AP EAMCET 2018 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

497 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ1100 of 497 questions

Page 1 of 6 · Gujarati

1
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
અસમતા $\sqrt{x^2+6x+5} > (8-x)$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(8, \infty)$
B
$(\frac{59}{22}, 8]$
C
$(\frac{59}{22}, \infty)$
D
$(-1, \infty)$

Solution

(C) વર્ગમૂળ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$x^2+6x+5 \ge 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે $(x+5)(x+1) \ge 0$,તેથી $x \in (-\infty, -5] \cup [-1, \infty)$.
અસમતા $\sqrt{x^2+6x+5} > (8-x)$ માટે,$8-x < 0$ અથવા ($8-x \ge 0$ અને $x^2+6x+5 > (8-x)^2$) હોવું જરૂરી છે.
કિસ્સો $1$: $8-x < 0 \implies x > 8$. કારણ કે $x > 8$ એ $x \in [-1, \infty)$ ને સંતોષે છે,આ એક માન્ય ઉકેલ છે.
કિસ્સો $2$: $8-x \ge 0 \implies x \le 8$. બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $x^2+6x+5 > 64-16x+x^2$.
$22x > 59 \implies x > \frac{59}{22}$.
$x > \frac{59}{22}$ અને $x \le 8$ ને જોડતા,આપણને $x \in (\frac{59}{22}, 8]$ મળે છે.
કિસ્સો $1$ અને $2$ ને જોડતા: $x \in (\frac{59}{22}, 8] \cup (8, \infty) = (\frac{59}{22}, \infty)$.
2
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2-4x+5=0$ ના બીજ હોય,તો તે દ્વિઘાત સમીકરણ શોધો જેના બીજ $\alpha^2+\beta$ અને $\alpha+\beta^2$ હોય.
A
$x^2+10x+34=0$
B
$x^2-10x+34=0$
C
$x^2-10x-34=0$
D
$x^2+10x-34=0$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\alpha$ અને $\beta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2-4x+5=0$ ના બીજ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી,આપણને મળે છે $\alpha+\beta=4$ અને $\alpha\beta=5$.
ધારો કે નવા બીજ $S_1 = \alpha^2+\beta$ અને $S_2 = \alpha+\beta^2$ છે.
નવા બીજનો સરવાળો:
$S_1+S_2 = (\alpha^2+\beta)+(\alpha+\beta^2) = (\alpha^2+\beta^2)+(\alpha+\beta)$
$= ((\alpha+\beta)^2-2\alpha\beta)+(\alpha+\beta)$
$= (4^2-2(5))+4 = (16-10)+4 = 6+4 = 10$.
નવા બીજનો ગુણાકાર:
$S_1 \times S_2 = (\alpha^2+\beta)(\alpha+\beta^2) = \alpha^3+\alpha^2\beta^2+\alpha\beta+\beta^3$
$= (\alpha^3+\beta^3)+(\alpha\beta)^2+\alpha\beta$
$= ((\alpha+\beta)^3-3\alpha\beta(\alpha+\beta))+(\alpha\beta)^2+\alpha\beta$
$= (4^3-3(5)(4))+(5)^2+5$
$= (64-60)+25+5 = 4+30 = 34$.
જરૂરી દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2-(S_1+S_2)x+(S_1 \times S_2) = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $x^2-10x+34=0$ મળે છે.
3
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$(p^2+p-3)(p^2+p-2)-12=0$ ના અવાસ્તવિક બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$1$
B
$-1$
C
$6$
D
$-6$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $(p^2+p-3)(p^2+p-2)-12=0$ છે.
ધારો કે $y = p^2+p-2$.
તેથી સમીકરણ $(y-1)y - 12 = 0$ બને છે.
$y^2 - y - 12 = 0$.
$(y-4)(y+3) = 0$.
તેથી,$y = 4$ અથવા $y = -3$.
કિસ્સો $1$: $p^2+p-2 = 4 \Rightarrow p^2+p-6 = 0$.
$(p+3)(p-2) = 0$,તેથી $p = -3, 2$ (આ વાસ્તવિક બીજ છે).
કિસ્સો $2$: $p^2+p-2 = -3 \Rightarrow p^2+p+1 = 0$.
આ દ્વિઘાત સમીકરણ માટે,વિવેચક $D = b^2 - 4ac = 1^2 - 4(1)(1) = -3 < 0$.
આમ,બીજ અવાસ્તવિક છે.
$p^2+p+1=0$ ના બીજનો સરવાળો $-\frac{b}{a} = -\frac{1}{1} = -1$ થાય છે.
4
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^5-5 x^4+9 x^3-9 x^2+5 x-1=0$ ના અસંમેય બીજ હોય,તો સમીકરણ $(\alpha+\beta) x^2+2 \alpha \beta x-\alpha \beta=0$ ના બીજ શોધો.
A
$-1, \frac{1}{3}$
B
$\frac{3 \pm \sqrt{5}}{2}$
C
$\frac{1 \pm i \sqrt{3}}{2}$
D
$1, -\frac{1}{3}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $x^5-5 x^4+9 x^3-9 x^2+5 x-1=0$.
$x=1$ એ સમીકરણનું એક બીજ છે.
$(x-1)$ વડે ભાગતા,આપણને $(x-1)(x^4-4 x^3+5 x^2-4 x+1)=0$ મળે છે.
$x^4-4 x^3+5 x^2-4 x+1=0$ માટે,$x^2$ વડે ભાગતા:
$x^2-4 x+5-\frac{4}{x}+\frac{1}{x^2}=0
$ $\Rightarrow (x^2+\frac{1}{x^2})-4(x+\frac{1}{x})+5=0
$ $\Rightarrow (x+\frac{1}{x})^2-2-4(x+\frac{1}{x})+5=0
$ $\Rightarrow (x+\frac{1}{x})^2-4(x+\frac{1}{x})+3=0$.
ધારો કે $y = x+\frac{1}{x}$,તો $y^2-4y+3=0
$ $\Rightarrow (y-1)(y-3)=0
$ $\Rightarrow y=1, 3$.
કિસ્સો $1$: $x+\frac{1}{x}=1 \Rightarrow x^2-x+1=0$ (બીજ સંકર સંખ્યા છે).
કિસ્સો $2$: $x+\frac{1}{x}=3 \Rightarrow x^2-3x+1=0$ (બીજ અસંમેય છે).
આમ,$\alpha+\beta=3$ અને $\alpha \beta=1$.
$(\alpha+\beta) x^2+2 \alpha \beta x-\alpha \beta=0$ માં કિંમત મૂકતા:
$3x^2+2x-1=0
$ $\Rightarrow (3x-1)(x+1)=0
$ $\Rightarrow x=-1, \frac{1}{3}$.
5
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
ધારો કે $a, b$ અને $c$ ત્રણ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી કોઈપણ બેનો સરવાળો ત્રીજી સંખ્યા કરતા મોટો હોય. $\lambda$ ના તમામ મૂલ્યો શોધો જેથી સમીકરણ $x^2+2(a+b+c)x+3\lambda(ab+bc+ca)=0$ ના બીજ વાસ્તવિક હોય.
A
$\lambda < \frac{2}{3}$
B
$\lambda \geq \frac{2}{3}$
C
$\lambda < \frac{4}{3}$
D
$\frac{1}{3} < \lambda < \frac{2}{3}$

Solution

(C) દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+2(a+b+c)x+3\lambda(ab+bc+ca)=0$ ના બીજ વાસ્તવિક હોવા માટે,વિવેચક $D \geq 0$ હોવો જોઈએ.
$D = [2(a+b+c)]^2 - 4(1)(3\lambda(ab+bc+ca)) \geq 0$
$4(a+b+c)^2 - 12\lambda(ab+bc+ca) \geq 0$
$(a+b+c)^2 \geq 3\lambda(ab+bc+ca)$
$a^2+b^2+c^2+2(ab+bc+ca) \geq 3\lambda(ab+bc+ca)$
$(ab+bc+ca)$ વડે ભાગતા:
$\frac{a^2+b^2+c^2}{ab+bc+ca} + 2 \geq 3\lambda$
$a, b, c$ ત્રિકોણની બાજુઓ હોવાથી,$a+b > c$,$b+c > a$,અને $c+a > b$.
અસમતા $a^2+b^2+c^2 < 2(ab+bc+ca)$ જાણીતી છે.
તેથી,$\frac{a^2+b^2+c^2}{ab+bc+ca} < 2$.
આ કિંમત અસમતામાં મૂકતા:
$3\lambda \leq \frac{a^2+b^2+c^2}{ab+bc+ca} + 2 < 2 + 2 = 4$
$3\lambda < 4 \Rightarrow \lambda < \frac{4}{3}$.
6
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $x^2+\alpha x+\beta=0$ અને $xy+l(x+y)+m=0$ માંથી $x$ નો લોપ કરીને બનતું દ્વિઘાત સમીકરણ આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ જેવા જ બીજ ધરાવતું હોય,તો $\beta$ ના મૂલ્યોનો ગણ કયો છે?
A
$\{m, \alpha l-m\}$
B
$\{m, l+m\}$
C
$\{m, \alpha l+m\}$
D
$\{m, l-m\}$

Solution

(A) $xy+l(x+y)+m=0$ પરથી,$x(y+l) = -(ly+m)$,તેથી $x = -\frac{ly+m}{y+l}$. આને $x^2+\alpha x+\beta=0$ માં મૂકતા:
$\left(-\frac{ly+m}{y+l}\right)^2 + \alpha\left(-\frac{ly+m}{y+l}\right) + \beta = 0$
$(ly+m)^2 - \alpha(ly+m)(y+l) + \beta(y+l)^2 = 0$
$(l^2y^2 + m^2 + 2lmy) - \alpha(ly^2 + l^2y + my + ml) + \beta(y^2 + 2ly + l^2) = 0$
$(l^2 - \alpha l + \beta)y^2 + (2lm - \alpha l^2 - \alpha m + 2\beta l)y + (m^2 - \alpha ml + \beta l^2) = 0$
કારણ કે આ સમીકરણ $x^2 + \alpha x + \beta = 0$ જેવા જ બીજ ધરાવે છે,તેથી સહગુણકોનો ગુણોત્તર સમાન હોવો જોઈએ:
$\frac{l^2 - \alpha l + \beta}{1} = \frac{2lm - \alpha l^2 - \alpha m + 2\beta l}{\alpha} = \frac{m^2 - \alpha ml + \beta l^2}{\beta}$
પ્રથમ અને ત્રીજા પદને સરખાવતા: $\beta(l^2 - \alpha l + \beta) = m^2 - \alpha ml + \beta l^2$
$\beta l^2 - \beta \alpha l + \beta^2 = m^2 - \alpha ml + \beta l^2$
$\beta^2 - \beta \alpha l - m^2 + \alpha ml = 0$
$\beta^2 - \beta m + \beta m - \beta \alpha l - m^2 + \alpha ml = 0$
$\beta(\beta - m) + (m - \alpha l)(\beta - m) = 0$
$(\beta - m)(\beta + m - \alpha l) = 0$
આમ,$\beta = m$ અથવા $\beta = \alpha l - m$.
7
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ $x^3-2x^2+4x-1=0$ ના બીજ હોય,તો $\beta\gamma+\frac{1}{\alpha}, \alpha\beta+\frac{1}{\gamma}, \gamma\alpha+\frac{1}{\beta}$ બીજ ધરાવતું સમીકરણ કયું છે?
A
$x^3+8x^2-8x+8=0$
B
$x^3-8x^2+16x-8=0$
C
$x^3-8x^2+8x-8=0$
D
$x^3-4x^2+8x-16=0$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^3-2x^2+4x-1=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે. વિએટાના સૂત્રો મુજબ,$\alpha+\beta+\gamma=2$,$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha=4$,અને $\alpha\beta\gamma=1$.
$\alpha\beta\gamma=1$ હોવાથી,$\beta\gamma=\frac{1}{\alpha}$,$\alpha\gamma=\frac{1}{\beta}$,અને $\alpha\beta=\frac{1}{\gamma}$ થાય.
નવા સમીકરણના બીજ $\beta\gamma+\frac{1}{\alpha} = \frac{2}{\alpha}$,$\alpha\gamma+\frac{1}{\beta} = \frac{2}{\beta}$,અને $\alpha\beta+\frac{1}{\gamma} = \frac{2}{\gamma}$ છે.
ધારો કે $y = \frac{2}{x}$,તો $x = \frac{2}{y}$. મૂળ સમીકરણમાં આ કિંમત મૂકતા: $(\frac{2}{y})^3 - 2(\frac{2}{y})^2 + 4(\frac{2}{y}) - 1 = 0$.
$\frac{8}{y^3} - \frac{8}{y^2} + \frac{8}{y} - 1 = 0$.
$-y^3$ વડે ગુણતા,આપણને $y^3 - 8y^2 + 8y - 8 = 0$ મળે છે.
આમ,માંગેલ સમીકરણ $x^3-8x^2+8x-8=0$ છે.
8
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
$f(x)$ એક દ્વિઘાત પદાવલિ છે જેથી જ્યારે $x \in \left(-\infty, -\frac{5}{3}\right) \cup (3, \infty)$ હોય ત્યારે $f(x)$ ઋણ છે અને જ્યારે $x \in \left(-\frac{5}{3}, 3\right)$ હોય ત્યારે ધન છે. $g(x)$ બીજી એક દ્વિઘાત પદાવલિ છે જેથી જ્યારે $x \in \left(3, \frac{9}{2}\right)$ હોય ત્યારે $g(x)$ ઋણ છે અને જ્યારે $x \in \mathbb{R} - \left[3, \frac{9}{2}\right]$ હોય ત્યારે ધન છે. તો,$[0, 5]$ માં $f(x)g(x)$ ની નિશાની શું હશે?
A
$\left[0, \frac{9}{2}\right)$ માં ધન અને $\left(\frac{9}{2}, 5\right]$ માં ઋણ
B
$[0, 3) \cup \left(3, \frac{9}{2}\right)$ માં ધન અને $\left(\frac{9}{2}, 5\right]$ માં ઋણ
C
$[0, 3) \cup \left(3, \frac{9}{2}\right) \cup \left(\frac{9}{2}, 5\right]$ માં ધન
D
$[0, 3) \cup \left(3, \frac{9}{2}\right) \cup \left(\frac{9}{2}, 5\right]$ માં ઋણ

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x)$ એ $\left(-\infty, -\frac{5}{3}\right) \cup (3, \infty)$ માં ઋણ છે અને $\left(-\frac{5}{3}, 3\right)$ માં ધન છે,તેથી આપણે $f(x) = -k_1(x + \frac{5}{3})(x - 3)$ લખી શકીએ,જ્યાં $k_1 > 0$. આને $f(x) = k_1(x + \frac{5}{3})(3 - x)$ તરીકે લખી શકાય.
આપેલ છે કે $g(x)$ એ $\left(3, \frac{9}{2}\right)$ માં ઋણ છે અને બાકીના ભાગમાં ધન છે,તેથી આપણે $g(x) = k_2(x - 3)(x - \frac{9}{2})$ લખી શકીએ,જ્યાં $k_2 > 0$.
હવે,ગુણાકાર $P(x) = f(x)g(x) = k_1 k_2 (x + \frac{5}{3})(3 - x)(x - 3)(x - \frac{9}{2})$ ધ્યાનમાં લો.
કારણ કે $(3 - x) = -(x - 3)$,તેથી $P(x) = -k_1 k_2 (x + \frac{5}{3})(x - 3)^2 (x - \frac{9}{2})$.
ધારો કે $K = k_1 k_2 > 0$. તો $P(x) = -K (x + \frac{5}{3})(x - 3)^2 (x - \frac{9}{2})$.
બીજ $x = -\frac{5}{3}, 3, \frac{9}{2}$ છે. નોંધો કે $x = 3$ એ $2$ ની ગુણકતા ધરાવતું બીજ છે,તેથી $x = 3$ પર નિશાની બદલાતી નથી.
$x > \frac{9}{2}$ માટે,$P(x)$ ઋણ છે. $3 < x < \frac{9}{2}$ માટે,$P(x)$ ધન છે. $x < 3$ (અને $x > -\frac{5}{3}$) માટે,$P(x)$ ધન છે.
આમ,$[0, 5]$ અંતરાલમાં,$P(x)$ એ $[0, 3) \cup (3, \frac{9}{2})$ માં ધન છે અને $(\frac{9}{2}, 5]$ માં ઋણ છે. સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
Solution diagram
9
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
જો $a, b, c \in \mathbb{R}$ એવા હોય કે જેથી $4a + 2b + c > 0$ અને $ax^2 + bx + c = 0$ ને કોઈ વાસ્તવિક બીજ ન હોય,તો $(c + a)(c + b)$ નું મૂલ્ય
A
$ab$ કરતા વધારે છે
B
$bc$ કરતા ઓછું છે
C
$ca$ કરતા વધારે છે
D
$ab + bc + ca$ કરતા ઓછું છે

Solution

(A) આપેલ છે કે $ax^2 + bx + c = 0$ ને કોઈ વાસ્તવિક બીજ નથી,તેથી વિવેચક $D = b^2 - 4ac < 0$ છે.
$ax^2 + bx + c$ ને કોઈ વાસ્તવિક બીજ ન હોવાથી,પદાવલિ $f(x) = ax^2 + bx + c$ એ તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે સમાન ચિહ્ન ધરાવે છે.
$4a + 2b + c > 0$ આપેલ હોવાથી,$f(2) > 0$ થાય,જે સૂચવે છે કે $a > 0$ અને તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે $f(x) > 0$ છે.
તમામ $x$ માટે $f(x) > 0$ હોવાથી,$f(0) = c > 0$ અને $f(1) = a + b + c > 0$ મળે.
આપણને $f(2) = 4a + 2b + c > 0$ આપેલ છે.
હવે,$f(x) = ax^2 + bx + c$ ધ્યાનમાં લો. $a > 0$ હોવાથી,તમામ $x$ માટે $f(x) > 0$ છે.
ખાસ કરીને,$f(1) = a + b + c > 0 \implies a + c > -b$.
તેમજ,$f(0) = c > 0$.
પદાવલિ $(c+a)(c+b)$ ધ્યાનમાં લો.
$a > 0$ અને $f(x) > 0$ હોવાથી,$(c+a)(c+b) > ab$ સાબિત કરી શકાય છે.
10
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $x$ વાસ્તવિક હોય,તો પદાવલિ $\frac{x^2+4x+1}{x^2+x+1}$ ની મહત્તમ અને ન્યૂનતમ કિંમતોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
-$2$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(D) ધારો કે $y = \frac{x^2+4x+1}{x^2+x+1}$.
તેથી $y(x^2+x+1) = x^2+4x+1$,જે સૂચવે છે કે $(y-1)x^2 + (y-4)x + (y-1) = 0$.
$x$ વાસ્તવિક હોવાથી,વિવેચક $D \ge 0$.
$D = (y-4)^2 - 4(y-1)^2 \ge 0$.
$(y-4)^2 - [2(y-1)]^2 \ge 0$.
$(y-4-2y+2)(y-4+2y-2) \ge 0$.
$(-y-2)(3y-6) \ge 0$.
$(y+2)(3y-6) \le 0$.
$(y+2)(y-2) \le 0$.
આમ,$-2 \le y \le 2$.
ન્યૂનતમ કિંમત $-2$ છે અને મહત્તમ કિંમત $2$ છે.
મહત્તમ અને ન્યૂનતમ કિંમતોનો સરવાળો $2 + (-2) = 0$ થાય.
11
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
સમીકરણ $|x^2+2x-8|+x-2=0$ માટે ભિન્ન વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $|x^2+2x-8| = 2-x$ છે.
કિસ્સો $1$: $x^2+2x-8 \ge 0$.
$(x+4)(x-2) \ge 0 \implies x \in (-\infty, -4] \cup [2, \infty)$.
તેથી $x^2+2x-8 = 2-x \implies x^2+3x-10 = 0 \implies (x+5)(x-2) = 0$.
તેથી $x = -5$ અને $x = 2$. બંને શરતનું પાલન કરે છે.
કિસ્સો $2$: $x^2+2x-8 < 0$.
$(x+4)(x-2) < 0 \implies x \in (-4, 2)$.
તેથી $-(x^2+2x-8) = 2-x \implies -x^2-2x+8 = 2-x \implies x^2+x-6 = 0 \implies (x+3)(x-2) = 0$.
તેથી $x = -3$ અને $x = 2$.
કારણ કે $x=2$ એ $(-4, 2)$ માં નથી,તેથી આપણે ફક્ત $x = -3$ લઈશું.
ભિન્ન વાસ્તવિક ઉકેલો $\{-5, 2, -3\}$ છે.
આમ,$3$ ભિન્ન વાસ્તવિક ઉકેલો છે.
12
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $f(x) = x^2 + 2bx + 2c^2$ ની ન્યૂનતમ કિંમત એ તમામ વાસ્તવિક $x$ માટે $g(x) = -x^2 - 2cx + b^2$ ની મહત્તમ કિંમત કરતા મોટી હોય,તો:
A
$|c| > \sqrt{2}|b|$
B
$|c|\sqrt{3} > |b|$
C
$-1 < c < \sqrt{2}b$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}} < c < |b|$

Solution

(A) $f(x) = x^2 + 2bx + 2c^2$ એ ઉપરની તરફ ખુલતો પરવલય છે. તેની ન્યૂનતમ કિંમત $x = -b$ પર મળે છે,જે $f(-b) = 2c^2 - b^2$ છે.
$g(x) = -x^2 - 2cx + b^2$ એ નીચેની તરફ ખુલતો પરવલય છે. તેની મહત્તમ કિંમત $x = -c$ પર મળે છે,જે $g(-c) = c^2 + b^2$ છે.
આપેલ છે કે $f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $g(x)$ ની મહત્તમ કિંમત કરતા મોટી છે:
$2c^2 - b^2 > c^2 + b^2$
$c^2 > 2b^2$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,આપણને $|c| > \sqrt{2}|b|$ મળે છે.
13
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
$5x - 1 < (x + 1)^2 < 7x - 3$ નું સમાધાન કરતા $x$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) આપણી પાસે બે અસમતાઓ છે:
$5x - 1 < (x + 1)^2$ અને $(x + 1)^2 < 7x - 3$.
પ્રથમ અસમતા માટે:
$5x - 1 < x^2 + 2x + 1$
$x^2 - 3x + 2 > 0$
$(x - 1)(x - 2) > 0$
આથી $x \in (-\infty, 1) \cup (2, \infty)$.
બીજી અસમતા માટે:
$(x + 1)^2 < 7x - 3$
$x^2 + 2x + 1 < 7x - 3$
$x^2 - 5x + 4 < 0$
$(x - 1)(x - 4) < 0$
આથી $x \in (1, 4)$.
બંને અંતરાલોનો છેદ લેતા:
$x \in ((-\infty, 1) \cup (2, \infty)) \cap (1, 4) = (2, 4)$.
અંતરાલ $(2, 4)$ માં માત્ર એક જ પૂર્ણાંક $x = 3$ છે.
આમ,$x$ નું માત્ર $1$ પૂર્ણાંક મૂલ્ય શક્ય છે.
14
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
વાસ્તવિક સંખ્યા $x$ માટે,જો $f(x) = x^2 + 2bx + 2c^2$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $g(x) = -x^2 - 2cx + b^2$ ની મહત્તમ કિંમત કરતા વધારે હોય,તો:
A
$c^2 > 2b^2$
B
$c^2 < 2b^2$
C
$b^2 = 2c^2$
D
$c^2 = 2b^2$

Solution

(A) વિધેય $f(x) = x^2 + 2bx + 2c^2$ એ ઉપરની તરફ ખુલતો પરવલય છે. તેની ન્યૂનતમ કિંમત $x = -b$ પર મળે છે,જે $f(-b) = (-b)^2 + 2b(-b) + 2c^2 = b^2 - 2b^2 + 2c^2 = 2c^2 - b^2$ છે.
વિધેય $g(x) = -x^2 - 2cx + b^2$ એ નીચેની તરફ ખુલતો પરવલય છે. તેની મહત્તમ કિંમત $x = -c$ પર મળે છે,જે $g(-c) = -(-c)^2 - 2c(-c) + b^2 = -c^2 + 2c^2 + b^2 = c^2 + b^2$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $g(x)$ ની મહત્તમ કિંમત કરતા વધારે છે:
$2c^2 - b^2 > c^2 + b^2$
$2c^2 - c^2 > b^2 + b^2$
$c^2 > 2b^2$.
15
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $a, b$ અને $c$ એ $x^3+qx+r=0$ ના બીજ હોય,તો $(a-b)^2+(b-c)^2+(c-a)^2=$ ($q$ માં)
A
$-6$
B
$-4$
C
$6$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$a, b$ અને $c$ એ સમીકરણ $x^3+qx+r=0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$a+b+c=0$
$ab+bc+ca=q$
$abc=-r$
કારણ કે $a+b+c=0$,તેથી $(a+b+c)^2=0$.
$a^2+b^2+c^2+2(ab+bc+ca)=0$
$a^2+b^2+c^2+2(q)=0$
$a^2+b^2+c^2=-2q$
હવે,પદાવલિ $(a-b)^2+(b-c)^2+(c-a)^2$ ને ધ્યાનમાં લેતા:
$= a^2+b^2-2ab+b^2+c^2-2bc+c^2+a^2-2ca$
$= 2(a^2+b^2+c^2) - 2(ab+bc+ca)$
$= 2(-2q) - 2(q)$
$= -4q - 2q$
$= -6q$
16
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો સમીકરણ $x^3-2px^2+3qx-4r=0$ ના બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય હોય,તો $r$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3pq}{2}$
B
$\frac{3pq}{4}$
C
$pq$
D
$2pq$

Solution

(A) ધારો કે ત્રિઘાત સમીકરણના બીજ $\alpha, -\alpha,$ અને $\beta$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
બીજનો સરવાળો: $\alpha + (-\alpha) + \beta = 2p \Rightarrow \beta = 2p$.
બબ્બે બીજનો ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha(-\alpha) + (-\alpha)\beta + \alpha\beta = 3q$.
$-\alpha^2 - \alpha\beta + \alpha\beta = 3q \Rightarrow -\alpha^2 = 3q$.
બીજનો ગુણાકાર: $\alpha(-\alpha)\beta = 4r$.
$-\alpha^2 \beta = 4r$.
$\beta = 2p$ અને $-\alpha^2 = 3q$ ની કિંમત ગુણાકારના સમીકરણમાં મૂકતા:
$(3q)(2p) = 4r$.
$6pq = 4r$.
$r = \frac{6pq}{4} = \frac{3pq}{2}$.
17
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
ધારો કે $f(x)=(x-a)(x-b)-\left(\frac{a+b}{2}\right)$. જો $f(x)=0$ ના બંને બીજ અ-ઋણ (non-negative) હોય,તો $f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$=\left(\frac{a+b}{4}\right)$
B
$\geq \frac{(a+b)^2}{4}$
C
$\geq \frac{-(a+b)^2}{4}$
D
$\leq \frac{-(a+b)^2}{4}$

Solution

(C) આપેલ છે $f(x) = (x-a)(x-b) - \frac{a+b}{2} = x^2 - (a+b)x + ab - \frac{a+b}{2}$.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે પરવલયનું શિરોબિંદુ શોધીએ છીએ. વિકલન $f'(x) = 2x - (a+b)$ છે.
$f'(x) = 0$ લેતા,આપણને $x = \frac{a+b}{2}$ મળે છે.
ન્યૂનતમ કિંમત $f\left(\frac{a+b}{2}\right) = \left(\frac{a+b}{2} - a\right)\left(\frac{a+b}{2} - b\right) - \frac{a+b}{2}$ છે.
$f\left(\frac{a+b}{2}\right) = \left(\frac{b-a}{2}\right)\left(\frac{a-b}{2}\right) - \frac{a+b}{2} = -\frac{(a-b)^2}{4} - \frac{a+b}{2} = -\frac{a^2 - 2ab + b^2 + 2a + 2b}{4}$.
આને આપણે $f\left(\frac{a+b}{2}\right) = -\frac{(a+b)^2 - 4ab + 2(a+b)}{4} = -\frac{(a+b)^2}{4} + \frac{4ab - 2(a+b)}{4}$ તરીકે લખી શકીએ.
કારણ કે $f(x)=0$ ના બીજ અ-ઋણ છે,ધારો કે બીજ $x_1, x_2 \geq 0$ છે. તેથી $x_1+x_2 = a+b \geq 0$ અને $x_1x_2 = ab - \frac{a+b}{2} \geq 0$.
$x_1x_2 \geq 0$ પરથી,આપણને $ab \geq \frac{a+b}{2}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $4ab \geq 2(a+b)$,તેથી $4ab - 2(a+b) \geq 0$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $f\left(\frac{a+b}{2}\right) = -\frac{(a+b)^2}{4} + \frac{4ab - 2(a+b)}{4} \geq -\frac{(a+b)^2}{4}$ થાય.
18
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
સંમેય સહગુણકો ધરાવતા બહુપદી સમીકરણના બે બીજ $\sqrt{3}+\sqrt{27}$ અને $\sqrt{2}+5i$ હોય,તો તે સમીકરણની ન્યૂનતમ ઘાત કેટલી થાય?
A
$8$
B
$6$
C
$4$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ બીજ $z_1 = \sqrt{3} + \sqrt{27} = 4\sqrt{3}$ અને $z_2 = \sqrt{2} + 5i$ છે.
સંમેય સહગુણકો માટે,અસંમેય બીજો અનુબદ્ધ જોડીમાં હોય છે.
$z_1 = 4\sqrt{3}$ માટે,ન્યૂનતમ બહુપદી $x^2 - 48 = 0$ છે,જેના બીજ $4\sqrt{3}$ અને $-4\sqrt{3}$ છે.
$z_2 = \sqrt{2} + 5i$ માટે,ન્યૂનતમ બહુપદી $x^4 + 46x^2 + 729 = 0$ છે,જેના બીજ $\pm\sqrt{2} \pm 5i$ છે.
આમ,કુલ ઘાત $2 + 4 = 6$ થાય.
19
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
$\begin{aligned} & \text{જો } \frac{x^3}{(2x-1)(x-1)^2} = A + \frac{B}{2x-1} + \frac{C}{x-1} \\ & + \frac{D}{(x-1)^2}, \text{ હોય તો } 2A - 3B + 4C + 5D = \end{aligned}$
A
$\frac{21}{2}$
B
$\frac{23}{2}$
C
$\frac{17}{2}$
D
$\frac{19}{2}$

Solution

(C) આપણી પાસે છે,$\frac{x^3}{(2x-1)(x-1)^2} = \frac{x^3}{2x^3-5x^2+4x-1}$.
ભાગાકાર કરતા,આપણને મળે છે:
$\frac{x^3}{2x^3-5x^2+4x-1} = \frac{1}{2} + \frac{1}{2} \left( \frac{5x^2-4x+1}{(2x-1)(x-1)^2} \right) \dots (i)$.
ધારો કે $\frac{5x^2-4x+1}{(2x-1)(x-1)^2} = \frac{B}{2x-1} + \frac{C}{x-1} + \frac{D}{(x-1)^2}$.
$5x^2-4x+1 = B(x-1)^2 + C(x-1)(2x-1) + D(2x-1)$.
$x=1$ મુકતા,$D=2$ મળે છે.
$x=1/2$ મુકતા,$B=1$ મળે છે.
$x^2$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $5 = B + 2C$ $\Rightarrow 5 = 1 + 2C$ $\Rightarrow C=2$.
આ કિંમતો $(i)$ માં મુકતા:
$\frac{x^3}{(2x-1)(x-1)^2} = \frac{1}{2} + \frac{1/2}{2x-1} + \frac{1}{x-1} + \frac{1}{(x-1)^2}$.
સરખામણી કરતા $A=1/2, B=1/2, C=1, D=1$.
તેથી,$2A - 3B + 4C + 5D = 2(1/2) - 3(1/2) + 4(1) + 5(1) = 1 - 1.5 + 4 + 5 = 8.5 = \frac{17}{2}$.
20
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $a, b,$ અને $c$ એ $x^3+4x+1=0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{1}{a+b}+\frac{1}{b+c}+\frac{1}{c+a}=$
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$-4$

Solution

(C) આપેલ ઘન સમીકરણ $x^3+0x^2+4x+1=0$ છે.
$a, b,$ અને $c$ એ બીજ હોવાથી,વિએટાના સૂત્રો મુજબ:
$a+b+c = 0$
$ab+bc+ca = 4$
$abc = -1$
$a+b+c=0$ પરથી,આપણને $a+b = -c$,$b+c = -a$,અને $c+a = -b$ મળે છે.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{1}{a+b}+\frac{1}{b+c}+\frac{1}{c+a} = \frac{1}{-c} + \frac{1}{-a} + \frac{1}{-b}$
$= -(\frac{1}{a} + \frac{1}{b} + \frac{1}{c})$
$= -(\frac{bc+ac+ab}{abc})$
$= -(\frac{4}{-1}) = 4$.
21
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો સમીકરણ $x^3+p x^2+q x+r=0$ ના કોઈપણ બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય હોય,તો
A
$r=p q$
B
$p q^2=r$
C
$r^2=p q$
D
$p q r=1$

Solution

(A) ધારો કે સમીકરણ $x^3+p x^2+q x+r=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \text{ અને } \gamma$ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,$\alpha+\beta+\gamma = -p$ $(i)$.
આપેલ છે કે બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય છે,તેથી $\beta+\gamma=0$ લો.
આ કિંમત $(i)$ માં મૂકતા,આપણને $\alpha = -p$ મળે છે.
$\alpha$ એ સમીકરણનું બીજ હોવાથી,તે $x^3+p x^2+q x+r=0$ નું સમાધાન કરશે.
$x = -p$ મૂકતા:
$(-p)^3 + p(-p)^2 + q(-p) + r = 0$
$-p^3 + p^3 - p q + r = 0$
$-p q + r = 0$
$r = p q$.
22
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $z_1=1-2 i$,$z_2=1+i$,અને $z_3=3+4 i$ હોય,તો $\left(\frac{1}{z_1}+\frac{3}{z_2}\right) \frac{z_3}{z_2}=$
A
$13-6 i$
B
$13-3 i$
C
$6-\frac{13}{2} i$
D
$\frac{13}{2}-3 i$

Solution

(D) આપેલ છે: $z_1=1-2 i, z_2=1+i, z_3=3+4 i$.
આપણે $\left(\frac{1}{z_1}+\frac{3}{z_2}\right) \frac{z_3}{z_2}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પ્રથમ,કૌંસની અંદરના પદની ગણતરી કરો:
$\frac{1}{1-2 i}+\frac{3}{1+i} = \frac{(1+i)+3(1-2 i)}{(1-2 i)(1+i)} = \frac{4-5 i}{3-i}$.
હવે,$\frac{z_3}{z_2}$ સાથે ગુણાકાર કરો:
$\left(\frac{4-5 i}{3-i}\right) \left(\frac{3+4 i}{1+i}\right) = \frac{32+i}{4+2 i}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા:
$\frac{32+i}{4+2 i} \times \frac{4-2 i}{4-2 i} = \frac{130-60 i}{20} = \frac{13}{2}-3 i$.
23
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
ધારો કે $z=x+iy$ અને એક બિંદુ $P$ એ આર્ગેન્ડ સમતલમાં $z$ દર્શાવે છે. જો $\frac{z-1}{z+i}$ નો વાસ્તવિક ભાગ $1$ હોય,તો $P$ ના બિંદુપથ પર આવેલું બિંદુ કયું છે?
A
$(2016, 2017)$
B
$(-2016, 2017)$
C
$(-2016, -2017)$
D
$(2016, -2017)$

Solution

(D) આપણી પાસે છે,$\frac{z-1}{z+i} = \frac{x+iy-1}{x+i(y+1)}$.
છેદના અનુબદ્ધ $x-i(y+1)$ વડે અંશ અને છેદને ગુણતા:
$\frac{(x-1)+iy}{x+i(y+1)} \times \frac{x-i(y+1)}{x-i(y+1)} = \frac{x(x-1) - i(x-1)(y+1) + ixy + y(y+1)}{x^2+(y+1)^2}$.
વાસ્તવિક ભાગ $\frac{x(x-1)+y(y+1)}{x^2+(y+1)^2}$ છે.
આપેલ છે કે વાસ્તવિક ભાગ $1$ છે,તેથી:
$\frac{x^2-x+y^2+y}{x^2+(y+1)^2} = 1$.
$x^2-x+y^2+y = x^2+y^2+2y+1$.
$-x+y = 2y+1$.
$x+y+1 = 0$.
વિકલ્પો તપાસતા,$(2016, -2017)$ માટે,$2016 + (-2017) + 1 = 0$ મળે છે.
આમ,બિંદુ $(2016, -2017)$ એ બિંદુપથ પર આવેલું છે.
24
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $z = x + iy$ અને $z^2 = (i \bar{z})^2$ હોય,તો
A
$y = \pm \frac{x}{\sqrt{3}}$
B
$y = \pm x$
C
$y = \pm \frac{x}{2}$
D
$x = 0, y = \pm 1$

Solution

(B) આપેલ છે કે $z = x + iy$,તેથી $\bar{z} = x - iy$.
સમીકરણ $z^2 = (i \bar{z})^2$ આપેલ છે.
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા: $z^2 = i^2 (\bar{z})^2$.
$i^2 = -1$ હોવાથી,$z^2 = -(\bar{z})^2$,જેનો અર્થ છે કે $z^2 + (\bar{z})^2 = 0$.
$z = x + iy$ અને $\bar{z} = x - iy$ મૂકતા:
$(x + iy)^2 + (x - iy)^2 = 0$.
$(x^2 - y^2 + 2ixy) + (x^2 - y^2 - 2ixy) = 0$.
$2(x^2 - y^2) = 0$.
$x^2 - y^2 = 0$.
$x^2 = y^2$,જેનો અર્થ છે કે $y = \pm x$.
25
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $\alpha_1, \alpha_2, \alpha_3, \ldots, \alpha_n$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,$\alpha_1 \neq 0$ અને $z = \cos \theta + i \sin \theta$ એ સમીકરણ $\alpha_1 + \alpha_2 z + \alpha_3 z^2 + \ldots + \alpha_n z^{n-1} + z^n = 0$ નું બીજ હોય,તો $\alpha_1 \cos n \theta + \alpha_2 \cos (n-1) \theta + \ldots + \alpha_n \cos \theta =$
A
$1+i$
B
$1$
C
$-1$
D
$1-i$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $\alpha_1 + \alpha_2 z + \alpha_3 z^2 + \ldots + \alpha_n z^{n-1} + z^n = 0$ છે.
$z = \cos \theta + i \sin \theta = e^{i \theta}$ હોવાથી,$z^n = \cos n \theta + i \sin n \theta$ થાય.
સમીકરણમાં $z$ ની કિંમત મૂકતા: $\alpha_1 + \alpha_2 e^{i \theta} + \alpha_3 e^{i 2 \theta} + \ldots + \alpha_n e^{i (n-1) \theta} + e^{i n \theta} = 0$.
આખા સમીકરણને $e^{-i n \theta}$ વડે ગુણતા:
$\alpha_1 e^{-i n \theta} + \alpha_2 e^{-i (n-1) \theta} + \ldots + \alpha_n e^{-i \theta} + 1 = 0$.
આ સમીકરણનો વાસ્તવિક ભાગ લેતા:
$\alpha_1 \cos (-n \theta) + \alpha_2 \cos (-(n-1) \theta) + \ldots + \alpha_n \cos (-\theta) + 1 = 0$.
$\cos (-x) = \cos x$ હોવાથી,આ સમીકરણ નીચે મુજબ સાદું રૂપ ધારણ કરે છે:
$\alpha_1 \cos n \theta + \alpha_2 \cos (n-1) \theta + \ldots + \alpha_n \cos \theta + 1 = 0$.
તેથી,$\alpha_1 \cos n \theta + \alpha_2 \cos (n-1) \theta + \ldots + \alpha_n \cos \theta = -1$.
26
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $13 e^{i \tan ^{-1} \frac{5}{12}} = a + i b$ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b) =$
A
$(12, 5)$
B
$(5, 12)$
C
$(24, 10)$
D
$(10, 24)$

Solution

(A) આપેલ છે,$13 e^{i \tan ^{-1} \frac{5}{12}} = a + i b$.
ઓઈલરના સૂત્ર $e^{i \theta} = \cos \theta + i \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$13 [\cos(\tan ^{-1} \frac{5}{12}) + i \sin(\tan ^{-1} \frac{5}{12})] = a + i b$.
ધારો કે $\theta = \tan ^{-1} \frac{5}{12}$,તો $\tan \theta = \frac{5}{12}$.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં સામેની બાજુ $5$ અને પાસેની બાજુ $12$ હોય,તો કર્ણ $\sqrt{5^2 + 12^2} = 13$ થાય.
તેથી,$\cos \theta = \frac{12}{13}$ અને $\sin \theta = \frac{5}{13}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$13 [\frac{12}{13} + i \frac{5}{13}] = a + i b$.
$12 + 5i = a + i b$.
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોની સરખામણી કરતા,$a = 12$ અને $b = 5$ મળે છે.
તેથી,ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b) = (12, 5)$ છે.
27
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો બિંદુ $P$ એ આર્ગેન્ડ સમતલમાં સંકર સંખ્યા $z=x+iy$ દર્શાવતું હોય અને જો $\frac{z+1}{z+i}$ એ શુદ્ધ વાસ્તવિક સંખ્યા હોય,તો $P$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
$x+y+1=0$
B
$x^2+y^2+x+y=0$
C
$x^2+y^2+2y+1=0, (x, y) \neq (0, -1)$
D
$x+y+1=0, (x, y) \neq (0, -1)$

Solution

(D) ધારો કે $z = x + iy$. તો $\frac{z+1}{z+i} = \frac{(x+1) + iy}{x + i(y+1)}$.
આને શુદ્ધ વાસ્તવિક બનાવવા માટે,આપણે છેદની અનુબદ્ધ સંકર સંખ્યા વડે અંશ અને છેદને ગુણીએ: $\frac{(x+1) + iy}{x + i(y+1)} \times \frac{x - i(y+1)}{x - i(y+1)}$.
છેદ $x^2 + (y+1)^2$ બને છે,જે વાસ્તવિક છે.
અંશ $(x+1)x + y(y+1) + i[xy - (x+1)(y+1)]$ છે.
પદ શુદ્ધ વાસ્તવિક હોવા માટે,કાલ્પનિક ભાગ શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$xy - (x+1)(y+1) = 0$.
$xy - (xy + x + y + 1) = 0$.
$-x - y - 1 = 0 \Rightarrow x + y + 1 = 0$.
કારણ કે $z \neq -i$,તેથી બિંદુ $(0, -1)$ બાકાત રાખવું જોઈએ.
આમ,બિંદુપથ $x+y+1=0, (x, y) \neq (0, -1)$ છે.
28
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
જો $z \in \mathbb{C}$ અને $i z^3+4 z^2-z+4 i=0$ હોય,તો આ સમીકરણનું ન્યૂનતમ માન ધરાવતું સંકર બીજ કયું છે?
A
$4 i$
B
$\frac{1-i}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{\sqrt{3}+i}{2}$
D
$\frac{1+i}{\sqrt{2}}$

Solution

(B) આપેલ સંકર સમીકરણ:
$i z^3+4 z^2-z+4 i=0$
પદોને જૂથબદ્ધ કરતા:
$z^2(i z + 4) + i(i z + 4) = 0$
$(i z + 4)(z^2 + i) = 0$
આથી $z = 4i$ અથવા $z^2 = -i$ મળે.
$z^2 = -i$ માટે,$z = \pm(\frac{1-i}{\sqrt{2}})$ મળે.
અહીં $|4i| = 4$ અને $|z| = 1$ છે.
તેથી,ન્યૂનતમ માન ધરાવતું બીજ $\frac{1-i}{\sqrt{2}}$ છે.
29
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $u+iv = \frac{3i}{x+iy+2}$ હોય,તો $y=$
A
$\frac{9u}{u^2+v^2}$
B
$\frac{3u}{u^2+v^2}$
C
$\frac{6u}{u^2+v^2}$
D
$\frac{12u}{u^2+v^2}$

Solution

(B) આપેલ છે,$u+iv = \frac{3i}{(x+2)+iy}$.
બંને બાજુ વ્યસ્ત લેતા:
$\frac{1}{u+iv} = \frac{(x+2)+iy}{3i}$.
ડાબી બાજુના અંશ અને છેદને અનુબદ્ધ $(u-iv)$ વડે ગુણતા:
$\frac{u-iv}{u^2+v^2} = \frac{(x+2)+iy}{3i}$.
બંને બાજુ $3i$ વડે ગુણતા:
$(x+2)+iy = \frac{3i(u-iv)}{u^2+v^2} = \frac{3ui - 3vi^2}{u^2+v^2} = \frac{3v + 3ui}{u^2+v^2}$.
કાલ્પનિક ભાગોને સરખાવતા:
$y = \frac{3u}{u^2+v^2}$.
30
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
$P$ એ આર્ગેન્ડ આકૃતિમાં $z$ દર્શાવતું બિંદુ છે. જો $\frac{z-i}{z-1}$ હંમેશા શુદ્ધ કાલ્પનિક હોય,તો $P$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
કેન્દ્ર $\left(\frac{1}{2}, \frac{1}{2}\right)$ અને ત્રિજ્યા $\frac{1}{\sqrt{2}}$ વાળું વર્તુળ
B
કેન્દ્ર $\left(-\frac{1}{2}, -\frac{1}{2}\right)$ અને ત્રિજ્યા $\frac{1}{\sqrt{2}}$ વાળું વર્તુળ
C
કેન્દ્ર $\left(\frac{1}{2}, \frac{1}{2}\right)$ અને ત્રિજ્યા $\frac{1}{\sqrt{2}}$ વાળા વર્તુળ પરના બિંદુઓ,જેમાં $(1, 0)$ અને $(0, 1)$ બિંદુઓનો સમાવેશ થતો નથી
D
કેન્દ્ર $\left(-\frac{1}{2}, -\frac{1}{2}\right)$ અને ત્રિજ્યા $\frac{1}{\sqrt{2}}$ વાળા વર્તુળ પરના બિંદુઓ,જેમાં ઉગમબિંદુનો સમાવેશ થતો નથી

Solution

(C) ધારો કે $z = x + iy$. તેથી $\frac{z-i}{z-1} = \frac{x + i(y-1)}{(x-1) + iy}$.
આને શુદ્ધ કાલ્પનિક બનાવવા માટે,આપણે છેદના અનુબદ્ધ વડે ગુણીએ: $\frac{(x + i(y-1))((x-1) - iy)}{(x-1)^2 + y^2}$.
વાસ્તવિક ભાગ $\frac{x(x-1) + y(y-1)}{(x-1)^2 + y^2} = 0$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે $x^2 - x + y^2 - y = 0$,એટલે કે $x^2 + y^2 - x - y = 0$.
વર્ગ પૂર્ણ કરતા,આપણને $\left(x - \frac{1}{2}\right)^2 + \left(y - \frac{1}{2}\right)^2 = \left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)^2$ મળે છે.
આ કેન્દ્ર $\left(\frac{1}{2}, \frac{1}{2}\right)$ અને ત્રિજ્યા $\frac{1}{\sqrt{2}}$ વાળું વર્તુળ દર્શાવે છે.
કારણ કે $z = 1$ (એટલે કે $(1, 0)$) પર પદ અવ્યાખ્યાયિત છે અને $z = i$ (એટલે કે $(0, 1)$) પર અંશ શૂન્ય થાય છે,તેથી આ બિંદુઓને બાકાત રાખવા જોઈએ.
31
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $a, b, c$ એ $c \neq 1$ સાથેની શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,જેથી $a^2+b^2+c^2=c$ અને જો $\alpha=\frac{a+i b}{1-c}$ હોય,તો $a^2+b^2=$
A
$\frac{|\alpha|^2}{(1+|\alpha|^2)^2}$
B
$\frac{|\alpha|^4}{(1+|\alpha|^2)^2}$
C
$\frac{|\alpha|}{1+|\alpha|^2}$
D
$\frac{|\alpha|}{1+|\alpha|}$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$\alpha = \frac{a+ib}{1-c}$.
બંને બાજુ માનાંકનો વર્ગ લેતા,$|\alpha|^2 = \frac{a^2+b^2}{(1-c)^2} \quad \dots(i)$.
આપેલ છે કે $a^2+b^2+c^2=c$,તેથી $a^2+b^2 = c-c^2 = c(1-c) \quad \dots(ii)$.
$(ii)$ ને $(i)$ માં મૂકતા,$|\alpha|^2 = \frac{c(1-c)}{(1-c)^2} = \frac{c}{1-c}$.
આથી $1+|\alpha|^2 = 1 + \frac{c}{1-c} = \frac{1-c+c}{1-c} = \frac{1}{1-c}$.
તેથી,$1-c = \frac{1}{1+|\alpha|^2}$.
$(ii)$ પરથી,$a^2+b^2 = c(1-c) = (1-(1-c))(1-c) = (1-c) - (1-c)^2$.
$1-c = \frac{1}{1+|\alpha|^2}$ મૂકતા,$a^2+b^2 = \frac{1}{1+|\alpha|^2} - \left(\frac{1}{1+|\alpha|^2}\right)^2 = \frac{1+|\alpha|^2-1}{(1+|\alpha|^2)^2} = \frac{|\alpha|^2}{(1+|\alpha|^2)^2}$.
32
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $z = \frac{1}{1 - \cos \theta + i \sin \theta}$ અને $\theta$ લઘુકોણ હોય,તો $z$ નો માનાંક અને કોણાંક અનુક્રમે શું થાય?
A
$(\frac{1}{2} \operatorname{cosec} \frac{\theta}{2}, -(\frac{\pi}{2} - \frac{\theta}{2}))$
B
$(\frac{1}{2} \operatorname{cosec} \frac{\theta}{2}, (\frac{\pi}{2} - \frac{\theta}{2}))$
C
$(\frac{1}{2} \sec \frac{\theta}{2}, -(\frac{\pi}{2} - \frac{\theta}{2}))$
D
$(\frac{1}{2} \sec \frac{\theta}{2}, (\frac{\pi}{2} - \frac{\theta}{2}))$

Solution

(A) આપેલ છે $z = \frac{1}{1 - \cos \theta + i \sin \theta}$.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $1 - \cos \theta = 2 \sin^2 \frac{\theta}{2}$ અને $\sin \theta = 2 \sin \frac{\theta}{2} \cos \frac{\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$z = \frac{1}{2 \sin^2 \frac{\theta}{2} + i (2 \sin \frac{\theta}{2} \cos \frac{\theta}{2})}$
$z = \frac{1}{2 \sin \frac{\theta}{2} (\sin \frac{\theta}{2} + i \cos \frac{\theta}{2})}$
કારણ કે $\sin \frac{\theta}{2} + i \cos \frac{\theta}{2} = i (\cos \frac{\theta}{2} - i \sin \frac{\theta}{2}) = i e^{-i \theta/2}$,તેથી:
$z = \frac{1}{2 \sin \frac{\theta}{2} \cdot i e^{-i \theta/2}} = \frac{1}{2 \sin \frac{\theta}{2}} \cdot \frac{1}{i} e^{i \theta/2}$
કારણ કે $\frac{1}{i} = -i = e^{-i \pi/2}$,તેથી:
$z = \frac{1}{2 \sin \frac{\theta}{2}} e^{-i \pi/2} e^{i \theta/2} = \frac{1}{2} \operatorname{cosec} \frac{\theta}{2} e^{i (\theta/2 - \pi/2)}$
આમ,માનાંક $\frac{1}{2} \operatorname{cosec} \frac{\theta}{2}$ અને કોણાંક $-(\frac{\pi}{2} - \frac{\theta}{2})$ છે.
33
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
$\sin \frac{\pi}{5} + i(1 - \cos \frac{\pi}{5})$ નો કંપનવિસ્તાર (amplitude) શોધો.
A
$\frac{\pi}{15}$
B
$\frac{\pi}{10}$
C
$\frac{\pi}{5}$
D
$\frac{2\pi}{5}$

Solution

(B) ધારો કે $z = \sin \frac{\pi}{5} + i(1 - \cos \frac{\pi}{5})$.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin \theta = 2 \sin \frac{\theta}{2} \cos \frac{\theta}{2}$ અને $1 - \cos \theta = 2 \sin^2 \frac{\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$z = 2 \sin \frac{\pi}{10} \cos \frac{\pi}{10} + i(2 \sin^2 \frac{\pi}{10})$
$z = 2 \sin \frac{\pi}{10} (\cos \frac{\pi}{10} + i \sin \frac{\pi}{10})$
અહીં $2 \sin \frac{\pi}{10} > 0$ હોવાથી,આ સંકર સંખ્યા ધ્રુવીય સ્વરૂપ $r(\cos \theta + i \sin \theta)$ માં છે,જ્યાં $r = 2 \sin \frac{\pi}{10}$ અને $\theta = \frac{\pi}{10}$.
તેથી,આપેલ સંકર સંખ્યાનો કંપનવિસ્તાર $\frac{\pi}{10}$ છે.
34
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $z=\frac{\sqrt{3}+i}{2}$ હોય,તો $\left(z^{101}+i^{103}\right)^{105}=$
A
$z$
B
$z^2$
C
$z^3$
D
$-z$

Solution

(C) આપેલ છે $z = \frac{\sqrt{3}+i}{2} = \cos\left(\frac{\pi}{6}\right) + i\sin\left(\frac{\pi}{6}\right) = e^{i\pi/6}$.
$z^{101} = e^{i(101\pi/6)} = e^{i(16\pi + 5\pi/6)} = e^{i5\pi/6} = -\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{i}{2}$.
વળી,$i^{103} = i^{100} \cdot i^3 = -i$.
તેથી,$z^{101} + i^{103} = -\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{i}{2} = -z$.
આમ,$\left(z^{101} + i^{103}\right)^{105} = (-z)^{105} = -z^{105}$.
$z^{105} = (e^{i\pi/6})^{105} = e^{i(17\pi + \pi/2)} = -i$.
તેથી,$-z^{105} = -(-i) = i$.
અહીં $z^3 = e^{i(3\pi/6)} = i$ હોવાથી,જવાબ $z^3$ છે.
35
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
$n \in Z^{+}$ માટે,$(1+\sin \theta+i \cos \theta)^n+(1+\sin \theta-i \cos \theta)^n=$
A
$2^{n+1} \cdot \cos ^n\left(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}\right) \cos \left(\frac{n \pi}{4}-\frac{\theta}{2}\right)$
B
$2^{n+1} \cdot \cos ^n\left(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}\right) \cdot \sin \left(\frac{n \pi}{4}-\frac{\theta}{2}\right)$
C
$2^{n+1} \cdot \cos ^n\left(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}\right) \cos \left(\frac{n \pi}{4}-\frac{n \theta}{2}\right)$
D
$2^{n+1} \cdot \cos ^n\left(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}\right) \sin \left(\frac{n \pi}{4}-\frac{n \theta}{2}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $z = 1+\sin \theta+i \cos \theta$. આને $z = 1+\cos(\frac{\pi}{2}-\theta) + i\sin(\frac{\pi}{2}-\theta)$ તરીકે લખી શકાય.
$1+\cos(2A) = 2\cos^2(A)$ અને $\sin(2A) = 2\sin(A)\cos(A)$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $A = \frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}$:
$z = 2\cos^2(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}) + 2i\sin(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2})\cos(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2})$
$z = 2\cos(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}) [\cos(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}) + i\sin(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2})]$
તેથી $z^n = 2^n \cos^n(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}) [\cos(\frac{n\pi}{4}-\frac{n\theta}{2}) + i\sin(\frac{n\pi}{4}-\frac{n\theta}{2})]$
તે જ રીતે,અનુબદ્ધ પદ $\bar{z}^n = 2^n \cos^n(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}) [\cos(\frac{n\pi}{4}-\frac{n\theta}{2}) - i\sin(\frac{n\pi}{4}-\frac{n\theta}{2})]$
આ બંને પદોનો સરવાળો કરતા:
$z^n + \bar{z}^n = 2^n \cos^n(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}) [2\cos(\frac{n\pi}{4}-\frac{n\theta}{2})]$
$= 2^{n+1} \cos^n(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2}) \cos(\frac{n\pi}{4}-\frac{n\theta}{2})$.
36
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
ગણ $\{z \in \mathbb{C} : 0 \leq \operatorname{Re}(z) \leq 1, 0 \leq \operatorname{Im}(z) \leq 1\}$ પર $e^{z^2}$ ના માનાંકની મહત્તમ કિંમત કેટલી છે?
A
$e$
B
$e^2$
C
$1$
D
$e^{-1}$

Solution

(A) ધારો કે $z = x + iy$, જ્યાં $0 \leq x \leq 1$ અને $0 \leq y \leq 1$.
તેથી $z^2 = (x + iy)^2 = x^2 - y^2 + 2ixy$.
આમ, $|e^{z^2}| = |e^{x^2 - y^2} \cdot e^{i(2xy)}| = e^{x^2 - y^2} \cdot |e^{i(2xy)}|$.
કારણ કે $|e^{i(2xy)}| = 1$, તેથી $|e^{z^2}| = e^{x^2 - y^2}$.
$e^{x^2 - y^2}$ ને મહત્તમ કરવા માટે, આપણે ઘાતાંક $f(x, y) = x^2 - y^2$ ને $0 \leq x \leq 1$ અને $0 \leq y \leq 1$ ની શરતો હેઠળ મહત્તમ બનાવવો પડે.
$x^2 - y^2$ ની મહત્તમ કિંમત ત્યારે મળે છે જ્યારે $x$ મહત્તમ $(x=1)$ હોય અને $y$ ન્યૂનતમ $(y=0)$ હોય.
તેથી, મહત્તમ કિંમત $e^{1^2 - 0^2} = e^1 = e$ થાય.
37
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $z = \frac{\sqrt{3} + i}{2}$ હોય,તો $\left(z^{101} + i^{103}\right)^{105} = $
A
$z$
B
$z^2$
C
$i$
D
$-z$

Solution

(C) આપેલ છે,$z = \frac{\sqrt{3} + i}{2} = \cos \left(\frac{\pi}{6}\right) + i \sin \left(\frac{\pi}{6}\right)$.
ડી મોઇવરના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$z^{101} = \cos \left(\frac{101\pi}{6}\right) + i \sin \left(\frac{101\pi}{6}\right)$.
કારણ કે $\frac{101\pi}{6} = 17\pi - \frac{\pi}{6}$,તેથી $z^{101} = \cos \left(17\pi - \frac{\pi}{6}\right) + i \sin \left(17\pi - \frac{\pi}{6}\right) = -\cos \left(\frac{\pi}{6}\right) + i \sin \left(\frac{\pi}{6}\right) = \frac{-\sqrt{3} + i}{2}$.
વળી,$i^{103} = i^{100} \times i^3 = 1 \times (-i) = -i$.
આમ,$z^{101} + i^{103} = \frac{-\sqrt{3} + i}{2} - i = \frac{-\sqrt{3} - i}{2} = -\left(\frac{\sqrt{3} + i}{2}\right) = -z$.
તેથી,$\left(z^{101} + i^{103}\right)^{105} = (-z)^{105} = -z^{105}$.
$z^{105} = \left(\cos \frac{\pi}{6} + i \sin \frac{\pi}{6}\right)^{105} = \cos \frac{105\pi}{6} + i \sin \frac{105\pi}{6} = \cos \frac{35\pi}{2} + i \sin \frac{35\pi}{2}$.
કારણ કે $\frac{35\pi}{2} = 18\pi - \frac{\pi}{2}$,તેથી $z^{105} = \cos \left(-\frac{\pi}{2}\right) + i \sin \left(-\frac{\pi}{2}\right) = 0 - i = -i$.
અંતે,$-z^{105} = -(-i) = i$.
38
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
સમીકરણ $x^{11}-x^6-x^5+1=0$ ના સંકર બીજો પૈકીનું એક બીજ કયું છે?
A
$\operatorname{cis} \frac{3 \pi}{5}$
B
$\operatorname{cis} \frac{\pi}{3}$
C
$\operatorname{cis} \frac{5 \pi}{6}$
D
$\operatorname{cis} \frac{7 \pi}{5}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^{11}-x^6-x^5+1=0$ છે.
અવયવ પાડતા:
$x^6(x^5-1) - 1(x^5-1) = 0$
$(x^6-1)(x^5-1) = 0$
આથી $x^6=1$ અથવા $x^5=1$.
બીજો $x = \operatorname{cis}(\frac{2k\pi}{6})$ જ્યાં $k \in \{0, 1, 2, 3, 4, 5\}$ અથવા $x = \operatorname{cis}(\frac{2r\pi}{5})$ જ્યાં $r \in \{0, 1, 2, 3, 4\}$ દ્વારા મળે છે.
$k=1$ માટે,$x = \operatorname{cis}(\frac{2\pi}{6}) = \operatorname{cis}(\frac{\pi}{3})$.
આમ,$\operatorname{cis}(\frac{\pi}{3})$ એ એક સંકર બીજ છે.
39
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
જો $1, \omega, \omega^2$ એ એકમના ઘનમૂળ હોય,તો $\frac{1}{1+2 \omega}+\frac{1}{2+\omega}-\frac{1}{1+\omega}=$
A
$1$
B
$\omega$
C
$\omega^2$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે કે $1, \omega, \omega^2$ એ એકમના ઘનમૂળ છે,તેથી $1+\omega+\omega^2 = 0$ અને $\omega^3 = 1$.
આપણે પદાવલિ $\frac{1}{1+2 \omega}+\frac{1}{2+\omega}-\frac{1}{1+\omega}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પ્રથમ બે પદોનું સાદુંરૂપ આપતા:
$\frac{1}{1+2 \omega}+\frac{1}{2+\omega} = \frac{2+\omega+1+2 \omega}{(1+2 \omega)(2+\omega)} = \frac{3+3 \omega}{2+5 \omega+2 \omega^2}$.
$1+\omega = -\omega^2$ હોવાથી,અંશ $-3 \omega^2$ થશે.
વળી,$2+5 \omega+2 \omega^2 = 2(1+\omega^2)+5 \omega = 2(-\omega)+5 \omega = 3 \omega$.
તેથી,પ્રથમ બે પદોનો સરવાળો $\frac{3(1+\omega)}{3 \omega} = \frac{1+\omega}{\omega} = \frac{-\omega^2}{\omega} = -\omega$ થાય.
હવે,ત્રીજું પદ બાદ કરતા:
$-\frac{1}{1+\omega} = -\frac{1}{-\omega^2} = \frac{1}{\omega^2} = \omega$.
આમ,કુલ સરવાળો $-\omega + \omega = 0$ થાય.
40
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય,તો $\left[\frac{51+73 \omega+87 \omega^2}{73+87 \omega+51 \omega^2}+\frac{51+73 \omega+87 \omega^2}{87+51 \omega+73 \omega^2}\right]^{15}$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે આપેલ પદ $E = \left[\frac{51+73 \omega+87 \omega^2}{73+87 \omega+51 \omega^2}+\frac{51+73 \omega+87 \omega^2}{87+51 \omega+73 \omega^2}\right]^{15}$ છે.
અહીં $A = 51+73 \omega+87 \omega^2$,$B = 73+87 \omega+51 \omega^2$,અને $C = 87+51 \omega+73 \omega^2$ લેતા.
નોંધો કે $B = \omega^2 A$ અને $C = \omega A$ થાય છે.
તેથી,પદાવલિ $\left[\frac{A}{\omega^2 A} + \frac{A}{\omega A}\right]^{15} = \left[\frac{1}{\omega^2} + \frac{1}{\omega}\right]^{15}$ બને છે.
$\frac{1}{\omega^2} = \omega$ અને $\frac{1}{\omega} = \omega^2$ હોવાથી,આપણને $(\omega + \omega^2)^{15}$ મળે છે.
$1 + \omega + \omega^2 = 0$ હોવાથી,$\omega + \omega^2 = -1$ થાય.
તેથી,$(-1)^{15} = -1$.
41
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય અને $a, b, c$ ભિન્ન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,તો $\frac{a+b \omega+c \omega^2}{c+a \omega+b \omega^2}+\frac{a+b \omega+c \omega^2}{b+c \omega+a \omega^2} = $
A
$1$
B
$-1$
C
$a+b+c$
D
$0$

Solution

(B) ધારો કે $S = \frac{a+b \omega+c \omega^2}{c+a \omega+b \omega^2} + \frac{a+b \omega+c \omega^2}{b+c \omega+a \omega^2}$.
નોંધો કે $c+a \omega+b \omega^2 = \omega^2(c \omega + a \omega^2 + b) = \omega^2(b+c \omega+a \omega^2)$.
આમ,પદાવલિ $\frac{a+b \omega+c \omega^2}{\omega^2(b+c \omega+a \omega^2)} + \frac{a+b \omega+c \omega^2}{b+c \omega+a \omega^2}$ બને છે.
$\frac{a+b \omega+c \omega^2}{b+c \omega+a \omega^2}$ સામાન્ય લેતા,આપણને $\frac{a+b \omega+c \omega^2}{b+c \omega+a \omega^2} (\frac{1}{\omega^2} + 1) = \frac{a+b \omega+c \omega^2}{b+c \omega+a \omega^2} (\omega + 1)$ મળે છે.
કારણ કે $1+\omega+\omega^2 = 0$,તેથી $1+\omega = -\omega^2$.
$a=1, b=0, c=0$ જેવી ચોક્કસ કિંમતો માટે ગણતરી કરતા $\frac{1}{\omega^2} + \frac{1}{\omega} = \omega + \omega^2 = -1$ મળે છે.
આમ,જવાબ $-1$ છે.
42
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
જો $a=\cos \left(\frac{8 \pi}{11}\right)+i \sin \left(\frac{8 \pi}{11}\right)$ હોય,તો $\operatorname{Re}\left(a+a^2+a^3+a^4+a^5\right)=$
A
$0$
B
$-\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ છે કે $a = \cos \left(\frac{8 \pi}{11}\right) + i \sin \left(\frac{8 \pi}{11}\right) = e^{i \frac{8 \pi}{11}}$.
કારણ કે $a^{11} = e^{i 8 \pi} = 1$,તેથી $a$ એ એકમનું $11$મું મૂળ છે.
એકમના તમામ $11$મા મૂળનો સરવાળો $1 + a + a^2 + \dots + a^{10} = 0$ થાય છે.
તેથી,$a + a^2 + a^3 + a^4 + a^5 + a^6 + a^7 + a^8 + a^9 + a^{10} = -1$.
$a^{11} = 1$ હોવાથી,આપણી પાસે $a^{10} = \bar{a}$,$a^9 = \bar{a^2}$,$a^8 = \bar{a^3}$,$a^7 = \bar{a^4}$,અને $a^6 = \bar{a^5}$ છે.
આ કિંમતોને સરવાળામાં મૂકતા,આપણને $(a + \bar{a}) + (a^2 + \bar{a^2}) + (a^3 + \bar{a^3}) + (a^4 + \bar{a^4}) + (a^5 + \bar{a^5}) = -1$ મળે છે.
ગુણધર્મ $z + \bar{z} = 2 \operatorname{Re}(z)$ નો ઉપયોગ કરતા,$2 \operatorname{Re}(a) + 2 \operatorname{Re}(a^2) + 2 \operatorname{Re}(a^3) + 2 \operatorname{Re}(a^4) + 2 \operatorname{Re}(a^5) = -1$ થાય.
તેથી,$2 \operatorname{Re}(a + a^2 + a^3 + a^4 + a^5) = -1$,જેનો અર્થ છે કે $\operatorname{Re}(a + a^2 + a^3 + a^4 + a^5) = -\frac{1}{2}$.
43
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો સંકર સંખ્યા $z$ એ $|z|^2+1=|z^2-1|$ નું સમાધાન કરે,તો $z$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
એક વર્તુળ
B
વાસ્તવિક અક્ષ
C
કાલ્પનિક અક્ષ
D
સીધી રેખા $y=x$

Solution

(C) ધારો કે $z=x+iy$. આપેલ છે કે $|z|^2+1=|z^2-1|$.
$z=x+iy$ મૂકતા,આપણને મળે $x^2+y^2+1 = |(x+iy)^2-1| = |x^2-y^2-1+2ixy|$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(x^2+y^2+1)^2 = (x^2-y^2-1)^2 + (2xy)^2$.
$(x^2+y^2+1)^2 - (x^2-y^2-1)^2 = 4x^2y^2$.
$a^2-b^2 = (a+b)(a-b)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$[(x^2+y^2+1) + (x^2-y^2-1)] \times [(x^2+y^2+1) - (x^2-y^2-1)] = 4x^2y^2$.
$(2x^2)(2y^2+2) = 4x^2y^2$.
$4x^2y^2 + 4x^2 = 4x^2y^2$.
$4x^2 = 0 \implies x=0$.
બિંદુપથ $x=0$ એ કાલ્પનિક અક્ષ દર્શાવે છે.
44
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $Z \neq \pm 1$ એક સંકર સંખ્યા હોય અને $\operatorname{Arg}\left(\frac{Z-1}{Z+1}\right)=\frac{\pi}{4}$ હોય,તો આર્ગેન્ડ સમતલમાં $Z$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
$x^2+y^2-2y-1=0$
B
$x^2+y^2+2y-1=0$
C
$x^2+y^2-2x+1=0$
D
$x^2+y^2+2x+1=0$

Solution

(A) ધારો કે $Z = x + iy$.
તેથી $\frac{Z-1}{Z+1} = \frac{(x-1) + iy}{(x+1) + iy}$.
અંશ અને છેદને છેદની અનુબદ્ધ સંખ્યા $(x+1) - iy$ વડે ગુણતા:
$\frac{Z-1}{Z+1} = \frac{(x^2 + y^2 - 1) + 2iy}{(x+1)^2 + y^2}$.
આપેલ છે કે $\operatorname{Arg}\left(\frac{Z-1}{Z+1}\right) = \frac{\pi}{4}$,તેથી $\tan\left(\frac{\pi}{4}\right) = \frac{2y}{x^2 + y^2 - 1}$.
$\tan\left(\frac{\pi}{4}\right) = 1$ હોવાથી,$1 = \frac{2y}{x^2 + y^2 - 1}$.
આથી $x^2 + y^2 - 1 = 2y$,એટલે કે $x^2 + y^2 - 2y - 1 = 0$.
45
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
ધારો કે $A(3-i)$ અને $B(2+i)$ એ આર્ગેન્ડ સમતલમાં બે બિંદુઓ છે. જો બિંદુ $P$ એ સંકર સંખ્યા $z=x+iy$ દર્શાવતું હોય,જે $|z-3+i|=|z-2-i|$ નું સમાધાન કરે છે,તો બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
$AB$ ને વ્યાસ તરીકે લેતું વર્તુળ
B
$A$ અને $B$ માંથી પસાર થતી રેખા
C
$AB$ નો લંબદ્વિભાજક
D
$AB$ ને મુખ્ય અક્ષ તરીકે લેતું ઉપવલય

Solution

(C) આપેલ બિંદુઓ $A(3-i)$ અને $B(2+i)$ છે.
આર્ગેન્ડ સમતલમાં,આ બિંદુઓ $A(3, -1)$ અને $B(2, 1)$ યામ દર્શાવે છે.
આપેલ સમીકરણ $|z-3+i|=|z-2-i|$ છે.
આને $|z-(3-i)|=|z-(2+i)|$ તરીકે ફરીથી લખી શકાય છે.
ધારો કે $P$ એ સંકર સંખ્યા $z$ દર્શાવતું બિંદુ છે. તો આ સમીકરણ એવા બિંદુઓ $P$ નો સમૂહ દર્શાવે છે કે જેથી $P$ નું $A$ થી અંતર એ $P$ નું $B$ થી અંતર જેટલું હોય,એટલે કે $PA = PB$.
બે નિશ્ચિત બિંદુઓ $A$ અને $B$ થી સમાન અંતરે આવેલા બિંદુઓનો બિંદુપથ એ રેખાખંડ $AB$ નો લંબદ્વિભાજક છે.
Solution diagram
46
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $x$ એ છ મહિલાઓ અને છ પુરુષોને એક હરોળમાં એવી રીતે બેસાડવાની રીતોની સંખ્યા છે કે જેથી કોઈ પણ બે મહિલાઓ સાથે ન હોય અને જો $y$ એ તેમને એક ટેબલની આસપાસ તે જ રીતે બેસાડવાની રીતોની સંખ્યા હોય,તો $x: y=$ ($: 1$ માં)
A
$12$
B
$42$
C
$16$
D
$6$

Solution

(B) $6$ પુરુષોને હરોળમાં $6!$ રીતે બેસાડી શકાય. હવે,તેમના દ્વારા બનાવેલી $7$ જગ્યાઓમાં $6$ મહિલાઓને $7_{P_6}$ રીતે ગોઠવી શકાય.
$\therefore x = 6! \times 7_{P_6} = 6! \times 7!$
$6$ પુરુષોને વર્તુળમાં $(6-1)! = 5!$ રીતે બેસાડી શકાય. હવે,તેમના દ્વારા બનાવેલી $6$ જગ્યાઓમાં $6$ મહિલાઓને $6!$ રીતે ગોઠવી શકાય.
$\therefore y = 5! \times 6!$
હવે,$x: y = (6! \times 7!) : (5! \times 6!) = 7! : 5!$
$\Rightarrow x: y = (7 \times 6 \times 5!) : 5! = 42: 1$
47
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$0, 3, 5, 4$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને પુનરાવર્તન વગર બનાવી શકાય તેવી ચાર અંકની બેકી સંખ્યાઓનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$14684$
B
$43536$
C
$46526$
D
$52336$

Solution

(B) $0, 3, 5, 4$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને પુનરાવર્તન વગર ચાર અંકની બેકી સંખ્યા બનાવવા માટે,છેલ્લો અંક $0$ અથવા $4$ હોવો જોઈએ.
કિસ્સો $1$: છેલ્લો અંક $0$ છે. બાકીના $3$ સ્થાન $3, 5, 4$ દ્વારા $3! = 6$ રીતે ભરી શકાય છે. સંખ્યાઓ $3540, 5340, 3450, 4350, 5430, 4530$ છે. તેમનો સરવાળો $26640$ છે.
કિસ્સો $2$: છેલ્લો અંક $4$ છે. પ્રથમ અંક $0$ ન હોઈ શકે. શક્ય સંખ્યાઓ $3054, 3504, 5034, 5304$ છે. તેમનો સરવાળો $16896$ છે.
કુલ સરવાળો $= 26640 + 16896 = 43536$.
48
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$SARANAM$ શબ્દના અક્ષરોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય તેવા $5$-અક્ષરી શબ્દોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1120$
B
$6720$
C
$480$
D
$720$

Solution

(C) $SARANAM$ શબ્દમાં $7$ અક્ષરો છે: $A, A, A, S, R, N, M$. ભિન્ન અક્ષરો $\{A, S, R, N, M\}$ છે.
$5$-અક્ષરી શબ્દો બનાવવા માટેના કિસ્સાઓ:
$(i)$ બધા $5$ અક્ષરો ભિન્ન હોય ($S, A, R, N, M$ નો ઉપયોગ કરીને):
શબ્દોની સંખ્યા $= 5! = 120$.
(ii) $2$ અક્ષરો સમાન $(A)$ અને $3$ અક્ષરો ભિન્ન હોય:
બાકીના $4$ અક્ષરો $\{S, R, N, M\}$ માંથી $3$ અક્ષરો પસંદ કરવાના પ્રકાર $= ^4C_3$. ગોઠવણી $= \frac{5!}{2!} = 60$.
કુલ શબ્દો $= ^4C_3 \times 60 = 4 \times 60 = 240$.
(iii) $3$ અક્ષરો સમાન $(A)$ અને $2$ અક્ષરો ભિન્ન હોય:
બાકીના $4$ અક્ષરો $\{S, R, N, M\}$ માંથી $2$ અક્ષરો પસંદ કરવાના પ્રકાર $= ^4C_2$. ગોઠવણી $= \frac{5!}{3!} = 20$.
કુલ શબ્દો $= ^4C_2 \times 20 = 6 \times 20 = 120$.
કુલ શબ્દોની સંખ્યા $= 120 + 240 + 120 = 480$.
49
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
$53426$ સંખ્યાના તમામ અંકોને શક્ય તમામ રીતે ક્રમચય (permute) કરવામાં આવે અને ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે,તો $89$ મો ક્રમ ધરાવતી સંખ્યા કઈ છે?
A
$34265$
B
$34256$
C
$43526$
D
$43265$

Solution

(A) અંકો $\{2, 3, 4, 5, 6\}$ છે. તેમને ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવતા: $6, 5, 4, 3, 2$.
કુલ શક્ય ક્રમચયો = $5! = 120$.
આપણે ઉતરતા ક્રમમાં $89$ મી સંખ્યા શોધવી છે.
$6$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ: $4! = 24$ (ક્રમ $1$ થી $24$).
$5$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ: $4! = 24$ (ક્રમ $25$ થી $48$).
$4$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ: $4! = 24$ (ક્રમ $49$ થી $72$).
$36$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ: $3! = 6$ (ક્રમ $73$ થી $78$).
$35$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ: $3! = 6$ (ક્રમ $79$ થી $84$).
$346$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ: $2! = 2$ (ક્રમ $85$ થી $86$).
$345$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ: $2! = 2$ (ક્રમ $87$ થી $88$).
$89$ મી સંખ્યા $34265$ છે અને $90$ મી સંખ્યા $34256$ છે.
આમ,$89$ મી સંખ્યા $34265$ છે.
50
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
ધારો કે $m$ એક એવી પ્રાકૃતિક સંખ્યા છે કે જેથી $20000 < m < 60000$ અને $k$ એ $m$ ના તમામ અંકોનો સરવાળો છે. તો $m$ ની એવી સંખ્યાઓ કે જેના માટે $k$ બેકી હોય,તે કેટલી છે?
A
$19909$
B
$19989$
C
$18999$
D
$19999$

Solution

(D) $20001$ થી $59999$ સુધીની સંખ્યાઓ ધ્યાનમાં લો. આ શ્રેણીમાં કુલ સંખ્યાઓ $39999$ છે.
દરેક $10$ ક્રમિક સંખ્યાઓના સમૂહમાં,બરાબર $5$ સંખ્યાઓનો અંકોનો સરવાળો બેકી હોય છે.
કુલ $39990$ સંખ્યાઓ માટે,અડધી સંખ્યાઓનો સરવાળો બેકી હશે,એટલે કે $19995$.
બાકીની $9$ સંખ્યાઓ ($59991$ થી $59999$) માટે,પ્રથમ ચાર અંકોનો સરવાળો $32$ (બેકી) છે,તેથી છેલ્લો અંક બેકી $(2, 4, 6, 8)$ હોય તો કુલ સરવાળો બેકી થાય.
આમ,કુલ સંખ્યા $= 19995 + 4 = 19999$.
51
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો દ્વિઘાત સમીકરણ $4^{\sec^2 \alpha} x^2 + 2x + (\beta^2 - \beta + \frac{1}{2}) = 0$ ના બીજ વાસ્તવિક હોય,તો $\cos^2 \alpha + \cos^{-1} \beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{3} + 1$
C
$\frac{\pi}{2}$
D
$\frac{\pi}{2} - 1$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $4^{\sec^2 \alpha} x^2 + 2x + (\beta^2 - \beta + \frac{1}{2}) = 0$ માટે વાસ્તવિક બીજ હોવા માટે વિવેચક $D \geq 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (2)^2 - 4(4^{\sec^2 \alpha})(\beta^2 - \beta + \frac{1}{2}) \geq 0$
$4^{\sec^2 \alpha}(\beta^2 - \beta + \frac{1}{2}) \leq 1$
અહીં $\sec^2 \alpha \geq 1$ હોવાથી $4^{\sec^2 \alpha} \geq 4$ અને $\beta^2 - \beta + \frac{1}{2} = (\beta - \frac{1}{2})^2 + \frac{1}{4} \geq \frac{1}{4}$ થાય.
તેથી,$4^{\sec^2 \alpha}(\beta^2 - \beta + \frac{1}{2}) \geq 4 \times \frac{1}{4} = 1$ મળે.
આથી,$4^{\sec^2 \alpha} = 4$ અને $\beta = \frac{1}{2}$ લેતા,$\cos^2 \alpha = 1$ મળે.
પરિણામે,$\cos^2 \alpha + \cos^{-1} \beta = 1 + \cos^{-1}(\frac{1}{2}) = 1 + \frac{\pi}{3}$.
52
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $x+y+z=3$,$2x+2y-z=3$,અને $x+y-z=1$ દ્વારા આપવામાં આવેલ સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ સુસંગત હોય અને જો $(x_0, y_0, z_0)$ એ ઉકેલ હોય,તો $2x_0+2y_0+z_0=$
A
$0$
B
$5$
C
$7$
D
$6$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$(1) \ x+y+z=3$
$(2) \ 2x+2y-z=3$
$(3) \ x+y-z=1$
સમીકરણ $(1)$ માંથી સમીકરણ $(3)$ બાદ કરતા:
$(x+y+z) - (x+y-z) = 3 - 1$
$2z = 2 \implies z = 1$
$z=1$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$x+y+1 = 3 \implies x+y = 2$
જો $(x_0, y_0, z_0)$ ઉકેલ હોય,તો $x_0+y_0 = 2$ અને $z_0 = 1$ થાય.
હવે,$2x_0+2y_0+z_0$ ની કિંમત શોધતા:
$2x_0+2y_0+z_0 = 2(x_0+y_0) + z_0$
$= 2(2) + 1 = 4 + 1 = 5$
53
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $f:[0,2) \rightarrow R$ એ $f(x)=\begin{cases} 1+\frac{2x}{k} & \text{for } 0 \leq x < 1 \\ kx & \text{for } 1 \leq x < 2 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,જ્યાં $k>0$,અને $f$ એવું છે કે $\lim_{x \rightarrow 1^{-}} f(x)=\lim_{x \rightarrow 1^{+}} f(x)$,તો $k^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$1$
C
$4$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x) = \begin{cases} 1+\frac{2x}{k}, & 0 \leq x < 1 \\ kx, & 1 \leq x < 2 \end{cases}$ છે,જ્યાં $k>0$.
આપણને આપેલ છે કે $\lim_{x \rightarrow 1^{-}} f(x) = \lim_{x \rightarrow 1^{+}} f(x)$.
ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ ગણતા:
$\lim_{x \rightarrow 1^{-}} f(x) = \lim_{x \rightarrow 1^{-}} (1+\frac{2x}{k}) = 1+\frac{2}{k}$.
જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ ગણતા:
$\lim_{x \rightarrow 1^{+}} f(x) = \lim_{x \rightarrow 1^{+}} (kx) = k$.
બંને લક્ષોને સરખાવતા:
$1+\frac{2}{k} = k$
$k$ વડે ગુણતા:
$k+2 = k^2$
$k^2 - k - 2 = 0$
અવયવ પાડતા:
$(k-2)(k+1) = 0$.
કારણ કે $k>0$,તેથી $k=2$.
તેથી,$k^2 = 2^2 = 4$.
54
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $f: [0, 2) \to R$ એ $f(x) = \begin{cases} 1 + 2x^k, & 0 \le x < 1 \\ kx, & 1 \le x < 2 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,જ્યાં $k > 0$ અને $f$ એવું છે કે $\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^+} f(x)$,તો $k^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$1$
C
$9$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x) = \begin{cases} 1 + 2x^k, & 0 \le x < 1 \\ kx, & 1 \le x < 2 \end{cases}$ છે.
$x = 1$ આગળ લક્ષનું અસ્તિત્વ હોવા માટે,$\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^+} f(x)$ હોવું જરૂરી છે.
ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ ગણતા: $\lim_{x \to 1^-} (1 + 2x^k) = 1 + 2(1)^k = 1 + 2 = 3$.
જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ ગણતા: $\lim_{x \to 1^+} (kx) = k(1) = k$.
બંને લક્ષને સરખાવતા: $3 = k$.
તેથી $k = 3$ હોવાથી,$k^2$ ની કિંમત $3^2 = 9$ થાય.
55
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
$\lim _{n \rightarrow \infty} \left( \frac{\sqrt{1} + 2 \sqrt{2} + 3 \sqrt{3} + \ldots + n \sqrt{n}}{n^{5/2}} \right) = $
A
$1$
B
$\frac{5}{2}$
C
$0$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ $\lim _{n \rightarrow \infty} \sum_{r=1}^n \frac{r \sqrt{r}}{n^{5/2}}$ છે.
આને $\lim _{n \rightarrow \infty} \sum_{r=1}^n \frac{r^{3/2}}{n^{5/2}} = \lim _{n \rightarrow \infty} \sum_{r=1}^n \left( \frac{r}{n} \right)^{3/2} \cdot \frac{1}{n}$ તરીકે ફરીથી લખી શકાય છે.
સરવાળાની મર્યાદા તરીકે નિશ્ચિત સંકલનની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરતા,$\lim _{n \rightarrow \infty} \sum_{r=1}^n f\left( \frac{r}{n} \right) \frac{1}{n} = \int_0^1 f(x) dx$.
અહીં,$f(x) = x^{3/2}$.
આમ,લક્ષ $\int_0^1 x^{3/2} dx = \left[ \frac{x^{5/2}}{5/2} \right]_0^1 = \frac{2}{5} (1 - 0) = \frac{2}{5}$ છે.
56
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
$\lim _{n}$ ${\rightarrow \infty}\left[\left(1+\frac{1}{n^2}\right)\left(1+\frac{2^2}{n^2}\right) \ldots\left(1+\frac{n^2}{n^2}\right)\right]^{\frac{1}{n}}=$
A
$3 e^{\frac{\pi-4}{6}}$
B
$2 e^{\frac{\pi-2}{4}}$
C
$2 e^{\frac{\pi-4}{2}}$
D
$4 e^{\frac{\pi-4}{4}}$

Solution

(C) ધારો કે $A = \lim _{n \rightarrow \infty}\left[\prod_{r=1}^{n} \left(1+\frac{r^2}{n^2}\right)\right]^{\frac{1}{n}}$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$\log A = \lim _{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n} \sum_{r=1}^{n} \log \left(1+\frac{r^2}{n^2}\right)$.
સરવાળાની મર્યાદા તરીકે નિશ્ચિત સંકલનની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરતા,$\lim _{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n} \sum_{r=1}^{n} f\left(\frac{r}{n}\right) = \int_0^1 f(x) dx$,આપણને મળે છે:
$\log A = \int_0^1 \log(1+x^2) dx$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,$u = \log(1+x^2)$ અને $dv = dx$ લેતા. તેથી $du = \frac{2x}{1+x^2} dx$ અને $v = x$.
$\int_0^1 \log(1+x^2) dx = [x \log(1+x^2)]_0^1 - \int_0^1 \frac{2x^2}{1+x^2} dx$.
$= [1 \cdot \log(2) - 0] - 2 \int_0^1 \left(\frac{1+x^2-1}{1+x^2}\right) dx$.
$= \log 2 - 2 \int_0^1 \left(1 - \frac{1}{1+x^2}\right) dx$.
$= \log 2 - 2 [x - \tan^{-1}(x)]_0^1$.
$= \log 2 - 2 [(1 - \tan^{-1}(1)) - (0 - 0)]$.
$= \log 2 - 2(1 - \frac{\pi}{4}) = \log 2 - 2 + \frac{\pi}{2} = \log 2 + \frac{\pi-4}{2}$.
તેથી $A = e^{\log 2 + \frac{\pi-4}{2}} = 2 e^{\frac{\pi-4}{2}}$.
57
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$\triangle ABC$ માં,જો $\left|\begin{array}{lll}a & b & c \\ b & c & a \\ c & a & b\end{array}\right|=0$ હોય,તો $\cos A \cos B+\cos B \cos C+\cos C \cos A=$
A
-$1$
B
$\frac{3}{4}$
C
$\frac{9}{4}$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ નિશ્ચાયક $\Delta = -(a+b+c)(a^2+b^2+c^2-ab-bc-ca) = 0$ છે.
$a, b, c$ એ ત્રિકોણની બાજુઓ હોવાથી,$a+b+c \neq 0$.
તેથી,$a^2+b^2+c^2-ab-bc-ca = 0$,જેનો અર્થ છે કે $a=b=c$.
$a=b=c$ હોવાથી,ત્રિકોણ સમબાજુ છે,તેથી $A=B=C=60^\circ$.
તેથી $\cos A \cos B + \cos B \cos C + \cos C \cos A = \cos 60^\circ \cos 60^\circ + \cos 60^\circ \cos 60^\circ + \cos 60^\circ \cos 60^\circ$.
$= \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} + \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} + \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{4} + \frac{1}{4} + \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$.
58
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 3 & -3 & 4 \\ 2 & -3 & 4 \\ 0 & -1 & 1 \end{bmatrix}$ માટે,$A^{-1}$ શોધો.
A
$A$
B
$A^2$
C
$A^3$
D
$A^4$

Solution

(C) આપેલ છે,$A = \begin{bmatrix} 3 & -3 & 4 \\ 2 & -3 & 4 \\ 0 & -1 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરીએ:
$|A| = 3((-3)(1) - (4)(-1)) - (-3)((2)(1) - (4)(0)) + 4((2)(-1) - (-3)(0))$
$|A| = 3(-3 + 4) + 3(2 - 0) + 4(-2 - 0) = 3(1) + 3(2) + 4(-2) = 3 + 6 - 8 = 1$.
કારણ કે $|A| = 1 \neq 0$,તેથી $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
આગળ,આપણે સહઅવયવ શ્રેણિક શોધીને તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક લઈને $A$ નો એડજોઈન્ટ શોધીએ.
સહઅવયવ શ્રેણિક $C$ છે:
$C_{11} = 1, C_{12} = -2, C_{13} = -2$
$C_{21} = -1, C_{22} = 3, C_{23} = 3$
$C_{31} = 0, C_{32} = -4, C_{33} = -3$
તેથી,$\text{adj}(A) = C^T = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 0 \\ -2 & 3 & -4 \\ -2 & 3 & -3 \end{bmatrix}$.
$|A| = 1$ હોવાથી,$A^{-1} = \frac{\text{adj}(A)}{|A|} = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 0 \\ -2 & 3 & -4 \\ -2 & 3 & -3 \end{bmatrix}$.
હવે,$A^2 = A \cdot A = \begin{bmatrix} 3 & -4 & 4 \\ 0 & -1 & 0 \\ -2 & 2 & -3 \end{bmatrix}$ ગણીએ.
ત્યારબાદ,$A^3 = A^2 \cdot A = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 0 \\ -2 & 3 & -4 \\ -2 & 3 & -3 \end{bmatrix}$ મળે છે.
આમ,$A^{-1} = A^3$ થાય છે.
59
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
ધારો કે $1, \omega$ અને $\omega^2$ એ એકમના ઘનમૂળ છે. જો $S$ એ $M = \begin{bmatrix} 1 & a & b \\ \omega & 1 & c \\ \omega^2 & \omega & 1 \end{bmatrix}$ સ્વરૂપના તમામ નોન-સિંગ્યુલર શ્રેણિકોનો ગણ હોય,જ્યાં $a, b, c \in \{\omega, \omega^2\}$,તો $S$ માં રહેલા ઘટકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$6$

Solution

(A) શ્રેણિક $M = \begin{bmatrix} 1 & a & b \\ \omega & 1 & c \\ \omega^2 & \omega & 1 \end{bmatrix}$ છે.
શ્રેણિક નોન-સિંગ્યુલર હોવા માટે,તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય ન હોવો જોઈએ: $\det(M) \neq 0$.
નિશ્ચાયકની ગણતરી કરતા: $\det(M) = 1(1 - \omega c) - a(\omega - \omega^2 c) + b(\omega^2 - \omega^2) = 1 - \omega c - a\omega + a\omega^2 c = 1 - \omega(a + c) + a\omega^2 c$.
આપેલ છે કે $a, c \in \{\omega, \omega^2\}$,આપણે સંયોજનો તપાસીએ:
$1$. જો $a = \omega, c = \omega$: $\det(M) = 1 - \omega(2\omega) + \omega(\omega^2)(\omega) = 1 - 2\omega^2 + \omega^4 = 1 - 2\omega^2 + \omega = 1 - 2\omega^2 + (-1 - \omega^2) = -3\omega^2 \neq 0$.
$2$. જો $a = \omega^2, c = \omega^2$: $\det(M) = 1 - \omega(2\omega^2) + \omega^2(\omega^2)(\omega^2) = 1 - 2\omega^3 + \omega^6 = 1 - 2(1) + 1 = 0$.
$3$. જો $a = \omega, c = \omega^2$: $\det(M) = 1 - \omega(\omega + \omega^2) + \omega(\omega^2)(\omega^2) = 1 - \omega(-1) + \omega^5 = 1 + \omega + \omega^2 = 0$.
$4$. જો $a = \omega^2, c = \omega$: $\det(M) = 1 - \omega(\omega^2 + \omega) + \omega^2(\omega^2)(\omega) = 1 - \omega(-1) + \omega^5 = 1 + \omega + \omega^2 = 0$.
જ્યારે $\det(M) \neq 0$ હોય ત્યારે $b$ એ $\omega$ અથવા $\omega^2$ હોઈ શકે છે,અને માત્ર $(a, c) = (\omega, \omega)$ કિસ્સામાં જ નિશ્ચાયક શૂન્યતર મળે છે,તેથી $b$ માટે $2$ શક્ય કિંમતો છે.
આમ,$S$ માં ઘટકોની સંખ્યા $2$ છે.
60
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
ધારો કે શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 5 & -3 & 0 \\ -3 & 5 & 0 \\ 0 & 0 & 2 \end{bmatrix}$,$X$ એ $3 \times 1$ ક્રમનો શૂન્યતર શ્રેણિક છે અને $c$ એ વાસ્તવિક સંખ્યા છે. જો $A^2 X = cAX$ હોય,તો $c$ ની ભિન્ન કિંમતોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $A^2 X = cAX$ ને $(A^2 - cA)X = 0$ તરીકે લખી શકાય,જેનો અર્થ છે કે $A(A - cI)X = 0$. કારણ કે $X$ શૂન્યતર શ્રેણિક છે,આ સૂચવે છે કે $c$ એ $A$ નું આઈગન મૂલ્ય (eigenvalue) હોવું જોઈએ.
$A$ ના આઈગન મૂલ્યો શોધવા માટે,આપણે લાક્ષણિક સમીકરણ $|A - \lambda I| = 0$ ઉકેલીએ:
$\begin{vmatrix} 5-\lambda & -3 & 0 \\ -3 & 5-\lambda & 0 \\ 0 & 0 & 2-\lambda \end{vmatrix} = 0$
$(2-\lambda) [(5-\lambda)^2 - (-3)^2] = 0$
$(2-\lambda) (\lambda^2 - 10\lambda + 16) = 0$
$(2-\lambda) (\lambda - 8)(\lambda - 2) = 0$
આમ,આઈગન મૂલ્યો $\lambda = 2, 2, 8$ મળે છે.
તેથી,$c$ ની શક્ય ભિન્ન કિંમતો $2$ અને $8$ છે.
આમ,$c$ ની કુલ $2$ ભિન્ન કિંમતો મળે છે.
61
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ ખોટો છે?
A
$A^3 - I = A(A - I)$
B
$(A^3 + I) = A(A^3 - I)$
C
$A^4 - I = A^2 + I$
D
$A^2 + I = A(A^2 - I)$

Solution

(D) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ છે.
સૌ પ્રથમ,$A^2$ શોધો: $A^2 = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 0 \\ 0 & -1 \end{bmatrix} = -I$.
આનો અર્થ એ છે કે $A^2 + I = 0$,અથવા $A^2 = -I$.
આના પરથી,$A^3 = A^2 \cdot A = -I \cdot A = -A$.
વધુમાં,$A^4 = (A^2)^2 = (-I)^2 = I$.
હવે,દરેક વિકલ્પ તપાસીએ:
વિકલ્પ $A$: $A^3 - I = -A - I$ અને $A(A - I) = A^2 - A = -I - A$. તેથી,$A^3 - I = A(A - I)$ સાચું છે.
વિકલ્પ $B$: $A^3 + I = -A + I$ અને $A(A^3 - I) = A(-A - I) = -A^2 - A = I - A$. તેથી,$A^3 + I = A(A^3 - I)$ સાચું છે.
વિકલ્પ $C$: $A^4 - I = I - I = 0$ અને $A^2 + I = -I + I = 0$. તેથી,$A^4 - I = A^2 + I$ સાચું છે.
વિકલ્પ $D$: $A^2 + I = -I + I = 0$ અને $A(A^2 - I) = A(-I - I) = A(-2I) = -2A$. કારણ કે $0 \neq -2A$,તેથી આ વિકલ્પ ખોટો છે.
62
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $A = \begin{bmatrix} k/2 & 0 & 0 \\ 0 & l/3 & 0 \\ 0 & 0 & m/4 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} 1/2 & 0 & 0 \\ 0 & 1/3 & 0 \\ 0 & 0 & 1/4 \end{bmatrix}$ હોય,તો $k+l+m=$
A
$1$
B
$9$
C
$14$
D
$29$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$A = \begin{bmatrix} k/2 & 0 & 0 \\ 0 & l/3 & 0 \\ 0 & 0 & m/4 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} 1/2 & 0 & 0 \\ 0 & 1/3 & 0 \\ 0 & 0 & 1/4 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A A^{-1} = I$,તેથી:
$\begin{bmatrix} k/2 & 0 & 0 \\ 0 & l/3 & 0 \\ 0 & 0 & m/4 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1/2 & 0 & 0 \\ 0 & 1/3 & 0 \\ 0 & 0 & 1/4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
વિકર્ણ ઘટકોનો ગુણાકાર કરતા:
$\begin{bmatrix} k/4 & 0 & 0 \\ 0 & l/9 & 0 \\ 0 & 0 & m/16 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$k/4 = 1 \implies k = 4$.
$l/9 = 1 \implies l = 9$.
$m/16 = 1 \implies m = 16$.
તેથી,$k+l+m = 4 + 9 + 16 = 29$.
63
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $A$ એ $3$ કક્ષાનો ચોરસ શ્રેણિક હોય,તો નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો.
$I$. જો $|A|=0$ હોય,તો $|\operatorname{Adj} A|=0$
$II$. જો $|A| \neq 0$ હોય,તો $|A^{-1}|=|A|^{-1}$
ઉપરનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
A
$I$ અને $II$ બંને
B
$I$ કે $II$ બંનેમાંથી એક પણ નહીં
C
માત્ર $I$
D
માત્ર $II$

Solution

(A) $n=3$ કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,એડજોઈન્ટ શ્રેણિકનો ગુણધર્મ $|\operatorname{Adj} A| = |A|^{n-1}$ છે.
$n=3$ મૂકતા,આપણને $|\operatorname{Adj} A| = |A|^{3-1} = |A|^2$ મળે છે.
જો $|A|=0$ હોય,તો $|\operatorname{Adj} A| = 0^2 = 0$ થાય. તેથી,વિધાન $I$ સાચું છે.
વિધાન $II$ માટે,આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot A^{-1} = I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા,$|A \cdot A^{-1}| = |I|$.
ગુણધર્મ $|AB| = |A||B|$ નો ઉપયોગ કરતા,$|A| \cdot |A^{-1}| = 1$ મળે છે.
કારણ કે $|A| \neq 0$,આપણે $|A|$ વડે ભાગી શકીએ,જેના પરિણામે $|A^{-1}| = \frac{1}{|A|} = |A|^{-1}$ મળે છે. તેથી,વિધાન $II$ સાચું છે.
આમ,વિધાન $I$ અને $II$ બંને સાચા છે.
64
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $P$ અને $Q$ સમાન કક્ષાના બે વ્યસ્ત શ્રેણિકો હોય,તો $\operatorname{Adj}(QP)$ બરાબર શું થાય?
A
$\operatorname{Adj}(P) \operatorname{Adj}(Q)$
B
$\operatorname{Adj}(Q) \operatorname{Adj}(P)$
C
$|P||Q| (QP)^{-1}$
D
$\operatorname{Adj}(Q) + \operatorname{Adj}(P)$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વ્યસ્ત શ્રેણિક $A$ માટે,$\operatorname{Adj}(A) = |A| A^{-1}$ થાય છે.
આપેલ છે કે $P$ અને $Q$ વ્યસ્ત શ્રેણિકો છે,તેથી તેમનો ગુણાકાર $QP$ પણ વ્યસ્ત શ્રેણિક છે.
તેથી,$\operatorname{Adj}(QP) = |QP| (QP)^{-1}$ થાય.
નિશ્ચાયકના ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા,$|QP| = |Q||P| = |P||Q|$ થાય.
વ્યસ્ત શ્રેણિકના ગુણધર્મ મુજબ,$(QP)^{-1} = P^{-1} Q^{-1}$ થાય.
આમ,$\operatorname{Adj}(QP) = |P||Q| P^{-1} Q^{-1}$ થાય.
નોંધો કે $\operatorname{Adj}(Q) = |Q| Q^{-1}$ અને $\operatorname{Adj}(P) = |P| P^{-1}$ છે.
આ બંનેનો ગુણાકાર કરતા,$\operatorname{Adj}(Q) \operatorname{Adj}(P) = (|Q| Q^{-1}) (|P| P^{-1}) = |Q||P| Q^{-1} P^{-1}$ મળે.
સામાન્ય રીતે $\operatorname{Adj}(QP) = \operatorname{Adj}(P) \operatorname{Adj}(Q)$ એ સાચું સૂત્ર છે.
65
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
જો $A$ એ $3$ કક્ષાનો ચોરસ શ્રેણિક હોય અને $A^2+A+2I=0$ હોય,તો
A
$A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક હોઈ શકે નહીં
B
$|A+I|=0$
C
$A$ એ અસામાન્ય (non-singular) છે અને $A^{-1}=(A+I)^{-1}$
D
$|A||A+I|=2$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ $A^2+A+2I=0$ છે.
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા:
$A(A+I) = -2I$.
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા:
$|A(A+I)| = |-2I|$.
કારણ કે $A$ એ $3$ કક્ષાનો શ્રેણિક છે,$|kI| = k^3|I| = k^3$.
$|A||A+I| = (-2)^3 |I| = -8(1) = -8$.
કારણ કે $|A||A+I| = -8$,તેનો અર્થ એ છે કે $|A| \neq 0$ અને $|A+I| \neq 0$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,$A$ એ અસામાન્ય શ્રેણિક છે.
વળી,એકી કક્ષાના વિસંમિત શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક હંમેશા $0$ હોય છે.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક હોઈ શકે નહીં.
66
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$t$ ની એવી કિંમતો શોધો કે જેના માટે શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & 3 & 2 \\ 2 & 5 & t \\ 4 & 7 - t & -6 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.
A
$3, 2$
B
$3, -2$
C
$-3, 2$
D
$-3, -2$

Solution

(C) જ્યારે શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $0$ હોય ત્યારે શ્રેણિકનો વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 2 \\ 2 & 5 & t \\ 4 & 7 - t & -6 \end{bmatrix}$.
$|A| = 0$ લેતા:
$|A| = 1[5(-6) - t(7 - t)] - 3[2(-6) - 4t] + 2[2(7 - t) - 4(5)] = 0$
$|A| = 1[-30 - 7t + t^2] - 3[-12 - 4t] + 2[14 - 2t - 20] = 0$
$|A| = t^2 - 7t - 30 + 36 + 12t + 28 - 4t - 40 = 0$
$|A| = t^2 + t - 6 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(t + 3)(t - 2) = 0$
આમ,$t = -3$ અથવા $t = 2$.
67
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
નીચે આપેલા શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક (rank) શોધો:
$A = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 & -4 \\ 2 & 9 & 4 & 5 \\ 4 & 5 & 10 & -3 \\ 1 & 11 & -1 & 9 \end{bmatrix}$
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 & -4 \\ 2 & 9 & 4 & 5 \\ 4 & 5 & 10 & -3 \\ 1 & 11 & -1 & 9 \end{bmatrix}$
શ્રેણિકને રો-એશેલોન સ્વરૂપમાં લાવવા માટે હાર પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરો:
$R_2 \rightarrow R_2 - 2R_1$ લેતા $\begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 & -4 \\ 0 & 13 & -2 & 13 \\ 4 & 5 & 10 & -3 \\ 1 & 11 & -1 & 9 \end{bmatrix}$ મળે.
$R_3 \rightarrow R_3 - 4R_1$ લેતા $\begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 & -4 \\ 0 & 13 & -2 & 13 \\ 0 & 13 & -2 & 13 \\ 1 & 11 & -1 & 9 \end{bmatrix}$ મળે.
$R_4 \rightarrow R_4 - R_1$ લેતા $\begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 & -4 \\ 0 & 13 & -2 & 13 \\ 0 & 13 & -2 & 13 \\ 0 & 13 & -4 & 13 \end{bmatrix}$ મળે.
$R_3 \rightarrow R_3 - R_2$ લેતા $\begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 & -4 \\ 0 & 13 & -2 & 13 \\ 0 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 13 & -4 & 13 \end{bmatrix}$ મળે.
$R_4 \rightarrow R_4 - R_2$ લેતા $\begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 & -4 \\ 0 & 13 & -2 & 13 \\ 0 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -2 & 0 \end{bmatrix}$ મળે.
રો-એશેલોન સ્વરૂપમાં શૂન્યતર હારની સંખ્યા $3$ છે.
તેથી,શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક (rank) $3$ છે.
68
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $A$ અને $B$ એ $k$ ની એવી બે વાસ્તવિક કિંમતો હોય કે જેના માટે સમીકરણ સંહતિ $x+2y+z=1$,$x+3y+4z=k$ અને $x+5y+10z=k^2$ સુસંગત હોય,તો $A+B=$
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$7$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ સંહતિ નીચે મુજબ છે:
$x+2y+z=1$
$x+3y+4z=k$
$x+5y+10z=k^2$
સમીકરણ સંહતિ સુસંગત હોવા માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $D$ શૂન્ય હોવો જોઈએ.
$D = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 1 & 3 & 4 \\ 1 & 5 & 10 \end{vmatrix} = 1(30-20) - 2(10-4) + 1(5-3) = 10 - 12 + 2 = 0$.
અહીં $D=0$ હોવાથી,સંહતિ સુસંગત રહે તે માટે $D_1 = 0$ હોવું જરૂરી છે.
$D_1 = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 1 \\ k & 3 & 4 \\ k^2 & 5 & 10 \end{vmatrix} = 1(30-20) - 2(10k-4k^2) + 1(5k-3k^2) = 0$.
$10 - 20k + 8k^2 + 5k - 3k^2 = 0$.
$5k^2 - 15k + 10 = 0$.
$5$ વડે ભાગતા,$k^2 - 3k + 2 = 0$ મળે.
$(k-1)(k-2) = 0$.
આમ,$k$ ની વાસ્તવિક કિંમતો $k=1$ અને $k=2$ છે. ધારો કે $A=1$ અને $B=2$.
તેથી,$A+B = 1+2 = 3$.
69
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$\left|\begin{array}{lll}125 & 5 & 25 \\ 343 & 7 & 49 \\ 729 & 9 & 81\end{array}\right|=$ ($!$ માં)
A
$9$
B
$6$
C
$8$
D
$7$

Solution

(D) ધારો કે $\Delta = \left|\begin{array}{lll}125 & 5 & 25 \\ 343 & 7 & 49 \\ 729 & 9 & 81\end{array}\right|$.
$R_1$ માંથી $5$,$R_2$ માંથી $7$ અને $R_3$ માંથી $9$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = (5 \cdot 7 \cdot 9) \left|\begin{array}{lll}25 & 1 & 5 \\ 49 & 1 & 7 \\ 81 & 1 & 9\end{array}\right|$.
$R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\Delta = 315 \left|\begin{array}{lll}25 & 1 & 5 \\ 24 & 0 & 2 \\ 56 & 0 & 4\end{array}\right|$.
બીજા સ્તંભને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = 315 \cdot (-1) \cdot \left|\begin{array}{ll}24 & 2 \\ 56 & 4\end{array}\right|$.
$\Delta = -315 \cdot (24 \cdot 4 - 56 \cdot 2) = -315 \cdot (96 - 112) = -315 \cdot (-16) = 5040$.
કારણ કે $7! = 7 \cdot 6 \cdot 5 \cdot 4 \cdot 3 \cdot 2 \cdot 1 = 5040$,તેથી જવાબ $7!$ છે.
70
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
સમીકરણોની સંહતિ $x - 2y + 3z = 5$,$2x - 2y + z = 0$,અને $-x + 2y - 3z = 6$ માટે
A
અનંત ઉકેલો છે
B
બરાબર બે ઉકેલો છે
C
અનન્ય ઉકેલ છે
D
કોઈ ઉકેલ નથી

Solution

(D) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ:
$x - 2y + 3z = 5$
$2x - 2y + z = 0$
$-x + 2y - 3z = 6$
ધારો કે $\Delta$ એ સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક છે:
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & -2 & 3 \\ 2 & -2 & 1 \\ -1 & 2 & -3 \end{vmatrix}$
$= 1((-2)(-3) - (1)(2)) - (-2)((2)(-3) - (1)(-1)) + 3((2)(2) - (-2)(-1))$
$= 1(6 - 2) + 2(-6 + 1) + 3(4 - 2)$
$= 1(4) + 2(-5) + 3(2) = 4 - 10 + 6 = 0$
કારણ કે $\Delta = 0$,તેથી સંહતિને કાં તો કોઈ ઉકેલ નથી અથવા અનંત ઉકેલો છે.
હવે,પ્રથમ સ્તંભને અચળાંકો સાથે બદલીને $\Delta_1$ ની ગણતરી કરીએ:
$\Delta_1 = \begin{vmatrix} 5 & -2 & 3 \\ 0 & -2 & 1 \\ 6 & 2 & -3 \end{vmatrix}$
$= 5((-2)(-3) - (1)(2)) - (-2)((0)(-3) - (1)(6)) + 3((0)(2) - (-2)(6))$
$= 5(6 - 2) + 2(0 - 6) + 3(0 + 12)$
$= 5(4) + 2(-6) + 3(12) = 20 - 12 + 36 = 44$
કારણ કે $\Delta = 0$ અને $\Delta_1 \neq 0$,તેથી સમીકરણોની સંહતિને કોઈ ઉકેલ નથી.
71
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $x+y+z=3$,$2x+2y-z=3$,અને $x+y-z=1$ દ્વારા આપવામાં આવેલ સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ સુસંગત હોય અને જો $(x_0, y_0, z_0)$ એ ઉકેલ હોય,તો $2x_0+2y_0+z_0=$
A
$0$
B
$5$
C
$7$
D
$6$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ:
$x+y+z=3$ ... $(i)$
$2x+2y-z=3$ ... $(ii)$
$x+y-z=1$ ... $(iii)$
સમીકરણો $(i)$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે:
$(x+y+z) + (x+y-z) = 3+1$
$2x+2y = 4$
$x+y = 2$
$x+y=2$ ને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$2+z = 3$
$z = 1$
હવે,ઉકેલ $(x_0, y_0, z_0)$ માટે $2x_0+2y_0+z_0$ ની કિંમત શોધવાની છે:
$2x_0+2y_0+z_0 = 2(x_0+y_0) + z_0$
કારણ કે $x_0+y_0=2$ અને $z_0=1$:
$= 2(2) + 1$
$= 4+1 = 5$
72
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $a \neq 1, b \neq -1, c \neq -1$ હોય અને સમીકરણોની સંહતિ $x = a(y+z), y = b(z+x), z = c(x+y)$ નો શૂન્યેતર ઉકેલ હોય,તો:
A
$\frac{a}{a+1} + \frac{b}{b+1} + \frac{c}{c+1} = 0$
B
$\frac{a}{a+1} + \frac{b}{b+1} + \frac{c}{c+1} = 1$
C
$\frac{abc}{(a+1)(b+1)(c+1)} = 1$
D
$\frac{a+b+c}{(a+1)(b+1)(c+1)} = 2$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ:
$x - ay - az = 0$
$-bx + y - bz = 0$
$-cx - cy + z = 0$
શૂન્યેતર ઉકેલ માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & -a & -a \\ -b & 1 & -b \\ -c & -c & 1 \end{vmatrix} = 0$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$1(1 - bc) + a(-b - bc) - a(bc + c) = 0$
$1 - bc - ab - abc - abc - ac = 0$
$1 - (ab + bc + ca) - 2abc = 0$
સમીકરણ $x = a(y+z)$ પરથી,આપણને મળે $x = a(x+y+z) - ax$,તેથી $x(1+a) = a(x+y+z)$.
આમ,$\frac{x}{x+y+z} = \frac{a}{a+1}$.
તે જ રીતે,$\frac{y}{x+y+z} = \frac{b}{b+1}$ અને $\frac{z}{x+y+z} = \frac{c}{c+1}$.
આ ત્રણેય સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$\frac{x+y+z}{x+y+z} = \frac{a}{a+1} + \frac{b}{b+1} + \frac{c}{c+1}$.
શૂન્યેતર ઉકેલ હોવાથી,$x+y+z \neq 0$,તેથી:
$1 = \frac{a}{a+1} + \frac{b}{b+1} + \frac{c}{c+1}$.
73
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$\theta$ ના મૂલ્યોનો સમૂહ જેના માટે સમીકરણોની સિસ્ટમ $(\sin 3 \theta) x-y+z=0$,$(\cos 2 \theta) x+4 y+3 z=0, 2 x+7 y+7 z=0$ નો બિન-તુચ્છ ઉકેલ મળે,તે છે
A
$(n+1) \frac{\pi}{2}+(-1)^n \frac{\pi}{4}$ (જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે)
B
$(n-1) \frac{\pi}{2}+(-1)^n \frac{\pi}{3}$ (જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે)
C
$\frac{n \pi}{2}+(-1)^n \frac{\pi}{6}$ (જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે)
D
$n \pi+(-1)^n \frac{\pi}{6}$ (જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે)

Solution

(D) બિન-તુચ્છ ઉકેલ માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ,એટલે કે $\Delta = 0$.
$\left|\begin{array}{ccc} \sin 3 \theta & -1 & 1 \\ \cos 2 \theta & 4 & 3 \\ 2 & 7 & 7 \end{array}\right| = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$\sin 3 \theta (28 - 21) - (-1) (7 \cos 2 \theta - 6) + 1 (7 \cos 2 \theta - 8) = 0$
$7 \sin 3 \theta + 7 \cos 2 \theta - 6 + 7 \cos 2 \theta - 8 = 0$
$7 \sin 3 \theta + 14 \cos 2 \theta - 14 = 0$
$7$ વડે ભાગતા:
$\sin 3 \theta + 2 \cos 2 \theta - 2 = 0$
$\sin 3 \theta = 3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta$ અને $\cos 2 \theta = 1 - 2 \sin^2 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta) + 2(1 - 2 \sin^2 \theta) - 2 = 0$
$3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta + 2 - 4 \sin^2 \theta - 2 = 0$
$-\sin \theta (4 \sin^2 \theta + 4 \sin \theta - 3) = 0$
$-\sin \theta (2 \sin \theta - 1)(2 \sin \theta + 3) = 0$
કારણ કે કોઈ પણ વાસ્તવિક $\theta$ માટે $2 \sin \theta + 3 \neq 0$,તેથી:
$\sin \theta = 0 \Rightarrow \theta = n \pi$
$\sin \theta = \frac{1}{2} \Rightarrow \theta = n \pi + (-1)^n \frac{\pi}{6}$
આમ,$\theta$ ના મૂલ્યોનો સમૂહ $\theta = n \pi$ અથવા $\theta = n \pi + (-1)^n \frac{\pi}{6}$ છે.
74
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો સમીકરણોની સંહતિ $kx + (k+1)y + (k-1)z = 0$,$(k-1)x + (k+2)y + kz = 0$ અને $(k+1)x + ky + (k+2)z = 0$ ને શૂન્યેતર ઉકેલ હોય,તો $k$ ની તમામ શક્ય કિંમતોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$0$
B
$-\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$1$

Solution

(B) સમઘાત સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને શૂન્યેતર ઉકેલ હોય તે માટે સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
ધારો કે $D$ એ સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક છે:
$D = \begin{vmatrix} k & k+1 & k-1 \\ k-1 & k+2 & k \\ k+1 & k & k+2 \end{vmatrix} = 0$.
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$D = k((k+2)(k+2) - k^2) - (k+1)((k-1)(k+2) - k(k+1)) + (k-1)(k(k-1) - (k+2)(k+1)) = 0$.
$D = k(4k+4) - (k+1)(-2) + (k-1)(-4k-2) = 0$.
$4k^2+4k + 2k+2 - 4k^2-2k+4k+2 = 0$.
$8k + 4 = 0 \implies 8k = -4 \implies k = -\frac{1}{2}$.
આમ,$k$ ની શક્ય કિંમત $-\frac{1}{2}$ છે,તેથી સરવાળો $-\frac{1}{2}$ થાય.
75
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
નીચેના વિધાનોને ધ્યાનમાં લો.
$I$. $\sin ^{-1}(y^2-4y+6)+\cos ^{-1}(y^2-4y+6) = \frac{\pi}{2}, \forall y \in R$
$II$. $\sec ^{-1}(y^2-4y+6)+\operatorname{cosec}^{-1}(y^2-4y+6) = \frac{\pi}{2}, \forall y \in R$
ઉપરનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
A
માત્ર $I$
B
માત્ર $II$
C
$I$ અને $II$ બંને
D
$I$ કે $II$ બંનેમાંથી એક પણ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $f(y) = y^2-4y+6 = (y-2)^2+2$. કારણ કે $(y-2)^2 \geq 0$,તેથી તમામ $y \in R$ માટે $f(y) \geq 2$ થાય.
વિધાન $I$ માટે: નિત્યસમ $\sin^{-1}(x) + \cos^{-1}(x) = \frac{\pi}{2}$ ત્યારે જ સાચું છે જો $x \in [-1, 1]$ હોય. અહીં,$f(y) \geq 2$ હોવાથી,$f(y)$ ક્યારેય $[-1, 1]$ માં હોઈ શકે નહીં. તેથી,વિધાન $I$ ખોટું છે.
વિધાન $II$ માટે: નિત્યસમ $\sec^{-1}(x) + \operatorname{cosec}^{-1}(x) = \frac{\pi}{2}$ ત્યારે જ સાચું છે જો $|x| \geq 1$ હોય. કારણ કે $f(y) \geq 2$,તેથી તમામ $y \in R$ માટે $|f(y)| \geq 1$ ની શરત સંતોષાય છે. તેથી,વિધાન $II$ સાચું છે.
76
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$\tan ^{-1} 2 + \cot ^{-1}(-3) + \cot ^{-1} \frac{1}{3} + \tan ^{-1}\left(-\frac{1}{2}\right) = $
A
$-\frac{3 \pi}{2}$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$-\frac{\pi}{2}$
D
$\frac{3 \pi}{2}$

Solution

(D) આપણે ગુણધર્મો $\cot ^{-1}(-x) = \pi - \cot ^{-1} x$,$\tan ^{-1}(-x) = -\tan ^{-1} x$ અને $x > 0$ માટે $\cot ^{-1} x = \tan ^{-1} \frac{1}{x}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
આપેલ પદાવલિ: $E = \tan ^{-1} 2 + \cot ^{-1}(-3) + \cot ^{-1} \frac{1}{3} + \tan ^{-1}\left(-\frac{1}{2}\right)$
ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા:
$E = \tan ^{-1} 2 + (\pi - \cot ^{-1} 3) + \tan ^{-1} 3 - \tan ^{-1} \frac{1}{2}$
કારણ કે $\cot ^{-1} 3 = \tan ^{-1} \frac{1}{3}$,તેથી:
$E = \pi + (\tan ^{-1} 2 - \tan ^{-1} \frac{1}{2}) + (\tan ^{-1} 3 - \tan ^{-1} \frac{1}{3})$
$\tan ^{-1} x - \tan ^{-1} y = \tan ^{-1} \frac{x-y}{1+xy}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \pi + \tan ^{-1} \left( \frac{2 - 1/2}{1 + 2(1/2)} \right) + \tan ^{-1} \left( \frac{3 - 1/3}{1 + 3(1/3)} \right)$
$E = \pi + \tan ^{-1} \left( \frac{3/2}{2} \right) + \tan ^{-1} \left( \frac{8/3}{2} \right)$
$E = \pi + \tan ^{-1} \frac{3}{4} + \tan ^{-1} \frac{4}{3}$
કારણ કે $\tan ^{-1} \frac{4}{3} = \cot ^{-1} \frac{3}{4}$,તેથી:
$E = \pi + (\tan ^{-1} \frac{3}{4} + \cot ^{-1} \frac{3}{4})$
$\tan ^{-1} x + \cot ^{-1} x = \frac{\pi}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \pi + \frac{\pi}{2} = \frac{3 \pi}{2}$
77
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $\cos^{-1} \left( \frac{x}{2} \right) + \cos^{-1} \left( \frac{y}{3} \right) = \theta$ હોય,તો $9 x^{2} - 12 x y \cos \theta + 4 y^{2} =$ શું થાય?
A
$36 \sin^{2} \theta$
B
$37 \sin^{2} \theta$
C
$39 \sin^{2} \theta$
D
$36 \cos^{2} \theta$

Solution

(A) આપેલ છે: $\cos^{-1} \left( \frac{x}{2} \right) + \cos^{-1} \left( \frac{y}{3} \right) = \theta$
નિત્યસમ $\cos^{-1} A + \cos^{-1} B = \cos^{-1} \left( AB - \sqrt{1-A^2} \sqrt{1-B^2} \right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos^{-1} \left\{ \left( \frac{x}{2} \right) \left( \frac{y}{3} \right) - \sqrt{1 - \frac{x^{2}}{4}} \sqrt{1 - \frac{y^{2}}{9}} \right\} = \theta$
$\Rightarrow \frac{xy}{6} - \sqrt{\frac{4-x^2}{4}} \sqrt{\frac{9-y^2}{9}} = \cos \theta$
$\Rightarrow \frac{xy}{6} - \frac{\sqrt{4-x^2} \sqrt{9-y^2}}{6} = \cos \theta$
$\Rightarrow xy - \sqrt{4-x^2} \sqrt{9-y^2} = 6 \cos \theta$
$\Rightarrow xy - 6 \cos \theta = \sqrt{4-x^2} \sqrt{9-y^2}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(xy - 6 \cos \theta)^2 = (4-x^2)(9-y^2)$
$x^2 y^2 - 12xy \cos \theta + 36 \cos^2 \theta = 36 - 4y^2 - 9x^2 + x^2 y^2$
બંને બાજુથી $x^2 y^2$ દૂર કરતા:
$-12xy \cos \theta + 36 \cos^2 \theta = 36 - 9x^2 - 4y^2$
પદોને ગોઠવતા:
$9x^2 + 4y^2 - 12xy \cos \theta = 36 - 36 \cos^2 \theta$
$9x^2 + 4y^2 - 12xy \cos \theta = 36(1 - \cos^2 \theta)$
$9x^2 + 4y^2 - 12xy \cos \theta = 36 \sin^2 \theta$
78
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
જો $\operatorname{Tan}^{-1} \frac{1}{3}+\operatorname{Tan}^{-1} \frac{1}{7}+\operatorname{Tan}^{-1} \frac{1}{13}+\ldots+\operatorname{Tan}^{-1} \frac{1}{n^2+n+1}=\operatorname{Tan}^{-1} \theta$ હોય,તો $\theta=$
A
$\frac{n}{n+2}$
B
$\frac{n}{n+1}$
C
$\frac{n+1}{n+2}$
D
$\frac{n-1}{n+2}$

Solution

(A) શ્રેણીનું સામાન્ય પદ $T_k = \operatorname{Tan}^{-1} \frac{1}{k^2+k+1}$ છે.
આપણે દલીલને $\frac{1}{1+k(k+1)}$ તરીકે ફરીથી લખી શકીએ છીએ.
નિત્યસમ $\operatorname{Tan}^{-1} x - \operatorname{Tan}^{-1} y = \operatorname{Tan}^{-1} \frac{x-y}{1+xy}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$T_k = \operatorname{Tan}^{-1} (k+1) - \operatorname{Tan}^{-1} k$.
$k=1$ થી $n$ સુધી સરવાળો કરતા:
$S_n = \sum_{k=1}^{n} (\operatorname{Tan}^{-1} (k+1) - \operatorname{Tan}^{-1} k) = \operatorname{Tan}^{-1} (n+1) - \operatorname{Tan}^{-1} (1)$.
$\operatorname{Tan}^{-1} x - \operatorname{Tan}^{-1} y = \operatorname{Tan}^{-1} \frac{x-y}{1+xy}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$S_n = \operatorname{Tan}^{-1} \frac{(n+1)-1}{1+(n+1)(1)} = \operatorname{Tan}^{-1} \frac{n}{n+2}$.
આમ,$\theta = \frac{n}{n+2}$.
79
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
આપેલ છે કે $a, b$ અને $c$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $b^2 = 4ac$ અને $a > 0$. વિધેય $f: D \rightarrow R$ જે $f(x) = \log \{ax^3 + (a+b)x^2 + (b+c)x + c\}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તેનો મહત્તમ શક્ય ગણ $D \subseteq R$ શોધો.
A
$R - \{-\frac{b}{2a}\}$
B
$R - (\{-\frac{b}{2a}\} \cup (-\infty, -1))$
C
$R - (\{-\frac{b}{2a}\} \cup \{x : x \geq 1\})$
D
$R - (\{-\frac{b}{2a}\} \cup (-\infty, -1])$

Solution

(D) વિધેય $f(x) = \log \{ax^3 + (a+b)x^2 + (b+c)x + c\}$ છે.
લોગેરિધમની અંદરની પદાવલિના અવયવ પાડતા:
$ax^3 + ax^2 + bx^2 + bx + cx + c = (ax^2 + bx + c)(x+1)$.
$b^2 = 4ac$ હોવાથી,દ્વિઘાત પદાવલિ $ax^2 + bx + c = a(x + \frac{b}{2a})^2$ થાય.
તેથી,$f(x) = \log \{a(x + \frac{b}{2a})^2(x+1)\}$.
$f(x)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,લોગેરિધમનો આર્ગ્યુમેન્ટ ધન હોવો જોઈએ:
$a(x + \frac{b}{2a})^2(x+1) > 0$.
$a > 0$ હોવાથી,$a(x + \frac{b}{2a})^2 \geq 0$ છે. તે $x = -\frac{b}{2a}$ માટે $0$ થાય છે.
તેથી,$x+1 > 0$ અને $x \neq -\frac{b}{2a}$ હોવું જોઈએ.
આમ,$x > -1$ અને $x \neq -\frac{b}{2a}$.
પ્રદેશ $D = (-1, \infty) - \{-\frac{b}{2a}\}$ છે.
જે $R - (\{-\frac{b}{2a}\} \cup (-\infty, -1])$ ને સમાન છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
80
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
વિધેય $f(x) = \sqrt{\frac{4-x^2}{[x]+2}}$ નો પ્રદેશ શોધો,જ્યાં $[x]$ એ $x$ થી મોટો ન હોય તેવો મહત્તમ પૂર્ણાંક દર્શાવે છે.
A
$(-\infty, -2) \cup [-1, 2]$
B
$(-\infty, -2) \cup (-1, 2)$
C
$(-\infty, -2) \cup [-1, 2)$
D
$(-\infty, -1) \cup (1, 2)$

Solution

(A) વિધેય $f(x) = \sqrt{\frac{4-x^2}{[x]+2}}$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$\frac{4-x^2}{[x]+2} \geq 0$ અને $[x]+2 \neq 0$ હોવું જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે $\frac{x^2-4}{[x]+2} \leq 0$ અને $[x] \neq -2$.
કિસ્સો $1$: $x^2-4 \geq 0$ અને $[x]+2 < 0$.
$x^2 \geq 4 \Rightarrow x \in (-\infty, -2] \cup [2, \infty)$.
$[x] < -2 \Rightarrow x < -2$.
છેદગણ: $x \in (-\infty, -2)$.
કિસ્સો $2$: $x^2-4 \leq 0$ અને $[x]+2 > 0$.
$x^2 \leq 4 \Rightarrow x \in [-2, 2]$.
$[x] > -2 \Rightarrow x \geq -1$.
છેદગણ: $x \in [-1, 2]$.
બંને કિસ્સાઓને જોડતા,પ્રદેશ $(-\infty, -2) \cup [-1, 2]$ મળે છે.
81
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતોનો ગણ જેના માટે વાસ્તવિક વિધેય $f(x) = \left(1 + \frac{1}{x}\right)^x$ વ્યાખ્યાયિત છે,તે છે
A
$(0, \infty)$
B
$R - \{0\}$
C
$(-\infty, -1) \cup (0, \infty)$
D
$R - \{0, -1\}$

Solution

(C) વિધેય $f(x) = \left(1 + \frac{1}{x}\right)^x$ વાસ્તવિક વિધેય તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય તે માટે,આધાર $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે ધન હોવો જોઈએ.
આપણે $1 + \frac{1}{x} > 0$ ની જરૂર છે.
આ $\frac{x + 1}{x} > 0$ માં સરળ બને છે.
ક્રિટીકલ પોઈન્ટ્સ $x = -1$ અને $x = 0$ માટે સાઈન સ્કીમ (વેવી કર્વ મેથડ) નો ઉપયોગ કરતા:
$x < -1$ માટે,$\frac{x+1}{x} > 0$ છે.
$-1 < x < 0$ માટે,$\frac{x+1}{x} < 0$ છે.
$x > 0$ માટે,$\frac{x+1}{x} > 0$ છે.
આમ,પ્રદેશ $x \in (-\infty, -1) \cup (0, \infty)$ છે.
82
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $f(x) = \sqrt{2x - 1} + 5 \cos^{-1}\left(\frac{2x - 1}{3}\right)$ હોય,તો વિધેય $f(x)$ નો પ્રદેશ શોધો.
A
$\left[-1, \frac{1}{2}\right]$
B
$\left[\frac{1}{2}, 2\right]$
C
$[-1, 2]$
D
$\left[\frac{1}{2}, \infty\right)$

Solution

(B) વિધેય $f(x) = \sqrt{2x - 1} + 5 \cos^{-1}\left(\frac{2x - 1}{3}\right)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,બંને પદો વ્યાખ્યાયિત હોવા જોઈએ.
$\sqrt{2x - 1}$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$2x - 1 \geq 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે $x \geq \frac{1}{2}$.
$\cos^{-1}\left(\frac{2x - 1}{3}\right)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,તેની કિંમત $-1 \leq \frac{2x - 1}{3} \leq 1$ હોવી જોઈએ.
$3$ વડે ગુણતા,$-3 \leq 2x - 1 \leq 3$ મળે.
$1$ ઉમેરતા,$-2 \leq 2x \leq 4$ મળે.
$2$ વડે ભાગતા,$-1 \leq x \leq 2$ મળે.
પ્રદેશ એ $x \geq \frac{1}{2}$ અને $-1 \leq x \leq 2$ નો છેદગણ છે.
તેથી,પ્રદેશ $\left[\frac{1}{2}, 2\right]$ છે.
83
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $f: R \rightarrow R$ એ $x \in R$ માટે $f(x)=[2x]-2[x]$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $f$ નો વિસ્તાર શું છે? (અહીં $[x]$ એ $x$ થી વધતો ન હોય તેવો મહત્તમ પૂર્ણાંક દર્શાવે છે)
A
$Z$,તમામ પૂર્ણાંકોનો ગણ
B
$N$,તમામ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ
C
$R$,તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ
D
$\{0, 1\}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા $x$ ને $x = [x] + \{x\}$ તરીકે લખી શકાય છે,જ્યાં $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક ભાગ છે અને $\{x\}$ એ અપૂર્ણાંક ભાગ છે,જેમાં $0 \leq \{x\} < 1$ છે.
$2$ વડે ગુણતા,આપણને $2x = 2[x] + 2\{x\}$ મળે છે.
બંને બાજુ મહત્તમ પૂર્ણાંક લેતા,$[2x] = [2[x] + 2\{x\}] = 2[x] + [2\{x\}]$ મળે.
હવે,વિધેય $f(x) = [2x] - 2[x] = (2[x] + [2\{x\}]) - 2[x] = [2\{x\}]$ છે.
કારણ કે $0 \leq \{x\} < 1$,તેથી $0 \leq 2\{x\} < 2$ થાય.
તેથી,$\{x\}$ ના અંતરાલના આધારે $[2\{x\}]$ ની કિંમતો નીચે મુજબ મળે:
જો $0 \leq \{x\} < \frac{1}{2}$,તો $0 \leq 2\{x\} < 1$,તેથી $[2\{x\}] = 0$.
જો $\frac{1}{2} \leq \{x\} < 1$,તો $1 \leq 2\{x\} < 2$,તેથી $[2\{x\}] = 1$.
આમ,$f$ નો વિસ્તાર $\{0, 1\}$ છે.
84
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
જો $f: R \rightarrow [-1, 1]$ અને $g: R \rightarrow A$ બે વ્યાપ્ત વિધેયો હોય અને $\sin \left(g(x) - \frac{\pi}{3}\right) = \frac{f(x)}{2} \sqrt{4 - f^2(x)}$ હોય,તો $A =$
A
$\left[0, \frac{2 \pi}{3}\right]$
B
$[-1, 1]$
C
$\left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right)$
D
$(0, \pi)$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = y$. કારણ કે $f: R \rightarrow [-1, 1]$ વ્યાપ્ત છે,$y$ એ $[-1, 1]$ માંની તમામ કિંમતો ધારણ કરે છે.
આપેલ છે કે $\sin \left(g(x) - \frac{\pi}{3}\right) = \frac{y}{2} \sqrt{4 - y^2}$.
ધારો કે $y = 2 \sin \theta$. કારણ કે $y \in [-1, 1]$,$\sin \theta \in \left[-\frac{1}{2}, \frac{1}{2}\right]$,તેથી $\theta \in \left[-\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{6}\right]$.
તેથી $\frac{y}{2} \sqrt{4 - y^2} = \sin \theta \sqrt{4 - 4 \sin^2 \theta} = \sin \theta \sqrt{4 \cos^2 \theta} = 2 \sin \theta \cos \theta = \sin(2 \theta)$.
આમ,$\sin \left(g(x) - \frac{\pi}{3}\right) = \sin(2 \theta)$.
કારણ કે $\theta \in \left[-\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{6}\right]$,$2 \theta \in \left[-\frac{\pi}{3}, \frac{\pi}{3}\right]$.
તેથી,$g(x) - \frac{\pi}{3} = 2 \theta \in \left[-\frac{\pi}{3}, \frac{\pi}{3}\right]$.
$g(x) \in \left[-\frac{\pi}{3} + \frac{\pi}{3}, \frac{\pi}{3} + \frac{\pi}{3}\right] = \left[0, \frac{2 \pi}{3}\right]$.
$g$ વ્યાપ્ત હોવાથી,સહપ્રદેશ $A = \left[0, \frac{2 \pi}{3}\right]$ છે.
85
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $f: R \rightarrow A$ એ $f(x) = \frac{1}{x^2+2x+2}$,$\forall x \in R$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય અને તે વ્યાપ્ત (surjective) હોય,તો $A =$
A
$[1, \infty)$
B
$(1, \infty)$
C
$[0, 1]$
D
$(0, 1]$

Solution

(D) આપેલ વિધેય $f(x) = \frac{1}{x^2+2x+2}$ છે.
પ્રથમ,છેદનું વિશ્લેષણ કરો: $x^2+2x+2 = (x+1)^2+1$.
દરેક $x \in R$ માટે $(x+1)^2 \ge 0$ હોવાથી,$(x+1)^2+1 \ge 1$ થાય.
આમ,છેદનો વિસ્તાર $[1, \infty)$ છે.
વ્યસ્ત લેતા,આપણને $0 < \frac{1}{(x+1)^2+1} \le 1$ મળે છે.
તેથી,વિધેય વ્યાપ્ત હોવા માટે,સહપ્રદેશ $A$ એ વિસ્તાર $(0, 1]$ જેટલો હોવો જોઈએ.
86
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $x$ વાસ્તવિક હોય,તો $\frac{x^2+2x+1}{x^2+2x+7}$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$[0,1)$
B
$(-\infty, 0) \cup (1, \infty)$
C
$(0,1)$
D
$R$

Solution

(A) ધારો કે $y = \frac{x^2+2x+1}{x^2+2x+7}$.
$y(x^2+2x+7) = x^2+2x+1$
$yx^2 + 2yx + 7y = x^2 + 2x + 1$
$(y-1)x^2 + 2(y-1)x + (7y-1) = 0$.
જો $y=1$ હોય,તો $0x^2 + 0x + 6 = 0$ થાય,જે અશક્ય છે. તેથી,$y \neq 1$.
$x$ વાસ્તવિક હોવા માટે,વિવેચક $D \geq 0$ હોવો જોઈએ:
$D = [2(y-1)]^2 - 4(y-1)(7y-1) \geq 0$
$4(y-1)^2 - 4(y-1)(7y-1) \geq 0$
$(y-1)[(y-1) - (7y-1)] \geq 0$
$(y-1)(-6y) \geq 0$
$6y(y-1) \leq 0$
આથી $y \in [0, 1]$ મળે.
$y \neq 1$ હોવાથી,વિસ્તાર $[0, 1)$ છે.
87
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
નીચેનાને જોડો:
List-$I$List-$II$
$A$. $\frac{x}{e^x-1} + \frac{x}{2} + 4; x \neq 0$$I$. અયુગ્મ કે યુગ્મ વિધેય નથી
$B$. $\tan^{-1}(\log|x+\sqrt{x^2+1}|), x > 0$$II$. યુગ્મ વિધેય છે
$C$. $3 < x < 5$ માટે,$|x-2|+|x-3|+|x-5|$$III$. અયુગ્મ વિધેય છે
$D$. $\sin 2x + \sin^2 x + \cos 3x, \forall x \in \mathbb{R}$$IV$. તદેવ વિધેય છે
$V$. અચળ વિધેય છે
A
$A-III, B-II, C-V, D-IV$
B
$A-III, B-I, C-IV, D-II$
C
$A-II, B-III, C-IV, D-I$
D
$A-II, B-I, C-V, D-III$

Solution

(C) પગલું $1$: $A$ નું વિશ્લેષણ કરો. ધારો કે $f(x) = \frac{x}{e^x-1} + \frac{x}{2} + 4$. $f(-x)$ તપાસો,જે $f(x)$ મળે છે,તેથી $A$ એ યુગ્મ વિધેય છે $(II)$.
પગલું $2$: $B$ નું વિશ્લેષણ કરો. $x > 0$ માટે,આ વિધેય અયુગ્મ કે યુગ્મ નથી $(I)$.
પગલું $3$: $C$ નું વિશ્લેષણ કરો. $3 < x < 5$ માટે,$|x-2| = x-2$,$|x-3| = x-3$,$|x-5| = 5-x$. તેથી $f(x) = x$,જે તદેવ વિધેય છે $(IV)$.
પગલું $4$: $D$ નું વિશ્લેષણ કરો. આ વિધેય અયુગ્મ કે યુગ્મ નથી $(I)$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
88
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $g(x)=x^2+x-2$ અને $\frac{1}{2}(g \circ f)(x)=2 x^2-5 x+2$ હોય,તો આવું એક વિધેય $f(x)=$
A
$2 x-3$
B
$2 x+3$
C
$2+2 x$
D
$2 x^2-3 x-1$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$g(x)=x^2+x-2$ અને $\frac{1}{2}(g \circ f)(x)=2 x^2-5 x+2$.
$2$ વડે ગુણતા,આપણને $g(f(x))=4 x^2-10 x+4$ મળે છે.
$f(x)$ ને $g(x)$ માં મૂકતા,$(f(x))^2+(f(x))-2=4 x^2-10 x+4$ મળે.
ધારો કે $f(x)$ એ સુરેખ બહુપદી $f(x)=ax+b$ છે,તો $(ax+b)^2+(ax+b)-2=4 x^2-10 x+4$.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $a^2 x^2+(2ab+a)x+(b^2+b-2)=4 x^2-10 x+4$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$1) a^2=4 \Rightarrow a=2$ અથવા $a=-2$.
$2) 2ab+a=-10$.
$3) b^2+b-2=4 \Rightarrow b^2+b-6=0 \Rightarrow (b+3)(b-2)=0 \Rightarrow b=-3$ અથવા $b=2$.
જો $a=2$ હોય,તો $2(2)b+2=-10 \Rightarrow 4b=-12 \Rightarrow b=-3$. આમ $f(x)=2x-3$.
જો $a=-2$ હોય,તો $2(-2)b-2=-10 \Rightarrow -4b=-8 \Rightarrow b=2$. આમ $f(x)=-2x+2$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$f(x)=2x-3$ એ સાચો વિકલ્પ છે.
89
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $f:[0,3] \rightarrow [0,3]$ એ $f(x) = \begin{cases} 1+x, & 0 \leq x \leq 2 \\ 3-x, & 2 < x \leq 3 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $f(f(x))$ એ:
A
$x=1$ આગળ સતત છે
B
$x=2$ આગળ સતત છે
C
$x=1$ અને $x=2$ આગળ અસતત છે
D
$[0,3]$ પર સતત છે

Solution

(C) ધારો કે $g(x) = f(f(x))$.
આપેલ છે કે $f(x) = \begin{cases} 1+x, & 0 \leq x \leq 2 \\ 3-x, & 2 < x \leq 3 \end{cases}$.
$0 \leq x \leq 2$ માટે,$f(x) = 1+x$. કારણ કે $0 \leq x \leq 2$,તેથી $1 \leq 1+x \leq 3$.
જો $1 \leq 1+x \leq 2$ (એટલે કે $0 \leq x \leq 1$),તો $f(f(x)) = f(1+x) = 1+(1+x) = 2+x$.
જો $2 < 1+x \leq 3$ (એટલે કે $1 < x \leq 2$),તો $f(f(x)) = f(1+x) = 3-(1+x) = 2-x$.
$2 < x \leq 3$ માટે,$f(x) = 3-x$. કારણ કે $2 < x \leq 3$,તેથી $0 \leq 3-x < 1$.
આમ,$f(f(x)) = f(3-x) = 1+(3-x) = 4-x$.
તેથી,$g(x) = \begin{cases} 2+x, & 0 \leq x \leq 1 \\ 2-x, & 1 < x \leq 2 \\ 4-x, & 2 < x \leq 3 \end{cases}$.
$x=1$ આગળ સાતત્ય તપાસતા:
$LHL = \lim_{x \to 1^-} (2+x) = 3$,$RHL = \lim_{x \to 1^+} (2-x) = 1$. $LHL \neq RHL$ હોવાથી,તે $x=1$ આગળ અસતત છે.
$x=2$ આગળ સાતત્ય તપાસતા:
$LHL = \lim_{x \to 2^-} (2-x) = 0$,$RHL = \lim_{x \to 2^+} (4-x) = 2$. $LHL \neq RHL$ હોવાથી,તે $x=2$ આગળ અસતત છે.
તેથી,$f(f(x))$ એ $x=1$ અને $x=2$ આગળ અસતત છે.
90
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $f: A \rightarrow B$ અને $g: B \rightarrow C$ બે વિધેયો એવા હોય કે જેથી $g \circ f: A \rightarrow C$ એક બાયજેક્શન (એક-એક અને વ્યાપ્ત) હોય,તો નીચેનામાંથી કયું હંમેશા સાચું છે?
A
$f$ અને $g$ બંને બાયજેક્શન છે
B
$f$ એક-એક વિધેય છે અને $g$ વ્યાપ્ત વિધેય છે
C
$f$ વ્યાપ્ત વિધેય છે અને $g$ એક-એક વિધેય છે
D
$f$ બાયજેક્શન છે પણ $g$ બાયજેક્શન નથી

Solution

(B) આપેલ છે: $f: A \rightarrow B$ અને $g: B \rightarrow C$.
વળી,$g \circ f: A \rightarrow C$ એક બાયજેક્શન છે.
પ્રથમ,આપણે સાબિત કરીએ કે $f$ એક-એક વિધેય છે:
ધારો કે $x_1, x_2 \in A$ માટે $f(x_1) = f(x_2)$.
તો $g(f(x_1)) = g(f(x_2))$,જેનો અર્થ થાય છે કે $(g \circ f)(x_1) = (g \circ f)(x_2)$.
કારણ કે $g \circ f$ બાયજેક્શન છે,તે એક-એક છે,તેથી $x_1 = x_2$.
આમ,$f$ એક-એક વિધેય છે.
હવે,આપણે સાબિત કરીએ કે $g$ વ્યાપ્ત વિધેય છે:
ધારો કે $z \in C$. કારણ કે $g \circ f: A \rightarrow C$ બાયજેક્શન છે,તે વ્યાપ્ત છે.
તેથી,એવો $x \in A$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી $(g \circ f)(x) = z$.
આનો અર્થ એ છે કે $g(f(x)) = z$.
કારણ કે $f(x) \in B$,ધારો કે $y = f(x)$. તો કોઈ $y \in B$ માટે $g(y) = z$.
આમ,$g$ વ્યાપ્ત વિધેય છે.
તેથી,$f$ એક-એક વિધેય છે અને $g$ વ્યાપ્ત વિધેય છે.
91
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $f(x)$ એ એક બહુપદી વિધેય હોય જે $f(x) \cdot f\left(\frac{1}{x}\right)=f(x)+f\left(\frac{1}{x}\right)$ નું સમાધાન કરે છે અને $f(4)=257$ છે,તો $f(3)=$
A
$28$
B
$65$
C
$82$
D
$244$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = a_0 x^n + a_1 x^{n-1} + \ldots + a_n$.
આપેલ વિધેય સમીકરણ $f(x) \cdot f\left(\frac{1}{x}\right) = f(x) + f\left(\frac{1}{x}\right)$ છે.
આ સમીકરણ $f(x) = 1 \pm x^n$ દ્વારા સંતોષાય છે.
આપેલ છે કે $f(4) = 257$,તેથી $1 \pm 4^n = 257$.
આનો અર્થ એ છે કે $4^n = 256$,તેથી $n = 4$.
આમ,$f(x) = 1 + x^4$.
છેલ્લે,$f(3) = 1 + 3^4 = 1 + 81 = 82$.
92
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $f: R \rightarrow R$ એ તમામ $x \in R$ માટે $f(x)=x^3+f^{\prime}(1) x^2+f^{\prime \prime}(2) x-f^{\prime \prime \prime}(3)$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેય હોય,તો $x=0$ આગળ વક્ર $y=f(x)$ ને દોરેલ સ્પર્શક,અભિલંબ અને $X$-અક્ષ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
A
$90$
B
$180$
C
$45$
D
$130$

Solution

(C) આપેલ છે $f(x) = x^3 + ax^2 + bx + c$,જ્યાં $a = f^{\prime}(1)$,$b = f^{\prime \prime}(2)$,અને $c = -f^{\prime \prime \prime}(3)$.
પ્રથમ,વિકલન મેળવો: $f^{\prime}(x) = 3x^2 + 2ax + b$,$f^{\prime \prime}(x) = 6x + 2a$,$f^{\prime \prime \prime}(x) = 6$.
હવે,અચળાંકો માટે ઉકેલો:
$f^{\prime \prime \prime}(3) = 6$,તેથી $c = -6$.
$f^{\prime \prime}(2) = 6(2) + 2a = 12 + 2a$. કારણ કે $b = f^{\prime \prime}(2)$,તેથી $b = 12 + 2a$.
$f^{\prime}(1) = 3(1)^2 + 2a(1) + b = 3 + 2a + b$. કારણ કે $a = f^{\prime}(1)$,તેથી $a = 3 + 2a + b$.
$b = 12 + 2a$ ને $a$ ના સમીકરણમાં મૂકતા: $a = 3 + 2a + (12 + 2a) \Rightarrow a = 15 + 4a \Rightarrow -3a = 15 \Rightarrow a = -5$.
તેથી $b = 12 + 2(-5) = 2$.
આમ,$f(x) = x^3 - 5x^2 + 2x - 6$.
$x=0$ આગળ,$y = f(0) = -6$. બિંદુ $(0, -6)$ છે.
ઢાળ $m = f^{\prime}(0) = 3(0)^2 - 10(0) + 2 = 2$.
$(0, -6)$ આગળ સ્પર્શક $y - (-6) = 2(x - 0) \Rightarrow y = 2x - 6$. $X$-અંતઃખંડ $3$ છે.
$(0, -6)$ આગળ અભિલંબ $y - (-6) = -\frac{1}{2}(x - 0) \Rightarrow y = -\frac{1}{2}x - 6$. $X$-અંતઃખંડ $-12$ છે.
ત્રિકોણ બિંદુઓ $(0, -6)$,$(3, 0)$,અને $(-12, 0)$ દ્વારા બને છે.
પાયાની લંબાઈ $= 3 - (-12) = 15$. ઊંચાઈ $= |-6| = 6$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times 15 \times 6 = 45$ ચોરસ એકમ.
93
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $f : R \to R$ એવું હોય કે જેથી તમામ $x, y \in R$ માટે $f(x + y) = f(x) + f(y)$,$f(1) = 7$ અને $\sum_{r=1}^{n} f(r) = 14112$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$9$
B
$13$
C
$63$
D
$62$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x + y) = f(x) + f(y)$ તમામ $x, y \in R$ માટે,આ કોશીનું વિધેયાત્મક સમીકરણ છે,જે સૂચવે છે કે $f(x) = cx$ કોઈ અચળાંક $c$ માટે.
$f(1) = 7$ હોવાથી,આપણને $c(1) = 7$ મળે છે,તેથી $c = 7$.
આમ,$f(x) = 7x$.
હવે,આપણને $\sum_{r=1}^{n} f(r) = 14112$ આપેલ છે.
$f(r) = 7r$ મૂકતા,આપણને $\sum_{r=1}^{n} 7r = 14112$ મળે છે.
$7 \sum_{r=1}^{n} r = 14112$.
$7 \cdot \frac{n(n + 1)}{2} = 14112$.
$\frac{n(n + 1)}{2} = \frac{14112}{7} = 2016$.
$n(n + 1) = 4032$.
$63 \times 64 = 4032$ હોવાથી,$n = 63$ મળે છે.
94
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો વિધેય $f$ એ $f(x) = \begin{cases} \frac{1-\sqrt{2} \sin x}{\pi-4 x}, & x \neq \frac{\pi}{4} \\ k, & x = \frac{\pi}{4} \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય અને $x = \frac{\pi}{4}$ આગળ સતત હોય,તો $k = $
A
$\frac{1}{4}$
B
$1$
C
$-\frac{1}{4}$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ છે કે વિધેય $f(x)$ એ $x = \frac{\pi}{4}$ આગળ સતત છે,તેથી $f(\frac{\pi}{4}) = \lim_{x \to \frac{\pi}{4}} f(x)$ થવું જોઈએ.
અહીં $f(\frac{\pi}{4}) = k$ છે,તેથી આપણે લક્ષની કિંમત શોધીએ:
$k = \lim_{x \to \frac{\pi}{4}} \frac{1-\sqrt{2} \sin x}{\pi-4 x}$.
આ $\frac{0}{0}$ અનિશ્ચિત સ્વરૂપ છે. અંશ અને છેદનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીને $L$'$H$ôpital ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$k = \lim_{x \to \frac{\pi}{4}} \frac{\frac{d}{dx}(1-\sqrt{2} \sin x)}{\frac{d}{dx}(\pi-4 x)}$
$k = \lim_{x \to \frac{\pi}{4}} \frac{-\sqrt{2} \cos x}{-4}$
$x = \frac{\pi}{4}$ મુકતા:
$k = \frac{-\sqrt{2} \cos(\frac{\pi}{4})}{-4} = \frac{-\sqrt{2} \times \frac{1}{\sqrt{2}}}{-4} = \frac{-1}{-4} = \frac{1}{4}$.
95
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $a$ અને $b$ $(a > b)$ એ વિધેય $f(x) = \begin{cases} 3-2x^2, & \text{for } x \leq 0 \\ 2x+3, & \text{for } 0 < x \leq 1 \\ 2x^2-3x, & \text{for } 1 < x < 2 \\ 2x-3, & \text{for } 2 \leq x < 3 \\ |x|, & \text{for } x \geq 3 \end{cases}$ ના અસતત બિંદુઓ હોય,તો $3a-b = $
A
$3$
B
$7$
C
$5$
D
$1$

Solution

(C) અસતત બિંદુઓ શોધવા માટે,આપણે સંક્રમણ બિંદુઓ $x = 0, 1, 2, 3$ પર લક્ષ તપાસીએ.
$x = 0$ પર: $f(0) = 3-2(0)^2 = 3$. $\lim_{x \to 0^-} f(x) = 3$ અને $\lim_{x \to 0^+} f(x) = 2(0)+3 = 3$. સતત છે.
$x = 1$ પર: $\lim_{x \to 1^-} f(x) = 2(1)+3 = 5$. $\lim_{x \to 1^+} f(x) = 2(1)^2-3(1) = -1$. $5 \neq -1$ હોવાથી,$x = 1$ એ અસતત બિંદુ છે.
$x = 2$ પર: $\lim_{x \to 2^-} f(x) = 2(2)^2-3(2) = 8-6 = 2$. $\lim_{x \to 2^+} f(x) = 2(2)-3 = 1$. $2 \neq 1$ હોવાથી,$x = 2$ એ અસતત બિંદુ છે.
$x = 3$ પર: $\lim_{x \to 3^-} f(x) = 2(3)-3 = 3$. $\lim_{x \to 3^+} f(x) = |3| = 3$. સતત છે.
આમ,અસતત બિંદુઓ $a = 2$ અને $b = 1$ છે ($a > b$ આપેલ છે).
તેથી,$3a - b = 3(2) - 1 = 6 - 1 = 5$.
96
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2018
જો $[x]$ એ $x$ થી વધતી ન હોય તેવી મહત્તમ પૂર્ણાંક સંખ્યા દર્શાવતું હોય,તો $f(x) = \begin{cases} [x], & \text{જો } x < 2 \\ [x]-1, & \text{જો } x \geq 2 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેય કયા અંતરાલમાં સતત છે?
A
$[1,2) \cup (2,3)$
B
$[1,3)$
C
$(1,3)$
D
$R$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = \begin{cases} [x], & \text{જો } x < 2 \\ [x]-1, & \text{જો } x \geq 2 \end{cases}$ છે.
પ્રથમ,$x = 2$ આગળ સાતત્ય ચકાસીએ:
$f(2) = [2] - 1 = 2 - 1 = 1$.
$x = 2$ આગળ ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$:
$\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{h \to 0} [2-h] = 1$.
$x = 2$ આગળ જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$:
$\lim_{x \to 2^+} f(x) = \lim_{h \to 0} ([2+h] - 1) = 2 - 1 = 1$.
અહીં $LHL = RHL = f(2)$ હોવાથી,વિધેય $x = 2$ આગળ સતત છે.
$x \in [1, 2)$ માટે,$f(x) = [x]$. મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય $[x]$ એ કોઈપણ અંતરાલ $[n, n+1)$ પર સતત હોય છે જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$. તેથી,$f(x)$ એ $[1, 2)$ પર સતત છે.
$x \in [2, 3)$ માટે,$f(x) = [x] - 1$. તેવી જ રીતે,આ $[2, 3)$ પર સતત છે.
વિધેય $x = 2$ આગળ પણ સતત હોવાથી,$f(x)$ એ $[1, 3)$ અંતરાલમાં સતત છે.
97
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો વિધેય $f$ જે $f(x) = \begin{cases} \cos x, & \text{જો } x \leq 0 \\ 3x + \alpha, & \text{જો } 0 < x < 2 \\ \beta x + 3, & \text{જો } 2 \leq x \leq 4 \\ 11, & \text{જો } x > 4 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,જ્યાં $\alpha$ અને $\beta$ વાસ્તવિક અચળાંકો છે,અને તે $R$ પર સતત છે,તો $\alpha^2 + \beta^2 =$
A
$3$
B
$9$
C
$5$
D
$1$

Solution

(C) વિધેય $f(x)$ એ $R$ પર સતત હોવાથી,તે $x=0$ અને $x=2$ આગળ પણ સતત હોવું જોઈએ.
$x=0$ આગળ,$\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^+} f(x) = f(0)$.
$\cos(0) = 3(0) + \alpha \implies 1 = \alpha$.
$x=2$ આગળ,$\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^+} f(x) = f(2)$.
$3(2) + \alpha = \beta(2) + 3$.
$\alpha = 1$ મૂકતા: $6 + 1 = 2\beta + 3 \implies 7 = 2\beta + 3 \implies 2\beta = 4 \implies \beta = 2$.
તેથી,$\alpha^2 + \beta^2 = (1)^2 + (2)^2 = 1 + 4 = 5$.
98
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
$f(x)= \begin{cases}(1+3x)^{\frac{4}{x}}, & \text{જો } x \neq 0 \\ a, & \text{જો } x=0 \end{cases}$
જો $f$ એ $x=0$ આગળ સતત હોય,તો $\log a=$
A
$4$
B
$12$
C
$e^{12}$
D
$e^4$

Solution

(B) $f(x)$ એ $x=0$ આગળ સતત હોવા માટે,$\lim_{x \to 0} f(x) = f(0)$ હોવું જરૂરી છે.
આપેલ છે કે $f(0) = a$.
હવે,લક્ષની ગણતરી કરીએ: $\lim_{x \to 0} (1+3x)^{\frac{4}{x}}$.
આ $1^{\infty}$ સ્વરૂપમાં છે,જેને $\lim_{x \to 0} (1+f(x))^{g(x)} = e^{\lim_{x \to 0} f(x)g(x)}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ઉકેલી શકાય છે.
અહીં,$f(x) = 3x$ અને $g(x) = \frac{4}{x}$ છે.
તેથી,$\lim_{x \to 0} (1+3x)^{\frac{4}{x}} = e^{\lim_{x \to 0} (3x \cdot \frac{4}{x})} = e^{\lim_{x \to 0} 12} = e^{12}$.
વિધેય સતત હોવાથી,$a = e^{12}$ થાય.
તેથી,$\log a = \log(e^{12}) = 12 \log e = 12$ (પ્રાકૃતિક લઘુગણક ધારતા).
99
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2018
જો વિધેય $f: R \rightarrow R$ જે $f(x) = \begin{cases} \frac{\sin(a + 1)x + \sin x}{x}, & x < 0 \\ b, & x = 0 \\ \frac{\sqrt{x + x^2} - \sqrt{x}}{x^{3/2}}, & x > 0 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય અને તે $R$ પર સતત હોય,તો $a + b =$
A
$-1$
B
$2$
C
$1$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ છે: $f(x) = \begin{cases} \frac{\sin(a + 1)x + \sin x}{x}, & x < 0 \\ b, & x = 0 \\ \frac{\sqrt{x + x^2} - \sqrt{x}}{x^{3/2}}, & x > 0 \end{cases}$
કારણ કે $f(x)$ એ $R$ પર સતત છે,તેથી તે $x = 0$ આગળ પણ સતત હશે.
તેથી,$\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^+} f(x) = f(0) = b$.
ડાબી બાજુની લક્ષ $(LHL)$ માટે:
$\lim_{x \to 0^-} \frac{\sin(a + 1)x + \sin x}{x} = \lim_{x \to 0^-} \left( \frac{\sin(a + 1)x}{x} + \frac{\sin x}{x} \right) = (a + 1) + 1 = a + 2$.
તેથી,$a + 2 = b$ . . . $(i)$.
જમણી બાજુની લક્ષ $(RHL)$ માટે:
$\lim_{x \to 0^+} \frac{\sqrt{x + x^2} - \sqrt{x}}{x^{3/2}} = \lim_{x \to 0^+} \frac{\sqrt{x}(\sqrt{1 + x} - 1)}{x \cdot \sqrt{x}} = \lim_{x \to 0^+} \frac{\sqrt{1 + x} - 1}{x}$.
અંશ અને છેદને અનુબદ્ધ કરણી વડે ગુણતા:
$\lim_{x \to 0^+} \frac{(\sqrt{1 + x} - 1)(\sqrt{1 + x} + 1)}{x(\sqrt{1 + x} + 1)} = \lim_{x \to 0^+} \frac{1 + x - 1}{x(\sqrt{1 + x} + 1)} = \lim_{x \to 0^+} \frac{1}{\sqrt{1 + x} + 1} = \frac{1}{2}$.
આમ,$b = \frac{1}{2}$.
સમીકરણ $(i)$ માં $b$ ની કિંમત મૂકતા: $a + 2 = \frac{1}{2} \Rightarrow a = \frac{1}{2} - 2 = -\frac{3}{2}$.
અંતે,$a + b = -\frac{3}{2} + \frac{1}{2} = -\frac{2}{2} = -1$.
100
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2018
જો $f: R \rightarrow R$ એક વિકલનીય વિધેય છે કે જેથી તમામ $x, y \in R$ માટે $f(x+y)=f(x) \cdot f(y)$ થાય અને જો $f^{\prime}(4)=24$ અને $f^{\prime}(0)=3$ હોય,તો $f(4)=$
A
$72$
B
$5$
C
$11$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ વિધેય સમીકરણ $f(x+y)=f(x) \cdot f(y)$ છે.
$x=4$ અને $y=0$ લેતા,આપણને $f(4+0)=f(4) \cdot f(0)$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $f(4)=f(4) \cdot f(0)$. કારણ કે $f(x)$ વિકલનીય છે,$f(x)$ શૂન્ય નથી,તેથી $f(0)=1$.
વિકલનની વ્યાખ્યા મુજબ,$f^{\prime}(x) = \lim_{h \rightarrow 0} \frac{f(x+h)-f(x)}{h}$.
$f(x+h)=f(x) \cdot f(h)$ મૂકતા,આપણને $f^{\prime}(x) = \lim_{h \rightarrow 0} \frac{f(x)f(h)-f(x)}{h} = f(x) \lim_{h \rightarrow 0} \frac{f(h)-1}{h}$ મળે છે.
$f(0)=1$ હોવાથી,આ $f^{\prime}(x) = f(x) \lim_{h \rightarrow 0} \frac{f(h)-f(0)}{h} = f(x) \cdot f^{\prime}(0)$ બને છે.
આપેલ છે કે $f^{\prime}(4)=24$ અને $f^{\prime}(0)=3$,તેથી $f^{\prime}(4) = f(4) \cdot f^{\prime}(0)$ માં કિંમતો મૂકતા:
$24 = f(4) \cdot 3$.
તેથી,$f(4) = \frac{24}{3} = 8$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AP EAMCET style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live AP EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in AP EAMCET 2018?

There are 497 Mathematics questions from the AP EAMCET 2018 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AP EAMCET 2018 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AP EAMCET 2018 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AP EAMCET mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from AP EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AP EAMCET Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick AP EAMCET 2018 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.