JEE Main 2025 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

474 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ51150 of 474 questions

Page 2 of 5 · Gujarati

51
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$\lim _{x \rightarrow 0} \operatorname{cosec} x\left(\sqrt{2 \cos ^2 x+3 \cos x}-\sqrt{\cos ^2 x+\sin x+4}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$\frac{1}{2 \sqrt{5}}$
C
$\frac{1}{\sqrt{15}}$
D
$-\frac{1}{2 \sqrt{5}}$

Solution

(D) ધારો કે $L = \lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sqrt{2 \cos ^2 x+3 \cos x}-\sqrt{\cos ^2 x+\sin x+4}}{\sin x}$.
અંશનું સંમેયીકરણ કરતા:
$L = \lim _{x}$ ${\rightarrow 0} \frac{(2 \cos ^2 x+3 \cos x) - (\cos ^2 x+\sin x+4)}{\sin x (\sqrt{2 \cos ^2 x+3 \cos x}+\sqrt{\cos ^2 x+\sin x+4})}$
$L = \lim _{x}$ ${\rightarrow 0} \frac{\cos ^2 x+3 \cos x - \sin x - 4}{\sin x (\sqrt{2 \cos ^2 x+3 \cos x}+\sqrt{\cos ^2 x+\sin x+4})}$
$\cos ^2 x + 3 \cos x - 4 = (\cos x - 1)(\cos x + 4)$ હોવાથી:
$L = \lim _{x}$ ${\rightarrow 0} \frac{(\cos x - 1)(\cos x + 4) - \sin x}{\sin x (\sqrt{2 \cos ^2 x+3 \cos x}+\sqrt{\cos ^2 x+\sin x+4})}$
$\cos x - 1 = -2 \sin ^2 \frac{x}{2}$ અને $\sin x = 2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$L = \lim _{x}$ ${\rightarrow 0} \frac{-2 \sin ^2 \frac{x}{2}(\cos x + 4) - 2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}}{2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2} (\sqrt{2 \cos ^2 x+3 \cos x}+\sqrt{\cos ^2 x+\sin x+4})}$
અંશ અને છેદને $2 \sin \frac{x}{2}$ વડે ભાગતા:
$L = \lim _{x}$ ${\rightarrow 0} \frac{-\sin \frac{x}{2}(\cos x + 4) - \cos \frac{x}{2}}{\cos \frac{x}{2} (\sqrt{2 \cos ^2 x+3 \cos x}+\sqrt{\cos ^2 x+\sin x+4})}$
જ્યારે $x \rightarrow 0$,ત્યારે $\sin \frac{x}{2} \rightarrow 0$,$\cos \frac{x}{2} \rightarrow 1$,$\cos x \rightarrow 1$:
$L = \frac{-(0)(5) - 1}{1 (\sqrt{5} + \sqrt{5})} = -\frac{1}{2 \sqrt{5}}$.
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ $(a > b)$ પરના બિંદુ $\left(\sqrt{3}, \frac{1}{2}\right)$ ના નાભિ અંતરોનો ગુણાકાર $\frac{7}{4}$ છે. તો આવા બે ઉપવલયોની ઉત્કેન્દ્રતાનો તફાવત (absolute difference) કેટલો થાય?
A
$\frac{3-2\sqrt{2}}{3\sqrt{2}}$
B
$\frac{1-\sqrt{3}}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{3-2\sqrt{2}}{2\sqrt{3}}$
D
$\frac{1-2\sqrt{2}}{\sqrt{3}}$

Solution

(C) ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ પરના બિંદુ $(x_1, y_1)$ ના નાભિ અંતરોનો ગુણાકાર $a^2 - e^2x_1^2$ છે.
આપેલ બિંદુ $\left(\sqrt{3}, \frac{1}{2}\right)$ માટે,ગુણાકાર $a^2 - e^2(\sqrt{3})^2 = a^2 - 3e^2 = \frac{7}{4}$ છે.
તેથી,$4a^2 = 7 + 12e^2$.
બિંદુ ઉપવલય પર હોવાથી,$\frac{3}{a^2} + \frac{1}{4b^2} = 1$.
$b^2 = a^2(1 - e^2)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{3}{a^2} + \frac{1}{4a^2(1 - e^2)} = 1$.
$4a^2(1 - e^2)$ વડે ગુણતા,$12(1 - e^2) + 1 = 4a^2(1 - e^2)$.
$4a^2 = 7 + 12e^2$ મૂકતા,$13 - 12e^2 = (7 + 12e^2)(1 - e^2)$.
$13 - 12e^2 = 7 - 7e^2 + 12e^2 - 12e^4$.
$12e^4 - 17e^2 + 6 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $e^2$ શોધતા: $e^2 = \frac{17 \pm \sqrt{289 - 288}}{24} = \frac{17 \pm 1}{24}$.
તેથી,$e_1^2 = \frac{18}{24} = \frac{3}{4}$ અને $e_2^2 = \frac{16}{24} = \frac{2}{3}$.
તેથી,$e_1 = \frac{\sqrt{3}}{2}$ અને $e_2 = \sqrt{\frac{2}{3}} = \frac{\sqrt{6}}{3}$.
તફાવત $|e_1 - e_2| = \frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}} = \frac{3 - 2\sqrt{2}}{2\sqrt{3}}$.
53
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$10$ મૂલ્યોના આંકડાકીય ડેટા $x_1, x_2, \ldots, x_{10}$ માટે,એક વિદ્યાર્થીએ મધ્યક $5.5$ અને $\sum_{i=1}^{10} x_i^2 = 371$ મેળવ્યું. પાછળથી તેને જાણવા મળ્યું કે તેણે ડેટામાં બે મૂલ્યોને ભૂલથી $4$ અને $5$ તરીકે નોંધ્યા હતા,જે ખરેખર $6$ અને $8$ હતા. સુધારેલા ડેટાનું વિચરણ કેટલું થાય?
A
$7$
B
$4$
C
$9$
D
$5$

Solution

(A) પ્રારંભિક મધ્યક $\overline{x} = 5.5$ અને $n = 10$ માટે,પ્રારંભિક સરવાળો $\sum_{i=1}^{10} x_i = 5.5 \times 10 = 55$ છે.
આપેલ છે $\sum_{i=1}^{10} x_i^2 = 371$.
સરવાળામાં સુધારો: $(\sum x_i)_{\text{new}} = 55 - (4 + 5) + (6 + 8) = 60$.
વર્ગોના સરવાળામાં સુધારો: $(\sum x_i^2)_{\text{new}} = 371 - (4^2 + 5^2) + (6^2 + 8^2) = 430$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\frac{\sum x_i}{n})^2$.
$\sigma^2 = \frac{430}{10} - (\frac{60}{10})^2 = 43 - 36 = 7$.
54
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે વર્તુળ $C$ એ રેખા $2x-3y+5=0$ માં $x^2+y^2-2x+4y-4=0$ નું પ્રતિબિંબ છે. ધારો કે $A$ એ $C$ પરનું એવું બિંદુ છે કે જેથી $OA$ એ $x$-અક્ષને સમાંતર હોય અને $A$ એ $C$ ના કેન્દ્ર $O$ ની જમણી બાજુએ આવેલું હોય. જો $B(\alpha, \beta)$,જ્યાં $\beta < 4$,એ $C$ પર એવી રીતે આવેલું હોય કે જેથી ચાપ $AB$ ની લંબાઈ એ $C$ ની પરિમિતિના $(1/6)$ ભાગ જેટલી હોય,તો $\beta - \sqrt{3}\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$3+\sqrt{3}$
C
$4-\sqrt{3}$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ વર્તુળ $x^2+y^2-2x+4y-4=0$ છે. તેનું કેન્દ્ર $(1, -2)$ છે અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{1^2 + (-2)^2 - (-4)} = \sqrt{1+4+4} = 3$ છે.
ધારો કે વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર $O(h, k)$ છે. રેખા $2x-3y+5=0$ ની સાપેક્ષે $(1, -2)$ નું પ્રતિબિંબ નીચે મુજબ મળે:
$\frac{h-1}{2} = \frac{k+2}{-3} = \frac{-2(2(1)-3(-2)+5)}{2^2+(-3)^2} = \frac{-2(2+6+5)}{13} = -2$.
આમ,$h-1 = -4 \Rightarrow h = -3$ અને $k+2 = 6 \Rightarrow k = 4$. તેથી,$O = (-3, 4)$.
વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ $(x+3)^2+(y-4)^2 = 3^2 = 9$ છે.
બિંદુ $A$ એ $C$ પર એવી રીતે છે કે $OA$ એ $x$-અક્ષને સમાંતર છે અને $A$ એ $O$ ની જમણી બાજુએ છે. $O=(-3, 4)$ અને $r=3$ હોવાથી,$A = (-3+3, 4) = (0, 4)$ મળે.
ચાપ $AB$ ની લંબાઈ પરિમિતિના $1/6$ ભાગ જેટલી છે,તેથી કેન્દ્રિય ખૂણો $\theta = \frac{1}{6} \times 2\pi = \frac{\pi}{3}$ થાય.
$B(\alpha, \beta)$ એ $C$ પર છે અને $\beta < 4$ હોવાથી,$B$ એ સમક્ષિતિજ રેખા $y=4$ ની નીચે છે. તેથી,$\beta = 4 - 3\sin(\pi/3) = 4 - 3\sqrt{3}/2$ અને $\alpha = -3 + 3\cos(\pi/3) = -3 + 1.5 = -1.5$ મળે.
તેથી $\beta - \sqrt{3}\alpha = (4 - 3\sqrt{3}/2) - \sqrt{3}(-1.5) = 4 - 1.5\sqrt{3} + 1.5\sqrt{3} = 4$.
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
કોઈ $n \neq 10$ માટે,જો $(1+x)^{n+4}$ ના દ્વિપદી વિસ્તરણમાં $5^{\text{th}}$,$6^{\text{th}}$ અને $7^{\text{th}}$ પદના સહગુણકો $A.P.$ માં હોય,તો $(1+x)^{n+4}$ ના વિસ્તરણમાં સૌથી મોટો સહગુણક કયો છે?
A
$70$
B
$35$
C
$20$
D
$10$

Solution

(B) $(1+x)^{n+4}$ ના $5^{\text{th}}$,$6^{\text{th}}$ અને $7^{\text{th}}$ પદના સહગુણકો $^{n+4}C_4$,$^{n+4}C_5$ અને $^{n+4}C_6$ છે.
તેઓ $A.P.$ માં હોવાથી,$2 \times ^{n+4}C_5 = ^{n+4}C_4 + ^{n+4}C_6$.
આ સમીકરણ ઉકેલતા,$n^2 - 13n + 30 = 0$ મળે છે.
$n=3$ અથવા $n=10$ મળે,પરંતુ $n \neq 10$ હોવાથી $n=3$ લેતા.
તેથી,$(1+x)^7$ ના વિસ્તરણમાં સૌથી મોટો સહગુણક $^{7}C_3 = 35$ છે.
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
સમીકરણ $(x^2-9x+11)^2-(x-4)(x-5)=3$ ના તમામ સંમેય બીજનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$14$
B
$7$
C
$28$
D
$21$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $(x^2-9x+11)^2-(x^2-9x+20)=3$
ધારો કે $t = x^2-9x$.
સમીકરણમાં $t$ મૂકતા: $(t+11)^2 - (t+20) = 3$
$t^2 + 22t + 121 - t - 20 - 3 = 0$
$t^2 + 21t + 98 = 0$
$(t+14)(t+7) = 0$
તેથી,$t = -7$ અથવા $t = -14$.
કિસ્સો $1$: $x^2-9x = -7 \Rightarrow x^2-9x+7 = 0$. બીજ $x = \frac{9 \pm \sqrt{81-28}}{2} = \frac{9 \pm \sqrt{53}}{2}$ (અસંમેય) છે.
કિસ્સો $2$: $x^2-9x = -14 \Rightarrow x^2-9x+14 = 0$.
$(x-7)(x-2) = 0 \Rightarrow x = 7, 2$ (સંમેય).
સંમેય બીજનો ગુણાકાર $7 \times 2 = 14$ છે.
57
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે રેખાઓ $3x - 4y - \alpha = 0$,$8x - 11y - 33 = 0$,અને $2x - 3y + \lambda = 0$ સંગામી છે. જો બિંદુ $(1, 2)$ નું રેખા $2x - 3y + \lambda = 0$ માં પ્રતિબિંબ $\left(\frac{57}{13}, \frac{-40}{13}\right)$ હોય,તો $|\alpha \lambda|$ ની કિંમત શોધો:
A
$84$
B
$101$
C
$113$
D
$91$

Solution

(D) ધારો કે $P = (1, 2)$ અને $Q = \left(\frac{57}{13}, \frac{-40}{13}\right)$. રેખા $2x - 3y + \lambda = 0$ એ રેખાખંડ $PQ$ નો લંબદ્વિભાજક છે.
$PQ$ નું મધ્યબિંદુ $M$ નીચે મુજબ મળે:
$M = \left(\frac{1 + \frac{57}{13}}{2}, \frac{2 - \frac{40}{13}}{2}\right) = \left(\frac{35}{13}, \frac{-7}{13}\right)$.
$M$ એ રેખા $2x - 3y + \lambda = 0$ પર આવેલું હોવાથી:
$2\left(\frac{35}{13}\right) - 3\left(\frac{-7}{13}\right) + \lambda = 0$
$\frac{70}{13} + \frac{21}{13} + \lambda = 0$ $\Rightarrow 7 + \lambda = 0$ $\Rightarrow \lambda = -7$.
ત્રણ રેખાઓ સંગામી હોવાથી,તેમના સહગુણકોનો નિશ્ચાયક શૂન્ય થાય:
$\begin{vmatrix} 3 & -4 & -\alpha \\ 8 & -11 & -33 \\ 2 & -3 & \lambda \end{vmatrix} = 0$
$\lambda = -7$ મૂકતા:
$3(77 - 99) + 4(-56 + 66) - \alpha(-24 + 22) = 0$
$-66 + 40 + 2\alpha = 0$ $\Rightarrow 2\alpha = 26$ $\Rightarrow \alpha = 13$.
તેથી,$|\alpha \lambda| = |13 \times (-7)| = 91$.
Solution diagram
58
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$3$-અંકની એવી કેટલી સંખ્યાઓ છે જે $2$ અને $3$ વડે વિભાજ્ય છે,પરંતુ $4$ અને $9$ વડે વિભાજ્ય નથી?
A
$150$
B
$175$
C
$125$
D
$225$

Solution

(C) $3$-અંકની કુલ સંખ્યાઓ $999 - 99 = 900$ છે.
કોઈ સંખ્યા $2$ અને $3$ બંને વડે વિભાજ્ય હોય તો તે $\text{lcm}(2, 3) = 6$ વડે વિભાજ્ય હોય.
$6$ વડે વિભાજ્ય $3$-અંકની સંખ્યાઓ $\frac{900}{6} = 150$ છે.
કોઈ સંખ્યા $4$ અને $9$ બંને વડે વિભાજ્ય હોય તો તે $\text{lcm}(4, 9) = 36$ વડે વિભાજ્ય હોય.
$36$ વડે વિભાજ્ય $3$-અંકની સંખ્યાઓ $\frac{900}{36} = 25$ છે.
$36$ વડે વિભાજ્ય દરેક સંખ્યા $6$ વડે પણ વિભાજ્ય હોવાથી,$2$ અને $3$ વડે વિભાજ્ય પરંતુ $4$ અને $9$ વડે વિભાજ્ય ન હોય તેવી સંખ્યાઓ $150 - 25 = 125$ છે.
59
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $S = \{p_1, p_2, \ldots, p_{10}\}$ એ પ્રથમ દસ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓનો ગણ છે. ધારો કે $A = S \cup P$,જ્યાં $P$ એ $S$ ના ભિન્ન ઘટકોના તમામ શક્ય ગુણાકારોનો ગણ છે. તો તમામ ક્રમિત જોડીઓ $(x, y)$ ની સંખ્યા,જ્યાં $x \in S$ અને $y \in A$,જેથી $x$ એ $y$ ને ભાગે,તે . . . . . . છે.
A
$5120$
B
$1356$
C
$2135$
D
$4321$

Solution

(A) ધારો કે $S = \{p_1, p_2, \ldots, p_{10}\}$. ગણ $P$ એ $S$ ના ભિન્ન ઘટકોના ગુણાકારોનો બનેલો છે. ગણ $A = S \cup P$ માં $S$ ના $k$ ભિન્ન ઘટકોના તમામ ગુણાકારોનો સમાવેશ થાય છે,જ્યાં $k = 1, 2, \ldots, 10$.
નિશ્ચિત $x \in S$ માટે,આપણે $y \in A$ ની સંખ્યા શોધવાની છે જેથી $x$ એ $y$ ને ભાગે.
જો $y = p_{i_1} p_{i_2} \ldots p_{i_k}$ હોય,તો $x$ એ $y$ ને ત્યારે જ ભાગે જો $x \in \{p_{i_1}, \ldots, p_{i_k}\}$ હોય.
નિશ્ચિત $x = p_j$ માટે,આવા ગુણાકારો $y$ ની સંખ્યા એ $S$ ના એવા ઉપગણોની સંખ્યા છે જેમાં $p_j$ નો સમાવેશ થાય છે.
$S$ માં $10$ ઘટકો હોવાથી,ચોક્કસ ઘટક $p_j$ ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા $2^{10-1} = 2^9 = 512$ છે.
$x \in S$ માટે $10$ વિકલ્પો હોવાથી,ક્રમિત જોડીઓ $(x, y)$ ની કુલ સંખ્યા $10 \times 512 = 5120$ છે.
60
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ઉપવલય $\frac{x^2}{25} + \frac{y^2}{16} = 1$ ની જીવા,જેનું મધ્યબિંદુ $(3, 1)$ હોય,તેનું સમીકરણ શું છે?
A
$48x + 25y = 169$
B
$4x + 122y = 134$
C
$25x + 101y = 176$
D
$5x + 16y = 31$

Solution

(A) આપેલ મધ્યબિંદુ $(x_1, y_1)$ ધરાવતા ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ ની જીવાનું સમીકરણ $T = S_1$ છે.
અહીં,$T = \frac{xx_1}{a^2} + \frac{yy_1}{b^2} - 1$ અને $S_1 = \frac{x_1^2}{a^2} + \frac{y_1^2}{b^2} - 1$.
ઉપવલય $\frac{x^2}{25} + \frac{y^2}{16} = 1$ અને મધ્યબિંદુ $(3, 1)$ માટે:
$\frac{3x}{25} + \frac{1y}{16} - 1 = \frac{3^2}{25} + \frac{1^2}{16} - 1$.
$\frac{3x}{25} + \frac{y}{16} = \frac{9}{25} + \frac{1}{16}$.
$400$ વડે ગુણતા:
$16(3x) + 25(y) = 16(9) + 25(1)$.
$48x + 25y = 144 + 25$.
$48x + 25y = 169$.
61
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A = \{x \in (0, \pi) - \{\frac{\pi}{2}\} : \log_{(2/\pi)}|\sin x| + \log_{(2/\pi)}|\cos x| = 2\}$ અને $B = \{x \geq 0 : \sqrt{x}(\sqrt{x} - 4) - 3|\sqrt{x} - 2| + 6 = 0\}$. તો $n(A \cup B)$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$2$
C
$8$
D
$6$

Solution

(C) ગણ $A$ માટે: $\log_{(2/\pi)}|\sin x| + \log_{(2/\pi)}|\cos x| = 2$
$\Rightarrow \log_{(2/\pi)}|\sin x \cos x| = 2$
$\Rightarrow |\sin x \cos x| = (2/\pi)^2 = 4/\pi^2$
$\Rightarrow |\frac{1}{2} \sin 2x| = 4/\pi^2$
$\Rightarrow |\sin 2x| = 8/\pi^2$
અહીં $8/\pi^2 < 1$ હોવાથી,$(0, \pi) - \{\pi/2\}$ માં $4$ ઉકેલો મળે છે.
ગણ $B$ માટે: ધારો કે $t = \sqrt{x} \geq 0$. સમીકરણ $t(t - 4) - 3|t - 2| + 6 = 0$ છે.
કિસ્સો $1$: $0 \leq t < 2$. $|t - 2| = 2 - t$.
$t^2 - 4t - 3(2 - t) + 6 = 0$ $\Rightarrow t^2 - t = 0$ $\Rightarrow t = 0, 1$. તેથી $x = 0, 1$.
કિસ્સો $2$: $t \geq 2$. $|t - 2| = t - 2$.
$t^2 - 4t - 3(t - 2) + 6 = 0$ $\Rightarrow t^2 - 7t + 12 = 0$ $\Rightarrow t = 3, 4$. તેથી $x = 9, 16$.
ગણ $B = \{0, 1, 9, 16\}$,તેથી $n(B) = 4$.
$A$ અને $B$ અલગ હોવાથી,$n(A \cup B) = 4 + 4 = 8$.
Solution diagram
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે બિંદુઓ $\left(\frac{11}{2}, \alpha\right)$ એ $x + y = 11$,$x + 2y = 16$ અને $2x + 3y = 29$ બાજુઓ ધરાવતા ત્રિકોણ પર અથવા તેની અંદર આવેલા છે. તો $\alpha$ ની સૌથી નાની અને સૌથી મોટી કિંમતોનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$22$
B
$44$
C
$33$
D
$55$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $L_1: x + y = 11$,$L_2: x + 2y = 16$,અને $L_3: 2x + 3y = 29$ છે.
આપણને બિંદુ $\left(\frac{11}{2}, \alpha\right)$ આપેલ છે,જેનો અર્થ છે કે $x = \frac{11}{2}$.
રેખાઓના સમીકરણોમાં $x = \frac{11}{2}$ મૂકતા:
$L_1$ માટે: $\frac{11}{2} + y = 11 \implies y = 5.5 = \frac{11}{2}$.
$L_2$ માટે: $\frac{11}{2} + 2y = 16 \implies 2y = 10.5 \implies y = 5.25 = \frac{21}{4}$.
$L_3$ માટે: $2\left(\frac{11}{2}\right) + 3y = 29 \implies 11 + 3y = 29 \implies 3y = 18 \implies y = 6$.
આ રેખાઓ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશમાં $x = \frac{11}{2}$ આગળ,$\alpha$ ની રેન્જ સીમા રેખાઓ સાથેના છેદબિંદુઓ વચ્ચે છે. ન્યૂનતમ કિંમત $\alpha_{\min} = \frac{11}{2}$ અને મહત્તમ કિંમત $\alpha_{\max} = 6$ છે.
તેથી ગુણાકાર $\alpha_{\min} \cdot \alpha_{\max} = \frac{11}{2} \times 6 = 33$ થાય.
Solution diagram
63
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
એક સમાંતર શ્રેણીમાં,જો $S_{40} = 1030$ અને $S_{12} = 57$ હોય,તો $S_{30} - S_{10}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$510$
B
$515$
C
$525$
D
$505$

Solution

(B) ધારો કે $a$ એ પ્રથમ પદ છે અને $d$ એ સમાંતર શ્રેણીનો સામાન્ય તફાવત છે.
$S_{n} = \frac{n}{2}[2a + (n-1)d]$
$S_{40} = 1030$ માટે: $\frac{40}{2}[2a + 39d] = 1030 \implies 2a + 39d = 51.5$ $(1)$
$S_{12} = 57$ માટે: $\frac{12}{2}[2a + 11d] = 57 \implies 2a + 11d = 9.5$ $(2)$
$(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા: $28d = 42 \implies d = 1.5$
$d = 1.5$ ને $(2)$ માં મૂકતા: $2a + 11(1.5) = 9.5 \implies 2a = -7 \implies a = -3.5$
હવે,$S_{30} - S_{10} = 20a + 390d = 20(-3.5) + 390(1.5) = -70 + 585 = 515$.
64
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
જો $7 = 5 + \frac{1}{7}(5 + \alpha) + \frac{1}{7^2}(5 + 2\alpha) + \frac{1}{7^3}(5 + 3\alpha) + \dots \infty$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$\frac{6}{7}$
C
$6$
D
$\frac{1}{7}$

Solution

(C) ધારો કે $S = 5 + \frac{1}{7}(5 + \alpha) + \frac{1}{7^2}(5 + 2\alpha) + \dots \infty$.
આપેલ છે કે $S = 7$.
બંને બાજુ $\frac{1}{7}$ વડે ગુણતા: $\frac{1}{7}S = \frac{1}{7}(5) + \frac{1}{7^2}(5 + \alpha) + \frac{1}{7^3}(5 + 2\alpha) + \dots \infty$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા:
$S - \frac{1}{7}S = 5 + [\frac{1}{7}(5 + \alpha - 5) + \frac{1}{7^2}(5 + 2\alpha - (5 + \alpha)) + \dots \infty]$.
$\frac{6}{7}S = 5 + [\frac{\alpha}{7} + \frac{\alpha}{7^2} + \frac{\alpha}{7^3} + \dots \infty]$.
કૌંસમાં રહેલી શ્રેણી અનંત સમગુણોત્તર શ્રેણી છે,જેમાં પ્રથમ પદ $a = \frac{\alpha}{7}$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{1}{7}$ છે.
સરવાળો $= \frac{a}{1-r} = \frac{\alpha/7}{1 - 1/7} = \frac{\alpha}{6}$.
તેથી,$\frac{6}{7}S = 5 + \frac{\alpha}{6}$.
$S = 7$ હોવાથી,$\frac{6}{7}(7) = 5 + \frac{\alpha}{6}$.
$6 = 5 + \frac{\alpha}{6}$ $\Rightarrow 1 = \frac{\alpha}{6}$ $\Rightarrow \alpha = 6$.
65
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A$ અને $B$ એ $(1+x)^{2n-1}$ ના દ્વિપદી વિસ્તરણમાં અનુક્રમે $30^{\text{th}}$ અને $12^{\text{th}}$ પદના સહગુણકો છે. જો $2A = 5B$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$22$
B
$21$
C
$20$
D
$19$

Solution

(B) $(1+x)^m$ ના વિસ્તરણમાં $r^{\text{th}}$ પદ $T_r = {}^{m}C_{r-1} x^{r-1}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$(1+x)^{2n-1}$ ના વિસ્તરણ માટે:
$30^{\text{th}}$ પદ $T_{30} = {}^{2n-1}C_{29} x^{29}$ છે,તેથી $A = {}^{2n-1}C_{29}$.
$12^{\text{th}}$ પદ $T_{12} = {}^{2n-1}C_{11} x^{11}$ છે,તેથી $B = {}^{2n-1}C_{11}$.
આપેલ છે કે $2A = 5B$,તેથી $2({}^{2n-1}C_{29}) = 5({}^{2n-1}C_{11})$.
ગુણધર્મ ${}^{n}C_r = {}^{n}C_{n-r}$ નો ઉપયોગ કરતા,${}^{2n-1}C_{29} = {}^{2n-1}C_{2n-30}$.
તેથી,$2({}^{2n-1}C_{2n-30}) = 5({}^{2n-1}C_{11})$.
$n=21$ મુકતા,$2n-1 = 41$.
$2({}^{41}C_{29}) = 5({}^{41}C_{11})$.
$2 \times \frac{41!}{12! 29!} = 5 \times \frac{41!}{11! 30!} \implies \frac{2}{12} = \frac{5}{30} \implies \frac{1}{6} = \frac{1}{6}$.
આમ,$n = 21$ એ સાચો જવાબ છે.
66
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
સમૂહ $A$ માં $7$ છોકરાઓ અને $3$ છોકરીઓ છે,જ્યારે સમૂહ $B$ માં $6$ છોકરાઓ અને $5$ છોકરીઓ છે. જો $5$ વિદ્યાર્થીઓ સમૂહ $A$ માંથી અને બાકીના $3$ વિદ્યાર્થીઓ સમૂહ $B$ માંથી પસંદ કરવાના હોય,તો કુલ $4$ છોકરાઓ અને $4$ છોકરીઓને પિકનિક માટે આમંત્રિત કરવાની રીતોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$8575$
B
$9100$
C
$8925$
D
$8750$

Solution

(C) આપણે કુલ $4$ છોકરાઓ અને $4$ છોકરીઓ પસંદ કરવાની છે,જેથી $5$ વિદ્યાર્થીઓ સમૂહ $A$ માંથી અને $3$ વિદ્યાર્થીઓ સમૂહ $B$ માંથી હોય.
ધારો કે $x_1, y_1$ એ સમૂહ $A$ માંથી પસંદ કરેલા છોકરાઓ અને છોકરીઓની સંખ્યા છે,અને $x_2, y_2$ એ સમૂહ $B$ માંથી પસંદ કરેલા છોકરાઓ અને છોકરીઓની સંખ્યા છે.
આપણને મળે છે $x_1 + y_1 = 5$ અને $x_2 + y_2 = 3$,જ્યાં $x_1 + x_2 = 4$ અને $y_1 + y_2 = 4$.
શક્ય કિસ્સાઓ:
કિસ્સો $I$: $x_1=2, y_1=3$ (સમૂહ $A$ માંથી) અને $x_2=2, y_2=1$ (સમૂહ $B$ માંથી): $\binom{7}{2} \binom{3}{3} \times \binom{6}{2} \binom{5}{1} = 21 \times 1 \times 15 \times 5 = 1575$.
કિસ્સો $II$: $x_1=3, y_1=2$ (સમૂહ $A$ માંથી) અને $x_2=1, y_2=2$ (સમૂહ $B$ માંથી): $\binom{7}{3} \binom{3}{2} \times \binom{6}{1} \binom{5}{2} = 35 \times 3 \times 6 \times 10 = 6300$.
કિસ્સો $III$: $x_1=4, y_1=1$ (સમૂહ $A$ માંથી) અને $x_2=0, y_2=3$ (સમૂહ $B$ માંથી): $\binom{7}{4} \binom{3}{1} \times \binom{6}{0} \binom{5}{3} = 35 \times 3 \times 1 \times 10 = 1050$.
કુલ રીતો $= 1575 + 6300 + 1050 = 8925$.
Solution diagram
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$x^2+3x+2=\min \{|x-3|, |x+2|\}$ સમીકરણના વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$0$
C
$3$
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = x^2+3x+2 = (x+1)(x+2)$.
ધારો કે $g(x) = \min \{|x-3|, |x+2|\}$.
આપણે $y = f(x)$ અને $y = g(x)$ ના છેદબિંદુઓની સંખ્યા શોધવાની છે.
$x < -2$ માટે,$f(x) > 0$ અને $g(x) = |x-3| = 3-x$. $x^2+3x+2 = 3-x$ ઉકેલતા $x^2+4x-1 = 0$ મળે,તેથી $x = -2 \pm \sqrt{5}$. $x < -2$ હોવાથી,$x = -2-\sqrt{5}$ એક ઉકેલ છે.
$-2 \le x < 0.5$ માટે,$g(x) = |x+2| = x+2$. $x^2+3x+2 = x+2$ ઉકેલતા $x^2+2x = 0$ મળે,તેથી $x=0$ અથવા $x=-2$. બંને અંતરાલમાં છે.
$x \ge 0.5$ માટે,$g(x) = |x-3|$. પરવલય $f(x)$ વધતું વિધેય છે અને $g(x)$ ઘટે છે અથવા વધે છે,પરંતુ $f(x)$ ખૂબ ઝડપથી વધે છે,તેથી કોઈ વધારાના ઉકેલો નથી.
ઉકેલો $x = -2-\sqrt{5}$,$x = -2$,અને $x = 0$ છે. આમ,કુલ $3$ વાસ્તવિક ઉકેલો છે.
Solution diagram
68
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો શિરોબિંદુ $V \left(\frac{3}{2}, 3\right)$ અને નિયામિકા $x + 2y = 0$ ધરાવતા પરવલયનું સમીકરણ $\alpha x^2 + \beta y^2 - \gamma xy - 30x - 60y + 225 = 0$ હોય,તો $\alpha + \beta + \gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$8$
C
$7$
D
$9$

Solution

(D) પરવલયની અક્ષ નિયામિકા $x + 2y = 0$ ને લંબ છે અને શિરોબિંદુ $V \left(\frac{3}{2}, 3\right)$ માંથી પસાર થાય છે.
તેથી,અક્ષનો ઢાળ $2$ છે. અક્ષનું સમીકરણ $y - 3 = 2 \left(x - \frac{3}{2}\right)$ છે,જે $y = 2x$ માં પરિણમે છે.
નિયામિકાનો લંબપાદ એ $x + 2y = 0$ અને $y = 2x$ નું છેદબિંદુ છે,જે $(0, 0)$ છે.
શિરોબિંદુ એ નાભિ $S$ અને નિયામિકાના લંબપાદ $(0, 0)$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\frac{x_S + 0}{2} = \frac{3}{2}$ અને $\frac{y_S + 0}{2} = 3$ મળે,તેથી નાભિ $S(3, 6)$ છે.
પરવલયની વ્યાખ્યા મુજબ,$PS^2 = PM^2$,જ્યાં $P(x, y)$ પરવલય પરનું બિંદુ છે:
$(x - 3)^2 + (y - 6)^2 = \left(\frac{x + 2y}{\sqrt{5}}\right)^2$
$5(x^2 - 6x + 9 + y^2 - 12y + 36) = x^2 + 4y^2 + 4xy$
$4x^2 + y^2 - 4xy - 30x - 60y + 225 = 0$
$\alpha = 4, \beta = 1, \gamma = 4$ સરખાવતા,$\alpha + \beta + \gamma = 4 + 1 + 4 = 9$ મળે.
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $H_1: \frac{x^2}{a^2}-\frac{y^2}{b^2}=1$ અને $H_2:-\frac{x^2}{A^2}+\frac{y^2}{B^2}=1$ એ બે અતિવલયો છે જેમની નાભિલંબની લંબાઈ અનુક્રમે $15 \sqrt{2}$ અને $12 \sqrt{5}$ છે. ધારો કે તેમની ઉત્કેન્દ્રતા અનુક્રમે $e_1=\sqrt{\frac{5}{2}}$ અને $e_2$ છે. જો તેમની મુખ્ય અક્ષોની લંબાઈનો ગુણાકાર $100 \sqrt{10}$ હોય,તો $25 e_2^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$66$
B
$98$
C
$44$
D
$55$

Solution

(D) $H_1: \frac{x^2}{a^2}-\frac{y^2}{b^2}=1$ માટે,નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2b^2}{a} = 15\sqrt{2}$ અને $e_1^2 = 1 + \frac{b^2}{a^2} = \frac{5}{2}$ છે.
$e_1^2 = 1 + \frac{b^2}{a^2} = \frac{5}{2}$ પરથી,આપણને $\frac{b^2}{a^2} = \frac{3}{2}$ મળે છે,તેથી $b^2 = \frac{3}{2}a^2$.
નાભિલંબના સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $\frac{2(\frac{3}{2}a^2)}{a} = 15\sqrt{2} \implies 3a = 15\sqrt{2} \implies a = 5\sqrt{2}$.
તેથી $b^2 = \frac{3}{2}(50) = 75$,એટલે કે $b = 5\sqrt{3}$.
$H_1$ ની મુખ્ય અક્ષની લંબાઈ $2a = 10\sqrt{2}$ છે.
$H_2: \frac{y^2}{B^2}-\frac{x^2}{A^2}=1$ માટે,નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2A^2}{B} = 12\sqrt{5}$ છે.
મુખ્ય અક્ષોનો ગુણાકાર $(2a)(2B) = 100\sqrt{10}$ છે.
$(10\sqrt{2})(2B) = 100\sqrt{10} \implies 20\sqrt{2}B = 100\sqrt{10} \implies B = 5\sqrt{5}$.
$\frac{2A^2}{B} = 12\sqrt{5}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\frac{2A^2}{5\sqrt{5}} = 12\sqrt{5} \implies 2A^2 = 60(5) = 300 \implies A^2 = 150$ મળે છે.
$H_2$ માટે,$e_2^2 = 1 + \frac{A^2}{B^2} = 1 + \frac{150}{125} = 1 + \frac{6}{5} = \frac{11}{5}$ છે.
તેથી,$25e_2^2 = 25 \times \frac{11}{5} = 55$.
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને $50000$ થી મોટી એવી કેટલી $5$-અંકી સંખ્યાઓ બનાવી શકાય કે જેમાં પ્રથમ અને છેલ્લા અંકનો સરવાળો $8$ થી વધુ ન હોય?
A
$4608$
B
$5720$
C
$5719$
D
$4607$

Solution

(D) $5$-અંકી સંખ્યા $d_1 d_2 d_3 d_4 d_5$ ધારો. સંખ્યા $> 50000$ હોવાથી,$d_1 \in \{5, 6, 7\}$.
આપેલ છે કે $d_1 + d_5 \le 8$.
કિસ્સો $1$: $d_1 = 5$. તો $5 + d_5 \le 8 \implies d_5 \in \{0, 1, 2, 3\}$. $d_5$ માટે $4$ વિકલ્પો છે.
$d_2, d_3, d_4$ માટે $8$ વિકલ્પો છે. તેથી,$4 \times 8^3 = 2048$.
કિસ્સો $2$: $d_1 = 6$. તો $6 + d_5 \le 8 \implies d_5 \in \{0, 1, 2\}$. $d_5$ માટે $3$ વિકલ્પો છે. કુલ $= 3 \times 512 = 1536$.
કિસ્સો $3$: $d_1 = 7$. તો $7 + d_5 \le 8 \implies d_5 \in \{0, 1\}$. $d_5$ માટે $2$ વિકલ્પો છે. કુલ $= 2 \times 512 = 1024$.
સરવાળો: $2048 + 1536 + 1024 = 4608$.
સંખ્યા $50000$ થી મોટી હોવી જોઈએ,તેથી $50000$ ને બાદ કરતા,કુલ સંખ્યા $4608 - 1 = 4607$ થાય.
71
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $ABCD$ એક સમલંબ ચતુષ્કોણ છે જેના શિરોબિંદુઓ પરવલય $y^2=4x$ પર આવેલા છે. ધારો કે સમલંબ ચતુષ્કોણની બાજુઓ $AD$ અને $BC$ એ $y$-અક્ષને સમાંતર છે. જો વિકર્ણ $AC$ ની લંબાઈ $\frac{25}{4}$ હોય અને તે બિંદુ $(1,0)$ માંથી પસાર થાય,તો $ABCD$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$\frac{75}{4}$
B
$\frac{25}{2}$
C
$\frac{125}{8}$
D
$\frac{75}{8}$

Solution

(A) પરવલય $y^2=4ax$ છે જ્યાં $a=1$. ધારો કે $A$ ના યામ $(t_1^2, 2t_1)$ અને $C$ ના યામ $(t_2^2, 2t_2)$ છે. $AD$ અને $BC$ એ $y$-અક્ષને સમાંતર હોવાથી,$A$ અને $D$ નો $x$-યામ સમાન છે,અને $B$ અને $C$ નો $x$-યામ સમાન છે. તેથી,$D$ એ $(t_1^2, -2t_1)$ અને $B$ એ $(t_2^2, -2t_2)$ છે.
વિકર્ણ $AC$ એ નાભિ $S(1,0)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,બિંદુઓ $A, S, C$ સમરેખ છે. નાભિમાંથી પસાર થતી જીવા માટે $t_1 t_2 = -1$,તેથી $t_2 = -\frac{1}{t_1}$.
યામ $A(t_1^2, 2t_1)$ અને $C(\frac{1}{t_1^2}, -\frac{2}{t_1})$ છે.
$AC$ ની લંબાઈ $\sqrt{(t_1^2 - \frac{1}{t_1^2})^2 + (2t_1 + \frac{2}{t_1})^2} = \frac{25}{4}$ છે.
સાદુરૂપ આપતા,$(t_1 + \frac{1}{t_1})^2 = \frac{25}{4}$ મળે છે.
તેથી,$t_1 + \frac{1}{t_1} = \frac{5}{2}$,જે $t_1 = 2$ અથવા $t_1 = \frac{1}{2}$ આપે છે.
$t_1 = 2$ લેતા,$A(4, 4)$ અને $D(4, -4)$ મળે છે. પછી $t_2 = -\frac{1}{2}$,તેથી $C(\frac{1}{4}, -1)$ અને $B(\frac{1}{4}, 1)$ મળે છે.
સમાંતર બાજુઓ $AD = 8$ અને $BC = 2$ છે. સમલંબ ચતુષ્કોણની ઊંચાઈ $x$-યામનો તફાવત છે: $h = 4 - \frac{1}{4} = \frac{15}{4}$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} (AD + BC) \times h = \frac{1}{2} (8 + 2) \times \frac{15}{4} = \frac{75}{4}$.
Solution diagram
72
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
બે સંખ્યાઓ $k_1$ અને $k_2$ ને પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના ગણમાંથી યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તો,$i^{k_1} + i^{k_2}$ (જ્યાં $i = \sqrt{-1}$) નું મૂલ્ય શૂન્ય ન હોય તેની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(C) કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $k$ માટે $i^k$ નું મૂલ્ય માત્ર ચાર કિંમતોમાંથી એક હોઈ શકે: $\{i, -1, -i, 1\}$.
$k_1$ અને $k_2$ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવતા હોવાથી,$(i^{k_1}, i^{k_2})$ માટે કુલ $4 \times 4 = 16$ શક્ય જોડ મળે.
આપણે $i^{k_1} + i^{k_2} \neq 0$ હોય તેની સંભાવના શોધવી છે,જે $1 - P(i^{k_1} + i^{k_2} = 0)$ ને સમાન છે.
શરત $i^{k_1} + i^{k_2} = 0$ નો અર્થ છે $i^{k_1} = -i^{k_2}$.
આ શરતનું પાલન કરતી શક્ય જોડ: $(i, -i), (-i, i), (1, -1), (-1, 1)$ છે.
આવી $4$ પ્રતિકૂળ સ્થિતિઓ છે.
તેથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $16 - 4 = 12$ છે.
સંભાવના $\frac{12}{16} = \frac{3}{4}$ થાય.
73
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A(x, y, z)$ એ $xy$-સમતલમાં એક બિંદુ છે,જે ત્રણ બિંદુઓ $P(0, 3, 2)$,$Q(2, 0, 3)$ અને $R(0, 0, 1)$ થી સમાન અંતરે છે. ધારો કે $B = (1, 4, -1)$ અને $C = (2, 0, -2)$. તો વિધાનો $(S1) :$ $\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ છે અને $(S2) :$ $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{9 \sqrt{2}}{2}$ છે,તેમાંથી કયું સાચું છે?
A
બંને સાચા છે
B
માત્ર $(S1)$ સાચું છે
C
માત્ર $(S2)$ સાચું છે
D
બંને ખોટા છે

Solution

(B) બિંદુ $A(x, y, z)$ એ $xy$-સમતલમાં હોવાથી,$z = 0$ થાય. તેથી,$A = (x, y, 0)$.
આપેલ છે કે $AP^2 = AQ^2 = AR^2$.
$AR^2 = x^2 + y^2 + (0 - 1)^2 = x^2 + y^2 + 1$.
$AP^2 = x^2 + (y - 3)^2 + (0 - 2)^2 = x^2 + y^2 - 6y + 9 + 4 = x^2 + y^2 - 6y + 13$.
$AQ^2 = (x - 2)^2 + y^2 + (0 - 3)^2 = x^2 - 4x + 4 + y^2 + 9 = x^2 + y^2 - 4x + 13$.
$AP^2 = AR^2$ ને સરખાવતા: $x^2 + y^2 - 6y + 13 = x^2 + y^2 + 1 \implies 6y = 12 \implies y = 2$.
$AQ^2 = AR^2$ ને સરખાવતા: $x^2 + y^2 - 4x + 13 = x^2 + y^2 + 1 \implies 4x = 12 \implies x = 3$.
તેથી,$A = (3, 2, 0)$.
હવે,$A(3, 2, 0)$,$B(1, 4, -1)$ અને $C(2, 0, -2)$ સાથે $\triangle ABC$ ની બાજુઓની લંબાઈ શોધો:
$AB^2 = (3 - 1)^2 + (2 - 4)^2 + (0 - (-1))^2 = 2^2 + (-2)^2 + 1^2 = 4 + 4 + 1 = 9 \implies AB = 3$.
$AC^2 = (3 - 2)^2 + (2 - 0)^2 + (0 - (-2))^2 = 1^2 + 2^2 + 2^2 = 1 + 4 + 4 = 9 \implies AC = 3$.
$BC^2 = (1 - 2)^2 + (4 - 0)^2 + (-1 - (-2))^2 = (-1)^2 + 4^2 + 1^2 = 1 + 16 + 1 = 18 \implies BC = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
અહીં $AB = AC = 3$ અને $AB^2 + AC^2 = 9 + 9 = 18 = BC^2$ હોવાથી,$\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ છે. તેથી,$(S1)$ સાચું છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times AB \times AC = \frac{1}{2} \times 3 \times 3 = \frac{9}{2}$.
અહીં $\frac{9}{2} \neq \frac{9\sqrt{2}}{2}$ હોવાથી,$(S2)$ ખોટું છે.
તેથી,માત્ર $(S1)$ સાચું છે.
74
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે વર્તુળનું સમીકરણ,જે $x$-અક્ષને $(a, 0), a > 0$ બિંદુએ સ્પર્શે છે અને $y$-અક્ષ પર $b$ લંબાઈનો અંતઃખંડ કાપે છે,તે $x^2 + y^2 - \alpha x + \beta y + \gamma = 0$ છે. જો વર્તુળ $x$-અક્ષની નીચે આવેલું હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(2a, b^2)$ કોના બરાબર થાય?
A
$(\alpha, \beta^2 + 4\gamma)$
B
$(\gamma, \beta^2 - 4\alpha)$
C
$(\gamma, \beta^2 + 4\alpha)$
D
$(\alpha, \beta^2 - 4\gamma)$

Solution

(D) વર્તુળ $x$-અક્ષને $(a, 0)$ પર સ્પર્શે છે અને $x$-અક્ષની નીચે છે,તેથી તેનું કેન્દ્ર $(a, -r)$ અને ત્રિજ્યા $r$ છે,જ્યાં $r > 0$.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x - a)^2 + (y + r)^2 = r^2$ છે,જેનું સાદુંરૂપ $x^2 + y^2 - 2ax + 2ry + a^2 = 0$ થાય છે.
આને $x^2 + y^2 - \alpha x + \beta y + \gamma = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 2a$,$\beta = 2r$,અને $\gamma = a^2$ મળે છે.
વર્તુળ $y$-અક્ષ પર $b$ લંબાઈનો અંતઃખંડ કાપે છે. સમીકરણમાં $x = 0$ મૂકતા,$y^2 + \beta y + \gamma = 0$ મળે છે. જેના બીજ $y_1, y_2$ છે અને $|y_1 - y_2| = b$.
બીજના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$|y_1 - y_2| = \sqrt{\beta^2 - 4\gamma} = b$,તેથી $b^2 = \beta^2 - 4\gamma$.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(2a, b^2)$ એ $(\alpha, \beta^2 - 4\gamma)$ બરાબર છે.
Solution diagram
75
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\langle a_n \rangle$ એક શ્રેણી છે જેથી $a_0 = 0, a_1 = \frac{1}{2}$ અને $2a_{n+2} = 5a_{n+1} - 3a_n$ જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \ldots$. તો $\sum_{k=1}^{100} a_k$ ની કિંમત શોધો:
A
$3a_{99} - 100$
B
$3a_{100} - 100$
C
$3a_{100} + 100$
D
$3a_{99} + 100$

Solution

(B) આપેલ પુનરાવર્તિત સંબંધ $2a_{n+2} - 5a_{n+1} + 3a_n = 0$ છે.
લાક્ષણિક સમીકરણ $2x^2 - 5x + 3 = 0$ છે,જેના અવયવો $(2x - 3)(x - 1) = 0$ થાય છે.
તેથી,બીજ $x = 1$ અને $x = \frac{3}{2}$ છે.
સામાન્ય પદ $a_n = A(1)^n + B(\frac{3}{2})^n = A + B(\frac{3}{2})^n$ છે.
પ્રારંભિક શરતોનો ઉપયોગ કરતા:
$n = 0$ માટે: $A + B = 0 \Rightarrow A = -B$.
$n = 1$ માટે: $A + \frac{3}{2}B = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow -B + \frac{3}{2}B = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow \frac{1}{2}B = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow B = 1, A = -1$.
તેથી,$a_n = (\frac{3}{2})^n - 1$.
હવે,$\sum_{k=1}^{100} a_k = \sum_{k=1}^{100} ((\frac{3}{2})^k - 1) = \sum_{k=1}^{100} (\frac{3}{2})^k - \sum_{k=1}^{100} 1$.
ભૌમિતિક શ્રેણીનો સરવાળો $\frac{\frac{3}{2}((\frac{3}{2})^{100} - 1)}{\frac{3}{2} - 1} = 3((\frac{3}{2})^{100} - 1)$ થાય છે.
તેથી,$\sum_{k=1}^{100} a_k = 3((\frac{3}{2})^{100} - 1) - 100 = 3a_{100} - 100$.
76
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $T_r$ એ $A.P.$ નું $r$-મું પદ છે. જો કોઈ $m$ માટે,$T_m = \frac{1}{25}$,$T_{25} = \frac{1}{20}$ અને $20 \sum_{r=1}^{25} T_r = 13$ હોય,તો $5m \sum_{r=m}^{2m} T_r$ ની કિંમત શોધો:
A
$112$
B
$126$
C
$98$
D
$142$

Solution

(B) આપેલ છે $T_m = a + (m-1)d = \frac{1}{25}$ અને $T_{25} = a + 24d = \frac{1}{20}$.
$A.P.$ નો સરવાળો $S_n = \frac{n}{2}(a + T_n)$ છે.
આપેલ છે $20 \sum_{r=1}^{25} T_r = 13 \Rightarrow 20 \times \frac{25}{2}(a + T_{25}) = 13$.
$250(a + \frac{1}{20}) = 13$ $\Rightarrow a + \frac{1}{20} = \frac{13}{250}$ $\Rightarrow a = \frac{13}{250} - \frac{1}{20} = \frac{26-25}{500} = \frac{1}{500}$.
$a$ ની કિંમત $T_{25} = a + 24d = \frac{1}{20}$ માં મૂકતા,$\frac{1}{500} + 24d = \frac{25}{500}$ $\Rightarrow 24d = \frac{24}{500}$ $\Rightarrow d = \frac{1}{500}$.
$T_m = a + (m-1)d = \frac{1}{25}$ $\Rightarrow \frac{1}{500} + \frac{m-1}{500} = \frac{20}{500}$ $\Rightarrow m-1 = 19$ $\Rightarrow m = 20$.
આપણે $5m \sum_{r=m}^{2m} T_r = 100 \sum_{r=20}^{40} T_r$ શોધવાનું છે.
સરવાળો $= \frac{n}{2}(T_{first} + T_{last}) = \frac{40-20+1}{2}(T_{20} + T_{40}) = \frac{21}{2}(a+19d + a+39d) = \frac{21}{2}(2a+58d) = 21(a+29d)$.
$21(\frac{1}{500} + \frac{29}{500}) = 21(\frac{30}{500}) = 21(\frac{3}{50}) = \frac{63}{50} = 1.26$.
$100 \times 1.26 = 126$.
77
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
સમીકરણ $x^2+|2x-3|-4=0$ ના તમામ બીજોના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$3(3-\sqrt{2})$
B
$6(3-\sqrt{2})$
C
$15 - 4\sqrt{2}$
D
$3(2-\sqrt{2})$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $x^2+|2x-3|-4=0$.
કિસ્સો $I$: $x \geq \frac{3}{2}$.
સમીકરણ $x^2 + 2x - 3 - 4 = 0$ બને છે,જે $x^2 + 2x - 7 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$x = \frac{-2 \pm \sqrt{4 - 4(1)(-7)}}{2} = \frac{-2 \pm \sqrt{32}}{2} = -1 \pm 2\sqrt{2}$.
$x \geq \frac{3}{2}$ હોવાથી,આપણે $x = 2\sqrt{2} - 1$ સ્વીકારીએ છીએ.
કિસ્સો $II$: $x < \frac{3}{2}$.
સમીકરણ $x^2 - (2x - 3) - 4 = 0$ બને છે,જે $x^2 - 2x - 1 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$x = \frac{2 \pm \sqrt{4 - 4(1)(-1)}}{2} = \frac{2 \pm \sqrt{8}}{2} = 1 \pm \sqrt{2}$.
$x < \frac{3}{2}$ હોવાથી,આપણે $x = 1 + \sqrt{2}$ અને $x = 1 - \sqrt{2}$ બંને સ્વીકારીએ છીએ.
બીજો $2\sqrt{2}-1$,$1+\sqrt{2}$,અને $1-\sqrt{2}$ છે.
વર્ગોનો સરવાળો $= (2\sqrt{2}-1)^2 + (1+\sqrt{2})^2 + (1-\sqrt{2})^2$.
$= (8 - 4\sqrt{2} + 1) + (1 + 2\sqrt{2} + 2) + (1 - 2\sqrt{2} + 2)$.
$= 9 - 4\sqrt{2} + 3 + 2\sqrt{2} + 3 - 2\sqrt{2} = 15 - 4\sqrt{2}$.
78
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે ${}^nC_{r-1}=28$,${}^nC_r=56$,અને ${}^nC_{r+1}=70$. ધારો કે $A(4 \cos t, 4 \sin t)$,$B(2 \sin t, -2 \cos t)$,અને $C(3r - n, r^2 - n - 1)$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે,જ્યાં $t$ એક પ્રાચલ છે. જો $(3x - 1)^2 + (3y)^2 = \alpha$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો:
A
$20$
B
$8$
C
$6$
D
$18$

Solution

(A) આપેલ છે ${}^nC_{r-1} = 28$,${}^nC_r = 56$,અને ${}^nC_{r+1} = 70$.
ગુણધર્મ $\frac{{}^nC_r}{{}^nC_{r-1}} = \frac{n-r+1}{r}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{56}{28} = \frac{n-r+1}{r}$ $\Rightarrow 2r = n-r+1$ $\Rightarrow n = 3r-1$ $(i)$.
તે જ રીતે,$\frac{{}^nC_{r+1}}{{}^nC_r} = \frac{n-r}{r+1} = \frac{70}{56} = \frac{5}{4}$.
$4(n-r) = 5(r+1)$ $\Rightarrow 4n - 4r = 5r + 5$ $\Rightarrow 4n = 9r + 5$ (ii).
$(i)$ ને (ii) માં મૂકતા: $4(3r-1) = 9r+5$ $\Rightarrow 12r - 4 = 9r + 5$ $\Rightarrow 3r = 9$ $\Rightarrow r = 3$.
તેથી $n = 3(3)-1 = 8$.
$C$ ના યામ $(3(3)-8, 3^2-8-1) = (1, 0)$ છે.
$\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(x, y)$ નીચે મુજબ છે:
$x = \frac{4 \cos t + 2 \sin t + 1}{3} \Rightarrow 3x - 1 = 4 \cos t + 2 \sin t$.
$y = \frac{4 \sin t - 2 \cos t + 0}{3} \Rightarrow 3y = 4 \sin t - 2 \cos t$.
વર્ગ કરીને સરવાળો કરતા:
$(3x-1)^2 + (3y)^2 = (4 \cos t + 2 \sin t)^2 + (4 \sin t - 2 \cos t)^2$.
$= 16 \cos^2 t + 4 \sin^2 t + 16 \sin^2 t + 4 \cos^2 t = 20(\cos^2 t + \sin^2 t) = 20$.
આમ,$\alpha = 20$.
79
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $O$ ઉગમબિંદુ છે,બિંદુ $A$ એ $z_1 = \sqrt{3} + 2\sqrt{2}i$ છે,અને બિંદુ $B(z_2)$ એવું છે કે જેથી $\sqrt{3}|z_2| = |z_1|$ અને $\arg(z_2) = \arg(z_1) + \frac{\pi}{6}$ થાય. તો:
A
ત્રિકોણ $ABO$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{11}{\sqrt{3}}$ છે
B
$ABO$ એ વિષમબાજુ ત્રિકોણ છે
C
ત્રિકોણ $ABO$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{11}{4}$ છે
D
$ABO$ એ ગુરુકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે

Solution

(D) આપેલ છે $z_1 = \sqrt{3} + 2\sqrt{2}i$. માનાંક $|z_1| = \sqrt{11}$ છે.
આપેલ છે $\sqrt{3}|z_2| = |z_1|$,તેથી $|z_2| = \sqrt{\frac{11}{3}}$.
આપેલ છે $\arg(z_2) - \arg(z_1) = \frac{\pi}{6}$,તેથી $\angle AOB = \frac{\pi}{6}$.
$\triangle ABO$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |z_1| |z_2| \sin(\frac{\pi}{6}) = \frac{11}{4\sqrt{3}}$.
કોસાઇનના નિયમ મુજબ,$AB^2 = |z_1|^2 + |z_2|^2 - 2|z_1||z_2| \cos(\frac{\pi}{6}) = \frac{11}{3}$.
અહીં $|z_2| = AB$ હોવાથી,$\triangle ABO$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
ત્રીજો ખૂણો $\angle ABO = \frac{2\pi}{3}$ હોવાથી,તે ગુરુકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
80
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\alpha = 1 + \sum_{r=1}^6 (-3)^{r-1} \binom{12}{2r-1}$ હોય,તો બિંદુ $(12, \sqrt{3})$ નું રેખા $\alpha x - \sqrt{3} y + 1 = 0$ થી અંતર .......... છે.
A
$6$
B
$5$
C
$7$
D
$8$

Solution

(B) આપેલ છે $\alpha = 1 + \sum_{r=1}^6 (-3)^{r-1} \binom{12}{2r-1}$.
$(1 + \sqrt{3}i)^{12}$ અને $(1 - \sqrt{3}i)^{12}$ ના વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે કે સરવાળો $0$ થાય છે.
તેથી,$\alpha = 1$.
રેખાનું સમીકરણ $x - \sqrt{3}y + 1 = 0$ બને છે.
બિંદુ $(12, \sqrt{3})$ થી રેખાનું અંતર $d = \frac{|12 - 3 + 1|}{\sqrt{1 + 3}} = \frac{10}{2} = 5$ છે.
81
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $E_1: \frac{x^2}{9}+\frac{y^2}{4}=1$ એક ઉપવલય છે. ઉપવલયો $E_i$ એવી રીતે બનાવવામાં આવે છે કે તેમના કેન્દ્રો અને ઉત્કેન્દ્રતા $E_1$ જેવી જ હોય,અને $E_i$ ની લઘુ અક્ષની લંબાઈ એ $E_{i+1}$ ની ગુરુ અક્ષની લંબાઈ જેટલી હોય $(i \geq 1)$. જો $A_i$ એ ઉપવલય $E_i$ નું ક્ષેત્રફળ હોય,તો $\frac{5}{\pi}\left(\sum_{i=1}^{\infty} A_i\right)$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$54$
B
$55$
C
$56$
D
$57$

Solution

(A) $E_1: \frac{x^2}{3^2} + \frac{y^2}{2^2} = 1$ માટે,અર્ધ-ગુરુ અક્ષ $a_1 = 3$ અને અર્ધ-લઘુ અક્ષ $b_1 = 2$ છે. ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{b_1^2}{a_1^2}} = \sqrt{1 - \frac{4}{9}} = \frac{\sqrt{5}}{3}$ છે.
બધા ઉપવલયો $E_i$ સમાન ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{\sqrt{5}}{3}$ ધરાવતા હોવાથી,$e^2 = 1 - \frac{b_i^2}{a_i^2} = \frac{5}{9}$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{b_i^2}{a_i^2} = \frac{4}{9}$,અથવા $b_i = \frac{2}{3}a_i$.
પ્રશ્ન મુજબ $E_i$ ની લઘુ અક્ષની લંબાઈ $(2b_i)$ એ $E_{i+1}$ ની ગુરુ અક્ષની લંબાઈ $(2a_{i+1})$ છે,તેથી $2b_i = 2a_{i+1}$,જેનો અર્થ છે કે $a_{i+1} = b_i$.
$b_i = \frac{2}{3}a_i$ મૂકતા,આપણને $a_{i+1} = \frac{2}{3}a_i$ મળે છે. આ અર્ધ-ગુરુ અક્ષો માટે સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{2}{3}$ સાથેની સમગુણોત્તર શ્રેણી છે.
ઉપવલયનું ક્ષેત્રફળ $A_i = \pi a_i b_i = \pi a_i (\frac{2}{3}a_i) = \frac{2\pi}{3} a_i^2$ છે.
$a_i$ એ $\frac{2}{3}$ ગુણોત્તર સાથેની સમગુણોત્તર શ્રેણી હોવાથી,$a_i^2$ એ $(\frac{2}{3})^2 = \frac{4}{9}$ ગુણોત્તર સાથેની સમગુણોત્તર શ્રેણી છે.
આમ,$A_i$ એ પ્રથમ પદ $A_1 = \pi(3)(2) = 6\pi$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $R = \frac{4}{9}$ સાથેની સમગુણોત્તર શ્રેણી છે.
અનંત શ્રેણીનો સરવાળો $\sum_{i=1}^{\infty} A_i = \frac{A_1}{1 - R} = \frac{6\pi}{1 - 4/9} = \frac{6\pi}{5/9} = \frac{54\pi}{5}$ છે.
તેથી,$\frac{5}{\pi} \sum_{i=1}^{\infty} A_i = \frac{5}{\pi} \times \frac{54\pi}{5} = 54$.
Solution diagram
82
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A, B, C$ એ $xy$-સમતલમાં ત્રણ બિંદુઓ છે,જેના સ્થાન સદિશો ઉગમબિંદુ $O$ ની સાપેક્ષમાં અનુક્રમે $\sqrt{3} \hat{i} + \hat{j}$,$\hat{i} + \sqrt{3} \hat{j}$ અને $a \hat{i} + (1 - a) \hat{j}$ છે. જો સદિશો $\overrightarrow{OA}$ અને $\overrightarrow{OB}$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગતી રેખાથી બિંદુ $C$ નું અંતર $\frac{9}{\sqrt{2}}$ હોય,તો $a$ ની તમામ શક્ય કિંમતોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$1$
B
$9/2$
C
$0$
D
$2$

Solution

(A) સ્થાન સદિશો $\vec{OA} = \sqrt{3}\hat{i} + \hat{j}$ અને $\vec{OB} = \hat{i} + \sqrt{3}\hat{j}$ છે.
અહીં $|\vec{OA}| = 2$ અને $|\vec{OB}| = 2$ હોવાથી,$\angle AOB$ નો ખૂણા દુભાજક એ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખા છે જેની દિશા $\vec{OA} + \vec{OB} = (\sqrt{3} + 1)\hat{i} + (1 + \sqrt{3})\hat{j}$ છે.
આ રેખાનું સમીકરણ $y = x$ અથવા $x - y = 0$ થાય છે.
બિંદુ $C(a, 1 - a)$ નું રેખા $x - y = 0$ થી અંતર $d = \frac{|a - (1 - a)|}{\sqrt{1^2 + (-1)^2}} = \frac{|2a - 1|}{\sqrt{2}}$ છે.
આપેલ છે કે $d = \frac{9}{\sqrt{2}}$,તેથી $\frac{|2a - 1|}{\sqrt{2}} = \frac{9}{\sqrt{2}}$,જેનો અર્થ છે કે $|2a - 1| = 9$.
આથી,$2a - 1 = 9 \Rightarrow a = 5$,અથવા $2a - 1 = -9 \Rightarrow a = -4$.
$a$ ની તમામ શક્ય કિંમતોનો સરવાળો $5 + (-4) = 1$ થાય છે.
83
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
જો $\alpha+i \beta$ અને $\gamma+i \delta$ એ $x^2-(3-2 i) x-(2 i-2)=0$ ના બીજ હોય,જ્યાં $i=\sqrt{-1}$,તો $\alpha \gamma+\beta \delta$ ની કિંમત શોધો :
A
$6$
B
$2$
C
$-2$
D
$-6$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2-(3-2 i) x-(2 i-2)=0$ છે. \\
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2-4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા: \\
$x = \frac{(3-2 i) \pm \sqrt{(3-2 i)^2 - 4(1)(-(2 i-2))}}{2}$ \\
$x = \frac{(3-2 i) \pm \sqrt{9 - 4 - 12i + 8i - 8}}{2}$ \\
$x = \frac{(3-2 i) \pm \sqrt{-3 - 4i}}{2}$ \\
કારણ કે $-3-4i = 1^2 + (2i)^2 - 2(1)(2i) = (1-2i)^2$,તેથી: \\
$x = \frac{(3-2 i) \pm (1-2 i)}{2}$ \\
કિસ્સો $1$: $x = \frac{3-2i + 1-2i}{2} = \frac{4-4i}{2} = 2-2i$. અહીં $\alpha=2, \beta=-2$. \\
કિસ્સો $2$: $x = \frac{3-2i - (1-2i)}{2} = \frac{2}{2} = 1+0i$. અહીં $\gamma=1, \delta=0$. \\
આમ,$\alpha \gamma + \beta \delta = (2)(1) + (-2)(0) = 2+0 = 2$.
84
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો ઉપવલય $\frac{x^2}{9}+\frac{y^2}{4}=1$ ની જીવાનું મધ્યબિંદુ $(\sqrt{2}, 4/3)$ હોય,અને જીવાની લંબાઈ $\frac{2 \sqrt{\alpha}}{3}$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો :
A
$18$
B
$22$
C
$26$
D
$20$

Solution

(B) ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$ માટે મધ્યબિંદુ $(x_1, y_1)$ વાળી જીવાનું સમીકરણ $T=S_1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં આપેલ ઉપવલય $\frac{x^2}{9}+\frac{y^2}{4}=1$ અને મધ્યબિંદુ $(\sqrt{2}, 4/3)$ માટે,જીવાનું સમીકરણ:
$\frac{x(\sqrt{2})}{9}+\frac{y(4/3)}{4} = \frac{2}{9}+\frac{4}{9} = \frac{2}{3}$
$\sqrt{2}x+3y=6 \Rightarrow y = \frac{6-\sqrt{2}x}{3}$.
આ કિંમત ઉપવલયના સમીકરણમાં મૂકતા:
$4x^2 + 9\left(\frac{6-\sqrt{2}x}{3}\right)^2 = 36$
$6x^2 - 12\sqrt{2}x = 0 \Rightarrow x=0, 2\sqrt{2}$.
તેથી $y=2, 2/3$.
જીવાની લંબાઈ = $\sqrt{(2\sqrt{2}-0)^2 + (2/3-2)^2} = \sqrt{8 + 16/9} = \sqrt{88/9} = \frac{2\sqrt{22}}{3}$.
તેથી $\alpha = 22$.
Solution diagram
85
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $S$ એ $\text{GARDEN}$ શબ્દના તમામ અક્ષરોને ગોઠવીને બનાવી શકાય તેવા તમામ શબ્દોનો સમૂહ છે. સમૂહ $S$ માંથી,એક શબ્દ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. પસંદ કરેલા શબ્દમાં સ્વરો મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં $\text{NOT}$ (ન) હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{4}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(D) $\text{GARDEN}$ શબ્દમાં $6$ અલગ અક્ષરો છે: $\{G, A, R, D, E, N\}$.
કુલ ગોઠવણીની સંખ્યા $= 6! = 720$.
શબ્દમાં સ્વરો $\{A, E\}$ છે.
કોઈપણ ગોઠવણીમાં,સ્વરો $A$ અને $E$ બે સાપેક્ષ ક્રમમાં આવી શકે છે: $(A, E)$ અથવા $(E, A)$.
માત્ર બે સ્વરો હોવાથી,આ બંને ક્રમ સમાન રીતે સંભવિત છે.
આમ,સ્વરો મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં $(A, E)$ હોય તેની સંભાવના $\frac{1}{2}$ છે.
સ્વરો મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં $\text{NOT}$ (ન) હોય તેની સંભાવના $1 - P(\text{alphabetical order}) = 1 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$ છે.
86
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધન પૂર્ણાંકો $n$ માટે,જો $4 a_n = (n^2 + 5n + 6)$ અને $S_n = \sum_{k=1}^n \left(\frac{1}{a_k}\right)$ હોય,તો $507 S_{2025}$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$540$
B
$1350$
C
$675$
D
$135$

Solution

(C) $a_n = \frac{n^2 + 5n + 6}{4} = \frac{(n+2)(n+3)}{4}$
$S_n = \sum_{k=1}^n \frac{4}{(k+2)(k+3)}$
$S_n = 4 \sum_{k=1}^n \left( \frac{1}{k+2} - \frac{1}{k+3} \right)$
તફાવતની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$S_n = 4 \left[ \left( \frac{1}{3} - \frac{1}{4} \right) + \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{5} \right) + \dots + \left( \frac{1}{n+2} - \frac{1}{n+3} \right) \right]$
$S_n = 4 \left( \frac{1}{3} - \frac{1}{n+3} \right) = 4 \left( \frac{n+3-3}{3(n+3)} \right) = \frac{4n}{3(n+3)}$
$n = 2025$ માટે:
$S_{2025} = \frac{4 \times 2025}{3(2025+3)} = \frac{4 \times 2025}{3 \times 2028} = \frac{4 \times 2025}{6084}$
$507 S_{2025} = 507 \times \frac{4 \times 2025}{3 \times 2028} = 675$
87
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\sum_{r=1}^{13} \left\{ \frac{1}{\sin \left(\frac{\pi}{4} + (r-1) \frac{\pi}{6}\right) \sin \left(\frac{\pi}{4} + \frac{r\pi}{6}\right)} \right\} = a\sqrt{3} + b$,જ્યાં $a, b \in \mathbb{Z}$,તો $a^2 + b^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$10$
B
$2$
C
$8$
D
$4$

Solution

(C) ધારો કે $T_r = \frac{1}{\sin \left(\frac{\pi}{4} + (r-1) \frac{\pi}{6}\right) \sin \left(\frac{\pi}{4} + \frac{r\pi}{6}\right)}$.
$\sin \frac{\pi}{6}$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$T_r = 2 \left[ \cot \left(\frac{\pi}{4} + (r-1) \frac{\pi}{6}\right) - \cot \left(\frac{\pi}{4} + \frac{r\pi}{6}\right) \right]$.
$r=1$ થી $13$ સુધીનો સરવાળો ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણી છે:
$S = 2 \left[ \cot \left(\frac{\pi}{4}\right) - \cot \left(\frac{\pi}{4} + \frac{13\pi}{6}\right) \right] = 2 [1 - (2 - \sqrt{3})] = 2\sqrt{3} - 2$.
અહીં $a = 2$ અને $b = -2$ મળે છે.
તેથી,$a^2 + b^2 = 2^2 + (-2)^2 = 8$.
88
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણની બે સમાન બાજુઓ $-x+2y=4$ અને $x+y=4$ રેખાઓ પર આવેલી છે. જો તેની ત્રીજી બાજુનો ઢાળ $m$ હોય,તો $m$ ના તમામ શક્ય ભિન્ન મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-6$
B
$12$
C
$6$
D
$-2\sqrt{10}$

Solution

(C) ધારો કે બે સમાન બાજુઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
$-x+2y=4$ અને $x+y=4$ સમીકરણો પરથી,આપણને $m_1 = \frac{1}{2}$ અને $m_2 = -1$ મળે છે.
ધારો કે ત્રીજી બાજુનો ઢાળ $m$ છે. ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ હોવાથી,ત્રીજી બાજુ અને પ્રથમ બાજુ વચ્ચેનો ખૂણો,ત્રીજી બાજુ અને બીજી બાજુ વચ્ચેના ખૂણા જેટલો જ હોવો જોઈએ.
તેથી,$\left| \frac{m - m_1}{1 + m \cdot m_1} \right| = \left| \frac{m - m_2}{1 + m \cdot m_2} \right|$.
કિંમતો મૂકતા,$\left| \frac{m - 1/2}{1 + m/2} \right| = \left| \frac{m - (-1)}{1 + m(-1)} \right|$.
$\left| \frac{2m - 1}{2 + m} \right| = \left| \frac{m + 1}{1 - m} \right|$.
આના બે કિસ્સાઓ મળે છે:
કિસ્સો $1$: $\frac{2m - 1}{2 + m} = \frac{m + 1}{1 - m} \implies m^2 = -1$ (કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી).
કિસ્સો $2$: $\frac{2m - 1}{2 + m} = \frac{m + 1}{m - 1} \implies m^2 - 6m - 1 = 0$.
આ દ્વિઘાત સમીકરણના બીજનો સરવાળો $-\frac{b}{a} = -\frac{-6}{1} = 6$ થાય છે.
Solution diagram
89
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $(a+b)^{12}$ ના દ્વિપદી વિસ્તરણમાં ત્રણ ક્રમિક પદો $T_r$,$T_{r+1}$ અને $T_{r+2}$ ના સહગુણકો $G.P.$ માં છે અને $p$ એ $r$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોની સંખ્યા છે. ધારો કે $q$ એ $(\sqrt[4]{3}+\sqrt[3]{4})^{12}$ ના દ્વિપદી વિસ્તરણમાં તમામ સંમેય પદોનો સરવાળો છે. તો $p+q$ ની કિંમત શોધો:
A
$283$
B
$295$
C
$287$
D
$299$

Solution

(A) $(a+b)^{12}$ માં $T_r, T_{r+1}, T_{r+2}$ ના સહગુણકો $^{12}C_{r-1}, ^{12}C_r, ^{12}C_{r+1}$ છે.
તેઓ $G.P.$ માં હોવાથી,$(^{12}C_r)^2 = (^{12}C_{r-1}) \times (^{12}C_{r+1})$.
ગુણધર્મ $\frac{^{n}C_k}{^{n}C_{k-1}} = \frac{n-k+1}{k}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{^{12}C_r}{^{12}C_{r-1}} = \frac{13-r}{r}$ અને $\frac{^{12}C_{r+1}}{^{12}C_r} = \frac{12-r}{r+1}$ મળે.
ગુણોત્તર સરખાવતા: $\frac{13-r}{r} = \frac{12-r}{r+1} \implies (13-r)(r+1) = r(12-r)$.
$12r + 13 = 12r \implies 13 = 0$,જે અશક્ય છે.
આમ,$r$ નું કોઈ મૂલ્ય શક્ય નથી,તેથી $p = 0$.
$(3^{1/4} + 4^{1/3})^{12}$ માટે,સામાન્ય પદ $T_{k+1} = ^{12}C_k (3^{1/4})^{12-k} (4^{1/3})^k$ છે.
પદ સંમેય હોવા માટે,$(12-k)$ એ $4$ વડે અને $k$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય હોવું જોઈએ.
$k$ ના શક્ય મૂલ્યો $k=0$ અને $k=12$ છે.
$k=0$ માટે: $T_1 = 27$.
$k=12$ માટે: $T_{13} = 256$.
સરવાળો $q = 27 + 256 = 283$.
તેથી,$p+q = 0 + 283 = 283$.
90
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $A$ અને $B$ એ વર્તુળ $x^2+y^2-8x=0$ અને અતિવલય $\frac{x^2}{9}-\frac{y^2}{4}=1$ ના છેદબિંદુઓ હોય,અને બિંદુ $P$ એ રેખા $2x-3y+4=0$ પર ગતિ કરતું હોય,તો $\triangle PAB$ નું મધ્યકેન્દ્ર કઈ રેખા પર આવેલું છે?
A
$4x-9y=12$
B
$x+9y=36$
C
$9x-9y=32$
D
$6x-9y=20$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો: $x^2+y^2-8x=0$ $(1)$ અને $\frac{x^2}{9}-\frac{y^2}{4}=1$ $(2)$.
$(2)$ પરથી,$4x^2-9y^2=36 \Rightarrow 9y^2=4x^2-36$.
$(1)$ માંથી $y^2=8x-x^2$ ને $(2)$ માં મૂકતા: $4x^2-9(8x-x^2)=36$.
$4x^2-72x+9x^2=36 \Rightarrow 13x^2-72x-36=0$.
$(13x+6)(x-6)=0$,તેથી $x=6$ અથવા $x=-\frac{6}{13}$.
$x=6$ માટે,$y^2=8(6)-6^2=48-36=12$,તેથી $y=\pm\sqrt{12}$.
આમ,$A=(6, \sqrt{12})$ અને $B=(6, -\sqrt{12})$.
ધારો કે $P=(\alpha, \beta)$ એ $2x-3y+4=0$ પરનું બિંદુ છે,તેથી $2\alpha-3\beta+4=0$.
$\triangle PAB$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(h, k)$ એ $h=\frac{6+6+\alpha}{3} = \frac{12+\alpha}{3}$ અને $k=\frac{\sqrt{12}-\sqrt{12}+\beta}{3} = \frac{\beta}{3}$ છે.
તેથી $\alpha=3h-12$ અને $\beta=3k$.
$2\alpha-3\beta+4=0$ માં મૂકતા: $2(3h-12)-3(3k)+4=0$.
$6h-24-9k+4=0 \Rightarrow 6h-9k=20$.
મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ $6x-9y=20$ છે.
91
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$212$ અને $999$ ની વચ્ચેની એવી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ કે જેના અંકોનો સરવાળો $15$ હોય,તેની સંખ્યા . . . . . . છે.
A
$64$
B
$65$
C
$68$
D
$69$

Solution

(A) ધારો કે ત્રણ અંકની સંખ્યા $xyz$ છે,જ્યાં $x, y, z \in \{0, 1, \dots, 9\}$ અને $x \in \{2, 3, \dots, 9\}$. આપણે $x+y+z=15$ ની જરૂર છે. સંખ્યા $212$ અને $999$ ની વચ્ચે હોવાથી,આપણે $x$ માટેના કિસ્સાઓ તપાસીએ:
$1$. જો $x=2$,તો $y+z=13$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ છે: $(4,9), (5,8), (6,7), (7,6), (8,5), (9,4)$. કુલ = $6$.
$2$. જો $x=3$,તો $y+z=12$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ છે: $(3,9), (4,8), (5,7), (6,6), (7,5), (8,4), (9,3)$. કુલ = $7$.
$3$. જો $x=4$,તો $y+z=11$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ છે: $(2,9), (3,8), (4,7), (5,6), (6,5), (7,4), (8,3), (9,2)$. કુલ = $8$.
$4$. જો $x=5$,તો $y+z=10$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ છે: $(1,9), (2,8), (3,7), (4,6), (5,5), (6,4), (7,3), (8,2), (9,1)$. કુલ = $9$.
$5$. જો $x=6$,તો $y+z=9$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ છે: $(0,9), (1,8), (2,7), (3,6), (4,5), (5,4), (6,3), (7,2), (8,1), (9,0)$. કુલ = $10$.
$6$. જો $x=7$,તો $y+z=8$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ છે: $(0,8), (1,7), (2,6), (3,5), (4,4), (5,3), (6,2), (7,1), (8,0)$. કુલ = $9$.
$7$. જો $x=8$,તો $y+z=7$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ છે: $(0,7), (1,6), (2,5), (3,4), (4,3), (5,2), (6,1), (7,0)$. કુલ = $8$.
$8$. જો $x=9$,તો $y+z=6$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ છે: $(0,6), (1,5), (2,4), (3,3), (4,2), (5,1), (6,0)$. કુલ = $7$.
સરવાળો: $6+7+8+9+10+9+8+7 = 64$.
92
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f(x) = \lim_{n \rightarrow \infty} \sum_{r=0}^n \left( \frac{2\tan(x/2^{r+1})}{1 - \tan^2(x/2^{r+1})} \right)$. તો $\lim_{x \rightarrow 0} \frac{e^x - e^{f(x)}}{x - f(x)}$ ની કિંમત . . . . . . . છે.
A
$2$
B
$1$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) સરવાળાની અંદરનું પદ $\frac{2\tan \theta}{1 - \tan^2 \theta} = \tan(2\theta)$ છે,જ્યાં $\theta = \frac{x}{2^{r+1}}$.
આમ,પદ $\tan(2 \cdot \frac{x}{2^{r+1}}) = \tan(x/2^r)$ છે.
સરવાળાની ગણતરી કરતા $f(x) = x$ મળે છે.
લક્ષ $\lim_{x \rightarrow 0} \frac{e^x - e^{f(x)}}{x - f(x)}$ માટે,જો $f(x) = x$ હોય,તો તે $1$ થાય છે.
93
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$n$ બાજુઓ ધરાવતા બહુકોણના અંતઃકોણો $6^{\circ}$ ના સામાન્ય તફાવત સાથે $A.P.$ માં છે. જો બહુકોણનો સૌથી મોટો અંતઃકોણ $219^{\circ}$ હોય,તો $n$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$10$
B
$30$
C
$20$
D
$50$

Solution

(C) $n$ બાજુઓ ધરાવતા બહુકોણના અંતઃકોણોનો સરવાળો $(n-2) \times 180^{\circ}$ થાય છે.
ધારો કે ખૂણાઓ $A.P.$ માં છે,પ્રથમ પદ $a$ અને સામાન્ય તફાવત $d = 6^{\circ}$ છે.
$A.P.$ નો સરવાળો $\frac{n}{2}[2a + (n-1)d] = (n-2) \times 180^{\circ}$ છે.
સૌથી મોટો ખૂણો $a + (n-1)d = 219^{\circ}$ આપેલ છે,તેથી $a = 219^{\circ} - 6(n-1) = 225^{\circ} - 6n$.
$a$ ની કિંમત સરવાળાના સૂત્રમાં મૂકતા:
$\frac{n}{2}[2(225 - 6n) + (n-1)6] = (n-2)180$
$n[222 - 3n] = 180n - 360$
$3n^2 - 42n - 360 = 0$
$3$ વડે ભાગતા: $n^2 - 14n - 120 = 0$
$(n - 20)(n + 6) = 0$
$n$ ધન હોવો જોઈએ,તેથી $n = 20$.
94
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A$ અને $B$ એ રેખા $y+5=0$ અને રેખા $x+y+4=0$ ની સાપેક્ષે પરવલય $y^2=4x$ ના પ્રતિબિંબના છેદબિંદુઓ છે. જો $d$ એ $A$ અને $B$ વચ્ચેનું અંતર દર્શાવે છે,અને $a$ એ $\triangle SAB$ નું ક્ષેત્રફળ દર્શાવે છે,જ્યાં $S$ એ પરવલય $y^2=4x$ નું નાભિ છે,તો $(a+d)$ ની કિંમત શોધો:
A
$11$
B
$12$
C
$13$
D
$14$

Solution

(D) પરવલય $y^2=4x$ છે જેનું નાભિ $S(1,0)$ છે.
રેખા $x+y+4=0$ ની સાપેક્ષે પરવલયનું પ્રતિબિંબ લેતા,નવા પરવલયનું નાભિ $S'(-4,-5)$ મળે છે.
આકૃતિ પરથી,$A$ અને $B$ વચ્ચેનું અંતર $d=4$ છે.
ત્રિકોણની ઊંચાઈ $5$ છે.
ક્ષેત્રફળ $a = \frac{1}{2} \times 4 \times 5 = 10$.
તેથી,$a+d = 10+4 = 14$.
Solution diagram
95
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે રેખા $x+y=1$ એ વર્તુળ $x^2+y^2=4$ ને બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં મળે છે. જો $AB$ ને લંબ અને $AB$ જીવાના મધ્યબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખા વર્તુળને $C$ અને $D$ માં છેદે,તો ચતુષ્કોણ $ADBC$ નું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$3 \sqrt{7}$
B
$2 \sqrt{14}$
C
$5 \sqrt{7}$
D
$\sqrt{14}$

Solution

(B) રેખા $AB$ એ $x+y=1$ છે. $AB$ નો ઢાળ $-1$ છે. $AB$ ને લંબ અને ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખા (કારણ કે $AB$ નું મધ્યબિંદુ $y=x$ રેખા પર છે) $y=x$ છે.
$y=x$ ને $x^2+y^2=4$ સાથે ઉકેલતા,આપણને $2x^2=4$ મળે છે,તેથી $x^2=2$,$x=\pm \sqrt{2}$. આમ,$C=(\sqrt{2}, \sqrt{2})$ અને $D=(-\sqrt{2}, -\sqrt{2})$.
જીવા $CD$ ની લંબાઈ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે,જે $2r = 2(2) = 4$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0,0)$ થી જીવા $AB$ નું અંતર $d = \frac{|0+0-1|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$ છે.
જીવા $AB$ ની લંબાઈ $2\sqrt{r^2-d^2} = 2\sqrt{4-\frac{1}{2}} = 2\sqrt{\frac{7}{2}} = \sqrt{14}$ છે.
કારણ કે $CD$ એ $AB$ ને લંબ છે,ચતુષ્કોણ $ADBC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times \text{વિકર્ણ}_1 \times \text{વિકર્ણ}_2 = \frac{1}{2} \times AB \times CD = \frac{1}{2} \times \sqrt{14} \times 4 = 2\sqrt{14}$ થાય.
Solution diagram
96
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
બે પરવલયોનું નાભિ સમાન $(4, 3)$ છે અને તેમની નિયામિકાઓ અનુક્રમે $x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ છે. જો આ પરવલયો બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદતા હોય,તો $(AB)^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$192$
B
$384$
C
$96$
D
$392$

Solution

(A) પરવલયની વ્યાખ્યા મુજબ,પરવલય પરના બિંદુઓ નાભિ અને નિયામિકાથી સમાન અંતરે હોય છે.
પ્રથમ પરવલય માટે: $(x - 4)^2 + (y - 3)^2 = y^2 \implies (x - 4)^2 = 6y - 9$.
બીજા પરવલય માટે: $(x - 4)^2 + (y - 3)^2 = x^2 \implies (y - 3)^2 = 8x - 16$.
છેદબિંદુઓ માટે $x^2 = y^2$ હોવાથી $y = x$ મળે છે.
$y = x$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $(x - 4)^2 + (x - 3)^2 = x^2 \implies x^2 - 14x + 25 = 0$.
અહીં $x_1 + x_2 = 14$ અને $x_1 x_2 = 25$ છે.
$(AB)^2 = 2(x_1 - x_2)^2 = 2[(x_1 + x_2)^2 - 4x_1 x_2] = 2[196 - 100] = 2(96) = 192$.
Solution diagram
97
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $ABC$ એ $7x-6y+3=0$,$x+2y-31=0$ અને $9x-2y-19=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતો ત્રિકોણ છે. ધારો કે બિંદુ $(h, k)$ એ રેખા $3x+6y-53=0$ માં $\Delta ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રનું પ્રતિબિંબ છે. તો $h^2+k^2+hk$ ની કિંમત શોધો.
A
$37$
B
$47$
C
$40$
D
$36$

Solution

(A) પ્રથમ,રેખાઓના સમીકરણોને જોડીમાં ઉકેલીને ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ શોધો:
$1$) $7x-6y+3=0$ અને $x+2y-31=0$ એ $A(9, 11)$ માં છેદે છે.
$2$) $7x-6y+3=0$ અને $9x-2y-19=0$ એ $B(3, 4)$ માં છેદે છે.
$3$) $x+2y-31=0$ અને $9x-2y-19=0$ એ $C(5, 13)$ માં છેદે છે.
$\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G = \left(\frac{9+3+5}{3}, \frac{11+4+13}{3}\right) = \left(\frac{17}{3}, \frac{28}{3}\right)$ છે.
ધારો કે $(h, k)$ એ રેખા $3x+6y-53=0$ માં $G\left(\frac{17}{3}, \frac{28}{3}\right)$ નું પ્રતિબિંબ છે. પ્રતિબિંબ માટેનું સૂત્ર $\frac{h-x_1}{a} = \frac{k-y_1}{b} = -2\frac{ax_1+by_1+c}{a^2+b^2}$ છે.
અહીં,$a=3, b=6, c=-53, x_1=\frac{17}{3}, y_1=\frac{28}{3}$.
$\frac{h-17/3}{3} = \frac{k-28/3}{6} = -2\frac{3(17/3)+6(28/3)-53}{3^2+6^2} = -2\frac{17+56-53}{45} = -\frac{8}{9}$.
$h = 3, k = 4$.
તેથી,$h^2+k^2+hk = 3^2+4^2+(3)(4) = 37$.
Solution diagram
98
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $P$ એ સાત અંકની એવી સંખ્યાઓનો ગણ છે જેના અંકોનો સરવાળો $11$ થાય છે. જો $P$ માંની સંખ્યાઓ ફક્ત $1, 2$ અને $3$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે,તો ગણ $P$ માંના ઘટકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$158$
B
$161$
C
$164$
D
$173$

Solution

(B) ધારો કે અંકો $x_1, x_2, x_3, x_4, x_5, x_6, x_7 \in \{1, 2, 3\}$ છે જેથી $\sum_{i=1}^{7} x_i = 11$ થાય.
ધારો કે $n_1, n_2, n_3$ એ અનુક્રમે $1, 2$ અને $3$ અંકો કેટલી વાર આવે છે તે દર્શાવે છે.
તો $n_1 + n_2 + n_3 = 7$ અને $1n_1 + 2n_2 + 3n_3 = 11$ થાય.
પ્રથમ સમીકરણને બીજામાંથી બાદ કરતા: $n_2 + 2n_3 = 4$ મળે.
કિસ્સો $1$: જો $n_3 = 0$,તો $n_2 = 4$ અને $n_1 = 3$. ક્રમચયોની સંખ્યા $\frac{7!}{3!4!0!} = 35$ છે.
કિસ્સો $2$: જો $n_3 = 1$,તો $n_2 = 2$ અને $n_1 = 4$. ક્રમચયોની સંખ્યા $\frac{7!}{4!2!1!} = 105$ છે.
કિસ્સો $3$: જો $n_3 = 2$,તો $n_2 = 0$ અને $n_1 = 5$. ક્રમચયોની સંખ્યા $\frac{7!}{5!0!2!} = 21$ છે.
$P$ માં કુલ ઘટકોની સંખ્યા $= 35 + 105 + 21 = 161$ થાય.
99
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$(\sqrt[3]{7}+\sqrt[12]{11})^{n}$ ના દ્વિપદી વિસ્તરણમાં પૂર્ણાંક પદોની સંખ્યા $183$ હોય તે માટે $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો:
A
$2184$
B
$2148$
C
$2172$
D
$2196$

Solution

(A) વિસ્તરણનું સામાન્ય પદ $T_{r+1} = {}^{n}C_{r} (7^{1/3})^{n-r} (11^{1/12})^{r} = {}^{n}C_{r} 7^{(n-r)/3} 11^{r/12}$ છે.
પદ પૂર્ણાંક હોવા માટે,ઘાતાંકો $\frac{n-r}{3}$ અને $\frac{r}{12}$ બંને પૂર્ણાંક હોવા જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે $r$ એ $12$ નો ગુણક હોવો જોઈએ,તેથી $r \in \{0, 12, 24, \dots, 12k\}$.
વધુમાં,$n-r$ એ $3$ નો ગુણક હોવો જોઈએ. $r$ એ $12$ નો ગુણક હોવાથી,તે $3$ નો પણ ગુણક છે,જે સૂચવે છે કે $n$ પણ $3$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
અહીં $183$ પૂર્ણાંક પદો છે,તેથી $r$ ની કિંમતો $0, 12, 24, \dots, 12 \times 182$ થશે.
$r$ ની મહત્તમ કિંમત $12 \times 182 = 2184$ છે.
$r \le n$ હોવાથી,$183$ પદો મેળવવા માટે $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $n = 2184$ છે.
100
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
સમીકરણ $\left(\frac{9}{x}-\frac{9}{\sqrt{x}}+2\right)\left(\frac{2}{x}-\frac{7}{\sqrt{x}}+3\right)=0$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$4$
C
$1$
D
$3$

Solution

(B) ધારો કે $\frac{1}{\sqrt{x}} = \alpha$,જ્યાં $x > 0$.
સમીકરણમાં આ કિંમત મૂકતા:
$(9\alpha^2 - 9\alpha + 2)(2\alpha^2 - 7\alpha + 3) = 0$.
દ્વિઘાત પદોના અવયવ પાડતા:
$(3\alpha - 1)(3\alpha - 2)(2\alpha - 1)(\alpha - 3) = 0$.
આથી $\alpha$ ના મૂલ્યો $\alpha = \frac{1}{3}, \frac{2}{3}, \frac{1}{2}, 3$ મળે છે.
$\alpha = \frac{1}{\sqrt{x}}$ હોવાથી,$\sqrt{x} = \frac{1}{\alpha}$,તેથી $x = \frac{1}{\alpha^2}$.
દરેક $\alpha$ માટે $x$ ની કિંમત શોધતા:
$\alpha = \frac{1}{3}$ માટે,$x = 9$.
$\alpha = \frac{2}{3}$ માટે,$x = \frac{9}{4}$.
$\alpha = \frac{1}{2}$ માટે,$x = 4$.
$\alpha = 3$ માટે,$x = \frac{1}{9}$.
આ તમામ $x$ ની કિંમતો ધન છે અને $x > 0$ ની શરતનું પાલન કરે છે.
આમ,કુલ $4$ ઉકેલો મળે છે.
101
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A = [a_{ij}]$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,જેથી $A \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$,$A \begin{bmatrix} 4 \\ 1 \\ 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix}$ અને $A \begin{bmatrix} 2 \\ 1 \\ 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 0 \end{bmatrix}$ થાય,તો $a_{23}$ ની કિંમત શોધો:
A
$-1$
B
$0$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{bmatrix}$ છે.
$A \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$ પરથી,આપણને $A$ નો બીજો સ્તંભ $\begin{bmatrix} a_{12} \\ a_{22} \\ a_{32} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$ મળે છે. તેથી,$a_{12} = 0, a_{22} = 0, a_{32} = 1$.
$A \begin{bmatrix} 4 \\ 1 \\ 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix}$ પરથી,બીજી હારનું સમીકરણ $4a_{21} + a_{22} + 3a_{23} = 1$ છે. $a_{22} = 0$ હોવાથી,$4a_{21} + 3a_{23} = 1$ (સમીકરણ $1$).
$A \begin{bmatrix} 2 \\ 1 \\ 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 0 \end{bmatrix}$ પરથી,બીજી હારનું સમીકરણ $2a_{21} + a_{22} + 2a_{23} = 0$ છે. $a_{22} = 0$ હોવાથી,$2a_{21} + 2a_{23} = 0$,જેનો અર્થ છે કે $a_{21} = -a_{23}$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $4(-a_{23}) + 3a_{23} = 1 \Rightarrow -4a_{23} + 3a_{23} = 1 \Rightarrow -a_{23} = 1 \Rightarrow a_{23} = -1$.
102
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
જો રેખાઓ $\frac{x-2}{1}=\frac{y-1}{2}=\frac{z+3}{-3}$ અને $\frac{x+1}{2}=\frac{y+3}{4}=\frac{z+5}{-5}$ વચ્ચેના લઘુત્તમ અંતરનો વર્ગ $\frac{m}{n}$ હોય,જ્યાં $m, n$ પરસ્પર અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે,તો $m+n$ ની કિંમત શોધો:
A
$6$
B
$9$
C
$21$
D
$14$

Solution

(B) રેખાઓ $\vec{r} = \vec{a_1} + \lambda \vec{p}$ અને $\vec{r} = \vec{a_2} + \mu \vec{q}$ સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $\vec{a_1} = (2, 1, -3)$,$\vec{p} = (1, 2, -3)$,$\vec{a_2} = (-1, -3, -5)$,અને $\vec{q} = (2, 4, -5)$.
બે રેખાઓ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{|(\vec{a_2} - \vec{a_1}) \cdot (\vec{p} \times \vec{q})|}{|\vec{p} \times \vec{q}|}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
પ્રથમ,$\vec{p} \times \vec{q} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & -3 \\ 2 & 4 & -5 \end{vmatrix} = 2\hat{i} - \hat{j} + 0\hat{k}$ ગણો.
તેનું માન $|\vec{p} \times \vec{q}| = \sqrt{2^2 + (-1)^2 + 0^2} = \sqrt{5}$ છે.
આગળ,$\vec{a_2} - \vec{a_1} = (-3, -4, -2)$.
ડોટ ગુણાકાર $(\vec{a_2} - \vec{a_1}) \cdot (\vec{p} \times \vec{q}) = (-3, -4, -2) \cdot (2, -1, 0) = -6 + 4 + 0 = -2$.
તેથી,$d = \frac{|-2|}{\sqrt{5}} = \frac{2}{\sqrt{5}}$.
લઘુત્તમ અંતરનો વર્ગ $d^2 = \frac{4}{5}$ થાય.
અહીં $m=4$ અને $n=5$ પરસ્પર અવિભાજ્ય છે.
તેથી,$m+n = 4+5 = 9$.
103
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $I=\int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\sin ^{\frac{3}{2}} x}{\sin ^{\frac{3}{2}} x+\cos ^{\frac{3}{2}} x} d x$ હોય,તો $\int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{x \sin x \cos x}{\sin ^4 x+\cos ^4 x} d x$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{\pi^2}{16}$
B
$\frac{\pi^2}{4}$
C
$\frac{\pi^2}{8}$
D
$\frac{\pi^2}{12}$

Solution

(A) ધારો કે $I_2 = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{x \sin x \cos x}{\sin ^4 x+\cos ^4 x} dx$.
ગુણધર્મ $\int_0^a f(x) dx = \int_0^a f(a-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I_2 = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{(\frac{\pi}{2}-x) \sin(\frac{\pi}{2}-x) \cos(\frac{\pi}{2}-x)}{\sin ^4(\frac{\pi}{2}-x)+\cos ^4(\frac{\pi}{2}-x)} dx = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{(\frac{\pi}{2}-x) \cos x \sin x}{\cos ^4 x+\sin ^4 x} dx$.
$I_2$ માટેના બંને પદોનો સરવાળો કરતા:
$2I_2 = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\frac{\pi}{2} \sin x \cos x}{\sin ^4 x+\cos ^4 x} dx = \frac{\pi}{2} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\sin x \cos x}{\sin ^4 x+\cos ^4 x} dx$.
અંશ અને છેદને $\cos^4 x$ વડે ભાગતા:
$I_2 = \frac{\pi}{4} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\tan x \sec^2 x}{\tan^4 x + 1} dx$.
ધારો કે $t = \tan^2 x$,તેથી $dt = 2 \tan x \sec^2 x dx$,એટલે કે $\tan x \sec^2 x dx = \frac{dt}{2}$.
જ્યારે $x \to 0, t \to 0$ અને જ્યારે $x \to \frac{\pi}{2}, t \to \infty$.
$I_2 = \frac{\pi}{4} \int_0^{\infty} \frac{dt/2}{t^2+1} = \frac{\pi}{8} [\tan^{-1} t]_0^{\infty} = \frac{\pi}{8} \cdot \frac{\pi}{2} = \frac{\pi^2}{16}$.
104
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\vec{a}=\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$,$\vec{b}=3 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ અને $\vec{c}$ એવા ત્રણ સદિશો છે કે જેથી $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સાથે સમતલીય છે. જો સદિશ $\vec{c}$ એ $\vec{b}$ ને લંબ હોય અને $\vec{a} \cdot \vec{c}=5$ હોય,તો $|\vec{c}|$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$\frac{1}{3 \sqrt{2}}$
B
$18$
C
$16$
D
$\sqrt{\frac{11}{6}}$

Solution

(D) કારણ કે $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સાથે સમતલીય છે અને $\vec{c} \perp \vec{b}$,આપણે લખી શકીએ કે $\vec{c} = \lambda (\vec{b} \times (\vec{a} \times \vec{b}))$.
સદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકારના સૂત્ર $\vec{b} \times (\vec{a} \times \vec{b}) = (\vec{b} \cdot \vec{b}) \vec{a} - (\vec{a} \cdot \vec{b}) \vec{b}$ નો ઉપયોગ કરતા.
$\vec{b} \cdot \vec{b} = 3^2 + 1^2 + (-1)^2 = 11$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(3) + (2)(1) + (3)(-1) = 3 + 2 - 3 = 2$ ગણો.
આમ,$\vec{c} = \lambda (11 \vec{a} - 2 \vec{b}) = \lambda (11(\hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}) - 2(3\hat{i} + \hat{j} - \hat{k})) = \lambda (5\hat{i} + 20\hat{j} + 35\hat{k}) = 5\lambda (\hat{i} + 4\hat{j} + 7\hat{k})$.
આપેલ છે કે $\vec{a} \cdot \vec{c} = 5$,તેથી $5\lambda (\hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}) \cdot (\hat{i} + 4\hat{j} + 7\hat{k}) = 5$.
$5\lambda (1 + 8 + 21) = 5 \implies 30\lambda = 1 \implies \lambda = \frac{1}{30}$.
તેથી,$\vec{c} = \frac{1}{6} (\hat{i} + 4\hat{j} + 7\hat{k})$.
$|\vec{c}| = \frac{1}{6} \sqrt{1^2 + 4^2 + 7^2} = \frac{1}{6} \sqrt{1 + 16 + 49} = \frac{\sqrt{66}}{6} = \sqrt{\frac{66}{36}} = \sqrt{\frac{11}{6}}$.
105
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$I(m, n) = \int_0^1 x^{m-1}(1-x)^{n-1} dx$,જ્યાં $m, n > 0$ હોય,તો $I(9, 14) + I(10, 13)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$I(9, 1)$
B
$I(19, 27)$
C
$I(1, 13)$
D
$I(9, 13)$

Solution

(D) આપેલ છે કે $I(m, n) = \int_0^1 x^{m-1}(1-x)^{n-1} dx$.
આ બીટા વિધેય $B(m, n)$ ની વ્યાખ્યા છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $I(m, n) = I(m+1, n) + I(m, n+1)$.
આ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$I(9, 14) + I(10, 13) = \int_0^1 x^{9-1}(1-x)^{14-1} dx + \int_0^1 x^{10-1}(1-x)^{13-1} dx$
$= \int_0^1 x^8(1-x)^{13} dx + \int_0^1 x^9(1-x)^{12} dx$
$= \int_0^1 x^8(1-x)^{12} [(1-x) + x] dx$
$= \int_0^1 x^8(1-x)^{12} (1) dx$
$= \int_0^1 x^{9-1}(1-x)^{13-1} dx$
$= I(9, 13)$.
106
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f(x) = \frac{2^{x+2} + 16}{2^{2x+1} + 2^{x+4} + 32}$. તો $8 \left( f \left( \frac{1}{15} \right) + f \left( \frac{2}{15} \right) + \dots + f \left( \frac{59}{15} \right) \right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$118$
B
$92$
C
$102$
D
$108$

Solution

(A) આપેલ છે $f(x) = \frac{2^{x+2} + 16}{2^{2x+1} + 2^{x+4} + 32} = \frac{2}{2^x + 4}$.
$f(4-x) = \frac{2^x}{2(2^x + 4)}$ મળે છે.
તેથી $f(x) + f(4-x) = \frac{1}{2}$.
કુલ $59$ પદો છે,જેમાં $29$ જોડીઓનો સરવાળો $\frac{1}{2}$ થાય છે અને મધ્યમ પદ $f(2) = \frac{1}{4}$ છે.
સરવાળો $S = 29 \cdot \frac{1}{2} + \frac{1}{4} = \frac{59}{4}$.
માટે $8 \cdot S = 8 \cdot \frac{59}{4} = 118$.
107
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\triangle ABC$ માં,બાજુ $AC$ ની લંબાઈ $6$ છે,શિરોબિંદુ $B$ એ $(1,2,3)$ છે અને શિરોબિંદુઓ $A, C$ એ રેખા $\frac{x-6}{3}=\frac{y-7}{2}=\frac{z-7}{-2}$ પર આવેલા છે. તો $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
A
$42$
B
$21$
C
$56$
D
$17$

Solution

(B) ધારો કે $M$ એ $B(1,2,3)$ માંથી રેખા $L: \frac{x-6}{3}=\frac{y-7}{2}=\frac{z-7}{-2} = \lambda$ પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ છે.
રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $M(3\lambda+6, 2\lambda+7, -2\lambda+7)$ છે.
સદિશ $\overrightarrow{BM} = (3\lambda+6-1)\hat{i} + (2\lambda+7-2)\hat{j} + (-2\lambda+7-3)\hat{k} = (3\lambda+5)\hat{i} + (2\lambda+5)\hat{j} + (-2\lambda+4)\hat{k}$.
કારણ કે $\overrightarrow{BM}$ એ રેખાના દિશા સદિશ $\vec{v} = 3\hat{i} + 2\hat{j} - 2\hat{k}$ ને લંબ છે,તેથી $\overrightarrow{BM} \cdot \vec{v} = 0$.
$3(3\lambda+5) + 2(2\lambda+5) - 2(-2\lambda+4) = 0$.
$9\lambda + 15 + 4\lambda + 10 + 4\lambda - 8 = 0 \implies 17\lambda + 17 = 0 \implies \lambda = -1$.
$\lambda = -1$ મૂકતા,આપણને $\overrightarrow{BM} = (3(-1)+5)\hat{i} + (2(-1)+5)\hat{j} + (-2(-1)+4)\hat{k} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 6\hat{k}$ મળે છે.
વેધ $BM$ ની લંબાઈ $= |\overrightarrow{BM}| = \sqrt{2^2 + 3^2 + 6^2} = \sqrt{4+9+36} = \sqrt{49} = 7$.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times AC \times BM = \frac{1}{2} \times 6 \times 7 = 21$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
108
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $(xy-5x^2\sqrt{1+x^2})dx+(1+x^2)dy=0$ નો ઉકેલ છે,જ્યાં $y(0)=0$ છે. તો $y(\sqrt{3})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{5\sqrt{3}}{2}$
B
$\sqrt{\frac{14}{3}}$
C
$2\sqrt{2}$
D
$\sqrt{\frac{15}{2}}$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(1+x^2)dy = (5x^2\sqrt{1+x^2} - xy)dx$ છે.
તેને ગોઠવતા,$(1+x^2)\frac{dy}{dx} + xy = 5x^2\sqrt{1+x^2}$ મળે.
$(1+x^2)$ વડે ભાગતા,$\frac{dy}{dx} + \frac{x}{1+x^2}y = \frac{5x^2}{\sqrt{1+x^2}}$ મળે.
આ $\frac{dy}{dx} + P(x)y = Q(x)$ પ્રકારનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(x) = \frac{x}{1+x^2}$ અને $Q(x) = \frac{5x^2}{\sqrt{1+x^2}}$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int P(x)dx} = e^{\int \frac{x}{1+x^2}dx} = e^{\frac{1}{2}\ln(1+x^2)} = \sqrt{1+x^2}$.
ઉકેલ $y \cdot I.F. = \int Q(x) \cdot I.F. dx + C$ છે.
$y\sqrt{1+x^2} = \int \frac{5x^2}{\sqrt{1+x^2}} \cdot \sqrt{1+x^2} dx = \int 5x^2 dx = \frac{5x^3}{3} + C$.
$y(0)=0$ આપેલ હોવાથી,$0\sqrt{1+0} = \frac{5(0)^3}{3} + C$,તેથી $C=0$.
આમ,$y = \frac{5x^3}{3\sqrt{1+x^2}}$.
$x=\sqrt{3}$ માટે,$y(\sqrt{3}) = \frac{5(\sqrt{3})^3}{3\sqrt{1+(\sqrt{3})^2}} = \frac{5(3\sqrt{3})}{3\sqrt{4}} = \frac{15\sqrt{3}}{3(2)} = \frac{5\sqrt{3}}{2}$.
109
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$A$ અને $B$ વારાફરતી પાસાની જોડી ફેંકે છે. જો $A$,$B$ ના $8$ ના સરવાળા પહેલા $5$ નો સરવાળો મેળવે તો $A$ જીતે છે,અને જો $B$,$A$ ના $5$ ના સરવાળા પહેલા $8$ નો સરવાળો મેળવે તો $B$ જીતે છે. જો $A$ પ્રથમ ફેંક કરે,તો $A$ જીતે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{9}{17}$
B
$\frac{9}{19}$
C
$\frac{8}{17}$
D
$\frac{8}{19}$

Solution

(B) ધારો કે $P(S_5)$ એ બે પાસા પર $5$ નો સરવાળો મેળવવાની સંભાવના છે: $P(S_5) = \frac{4}{36} = \frac{1}{9}$.
ધારો કે $P(S_8)$ એ બે પાસા પર $8$ નો સરવાળો મેળવવાની સંભાવના છે: $P(S_8) = \frac{5}{36}$.
$A$ જીતે તેની સંભાવના અનંત ભૂમિતિ શ્રેણી દ્વારા મળે છે:
$P(A) = \frac{P(S_5)}{1 - (1 - P(S_5)) \cdot (1 - P(S_8))} = \frac{1/9}{1 - (8/9 \cdot 31/36)} = \frac{9}{19}$.
110
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
પ્રદેશ $R = \{(x, y) : x \leq y \leq 9 - \frac{11}{3} x^2, x \geq 0\}$ ધ્યાનમાં લો. $R$ માં અંતર્ગત અને યામ અક્ષોને સમાંતર બાજુઓ ધરાવતા સૌથી મોટા લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$\frac{625}{111}$
B
$\frac{730}{119}$
C
$\frac{567}{121}$
D
$\frac{821}{123}$

Solution

(C) ધારો કે લંબચોરસના શિરોબિંદુઓ $(t, t)$,$(t, 9 - \frac{11}{3}t^2)$,$(0, 9 - \frac{11}{3}t^2)$,અને $(0, t)$ છે.
લંબચોરસની પહોળાઈ $t$ છે અને ઊંચાઈ $(9 - \frac{11}{3}t^2 - t)$ છે.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $A$ એ $A(t) = t \cdot (9 - \frac{11}{3}t^2 - t) = 9t - t^2 - \frac{11}{3}t^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
મહત્તમ ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે,આપણે $A(t)$ નું $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ:
$\frac{dA}{dt} = 9 - 2t - 11t^2$.
$\frac{dA}{dt} = 0$ લેતા,આપણને $11t^2 + 2t - 9 = 0$ મળે છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $11t^2 + 11t - 9t - 9 = 0 \Rightarrow 11t(t + 1) - 9(t + 1) = 0 \Rightarrow (11t - 9)(t + 1) = 0$.
કારણ કે $x \geq 0$,તેથી $t = \frac{9}{11}$ મળે છે.
મહત્તમ ક્ષેત્રફળ $A(\frac{9}{11}) = \frac{9}{11} \cdot (9 - \frac{11}{3} \cdot (\frac{9}{11})^2 - \frac{9}{11}) = \frac{9}{11} \cdot (9 - \frac{27}{11} - \frac{9}{11}) = \frac{9}{11} \cdot (9 - \frac{36}{11}) = \frac{9}{11} \cdot (\frac{99 - 36}{11}) = \frac{9}{11} \cdot \frac{63}{11} = \frac{567}{121}$ છે.
Solution diagram
111
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
પ્રદેશ $\{(x, y): x^2+4x+2 \leq y \leq |x+2|\}$ નું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$7$
B
$24/5$
C
$20/3$
D
$5$

Solution

(C) આપેલ પ્રદેશ $x^2+4x+2 \leq y \leq |x+2|$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે.
ધારો કે $u = x+2$,તો $x = u-2$. પ્રદેશ $(u-2)^2 + 4(u-2) + 2 \leq y \leq |u|$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $u^2-2 \leq y \leq |u|$ થાય છે.
છેદબિંદુઓ માટે $u^2-2 = |u|$.
$u \geq 0$ માટે,$u^2-u-2 = 0 \Rightarrow (u-2)(u+1) = 0 \Rightarrow u = 2$.
$u < 0$ માટે,$u^2+u-2 = 0 \Rightarrow (u+2)(u-1) = 0 \Rightarrow u = -2$.
આમ,છેદબિંદુઓ $u = \pm 2$ છે.
જરૂરી ક્ષેત્રફળ $\int_{-2}^{2} (|u| - (u^2-2)) \, du$ છે.
વિધેય યુગ્મ હોવાથી,ક્ષેત્રફળ $2 \int_{0}^{2} (u - u^2 + 2) \, du$ થશે.
$= 2 \left[ \frac{u^2}{2} - \frac{u^3}{3} + 2u \right]_{0}^{2}$.
$= 2 \left( \frac{4}{2} - \frac{8}{3} + 4 \right) = 2 \left( 2 - \frac{8}{3} + 4 \right) = 2 \left( 6 - \frac{8}{3} \right) = 2 \left( \frac{18-8}{3} \right) = 2 \left( \frac{10}{3} \right) = \frac{20}{3}$.
112
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે બિંદુ $(-1,2,1)$ માંથી પસાર થતી અને રેખા $\frac{x-1}{2}=\frac{y+1}{3}=\frac{z}{4}$ ને સમાંતર રેખા,રેખા $\frac{x+2}{3}=\frac{y-3}{2}=\frac{z-4}{1}$ ને બિંદુ $P$ પર છેદે છે. તો બિંદુ $Q(4,-5,1)$ થી $P$ નું અંતર શોધો:
A
$5$
B
$10$
C
$5 \sqrt{6}$
D
$5 \sqrt{5}$

Solution

(D) બિંદુ $(-1,2,1)$ માંથી પસાર થતી અને રેખા $\frac{x-1}{2}=\frac{y+1}{3}=\frac{z}{4}$ ને સમાંતર રેખાનું સમીકરણ:
$\frac{x+1}{2}=\frac{y-2}{3}=\frac{z-1}{4}=\lambda$
તેથી,આ રેખા પરના કોઈપણ બિંદુના યામ $(2\lambda-1, 3\lambda+2, 4\lambda+1)$ છે.
બીજી રેખાનું સમીકરણ:
$\frac{x+2}{3}=\frac{y-3}{2}=\frac{z-4}{1}=\mu$
તેથી,આ રેખા પરના કોઈપણ બિંદુના યામ $(3\mu-2, 2\mu+3, \mu+4)$ છે.
છેદબિંદુ $P$ માટે,યામ સમાન હોવા જોઈએ:
$2\lambda-1 = 3\mu-2 \implies 2\lambda - 3\mu = -1$ $(i)$
$3\lambda+2 = 2\mu+3 \implies 3\lambda - 2\mu = 1$ (ii)
$(i)$ ને $2$ વડે અને (ii) ને $3$ વડે ગુણતા:
$4\lambda - 6\mu = -2$
$9\lambda - 6\mu = 3$
બાદબાકી કરતા $5\lambda = 5$ મળે,તેથી $\lambda = 1$.
$(i)$ માં $\lambda = 1$ મૂકતા,$2(1) - 3\mu = -1 \implies 3\mu = 3 \implies \mu = 1$.
$z$-યામ માટે ચકાસણી: $4(1)+1 = 5$ અને $1+4 = 5$. બંને સમાન હોવાથી,છેદબિંદુ $P$ એ $(1, 5, 5)$ છે.
બિંદુ $Q(4, -5, 1)$ થી $P(1, 5, 5)$ નું અંતર:
$PQ = \sqrt{(4-1)^2 + (-5-5)^2 + (1-5)^2}$
$PQ = \sqrt{3^2 + (-10)^2 + (-4)^2}$
$PQ = \sqrt{9 + 100 + 16} = \sqrt{125} = 5\sqrt{5}$.
Solution diagram
113
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
જો સમીકરણોની સિસ્ટમ $2x - y + z = 4$,$5x + \lambda y + 3z = 12$,અને $100x - 47y + \mu z = 212$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો $\mu - 2\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$56$
B
$57$
C
$55$
D
$59$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $\Delta = 0$ હોવો જોઈએ અને નિશ્ચાયકો $\Delta_x, \Delta_y, \Delta_z$ પણ $0$ હોવા જોઈએ.
પ્રથમ,આપણે $\Delta = \begin{vmatrix} 2 & -1 & 1 \\ 5 & \lambda & 3 \\ 100 & -47 & \mu \end{vmatrix} = 2(\lambda\mu + 141) + 1(5\mu - 300) + 1(-235 - 100\lambda) = 0$ ગણીએ.
સાદું રૂપ આપતા,$2\lambda\mu + 282 + 5\mu - 300 - 235 - 100\lambda = 0$,જે $2\lambda\mu + 5\mu - 100\lambda = 253$ આપે છે (સમીકરણ $1$).
આગળ,આપણે $\Delta_z = \begin{vmatrix} 2 & -1 & 4 \\ 5 & \lambda & 12 \\ 100 & -47 & 212 \end{vmatrix} = 0$ ગણીએ.
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા: $2(212\lambda + 564) + 1(1060 - 1200) + 4(-235 - 100\lambda) = 0$.
$424\lambda + 1128 - 140 - 940 - 400\lambda = 0$.
$24\lambda + 48 = 0 \Rightarrow \lambda = -2$.
$\lambda = -2$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $2(-2)\mu + 5\mu - 100(-2) = 253$.
$-4\mu + 5\mu + 200 = 253 \Rightarrow \mu = 53$.
છેલ્લે,$\mu - 2\lambda = 53 - 2(-2) = 53 + 4 = 57$.
114
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f$ એક વિકલનીય વિધેય છે જેથી $2(x+2)^2 f(x) - 3(x+2)^2 = 10 \int_0^x (t+2) f(t) dt$,$x \geq 0$ માટે. તો $f(2)$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$19$
B
$20$
C
$30$
D
$40$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $2(x+2)^2 f(x) - 3(x+2)^2 = 10 \int_0^x (t+2) f(t) dt$.
$x=0$ મુકતા,$2(2)^2 f(0) - 3(2)^2 = 0 \implies 8 f(0) = 12 \implies f(0) = \frac{3}{2}$.
લેબનીઝના નિયમનો ઉપયોગ કરીને બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા:
$4(x+2) f(x) + 2(x+2)^2 f'(x) - 6(x+2) = 10(x+2) f(x)$.
$2(x+2)$ વડે ભાગતા:
$2 f(x) + (x+2) f'(x) - 3 = 5 f(x)$.
$(x+2) f'(x) - 3 f(x) = 3$.
આ એક સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે: $\frac{df}{dx} - \frac{3}{x+2} f = \frac{3}{x+2}$.
સંકલ્યકારક અવયવ $IF = e^{\int -\frac{3}{x+2} dx} = (x+2)^{-3}$.
$IF$ વડે ગુણતા: $\frac{d}{dx} [f(x) (x+2)^{-3}] = 3(x+2)^{-4}$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $f(x) (x+2)^{-3} = -(x+2)^{-3} + C$.
$f(x) = -1 + C(x+2)^3$.
$f(0) = \frac{3}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા: $\frac{3}{2} = -1 + 8C \implies C = \frac{5}{16}$.
તેથી,$f(x) = \frac{5}{16}(x+2)^3 - 1$.
$f(2) = \frac{5}{16}(4)^3 - 1 = 20 - 1 = 19$.
115
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
જો કોઈ $\alpha, \beta$ માટે $\alpha \leq \beta$ અને $\alpha+\beta=8$ હોય,અને $\sec^2(\tan^{-1} \alpha) + \operatorname{cosec}^2(\cot^{-1} \beta) = 36$ હોય,તો $\alpha^2+\beta$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$15$
B
$14$
C
$13$
D
$20$

Solution

(B) આપણને સમીકરણ $\sec^2(\tan^{-1} \alpha) + \operatorname{cosec}^2(\cot^{-1} \beta) = 36$ આપેલ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sec^2(\tan^{-1} x) = 1 + x^2$ અને $\operatorname{cosec}^2(\cot^{-1} x) = 1 + x^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(1 + \alpha^2) + (1 + \beta^2) = 36$
$\alpha^2 + \beta^2 = 34$.
આપણને $\alpha + \beta = 8$ પણ આપેલ છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(\alpha + \beta)^2 = 64
\alpha^2 + \beta^2 + 2\alpha\beta = 64$.
$\alpha^2 + \beta^2 = 34$ મૂકતા:
$34 + 2\alpha\beta = 64
2\alpha\beta = 30
\alpha\beta = 15$.
હવે,$\alpha$ અને $\beta$ શોધવા માટે:
$x^2 - 8x + 15 = 0
(x - 3)(x - 5) = 0$.
$\alpha \leq \beta$ હોવાથી,$\alpha = 3$ અને $\beta = 5$ મળે.
તેથી,$\alpha^2 + \beta = 3^2 + 5 = 9 + 5 = 14$.
116
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી તમામ શૂન્યતર $3 \times 1$ શ્રેણિકો $X=\left[\begin{array}{l}x \\ y \\ z\end{array}\right]$ માટે $X^{T}AX = O$ થાય. જો $A \left[\begin{array}{l}1 \\ 1 \\ 1\end{array}\right]=\left[\begin{array}{l}1 \\ 4 \\ -5\end{array}\right]$,$A \left[\begin{array}{l}1 \\ 2 \\ 1\end{array}\right]=\left[\begin{array}{l}0 \\ 4 \\ -8\end{array}\right]$,અને $\operatorname{det}(\operatorname{adj}(2(A+I)))=2^\alpha 3^\beta 5^\gamma$,જ્યાં $\alpha, \beta, \gamma \in \mathbb{N}$,તો $\alpha^2+\beta^2+\gamma^2$ શોધો.
A
$42$
B
$43$
C
$45$
D
$44$

Solution

(D) આપેલ છે કે $X^{T}AX = 0$ તમામ $X$ માટે,તેથી $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક (skew-symmetric matrix) હોવો જોઈએ. ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 0 & a & b \\ -a & 0 & c \\ -b & -c & 0 \end{bmatrix}$.
$A \begin{bmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \\ 4 \\ -5 \end{bmatrix}$ પરથી,આપણને $a+b=1$,$-a+c=4$,અને $-b-c=-5 \Rightarrow b+c=5$ મળે છે.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,$a=-1, b=2, c=3$ મળે. તેથી $A = \begin{bmatrix} 0 & -1 & 2 \\ 1 & 0 & 3 \\ -2 & -3 & 0 \end{bmatrix}$.
હવે $A+I = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 2 \\ 1 & 1 & 3 \\ -2 & -3 & 1 \end{bmatrix}$. $\det(A+I) = 1(1+9) + 1(1+6) + 2(-3+2) = 10+7-2 = 15$.
$2(A+I)$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $\det(2(A+I)) = 2^3 \det(A+I) = 8 \times 15 = 120$.
$\det(\operatorname{adj}(M)) = (\det M)^{n-1}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\det(\operatorname{adj}(2(A+I))) = (120)^{3-1} = 120^2 = (2^3 \cdot 3 \cdot 5)^2 = 2^6 \cdot 3^2 \cdot 5^2$.
આમ $\alpha=6, \beta=2, \gamma=2$. તેથી,$\alpha^2+\beta^2+\gamma^2 = 36+4+4 = 44$.
117
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
વિધેય $f: (-\infty, \infty) \rightarrow (-\infty, \infty)$ જે $f(x) = \frac{2^x - 2^{-x}}{2^x + 2^{-x}}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તે :
A
એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી
B
વ્યાપ્ત છે પણ એક-એક નથી
C
એક-એક અને વ્યાપ્ત બંને છે
D
એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી

Solution

(A) આપેલ છે $f(x) = \frac{2^x - 2^{-x}}{2^x + 2^{-x}}$.
અંશ અને છેદને $2^x$ વડે ગુણતા,આપણને $f(x) = \frac{2^{2x} - 1}{2^{2x} + 1}$ મળે છે.
આને $f(x) = \frac{(2^{2x} + 1) - 2}{2^{2x} + 1} = 1 - \frac{2}{2^{2x} + 1}$ તરીકે લખી શકાય.
એક-એક ચકાસવા માટે,આપણે વિકલન મેળવીએ: $f'(x) = \frac{d}{dx} (1 - 2(2^{2x} + 1)^{-1}) = 0 - 2(-1)(2^{2x} + 1)^{-2} \cdot (2^{2x} \cdot \ln 2 \cdot 2) = \frac{4 \cdot 2^{2x} \cdot \ln 2}{(2^{2x} + 1)^2}$.
બધા $x \in \mathbb{R}$ માટે $f'(x) > 0$ હોવાથી,વિધેય ચુસ્ત વધતું વિધેય છે,તેથી તે એક-એક છે.
વ્યાપ્ત ચકાસવા માટે,આપણે વિસ્તાર મેળવીએ: જેમ $x \rightarrow -\infty$,$2^{2x} \rightarrow 0$,તેથી $f(x) \rightarrow 1 - \frac{2}{0+1} = -1$. જેમ $x \rightarrow \infty$,$2^{2x} \rightarrow \infty$,તેથી $f(x) \rightarrow 1 - 0 = 1$.
$f(x)$ નો વિસ્તાર $(-1, 1)$ છે.
વિસ્તાર $(-1, 1)$ એ સહ-પ્રદેશ $(-\infty, \infty)$ જેટલો ન હોવાથી,વિધેય વ્યાપ્ત નથી.
તેથી,વિધેય એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી.
118
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\alpha > \beta > \gamma > 0$ હોય,તો પદાવલિ $\cot ^{-1}\left\{\beta+\frac{(1+\beta^2)}{(\alpha-\beta)}\right\}+\cot ^{-1}\left\{\gamma+\frac{(1+\gamma^2)}{(\beta-\gamma)}\right\}+\cot ^{-1}\left\{\alpha+\frac{(1+\alpha^2)}{(\gamma-\alpha)}\right\}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{\pi}{2}-(\alpha+\beta+\gamma)$
B
$3 \pi$
C
$0$
D
$\pi$

Solution

(D) ધારો કે આપેલ પદાવલિ $S = \cot ^{-1}\left\{\beta+\frac{1+\beta^2}{\alpha-\beta}\right\}+\cot ^{-1}\left\{\gamma+\frac{1+\gamma^2}{\beta-\gamma}\right\}+\cot ^{-1}\left\{\alpha+\frac{1+\alpha^2}{\gamma-\alpha}\right\}$ છે.
$\cot^{-1}(x) = \tan^{-1}(1/x)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = \tan^{-1}\left(\frac{\alpha-\beta}{1+\alpha\beta}\right) + \tan^{-1}\left(\frac{\beta-\gamma}{1+\beta\gamma}\right) + \tan^{-1}\left(\frac{\gamma-\alpha}{1+\gamma\alpha}\right)$.
$\tan^{-1}(x) - \tan^{-1}(y) = \tan^{-1}\left(\frac{x-y}{1+xy}\right)$ સૂત્ર મુજબ:
$S = (\tan^{-1}\alpha - \tan^{-1}\beta) + (\tan^{-1}\beta - \tan^{-1}\gamma) + (\tan^{-1}\gamma - \tan^{-1}\alpha + \pi) = \pi$.
119
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f :(0, \infty) \rightarrow R$ એક વિધેય છે જે તેના પ્રદેશના તમામ બિંદુઓ પર વિકલનીય છે અને શરત $x^2 f^{\prime}(x)=2 x f(x)+3$ નું પાલન કરે છે,જ્યાં $f(1)=4$ છે. તો $2 f(2)$ ની કિંમત શોધો:
A
$29$
B
$19$
C
$39$
D
$23$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $x^2 f^{\prime}(x) - 2 x f(x) = 3$.
બંને બાજુને $x^4$ વડે ભાગતા (જ્યાં $x \neq 0$):
$\frac{x^2 f^{\prime}(x) - 2 x f(x)}{x^4} = \frac{3}{x^4}$
આ ભાગાકારના વિકલન તરીકે લખી શકાય:
$\frac{d}{dx} \left( \frac{f(x)}{x^2} \right) = 3 x^{-4}$
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$\frac{f(x)}{x^2} = \int 3 x^{-4} dx = 3 \left( \frac{x^{-3}}{-3} \right) + C = -\frac{1}{x^3} + C$
$x^2$ વડે ગુણતા:
$f(x) = -\frac{1}{x} + C x^2$
$f(1) = 4$ આપેલ હોવાથી,$x=1$ મૂકતા:
$4 = -\frac{1}{1} + C(1)^2 \Rightarrow 4 = -1 + C \Rightarrow C = 5$.
તેથી,$f(x) = 5x^2 - \frac{1}{x}$.
હવે,$2f(2)$ ની ગણતરી કરતા:
$f(2) = 5(2)^2 - \frac{1}{2} = 20 - 0.5 = 19.5$.
$2f(2) = 2 \times 19.5 = 39$.
120
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે ત્રિકોણના ત્રણ શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો $4 \overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} - 3 \overrightarrow{r}$,$-5 \overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + 2 \overrightarrow{r}$ અને $2 \overrightarrow{p} - \overrightarrow{q} + 2 \overrightarrow{r}$ છે. જો ત્રિકોણના લંબકેન્દ્ર $(O)$ અને પરિકેન્દ્ર $(C)$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\frac{\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + \overrightarrow{r}}{4}$ અને $\alpha \overrightarrow{p} + \beta \overrightarrow{q} + \gamma \overrightarrow{r}$ હોય,તો $\alpha + 2 \beta + 5 \gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$1$
C
$6$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ છે. ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ તેના શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશોની સરેરાશ દ્વારા મળે છે:
$G = \frac{(4\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} - 3\overrightarrow{r}) + (-5\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + 2\overrightarrow{r}) + (2\overrightarrow{p} - \overrightarrow{q} + 2\overrightarrow{r})}{3}$
$G = \frac{(4-5+2)\overrightarrow{p} + (1+1-1)\overrightarrow{q} + (-3+2+2)\overrightarrow{r}}{3} = \frac{\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + \overrightarrow{r}}{3}$
આપણે જાણીએ છીએ કે લંબકેન્દ્ર $(O)$,મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ અને પરિકેન્દ્ર $(C)$ સમરેખ છે,અને મધ્યકેન્દ્ર એ લંબકેન્દ્ર અને પરિકેન્દ્રને જોડતા રેખાખંડનું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. તેથી,$G = \frac{1 \cdot O + 2 \cdot C}{3}$,જેનો અર્થ છે કે $3G = O + 2C$.
આપેલ છે કે $O = \frac{\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + \overrightarrow{r}}{4}$ અને $C = \alpha \overrightarrow{p} + \beta \overrightarrow{q} + \gamma \overrightarrow{r}$,તેથી:
$3 \left( \frac{\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + \overrightarrow{r}}{3} \right) = \frac{\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + \overrightarrow{r}}{4} + 2(\alpha \overrightarrow{p} + \beta \overrightarrow{q} + \gamma \overrightarrow{r})$
$\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + \overrightarrow{r} - \frac{1}{4}(\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + \overrightarrow{r}) = 2(\alpha \overrightarrow{p} + \beta \overrightarrow{q} + \gamma \overrightarrow{r})$
$\frac{3}{4}(\overrightarrow{p} + \overrightarrow{q} + \overrightarrow{r}) = 2(\alpha \overrightarrow{p} + \beta \overrightarrow{q} + \gamma \overrightarrow{r})$
$\alpha \overrightarrow{p} + \beta \overrightarrow{q} + \gamma \overrightarrow{r} = \frac{3}{8}\overrightarrow{p} + \frac{3}{8}\overrightarrow{q} + \frac{3}{8}\overrightarrow{r}$
સહગુણકોની સરખામણી કરતા,આપણને $\alpha = \frac{3}{8}, \beta = \frac{3}{8}, \gamma = \frac{3}{8}$ મળે છે.
તેથી,$\alpha + 2\beta + 5\gamma = \frac{3}{8} + 2(\frac{3}{8}) + 5(\frac{3}{8}) = \frac{3 + 6 + 15}{8} = \frac{24}{8} = 3$.
Solution diagram
121
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે,અને $m$ અને $n$ અનુક્રમે તે બિંદુઓની સંખ્યા છે,જ્યાં વિધેય $f(x) = [x] + |x - 2|$,$-2 < x < 3$,સતત નથી અને વિકલનીય નથી. તો $m + n$ ની કિંમત શોધો:
A
$6$
B
$9$
C
$8$
D
$7$

Solution

(C) વિધેય $f(x) = [x] + |x - 2|$ એ અંતરાલ $-2 < x < 3$ માટે આપેલ છે.
$1$. સાતત્ય: વિધેય $[x]$ એ અંતરાલ $(-2, 3)$ માં તમામ પૂર્ણાંકો $x \in \{-1, 0, 1, 2\}$ આગળ અસતત છે. વિધેય $|x - 2|$ દરેક જગ્યાએ સતત છે. તેથી,$f(x)$ એ $x = -1, 0, 1, 2$ આગળ અસતત છે. આમ,$m = 4$.
$2$. વિકલનીયતા: વિધેય $[x]$ એ તમામ પૂર્ણાંકો $x \in \{-1, 0, 1, 2\}$ આગળ વિકલનીય નથી. વિધેય $|x - 2|$ એ $x = 2$ આગળ વિકલનીય નથી. તેથી,$f(x)$ એ $x = -1, 0, 1, 2$ આગળ વિકલનીય નથી. આમ,$n = 4$.
$3$. ગણતરી: $m + n = 4 + 4 = 8$.
122
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
જો સમીકરણ સંહતિ $x+2y-3z=2$,$2x+\lambda y+5z=5$,$14x+3y+\mu z=33$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો $\lambda+\mu$ ની કિંમત શોધો:
A
$13$
B
$10$
C
$11$
D
$12$

Solution

(D) સુરેખ સમીકરણ સંહતિને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે નિશ્ચાયક $D = 0$ અને $D_1 = D_2 = D_3 = 0$ હોવું જોઈએ.
$D = \begin{vmatrix} 1 & 2 & -3 \\ 2 & \lambda & 5 \\ 14 & 3 & \mu \end{vmatrix} = 1(\lambda\mu - 15) - 2(2\mu - 70) - 3(6 - 14\lambda) = 0$
$\lambda\mu - 15 - 4\mu + 140 - 18 + 42\lambda = 0 \Rightarrow \lambda\mu + 42\lambda - 4\mu + 107 = 0$.
હવે,$D_3 = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & \lambda & 5 \\ 14 & 3 & 33 \end{vmatrix} = 1(33\lambda - 15) - 2(66 - 70) + 2(6 - 14\lambda) = 0$
$33\lambda - 15 + 8 + 12 - 28\lambda = 0 \Rightarrow 5\lambda + 5 = 0 \Rightarrow \lambda = -1$.
$\lambda = -1$ ને $D = 0$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$(-1)\mu + 42(-1) - 4\mu + 107 = 0 \Rightarrow -5\mu + 65 = 0 \Rightarrow \mu = 13$.
આમ,$\lambda + \mu = -1 + 13 = 12$.
123
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $(2, 3)$ એ સૌથી મોટું વિવૃત અંતરાલ છે જેમાં વિધેય $f(x) = 2 \log_e(x-2) - x^2 + ax + 1$ ચુસ્ત રીતે વધતું વિધેય છે અને $(b, c)$ એ સૌથી મોટું વિવૃત અંતરાલ છે જેમાં વિધેય $g(x) = (x-1)^3(x+2-a)^2$ ચુસ્ત રીતે ઘટતું વિધેય છે. તો $100(a+b-c)$ ની કિંમત શોધો:
A
$280$
B
$360$
C
$420$
D
$160$

Solution

(B) $f(x)$ એ $(2, 3)$ પર ચુસ્ત રીતે વધતું વિધેય હોવા માટે,$x \in (2, 3)$ માટે $f'(x) \geq 0$ હોવું જોઈએ.
$f'(x) = \frac{2}{x-2} - 2x + a \geq 0$.
કારણ કે $f''(x) = -\frac{2}{(x-2)^2} - 2 < 0$,તેથી $f'(x)$ એ ચુસ્ત રીતે ઘટતું વિધેય છે.
આમ,$(2, 3)$ પર $f'(x) \geq 0$ નો અર્થ છે કે $f'(3) \geq 0$.
$f'(3) = \frac{2}{3-2} - 2(3) + a = 2 - 6 + a = a - 4 \geq 0$,તેથી $a \geq 4$. ન્યૂનતમ કિંમત $a = 4$ છે.
હવે,$g(x) = (x-1)^3(x+2-4)^2 = (x-1)^3(x-2)^2$.
$g'(x) = 3(x-1)^2(x-2)^2 + (x-1)^3 \cdot 2(x-2) = (x-1)^2(x-2)[3(x-2) + 2(x-1)]$.
$g'(x) = (x-1)^2(x-2)(3x - 6 + 2x - 2) = (x-1)^2(x-2)(5x - 8)$.
$g(x)$ ચુસ્ત રીતે ઘટતું વિધેય હોવા માટે,$g'(x) < 0$ હોવું જોઈએ.
કારણ કે $x \neq 1$ માટે $(x-1)^2 > 0$,તેથી $(x-2)(5x-8) < 0$ હોવું જોઈએ.
બીજ $x = 8/5$ અને $x = 2$ છે. અંતરાલ $(8/5, 2)$ છે.
આમ,$b = 8/5$ અને $c = 2$.
$100(a + b - c) = 100(4 + 8/5 - 2) = 100(2 + 1.6) = 100(3.6) = 360$.
124
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\overrightarrow{a}=3\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}$,$\overrightarrow{b}=\overrightarrow{a}\times(\hat{i}-2\hat{k})$ અને $\overrightarrow{c}=\overrightarrow{b}\times\hat{k}$ છે. તો $\overrightarrow{c}-2\hat{j}$ નો $\overrightarrow{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ શોધો:
A
$3\sqrt{7}$
B
$\sqrt{14}$
C
$2\sqrt{14}$
D
$2\sqrt{7}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\overrightarrow{a}=3\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}$.
પ્રથમ,$\overrightarrow{b}=\overrightarrow{a}\times(\hat{i}-2\hat{k})$ ની ગણતરી કરો:
$\overrightarrow{b}=\begin{vmatrix}\hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & -1 & 2 \\ 1 & 0 & -2\end{vmatrix} = \hat{i}(2-0) - \hat{j}(-6-2) + \hat{k}(0-(-1)) = 2\hat{i}+8\hat{j}+\hat{k}$.
ત્યારબાદ,$\overrightarrow{c}=\overrightarrow{b}\times\hat{k}$ ની ગણતરી કરો:
$\overrightarrow{c}=\begin{vmatrix}\hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 8 & 1 \\ 0 & 0 & 1\end{vmatrix} = \hat{i}(8-0) - \hat{j}(2-0) + \hat{k}(0-0) = 8\hat{i}-2\hat{j}$.
હવે,$\overrightarrow{c}-2\hat{j} = (8\hat{i}-2\hat{j}) - 2\hat{j} = 8\hat{i}-4\hat{j}$ શોધો.
કોઈ સદિશ $\overrightarrow{v}$ નો $\overrightarrow{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{\overrightarrow{v} \cdot \overrightarrow{a}}{|\overrightarrow{a}|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$\overrightarrow{v} = 8\hat{i}-4\hat{j}$ અને $\overrightarrow{a} = 3\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}$.
$|\overrightarrow{a}| = \sqrt{3^2+(-1)^2+2^2} = \sqrt{9+1+4} = \sqrt{14}$.
પ્રક્ષેપ $= \frac{(8\hat{i}-4\hat{j}) \cdot (3\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k})}{\sqrt{14}} = \frac{(8)(3) + (-4)(-1) + (0)(2)}{\sqrt{14}} = \frac{24+4}{\sqrt{14}} = \frac{28}{\sqrt{14}} = 2\sqrt{14}$.
125
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
અમુક $a, b$ માટે,ધારો કે $f(x) = \left|\begin{array}{ccc} a+\frac{\sin x}{x} & 1 & b \\ a & 1+\frac{\sin x}{x} & b \\ a & 1 & b+\frac{\sin x}{x} \end{array}\right|, \quad x \neq 0$. જો $\lim_{x \rightarrow 0} f(x) = \lambda + \mu a + \nu b$ હોય,તો $(\lambda + \mu + \nu)^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$25$
B
$9$
C
$36$
D
$16$

Solution

(D) આપેલ છે $f(x) = \left|\begin{array}{ccc} a+\frac{\sin x}{x} & 1 & b \\ a & 1+\frac{\sin x}{x} & b \\ a & 1 & b+\frac{\sin x}{x} \end{array}\right|$.
જ્યારે $x \rightarrow 0$,ત્યારે $\frac{\sin x}{x} \rightarrow 1$. ધારો કે $k = \frac{\sin x}{x} \rightarrow 1$.
તેથી $\lim_{x \rightarrow 0} f(x) = \left|\begin{array}{ccc} a+1 & 1 & b \\ a & 2 & b \\ a & 1 & b+1 \end{array}\right|$.
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$= (a+1)[2(b+1) - b] - 1[a(b+1) - ab] + b[a - 2a]$
$= (a+1)(b+2) - a - ab$
$= ab + 2a + b + 2 - a - ab$
$= a + b + 2$.
$\lambda + \mu a + \nu b$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\lambda = 2, \mu = 1, \nu = 1$ મળે છે.
તેથી,$(\lambda + \mu + \nu)^2 = (2 + 1 + 1)^2 = 4^2 = 16$.
126
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
$y=e^x$,$y=|e^x-1|$ અને $y$-અક્ષ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$1+\log_2 2$
B
$\log_2 2$
C
$2 \log_2 2-1$
D
$1-\ln 2$

Solution

(D) વક્રો $y=e^x$ અને $y=|e^x-1|$ છે.
$x < 0$ માટે,$e^x < 1$,તેથી $|e^x-1| = 1-e^x$.
વક્રો જ્યારે $e^x = 1-e^x$ હોય ત્યારે છેદે છે,જેનો અર્થ છે કે $2e^x = 1$,અથવા $e^x = 1/2$,તેથી $x = \ln(1/2) = -\ln 2$.
ક્ષેત્રફળ $x = -\ln 2$ થી $x = 0$ સુધી વક્રો $y=e^x$ અને $y=1-e^x$ ની વચ્ચે ઘેરાયેલું છે.
ક્ષેત્રફળ $= \int_{-\ln 2}^{0} [e^x - (1-e^x)] \, dx$
$= \int_{-\ln 2}^{0} (2e^x - 1) \, dx$
$= [2e^x - x]_{-\ln 2}^{0}$
$= (2e^0 - 0) - (2e^{-\ln 2} - (-\ln 2))$
$= (2 - 0) - (2(1/2) + \ln 2)$
$= 2 - (1 + \ln 2)$
$= 1 - \ln 2$.
Solution diagram
127
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A = [a_{ij}]$ એ $2$ કક્ષાનો ચોરસ શ્રેણિક છે જેના ઘટકો $0$ અથવા $1$ છે. ધારો કે $E$ એ ઘટના છે કે $A$ વ્યસ્ત શ્રેણિક છે. તો સંભાવના $P(E)$ શું છે?
A
$\frac{5}{8}$
B
$\frac{3}{16}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$\frac{3}{8}$

Solution

(D) $2$ કક્ષાનો ચોરસ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માં $4$ ઘટકો છે,જે દરેક $0$ અથવા $1$ છે. આવા કુલ શ્રેણિકોની સંખ્યા $2^4 = 16$ છે.
શ્રેણિક વ્યસ્ત હોય જો અને માત્ર જો તેનો નિશ્ચાયક $\det(A) = ad - bc \neq 0$ હોય.
$\det(A) = 0$ ત્યારે થાય જ્યારે $ad = bc$ હોય.
કિસ્સો $1$: $ad = 0$ અને $bc = 0$. આ ત્યારે થાય જ્યારે $(a,d) \in \{(0,0), (0,1), (1,0)\}$ અને $(b,c) \in \{(0,0), (0,1), (1,0)\}$ હોય. આવા $3 \times 3 = 9$ શ્રેણિકો છે.
કિસ્સો $2$: $ad = 1$ અને $bc = 1$. આ ત્યારે થાય જ્યારે $(a,d) = (1,1)$ અને $(b,c) = (1,1)$ હોય. આવો $1 \times 1 = 1$ શ્રેણિક છે.
કુલ અ-વ્યસ્ત શ્રેણિકો = $9 + 1 = 10$.
વ્યસ્ત શ્રેણિકોની સંખ્યા = $16 - 10 = 6$.
સંભાવના $P(E) = \frac{6}{16} = \frac{3}{8}$.
128
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
વિધેયો $f: \{1, 2, \ldots, 100\} \rightarrow \{0, 1\}$ ની સંખ્યા,જે $98$ કે તેથી નાની ધન પૂર્ણાંક સંખ્યાઓમાંથી બરાબર એક સંખ્યાને $1$ સાથે જોડે છે,તે $\qquad$ જેટલી છે.
A
$392$
B
$156$
C
$167$
D
$179$

Solution

(A) આપણે એવા વિધેયો $f: \{1, 2, \ldots, 100\} \rightarrow \{0, 1\}$ ની સંખ્યા શોધવાની છે જેમાં ગણ $\{1, 2, \ldots, 98\}$ માંથી બરાબર એક ઘટક $1$ પર મેપ થાય.
$1$. પ્રથમ,આપણે ગણ $\{1, 2, \ldots, 98\}$ માંથી બરાબર એક ઘટક પસંદ કરીએ છીએ જેને $1$ પર મેપ કરવાનો છે. આ કરવા માટે $\binom{98}{1} = 98$ રીતો છે.
$2$. ગણ $\{1, 2, \ldots, 98\}$ ના બાકીના $97$ ઘટકોને $0$ પર મેપ કરવાના રહેશે. આ માટે માત્ર $1$ રીત છે.
$3$. ઘટક $99$ ને $0$ અથવા $1$ પર મેપ કરી શકાય છે. આ માટે $2$ વિકલ્પો છે.
$4$. ઘટક $100$ ને $0$ અથવા $1$ પર મેપ કરી શકાય છે. આ માટે $2$ વિકલ્પો છે.
ગુણાકારના સિદ્ધાંત મુજબ,આવા કુલ વિધેયોની સંખ્યા $98 \times 1 \times 2 \times 2 = 392$ છે.
Solution diagram
129
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $P$ એ રેખા $L: \frac{x-1}{2}=\frac{y+1}{3}=\frac{z}{4}$ માં બિંદુ $Q(7,-2,5)$ નું પ્રતિબિંબ છે અને $R(5, p, q)$ એ $L$ પરનું એક બિંદુ છે. તો $\triangle P Q R$ ના ક્ષેત્રફળનો વર્ગ $\qquad$ છે.
A
$357$
B
$957$
C
$157$
D
$753$

Solution

(B) ધારો કે રેખા $L$ એ $\frac{x-1}{2}=\frac{y+1}{3}=\frac{z}{4} = \lambda$ છે. $L$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $(2\lambda+1, 3\lambda-1, 4\lambda)$ છે.
$R(5, p, q)$ એ $L$ પર હોવાથી,$2\lambda+1 = 5 \implies \lambda = 2$. તેથી,$R = (5, 5, 8)$.
ધારો કે $T$ એ $Q(7, -2, 5)$ માંથી રેખા $L$ પરનો લંબપાદ છે. ધારો કે $T = (2\lambda+1, 3\lambda-1, 4\lambda)$.
સદિશ $\vec{QT} = (2\lambda+1-7, 3\lambda-1+2, 4\lambda-5) = (2\lambda-6, 3\lambda+1, 4\lambda-5)$.
$\vec{QT}$ એ રેખાના દિશા સદિશ $\vec{b} = (2, 3, 4)$ ને લંબ હોવાથી,$\vec{QT} \cdot \vec{b} = 0$.
$2(2\lambda-6) + 3(3\lambda+1) + 4(4\lambda-5) = 0 \implies 4\lambda - 12 + 9\lambda + 3 + 16\lambda - 20 = 0 \implies 29\lambda = 29 \implies \lambda = 1$.
તેથી,$T = (3, 2, 4)$.
$P$ એ $Q$ નું $L$ માં પ્રતિબિંબ હોવાથી,$T$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ છે. તેથી,$QT = TP$.
$\triangle PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times RT \times (QT + TP) = \frac{1}{2} \times RT \times (2QT) = RT \times QT$.
$QT = \sqrt{(3-7)^2 + (2+2)^2 + (4-5)^2} = \sqrt{(-4)^2 + 4^2 + (-1)^2} = \sqrt{16+16+1} = \sqrt{33}$.
$RT = \sqrt{(5-3)^2 + (5-2)^2 + (8-4)^2} = \sqrt{2^2 + 3^2 + 4^2} = \sqrt{4+9+16} = \sqrt{29}$.
$\triangle PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= \sqrt{33} \times \sqrt{29} = \sqrt{957}$.
તેથી,ક્ષેત્રફળનો વર્ગ $(\sqrt{957})^2 = 957$ થાય.
Solution diagram
130
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $2 \cos x \frac{d y}{d x}=\sin 2 x-4 y \sin x$ નો ઉકેલ છે,જ્યાં $x \in \left(0, \frac{\pi}{2}\right)$. જો $y\left(\frac{\pi}{3}\right)=0$ હોય,તો $y^{\prime}\left(\frac{\pi}{4}\right)+y\left(\frac{\pi}{4}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $2 \cos x \frac{d y}{d x} = \sin 2x - 4y \sin x$.
$2 \cos x$ વડે ભાગતા,આપણને મળે: $\frac{d y}{d x} = \frac{2 \sin x \cos x}{2 \cos x} - \frac{4y \sin x}{2 \cos x} = \sin x - 2y \tan x$.
આને સુરેખ વિકલ સમીકરણ તરીકે ગોઠવતા: $\frac{d y}{d x} + 2y \tan x = \sin x$.
સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int 2 \tan x \, dx} = e^{2 \ln |\sec x|} = \sec^2 x$.
$I.F.$ વડે ગુણતા: $y \sec^2 x = \int \sin x \sec^2 x \, dx = \int \tan x \sec x \, dx = \sec x + C$.
$y(\frac{\pi}{3}) = 0$ આપેલ હોવાથી,$x = \frac{\pi}{3}$ મૂકતા: $0 \cdot \sec^2(\frac{\pi}{3}) = \sec(\frac{\pi}{3}) + C \implies 0 = 2 + C \implies C = -2$.
તેથી,$y \sec^2 x = \sec x - 2$,જેનું સાદું રૂપ $y = \cos x - 2 \cos^2 x$ થાય.
હવે,$y(\frac{\pi}{4}) = \cos(\frac{\pi}{4}) - 2 \cos^2(\frac{\pi}{4}) = \frac{1}{\sqrt{2}} - 2(\frac{1}{2}) = \frac{1}{\sqrt{2}} - 1$.
આગળ,$y^{\prime}(x) = -\sin x - 4 \cos x(-\sin x) = -\sin x + 4 \sin x \cos x = -\sin x + 2 \sin 2x$.
$y^{\prime}(\frac{\pi}{4}) = -\sin(\frac{\pi}{4}) + 2 \sin(\frac{\pi}{2}) = -\frac{1}{\sqrt{2}} + 2$.
છેલ્લે,$y^{\prime}(\frac{\pi}{4}) + y(\frac{\pi}{4}) = (-\frac{1}{\sqrt{2}} + 2) + (\frac{1}{\sqrt{2}} - 1) = 1$.
131
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\int \frac{2 x^2+5 x+9}{\sqrt{x^2+x+1}} d x=x \sqrt{x^2+x+1}+\alpha \sqrt{x^2+x+1}+\beta \log _{ e }\left| x +\frac{1}{2}+\sqrt{ x ^2+ x +1}\right|+ C$ હોય,જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે,તો $\alpha+2 \beta$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$16$
B
$17$
C
$18$
D
$19$

Solution

(A) ધારો કે $2 x^2+5 x+9 = A(x^2+x+1) + B(2x+1) + D$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $A=2$,$A+2B=5 \implies 2+2B=5 \implies B=\frac{3}{2}$,અને $A+B+D=9 \implies 2+\frac{3}{2}+D=9 \implies D=\frac{11}{2}$.
સંકલન આ મુજબ થશે: $\int \frac{2(x^2+x+1) + \frac{3}{2}(2x+1) + \frac{11}{2}}{\sqrt{x^2+x+1}} dx = 2\int \sqrt{x^2+x+1} dx + \frac{3}{2}\int \frac{2x+1}{\sqrt{x^2+x+1}} dx + \frac{11}{2}\int \frac{dx}{\sqrt{(x+\frac{1}{2})^2 + (\frac{\sqrt{3}}{2})^2}}$.
સૂત્ર $\int \sqrt{x^2+a^2} dx = \frac{x}{2}\sqrt{x^2+a^2} + \frac{a^2}{2}\ln|x+\sqrt{x^2+a^2}|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2[\frac{x+1/2}{2}\sqrt{x^2+x+1} + \frac{3/4}{2}\ln|x+1/2+\sqrt{x^2+x+1}|] + 3\sqrt{x^2+x+1} + \frac{11}{2}\ln|x+1/2+\sqrt{x^2+x+1}| + C$.
$= (x+\frac{1}{2})\sqrt{x^2+x+1} + \frac{3}{4}\ln|...| + 3\sqrt{x^2+x+1} + \frac{11}{2}\ln|...| + C$.
$= x\sqrt{x^2+x+1} + (\frac{1}{2}+3)\sqrt{x^2+x+1} + (\frac{3}{4}+\frac{11}{2})\ln|x+\frac{1}{2}+\sqrt{x^2+x+1}| + C$.
આપેલ સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા: $\alpha = \frac{7}{2}$ અને $\beta = \frac{3}{4} + \frac{22}{4} = \frac{25}{4}$.
$\alpha + 2\beta = \frac{7}{2} + 2(\frac{25}{4}) = \frac{7}{2} + \frac{25}{2} = \frac{32}{2} = 16$.
132
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $f(x) = \frac{2^x}{2^x + \sqrt{2}}$,$x \in R$ હોય,તો $\sum_{k=1}^{81} f\left(\frac{k}{82}\right)$ ની કિંમત શોધો:
A
$41$
B
$\frac{81}{2}$
C
$82$
D
$81 \sqrt{2}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = \frac{2^x}{2^x + \sqrt{2}}$.
$f(1-x) = \frac{2^{1-x}}{2^{1-x} + \sqrt{2}} = \frac{2/2^x}{2/2^x + \sqrt{2}} = \frac{2}{2 + \sqrt{2} \cdot 2^x} = \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{2} + 2^x}$ મેળવીએ.
આમ,$f(x) + f(1-x) = \frac{2^x}{2^x + \sqrt{2}} + \frac{\sqrt{2}}{2^x + \sqrt{2}} = \frac{2^x + \sqrt{2}}{2^x + \sqrt{2}} = 1$.
આપણે $S = \sum_{k=1}^{81} f\left(\frac{k}{82}\right) = f\left(\frac{1}{82}\right) + f\left(\frac{2}{82}\right) + \dots + f\left(\frac{81}{82}\right)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પદોની જોડી બનાવતા $f\left(\frac{k}{82}\right) + f\left(1 - \frac{k}{82}\right) = f\left(\frac{k}{82}\right) + f\left(\frac{82-k}{82}\right) = 1$.
અહીં $40$ જોડીઓ છે ($k=1$ થી $40$ માટે) અને વચ્ચેનું પદ $f\left(\frac{41}{82}\right) = f\left(\frac{1}{2}\right)$ છે.
$f\left(\frac{1}{2}\right) = \frac{2^{1/2}}{2^{1/2} + \sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{2} + \sqrt{2}} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$S = 40 \times 1 + \frac{1}{2} = \frac{81}{2}$.
133
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એ $f(x)=(2+3a)x^2 + \left(\frac{a+2}{a-1}\right)x + b$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેય છે,જ્યાં $a \neq 1$. જો $f(x+y) = f(x) + f(y) + 1 - \frac{2}{7}xy$ હોય,તો $28 \sum_{i=1}^3 |f(i)|$ ની કિંમત શોધો.
A
$715$
B
$735$
C
$545$
D
$266$

Solution

(NONE) આપેલ છે $f(x) = (3a+2)x^2 + \left(\frac{a+2}{a-1}\right)x + b$.
$f(x+y) = f(x) + f(y) + 1 - \frac{2}{7}xy$ માં $x=y=0$ મૂકતા,આપણને $f(0) = 2f(0) + 1$ મળે છે,જેનો અર્થ છે $f(0) = -1$.
$f(0) = b$ હોવાથી,$b = -1$.
હવે,$f(x+y) = f(x) + f(y) + 1 - \frac{2}{7}xy$.
$f(x+y) = A(x+y)^2 + B(x+y) + C$ ના વિસ્તરણમાં $xy$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$2A = -\frac{2}{7}$,તેથી $A = -\frac{1}{7}$.
$A = 3a+2$ હોવાથી,$3a+2 = -\frac{1}{7} \Rightarrow 3a = -\frac{15}{7} \Rightarrow a = -\frac{5}{7}$.
હવે,$B = \frac{a+2}{a-1} = \frac{-5/7 + 2}{-5/7 - 1} = -\frac{3}{4}$.
આમ,$f(x) = -\frac{1}{7}x^2 - \frac{3}{4}x - 1$.
આપણે $28 \sum_{i=1}^3 |f(i)|$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$f(1) = -\frac{53}{28}$,$f(2) = -\frac{86}{28}$,$f(3) = -\frac{127}{28}$.
$28 \sum_{i=1}^3 |f(i)| = 28 \left( \frac{53}{28} + \frac{86}{28} + \frac{127}{28} \right) = 53 + 86 + 127 = 266$.
134
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
સંબંધ $R = \{(x, y) : x, y \in \mathbb{Z} \text{ અને } x + y \text{ યુગ્મ છે} \}$ એ :
A
સ્વવાચક અને પરંપરિત છે પરંતુ સંમિત નથી
B
સ્વવાચક અને સંમિત છે પરંતુ પરંપરિત નથી
C
એક સામ્ય સંબંધ છે
D
સંમિત અને પરંપરિત છે પરંતુ સ્વવાચક નથી

Solution

(C) આપેલ સંબંધ $R = \{(x, y) : x, y \in \mathbb{Z} \text{ અને } x + y \text{ યુગ્મ છે} \}$.
$1$. સ્વવાચકતા: કોઈપણ $x \in \mathbb{Z}$ માટે,$x + x = 2x$,જે હંમેશા યુગ્મ પૂર્ણાંક છે. તેથી,દરેક $x \in \mathbb{Z}$ માટે $(x, x) \in R$. આમ,$R$ સ્વવાચક છે.
$2$. સંમિતતા: જો $(x, y) \in R$ હોય,તો $x + y$ યુગ્મ છે. $x + y = y + x$ હોવાથી,$y + x$ પણ યુગ્મ થાય. તેથી,$(y, x) \in R$. આમ,$R$ સંમિત છે.
$3$. પરંપરિતતા: જો $(x, y) \in R$ અને $(y, z) \in R$ હોય,તો $x + y$ યુગ્મ છે અને $y + z$ યુગ્મ છે. બે યુગ્મ સંખ્યાઓનો સરવાળો યુગ્મ હોય છે,તેથી $(x + y) + (y + z) = x + z + 2y$ યુગ્મ થાય. $2y$ યુગ્મ હોવાથી,$x + z$ પણ યુગ્મ થાય. તેથી,$(x, z) \in R$. આમ,$R$ પરંપરિત છે.
સંબંધ સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત હોવાથી,તે એક સામ્ય સંબંધ છે.
135
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
$\cos \left(\sin ^{-1} \frac{3}{5}+\sin ^{-1} \frac{5}{13}+\sin ^{-1} \frac{33}{65}\right) = . . . . .$
A
$1$
B
$0$
C
$\frac{33}{65}$
D
$\frac{32}{65}$

Solution

(B) ધારો કે $x = \sin^{-1} \frac{3}{5}$,$y = \sin^{-1} \frac{5}{13}$,અને $z = \sin^{-1} \frac{33}{65}$ છે.
$\tan^{-1}$ સ્વરૂપમાં ફેરવતા:
$x = \tan^{-1} \frac{3}{4}$,$y = \tan^{-1} \frac{5}{12}$,અને $z = \tan^{-1} \frac{33}{56}$ મળે.
હવે,$\tan^{-1} \frac{3}{4} + \tan^{-1} \frac{5}{12} = \tan^{-1} \left( \frac{\frac{3}{4} + \frac{5}{12}}{1 - \frac{3}{4} \cdot \frac{5}{12}} \right) = \tan^{-1} \left( \frac{14/12}{33/48} \right) = \tan^{-1} \frac{56}{33}$ થાય.
તેથી,પદાવલિ $\cos \left( \tan^{-1} \frac{56}{33} + \tan^{-1} \frac{33}{56} \right)$ બને છે.
$\tan^{-1} \frac{33}{56} = \cot^{-1} \frac{56}{33}$ હોવાથી,$\cos \left( \tan^{-1} \frac{56}{33} + \cot^{-1} \frac{56}{33} \right)$ મળે.
નિત્યસમ $\tan^{-1} \theta + \cot^{-1} \theta = \frac{\pi}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\cos \left( \frac{\pi}{2} \right) = 0$ મળે છે.
136
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો બિંદુ $(4,4,3)$ નું રેખા $\frac{x-1}{2}=\frac{y-2}{1}=\frac{z-1}{3}$ માં પ્રતિબિંબ $(\alpha, \beta, \gamma)$ હોય,તો $\alpha+\beta+\gamma$ ની કિંમત શોધો.
A
$9$
B
$12$
C
$8$
D
$7$

Solution

(A) ધારો કે આપેલી રેખા $L: \frac{x-1}{2}=\frac{y-2}{1}=\frac{z-1}{3} = \lambda$ છે.
રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $Q(2\lambda+1, \lambda+2, 3\lambda+1)$ છે.
ધારો કે $P = (4,4,3)$. સદિશ $\vec{PQ} = (2\lambda+1-4, \lambda+2-4, 3\lambda+1-3) = (2\lambda-3, \lambda-2, 3\lambda-2)$ છે.
કારણ કે $\vec{PQ}$ એ રેખાના દિશા સદિશ $\vec{v} = (2, 1, 3)$ ને લંબ છે,તેથી $\vec{PQ} \cdot \vec{v} = 0$ થાય.
$2(2\lambda-3) + 1(\lambda-2) + 3(3\lambda-2) = 0$.
$4\lambda - 6 + \lambda - 2 + 9\lambda - 6 = 0$.
$14\lambda - 14 = 0 \Rightarrow \lambda = 1$.
આમ,લંબપાદ $Q$ એ $(2(1)+1, 1+2, 3(1)+1) = (3, 3, 4)$ છે.
ધારો કે $P$ નું પ્રતિબિંબ $R(\alpha, \beta, \gamma)$ છે. $Q$ એ $PR$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી:
$\frac{\alpha+4}{2} = 3 \Rightarrow \alpha = 2$.
$\frac{\beta+4}{2} = 3 \Rightarrow \beta = 2$.
$\frac{\gamma+3}{2} = 4 \Rightarrow \gamma = 5$.
તેથી,પ્રતિબિંબ $(2, 2, 5)$ છે.
માટે,$\alpha+\beta+\gamma = 2+2+5 = 9$.
Solution diagram
137
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{96 x^2 \cos^2 x}{1+e^x} dx = \pi(\alpha \pi^2 + \beta)$,જ્યાં $\alpha, \beta \in \mathbb{Z}$,તો $(\alpha + \beta)^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$144$
B
$196$
C
$100$
D
$64$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{96 x^2 \cos^2 x}{1+e^x} dx$.
ગુણધર્મ $\int_a^b f(x) dx = \int_a^b f(a+b-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,$I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{96 x^2 \cos^2 x}{1+e^{-x}} dx$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $2I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} 96 x^2 \cos^2 x \left( \frac{1}{1+e^x} + \frac{1}{1+e^{-x}} \right) dx = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} 96 x^2 \cos^2 x dx$.
$x^2 \cos^2 x$ એ યુગ્મ વિધેય હોવાથી,$I = \int_0^{\frac{\pi}{2}} 96 x^2 \cos^2 x dx = 48 \int_0^{\frac{\pi}{2}} x^2 (1 + \cos 2x) dx$.
$I = 48 \left[ \frac{x^3}{3} \right]_0^{\frac{\pi}{2}} + 48 \int_0^{\frac{\pi}{2}} x^2 \cos 2x dx$.
$I = 48 \left( \frac{\pi^3}{24} \right) + 48 \left[ x^2 \frac{\sin 2x}{2} - \int 2x \frac{\sin 2x}{2} dx \right]_0^{\frac{\pi}{2}}$.
$I = 2\pi^3 + 48 \left[ 0 - \int_0^{\frac{\pi}{2}} x \sin 2x dx \right] = 2\pi^3 - 48 \left[ x \left( -\frac{\cos 2x}{2} \right) - \int -\frac{\cos 2x}{2} dx \right]_0^{\frac{\pi}{2}}$.
$I = 2\pi^3 - 48 \left[ -\frac{x \cos 2x}{2} + \frac{\sin 2x}{4} \right]_0^{\frac{\pi}{2}} = 2\pi^3 - 48 \left[ -\frac{\pi}{2} \cdot \frac{(-1)}{2} - 0 \right] = 2\pi^3 - 12\pi = \pi(2\pi^2 - 12)$.
$\pi(\alpha \pi^2 + \beta)$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = 2, \beta = -12$ મળે છે.
તેથી,$(\alpha + \beta)^2 = (2 - 12)^2 = (-10)^2 = 100$.
138
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
વિધેય $f(x) = \begin{cases} 1-2x, & x < -1 \\ \frac{1}{3}(7+2|x|), & -1 \leq x \leq 2 \\ \frac{11}{18}(x-4)(x-5), & x > 2 \end{cases}$ ની તમામ સ્થાનિક ન્યૂનતમ કિંમતોનો સરવાળો શોધો.
A
$\frac{171}{72}$
B
$\frac{131}{72}$
C
$\frac{157}{72}$
D
$\frac{167}{72}$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x) = \begin{cases} 1-2x, & x < -1 \\ \frac{1}{3}(7+2|x|), & -1 \leq x \leq 2 \\ \frac{11}{18}(x-4)(x-5), & x > 2 \end{cases}$ છે.
$-1 \leq x \leq 2$ માટે,$f(x) = \frac{1}{3}(7+2|x|)$. આ વિધેય $x=0$ આગળ સ્થાનિક ન્યૂનતમ કિંમત ધરાવે છે,જે $f(0) = \frac{7}{3}$ છે.
$x > 2$ માટે,$f(x) = \frac{11}{18}(x-4)(x-5) = \frac{11}{18}(x^2 - 9x + 20)$.
સ્થાનિક ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે પરવલયનું શિરોબિંદુ શોધીએ: $f'(x) = \frac{11}{18}(2x - 9) = 0 \implies x = \frac{9}{2} = 4.5$.
$x = 4.5$ આગળ કિંમત $f(4.5) = \frac{11}{18}(4.5-4)(4.5-5) = \frac{11}{18}(0.5)(-0.5) = \frac{11}{18} \times (-\frac{1}{4}) = -\frac{11}{72}$ છે.
આમ,સ્થાનિક ન્યૂનતમ કિંમતો $\frac{7}{3}$ અને $-\frac{11}{72}$ છે.
આ કિંમતોનો સરવાળો $\frac{7}{3} - \frac{11}{72} = \frac{168 - 11}{72} = \frac{157}{72}$ થાય.
Solution diagram
139
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે કોઈ વિધેય $y=f(x)$ માટે,$\int_0^x t f(t) d t=x^2 f(x)$,$x > 0$ અને $f(2)=3$ છે. તો $f(6)$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$2$
C
$6$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\int_0^{x} t f(t) dt = x^2 f(x)$ જ્યાં $x > 0$.
લેબનીઝના નિયમનો ઉપયોગ કરીને બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$x f(x) = x^2 f'(x) + 2x f(x)$.
પદોને ગોઠવતા:
$x^2 f'(x) = x f(x) - 2x f(x) = -x f(x)$.
$x > 0$ હોવાથી,$x^2$ વડે ભાગતા:
$\frac{f'(x)}{f(x)} = -\frac{1}{x}$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$\int \frac{f'(x)}{f(x)} dx = -\int \frac{1}{x} dx$.
$\ln|f(x)| = -\ln|x| + C = \ln|\frac{k}{x}|$,જ્યાં $C = \ln|k|$.
તેથી,$f(x) = \frac{k}{x}$.
આપેલ છે કે $f(2) = 3$,તેથી $3 = \frac{k}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $k = 6$.
આમ,$f(x) = \frac{6}{x}$.
અંતે,$f(6) = \frac{6}{6} = 1$.
140
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ત્રણ ખામીયુક્ત નારંગી આકસ્મિક રીતે સાત સારી નારંગી સાથે ભળી જાય છે અને તેમને જોતા,તેમની વચ્ચે તફાવત કરવો શક્ય નથી. લોટમાંથી યાદચ્છિક રીતે બે નારંગી પસંદ કરવામાં આવે છે. જો $x$ એ ખામીયુક્ત નારંગીની સંખ્યા દર્શાવે છે,તો $x$ નું વિચરણ કેટલું થાય?
A
$28 / 75$
B
$14 / 25$
C
$26 / 75$
D
$18 / 25$

Solution

(A) કુલ નારંગીની સંખ્યા = $10$. ખામીયુક્ત નારંગીની સંખ્યા = $3$. સારી નારંગીની સંખ્યા = $7$. બે નારંગી યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. ધારો કે $x$ એ ખામીયુક્ત નારંગીની સંખ્યા છે. $x$ ના શક્ય મૂલ્યો $0, 1, 2$ છે.
સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
$x_i$$P(x_i)$
$0$$\frac{^7C_2}{^{10}C_2} = \frac{21}{45} = \frac{42}{90}$
$1$$\frac{^7C_1 \times ^3C_1}{^{10}C_2} = \frac{21}{45} = \frac{42}{90}$
$2$$\frac{^3C_2}{^{10}C_2} = \frac{3}{45} = \frac{6}{90}$

મધ્યક $\mu = E(x) = \sum x_i P(x_i) = 0 \times \frac{42}{90} + 1 \times \frac{42}{90} + 2 \times \frac{6}{90} = \frac{42 + 12}{90} = \frac{54}{90} = \frac{3}{5} = 0.6$.
હવે,$E(x^2) = \sum x_i^2 P(x_i) = 0^2 \times \frac{42}{90} + 1^2 \times \frac{42}{90} + 2^2 \times \frac{6}{90} = \frac{42 + 24}{90} = \frac{66}{90} = \frac{11}{15}$.
વિચરણ $\sigma^2 = E(x^2) - [E(x)]^2 = \frac{11}{15} - (\frac{3}{5})^2 = \frac{11}{15} - \frac{9}{25} = \frac{55 - 27}{75} = \frac{28}{75}$.
Solution diagram
141
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
પ્રદેશ $\{(x, y): 0 \leq y \leq 2|x|+1, 0 \leq y \leq x^2+1, |x| \leq 3\}$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
A
$\frac{80}{3}$
B
$\frac{64}{3}$
C
$\frac{17}{3}$
D
$\frac{32}{3}$

Solution

(B) આ પ્રદેશ $x \in [-3, 3]$ માટે $0 \leq y \leq \min(2|x|+1, x^2+1)$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
$y$-અક્ષની સાપેક્ષ સંમિતિને કારણે,કુલ ક્ષેત્રફળ $2 \times \int_0^3 \min(2x+1, x^2+1) dx$ થશે.
પ્રથમ,$x > 0$ માટે $y = 2x+1$ અને $y = x^2+1$ નું છેદબિંદુ શોધો:
$x^2+1 = 2x+1 \Rightarrow x^2 - 2x = 0 \Rightarrow x(x-2) = 0$.
તેથી,વક્રો $x = 0$ અને $x = 2$ પર છેદે છે.
$x \in [0, 2]$ માટે,$x^2+1 \leq 2x+1$,તેથી $\min(2x+1, x^2+1) = x^2+1$.
$x \in [2, 3]$ માટે,$2x+1 \leq x^2+1$,તેથી $\min(2x+1, x^2+1) = 2x+1$.
આમ,ક્ષેત્રફળ $2 \left[ \int_0^2 (x^2+1) dx + \int_2^3 (2x+1) dx \right]$ છે.
$= 2 \left[ \left( \frac{x^3}{3} + x \right)_0^2 + \left( x^2 + x \right)_2^3 \right]$
$= 2 \left[ \left( \frac{8}{3} + 2 \right) + ((9+3) - (4+2)) \right]$
$= 2 \left[ \frac{14}{3} + 6 \right] = 2 \left[ \frac{32}{3} \right] = \frac{64}{3}$.
Solution diagram
142
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $M$ એ $3 \times 3$ ક્રમના તમામ વાસ્તવિક શ્રેણિકોનો ગણ છે અને $S=\{-3,-2,-1,1,2\}$ છે. ધારો કે $S_1=\{A=[a_{ij}] \in M: A=A^{T} \text{ અને } a_{ij} \in S, \forall i, j\}$,$S_2=\{A=[a_{ij}] \in M: A=-A^{T} \text{ અને } a_{ij} \in S, \forall i, j\}$,અને $S_3=\{A=[a_{ij}] \in M: a_{11}+a_{22}+a_{33}=0 \text{ અને } a_{ij} \in S, \forall i, j\}$. જો $n(S_1 \cup S_2 \cup S_3)=125 \alpha$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$1613$
B
$1597$
C
$1354$
D
$1752$

Solution

(A) $3 \times 3$ શ્રેણિક $A$ માટે,$S_1$ (સંમિત શ્રેણિકો) માં ઘટકોની સંખ્યા સ્વતંત્ર ઘટકો $a_{11}, a_{22}, a_{33}, a_{12}, a_{13}, a_{23}$ દ્વારા નક્કી થાય છે. દરેક $5$ કિંમતો લઈ શકે છે,તેથી $n(S_1) = 5^6 = 15625$.
$S_2$ (વિસંમિત શ્રેણિકો) માટે,બધા $i$ માટે $a_{ii}=0$. કારણ કે $0 \notin S$,તેથી $n(S_2) = 0$.
$S_3$ માટે,શરત $a_{11}+a_{22}+a_{33}=0$ છે. $S$ માંથી $(a_{11}, a_{22}, a_{33})$ પસંદ કરવાની રીતો જેમનો સરવાળો $0$ થાય: $(1, 2, -3)$ ના $3! = 6$ ક્રમચયો,$(1, 1, -2)$ ના $3$ ક્રમચયો,$(-1, -1, 2)$ ના $3$ ક્રમચયો. કુલ રીતો = $6+3+3 = 12$. અન્ય $6$ ઘટકો $5$ માંથી કોઈ પણ હોઈ શકે,તેથી $n(S_3) = 12 \times 5^6$.
$n(S_1 \cap S_3)$ માટે $A=A^T$ અને $a_{11}+a_{22}+a_{33}=0$ જરૂરી છે. વિકર્ણ ઘટકોએ સરવાળાની શરત ($12$ રીતો) સંતોષવી પડે અને બાકીના $3$ ઘટકો $5$ માંથી કોઈ પણ હોઈ શકે. તેથી $n(S_1 \cap S_3) = 12 \times 5^3$.
$n(S_1 \cup S_2 \cup S_3) = n(S_1) + n(S_2) + n(S_3) - n(S_1 \cap S_2) - n(S_2 \cap S_3) - n(S_1 \cap S_3) + n(S_1 \cap S_2 \cap S_3)$.
$S_2$ ખાલી હોવાથી,$S_2$ સાથેના તમામ છેદ $0$ છે.
$n(S_1 \cup S_2 \cup S_3) = 5^6 + 0 + 12 \times 5^6 - 0 - 0 - 12 \times 5^3 + 0 = 13 \times 5^6 - 12 \times 5^3 = 5^3(13 \times 5^3 - 12) = 125(1625 - 12) = 125(1613)$.
તેથી,$\alpha = 1613$.
143
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $\vec{a}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$,$\vec{b}=2\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$ અને $\vec{d}=\vec{a} \times \vec{b}$. જો $\vec{c}$ એવો સદિશ હોય કે જેથી $\vec{a} \cdot \vec{c}=|\vec{c}|$,$|\vec{c}-2\vec{a}|^2=8$ અને $\vec{d}$ તથા $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{4}$ હોય,તો $|10-3\vec{b} \cdot \vec{c}|+|\vec{d} \times \vec{c}|^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(C) આપેલ છે $\vec{a}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ અને $\vec{b}=2\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$.
$\vec{d}=\vec{a} \times \vec{b} = -\hat{i}+\hat{j}$.
$|\vec{d}| = \sqrt{2}$.
$|\vec{c}-2\vec{a}|^2=8 \implies |\vec{c}|^2 + 4|\vec{a}|^2 - 4(\vec{a} \cdot \vec{c}) = 8$.
$|\vec{a}|^2 = 3$ અને $\vec{a} \cdot \vec{c} = |\vec{c}| = x$ લેતા,$x^2 - 4x + 4 = 0 \implies |\vec{c}| = 2$.
$\vec{d}$ અને $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{4}$ હોવાથી,$|\vec{d} \times \vec{c}| = |\vec{d}||\vec{c}| \sin(\frac{\pi}{4}) = 2$.
તેથી,$|\vec{d} \times \vec{c}|^2 = 4$.
સદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકારના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$|(\vec{a} \cdot \vec{c})\vec{b} - (\vec{b} \cdot \vec{c})\vec{a}|^2 = 4$.
$|2\vec{b} - (\vec{b} \cdot \vec{c})\vec{a}|^2 = 4 \implies 3(\vec{b} \cdot \vec{c})^2 - 20(\vec{b} \cdot \vec{c}) + 32 = 0$.
$\vec{b} \cdot \vec{c} = 4$ અથવા $\frac{8}{3}$ મળે.
$\vec{b} \cdot \vec{c} = \frac{8}{3}$ લેતા,$|10 - 3(\frac{8}{3})| + 4 = 2+4 = 6$.
144
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} 3x, & x < 0 \\ \min \{1+x+[x], x+2[x]\}, & 0 \leq x \leq 2 \\ 5, & x > 2 \end{cases}$ જ્યાં $[.]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે. જો $\alpha$ અને $\beta$ એવા બિંદુઓની સંખ્યા હોય જ્યાં $f$ સતત નથી અને વિકલનીય નથી,તો $\alpha + \beta$ ની કિંમત ....... થાય.
A
$4$
B
$2$
C
$3$
D
$5$

Solution

(D) $0 \leq x \leq 2$ માટે,આપણે $f(x) = \min \{1+x+[x], x+2[x]\}$ નું વિશ્લેષણ કરીએ.
કિસ્સો $1$: $0 \leq x < 1$,ત્યારે $[x] = 0$. તેથી,$f(x) = \min \{1+x, x\} = x$.
કિસ્સો $2$: $1 \leq x < 2$,ત્યારે $[x] = 1$. તેથી,$f(x) = \min \{1+x+1, x+2(1)\} = \min \{x+2, x+2\} = x+2$.
કિસ્સો $3$: $x = 2$ પર,$[x] = 2$. તેથી,$f(2) = \min \{1+2+2, 2+2(2)\} = \min \{5, 6\} = 5$.
આમ,વિધેય નીચે મુજબ છે:
$f(x) = \begin{cases} 3x, & x < 0 \\ x, & 0 \leq x < 1 \\ x+2, & 1 \leq x < 2 \\ 5, & x \geq 2 \end{cases}$
સાતત્ય ચકાસતા:
$x=0$ પર: $\lim_{x \to 0^-} f(x) = 0$,$\lim_{x \to 0^+} f(x) = 0$,$f(0) = 0$. સતત છે.
$x=1$ પર: $\lim_{x \to 1^-} f(x) = 1$,$\lim_{x \to 1^+} f(x) = 3$. અસતત છે.
$x=2$ પર: $\lim_{x \to 2^-} f(x) = 4$,$\lim_{x \to 2^+} f(x) = 5$. અસતત છે.
તેથી,$\alpha = 2$ (બિંદુઓ $x=1, 2$ છે).
વિકલનીયતા ચકાસતા:
$x=0$ પર: $f'(0^-) = 3$,$f'(0^+) = 1$. વિકલનીય નથી.
$x=1$ પર: અસતત હોવાથી,વિકલનીય નથી.
$x=2$ પર: અસતત હોવાથી,વિકલનીય નથી.
તેથી,$\beta = 3$ (બિંદુઓ $x=0, 1, 2$ છે).
તેથી,$\alpha + \beta = 2 + 3 = 5$.
Solution diagram
145
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
થેલી $B_1$ માં $6$ સફેદ અને $4$ વાદળી દડા છે,થેલી $B_2$ માં $4$ સફેદ અને $6$ વાદળી દડા છે,અને થેલી $B_3$ માં $5$ સફેદ અને $5$ વાદળી દડા છે. યાદચ્છિક રીતે એક થેલી પસંદ કરવામાં આવે છે અને તેમાંથી એક દડો કાઢવામાં આવે છે. જો દડો સફેદ હોય,તો તે દડો થેલી $B_2$ માંથી કાઢવામાં આવ્યો હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{3}$
B
$\frac{4}{15}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(B) ધારો કે $E_1, E_2, E_3$ એ અનુક્રમે થેલી $B_1, B_2, B_3$ પસંદ કરવાની ઘટનાઓ છે. થેલીઓ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવતી હોવાથી,$P(E_1) = P(E_2) = P(E_3) = \frac{1}{3}$ છે.
ધારો કે $A$ એ ઘટના છે કે કાઢવામાં આવેલ દડો સફેદ છે.
દરેક થેલીમાંથી સફેદ દડો કાઢવાની સંભાવનાઓ નીચે મુજબ છે:
$P(A|E_1) = \frac{6}{10} = \frac{3}{5}$
$P(A|E_2) = \frac{4}{10} = \frac{2}{5}$
$P(A|E_3) = \frac{5}{10} = \frac{1}{2}$
બેયઝના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,જો દડો સફેદ હોય તો તે થેલી $B_2$ માંથી કાઢવામાં આવ્યો હોય તેની સંભાવના:
$P(E_2|A) = \frac{P(E_2)P(A|E_2)}{P(E_1)P(A|E_1) + P(E_2)P(A|E_2) + P(E_3)P(A|E_3)}$
$P(E_2|A) = \frac{\frac{1}{3} \times \frac{4}{10}}{\frac{1}{3} \times \frac{6}{10} + \frac{1}{3} \times \frac{4}{10} + \frac{1}{3} \times \frac{5}{10}}$
$P(E_2|A) = \frac{4}{6 + 4 + 5} = \frac{4}{15}$
146
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
જો $\vec{a}=\alpha \hat{i}+\beta \hat{j}+\gamma \hat{k}$ ના $\vec{b}=3 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ ની દિશામાં અને લંબ ઘટકો અનુક્રમે $\frac{16}{11}(3 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k})$ અને $\frac{1}{11}(-4 \hat{i}-5 \hat{j}-17 \hat{k})$ હોય,તો $\alpha^2+\beta^2+\gamma^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$23$
B
$18$
C
$16$
D
$26$

Solution

(D) ધારો કે $\vec{a}_{\parallel}$ એ $\vec{a}$ નો $\vec{b}$ ની દિશામાં ઘટક છે અને $\vec{a}_{\perp}$ એ $\vec{a}$ નો $\vec{b}$ ને લંબ ઘટક છે.
આપેલ છે કે $\vec{a}_{\parallel} = \frac{16}{11}(3 \hat{i} + \hat{j} - \hat{k})$ અને $\vec{a}_{\perp} = \frac{1}{11}(-4 \hat{i} - 5 \hat{j} - 17 \hat{k})$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\vec{a} = \vec{a}_{\parallel} + \vec{a}_{\perp}$,તેથી:
$\vec{a} = \frac{16}{11}(3 \hat{i} + \hat{j} - \hat{k}) + \frac{1}{11}(-4 \hat{i} - 5 \hat{j} - 17 \hat{k})$
$\vec{a} = \frac{48-4}{11} \hat{i} + \frac{16-5}{11} \hat{j} + \frac{-16-17}{11} \hat{k}$
$\vec{a} = \frac{44}{11} \hat{i} + \frac{11}{11} \hat{j} - \frac{33}{11} \hat{k}$
$\vec{a} = 4 \hat{i} + \hat{j} - 3 \hat{k}$
$\vec{a} = \alpha \hat{i} + \beta \hat{j} + \gamma \hat{k}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 4$,$\beta = 1$,અને $\gamma = -3$ મળે છે.
તેથી,$\alpha^2 + \beta^2 + \gamma^2 = (4)^2 + (1)^2 + (-3)^2 = 16 + 1 + 9 = 26$.
147
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $f$ એ ધન વાસ્તવિક અક્ષ પર વ્યાખ્યાયિત વાસ્તવિક મૂલ્ય ધરાવતું સતત વિધેય છે,જેથી $g(x) = \int_0^x t f(t) dt$ થાય. જો $g(x^3) = x^6 + x^7$ હોય,તો $\sum_{r=1}^{15} f(r^3)$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$320$
B
$340$
C
$270$
D
$310$

Solution

(D) આપેલ છે કે $g(x^3) = x^6 + x^7$. ધારો કે $u = x^3$,તેથી $x = u^{1/3}$.
આ કિંમત મૂકતા,આપણને $g(u) = (u^{1/3})^6 + (u^{1/3})^7 = u^2 + u^{7/3}$ મળે છે.
કલનશાસ્ત્રના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ,$g'(x) = x f(x)$,તેથી $f(x) = \frac{g'(x)}{x}$.
$g(x) = x^2 + x^{7/3}$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$g'(x) = 2x + \frac{7}{3}x^{4/3}$ મળે છે.
આમ,$f(x) = \frac{2x + \frac{7}{3}x^{4/3}}{x} = 2 + \frac{7}{3}x^{1/3}$.
હવે,$f(r^3) = 2 + \frac{7}{3}(r^3)^{1/3} = 2 + \frac{7}{3}r$.
આપણે $\sum_{r=1}^{15} f(r^3) = \sum_{r=1}^{15} (2 + \frac{7}{3}r) = \sum_{r=1}^{15} 2 + \frac{7}{3} \sum_{r=1}^{15} r$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$= (2 \times 15) + \frac{7}{3} \times \frac{15 \times 16}{2} = 30 + \frac{7}{3} \times 120 = 30 + 7 \times 40 = 30 + 280 = 310$.
148
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
બિંદુ $\left(\frac{15}{7}, \frac{32}{7}, 7\right)$ નું રેખા $\frac{x+1}{3}=\frac{y+3}{5}=\frac{z+5}{7}$ થી સદિશ $\hat{i}+4 \hat{j}+7 \hat{k}$ ની દિશામાં અંતરનો વર્ગ કેટલો થાય?
A
$54$
B
$41$
C
$66$
D
$44$

Solution

(C) ધારો કે આપેલ બિંદુ $P\left(\frac{15}{7}, \frac{32}{7}, 7\right)$ છે અને રેખા $L$ એ $\frac{x+1}{3}=\frac{y+3}{5}=\frac{z+5}{7} = k$ છે.
રેખા $L$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $Q(3k-1, 5k-3, 7k-5)$ દ્વારા દર્શાવી શકાય છે.
સદિશ $\vec{PQ} = \left(3k-1-\frac{15}{7}\right)\hat{i} + \left(5k-3-\frac{32}{7}\right)\hat{j} + (7k-5-7)\hat{k} = \left(3k-\frac{22}{7}\right)\hat{i} + \left(5k-\frac{53}{7}\right)\hat{j} + (7k-12)\hat{k}$ થાય.
રેખા $PQ$ એ સદિશ $\vec{v} = \hat{i} + 4\hat{j} + 7\hat{k}$ ને સમાંતર હોવાથી,$\vec{PQ}$ ના ઘટકો $\vec{v}$ ના ઘટકોના પ્રમાણમાં હોવા જોઈએ:
$\frac{3k-\frac{22}{7}}{1} = \frac{5k-\frac{53}{7}}{4} = \frac{7k-12}{7} = \lambda$.
$\frac{7k-12}{7} = \lambda$ પરથી,$7k-12 = 7\lambda \Rightarrow k = \lambda + \frac{12}{7}$ મળે.
$k$ ની કિંમત પ્રથમ સમાનતામાં મૂકતા: $3(\lambda + \frac{12}{7}) - \frac{22}{7} = \lambda \Rightarrow 3\lambda + \frac{36-22}{7} = \lambda \Rightarrow 2\lambda = -2 \Rightarrow \lambda = -1$.
આમ,$k = -1 + \frac{12}{7} = \frac{5}{7}$.
બિંદુ $Q$ એ $Q(3(\frac{5}{7})-1, 5(\frac{5}{7})-3, 7(\frac{5}{7})-5) = Q(\frac{8}{7}, \frac{4}{7}, 0)$ છે.
અંતર $PQ = \sqrt{(\frac{15}{7}-\frac{8}{7})^2 + (\frac{32}{7}-\frac{4}{7})^2 + (7-0)^2} = \sqrt{1^2 + 4^2 + 7^2} = \sqrt{1+16+49} = \sqrt{66}$ થાય.
તેથી,અંતરનો વર્ગ $(PQ)^2 = 66$ થાય.
Solution diagram
149
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2025
વક્રો $x(1+y^2)=1$ અને $y^2=2x$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$2\left(\frac{\pi}{2}-\frac{1}{3}\right)$
B
$\frac{\pi}{4}-\frac{1}{3}$
C
$\frac{\pi}{2}-\frac{1}{3}$
D
$\frac{1}{2}\left(\frac{\pi}{2}-\frac{1}{3}\right)$

Solution

(C) આપેલ વક્રો $x(1+y^2)=1$ અને $y^2=2x$ છે.
બીજા સમીકરણ પરથી,$x = \frac{y^2}{2}$.
આ કિંમત પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{y^2}{2}(1+y^2) = 1 \Rightarrow y^2 + y^4 = 2 \Rightarrow y^4 + y^2 - 2 = 0$.
ધારો કે $y^2 = t$,તો $t^2 + t - 2 = 0 \Rightarrow (t+2)(t-1) = 0$.
કારણ કે $y^2 = t \ge 0$,તેથી $t = 1$,એટલે કે $y^2 = 1 \Rightarrow y = \pm 1$.
$y = \pm 1$ માટે,$x = \frac{1}{2}$ મળે છે.
વક્રો દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ $\int_{-1}^{1} \left( \frac{1}{1+y^2} - \frac{y^2}{2} \right) dy$ દ્વારા મળે છે.
$= \left[ \tan^{-1}(y) - \frac{y^3}{6} \right]_{-1}^{1}$.
$= \left( \tan^{-1}(1) - \frac{1}{6} \right) - \left( \tan^{-1}(-1) - \frac{(-1)^3}{6} \right)$.
$= \left( \frac{\pi}{4} - \frac{1}{6} \right) - \left( -\frac{\pi}{4} + \frac{1}{6} \right)$.
$= \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{4} - \frac{1}{6} - \frac{1}{6} = \frac{\pi}{2} - \frac{1}{3}$.
Solution diagram
150
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2025
ધારો કે $A=\begin{bmatrix} \frac{1}{\sqrt{2}} & -2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $P=\begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}, \theta > 0$. જો $B=P A P^T$,$C=P^T B^{10} P$ હોય અને $C$ ના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $\frac{m}{n}$ હોય,જ્યાં $\operatorname{gcd}(m, n)=1$,તો $m+n$ શોધો:
A
$65$
B
$127$
C
$258$
D
$2049$

Solution

(A) આપેલ છે કે $P = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ એ ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક છે,તેથી $P^T P = I$ અને $P^T = P^{-1}$.
આપેલ છે કે $B = P A P^T$.
તેથી $C = P^T B^{10} P = P^T (P A P^T)^{10} P = P^T (P A^{10} P^T) P = (P^T P) A^{10} (P^T P) = I A^{10} I = A^{10}$.
આમ,$C$ ના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો એ $A^{10}$ નો ટ્રેસ (trace) છે.
$A = \begin{bmatrix} \frac{1}{\sqrt{2}} & -2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ 0 & d \end{bmatrix}$ માટે,$A^n = \begin{bmatrix} a^n & b(a^{n-1} + a^{n-2}d + \dots + d^{n-1}) \\ 0 & d^n \end{bmatrix}$.
$A^{10}$ ના વિકર્ણ ઘટકો $a^{10}$ અને $d^{10}$ છે.
અહીં $a = \frac{1}{\sqrt{2}}$ અને $d = 1$.
ટ્રેસ$(A^{10}) = a^{10} + d^{10} = (\frac{1}{\sqrt{2}})^{10} + 1^{10} = \frac{1}{2^5} + 1 = \frac{1}{32} + 1 = \frac{33}{32}$.
આપેલ છે કે $\frac{m}{n} = \frac{33}{32}$ જ્યાં $\operatorname{gcd}(33, 32) = 1$,તેથી $m = 33$ અને $n = 32$.
તેથી,$m + n = 33 + 32 = 65$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2025?

There are 474 Mathematics questions from the JEE Main 2025 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2025 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2025 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2025 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.