હવે,$f(x) = \log_{e}(x^{2}+12) - \log_{e}(7) - \log_{e}(x)$.
$f'(x) = \frac{2x}{x^{2}+12} - \frac{1}{x} = \frac{x^{2}-12}{x(x^{2}+12)}$.
રોલના પ્રમેય મુજબ,$f'(c) = 0 \Rightarrow c^{2}-12 = 0 \Rightarrow c = 2\sqrt{3}$.
$f''(x) = \frac{d}{dx} \left( \frac{x^{2}-12}{x^{3}+12x} \right)$.
$c^{2}=12$ મૂકતા,$f''(c) = \frac{2}{c^{2}+12} = \frac{2}{12+12} = \frac{1}{12}$.
92
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
નીચેનામાંથી કઈ ક્રમયુક્ત જોડી $(\mu, \delta)$ માટે સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $x+2y+3z=1$,$3x+4y+5z=\mu$,અને $4x+4y+4z=\delta$ સુસંગત નથી?
A
$(1, 0)$
B
$(4, 6)$
C
$(3, 4)$
D
$(4, 3)$

Solution

(D) સમીકરણોની સંહતિ નીચે મુજબ છે:
$(i) x + 2y + 3z = 1$
$(ii) 3x + 4y + 5z = \mu$
$(iii) 4x + 4y + 4z = \delta$
અસંગતતા તપાસવા માટે,આપણે ચલ દૂર કરીએ.
સમીકરણ $(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતાં: $(3x-x) + (4y-2y) + (5z-3z) = \mu - 1 \Rightarrow 2x + 2y + 2z = \mu - 1$.
આને $2$ વડે ગુણતા: $4x + 4y + 4z = 2(\mu - 1)$.
સમીકરણ $(iii)$ સાથે સરખાવતા,$4x + 4y + 4z = \delta$.
જો $\delta \neq 2(\mu - 1)$ હોય,તો સંહતિ અસંગત છે.
વિકલ્પો તપાસતા:
$(A) (1, 0): \delta = 0, 2(\mu - 1) = 0$. અહીં $\delta = 2(\mu - 1)$,તેથી તે સુસંગત છે.
$(B) (4, 6): \delta = 6, 2(\mu - 1) = 6$. અહીં $\delta = 2(\mu - 1)$,તેથી તે સુસંગત છે.
$(C) (3, 4): \delta = 4, 2(\mu - 1) = 4$. અહીં $\delta = 2(\mu - 1)$,તેથી તે સુસંગત છે.
$(D) (4, 3): \delta = 3, 2(\mu - 1) = 6$. અહીં $\delta \neq 2(\mu - 1)$,તેથી સંહતિ અસંગત છે.
93
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $A$ અને $B$ બે સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે જેથી $P(A)=\frac{1}{3}$ અને $P(B)=\frac{1}{6}$ છે. તો,નીચેનામાંથી કયું સત્ય છે?
A
$P(A / B)=\frac{2}{3}$
B
$P(A /(A \cup B))=\frac{1}{4}$
C
$P(A / B^{\prime})=\frac{1}{3}$
D
$P(A^{\prime} / B^{\prime})=\frac{1}{3}$

Solution

(C) કારણ કે $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે,$P(A \cap B) = P(A)P(B) = \frac{1}{3} \times \frac{1}{6} = \frac{1}{18}$ છે.
વિકલ્પ $A$ માટે: $P(A / B) = P(A) = \frac{1}{3}$,તેથી $P(A / B) = \frac{2}{3}$ અસત્ય છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $P(A / (A \cup B)) = \frac{P(A \cap (A \cup B))}{P(A \cup B)} = \frac{P(A)}{P(A) + P(B) - P(A \cap B)} = \frac{1/3}{1/3 + 1/6 - 1/18} = \frac{1/3}{6/18 + 3/18 - 1/18} = \frac{1/3}{8/18} = \frac{1}{3} \times \frac{18}{8} = \frac{6}{8} = \frac{3}{4}$,તેથી $P(A / (A \cup B)) = \frac{1}{4}$ અસત્ય છે.
વિકલ્પ $C$ માટે: $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર હોવાથી,$A$ અને $B^{\prime}$ પણ સ્વતંત્ર છે. તેથી,$P(A / B^{\prime}) = P(A) = \frac{1}{3}$ થાય. આ સત્ય છે.
વિકલ્પ $D$ માટે: $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર હોવાથી,$A^{\prime}$ અને $B^{\prime}$ પણ સ્વતંત્ર છે. તેથી,$P(A^{\prime} / B^{\prime}) = P(A^{\prime}) = 1 - P(A) = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$ થાય,તેથી $P(A^{\prime} / B^{\prime}) = \frac{1}{3}$ અસત્ય છે.
94
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
$f(x) = \frac{8^{2x} - 8^{-2x}}{8^{2x} + 8^{-2x}}, x \in (-1, 1)$ નું પ્રતિવિધેય (inverse function) શોધો.
A
$\frac{1}{4} (\log_{8} e) \log_{e} \left(\frac{1-x}{1+x}\right)$
B
$\frac{1}{4} \log_{e} \left(\frac{1-x}{1+x}\right)$
C
$\frac{1}{4} (\log_{8} e) \log_{e} \left(\frac{1+x}{1-x}\right)$
D
$\frac{1}{4} \log_{e} \left(\frac{1+x}{1-x}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $y = f(x) = \frac{8^{2x} - 8^{-2x}}{8^{2x} + 8^{-2x}}$.
અંશ અને છેદને $8^{2x}$ વડે ગુણતા:
$y = \frac{8^{4x} - 1}{8^{4x} + 1}$.
હવે,$y$ ના સ્વરૂપમાં $x$ ની કિંમત મેળવતા:
$y(8^{4x} + 1) = 8^{4x} - 1$
$y \cdot 8^{4x} + y = 8^{4x} - 1$
$1 + y = 8^{4x}(1 - y)$
$8^{4x} = \frac{1 + y}{1 - y}$.
બંને બાજુ $\log_{8}$ લેતા:
$4x = \log_{8} \left(\frac{1 + y}{1 - y}\right)$.
બેઝ બદલવાના નિયમ $\log_{8} A = \frac{\ln A}{\ln 8} = (\log_{8} e) \ln A$ નો ઉપયોગ કરતા:
$4x = (\log_{8} e) \ln \left(\frac{1 + y}{1 - y}\right)$.
$x = \frac{1}{4} (\log_{8} e) \ln \left(\frac{1 + y}{1 - y}\right)$.
$y$ ને $x$ વડે બદલતા,પ્રતિવિધેય $f^{-1}(x) = \frac{1}{4} (\log_{8} e) \ln \left(\frac{1 + x}{1 - x}\right)$ મળે છે.
95
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
જો $\int \frac{\cos x \, dx}{\sin ^{3} x \left(1+\sin ^{6} x\right)^{2 / 3}} = f(x) \left(1+\sin ^{6} x\right)^{1 / \lambda} + c$ જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે,તો $\lambda f\left(\frac{\pi}{3}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-2$
B
$-\frac{9}{8}$
C
$2$
D
$\frac{9}{8}$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{\cos x \, dx}{\sin ^{3} x \left(1+\sin ^{6} x\right)^{2 / 3}}$.
$u = \sin x$ લેતા,$du = \cos x \, dx$ મળે.
$I = \int \frac{du}{u^3 (1+u^6)^{2/3}}$.
કૌંસમાંથી $u^6$ સામાન્ય લેતા: $I = \int \frac{du}{u^3 (u^6(\frac{1}{u^6}+1))^{2/3}} = \int \frac{du}{u^3 \cdot u^4 (\frac{1}{u^6}+1)^{2/3}} = \int \frac{du}{u^7 (u^{-6}+1)^{2/3}}$.
$t = u^{-6}+1$ લેતા,$dt = -6u^{-7} \, du$,તેથી $u^{-7} \, du = -\frac{1}{6} \, dt$.
$I = -\frac{1}{6} \int t^{-2/3} \, dt = -\frac{1}{6} \cdot \frac{t^{1/3}}{1/3} + c = -\frac{1}{2} t^{1/3} + c$.
$t = u^{-6}+1 = \frac{1+u^6}{u^6}$ પાછું મૂકતા,$I = -\frac{1}{2} \left(\frac{1+u^6}{u^6}\right)^{1/3} + c = -\frac{1}{2} \frac{(1+\sin^6 x)^{1/3}}{\sin^2 x} + c$.
$f(x)(1+\sin^6 x)^{1/\lambda} + c$ સાથે સરખાવતા,$\lambda = 3$ અને $f(x) = -\frac{1}{2 \sin^2 x}$ મળે.
તેથી $\lambda f\left(\frac{\pi}{3}\right) = 3 \cdot \left(-\frac{1}{2 \sin^2(\pi/3)}\right) = 3 \cdot \left(-\frac{1}{2 \cdot (3/4)}\right) = 3 \cdot \left(-\frac{2}{3}\right) = -2$.
96
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2020
રેખાઓ $\frac{x-3}{3}=\frac{y-8}{-1}=\frac{z-3}{1}$ અને $\frac{x+3}{-3}=\frac{y+7}{2}=\frac{z-6}{4}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર શોધો.
A
$\frac{7}{2} \sqrt{30}$
B
$3\sqrt{30}$
C
$3$
D
$2 \sqrt{30}$

Solution

(B) રેખાઓ $\vec{r_1} = (3, 8, 3) + \lambda(3, -1, 1)$ અને $\vec{r_2} = (-3, -7, 6) + \mu(-3, 2, 4)$ દ્વારા આપવામાં આવી છે.
ધારો કે $\vec{a_1} = (3, 8, 3)$,$\vec{a_2} = (-3, -7, 6)$,$\vec{b_1} = (3, -1, 1)$,અને $\vec{b_2} = (-3, 2, 4)$.
લઘુત્તમ અંતર $d$ નું સૂત્ર $d = \frac{|(\vec{a_2} - \vec{a_1}) \cdot (\vec{b_1} \times \vec{b_2})|}{ |\vec{b_1} \times \vec{b_2}| }$ છે.
પ્રથમ,$\vec{a_2} - \vec{a_1} = (-6, -15, 3)$.
ત્યારબાદ,$\vec{b_1} \times \vec{b_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & -1 & 1 \\ -3 & 2 & 4 \end{vmatrix} = -6\hat{i} - 15\hat{j} + 3\hat{k}$.
તેનું માન $|\vec{b_1} \times \vec{b_2}| = \sqrt{36 + 225 + 9} = \sqrt{270} = 3\sqrt{30}$ છે.
અદિશ ગુણાકાર $(\vec{a_2} - \vec{a_1}) \cdot (\vec{b_1} \times \vec{b_2}) = 36 + 225 + 9 = 270$ છે.
તેથી,$d = \frac{270}{\sqrt{270}} = \sqrt{270} = 3\sqrt{30}$.
97
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $f(x) = x \cos^{-1}(-\sin |x|)$,$x \in \left[-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right]$. તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$f^{\prime}$ એ $\left(-\frac{\pi}{2}, 0\right)$ માં ઘટતું વિધેય છે અને $\left(0, \frac{\pi}{2}\right)$ માં વધતું વિધેય છે
B
$f$ એ $x = 0$ આગળ વિકલનીય નથી
C
$f^{\prime}(0) = -\frac{\pi}{2}$
D
$f^{\prime}$ એ $\left(-\frac{\pi}{2}, 0\right)$ માં વધતું વિધેય છે અને $\left(0, \frac{\pi}{2}\right)$ માં ઘટતું વિધેય છે

Solution

(A) આપેલ છે $f(x) = x \cos^{-1}(-\sin |x|)$. કારણ કે $\cos^{-1}(-u) = \pi - \cos^{-1}(u)$,તેથી $f(x) = x(\pi - \cos^{-1}(\sin |x|))$.
$\cos^{-1}(\sin |x|) = \cos^{-1}(\cos(\frac{\pi}{2} - |x|)) = \frac{\pi}{2} - |x|$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $|x| \in [0, \frac{\pi}{2}]$,આપણને મળે છે:
$f(x) = x(\pi - (\frac{\pi}{2} - |x|)) = x(\frac{\pi}{2} + |x|)$.
$x \geq 0$ માટે,$f(x) = x(\frac{\pi}{2} + x) = \frac{\pi}{2}x + x^2$. તેથી $f^{\prime}(x) = \frac{\pi}{2} + 2x$.
$x < 0$ માટે,$f(x) = x(\frac{\pi}{2} - x) = \frac{\pi}{2}x - x^2$. તેથી $f^{\prime}(x) = \frac{\pi}{2} - 2x$.
$x=0$ આગળ વિકલનીયતા તપાસતા: $LHD = \lim_{x \to 0^-} (\frac{\pi}{2} - 2x) = \frac{\pi}{2}$ અને $RHD = \lim_{x \to 0^+} (\frac{\pi}{2} + 2x) = \frac{\pi}{2}$. $LHD = RHD$ હોવાથી,$f$ એ $x=0$ આગળ વિકલનીય છે અને $f^{\prime}(0) = \frac{\pi}{2}$.
હવે,$x \in (-\frac{\pi}{2}, 0)$ માટે,$f^{\prime\prime}(x) = -2 < 0$,તેથી $f^{\prime}$ ઘટતું વિધેય છે.
$x \in (0, \frac{\pi}{2})$ માટે,$f^{\prime\prime}(x) = 2 > 0$,તેથી $f^{\prime}$ વધતું વિધેય છે.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
Solution diagram
98
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ગણ $\{-1, 0, 1\}$ માંથી ઘટકો ધરાવતા તમામ $3 \times 3$ શ્રેણિકો $A$ ની સંખ્યા શોધો,જેથી $AA^{T}$ ના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $3$ થાય.
A
$632$
B
$672$
C
$682$
D
$638$

Solution

(B) ધારો કે $A = [a_{ij}]$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જ્યાં $a_{ij} \in \{-1, 0, 1\}$ છે.
$AA^{T}$ ના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $\operatorname{trace}(AA^{T})$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{trace}(AA^{T}) = \sum_{i=1}^{3} \sum_{j=1}^{3} a_{ij}^{2}$.
આપેલ છે કે $\operatorname{trace}(AA^{T}) = 3$,તેથી $\sum_{i=1}^{3} \sum_{j=1}^{3} a_{ij}^{2} = 3$.
કારણ કે $a_{ij} \in \{-1, 0, 1\}$,$a_{ij}^{2}$ માત્ર $0$ અથવા $1$ હોઈ શકે છે.
નવ ઘટકોના વર્ગોનો સરવાળો $3$ થવા માટે,બરાબર ત્રણ ઘટકો $a_{ij}$ એ $\pm 1$ હોવા જોઈએ અને બાકીના છ ઘટકો $0$ હોવા જોઈએ.
પ્રથમ,આપણે $9$ માંથી $3$ સ્થાન પસંદ કરીએ છીએ જે $\binom{9}{3}$ રીતે કરી શકાય.
ત્યારબાદ,આ $3$ પસંદ કરેલા સ્થાન માટે,દરેક ઘટક $1$ અથવા $-1$ હોઈ શકે છે,જે $2^{3}$ શક્યતાઓ આપે છે.
તેથી,આવા શ્રેણિકોની કુલ સંખ્યા $\binom{9}{3} \times 2^{3} = \frac{9 \times 8 \times 7}{3 \times 2 \times 1} \times 8 = 84 \times 8 = 672$ છે.
99
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે વક્ર $y^{2}-3x^{2}+y+10=0$ પરના બિંદુ $P$ આગળનો અભિલંબ $y$-અક્ષને $(0, \frac{3}{2})$ માં છેદે છે. જો $m$ એ વક્ર પરના બિંદુ $P$ આગળના સ્પર્શકનો ઢાળ હોય,તો $|m|$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$3$
B
$4$
C
$6$
D
$5$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $P$ એ $(\alpha, \beta)$ છે. બિંદુ $P$ વક્ર પર હોવાથી,$\beta^{2}-3\alpha^{2}+\beta+10=0 \dots(i)$.
વક્રના સમીકરણનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$2yy' - 6x + y' = 0$,જેનો અર્થ છે કે $y'(2y+1) = 6x$,તેથી $y' = \frac{6x}{2y+1}$.
બિંદુ $P(\alpha, \beta)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $m = \frac{6\alpha}{2\beta+1} \dots(ii)$ છે.
બિંદુ $P$ આગળ અભિલંબનો ઢાળ $-\frac{1}{m} = -\frac{2\beta+1}{6\alpha}$ છે.
અભિલંબ $(0, \frac{3}{2})$ અને $(\alpha, \beta)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી તેનો ઢાળ $\frac{\beta - 3/2}{\alpha - 0} = \frac{2\beta-3}{2\alpha}$ છે.
ઢાળને સરખાવતા: $\frac{2\beta-3}{2\alpha} = -\frac{2\beta+1}{6\alpha}$.
જો $\alpha \neq 0$ હોય,તો $3(2\beta-3) = -(2\beta+1) \Rightarrow 6\beta - 9 = -2\beta - 1 \Rightarrow 8\beta = 8 \Rightarrow \beta = 1$.
$\beta = 1$ ને $(i)$ માં મૂકતા: $1^{2} - 3\alpha^{2} + 1 + 10 = 0 \Rightarrow 3\alpha^{2} = 12 \Rightarrow \alpha^{2} = 4$.
$(ii)$ પરથી,$|m| = |\frac{6\alpha}{2(1)+1}| = |\frac{6\alpha}{3}| = |2\alpha|$.
$\alpha^{2} = 4$ હોવાથી,$|\alpha| = 2$,તેથી $|m| = 2 \times 2 = 4$.
100
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2020
ધારો કે $[t]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક $\leq t$ દર્શાવે છે અને $\lim_{x \to 0} x[\frac{4}{x}] = A$ છે. તો વિધેય $f(x) = [x^2] \sin(\pi x)$ ક્યારે અસતત (discontinuous) થાય છે?
A
$\sqrt{A+5}$
B
$\sqrt{A+1}$
C
$\sqrt{A}$
D
$\sqrt{A+21}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \lim_{x \to 0} x[\frac{4}{x}]$.
ગુણધર્મ $[y] = y - \{y\}$ નો ઉપયોગ કરતા,$A = \lim_{x \to 0} x(\frac{4}{x} - \{\frac{4}{x}\}) = \lim_{x \to 0} (4 - x\{\frac{4}{x}\})$.
$0 \leq \{\frac{4}{x}\} < 1$ હોવાથી,સ્ક્વીઝ પ્રમેય મુજબ,$\lim_{x \to 0} x\{\frac{4}{x}\} = 0$.
તેથી,$A = 4$.
વિધેય $f(x) = [x^2] \sin(\pi x)$ ત્યાં અસતત છે જ્યાં $[x^2]$ અસતત હોય,જે ત્યારે થાય છે જ્યારે $x^2$ પૂર્ણાંક હોય,સિવાય કે જ્યાં $\sin(\pi x) = 0$ હોય.
$x^2 = k$ $(k \in \mathbb{Z})$ માટે,$f(x)$ અસતત છે સિવાય કે $\sin(\pi \sqrt{k}) = 0$.
$A=4$ માટે વિકલ્પો તપાસતા: $\sqrt{A+1} = \sqrt{5}$. $x^2 = 5$ એ પૂર્ણાંક છે અને $\sin(\pi \sqrt{5}) \neq 0$ હોવાથી,વિધેય $x = \sqrt{5}$ આગળ અસતત છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2020?

There are 401 Mathematics questions from the JEE Main 2020 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2020 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2020 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2020 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.