TS EAMCET 2022 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

479 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ1100 of 479 questions

Page 1 of 6 · Gujarati

1
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $4x^3 + 12x^2 - 7x + 165 = 0$ ના બીજ હોય અને $\alpha + 5, \beta + 5, \gamma + 5$ એ સમીકરણ $ax^3 + bx^2 + cx + d = 0$ ના બીજ હોય,તો બીજા સમીકરણના બીજનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$27$
B
$0$
C
$-3$
D
$3\sqrt{5} + 4$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ $4x^3 + 12x^2 - 7x + 165 = 0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{12}{4} = -3$
$\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = -\frac{7}{4}$
$\alpha\beta\gamma = -\frac{165}{4}$
આપણે બીજા સમીકરણના બીજનો ગુણાકાર શોધવાનો છે,જે $(\alpha + 5)(\beta + 5)(\gamma + 5)$ છે.
આ પદાવલિનું વિસ્તરણ કરતા:
$(\alpha + 5)(\beta + 5)(\gamma + 5) = \alpha\beta\gamma + 5(\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha) + 25(\alpha + \beta + \gamma) + 125$
કિંમતો મૂકતા:
$= -\frac{165}{4} + 5(-\frac{7}{4}) + 25(-3) + 125$
$= -\frac{165}{4} - \frac{35}{4} - 75 + 125$
$= -\frac{200}{4} + 50$
$= -50 + 50 = 0$
2
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $p(x)$ એ વાસ્તવિક સહગુણકો ધરાવતી દ્વિઘાત બહુપદી છે. જો $p(x)=0$ ના બીજ માત્ર શુદ્ધ કાલ્પનિક હોય,તો $p(p(x))$ બહુપદીના શૂન્યો
A
માત્ર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે
B
માત્ર શુદ્ધ કાલ્પનિક સંખ્યાઓ છે
C
માત્ર સંમેય સંખ્યાઓ છે
D
માત્ર $a+ib$ સ્વરૂપની સંકર સંખ્યાઓ છે જ્યાં $a \neq 0$ અને $b \neq 0$
3
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $3x^3-26x^2+52x-24=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha, \beta, \gamma$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય તથા $\alpha < \beta < \gamma$ હોય,તો $3\alpha + 2\beta + \gamma =$
A
$\frac{68}{3}$
B
$\frac{56}{3}$
C
$12$
D
$24$

Solution

(C) ધારો કે બીજ $\alpha = \frac{a}{r}, \beta = a, \gamma = ar$ છે. તેઓ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોવાથી,બીજનો ગુણાકાર $\frac{a^3}{r} \cdot r = a^3 = \frac{24}{3} = 8$ થાય.
આમ,$a = 2$.
બીજનો સરવાળો $\frac{a}{r} + a + ar = \frac{26}{3}$ થાય.
$a = 2$ મૂકતા,$\frac{2}{r} + 2 + 2r = \frac{26}{3}$ મળે.
$2$ વડે ભાગતા,$\frac{1}{r} + 1 + r = \frac{13}{3}$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{1}{r} + r = \frac{10}{3}$ થાય.
$3r$ વડે ગુણતા,$3r^2 - 10r + 3 = 0$ મળે.
અવયવ પાડતા $(3r - 1)(r - 3) = 0$ મળે,તેથી $r = 3$ અથવા $r = \frac{1}{3}$.
$\alpha < \beta < \gamma$ હોવાથી,$r > 1$ હોવું જોઈએ,તેથી $r = 3$.
બીજ $\alpha = \frac{2}{3}, \beta = 2, \gamma = 6$ છે.
અંતે,$3\alpha + 2\beta + \gamma = 3(\frac{2}{3}) + 2(2) + 6 = 2 + 4 + 6 = 12$.
4
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-5x^2-2x+24=0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{\beta\gamma}{\alpha}+\frac{\gamma\alpha}{\beta}+\frac{\alpha\beta}{\gamma}=$
A
$244$
B
$\frac{-1}{6}$
C
$61$
D
$\frac{-61}{6}$

Solution

(D) આપેલ ત્રિઘાત સમીકરણ $x^3-5x^2-2x+24=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = 5$
$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = -2$
$\alpha\beta\gamma = -24$
આપણે પદાવલિની કિંમત શોધવાની છે:
$E = \frac{\beta\gamma}{\alpha}+\frac{\gamma\alpha}{\beta}+\frac{\alpha\beta}{\gamma}$
$E = \frac{(\beta\gamma)^2 + (\gamma\alpha)^2 + (\alpha\beta)^2}{\alpha\beta\gamma}$
નિત્યસમ $a^2+b^2+c^2 = (a+b+c)^2 - 2(ab+bc+ca)$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $a=\alpha\beta, b=\beta\gamma, c=\gamma\alpha$:
$E = \frac{(\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha)^2 - 2\alpha\beta\gamma(\beta+\gamma+\alpha)}{\alpha\beta\gamma}$
કિંમતો મૂકતા:
$E = \frac{(-2)^2 - 2(-24)(5)}{-24}$
$E = \frac{4 + 240}{-24} = \frac{244}{-24} = -\frac{61}{6}$
5
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
જો $\tan 15^{\circ}$ અને $\tan 30^{\circ}$ એ સમીકરણ $x^2+px+q=0$ ના બીજ હોય,તો $pq=$
A
$\frac{6\sqrt{3}+10}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{10-6\sqrt{3}}{3}$
C
$\frac{10+6\sqrt{3}}{3}$
D
$\frac{10-6\sqrt{3}}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\tan 15^{\circ}$ અને $\tan 30^{\circ}$ એ $x^2+px+q=0$ ના બીજ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$-p = \tan 15^{\circ} + \tan 30^{\circ}$ અને $q = \tan 15^{\circ} \tan 30^{\circ}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 15^{\circ} = \tan(45^{\circ}-30^{\circ}) = 2-\sqrt{3}$.
હવે,$q = (2-\sqrt{3}) \times \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{2\sqrt{3}-3}{3}$.
અને $-p = (2-\sqrt{3}) + \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{2\sqrt{3}-2}{\sqrt{3}}$.
તેથી,$p = \frac{2-2\sqrt{3}}{\sqrt{3}}$.
આમ,$pq = \frac{10-6\sqrt{3}}{3}$.
6
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $m$ અને $M$ એ સમીકરણ $6x^6-25x^5+31x^4-31x^2+25x-6=0$ ના અનુક્રમે સૌથી નાના અને સૌથી મોટા સંમેય બીજ હોય,તો $M-m=$
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $6x^6-25x^5+31x^4-31x^2+25x-6=0$ છે.
આ એક વ્યસ્ત સમીકરણ છે.
$x^3$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે $6(x^3 - \frac{1}{x^3}) - 25(x^2 + \frac{1}{x^2}) + 31(x - \frac{1}{x}) = 0$.
ધારો કે $t = x - \frac{1}{x}$. તો $x^2 + \frac{1}{x^2} = t^2 + 2$ અને $x^3 - \frac{1}{x^3} = t^3 + 3t$.
આ કિંમતો મૂકતા: $6(t^3 + 3t) - 25(t^2 + 2) + 31t = 0$.
$6t^3 - 25t^2 + 49t - 50 = 0$.
સમીકરણના અવયવો પાડતા $(x-1)(x+1)(2x-1)(x-2)(3x^2-5x+3)=0$ મળે છે.
સંમેય બીજ $\{-1, 1, \frac{1}{2}, 2\}$ છે.
સૌથી નાનું બીજ $m = -1$ અને સૌથી મોટું બીજ $M = 2$ છે.
તેથી,$M-m = 2 - (-1) = 3$.
7
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $(2-i)$ એ સમીકરણ $x^4-9x^3+31x^2-49x+30=0$ નું એક બીજ હોય અને $\alpha, \beta$ $(\alpha < \beta)$ તેના વાસ્તવિક બીજ હોય,તો $2\alpha-\beta=$
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(C) આપેલ દ્વિ-વર્ગ સમીકરણ $x^4-9x^3+31x^2-49x+30=0$ છે.
સહગુણકો વાસ્તવિક હોવાથી,સંકર બીજો અનુબદ્ધ જોડીમાં હોય છે. તેથી,જો $(2-i)$ એક બીજ હોય,તો $(2+i)$ પણ એક બીજ છે.
ધારો કે ચાર બીજ $\alpha, \beta, (2-i),$ અને $(2+i)$ છે.
બીજોનો સરવાળો $\alpha + \beta + (2-i) + (2+i) = 9$ થાય.
$\alpha + \beta + 4 = 9 \implies \alpha + \beta = 5$.
બીજોનો ગુણાકાર $\alpha \cdot \beta \cdot (2-i)(2+i) = 30$ થાય.
$(2-i)(2+i) = 5$ હોવાથી,$\alpha \cdot \beta \cdot 5 = 30 \implies \alpha \cdot \beta = 6$.
$\alpha + \beta = 5$ અને $\alpha \cdot \beta = 6$ ઉકેલતા,આપણને $\alpha = 2$ અને $\beta = 3$ મળે છે (કારણ કે $\alpha < \beta$).
તેથી,$2\alpha - \beta = 2(2) - 3 = 4 - 3 = 1$.
8
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-4x^2-9x+36=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha+\beta=0$ હોય,તો $\alpha^2+2\beta^2+3\gamma^2=$
A
$75$
B
$61$
C
$34$
D
$27$

Solution

(A) આપેલ ઘન સમીકરણ $x^3-4x^2-9x+36=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$1) \alpha+\beta+\gamma = 4$
$2) \alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = -9$
$3) \alpha\beta\gamma = -36$
આપેલ છે કે $\alpha+\beta=0$,તેથી $(1)$ પરથી $\gamma=4$ મળે.
$(2)$ માં $\gamma=4$ મૂકતા: $\alpha\beta + 4(\alpha+\beta) = -9$. $\alpha+\beta=0$ હોવાથી,$\alpha\beta = -9$ મળે.
$\alpha+\beta=0$ હોવાથી,$\beta=-\alpha$. તેથી $\alpha(-\alpha) = -9 \Rightarrow \alpha^2 = 9$.
આમ,$\alpha^2=9$ અને $\beta^2=9$.
હવે,$\alpha^2+2\beta^2+3\gamma^2 = 9 + 2(9) + 3(4^2) = 9 + 18 + 3(16) = 27 + 48 = 75$.
9
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $5x^3 - 3x^2 + 2x - 4 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\sum \alpha^2 \beta^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{4}{25}$
B
$\frac{-4}{25}$
C
$\frac{2}{5}$
D
$\frac{-4}{5}$

Solution

(D) આપેલ ત્રિઘાત સમીકરણ $5x^3 - 3x^2 + 2x - 4 = 0$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha + \beta + \gamma = \frac{3}{5}$
$\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{2}{5}$
$\alpha\beta\gamma = \frac{4}{5}$
આપણે $\sum \alpha^2 \beta^2 = \alpha^2\beta^2 + \beta^2\gamma^2 + \gamma^2\alpha^2$ શોધવાનું છે.
નિત્યસમ $(\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha)^2 = \sum \alpha^2\beta^2 + 2\alpha\beta\gamma(\alpha + \beta + \gamma)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(\frac{2}{5})^2 = \sum \alpha^2\beta^2 + 2(\frac{4}{5})(\frac{3}{5})$
$\frac{4}{25} = \sum \alpha^2\beta^2 + \frac{24}{25}$
$\sum \alpha^2\beta^2 = \frac{4}{25} - \frac{24}{25} = -\frac{20}{25} = -\frac{4}{5}$.
10
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+bx+c=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha^2+\beta^2=5$ તથા $\alpha^3+\beta^3=9$ હોય,તો $b+c=$
A
$-5$
B
$-1$
C
$1$
D
$5$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+bx+c=0$ છે,જ્યાં $\alpha$ અને $\beta$ બીજ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી,$\alpha+\beta = -b$ $(i)$ અને $\alpha\beta = c$ (ii).
આપણે જાણીએ છીએ કે $\alpha^2+\beta^2 = (\alpha+\beta)^2 - 2\alpha\beta$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $5 = (-b)^2 - 2c$,જે આપણને $2c = b^2-5$ અથવા $c = \frac{b^2-5}{2}$ આપે છે.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે $\alpha^3+\beta^3 = (\alpha+\beta)(\alpha^2+\beta^2 - \alpha\beta)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $9 = (-b)(5 - c)$.
$c = \frac{b^2-5}{2}$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $9 = -b(5 - \frac{b^2-5}{2})$.
$9 = -b(\frac{10-b^2+5}{2}) = -b(\frac{15-b^2}{2})$.
$18 = -15b + b^3$,જેનું સાદું રૂપ $b^3 - 15b - 18 = 0$ થાય છે.
બીજ માટે ચકાસણી કરતા,જો $b=-3$ લઈએ: $(-3)^3 - 15(-3) - 18 = -27 + 45 - 18 = 0$. તેથી,$b=-3$ એક બીજ છે.
ત્યારબાદ $c = \frac{(-3)^2-5}{2} = \frac{9-5}{2} = 2$.
આમ,$b+c = -3+2 = -1$.
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો છે.
11
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
ઘન સમીકરણ $x^3 + 3x^2 + kx + 12 = 0$ ના બે બીજ વાસ્તવિક અને અસમાન છે પરંતુ સમાન નિરપેક્ષ મૂલ્ય ધરાવે છે. $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$-4$
C
$6$
D
$-9$

Solution

(B) ધારો કે સમીકરણ $x^3 + 3x^2 + kx + 12 = 0$ ના બીજ $r, -r,$ અને $t$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ,બીજનો સરવાળો $r + (-r) + t = -3$ થાય,તેથી $t = -3$.
બીજનો ગુણાકાર $(r)(-r)(t) = -12$ થાય.
$t = -3$ મૂકતા,$(r)(-r)(-3) = -12$ મળે,જે $3r^2 = -12$ થાય છે.
જો સમીકરણ $x^3 + 3x^2 + kx - 12 = 0$ હોય,તો ગુણાકાર $12$ થાય.
તેથી $3r^2 = 12$ $\Rightarrow r^2 = 4$ $\Rightarrow r = 2, -2$.
બીજ $2, -2, -3$ છે.
બે-બે બીજના ગુણાકારનો સરવાળો $k = (2)(-2) + (-2)(-3) + (-3)(2) = -4 + 6 - 6 = -4$ મળે.
12
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $p = 1$ અને $q = -7$ હોય ત્યારે સમીકરણ $3p^2x^3 + px^2 + qx + 3 = 0$ ના અસંમેય બીજ $\alpha, \beta$ હોય,તો $|\alpha - \beta| = $
A
$\frac{3\sqrt{13}}{2}$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
C
$\frac{2\sqrt{13}}{3}$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $3p^2x^3 + px^2 + qx + 3 = 0$ છે. $p = 1$ અને $q = -7$ મૂકતા:
$3x^3 + x^2 - 7x + 3 = 0$.
$x = 1$ લેતા,$3(1)^3 + (1)^2 - 7(1) + 3 = 0$ મળે છે.
તેથી,$(x - 1)$ એક અવયવ છે. બહુપદીને $(x - 1)$ વડે ભાગતા:
$(x - 1)(3x^2 + 4x - 3) = 0$.
બીજ $x = 1$ અને $3x^2 + 4x - 3 = 0$ ના બીજ છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{-4 \pm \sqrt{16 - 4(3)(-3)}}{6} = \frac{-2 \pm \sqrt{13}}{3}$.
ધારો કે $\alpha = \frac{-2 + \sqrt{13}}{3}$ અને $\beta = \frac{-2 - \sqrt{13}}{3}$.
તેથી $|\alpha - \beta| = |\frac{2\sqrt{13}}{3}| = \frac{2\sqrt{13}}{3}$.
13
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો સમીકરણ $x^3-7px^2+5qx-6r=0$ ના બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય હોય,તો
A
$5p=\frac{6q}{7r}$
B
$5q=\frac{6r}{7p}$
C
$5r=\frac{6p}{7q}$
D
$pqr=35$

Solution

(B) ધારો કે સમીકરણના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે. આપેલ છે કે $\alpha+\beta=0$.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$\alpha+\beta+\gamma = 7p$
$\alpha+\beta=0$ હોવાથી,આપણને $\gamma=7p$ મળે છે.
વળી,$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = 5q$
$\alpha\beta + \gamma(\alpha+\beta) = 5q$
$\alpha\beta + \gamma(0) = 5q \implies \alpha\beta = 5q$.
અંતે,$\alpha\beta\gamma = 6r$.
$\alpha\beta$ અને $\gamma$ ની કિંમતો મૂકતા:
$(5q)(7p) = 6r$
$35pq = 6r \implies 5q = \frac{6r}{7p}$.
14
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
સંમેય સહગુણકો ધરાવતું ન્યૂનતમ ઘાતવાળું સમીકરણ જેના બીજ $\sqrt{3}+\sqrt{2} i$ અને $\sqrt{3}-\sqrt{2}$ હોય તે
A
$(x^4-2x^2+25)(x^4-10x^2+1)=0$
B
$(x^2-2\sqrt{3}x+5)(x^2-2\sqrt{3}x+1)=0$
C
$(x^4-2x^2+25)(x^4+10x^2+1)=0$
D
$(x^4-10x^2+1)(x^4+2x^2+25)=0$

Solution

(A) ધારો કે બીજ $\alpha_1 = \sqrt{3}+\sqrt{2}i$ અને $\alpha_2 = \sqrt{3}-\sqrt{2}$ છે.
સહગુણકો સંમેય હોવાથી,$\alpha_1$ ની અનુબદ્ધ સંખ્યા $\bar{\alpha_1} = \sqrt{3}-\sqrt{2}i$ પણ બીજ હોવું જોઈએ.
તેથી,$\alpha_1$ અને $\bar{\alpha_1}$ માટેનો દ્વિઘાત અવયવ $(x^2-2\sqrt{3}x+5)$ છે.
સહગુણકો સંમેય બનાવવા માટે,આપણે તેના અનુબદ્ધ અવયવ સાથે ગુણાકાર કરવો પડે,જે $(x^4-2x^2+25)=0$ આપે છે.
તે જ રીતે,$\alpha_2 = \sqrt{3}-\sqrt{2}$ માટે,ન્યૂનતમ બહુપદી $(x^4-10x^2+1)=0$ મળે છે.
આમ,સંયુક્ત સમીકરણ $(x^4-2x^2+25)(x^4-10x^2+1)=0$ છે.
15
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $5x^3 - 2x - 4 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3 = $
A
$\frac{12}{5}$
B
$\frac{18}{29}$
C
$4$
D
$-4$

Solution

(A) આપેલ ઘન સમીકરણ $5x^3 - 2x - 4 = 0$ છે.
$\alpha, \beta, \gamma$ એ બીજ હોવાથી,તેઓ સમીકરણનું સમાધાન કરશે:
$5\alpha^3 = 2\alpha + 4$,$5\beta^3 = 2\beta + 4$,$5\gamma^3 = 2\gamma + 4$
સરવાળો કરતા:
$5(\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3) = 2(\alpha + \beta + \gamma) + 12$
બીજ અને સહગુણકોના સંબંધ મુજબ,$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a} = 0$.
તેથી,$5(\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3) = 12$
$\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3 = \frac{12}{5}$
16
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $x^3-2x-25\lambda=0$ અને $3x^3-8x-\frac{175}{3}\lambda=0$ નું સામાન્ય બીજ છે,જ્યાં $\lambda > 0$. તો $\lambda=$
A
$\frac{3}{\sqrt{5}}$
B
$\frac{\sqrt{3}}{5\sqrt{5}}$
C
$\frac{3}{5\sqrt{5}}$
D
$\frac{3\sqrt{5}}{5}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$x^3-2x-25\lambda=0 \quad (1)$
$3x^3-8x-\frac{175}{3}\lambda=0 \quad (2)$
$\alpha$ સામાન્ય બીજ હોવાથી:
$25\lambda = \alpha^3-2\alpha \Rightarrow \lambda = \frac{\alpha^3-2\alpha}{25}$
$\frac{175}{3}\lambda = 3\alpha^3-8\alpha \Rightarrow \lambda = \frac{9\alpha^3-24\alpha}{175}$
બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$\frac{\alpha^3-2\alpha}{25} = \frac{9\alpha^3-24\alpha}{175}$
$7(\alpha^3-2\alpha) = 9\alpha^3-24\alpha$
$2\alpha^3-10\alpha = 0$
$2\alpha(\alpha^2-5) = 0$
$\lambda > 0$ હોવાથી,$\alpha = \sqrt{5}$ લેતા:
$\lambda = \frac{5\sqrt{5}-2\sqrt{5}}{25} = \frac{3\sqrt{5}}{25} = \frac{3}{5\sqrt{5}}$.
17
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો દ્વિઘાત સમીકરણો $x^2 - 7x + 3c = 0$ અને $x^2 + x - 5c = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $c$ ની શૂન્યતર વાસ્તવિક કિંમત માટે પદાવલિ $x^2 - 3x + c$ ની નિશાની શું હશે?
A
બધા $x \in R$ માટે ઋણ
B
બધા $x \in (1, 3)$ માટે ધન
C
બધા $x \in (1, 3)$ માટે ઋણ
D
બધા $x \in R$ માટે ધન

Solution

(D) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $x^2 - 7x + 3c = 0$ અને $x^2 + x - 5c = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2 - 7\alpha + 3c = 0$ અને $\alpha^2 + \alpha - 5c = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(\alpha^2 - 7\alpha + 3c) - (\alpha^2 + \alpha - 5c) = 0$ $\Rightarrow -8\alpha + 8c = 0$ $\Rightarrow \alpha = c$.
$\alpha = c$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $c^2 - 7c + 3c = 0$ $\Rightarrow c^2 - 4c = 0$ $\Rightarrow c(c - 4) = 0$.
$c$ શૂન્યતર હોવાથી,$c = 4$.
પદાવલિ $x^2 - 3x + 4$ બને છે.
વિવેચક $D = (-3)^2 - 4(1)(4) = 9 - 16 = -7$.
અહીં $x^2$ નો સહગુણક $1 > 0$ છે અને $D < 0$ હોવાથી,પદાવલિ $x^2 - 3x + 4$ હંમેશા બધા $x \in R$ માટે ધન રહેશે.
18
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
$x^{10}-3x^8+5x^6-5x^4+3x^2-1=0$ સમીકરણના વાસ્તવિક ન હોય તેવા બીજની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$8$
B
$6$
C
$4$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $x^{10}-3x^8+5x^6-5x^4+3x^2-1=0$ છે.
પદોને જૂથબદ્ધ કરીને અવયવ પાડતા,$f(x) = (x^2-1)(x^4-x^2+1)^2$ મળે છે.
$f(x) = 0$ લેતા,$x^2-1=0$ અથવા $(x^4-x^2+1)^2=0$ મળે.
$x^2-1=0$ થી $x = \pm 1$ ($2$ વાસ્તવિક બીજ) મળે છે.
$x^4-x^2+1=0$ માટે,$x^2$ ના મૂલ્યો સંકર સંખ્યાઓ મળે છે,જે કુલ $8$ અવાસ્તવિક બીજ આપે છે.
19
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જ્યારે $b=17$ હોય,ત્યારે $x^2+bx+c=0$ સમીકરણના બીજ $-2$ અને $-15$ મળે છે. જો $b=13$ હોય ત્યારે તે જ સમીકરણના બીજ $\alpha, \beta$ હોય,તો $|\alpha-\beta|=$
A
$7$
B
$13$
C
$17$
D
$30$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+bx+c=0$ માટે $b=17$ છે.
બીજ $-2$ અને $-15$ હોવાથી,બીજનો સરવાળો $-2 + (-15) = -17$ થાય.
સમીકરણ $x^2+bx+c=0$ માં,બીજનો સરવાળો $-b$ થાય છે.
આમ,$-b = -17$,જે $b=17$ સાથે સુસંગત છે.
બીજનો ગુણાકાર $c = (-2) \times (-15) = 30$ થાય.
હવે,$b=13$ અને $c=30$ લેતા,સમીકરણ $x^2+13x+30=0$ બને છે.
અવયવ પાડતા: $x^2+10x+3x+30=0 \implies (x+10)(x+3)=0$.
તેથી બીજ $\alpha = -10$ અને $\beta = -3$ મળે.
માટે,$|\alpha-\beta| = |-10 - (-3)| = |-10+3| = |-7| = 7$.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
20
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $2x^4-8x^3+3x^2-1=0$ નું રૂપાંતરિત સમીકરણ એવું છે કે જેમાં $x$ ની ઘન ઘાત વાળું પદ ગેરહાજર હોય અને તે $2x^4+bx^2+cx+d=0$ છે. તો $b=$
A
$-18$
B
$-15$
C
$-9$
D
$-16$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $2x^4-8x^3+3x^2-1=0$ છે.
$x^3$ પદને દૂર કરવા માટે,આપણે $x = y - \frac{a_1}{n a_0}$ રૂપાંતરણનો ઉપયોગ કરીએ છીએ,જ્યાં $a_0=2$ અને $a_1=-8$ છે.
અહીં,$h = -\frac{-8}{4 \times 2} = \frac{8}{8} = 1$.
સમીકરણમાં $x = y+1$ મૂકતા:
$2(y+1)^4 - 8(y+1)^3 + 3(y+1)^2 - 1 = 0$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$2(y^4+4y^3+6y^2+4y+1) - 8(y^3+3y^2+3y+1) + 3(y^2+2y+1) - 1 = 0$.
$2y^4 + 8y^3 + 12y^2 + 8y + 2 - 8y^3 - 24y^2 - 24y - 8 + 3y^2 + 6y + 3 - 1 = 0$.
સમાન પદોને ભેગા કરતા:
$2y^4 + (8-8)y^3 + (12-24+3)y^2 + (8-24+6)y + (2-8+3-1) = 0$.
$2y^4 - 9y^2 - 10y - 4 = 0$.
આને $2x^4+bx^2+cx+d=0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $b = -9$ મળે છે.
21
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $1+\sqrt{2}$ અને $2-i$ એ સમીકરણ $x^4+bx^3+cx^2+dx+e=0$ ના બીજ હોય,જ્યાં $b, c, d, e$ સંમેય સંખ્યાઓ છે,તો સમીકરણ $bx^2+cx+d=0$ ના બીજ કેવા હશે?
A
વાસ્તવિક અને ભિન્ન
B
વાસ્તવિક અને સમાન
C
શુદ્ધ કાલ્પનિક
D
સંકર અનુબદ્ધ

Solution

(B) આપેલ છે કે $1+\sqrt{2}$ અને $2-i$ એ સંમેય સહગુણકો ધરાવતા બહુપદી સમીકરણના બીજ છે,તેથી તેમના અનુબદ્ધ બીજ $1-\sqrt{2}$ અને $2+i$ પણ બીજ હોવા જોઈએ.
ધારો કે બીજ $\alpha_1 = 1+\sqrt{2}, \alpha_2 = 1-\sqrt{2}, \alpha_3 = 2-i, \alpha_4 = 2+i$ છે.
વિયેટાના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$-b = \sum \alpha_i = 6 \Rightarrow b = -6$.
$c = \sum \alpha_i \alpha_j = 12$.
$-d = \sum \alpha_i \alpha_j \alpha_k = 6 \Rightarrow d = -6$.
સમીકરણ $bx^2+cx+d=0$ એ $-6x^2+12x-6=0$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $x^2-2x+1=0$ થાય છે.
આ $(x-1)^2=0$ છે,તેથી બીજ $1, 1$ મળે છે,જે વાસ્તવિક અને સમાન છે.
22
MathematicsAdvancedMCQTS EAMCET · 2022
જો $6x^6-25x^5+31x^4-31x^2+25x-6=0$ સમીકરણના બે બીજનો સરવાળો $\frac{5}{2}$ હોય,તો સમીકરણના તમામ અવાસ્તવિક બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{11}{9}$
B
$0$
C
$\frac{25}{6}$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $6x^6-25x^5+31x^4-31x^2+25x-6=0$ છે.
આ પ્રથમ પ્રકારનું વ્યસ્ત સમીકરણ (reciprocal equation) છે.
$x=1$ અને $x=-1$ ની કિંમત મૂકતા,આપણે જાણી શકીએ છીએ કે $x=1$ અને $x=-1$ આ સમીકરણના બીજ છે.
ધારો કે બીજ $a_1, a_2, a_3, a_4, a_5, a_6$ છે.
આપેલ છે કે $a_1+a_2 = \frac{5}{2}$.
$1$ અને $-1$ બીજ હોવાથી,ધારો કે $a_3=1$ અને $a_4=-1$.
તમામ બીજનો સરવાળો $-\frac{x^5 \text{ નો સહગુણક}}{x^6 \text{ નો સહગુણક}} = -\frac{-25}{6} = \frac{25}{6}$ થાય.
તેથી,$a_1+a_2+a_3+a_4+a_5+a_6 = \frac{25}{6}$.
જાણીતી કિંમતો મૂકતા: $\frac{5}{2} + 1 - 1 + a_5 + a_6 = \frac{25}{6}$.
$a_5+a_6 = \frac{25}{6} - \frac{5}{2} = \frac{25-15}{6} = \frac{10}{6} = \frac{5}{3}$.
આ સમીકરણ વ્યસ્ત પ્રકારનું હોવાથી,બીજ જોડીમાં $(r, 1/r)$ મળે છે. $1$ અને $-1$ વાસ્તવિક બીજ છે. બાકીના બીજ $a_1, a_2, a_5, a_6$ અવાસ્તવિક છે.
તમામ અવાસ્તવિક બીજનો સરવાળો $(a_1+a_2) + (a_5+a_6) = \frac{5}{2} + \frac{5}{3} = \frac{15+10}{6} = \frac{25}{6}$ થાય.
23
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3+x^2+x+r=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha^3+\beta^3+\gamma^3=5$ હોય,તો $r=$
A
$\frac{-1}{2}$
B
$1$
C
$-1$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3+x^2+x+r=0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = -1$
$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = 1$
$\alpha\beta\gamma = -r$
આપણે નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીએ:
$\alpha^3+\beta^3+\gamma^3-3\alpha\beta\gamma = (\alpha+\beta+\gamma)(\alpha^2+\beta^2+\gamma^2-\alpha\beta-\beta\gamma-\gamma\alpha)$
નોંધો કે $\alpha^2+\beta^2+\gamma^2 = (\alpha+\beta+\gamma)^2 - 2(\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha) = (-1)^2 - 2(1) = 1-2 = -1$.
કિંમતો મૂકતા:
$5 - 3(-r) = (-1)(-1 - 1)$
$5 + 3r = (-1)(-2)$
$5 + 3r = 2$
$3r = -3$
$r = -1$
24
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
સમીકરણ $\left(x^4+1\right)=\frac{1}{a}(x+1)^4$ એ એક વ્યસ્ત સમીકરણ (reciprocal equation) છે:
A
માત્ર $a = 1$ માટે
B
બધા $a \in R-\{1\}$ માટે
C
બધા $a \in R$ માટે
D
જ્યારે $a$ એક અસંમેય સંખ્યા હોય

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\left(x^4+1\right)=\frac{1}{a}(x+1)^4$ છે.
$a$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $a(x^4+1) = (x+1)^4$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $a(x^4+1) = x^4+4x^3+6x^2+4x+1$.
પદોને ગોઠવતા: $(a-1)x^4 - 4x^3 - 6x^2 - 4x + (a-1) = 0$.
કોઈપણ સમીકરણ વ્યસ્ત સમીકરણ ત્યારે જ કહેવાય જ્યારે $x^k$ અને $x^{n-k}$ ના સહગુણકો સમાન હોય.
અહીં,$x^4$ નો સહગુણક $(a-1)$ છે અને અચળ પદ $(a-1)$ છે.
સમીકરણ $4$ ઘાતનું રહે તે માટે $x^4$ નો સહગુણક શૂન્ય ન હોવો જોઈએ,તેથી $a-1 \neq 0$,એટલે કે $a \neq 1$.
આમ,આ સમીકરણ બધા $a \in R - \{1\}$ માટે વ્યસ્ત સમીકરણ છે.
25
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
$x^5-3x^4+5x^3-5x^2+3x-1=0$ સમીકરણના તમામ ભિન્ન બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$2\sqrt{3}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^5-3x^4+5x^3-5x^2+3x-1=0$ છે.
પદોને જૂથબદ્ધ કરીને સમીકરણને ફરીથી લખતા: $(x^5-1) - 3x(x^3-1) + 5x^2(x-1) = 0$.
$(x-1)$ સામાન્ય લેતા: $(x-1)(x^4+x^3+x^2+x+1) - 3x(x-1)(x^2+x+1) + 5x^2(x-1) = 0$.
$(x-1)[(x^4+x^3+x^2+x+1) - 3x(x^2+x+1) + 5x^2] = 0$.
$(x-1)(x^4-2x^3+3x^2-2x+1) = 0$.
ચતુર્થઘાત ભાગ માટે,$x^2$ વડે ભાગતા: $x^2-2x+3-\frac{2}{x}+\frac{1}{x^2} = 0$.
$(x^2+\frac{1}{x^2}) - 2(x+\frac{1}{x}) + 3 = 0$.
ધારો કે $y = x+\frac{1}{x}$,તો $y^2-2 - 2y + 3 = 0$,એટલે કે $y^2-2y+1 = 0$.
$(y-1)^2 = 0$,જે $y=1$ આપે છે.
$x+\frac{1}{x} = 1 \implies x^2-x+1 = 0$.
આમ,ભિન્ન બીજનો સરવાળો $1 + 1 = 2$ થાય છે.
26
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, 2 \beta$ એ સમીકરણ $x^3-9 x^2+k=0$ ના વાસ્તવિક બીજ હોય અને $k \in R-\{0\}$ હોય,તો $14 \beta=$
A
$28$
B
$36$
C
$18$
D
$54$

Solution

(D) આપેલ ઘાત સમીકરણ $x^3-9 x^2+k=0$ છે,જ્યાં બીજ $\alpha, \beta, 2 \beta$ છે.
વિયેટાના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
બીજનો સરવાળો: $\alpha + \beta + 2 \beta = 9 \implies \alpha + 3 \beta = 9$ $(i)$
બબ્બે બીજનો ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha \beta + \beta(2 \beta) + 2 \beta(\alpha) = 0$ (કારણ કે $x$ નો સહગુણક $0$ છે)
$\alpha \beta + 2 \beta^2 + 2 \alpha \beta = 0 \implies 3 \alpha \beta + 2 \beta^2 = 0$
$\beta(3 \alpha + 2 \beta) = 0$
કારણ કે $k \neq 0$,બીજનો ગુણાકાર $\alpha \cdot \beta \cdot 2 \beta = -k \neq 0$,તેથી $\beta \neq 0$.
આમ,$3 \alpha + 2 \beta = 0 \implies \alpha = -\frac{2 \beta}{3}$ $(ii)$
$(ii)$ ને $(i)$ માં મૂકતા:
$-\frac{2 \beta}{3} + 3 \beta = 9$
$\frac{-2 \beta + 9 \beta}{3} = 9$
$\frac{7 \beta}{3} = 9 \implies 7 \beta = 27$
તેથી,$14 \beta = 2 \times (7 \beta) = 2 \times 27 = 54$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
27
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-9x^2+23x-15=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^3+\beta^3+\gamma^3=$
A
$36$
B
$92$
C
$153$
D
$244$

Solution

(C) આપેલ ઘન સમીકરણ $x^3-9x^2+23x-15=0$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ,બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ માટે:
$\alpha+\beta+\gamma = 9$ ... $(i)$
$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = 23$ ... (ii)
$\alpha\beta\gamma = 15$ ... (iii)
$\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણના બીજ હોવાથી,તેઓ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે:
$\alpha^3 = 9\alpha^2-23\alpha+15$,$\beta^3 = 9\beta^2-23\beta+15$,$\gamma^3 = 9\gamma^2-23\gamma+15$
ત્રણેયનો સરવાળો કરતા:
$\alpha^3+\beta^3+\gamma^3 = 9(\alpha^2+\beta^2+\gamma^2) - 23(\alpha+\beta+\gamma) + 45$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\alpha^2+\beta^2+\gamma^2 = (\alpha+\beta+\gamma)^2 - 2(\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha) = 9^2 - 2(23) = 35$.
કિંમતો મૂકતા:
$\alpha^3+\beta^3+\gamma^3 = 9(35) - 23(9) + 45 = 315 - 207 + 45 = 153$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
28
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2-2 \sqrt{3} x+4=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^6+\beta^6=$
A
$128$
B
-$64$
C
$64$
D
-$128$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^2-2 \sqrt{3} x+4=0$ છે જેના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,$\alpha+\beta = 2 \sqrt{3}$ અને $\alpha \beta = 4$.
પ્રથમ,$\alpha^2+\beta^2 = (\alpha+\beta)^2 - 2\alpha\beta = (2 \sqrt{3})^2 - 2(4) = 12 - 8 = 4$ શોધો.
હવે,આપણે નિત્યસમ $\alpha^6+\beta^6 = (\alpha^2)^3 + (\beta^2)^3 = (\alpha^2+\beta^2)((\alpha^2+\beta^2)^2 - 3\alpha^2\beta^2)$ નો ઉપયોગ કરીએ.
કિંમતો મૂકતા: $\alpha^6+\beta^6 = (4)((4)^2 - 3(4)^2) = 4(16 - 3(16)) = 4(16 - 48) = 4(-32) = -128$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
29
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2-2x+2=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^{2020}+\beta^{2020}=$
A
$2^{1011}$
B
$-2^{1011}$
C
$2^{2021}$
D
$2^{-2021}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^2-2x+2=0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2-4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$x = \frac{2 \pm \sqrt{4-8}}{2} = \frac{2 \pm \sqrt{-4}}{2} = 1 \pm i$.
ધારો કે $\alpha = 1+i$ અને $\beta = 1-i$.
ધ્રુવીય સ્વરૂપમાં ફેરવતા:
$\alpha = \sqrt{2}(\cos \frac{\pi}{4} + i \sin \frac{\pi}{4}) = \sqrt{2} e^{i\pi/4}$.
$\beta = \sqrt{2}(\cos \frac{\pi}{4} - i \sin \frac{\pi}{4}) = \sqrt{2} e^{-i\pi/4}$.
તેથી,$\alpha^{2020} = (\sqrt{2})^{2020} e^{i(2020\pi/4)} = 2^{1010} e^{i(505\pi)}$.
કારણ કે $e^{i(505\pi)} = \cos(505\pi) + i \sin(505\pi) = -1 + 0 = -1$,
$\alpha^{2020} = -2^{1010}$.
તે જ રીતે,$\beta^{2020} = (\sqrt{2})^{2020} e^{-i(505\pi)} = 2^{1010} (-1) = -2^{1010}$.
તેથી,$\alpha^{2020} + \beta^{2020} = -2^{1010} - 2^{1010} = -2 \cdot 2^{1010} = -2^{1011}$.
30
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
$\sqrt{(-3+4 i)(8+6 i)} = ?$
A
$\pm(1+2 i)$
B
$\pm(3+i)$
C
$\pm(1+7 i)$
D
$\pm(7-i)$

Solution

(C) ધારો કે $z = \sqrt{(-3+4 i)(8+6 i)}$.
પ્રથમ,વર્ગમૂળની અંદરનો ગુણાકાર શોધો:
$(-3+4 i)(8+6 i) = -24 - 18 i + 32 i + 24 i^2$
$i^2 = -1$ હોવાથી,આપણને મળે:
$-24 + 14 i - 24 = -48 + 14 i$.
હવે,આપણે $\sqrt{-48 + 14 i}$ શોધવાનું છે.
ધારો કે $\sqrt{-48 + 14 i} = x + i y$,જ્યાં $x, y \in \mathbb{R}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(x + i y)^2 = -48 + 14 i$
$x^2 - y^2 + 2 i x y = -48 + 14 i$.
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોની સરખામણી કરતા:
$x^2 - y^2 = -48$ $(1)$
$2 x y = 14 \Rightarrow x y = 7$ $(2)$
$(2)$ પરથી,$y = \frac{7}{x}$. $(1)$ માં મૂકતા:
$x^2 - (\frac{7}{x})^2 = -48$
$x^2 - \frac{49}{x^2} = -48$
$x^4 + 48 x^2 - 49 = 0$
$(x^2 + 49)(x^2 - 1) = 0$.
$x \in \mathbb{R}$ હોવાથી,$x^2 = 1$,તેથી $x = \pm 1$.
જો $x = 1$,તો $y = 7$. જો $x = -1$,તો $y = -7$.
આમ,વર્ગમૂળ $\pm(1 + 7 i)$ છે.
31
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો બિંદુ $(x, y)$ સમીકરણ $\frac{x+i(x-2)}{3+i}-i=\frac{2y+i(1-3y)}{i-3}$ નું સમાધાન કરે,તો $x+y=$
A
$4$
B
$2$
C
$0$
D
$-2$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\frac{x+i(x-2)}{3+i}-i=\frac{2y+i(1-3y)}{i-3}$
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોને સરખાવતા,આપણને $x=3$ અને $y=-1$ મળે છે.
તેથી,$x+y = 3+(-1) = 2$.
32
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
જો $\text{cis } \alpha$ એ $(-1)^{1/4}$ અને $(-i)^{1/2}$ ની સામાન્ય કિંમત હોય,તો $\tan \alpha = $
A
$-1$
B
$1$
C
$\sqrt{3}$
D
$\frac{1}{\sqrt{3}}$

Solution

(A) ધારો કે $z_1 = (-1)^{1/4}$. આપણે $-1 = \cos(\pi + 2k\pi) + i\sin(\pi + 2k\pi) = e^{i(\pi + 2k\pi)}$ લખી શકીએ.
તેથી,$z_1 = e^{i(\frac{\pi}{4} + \frac{k\pi}{2})}$ જ્યાં $k = 0, 1, 2, 3$.
કિંમતો $e^{i\pi/4}, e^{i3\pi/4}, e^{i5\pi/4}, e^{i7\pi/4}$ છે.
ધારો કે $z_2 = (-i)^{1/2}$. આપણે $-i = \cos(\frac{3\pi}{2} + 2n\pi) + i\sin(\frac{3\pi}{2} + 2n\pi) = e^{i(\frac{3\pi}{2} + 2n\pi)}$ લખી શકીએ.
તેથી,$z_2 = e^{i(\frac{3\pi}{4} + n\pi)}$ જ્યાં $n = 0, 1$.
કિંમતો $e^{i3\pi/4}$ અને $e^{i7\pi/4}$ છે.
સામાન્ય કિંમતો $e^{i3\pi/4}$ અને $e^{i7\pi/4}$ છે.
$e^{i3\pi/4}$ માટે,$\alpha = \frac{3\pi}{4}$,તેથી $\tan \alpha = \tan(\frac{3\pi}{4}) = -1$.
$e^{i7\pi/4}$ માટે,$\alpha = \frac{7\pi}{4}$,તેથી $\tan \alpha = \tan(\frac{7\pi}{4}) = -1$.
તેથી,$\tan \alpha = -1$.
33
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $Z = \alpha + i \beta$ એ સમીકરણ $|Z| - Z = 1 + 2i$ નું સમાધાન કરે છે અને $|Z| = \sqrt{\alpha^2 + \beta^2}$ હોય,તો $Z \bar{Z} = $
A
$\frac{5}{2}$
B
$\frac{25}{4}$
C
$\frac{16}{9}$
D
$\frac{36}{25}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $Z = \alpha + i \beta$.
$|Z| - Z = 1 + 2i$ હોવાથી,$\sqrt{\alpha^2 + \beta^2} - (\alpha + i \beta) = 1 + 2i$.
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોને સરખાવતા:
$\sqrt{\alpha^2 + \beta^2} - \alpha = 1$ અને $-\beta = 2 \Rightarrow \beta = -2$.
$\beta = -2$ ને વાસ્તવિક ભાગના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\sqrt{\alpha^2 + (-2)^2} - \alpha = 1
\Rightarrow \sqrt{\alpha^2 + 4} = \alpha + 1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$\alpha^2 + 4 = (\alpha + 1)^2
$ $\Rightarrow \alpha^2 + 4 = \alpha^2 + 2\alpha + 1
$ $\Rightarrow 2\alpha = 3
$ $\Rightarrow \alpha = \frac{3}{2}$.
આપણે $Z \bar{Z} = |Z|^2 = \alpha^2 + \beta^2$ શોધવાનું છે.
$Z \bar{Z} = (\frac{3}{2})^2 + (-2)^2 = \frac{9}{4} + 4 = \frac{9 + 16}{4} = \frac{25}{4}$.
34
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $(2x - y + 1) + i(x - 2y - 1) = 2 - 3i$ હોય,તો $(x - iy)$ નો ગુણાકાર માટેનો વ્યસ્ત (multiplicative inverse) શોધો.
A
$\frac{15}{41} + \frac{12}{41}i$
B
$\frac{6}{29} + \frac{15}{29}i$
C
$\frac{15}{29} + \frac{6}{29}i$
D
$\frac{12}{41} + \frac{15}{41}i$

Solution

(D) આપેલ છે $(2x - y + 1) + i(x - 2y - 1) = 2 - 3i$.
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોની સરખામણી કરતા:
$2x - y + 1 = 2 \implies 2x - y = 1$ (સમીકરણ $1$)
$x - 2y - 1 = -3 \implies x - 2y = -2$ (સમીકરણ $2$)
સમીકરણ $2$ ને $2$ વડે ગુણતા,$2x - 4y = -4$ (સમીકરણ $3$) મળે છે.
સમીકરણ $1$ માંથી સમીકરણ $3$ બાદ કરતા:
$3y = 5 \implies y = \frac{5}{3}$.
$y = \frac{5}{3}$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા:
$2x = 1 + \frac{5}{3} = \frac{8}{3} \implies x = \frac{4}{3}$.
આપણે $(x - iy) = (\frac{4}{3} - i\frac{5}{3})$ નો વ્યસ્ત શોધવાનો છે.
વ્યસ્ત $\frac{1}{\frac{4}{3} - i\frac{5}{3}} = \frac{3}{4 - 5i}$ થાય.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા:
$\frac{3(4 + 5i)}{16 + 25} = \frac{12 + 15i}{41} = \frac{12}{41} + \frac{15}{41}i$.
35
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $-i$ અને $\alpha$ એ સમીકરણ $iz^2 - 2(i+1)z + (2-i) = 0$ ના બીજ હોય,$\tan \theta = \frac{-1}{2}$ અને $\theta \in 4^{\text{th}}$ ચરણમાં હોય,તો $5^3 \cos 6\theta =$
A
$-117$
B
$-44$
C
$117$
D
$44$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $iz^2 - 2(i+1)z + (2-i) = 0$ છે.
$-i$ બીજ હોવાથી,બીજનો સરવાળો $\alpha + (-i) = -\frac{b}{a} = \frac{2(i+1)}{i} = 2(1-i) = 2-2i$ થાય.
તેથી,$\alpha = 2-i$.
પરંતુ,પ્રશ્ન $\tan \theta = -\frac{1}{2}$ પરથી $5^3 \cos 6\theta$ ની કિંમત માંગે છે.
સૂત્ર $\tan 3\theta = \frac{3\tan \theta - \tan^3 \theta}{1 - 3\tan^2 \theta} = \frac{3(-1/2) - (-1/8)}{1 - 3(1/4)} = \frac{-3/2 + 1/8}{1/4} = \frac{-11/8}{1/4} = -\frac{11}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા.
હવે,$5^3 \cos 6\theta = 125 \left( \frac{1 - \tan^2 3\theta}{1 + \tan^2 3\theta} \right) = 125 \left( \frac{1 - (-11/2)^2}{1 + (-11/2)^2} \right) = 125 \left( \frac{1 - 121/4}{1 + 121/4} \right) = 125 \left( \frac{-117/4}{125/4} \right) = -117$.
36
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
ગણ $\{x \in [0, 2\pi] \mid \sin x + i \cos 2x \text{ અને } \cos x - i \sin 2x \text{ એકબીજાના અનુબદ્ધ સંકર સંખ્યાઓ છે}\}$ શોધો.
A
$\{\frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{4}, \pi, \frac{5\pi}{4}, \frac{3\pi}{2}, \frac{7\pi}{4}, 2\pi\}$
B
$\{\frac{\pi}{4}, \frac{3\pi}{4}, \frac{5\pi}{4}, \frac{7\pi}{4}\}$
C
$\{\frac{\pi}{2}, \pi, \frac{3\pi}{2}, 2\pi\}$
D
$\phi$

Solution

(D) ધારો કે $z_1 = \sin x + i \cos 2x$ અને $z_2 = \cos x - i \sin 2x$.
$z_1$ અને $z_2$ અનુબદ્ધ હોવા માટે,$z_1 = \overline{z_2}$ હોવું જોઈએ.
આથી $\sin x + i \cos 2x = \cos x + i \sin 2x$.
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોને સરખાવતા:
$1) \sin x = \cos x \implies \tan x = 1 \implies x = \frac{\pi}{4}, \frac{5\pi}{4}$.
$2) \cos 2x = \sin 2x \implies \tan 2x = 1 \implies x = \frac{\pi}{8}, \frac{5\pi}{8}, \frac{9\pi}{8}, \frac{13\pi}{8}$.
બંને સમીકરણોનું સમાધાન કરતી કોઈ સામાન્ય કિંમત $x$ ન હોવાથી,ગણ ખાલી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
37
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $|x+iy|=\sqrt{x^2+y^2}$ હોય,તો $|(1-\sqrt{3}i)^9+(\sqrt{3}+i)^9|=$
A
$2^9$
B
$2^{18}$
C
$2^{10}$
D
$2^{\frac{19}{2}}$

Solution

(D) ધારો કે $z_1 = 1-\sqrt{3}i$ અને $z_2 = \sqrt{3}+i$.
ધ્રુવીય સ્વરૂપમાં ફેરવતા:
$z_1 = 2(\cos(-\frac{\pi}{3}) + i\sin(-\frac{\pi}{3})) = 2e^{-i\pi/3}$.
$z_2 = 2(\cos(\frac{\pi}{6}) + i\sin(\frac{\pi}{6})) = 2e^{i\pi/6}$.
હવે,$z_1^9 = 2^9 e^{-i3\pi} = 2^9(\cos(-3\pi) + i\sin(-3\pi)) = 2^9(-1) = -2^9$.
$z_2^9 = 2^9 e^{i3\pi/2} = 2^9(\cos(\frac{3\pi}{2}) + i\sin(\frac{3\pi}{2})) = 2^9(0 - i) = -i2^9$.
તેથી,$|z_1^9 + z_2^9| = |-2^9 - i2^9| = |2^9(-1-i)| = 2^9|-1-i|$.
$|z_1^9 + z_2^9| = 2^9 \sqrt{(-1)^2 + (-1)^2} = 2^9 \sqrt{2} = 2^9 \cdot 2^{1/2} = 2^{19/2}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
38
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $z = \frac{-1-i \sqrt{3}}{2}$ હોય,તો $\sum_{k=1}^{2022} \left(z^k + \frac{1}{z^k}\right)^2 = $
A
$0$
B
$2022$
C
$4044$
D
$1011$

Solution

(C) આપેલ છે કે $z = \frac{-1-i \sqrt{3}}{2} = \omega$,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$.
વળી,$\frac{1}{\omega} = \omega^2$.
પદાવલિ $\sum_{k=1}^{2022} (\omega^k + \omega^{2k})^2 = \sum_{k=1}^{2022} (\omega^{2k} + \omega^{4k} + 2\omega^{3k})$ છે.
$\omega^{3k} = 1$ હોવાથી,આ $\sum_{k=1}^{2022} (\omega^{2k} + \omega^k + 2)$ બને છે.
સરવાળાને અલગ પાડતા: $\sum_{k=1}^{2022} \omega^{2k} + \sum_{k=1}^{2022} \omega^k + \sum_{k=1}^{2022} 2$.
$2022$ એ $3$ નો ગુણક હોવાથી,$3$ પદો પર $\omega$ ની ઘાતનો સરવાળો $0$ થાય છે.
તેથી,$\sum_{k=1}^{2022} \omega^k = 0$ અને $\sum_{k=1}^{2022} \omega^{2k} = 0$.
કુલ સરવાળો $0 + 0 + 2 \times 2022 = 4044$ થાય છે.
39
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\left(\frac{\sqrt{3}+i}{\sqrt{3}-i}\right)^m=1$ અને $2022 < m < 2029$ હોય,તો $m=$
A
$2022$
B
$2024$
C
$2028$
D
$2026$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $\left(\frac{\sqrt{3}+i}{\sqrt{3}-i}\right)^m=1$ છે.
પ્રથમ,આધારનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{\sqrt{3}+i}{\sqrt{3}-i} = \frac{1}{2} + i\frac{\sqrt{3}}{2} = \cos\left(\frac{\pi}{3}\right) + i\sin\left(\frac{\pi}{3}\right) = e^{i\pi/3}$.
તેથી,સમીકરણ $(e^{i\pi/3})^m = 1$ બને છે,જેનો અર્થ છે કે $e^{im\pi/3} = 1$.
આ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે $\frac{m\pi}{3} = 2n\pi$ હોય,એટલે કે $m = 6n$.
આપણને $2022 < m < 2029$ આપેલ છે.
$6$ ના ગુણકો તપાસતા: $2022/6 = 337$ અને $2028/6 = 338$.
આમ,$2022$ અને $2029$ ની વચ્ચે $6$ નો ગુણક $2028$ છે.
તેથી,$m = 2028$.
40
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
$(-32 i)^{\frac{2}{5}}$ ની કિંમતો પૈકીની એક કિંમત કઈ છે?
A
$4 \operatorname{cis} \frac{2 \pi}{5}$
B
$4 \operatorname{cis} \frac{3 \pi}{5}$
C
$4 \operatorname{cis} \frac{4 \pi}{5}$
D
$4 \operatorname{cis} \frac{6 \pi}{5}$

Solution

(B) આપેલ પદ: $(-32 i)^{\frac{2}{5}}$
આપણે $-i$ ને $\cos \frac{3 \pi}{2} + i \sin \frac{3 \pi}{2}$ તરીકે લખી શકીએ.
તેથી,$(-32 i)^{\frac{2}{5}} = (32)^{\frac{2}{5}} (-i)^{\frac{2}{5}} = 4 (\cos \frac{3 \pi}{2} + i \sin \frac{3 \pi}{2})^{\frac{2}{5}}$.
ડી મોઇવરના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$(\cos \theta + i \sin \theta)^n = \cos(n \theta) + i \sin(n \theta)$,આપણે મુખ્ય કિંમત લઈએ:
$= 4 (\cos(\frac{3 \pi}{2} \times \frac{2}{5}) + i \sin(\frac{3 \pi}{2} \times \frac{2}{5}))$
$= 4 (\cos \frac{3 \pi}{5} + i \sin \frac{3 \pi}{5})$
$= 4 \operatorname{cis} \frac{3 \pi}{5}$.
41
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $1, \omega, \omega^2$ એ એકમના ઘનમૂળ હોય,$n \in \mathbb{N}$ અને $n > 2$ હોય,તો $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો જેથી $1+\omega$ એ $x^n-x=0$ નું બીજ હોય.
A
$3$
B
$5$
C
$7$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ છે કે $(1+\omega)$ એ $x^n-x=0$ નું બીજ છે.
$x = 1+\omega$ મૂકતા,આપણને $(1+\omega)^n - (1+\omega) = 0$ મળે છે.
$1+\omega+\omega^2=0$ હોવાથી,$1+\omega = -\omega^2$ થાય.
સમીકરણમાં આ કિંમત મૂકતા: $(-\omega^2)^n - (-\omega^2) = 0$.
$(-1)^n \omega^{2n} + \omega^2 = 0$.
$(-1)^n \omega^{2n} = -\omega^2$.
આ શરત સંતોષવા માટે,$n$ એકી સંખ્યા હોવી જોઈએ (જેથી $(-1)^n = -1$) અને $\omega^{2n} = \omega^2$ થવું જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે $2n \equiv 2 \pmod{3}$,એટલે કે $2n = 3k + 2$ કોઈ પૂર્ણાંક $k$ માટે.
$n=3$ માટે,$2(3) = 6 \equiv 0 \pmod{3}$ (ખોટું).
$n=5$ માટે,$2(5) = 10 \equiv 1 \pmod{3}$ (ખોટું).
$n=7$ માટે,$2(7) = 14 = 3(4) + 2 \equiv 2 \pmod{3}$ (સાચું).
આમ,$n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $7$ છે.
42
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $1, \alpha_1, \alpha_2, \ldots, \alpha_{n-1}$ એ એકમના $n^{\text{th}}$ મૂળ હોય,તો $\sum_{1 \leq i < j \leq n-1} \alpha_i \alpha_j =$
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$i$

Solution

(A) ધારો કે એકમના $n^{\text{th}}$ મૂળ $z_0, z_1, \ldots, z_{n-1}$ છે જ્યાં $z_0 = 1$. સમીકરણ $x^n - 1 = 0$ ના મૂળ $1, \alpha_1, \alpha_2, \ldots, \alpha_{n-1}$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ,બે-બે મૂળનો સરવાળો એ $x^{n-2}$ નો સહગુણક ભાગ્યા $x^n$ નો સહગુણક છે.
$x^n - 1 = 0$ માટે,$x^{n-1}$ નો સહગુણક $0$ છે અને $x^{n-2}$ નો સહગુણક $0$ છે (જ્યાં $n > 2$).
ધારો કે $S = \sum_{0 \leq i < j \leq n-1} z_i z_j = 0$.
આ સરવાળાને આ રીતે વિસ્તૃત કરી શકાય: $z_0(\sum_{i=1}^{n-1} \alpha_i) + \sum_{1 \leq i < j \leq n-1} \alpha_i \alpha_j = 0$.
કારણ કે $z_0 = 1$ અને એકમના તમામ $n^{\text{th}}$ મૂળનો સરવાળો $0$ છે,તેથી $1 + \sum_{i=1}^{n-1} \alpha_i = 0$,એટલે કે $\sum_{i=1}^{n-1} \alpha_i = -1$.
આ કિંમતને વિસ્તરણમાં મૂકતા: $1(-1) + \sum_{1 \leq i < j \leq n-1} \alpha_i \alpha_j = 0$.
તેથી,$\sum_{1 \leq i < j \leq n-1} \alpha_i \alpha_j = 1$.
43
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
જો $1, \omega, \omega^2$ એ એકમના ઘનમૂળ હોય અને $1, \alpha, \alpha^2, \alpha^3$ એ સામાન્ય સંકેતમાં એકમના ચતુર્થ મૂળ હોય,તો $\alpha+\alpha \omega-\alpha^3 \omega^2=$
A
$3$
B
$1$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $1, \omega, \omega^2$ એ એકમના ઘનમૂળ છે,તેથી $1+\omega+\omega^2=0$.
એકમના ચતુર્થ મૂળ $1, i, -1, -i$ છે.
ધારો કે $\alpha = i$. તો $\alpha^2 = -1$ અને $\alpha^3 = -i$.
પદાવલિ $\alpha+\alpha \omega-\alpha^3 \omega^2$ માં કિંમતો મૂકતા:
$\alpha+\alpha \omega-\alpha^3 \omega^2 = i + i\omega - (-i)\omega^2$
$= i(1+\omega+\omega^2)$
કારણ કે $1+\omega+\omega^2=0$,તેથી પદાવલિ $i(0) = 0$ થાય છે.
44
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
$72!$ માં $6$ નો ઘાતાંક કેટલો છે?
A
$34$
B
$70$
C
$17$
D
$35$

Solution

(A) $72!$ માં $6$ નો ઘાતાંક શોધવા માટે,આપણે તેના અવિભાજ્ય અવયવો $2$ અને $3$ ના ઘાતાંક શોધવા પડશે.
લેજેન્ડ્રના સૂત્ર મુજબ,$n!$ માં અવિભાજ્ય સંખ્યા $p$ નો ઘાતાંક $E_p(n!) = \sum_{k=1}^{\infty} \left[ \frac{n}{p^k} \right]$ દ્વારા મળે છે.
$p=2$ માટે: $E_2(72!) = \left[ \frac{72}{2} \right] + \left[ \frac{72}{4} \right] + \left[ \frac{72}{8} \right] + \left[ \frac{72}{16} \right] + \left[ \frac{72}{32} \right] + \left[ \frac{72}{64} \right] = 36 + 18 + 9 + 4 + 2 + 1 = 70$.
$p=3$ માટે: $E_3(72!) = \left[ \frac{72}{3} \right] + \left[ \frac{72}{9} \right] + \left[ \frac{72}{27} \right] = 24 + 8 + 2 = 34$.
કારણ કે $6 = 2 \times 3$,તેથી $72!$ માં $6$ નો ઘાતાંક $\min(E_2(72!), E_3(72!)) = \min(70, 34) = 34$ થશે.
45
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
$a, b, c$ એ એક સભાના $10$ વક્તાઓમાંથી ત્રણ ચોક્કસ વક્તાઓ છે. તમામ $10$ વક્તાઓને મંચ પર એક હરોળમાં એવી રીતે ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા શોધો કે જેથી ત્રણેય વક્તાઓ $a, b, c$ એકસાથે ન બેસે.
A
$714(7!)$
B
$89(8!)$
C
$719(7!)$
D
$84(8!)$

Solution

(D) $10$ વક્તાઓને એક હરોળમાં ગોઠવવાની કુલ રીતો $10!$ છે.
$a, b, c$ એકસાથે ન બેસે તે શોધવા માટે,આપણે કુલ રીતોમાંથી તેઓ એકસાથે બેસે તે રીતો બાદ કરીશું.
$a, b, c$ ને એક એકમ તરીકે ગણતા,આપણી પાસે ગોઠવવા માટે $8$ એકમો છે (ત્રણનું જૂથ અને બાકીના $7$ વક્તાઓ),જે $8!$ રીતે કરી શકાય છે.
જૂથની અંદર,$a, b, c$ ને $3! = 6$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
તેથી,તેઓ એકસાથે બેસે તેવી રીતોની સંખ્યા $6 \times 8!$ છે.
તેઓ એકસાથે ન બેસે તેવી રીતોની સંખ્યા $10! - 6 \times 8!$ છે.
$= (10 \times 9 \times 8!) - (6 \times 8!) = (90 - 6) \times 8! = 84 \times 8!$.
46
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $^mP_r - ^{m-1}P_r = a \cdot ^{m-1}P_s$ હોય,તો $a - s = \dots$
A
$1$
B
$0$
C
$m - 1$
D
$m - r$

Solution

(A) આપેલ છે: $^mP_r - ^{m-1}P_r = a \cdot ^{m-1}P_s$
સૂત્ર $^nP_r = \frac{n!}{(n-r)!}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{m!}{(m-r)!} - \frac{(m-1)!}{(m-1-r)!} = a \cdot \frac{(m-1)!}{(m-1-s)!}$
$\frac{m(m-1)!}{(m-r)(m-r-1)!} - \frac{(m-1)!}{(m-r-1)!} = a \cdot \frac{(m-1)!}{(m-s-1)!}$
$\frac{(m-1)!}{(m-r-1)!} \left( \frac{m}{m-r} - 1 \right) = a \cdot \frac{(m-1)!}{(m-s-1)!}$
$\frac{(m-1)!}{(m-r-1)!} \left( \frac{m - m + r}{m-r} \right) = a \cdot \frac{(m-1)!}{(m-s-1)!}$
$\frac{r \cdot (m-1)!}{(m-r)!} = a \cdot \frac{(m-1)!}{(m-s-1)!}$
છેદની સરખામણી કરતા,$m-r = m-s-1$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $r = s+1$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$a = r$ મળે છે.
તેથી,$a = s+1$,જે $a - s = 1$ આપે છે.
47
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
એક પ્રશ્નપત્રમાં $3$ ભાગ છે અને દરેક ભાગમાં $4$ પ્રશ્નો છે. એક ઉમેદવાર દરેક ભાગમાંથી ઓછામાં ઓછા બે પ્રશ્નો પસંદ કરીને કુલ $8$ પ્રશ્નોના જવાબ કેટલી રીતે આપી શકે?
A
$396$
B
$204$
C
$224$
D
$132$

Solution

(A) પ્રશ્નપત્રમાં $3$ ભાગ છે,દરેક ભાગમાં $4$ પ્રશ્નો છે. આપણે કુલ $8$ પ્રશ્નો પસંદ કરવાના છે,જેમાં દરેક ભાગમાંથી ઓછામાં ઓછા $2$ પ્રશ્નો હોય.
ધારો કે $n_1, n_2, n_3$ એ ભાગ $1, 2$ અને $3$ માંથી પસંદ કરેલા પ્રશ્નોની સંખ્યા છે.
$n_1 + n_2 + n_3 = 8$,જ્યાં $2 \le n_i \le 4$.
શક્ય સમૂહો $(4, 2, 2)$ અને $(3, 3, 2)$ ના ક્રમચયો છે.
કિસ્સો $1$: $(4, 2, 2)$ ના $3$ પ્રકારો: $(4, 2, 2), (2, 4, 2), (2, 2, 4)$.
રીતોની સંખ્યા $= 3 \times (^{4}C_4 \times ^{4}C_2 \times ^{4}C_2) = 3 \times 36 = 108$.
કિસ્સો $2$: $(3, 3, 2)$ ના $3$ પ્રકારો: $(3, 3, 2), (3, 2, 3), (2, 3, 3)$.
રીતોની સંખ્યા $= 3 \times (^{4}C_3 \times ^{4}C_3 \times ^{4}C_2) = 3 \times 96 = 288$.
કુલ રીતો $= 108 + 288 = 396$.
48
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $N$ એ ધન પૂર્ણાંકોનો ગણ છે. $x, y, z \in N, x < y < z$ અને $x+y+z=12$ નું સમાધાન કરતી ભિન્ન ત્રિપુટીઓ $(x, y, z)$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$5$
B
$7$
C
$6$
D
$8$

Solution

(B) આપણે એવી ત્રિપુટીઓ $(x, y, z)$ શોધી રહ્યા છીએ કે જેથી $x, y, z \in N$,$x < y < z$ અને $x+y+z=12$ થાય.
$x < y < z$ હોવાથી,$x+y+z > x+x+x = 3x$ થાય,તેથી $3x < 12$,જેનો અર્થ છે કે $x < 4$. આમ,$x$ ની કિંમત $1, 2,$ અથવા $3$ હોઈ શકે.
કિસ્સો $1$: જો $x=1$ હોય,તો $y+z=11$ જ્યાં $1 < y < z$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ એ $(2, 9), (3, 8), (4, 7), (5, 6)$ છે. (કુલ $4$)
કિસ્સો $2$: જો $x=2$ હોય,તો $y+z=10$ જ્યાં $2 < y < z$. શક્ય જોડીઓ $(y, z)$ એ $(3, 7), (4, 6)$ છે. (કુલ $2$)
કિસ્સો $3$: જો $x=3$ હોય,તો $y+z=9$ જ્યાં $3 < y < z$. એકમાત્ર શક્ય જોડી $(y, z)$ એ $(4, 5)$ છે. (કુલ $1$)
ત્રિપુટીઓની કુલ સંખ્યા $= 4 + 2 + 1 = 7$.
49
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
$1, 2, 3, 4, 5, 6$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને પુનરાવર્તન વગર બનાવી શકાય તેવી $3$ અંકની એકી સંખ્યાઓ જે $3$ વડે વિભાજ્ય હોય તેની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$18$
B
$21$
C
$24$
D
$36$

Solution

(C) જો સંખ્યાના અંકોનો સરવાળો $3$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો તે સંખ્યા $3$ વડે વિભાજ્ય છે. આપણે ${1, 2, 3, 4, 5, 6}$ માંથી પુનરાવર્તન વગર $3$ અંકની એકી સંખ્યા બનાવવાની છે. છેલ્લો અંક $1, 3,$ અથવા $5$ હોવો જોઈએ.
કિસ્સો $1$: છેલ્લો અંક $1$ છે. બાકીના બે અંકોનો સરવાળો $x+y$ એ $3k-1$ હોવો જોઈએ. ${2, 3, 4, 5, 6}$ માંથી શક્ય જોડીઓ ${2, 3}, {2, 6}, {3, 5}, {4, 5}$ છે. દરેક જોડી $2$ ક્રમચયો આપે છે. કુલ $= 4 \times 2 = 8$.
કિસ્સો $2$: છેલ્લો અંક $3$ છે. બાકીના બે અંકોનો સરવાળો $x+y$ એ $3k-3$ હોવો જોઈએ. ${1, 2, 4, 5, 6}$ માંથી શક્ય જોડીઓ ${1, 2}, {1, 5}, {2, 4}, {4, 5}$ છે. દરેક જોડી $2$ ક્રમચયો આપે છે. કુલ $= 4 \times 2 = 8$.
કિસ્સો $3$: છેલ્લો અંક $5$ છે. બાકીના બે અંકોનો સરવાળો $x+y$ એ $3k-5$ હોવો જોઈએ. ${1, 2, 3, 4, 6}$ માંથી શક્ય જોડીઓ ${1, 3}, {1, 6}, {2, 4}, {3, 6}$ છે. દરેક જોડી $2$ ક્રમચયો આપે છે. કુલ $= 4 \times 2 = 8$.
કુલ સંખ્યા $= 8 + 8 + 8 = 24$.
50
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
$LINEAR$ શબ્દના અક્ષરોને એવી રીતે ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા શોધો કે જેથી $N$ અને $R$ સાથે ન આવે અને $E$ અને $A$ સાથે આવે.
A
$80$
B
$60$
C
$10$
D
$144$

Solution

(D) $LINEAR$ શબ્દમાં $6$ અલગ-અલગ અક્ષરો છે: $L, I, N, E, A, R$.
આપણે આ અક્ષરોને એવી રીતે ગોઠવવા માંગીએ છીએ કે $E$ અને $A$ હંમેશા સાથે હોય,પરંતુ $N$ અને $R$ સાથે ન હોય.
પ્રથમ,$(EA)$ ને એક એકમ તરીકે ગણો. હવે આપણી પાસે $5$ એકમો છે: $L, I, N, R, (EA)$.
આ $5$ એકમોને ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા $5! = 120$ છે.
$E$ અને $A$ તેમના એકમમાં $2! = 2$ રીતે ગોઠવી શકાય છે,તેથી $E$ અને $A$ સાથે હોય તેવી કુલ ગોઠવણીઓ $120 \times 2 = 240$ છે.
આગળ,આપણે એવી ગોઠવણીઓની સંખ્યા શોધીએ જેમાં $E$ અને $A$ સાથે હોય અને $N$ અને $R$ પણ સાથે હોય.
$(EA)$ ને એક એકમ અને $(NR)$ ને બીજો એકમ ગણો. હવે આપણી પાસે $4$ એકમો છે: $L, I, (EA), (NR)$.
આ $4$ એકમોને ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા $4! = 24$ છે.
તેમના એકમોમાં,$E$ અને $A$ ને $2! = 2$ રીતે અને $N$ અને $R$ ને $2! = 2$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
તેથી,$(EA)$ અને $(NR)$ બંને સાથે હોય તેવી ગોઠવણીઓની સંખ્યા $24 \times 2 \times 2 = 96$ છે.
છેલ્લે,$E$ અને $A$ સાથે હોય પણ $N$ અને $R$ સાથે ન હોય તેવી રીતોની સંખ્યા $240 - 96 = 144$ છે.
51
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $\left| \begin{array}{cc} 2 + 3i & i \\ 1 - 2i & -i \end{array} \right| = x + iy$ હોય,તો $x + y =$
A
$-2$
B
$-4$
C
$-8$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ નિશ્ચાયક: $\left| \begin{array}{cc} 2 + 3i & i \\ 1 - 2i & -i \end{array} \right| = x + iy$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા: $(2 + 3i)(-i) - (i)(1 - 2i) = x + iy$
$-2i - 3i^2 - i + 2i^2 = x + iy$
$i^2 = -1$ હોવાથી: $-2i - 3(-1) - i + 2(-1) = x + iy$
$-2i + 3 - i - 2 = x + iy$
$1 - 3i = x + iy$
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોની સરખામણી કરતા: $x = 1$ અને $y = -3$
તેથી,$x + y = 1 + (-3) = -2$
52
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $x$ અને $y$ બે ધન પૂર્ણાંકો એવા હોય કે $x + 2y = 10$ અને $x^2 y^3$ મહત્તમ હોય,તો $x^2 + 2y^3 =$
A
$34$
B
$137$
C
$43$
D
$70$

Solution

(D) આપેલ છે $x + 2y = 10$,જ્યાં $x, y$ ધન પૂર્ણાંકો છે.
શક્ય જોડીઓ $(x, y)$ નીચે મુજબ છે:
$(8, 1) \implies x^2 y^3 = 8^2 \times 1^3 = 64$
$(6, 2) \implies x^2 y^3 = 6^2 \times 2^3 = 36 \times 8 = 288$
$(4, 3) \implies x^2 y^3 = 4^2 \times 3^3 = 16 \times 27 = 432$
$(2, 4) \implies x^2 y^3 = 2^2 \times 4^3 = 4 \times 64 = 256$
$x^2 y^3$ ની મહત્તમ કિંમત $432$ છે,જે $x = 4$ અને $y = 3$ માટે મળે છે.
આપણે $x^2 + 2y^3 = 4^2 + 2(3^3) = 16 + 2(27) = 16 + 54 = 70$ શોધવાનું છે.
53
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
$A(1,1,1), B(1,-4,3), C(2,-2,0)$ અને $D(8,1,4)$ એ એક ચતુષ્ફલકના શિરોબિંદુઓ છે. $G_1, G_2, G_3$ અને $G_4$ એ ફલક $ABC, BCD, CDA$ અને $DAB$ ના મધ્યકેન્દ્રો છે. તો $G_1, G_2, G_3, G_4$ ને શિરોબિંદુઓ તરીકે ધરાવતા ચતુષ્ફલકનું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$(12,-4,8)$
B
$\left(4, \frac{-4}{3}, \frac{8}{3}\right)$
C
$\left(2, \frac{-2}{3}, \frac{4}{3}\right)$
D
$(3,-1,2)$

Solution

(D) ચતુષ્ફલક જેના શિરોબિંદુઓ $A, B, C, D$ હોય તેનું મધ્યકેન્દ્ર $G = \frac{A+B+C+D}{4}$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે $A(1,1,1), B(1,-4,3), C(2,-2,0), D(8,1,4)$.
ચતુષ્ફલક $ABCD$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G = \left(\frac{1+1+2+8}{4}, \frac{1-4-2+1}{4}, \frac{1+3+0+4}{4}\right) = \left(\frac{12}{4}, \frac{-4}{4}, \frac{8}{4}\right) = (3,-1,2)$.
એક જાણીતો ગુણધર્મ છે કે ચતુષ્ફલકના ફલકોના મધ્યકેન્દ્રો દ્વારા બનતા ચતુષ્ફલકનું મધ્યકેન્દ્ર એ મૂળ ચતુષ્ફલકના મધ્યકેન્દ્ર સમાન જ હોય છે.
તેથી,$G_1, G_2, G_3, G_4$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ચતુષ્ફલકનું મધ્યકેન્દ્ર $(3,-1,2)$ છે.
આમ,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
54
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $ABC$ એક ત્રિકોણ છે. બિંદુ $P$ એ $AB$ ને $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં અને બિંદુ $Q$ એ $BC$ ને $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં આંતરિક રીતે વિભાજિત કરે છે. ધારો કે $D$ એ $AQ$ અને $CP$ નું છેદબિંદુ છે. જો ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $k$ ચોરસ એકમ હોય,તો ત્રિકોણ $BCD$ નું ક્ષેત્રફળ ચોરસ એકમમાં કેટલું થાય?
A
$\frac{4k}{7}$
B
$\frac{2k}{7}$
C
$\frac{7k}{2}$
D
$\frac{7k}{4}$

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(\vec{a})$,$B(\vec{0})$,અને $C(\vec{c})$ છે.
$P$ એ $AB$ ને $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે,તેથી $\vec{p} = \frac{2}{3}\vec{a}$.
$Q$ એ $BC$ ને $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે,તેથી $\vec{q} = \frac{1}{3}\vec{c}$.
$AQ$ રેખાનું સમીકરણ $\vec{r} = (1-t)\vec{a} + t(\frac{1}{3}\vec{c})$ છે.
$CP$ રેખાનું સમીકરણ $\vec{r} = (1-s)\vec{c} + s(\frac{2}{3}\vec{a})$ છે.
છેદબિંદુ $D$ માટે સહગુણકો સરખાવતા,$s = \frac{2}{7}$ અને $t = \frac{6}{7}$ મળે છે.
તેથી,$\vec{d} = \frac{1}{7}\vec{a} + \frac{2}{7}\vec{c}$.
$\triangle BCD$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |\vec{d} \times \vec{c}| = \frac{1}{14} |\vec{a} \times \vec{c}|$ થાય.
ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $k = \frac{1}{2} |\vec{a} \times \vec{c}|$ હોવાથી,$\triangle BCD$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{7} k$ થાય.
55
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
વક્ર $y^2=4x$ પર બિંદુ $(1,2)$ આગળ દોરેલા સ્પર્શક અને અભિલંબ દ્વારા $Y$-અક્ષ સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો:
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ વક્ર $y^2=4x$ અને બિંદુ $P(1,2)$ છે.
બિંદુ $(1,2)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $y^2=4x$ નું વિકલન કરીને મેળવી શકાય: $2y \frac{dy}{dx} = 4 \Rightarrow \frac{dy}{dx} = \frac{2}{y}$. બિંદુ $(1,2)$ આગળ ઢાળ $m_t = \frac{2}{2} = 1$ છે.
સ્પર્શકનું સમીકરણ $y-2 = 1(x-1) \Rightarrow y = x+1$ છે.
સ્પર્શક $Y$-અક્ષ $(x=0)$ ને $A(0,1)$ બિંદુએ છેદે છે.
અભિલંબનો ઢાળ $m_n = -\frac{1}{m_t} = -1$ છે.
અભિલંબનું સમીકરણ $y-2 = -1(x-1) \Rightarrow y = -x+3$ છે.
અભિલંબ $Y$-અક્ષ $(x=0)$ ને $B(0,3)$ બિંદુએ છેદે છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $P(1,2)$,$A(0,1)$ અને $B(0,3)$ છે.
$Y$-અક્ષ પર ત્રિકોણનો પાયો $A(0,1)$ અને $B(0,3)$ વચ્ચેનું અંતર છે,જે $|3-1| = 2$ એકમ છે.
ત્રિકોણની ઊંચાઈ $P(1,2)$ થી $Y$-અક્ષનું લંબ અંતર છે,જે $P$ નો $x$-યામ એટલે કે $1$ એકમ છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{ઊંચાઈ} = \frac{1}{2} \times 2 \times 1 = 1$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
56
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x^2-16}{x-4} & \text{જો } x > 4 \\ 2x & \text{જો } x \leq 4 \end{cases}$ હોય,તો $f^{\prime}(4^{-}) + f^{\prime}(4^{+}) = $
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ છે,$f(x) = \begin{cases} \frac{x^2-16}{x-4} & \text{જો } x > 4 \\ 2x & \text{જો } x \leq 4 \end{cases}$
$x > 4$ માટે,$f(x) = \frac{(x-4)(x+4)}{x-4} = x+4$.
$x \leq 4$ માટે,$f(x) = 2x$.
હવે,$x$ ની સાપેક્ષ વિકલન કરતા:
$f^{\prime}(x) = \begin{cases} \frac{d}{dx}(x+4) = 1 & \text{જો } x > 4 \\ \frac{d}{dx}(2x) = 2 & \text{જો } x < 4 \end{cases}$
તેથી,$f^{\prime}(4^{+}) = \lim_{h \to 0} f^{\prime}(4+h) = 1$ અને $f^{\prime}(4^{-}) = \lim_{h \to 0} f^{\prime}(4-h) = 2$.
આમ,$f^{\prime}(4^{-}) + f^{\prime}(4^{+}) = 2 + 1 = 3$.
57
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
પોઈસન ચલ $X$ નું વિચરણ $2$ છે. તો $P(X \geq 3) = $
A
$\frac{e^2-7}{e^2}$
B
$\frac{e^2-3}{e^2}$
C
$\frac{e^2-5}{e^2}$
D
$1-\frac{4}{e^2}$

Solution

(C) પોઈસન વિતરણ માટે,મધ્યક અને વિચરણ બંને $\lambda$ જેટલા હોય છે. આપેલ વિચરણ $\lambda = 2$ છે.
સંભાવના દળ વિધેય $P(X=n) = \frac{\lambda^n e^{-\lambda}}{n!}$ છે.
આપણે $P(X \geq 3) = 1 - \{P(X=0) + P(X=1) + P(X=2)\}$ શોધવાનું છે.
$P(X=0) = \frac{2^0 e^{-2}}{0!} = e^{-2}$.
$P(X=1) = \frac{2^1 e^{-2}}{1!} = 2e^{-2}$.
$P(X=2) = \frac{2^2 e^{-2}}{2!} = \frac{4 e^{-2}}{2} = 2e^{-2}$.
આનો સરવાળો કરતા,$P(X < 3) = e^{-2} + 2e^{-2} + 2e^{-2} = 5e^{-2} = \frac{5}{e^2}$.
તેથી,$P(X \geq 3) = 1 - \frac{5}{e^2} = \frac{e^2-5}{e^2}$.
58
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $A = (a_{ij})$ એ $n \times n$ શ્રેણિક છે જે $a_{ij} = \begin{cases} k^i, & \forall i=j \\ 0, & \text{અન્યથા} \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. જો $m = \text{trace of } A$ અને $\lim_{k \rightarrow 1} \frac{n-m}{1-k} = 171$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$18$
B
$23$
C
$35$
D
$42$

Solution

(A) શ્રેણિક $A$ એ વિકર્ણ શ્રેણિક છે જ્યાં વિકર્ણના ઘટકો $a_{ii} = k^i$ છે,જ્યાં $i = 1, 2, \dots, n$.
$A$ નો ટ્રેસ (trace),જેને $m$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,તે તેના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો છે:
$m = \sum_{i=1}^{n} k^i = k + k^2 + \dots + k^n = \frac{k(1-k^n)}{1-k}$.
આપણને લક્ષ (limit) આપેલ છે: $\lim_{k \rightarrow 1} \frac{n-m}{1-k} = 171$.
$m$ ની કિંમત મૂકતા: $\lim_{k \rightarrow 1} \frac{n - \frac{k(1-k^n)}{1-k}}{1-k} = \lim_{k \rightarrow 1} \frac{n(1-k) - (k - k^{n+1})}{(1-k)^2} = 171$.
$L$'Hospital ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા (અંશ અને છેદનું $k$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા):
અંશનું વિકલન: $\frac{d}{dk} [n - nk - k + k^{n+1}] = -n - 1 + (n+1)k^n$.
છેદનું વિકલન: $\frac{d}{dk} [(1-k)^2] = 2(1-k)(-1) = -2(1-k)$.
ફરીથી $L$'Hospital નો નિયમ લાગુ કરતા:
$\lim_{k \rightarrow 1} \frac{-n - 1 + (n+1)k^n}{-2(1-k)} = \lim_{k \rightarrow 1} \frac{(n+1)n k^{n-1}}{2} = 171$.
$\frac{n(n+1)}{2} = 171 \Rightarrow n^2 + n - 342 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા: $(n+19)(n-18) = 0$.
$n > 0$ હોવાથી,$n = 18$ મળે છે.
59
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. જો $\begin{bmatrix} 7 & 5 & \alpha \\ \beta & 2 & 11 \\ 3 & \gamma & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 \\ 3 \\ 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \alpha+\beta \\ -2\alpha+\beta-2\gamma \\ \alpha+2\beta+3\gamma \end{bmatrix}$ હોય,તો $100+\frac{2\alpha+11\beta}{\gamma}$ ની કિંમત શોધો.
A
$27$
B
$-25$
C
$225$
D
$-227$

Solution

(A) ડાબી બાજુએ શ્રેણિકનો ગુણાકાર કરતા:
$\begin{bmatrix} 7(1) + 5(3) + \alpha(2) \\ \beta(1) + 2(3) + 11(2) \\ 3(1) + \gamma(3) + 1(2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 22 + 2\alpha \\ \beta + 28 \\ 5 + 3\gamma \end{bmatrix}$.
આને જમણી બાજુના શ્રેણિક સાથે સરખાવતા:
$1) \ 22 + 2\alpha = \alpha + \beta \implies \alpha - \beta = -22$
$2) \ \beta + 28 = -2\alpha + \beta - 2\gamma \implies 2\alpha + 2\gamma = -28 \implies \alpha + \gamma = -14$
$3) \ 5 + 3\gamma = \alpha + 2\beta + 3\gamma \implies \alpha + 2\beta = 5$
$(1)$ પરથી,$\beta = \alpha + 22$. તેને $(3)$ માં મૂકતા:
$\alpha + 2(\alpha + 22) = 5 \implies 3\alpha + 44 = 5 \implies 3\alpha = -39 \implies \alpha = -13$.
તેથી $\beta = -13 + 22 = 9$.
$(2)$ પરથી,$\gamma = -14 - \alpha = -14 - (-13) = -1$.
હવે,$100 + \frac{2\alpha + 11\beta}{\gamma} = 100 + \frac{2(-13) + 11(9)}{-1} = 100 + \frac{-26 + 99}{-1} = 100 + \frac{73}{-1} = 100 - 73 = 27$.
60
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $A+B=\left[\begin{array}{lll}2 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 0 \\ 0 & 2 & 2\end{array}\right]$ અને $AB=\left[\begin{array}{lll}1 & 2 & 2 \\ 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 1\end{array}\right]$ હોય,તો $A^2+B(A+B)=$
A
$\left[\begin{array}{lll}4 & 6 & 6 \\ 3 & 4 & 2 \\ 1 & 6 & 3\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{lll}4 & 9 & 6 \\ 3 & 3 & 2 \\ 4 & 7 & 4\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ccc}6 & 10 & 8 \\ 4 & 5 & 2 \\ 4 & 9 & 6\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{lll}3 & 4 & 4 \\ 2 & 3 & 2 \\ 0 & 4 & 2\end{array}\right]$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$A+B=\left[\begin{array}{lll} 2 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 0 \\ 0 & 2 & 2\end{array}\right]$ અને $AB=\left[\begin{array}{lll}1 & 2 & 2 \\ 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 1\end{array}\right]$.
આપણે $A^2+B(A+B)$ શોધવાનું છે.
નોંધો કે $A^2+B(A+B) = A^2+BA+B^2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(A+B)^2 = (A+B)(A+B) = A^2+AB+BA+B^2$.
તેથી,$A^2+BA+B^2 = (A+B)^2 - AB$.
પ્રથમ,$(A+B)^2 = \left[\begin{array}{lll} 2 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 0 \\ 0 & 2 & 2\end{array}\right] \times \left[\begin{array}{lll} 2 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 0 \\ 0 & 2 & 2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{lll} 5 & 8 & 8 \\ 4 & 5 & 2 \\ 2 & 8 & 4\end{array}\right]$ ગણીએ.
હવે,$A^2+B(A+B) = \left[\begin{array}{lll} 5 & 8 & 8 \\ 4 & 5 & 2 \\ 2 & 8 & 4\end{array}\right] - \left[\begin{array}{lll} 1 & 2 & 2 \\ 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{lll} 4 & 6 & 6 \\ 3 & 4 & 2 \\ 1 & 6 & 3\end{array}\right]$.
61
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
જો $\left[\begin{array}{ccc}0 & 2 & a \\ b & 0 & 4 \\ -3 & c & 0\end{array}\right]$ એ વિસંમિત શ્રેણિક (skew-symmetric matrix) હોય,તો $\left[\begin{array}{cc}a & b \\ b & a\end{array}\right]\left[\begin{array}{cc}b & c \\ c & b\end{array}\right]=$
A
$\left[\begin{array}{cc}0 & 0 \\ 0 & 0\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}2 & -8 \\ -8 & 2\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{cc}2 & 8 \\ 8 & 2\end{array}\right]$

Solution

(C) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ccc}0 & 2 & a \\ b & 0 & 4 \\ -3 & c & 0\end{array}\right]$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
વ્યાખ્યા મુજબ,$A = -A^T$.
$\left[\begin{array}{ccc}0 & 2 & a \\ b & 0 & 4 \\ -3 & c & 0\end{array}\right] = -\left[\begin{array}{ccc}0 & b & -3 \\ 2 & 0 & c \\ a & 4 & 0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}0 & -b & 3 \\ -2 & 0 & -c \\ -a & -4 & 0\end{array}\right]$.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે:
$-b = 2 \Rightarrow b = -2$
$a = 3$
$c = -4$
હવે,આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\left[\begin{array}{cc}a & b \\ b & a\end{array}\right]\left[\begin{array}{cc}b & c \\ c & b\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}3 & -2 \\ -2 & 3\end{array}\right]\left[\begin{array}{cc}-2 & -4 \\ -4 & -2\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc}(3)(-2) + (-2)(-4) & (3)(-4) + (-2)(-2) \\ (-2)(-2) + (3)(-4) & (-2)(-4) + (3)(-2)\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc}-6 + 8 & -12 + 4 \\ 4 - 12 & 8 - 6\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}2 & -8 \\ -8 & 2\end{array}\right]$.
62
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
એકસાથેના સુરેખ સમીકરણો $AX=B$ અને $AY=Q$ ધ્યાનમાં લો. જો $A$ એ વ્યસ્ત શ્રેણિક હોય અને $B$ એ $AY=Q$ નો અનન્ય ઉકેલ હોય,તો $AX=B$ નો ઉકેલ શું થાય?
A
$A^{-1}(B+Q)$
B
$(A^{-1})^2 B$
C
$A^{-1} BQ$
D
$(A^{-1})^2 Q$

Solution

(D) આપેલ સુરેખ સમીકરણો $AX=B$ અને $AY=Q$ છે.
કારણ કે $B$ એ $AY=Q$ નો અનન્ય ઉકેલ છે,તેથી $AB=Q$ થાય.
આપણે $AX=B$ માં $X$ માટે ઉકેલ શોધવાનો છે.
$AX=B$ ની બંને બાજુએ ડાબી બાજુથી $A$ વડે ગુણતા:
$A(AX) = AB$
$A^2 X = AB$
$AB=Q$ હોવાથી,સમીકરણમાં $Q$ મૂકતા:
$A^2 X = Q$
$A$ એ વ્યસ્ત શ્રેણિક હોવાથી,$A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. બંને બાજુએ $(A^{-1})^2$ વડે ગુણતા:
$(A^{-1})^2 (A^2 X) = (A^{-1})^2 Q$
$I X = (A^{-1})^2 Q$
$X = (A^{-1})^2 Q$
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
63
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & k \end{bmatrix}$,$k \in R$ અને $A^3 = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$. જો $d = 228$ હોય,તો $b + c =$
A
$52$
B
$74$
C
$2$
D
$100$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & k \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & k \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & k \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & k \\ k & 1+k^2 \end{bmatrix}$ ગણો.
ત્યારબાદ,$A^3 = A^2 \cdot A = \begin{bmatrix} 1 & k \\ k & 1+k^2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & k \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} k & 1+k^2 \\ 1+k^2 & k+k(1+k^2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} k & 1+k^2 \\ 1+k^2 & 2k+k^3 \end{bmatrix}$ ગણો.
આપણને $d = 228$ આપેલ છે,તેથી $2k + k^3 = 228$.
કિંમતો ચકાસતા,જો $k = 6$ હોય,તો $2(6) + 6^3 = 12 + 216 = 228$. આમ,$k = 6$.
હવે,$b = 1 + k^2 = 1 + 6^2 = 1 + 36 = 37$.
તે જ રીતે,$c = 1 + k^2 = 1 + 36 = 37$.
તેથી,$b + c = 37 + 37 = 74$.
64
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $A=\begin{bmatrix} a & 3 & 5 \\ 5 & -1 & 3 \\ 2 & 3 & -4 \end{bmatrix}$ અને $B=\begin{bmatrix} b & 1 & 4 \\ 4 & c & 1 \\ -3 & 1 & d \end{bmatrix}$ છે. જો $A$ નો ટ્રેસ $-4$ હોય અને $AB=\begin{bmatrix} -1 & 0 & 17 \\ -3 & 10 & 25 \\ 28 & -8 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $a+b+c+d=$
A
$7$
B
$-1$
C
$3$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે: $A=\begin{bmatrix} a & 3 & 5 \\ 5 & -1 & 3 \\ 2 & 3 & -4 \end{bmatrix}$ અને $B=\begin{bmatrix} b & 1 & 4 \\ 4 & c & 1 \\ -3 & 1 & d \end{bmatrix}$.
$A$ નો ટ્રેસ $-4$ હોવાથી,$a - 1 - 4 = -4$,જેનો અર્થ છે કે $a = 1$.
હવે,ગુણાકાર $AB$ શોધો:
$AB = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 5 \\ 5 & -1 & 3 \\ 2 & 3 & -4 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} b & 1 & 4 \\ 4 & c & 1 \\ -3 & 1 & d \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} b-3 & 3c+6 & 5d+7 \\ 5b-13 & 8-c & 3d+19 \\ 2b+24 & 3c-2 & 11-4d \end{bmatrix}$.
આને આપેલ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} -1 & 0 & 17 \\ -3 & 10 & 25 \\ 28 & -8 & 3 \end{bmatrix}$ સાથે સરખાવતા:
$b-3 = -1$ પરથી,$b = 2$ મળે છે.
$3c+6 = 0$ પરથી,$c = -2$ મળે છે.
$5d+7 = 17$ પરથી,$5d = 10$,તેથી $d = 2$ મળે છે.
આમ,$a+b+c+d = 1 + 2 - 2 + 2 = 3$.
65
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
જો $\begin{bmatrix} -1 & 2 & b \\ a & 5 & 6 \\ 3 & c & 7 \end{bmatrix}$ એ સંમિત શ્રેણિક હોય,તો $\begin{vmatrix} a & b & c \\ b & c & a \\ c & a & b \end{vmatrix} =$
A
$0$
B
$-121$
C
$143$
D
$-143$

Solution

(D) આપેલ શ્રેણિક $X = \begin{bmatrix} -1 & 2 & b \\ a & 5 & 6 \\ 3 & c & 7 \end{bmatrix}$ એ સંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $X = X^T$.
ઘટકોને સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$\begin{bmatrix} -1 & 2 & b \\ a & 5 & 6 \\ 3 & c & 7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & a & 3 \\ 2 & 5 & c \\ b & 6 & 7 \end{bmatrix}$
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા,$a = 2$,$b = 3$,અને $c = 6$ મળે છે.
હવે,આપણે નિશ્ચાયક $\begin{vmatrix} a & b & c \\ b & c & a \\ c & a & b \end{vmatrix} = \begin{vmatrix} 2 & 3 & 6 \\ 3 & 6 & 2 \\ 6 & 2 & 3 \end{vmatrix}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પ્રથમ હાર $(R_1)$ ની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$= 2(6 \times 3 - 2 \times 2) - 3(3 \times 3 - 6 \times 2) + 6(3 \times 2 - 6 \times 6)$
$= 2(18 - 4) - 3(9 - 12) + 6(6 - 36)$
$= 2(14) - 3(-3) + 6(-30)$
$= 28 + 9 - 180$
$= 37 - 180 = -143$.
66
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $A=\left[\begin{array}{lll}1 & 2 & 3 \\ 4 & 3 & 2 \\ 3 & 4 & 5\end{array}\right]$ હોય,તો $(A+A^T)(A-A^T)=$
A
$4\left[\begin{array}{lll}3 & 2 & -3 \\ 3 & 0 & -3 \\ 3 & 2 & -3\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{lll}12 & 8 & 12 \\ 12 & 0 & 12 \\ 12 & 8 & 12\end{array}\right]$
C
$4\left[\begin{array}{ccc}3 & -2 & -3 \\ 3 & 0 & -3 \\ 3 & -2 & -3\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{lll}-12 & 8 & 12 \\ -12 & 0 & 12 \\ -12 & 8 & 12\end{array}\right]$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A=\left[\begin{array}{lll}1 & 2 & 3 \\ 4 & 3 & 2 \\ 3 & 4 & 5\end{array}\right]$.
પ્રથમ,પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^T$ શોધો:
$A^T=\left[\begin{array}{lll}1 & 4 & 3 \\ 2 & 3 & 4 \\ 3 & 2 & 5\end{array}\right]$.
હવે,$(A+A^T)$ ની ગણતરી કરો:
$A+A^T=\left[\begin{array}{lll}1+1 & 2+4 & 3+3 \\ 4+2 & 3+3 & 2+4 \\ 3+3 & 4+2 & 5+5\end{array}\right]=\left[\begin{array}{lll}2 & 6 & 6 \\ 6 & 6 & 6 \\ 6 & 6 & 10\end{array}\right]$.
ત્યારબાદ,$(A-A^T)$ ની ગણતરી કરો:
$A-A^T=\left[\begin{array}{lll}1-1 & 2-4 & 3-3 \\ 4-2 & 3-3 & 2-4 \\ 3-3 & 4-2 & 5-5\end{array}\right]=\left[\begin{array}{lll}0 & -2 & 0 \\ 2 & 0 & -2 \\ 0 & 2 & 0\end{array}\right]$.
અંતે,બંને શ્રેણિકોનો ગુણાકાર કરો:
$(A+A^T)(A-A^T)=\left[\begin{array}{lll}2 & 6 & 6 \\ 6 & 6 & 6 \\ 6 & 6 & 10\end{array}\right]\left[\begin{array}{lll}0 & -2 & 0 \\ 2 & 0 & -2 \\ 0 & 2 & 0\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{lll}0+12+0 & -4+0+12 & 0-12+0 \\ 0+12+0 & -12+0+12 & 0-12+0 \\ 0+12+0 & -12+0+20 & 0-12+0\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{lll}12 & 8 & -12 \\ 12 & 0 & -12 \\ 12 & 8 & -12\end{array}\right] = 4\left[\begin{array}{lll}3 & 2 & -3 \\ 3 & 0 & -3 \\ 3 & 2 & -3\end{array}\right]$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
67
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો શ્રેણિક $A=\begin{bmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ એ શ્રેણિક સમીકરણ $A^2-4A-5I=0$ નું સમાધાન કરે છે,તો $A^{-1}=$
A
$\frac{1}{5}\begin{bmatrix} -3 & 2 & 2 \\ -2 & 3 & -2 \\ 2 & 2 & -3 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{5}\begin{bmatrix} -3 & 2 & 2 \\ 2 & -3 & 2 \\ 2 & 2 & -3 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{5}\begin{bmatrix} -3 & 2 & 2 \\ 2 & -3 & 2 \\ -2 & -2 & 3 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{5}\begin{bmatrix} -3 & 2 & 2 \\ 2 & -3 & 2 \\ 2 & 2 & 3 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ $A^2-4A-5I=0$ છે.
બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા:
$A^2 A^{-1} - 4A A^{-1} - 5I A^{-1} = 0 A^{-1}$
$A - 4I - 5A^{-1} = 0$
$5A^{-1} = A - 4I$
$A^{-1} = \frac{1}{5}(A - 4I)$
હવે,શ્રેણિક $A$ અને $I$ ની કિંમત મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{5} \left( \begin{bmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{bmatrix} - 4 \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \right)$
$A^{-1} = \frac{1}{5} \left( \begin{bmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 4 & 0 & 0 \\ 0 & 4 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix} \right)$
$A^{-1} = \frac{1}{5} \begin{bmatrix} 1-4 & 2-0 & 2-0 \\ 2-0 & 1-4 & 2-0 \\ 2-0 & 2-0 & 1-4 \end{bmatrix}$
$A^{-1} = \frac{1}{5} \begin{bmatrix} -3 & 2 & 2 \\ 2 & -3 & 2 \\ 2 & 2 & -3 \end{bmatrix}$
68
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\begin{bmatrix} a & b & c \\ d & e & f \\ g & h & i \end{bmatrix}$ એ વિસંમિત શ્રેણિક (skew-symmetric matrix) હોય અને $b, c, f$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,તો $\frac{b}{c} = $
A
$\frac{dh}{fg}$
B
$\frac{df}{gh}$
C
$\frac{-df}{gh}$
D
$\frac{-dh}{fg}$

Solution

(D) વિસંમિત શ્રેણિક $A$ માટે,આપણી પાસે $A = -A^T$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે વિકર્ણના ઘટકો શૂન્ય હોવા જોઈએ,તેથી $a = e = i = 0$.
આમ,શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & b & c \\ d & 0 & f \\ g & h & 0 \end{bmatrix}$ છે.
કારણ કે $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $d = -b$,$g = -c$,અને $h = -f$ થાય.
$\frac{b}{c}$ ના પદમાં આ કિંમતો મૂકતા:
આપણે જાણીએ છીએ કે એકી કક્ષાના કોઈપણ વિસંમિત શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $0$ હોય છે.
$|A| = 0 \cdot (0 - fh) - b(0 - gf) + c(dh - 0) = 0$.
$bgf + cdh = 0$.
$bgf = -cdh$.
$cf$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{b}{c} = \frac{-dh}{fg}$ મળે છે.
69
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. જો $A=\begin{bmatrix} 7 & 3 & \alpha \\ \beta & 1 & -11 \\ -5 & \gamma & 19 \end{bmatrix}$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોય જે $A\begin{bmatrix} 5 \\ -13 \\ 11 \end{bmatrix}=\begin{bmatrix} -290 \\ -119 \\ 210 \end{bmatrix}$ નું સમાધાન કરે છે,તો $(\operatorname{adj} A)^{-1}+\operatorname{adj} A^{-1}=$
A
$A$
B
$-A$
C
$2A$
D
$-2A$

Solution

(D) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 7 & 3 & \alpha \\ \beta & 1 & -11 \\ -5 & \gamma & 19 \end{bmatrix}$ અને $A \begin{bmatrix} 5 \\ -13 \\ 11 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -290 \\ -119 \\ 210 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક ગુણાકાર કરતા:
$35 - 39 + 11\alpha = -290 \Rightarrow 11\alpha = -286 \Rightarrow \alpha = -26$.
$5\beta - 13 - 121 = -119 \Rightarrow 5\beta = 15 \Rightarrow \beta = 3$.
$-25 - 13\gamma + 209 = 210 \Rightarrow -13\gamma = 26 \Rightarrow \gamma = -2$.
આમ,$A = \begin{bmatrix} 7 & 3 & -26 \\ 3 & 1 & -11 \\ -5 & -2 & 19 \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A| = 7(19 - 22) - 3(57 - 55) - 26(-6 + 5) = 7(-3) - 3(2) - 26(-1) = -21 - 6 + 26 = -1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(\operatorname{adj} A)^{-1} = \frac{A}{|A|} = -A$ અને $\operatorname{adj} A^{-1} = \operatorname{adj}(\frac{\operatorname{adj} A}{|A|}) = \frac{1}{|A|^{n-1}} \operatorname{adj}(\operatorname{adj} A) = \frac{1}{(-1)^2} |A| A = -A$.
તેથી,$(\operatorname{adj} A)^{-1} + \operatorname{adj} A^{-1} = -A + (-A) = -2A$.
70
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
જો $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોય અને $|A|=\frac{1}{2}$ હોય,તો $|A^{-1}(\operatorname{Adj}(\operatorname{Adj} A))|^{-1} = $
A
$8$
B
$\frac{1}{8}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $n=3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{Adj}(\operatorname{Adj} A) = |A|^{n-2} A = |A|^{3-2} A = |A| A$.
હવે,પદ $|A^{-1}(\operatorname{Adj}(\operatorname{Adj} A))|^{-1}$ ધ્યાનમાં લો.
ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા: $|A^{-1}(|A| A)|^{-1} = | |A| (A^{-1} A) |^{-1} = | |A| I |^{-1}$.
કારણ કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $| |A| I | = |A|^3 |I| = |A|^3 \times 1 = |A|^3$.
તેથી,પદ $(|A|^3)^{-1} = \frac{1}{|A|^3}$ બને છે.
આપેલ $|A| = \frac{1}{2}$ હોવાથી,આપણને $\frac{1}{(\frac{1}{2})^3} = \frac{1}{\frac{1}{8}} = 8$ મળે છે.
71
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
એક સુરેખ સમીકરણ સંહતિ માટે,જો $A X=\left[\begin{array}{l}1 \\ 1 \\ 2\end{array}\right]$,$\operatorname{Adj} A=\left[\begin{array}{ccc}1 & -1 & -1 \\ 1 & 1 & -1 \\ 1 & 1 & 1\end{array}\right]$ અને $\operatorname{det} A>0$ હોય,તો $X=$
A
$\left[\begin{array}{c}-1 \\ 0 \\ 2\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{l}1 \\ 1 \\ 2\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{c}0 \\ -1 \\ -1\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{l}2 \\ 1 \\ 1\end{array}\right]$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A X=\left[\begin{array}{l}1 \\ 1 \\ 2\end{array}\right]$ અને $\operatorname{Adj} A=\left[\begin{array}{ccc}1 & -1 & -1 \\ 1 & 1 & -1 \\ 1 & 1 & 1\end{array}\right]$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \operatorname{Adj} A$.
$A X = B$ ને બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા,આપણને $X = A^{-1} B = \frac{1}{|A|} \operatorname{Adj} A \cdot B$ મળે.
$X = \frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{ccc}1 & -1 & -1 \\ 1 & 1 & -1 \\ 1 & 1 & 1\end{array}\right] \left[\begin{array}{l}1 \\ 1 \\ 2\end{array}\right]$.
શ્રેણિક ગુણાકાર કરતા:
$X = \frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{c}1(1) + (-1)(1) + (-1)(2) \\ 1(1) + 1(1) + (-1)(2) \\ 1(1) + 1(1) + 1(2)\end{array}\right] = \frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{c}1 - 1 - 2 \\ 1 + 1 - 2 \\ 1 + 1 + 2\end{array}\right] = \frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{c}-2 \\ 0 \\ 4\end{array}\right]$.
અહીં $|A| > 0$ હોવાથી,આપણે આપેલ $\operatorname{Adj} A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ. આપણે જાણીએ છીએ કે $|\operatorname{Adj} A| = |A|^{n-1}$,જ્યાં $n=3$.
$|\operatorname{Adj} A| = 1(1+1) - (-1)(1+1) + (-1)(1-1) = 2 + 2 + 0 = 4$.
તેથી,$|A|^2 = 4 \implies |A| = 2$ (કારણ કે $|A| > 0$).
$X$ ના સમીકરણમાં $|A| = 2$ મૂકતા:
$X = \frac{1}{2} \left[\begin{array}{c}-2 \\ 0 \\ 4\end{array}\right] = \left[\begin{array}{c}-1 \\ 0 \\ 2\end{array}\right]$.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
72
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 1 & 2 \end{bmatrix}$. જો $A^{-1} = \alpha A^2 + \beta A + \gamma I$,જ્યાં $\alpha, \beta, \gamma$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને $I$ એ $3 \times 3$ એકમ શ્રેણિક છે,તો $17 \alpha + 5 \beta + \gamma =$
A
-$1$
B
$\frac{-1}{3}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$3$

Solution

(B) શ્રેણિક $A$ નું લાક્ષણિક સમીકરણ $|A - \lambda I| = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$|A - \lambda I| = \begin{vmatrix} 2-\lambda & 1 & 1 \\ 0 & 1-\lambda & 0 \\ 1 & 1 & 2-\lambda \end{vmatrix} = (1-\lambda)((2-\lambda)^2 - 1) = (1-\lambda)(\lambda^2 - 4\lambda + 3) = -(\lambda-1)^2(\lambda-3) = -\lambda^3 + 5\lambda^2 - 7\lambda + 3 = 0$.
કેલી-હેમિલ્ટન પ્રમેય મુજબ,$A^3 - 5A^2 + 7A - 3I = 0$.
$A^{-1}$ વડે ગુણતા,$A^2 - 5A + 7I - 3A^{-1} = 0$,જેનો અર્થ છે કે $A^{-1} = \frac{1}{3}A^2 - \frac{5}{3}A + \frac{7}{3}I$.
આને $A^{-1} = \alpha A^2 + \beta A + \gamma I$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = \frac{1}{3}$,$\beta = -\frac{5}{3}$,અને $\gamma = \frac{7}{3}$ મળે છે.
તેથી,$17\alpha + 5\beta + \gamma = 17(\frac{1}{3}) + 5(-\frac{5}{3}) + \frac{7}{3} = \frac{17 - 25 + 7}{3} = \frac{-1}{3}$.
73
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
જો $A$ એ $2 \times 2$ શ્રેણિક છે કે જેથી $\operatorname{det} A = -21$ અને $A^3$ નો ટ્રેસ $2024$ છે,તો $A$ નો ટ્રેસ શોધો.
A
$6$
B
$11$
C
$12$
D
$13$

Solution

(B) ધારો કે $2 \times 2$ શ્રેણિક $A$ ના આઈગન મૂલ્યો $\lambda_1$ અને $\lambda_2$ છે.
આપેલ છે કે $\operatorname{det} A = \lambda_1 \lambda_2 = -21$.
$A^3$ ના આઈગન મૂલ્યો $\lambda_1^3$ અને $\lambda_2^3$ છે.
$A^3$ નો ટ્રેસ $\lambda_1^3 + \lambda_2^3 = 2024$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\lambda_1^3 + \lambda_2^3 = (\lambda_1 + \lambda_2)(\lambda_1^2 - \lambda_1 \lambda_2 + \lambda_2^2)$.
$\lambda_1^2 + \lambda_2^2 = (\lambda_1 + \lambda_2)^2 - 2\lambda_1 \lambda_2$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\lambda_1^3 + \lambda_2^3 = (\lambda_1 + \lambda_2)((\lambda_1 + \lambda_2)^2 - 3\lambda_1 \lambda_2)$.
ધારો કે $T = \lambda_1 + \lambda_2$ એ $A$ નો ટ્રેસ છે.
તેથી $2024 = T(T^2 - 3(-21)) = T(T^2 + 63) = T^3 + 63T$.
આમ,$T^3 + 63T - 2024 = 0$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$T = 11$ માટે: $11^3 + 63(11) = 1331 + 693 = 2024$.
આમ,$A$ નો ટ્રેસ $11$ છે.
74
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
$\left|\begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ a^2 & b^2 & c^2 \\ a^3 & b^3 & c^3 \end{array}\right|=$
A
$abc(a-b)(b-c)(c-a)$
B
$abc(a-b)(b-c)(a-c)$
C
$(ab+bc+ca)(a-b)(b-c)(c-a)$
D
$abc(a+b+c)(a-b)(b-c)(c-a)$

Solution

(C) ધારો કે $\Delta = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ a^2 & b^2 & c^2 \\ a^3 & b^3 & c^3 \end{vmatrix}$.
$C_2 \to C_2 - C_1$ અને $C_3 \to C_3 - C_1$ પ્રક્રિયા લાગુ કરતા:
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & 0 & 0 \\ a^2 & b^2 - a^2 & c^2 - a^2 \\ a^3 & b^3 - a^3 & c^3 - a^3 \end{vmatrix}$
$= \begin{vmatrix} (b-a)(b+a) & (c-a)(c+a) \\ (b-a)(b^2+ab+a^2) & (c-a)(c^2+ac+a^2) \end{vmatrix}$
$= (b-a)(c-a) \begin{vmatrix} b+a & c+a \\ b^2+ab+a^2 & c^2+ac+a^2 \end{vmatrix}$
$= (b-a)(c-a) [(b+a)(c^2+ac+a^2) - (c+a)(b^2+ab+a^2)]$
$= (b-a)(c-a) [bc^2+abc+a^2b+ac^2+a^2c+a^3 - (cb^2+abc+a^2c+ab^2+a^2b+a^3)]$
$= (b-a)(c-a) [bc^2+ac^2-cb^2-ab^2]$
$= (b-a)(c-a) [bc(c-b) + a(c^2-b^2)]$
$= (b-a)(c-a) [bc(c-b) + a(c-b)(c+b)]$
$= (b-a)(c-a)(c-b) [bc + ac + ab]$
$= (a-b)(b-c)(c-a)(ab+bc+ca)$.
75
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
$A, P, B$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિકો છે. જો $|-B|=5, |BA^T|=15, |P^T AP|=-27$ હોય,તો $|P|$ ની એક કિંમત કઈ છે?
A
$3$
B
$-5$
C
$9$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A, P, B$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિકો છે.
$1$. $|-B|=5$ માટે:
$B$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોવાથી,$|-B| = (-1)^3 |B| = -|B|$.
તેથી,$-|B| = 5 \Rightarrow |B| = -5$.
$2$. $|BA^T|=15$ માટે:
$|XY| = |X||Y|$ અને $|A^T| = |A|$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$|B||A| = 15$
$(-5)|A| = 15 \Rightarrow |A| = -3$.
$3$. $|P^T AP| = -27$ માટે:
$|P^T| = |P|$ અને $|XY| = |X||Y|$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$|P^T||A||P| = -27$
$|P||A||P| = -27$
$|P|^2 (-3) = -27$
$|P|^2 = 9$
$|P| = \pm 3$.
તેથી,$|P|$ ની એક કિંમત $3$ છે.
76
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\frac{x^2+7}{(x^2+1)(x-2)}=\frac{A}{x-2}+\frac{Bx+C}{x^2+1}$ હોય,તો શ્રેણિક $\begin{bmatrix} A & B \\ C & \frac{2}{5} \end{bmatrix}$ નો નિશ્ચાયક શોધો.
A
$5$
B
$-5$
C
$\frac{94}{25}$
D
$-2$

Solution

(D) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{x^2+7}{(x^2+1)(x-2)} = \frac{A}{x-2} + \frac{Bx+C}{x^2+1}$.
બંને બાજુ $(x^2+1)(x-2)$ વડે ગુણતા: $x^2+7 = A(x^2+1) + (Bx+C)(x-2) \quad \dots (1)$.
$x=2$ લેતા: $2^2+7 = A(2^2+1) \Rightarrow 11 = 5A \Rightarrow A = \frac{11}{5}$.
સમીકરણ $(1)$ માં $x^2$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $1 = A+B \Rightarrow B = 1 - \frac{11}{5} = -\frac{6}{5}$.
સમીકરણ $(1)$ માં અચળ પદોની સરખામણી કરતા: $7 = A - 2C \Rightarrow 2C = A - 7 = \frac{11}{5} - 7 = -\frac{24}{5} \Rightarrow C = -\frac{12}{5}$.
હવે,શ્રેણિક $\begin{bmatrix} A & B \\ C & \frac{2}{5} \end{bmatrix}$ નો નિશ્ચાયક ગણતા:
$\det = A \cdot \frac{2}{5} - B \cdot C = \left(\frac{11}{5}\right)\left(\frac{2}{5}\right) - \left(-\frac{6}{5}\right)\left(-\frac{12}{5}\right)$.
$\det = \frac{22}{25} - \frac{72}{25} = -\frac{50}{25} = -2$.
77
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $A, B$ બે $3 \times 3$ શ્રેણિકો છે અને $C$ એ $3 \times 3$ એકમ શ્રેણિક છે જેથી $AB-C$ એ અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક છે. ધારો કે $D=(AB-C)^{-1}$. તો,નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો.
વિધાન $I$: $\operatorname{det}(BA)=\operatorname{det}(BA-C) \operatorname{det}(BDA)$
વિધાન $II$: $ABD=DAB$
ઉપરનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
A
વિધાન $I$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે
B
વિધાન $II$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $I$ ખોટું છે
C
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે

Solution

(C) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$,$B = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$,અને $C = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
તેથી $AB = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$,તેથી $AB-C = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$.
કારણ કે $\det(AB-C) = -1 \neq 0$,$AB-C$ એ અસામાન્ય છે અને $D = (AB-C)^{-1} = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix} = -C$.
વિધાન $I$ માટે: $\det(BA) = \det(0) = 0$. $\det(BA-C) = \det(-C) = -1$. $\det(BDA) = \det(-CBA) = \det(0) = 0$. આમ $0 = (-1)(0)$ સાચું છે.
વિધાન $II$ માટે: $ABD = AB(-C) = -AB = 0$. $DAB = (-C)AB = -AB = 0$. આમ $ABD = DAB$ સાચું છે.
બંને વિધાનો સાચા છે.
78
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$. તો $(A^{-1}B)^{-1} + (AB^{-1})^{-1}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & -2 & 0 \\ 0 & 0 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 0 & -2 & 0 \\ 0 & 0 & -2 \\ -2 & 0 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -2 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -2 \\ 0 & -2 & 0 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 0 & 0 & -2 \\ -2 & 0 & 0 \\ 0 & -2 & 0 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપણને $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ આપેલ છે.
ગુણધર્મ $(XY)^{-1} = Y^{-1}X^{-1}$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે પદાવલિને સરળ બનાવી શકીએ છીએ:
$(A^{-1}B)^{-1} + (AB^{-1})^{-1} = B^{-1}(A^{-1})^{-1} + (B^{-1})^{-1}A^{-1} = B^{-1}A + BA^{-1}$.
પ્રથમ,નોંધો કે $A^2 = I$ અને $B^2 = I$,તેથી $A^{-1} = A$ અને $B^{-1} = B$.
આમ,પદાવલિ $BA + BA = 2BA$ બને છે.
$BA = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરતા.
તેથી,$2BA = 2 \begin{bmatrix} 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & -2 & 0 \\ 0 & 0 & -2 \\ -2 & 0 & 0 \end{bmatrix}$.
આ વિકલ્પ $B$ સાથે મેળ ખાય છે.
79
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $f(x) = \left| \begin{array}{ccc} x & x+1 & x+3 \\ x+2 & x+4 & x+7 \\ x+6 & x+9 & x+13 \end{array} \right|$ હોય,તો $f(5) =$
A
-$15$
B
$10$
C
-$2$
D
$0$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x) = \left| \begin{array}{ccc} x & x+1 & x+3 \\ x+2 & x+4 & x+7 \\ x+6 & x+9 & x+13 \end{array} \right|$.
નિશ્ચાયકમાં $x = 5$ મૂકતા:
$f(5) = \left| \begin{array}{ccc} 5 & 6 & 8 \\ 7 & 9 & 12 \\ 11 & 14 & 18 \end{array} \right|$.
પ્રથમ હાર $(R_1)$ ની સાપેક્ષે વિસ્તરણ કરતા:
$f(5) = 5(9 \times 18 - 14 \times 12) - 6(7 \times 18 - 11 \times 12) + 8(7 \times 14 - 11 \times 9)$
$f(5) = 5(162 - 168) - 6(126 - 132) + 8(98 - 99)$
$f(5) = 5(-6) - 6(-6) + 8(-1)$
$f(5) = -30 + 36 - 8$
$f(5) = 6 - 8 = -2$.
તેથી,વિકલ્પ $(C)$ સાચો છે.
80
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $a, b, c$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ હોય અને $2(\cos A + \cos B + \cos C) = \left|\begin{array}{lll}b & 1 & a \\ a & 1 & c \\ c & 1 & b\end{array}\right| = 0$ હોય,તો આ પદાવલિનું મૂલ્ય શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ નિશ્ચાયક સમીકરણ: $\left|\begin{array}{lll}b & 1 & a \\ a & 1 & c \\ c & 1 & b\end{array}\right| = 0$.
પ્રથમ હાર $(R_1)$ ની સાપેક્ષમાં નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$b(b - c) - 1(ab - c^2) + a(a - c) = 0$
$b^2 - bc - ab + c^2 + a^2 - ac = 0$
$a^2 + b^2 + c^2 - (ab + bc + ca) = 0 \quad \dots(i)$
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા:
$2a^2 + 2b^2 + 2c^2 - 2ab - 2bc - 2ca = 0$
$(a - b)^2 + (b - c)^2 + (c - a)^2 = 0$
વર્ગોનો સરવાળો શૂન્ય હોવાથી,દરેક પદ શૂન્ય હોવું જોઈએ: $a = b = c$.
આમ,$\triangle ABC$ એ સમબાજુ ત્રિકોણ છે,તેથી $A = B = C = 60^{\circ}$.
હવે,$2(\cos A + \cos B + \cos C) = 2(\cos 60^{\circ} + \cos 60^{\circ} + \cos 60^{\circ})$
$= 2(3 \times \frac{1}{2}) = 3$.
81
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
શ્રેણિક $\begin{bmatrix} -1 & x & 3 \\ -4 & -5 & -6 \\ -7 & y & 9 \end{bmatrix}$ માં,જો $-6$ અને $-7$ ના સહઅવયવો અનુક્રમે $22$ અને $27$ હોય,તો $5x + y = $
A
$0$
B
$-1$
C
$-2$
D
$-4$

Solution

(C) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} -1 & x & 3 \\ -4 & -5 & -6 \\ -7 & y & 9 \end{bmatrix}$.
સ્થાન $(2, 3)$ પરના ઘટક (જે $-6$ છે) નો સહઅવયવ $C_{23} = (-1)^{2+3} \begin{vmatrix} -1 & x \\ -7 & y \end{vmatrix} = -1(-y - (-7x)) = -1(-y + 7x) = y - 7x$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે કે $C_{23} = 22$,તેથી $y - 7x = 22$ --- $(1)$.
સ્થાન $(3, 1)$ પરના ઘટક (જે $-7$ છે) નો સહઅવયવ $C_{31} = (-1)^{3+1} \begin{vmatrix} x & 3 \\ -5 & -6 \end{vmatrix} = 1(-6x - (-15)) = -6x + 15$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે કે $C_{31} = 27$,તેથી $-6x + 15 = 27$.
$-6x = 12 \implies x = -2$.
સમીકરણ $(1)$ માં $x = -2$ મૂકતા:
$y - 7(-2) = 22$
$y + 14 = 22 \implies y = 8$.
હવે,$5x + y$ ની કિંમત શોધો:
$5(-2) + 8 = -10 + 8 = -2$.
82
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $f(x) = \left| \begin{array}{ccc} -\sin x & 2 \sin 2x & 4 \cos^2 x \\ \cos x & 4 \sin^2 x & 2 \sin 2x \\ 0 & -\cos x & \sin x \end{array} \right|$ હોય,તો $f\left(\frac{5\pi}{4}\right) + f'\left(\frac{5\pi}{4}\right) = $
A
$0$
B
$-1$
C
$-2$
D
$-4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = \left| \begin{array}{ccc} -\sin x & 2 \sin 2x & 4 \cos^2 x \\ \cos x & 4 \sin^2 x & 2 \sin 2x \\ 0 & -\cos x & \sin x \end{array} \right|$.
નિશ્ચાયકનું પ્રથમ સ્તંભની સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$f(x) = -\sin x (4 \sin^2 x \sin x - (2 \sin 2x)(-\cos x)) - \cos x (2 \sin 2x \sin x - (4 \cos^2 x)(-\cos x)) + 0$
$f(x) = -\sin x (4 \sin^3 x + 4 \sin x \cos^2 x) - \cos x (4 \sin^2 x \cos x + 4 \cos^3 x)$
$f(x) = -4 \sin^2 x (\sin^2 x + \cos^2 x) - 4 \cos^2 x (\sin^2 x + \cos^2 x)$
$f(x) = -4 \sin^2 x - 4 \cos^2 x = -4(\sin^2 x + \cos^2 x) = -4$.
$f(x) = -4$ એ અચળ વિધેય હોવાથી,તેનું વિકલન $f'(x) = 0$ થાય.
તેથી,$f\left(\frac{5\pi}{4}\right) + f'\left(\frac{5\pi}{4}\right) = -4 + 0 = -4$.
83
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $f(x) = \left| \begin{array}{ccc} 2 \cos^2 x & \sin 2x & \sin x \\ \sin 2x & 2 \sin^2 x & -\cos x \\ \sin x & -\cos x & 0 \end{array} \right|$ હોય,તો $\int_0^{\frac{\pi}{4}} (2|f(x)| + 5f'(x)) \, dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{2}$
D
$\pi$

Solution

(D) પ્રથમ,આપણે ત્રીજી હારના આધારે નિશ્ચાયક $f(x)$ નું મૂલ્ય શોધીએ:
$f(x) = \sin x (-\sin x \cos x - 2 \sin^2 x \sin x) - (-\cos x) (-2 \cos^3 x - \sin x \sin 2x) + 0$
નિશ્ચાયકનું સાદું રૂપ આપતા,આપણને $f(x) = -2$ મળે છે.
તેથી,$|f(x)| = 2$ અને $f'(x) = 0$ થાય.
આમ,$\int_0^{\frac{\pi}{4}} (2(2) + 5(0)) \, dx = \int_0^{\frac{\pi}{4}} 4 \, dx = 4 \times \frac{\pi}{4} = \pi$.
84
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $\begin{bmatrix} \alpha & \beta & \gamma \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 3 & -5 \\ 1 & 2 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 5 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3 = $
A
$8$
B
$-6$
C
$6$
D
$-10$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ: $\begin{bmatrix} \alpha & \beta & \gamma \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 3 & -5 \\ 1 & 2 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 5 & 2 \end{bmatrix}$
શ્રેણિક ગુણાકાર કરતા,આપણને મળે છે:
$\begin{bmatrix} \alpha + 2\beta + \gamma & 2\alpha + 3\beta + 2\gamma & 3\alpha - 5\beta + 5\gamma \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 5 & 2 \end{bmatrix}$
અનુરૂપ ઘટકોને સરખાવતા,આપણને સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમ મળે છે:
$1) \alpha + 2\beta + \gamma = 3$
$2) 2\alpha + 3\beta + 2\gamma = 5$
$3) 3\alpha - 5\beta + 5\gamma = 2$
બીજા સમીકરણમાંથી પ્રથમ સમીકરણના બમણા બાદ કરતા: $(2\alpha + 3\beta + 2\gamma) - 2(\alpha + 2\beta + \gamma) = 5 - 2(3) \Rightarrow -\beta = -1 \Rightarrow \beta = 1$.
$\beta = 1$ ને સમીકરણ $(1)$ અને $(3)$ માં મૂકતા:
$\alpha + \gamma = 3 - 2(1) = 1 \Rightarrow \alpha + \gamma = 1$
$3\alpha + 5\gamma = 2 + 5(1) = 7 \Rightarrow 3\alpha + 5\gamma = 7$
આ બે સમીકરણો ઉકેલતા: $3(1 - \gamma) + 5\gamma = 7 \Rightarrow 3 - 3\gamma + 5\gamma = 7 \Rightarrow 2\gamma = 4 \Rightarrow \gamma = 2$.
તેથી $\alpha = 1 - 2 = -1$.
આમ,$\alpha = -1, \beta = 1, \gamma = 2$.
છેલ્લે,$\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3 = (-1)^3 + (1)^3 + (2)^3 = -1 + 1 + 8 = 8$.
85
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $x = \alpha, y = \beta, z = \gamma$ એ સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $2x + 3y - 2z + 4 = 0$,$3x - 4y + 3z + 5 = 0$,અને $kx - 2y + z + 3 = 0$ નો અનન્ય ઉકેલ છે. જો $\alpha = -2$ હોય,તો $k =$
A
$\left| \begin{array}{ll} 1 & 2 \\ 3 & 5 \end{array} \right|$
B
$\left| \begin{array}{ll} 5 & 3 \\ 1 & 2 \end{array} \right|$
C
$\left| \begin{array}{ll} 3 & 5 \\ 1 & 2 \end{array} \right|$
D
$\left| \begin{array}{ll} 3 & 5 \\ 2 & 1 \end{array} \right|$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ:
$1) 2x + 3y - 2z = -4$
$2) 3x - 4y + 3z = -5$
$3) kx - 2y + z = -3$
અહીં $x = \alpha = -2$ આપેલ છે,તેથી $x = -2$ ને સમીકરણોમાં મૂકતા:
$2(-2) + 3y - 2z = -4 \Rightarrow -4 + 3y - 2z = -4 \Rightarrow 3y - 2z = 0 \Rightarrow 2z = 3y \Rightarrow z = \frac{3}{2}y$
$3(-2) - 4y + 3z = -5 \Rightarrow -6 - 4y + 3z = -5 \Rightarrow -4y + 3z = 1$
બીજા સમીકરણમાં $z = \frac{3}{2}y$ મૂકતા:
$-4y + 3(\frac{3}{2}y) = 1 \Rightarrow -4y + \frac{9}{2}y = 1 \Rightarrow \frac{1}{2}y = 1 \Rightarrow y = 2$
તેથી $z = \frac{3}{2}(2) = 3$.
હવે $x = -2, y = 2, z = 3$ ને ત્રીજા સમીકરણમાં મૂકતા:
$k(-2) - 2(2) + 3 = -3$
$-2k - 4 + 3 = -3$
$-2k - 1 = -3$
$-2k = -2 \Rightarrow k = 1$.
વિકલ્પો તપાસતા:
વિકલ્પ $C$: $\left| \begin{array}{ll} 3 & 5 \\ 1 & 2 \end{array} \right| = (3 \times 2) - (5 \times 1) = 6 - 5 = 1$.
આમ,$k = 1$ એ વિકલ્પ $C$ સાથે સુસંગત છે.
86
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
એકસાથેના સુરેખ સમીકરણો $\beta x + \alpha y - z = -1$,$3x - \beta y + \alpha z = 0$,અને $\alpha x + \beta y + z = 1$ ધ્યાનમાં લો. ક્રેમરના નિયમમાં વપરાતી સામાન્ય સંજ્ઞામાં,જો $\frac{\Delta_1}{\Delta} = -1$,$\frac{\Delta_2}{\Delta} = 1$,અને $\frac{\Delta_3}{\Delta} = 2$ આપેલ હોય,તો $(\alpha, \beta) = $
A
$(1, 2)$
B
$(2, 1)$
C
$(-1, 2)$
D
$(1, -2)$

Solution

(B) આપેલ સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમ:
$1) \beta x + \alpha y - z = -1$
$2) 3x - \beta y + \alpha z = 0$
$3) \alpha x + \beta y + z = 1$
ક્રેમરના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,ઉકેલ $x = \frac{\Delta_1}{\Delta} = -1$,$y = \frac{\Delta_2}{\Delta} = 1$,અને $z = \frac{\Delta_3}{\Delta} = 2$ છે.
આ કિંમતોને સમીકરણોમાં મૂકતા:
$(1)$ પરથી: $\beta(-1) + \alpha(1) - 2 = -1 \Rightarrow \alpha - \beta = 1$
$(2)$ પરથી: $3(-1) - \beta(1) + \alpha(2) = 0 \Rightarrow 2\alpha - \beta = 3$
$(3)$ પરથી: $\alpha(-1) + \beta(1) + 2 = 1 \Rightarrow -\alpha + \beta = -1 \Rightarrow \alpha - \beta = 1$
હવે $\alpha$ અને $\beta$ માટે સમીકરણો ઉકેલતા:
$\alpha - \beta = 1$
$2\alpha - \beta = 3$
બીજા સમીકરણમાંથી પ્રથમ સમીકરણ બાદ કરતા:
$(2\alpha - \beta) - (\alpha - \beta) = 3 - 1$
$\alpha = 2$
$\alpha = 2$ ને $\alpha - \beta = 1$ માં મૂકતા:
$2 - \beta = 1 \Rightarrow \beta = 1$
આમ,$(\alpha, \beta) = (2, 1)$.
87
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $f(x) = \sum_{p=1}^7 p^2 \sin^{-1}\left(\frac{4}{5} \sin(px) - \frac{3}{5} \cos(px)\right)$ હોય,તો $x = 1$ આગળ $\frac{df}{dx}$ નું મૂલ્ય શું થાય? (આપેલ છે કે $\sin^{-1}(\sin x) = x$)
A
$0$
B
$628$
C
$1140$
D
$784$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = \sum_{p=1}^7 p^2 \sin^{-1}\left(\frac{4}{5} \sin(px) - \frac{3}{5} \cos(px)\right)$.
ધારો કે $\cos \alpha = \frac{4}{5}$ અને $\sin \alpha = \frac{3}{5}$.
તેથી પદાવલિ $\sin^{-1}(\sin(px) \cos \alpha - \cos(px) \sin \alpha) = \sin^{-1}(\sin(px - \alpha)) = px - \alpha$ બને છે.
આમ,$f(x) = \sum_{p=1}^7 p^2(px - \alpha) = \sum_{p=1}^7 (p^3 x - p^2 \alpha) = x \sum_{p=1}^7 p^3 - \alpha \sum_{p=1}^7 p^2$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{df}{dx} = \frac{d}{dx} \left( x \sum_{p=1}^7 p^3 - \alpha \sum_{p=1}^7 p^2 \right) = \sum_{p=1}^7 p^3$.
ઘનનો સરવાળો $n=7$ માટે $\left(\frac{n(n+1)}{2}\right)^2$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$\frac{df}{dx} = \left(\frac{7(8)}{2}\right)^2 = (28)^2 = 784$.
88
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
વાસ્તવિક મૂલ્ય ધરાવતા વિધેય $f(x) = \frac{\sqrt{6x^2+5x-6}}{\sqrt{4-x}-\sqrt{x+4}}$ નો પ્રદેશ શોધો.
A
$[-4, -\frac{3}{2}] \cup [\frac{2}{3}, 4]$
B
$(-\infty, -\frac{3}{2}] \cup [\frac{2}{3}, \infty)$
C
$[-4, 4]$
D
$[-\frac{3}{2}, \frac{2}{3}]$

Solution

(A) આપેલ છે: $f(x) = \frac{\sqrt{6x^2+5x-6}}{\sqrt{4-x}-\sqrt{x+4}}$
$f(x)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે:
$(1)$ અંશ વાસ્તવિક હોવો જોઈએ: $6x^2+5x-6 \geq 0$
$(3x-2)(2x+3) \geq 0 \Rightarrow x \in (-\infty, -\frac{3}{2}] \cup [\frac{2}{3}, \infty)$
$(2)$ છેદ શૂન્ય ન હોવો જોઈએ: $\sqrt{4-x} - \sqrt{x+4} \neq 0$
$4-x \neq x+4$ $\Rightarrow 2x \neq 0$ $\Rightarrow x \neq 0$
$(3)$ વર્ગમૂળ પદો વ્યાખ્યાયિત હોવા જોઈએ:
$4-x \geq 0 \Rightarrow x \leq 4$
$x+4 \geq 0 \Rightarrow x \geq -4$
આ શરતોને જોડતા: $x \in [-4, 4] \cap ((-\infty, -\frac{3}{2}] \cup [\frac{2}{3}, \infty)) \cap \{x \neq 0\}$
કારણ કે $0$ એ $(-\infty, -\frac{3}{2}] \cup [\frac{2}{3}, \infty)$ અંતરાલમાં નથી,તેથી $x \neq 0$ શરત આપોઆપ સંતોષાય છે.
આમ,પ્રદેશ $[-4, -\frac{3}{2}] \cup [\frac{2}{3}, 4]$ છે.
89
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
વાસ્તવિક મૂલ્ય ધરાવતા વિધેય $f(x) = \sqrt{\frac{2x^2 - 7x + 5}{3x^2 - 5x - 2}}$ નો પ્રદેશ શોધો.
A
$\left(-\infty, -\frac{1}{3}\right) \cup [1, 2) \cup \left[\frac{5}{2}, \infty\right)$
B
$(-\infty, 1) \cup (2, \infty)$
C
$\left(-\frac{1}{3}, \frac{5}{2}\right]$
D
$\left(-\infty, -\frac{1}{3}\right] \cup \left[\frac{5}{2}, \infty\right)$

Solution

(A) વિધેય $f(x) = \sqrt{\frac{2x^2 - 7x + 5}{3x^2 - 5x - 2}}$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,વર્ગમૂળની અંદરની પદાવલિ અઋણ હોવી જોઈએ:
$\frac{2x^2 - 7x + 5}{3x^2 - 5x - 2} \geq 0$
અંશ અને છેદના અવયવો પાડતા:
અંશ: $(2x - 5)(x - 1)$
છેદ: $(3x + 1)(x - 2)$
તેથી,અસમતા $\frac{(2x - 5)(x - 1)}{(3x + 1)(x - 2)} \geq 0$ થાય.
નિર્ણાયક બિંદુઓ $x = -\frac{1}{3}, 1, 2, \frac{5}{2}$ છે.
વેવી કર્વ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા,પ્રદેશ $\left(-\infty, -\frac{1}{3}\right) \cup [1, 2) \cup \left[\frac{5}{2}, \infty\right)$ મળે છે.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
90
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવતું હોય,તો $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતોનો ગણ જેના માટે $f(x)=\sqrt{\frac{[x]-x}{x-[x]}}$ વાસ્તવિક હોય તે
A
$\phi$
B
$R$
C
$Z$
D
$R-Z$

Solution

(A) વિધેય $f(x) = \sqrt{\frac{[x]-x}{x-[x]}}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
કોઈપણ $x \in R$ માટે,ધારો કે $x = [x] + \{x\}$,જ્યાં $0 \leq \{x\} < 1$.
તેથી $x - [x] = \{x\}$.
જો $x \notin Z$ હોય,તો $\{x\} \neq 0$,તેથી આપણે પદાવલિને આ રીતે લખી શકીએ:
$f(x) = \sqrt{\frac{-\{x\}}{\{x\}}} = \sqrt{-1} = i$.
$i$ એ વાસ્તવિક સંખ્યા નથી,તેથી કોઈપણ $x \notin Z$ માટે $f(x)$ વાસ્તવિક નથી.
જો $x \in Z$ હોય,તો $[x] = x$,જે છેદને $x - [x] = 0$ બનાવે છે.
શૂન્ય વડે ભાગાકાર અવ્યાખ્યાયિત છે,તેથી $x \in Z$ માટે $f(x)$ વ્યાખ્યાયિત નથી.
તેથી,$x$ ની એવી કોઈ વાસ્તવિક કિંમતો નથી જેના માટે $f(x)$ વાસ્તવિક હોય.
આવા મૂલ્યોનો ગણ ખાલી ગણ છે,જેને $\phi$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
91
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક $\leq x$ દર્શાવે,તો વાસ્તવિક વિધેય $f(x) = \frac{1}{\sqrt{[x]^2+[x]-2}}$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$(-\infty, 0] \cup (\frac{1}{2}, \infty)$
B
$(0, \frac{1}{2}]$
C
$(-\infty, 0) \cup [2, \infty)$
D
$(0, 2]$

Solution

(B) આપેલ છે $f(x) = \frac{1}{\sqrt{[x]^2+[x]-2}}$.
વિધેય $f(x)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$[x]^2+[x]-2 > 0$ હોવું જોઈએ.
ધારો કે $[x] = t$. તો $t^2+t-2 > 0$,જેનું અવયવીકરણ $(t+2)(t-1) > 0$ થાય છે.
આનો અર્થ એ કે $t < -2$ અથવા $t > 1$.
કારણ કે $t = [x]$ એક પૂર્ણાંક છે,$[x] \in \{\dots, -4, -3\} \cup \{2, 3, 4, \dots\}$.
કિસ્સો $1$: જો $[x] \geq 2$,તો $[x]^2+[x]-2$ ની કિંમતો $4, 10, 18, \dots$ મળે છે.
વિધેયની કિંમતો $\frac{1}{\sqrt{4}}, \frac{1}{\sqrt{10}}, \dots$ એટલે કે $(0, \frac{1}{2}]$ મળે છે.
કિસ્સો $2$: જો $[x] \leq -3$,તો $[x]^2+[x]-2$ ની કિંમતો $4, 10, \dots$ મળે છે.
વિધેયની કિંમતો $\frac{1}{\sqrt{4}}, \frac{1}{\sqrt{10}}, \dots$ એટલે કે $(0, \frac{1}{2}]$ મળે છે.
બંને કિસ્સાઓને જોડતા,વિસ્તાર $(0, \frac{1}{2}]$ મળે છે.
92
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
જો $D$ એ વાસ્તવિક મૂલ્ય ધરાવતા વિધેય $f(x)=\sqrt{\frac{1-x^2}{1+x^2}}$ નો પ્રદેશ હોય અને $G$ તેનો વિસ્તાર હોય,તો $D \cap G=$
A
$[0, \infty)$
B
$[0, 1]$
C
$\left[0, \frac{1}{2}\right]$
D
$[-1, 1]$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = \sqrt{\frac{1-x^2}{1+x^2}}$ છે.
પ્રદેશ $D$ માટે,$\frac{1-x^2}{1+x^2} \geq 0$ હોવું જોઈએ. દરેક વાસ્તવિક $x$ માટે $1+x^2 > 0$ હોવાથી,$1-x^2 \geq 0$ થવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $x^2 \leq 1$,તેથી $x \in [-1, 1]$. આમ,$D = [-1, 1]$.
વિસ્તાર $G$ માટે,ધારો કે $y = \sqrt{\frac{1-x^2}{1+x^2}}$. $x \in [-1, 1]$ હોવાથી,$1-x^2$ ની કિંમત $0$ થી $1$ ની વચ્ચે અને $1+x^2$ ની કિંમત $1$ થી $2$ ની વચ્ચે હોય છે. તેથી,$\frac{1-x^2}{1+x^2}$ ની કિંમત $0$ થી $1$ ની વચ્ચે હોય છે. વર્ગમૂળ લેતા,$y \in [0, 1]$. આમ,$G = [0, 1]$.
અંતે,$D \cap G = [-1, 1] \cap [0, 1] = [0, 1]$.
93
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
વાસ્તવિક મૂલ્ય ધરાવતા વિધેય $f(x) = |x-2| + |x-3|$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$[3, \infty)$
B
$[1, \infty)$
C
$[2, \infty)$
D
$(0, 2] \cup [3, \infty)$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = |x-2| + |x-3|$ છે.
આપણે ત્રણ અંતરાલોમાં વિધેયનું વિશ્લેષણ કરીએ: $x \leq 2$,$2 < x < 3$,અને $x \geq 3$.
$x \leq 2$ માટે,$f(x) = -(x-2) - (x-3) = -2x + 5$. $x \leq 2$ હોવાથી,$f(x) \geq 1$ મળે.
$2 < x < 3$ માટે,$f(x) = (x-2) - (x-3) = 1$.
$x \geq 3$ માટે,$f(x) = (x-2) + (x-3) = 2x - 5$. $x \geq 3$ હોવાથી,$f(x) \geq 1$ મળે.
આમ,વિધેયની ન્યૂનતમ કિંમત $1$ છે અને તે $1$ થી મોટી તમામ કિંમતો ધારણ કરે છે.
તેથી,વિસ્તાર $[1, \infty)$ છે.
આમ,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.
94
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
જો $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક $\leq x$ દર્શાવે છે,તો વાસ્તવિક મૂલ્ય ધરાવતા વિધેય $f(x) = \frac{1}{\sqrt{x-[x]}}$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$[0, 1)$
B
$(0, 1)$
C
$(1, \infty)$
D
$[1, \infty)$

Solution

(C) પદ $x-[x]$ એ $x$ નો અપૂર્ણાંક ભાગ દર્શાવે છે,જેને $\{x\}$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$x$ એ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવાથી,અપૂર્ણાંક ભાગ $\{x\}$ એ અંતરાલ $[0, 1)$ માં હોય છે.
જોકે,છેદ $\sqrt{x-[x]}$ શૂન્ય ન હોઈ શકે,તેથી $x-[x] \neq 0$.
તેથી,$x-[x] \in (0, 1)$.
જેમ $x-[x]$ ની કિંમત $0$ ની નજીક પહોંચે છે,તેમ $\frac{1}{\sqrt{x-[x]}}$ ની કિંમત $\infty$ તરફ જાય છે.
જેમ $x-[x]$ ની કિંમત $1$ ની નજીક પહોંચે છે,તેમ $\frac{1}{\sqrt{x-[x]}}$ ની કિંમત $1$ તરફ જાય છે.
આમ,$f(x)$ નો વિસ્તાર $(1, \infty)$ છે.
95
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $f(x) = 1 - x$,$g(x) = \frac{1}{1 - x}$,અને $h(x) = \frac{1}{x}$ એ ત્રણ વિધેયો છે,$x \neq 0, 1$ માટે. જો વિધેય $F(x)$ એ $f(F(h(x))) = g(x)$ નું પાલન કરે,તો નીચેનામાંથી કયું સત્ય છે?
A
$F(2022) = f(2022)$
B
$F(2022) = g(2022)$
C
$F(2022) = h(2022)$
D
$F(2022) = \frac{1}{2022} f(2022)$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = 1 - x$,$g(x) = \frac{1}{1 - x}$,અને $h(x) = \frac{1}{x}$.
આપણને સમીકરણ $f(F(h(x))) = g(x)$ આપેલ છે.
$f$ અને $g$ ના પદો મૂકતા,આપણને $1 - F(h(x)) = \frac{1}{1 - x}$ મળે છે.
$F(h(x))$ માટે ગોઠવતા,આપણને $F(h(x)) = 1 - \frac{1}{1 - x} = \frac{1 - x - 1}{1 - x} = \frac{-x}{1 - x} = \frac{x}{x - 1}$ મળે છે.
ધારો કે $t = h(x) = \frac{1}{x}$. તો $x = \frac{1}{t}$.
$F(h(x))$ ના પદમાં $x = \frac{1}{t}$ મૂકતા,આપણને $F(t) = \frac{1/t}{1/t - 1} = \frac{1/t}{(1 - t)/t} = \frac{1}{1 - t}$ મળે છે.
આમ,$F(x) = \frac{1}{1 - x} = g(x)$.
તેથી,$F(2022) = g(2022)$.
96
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $R$ એ તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ છે. વિધાન $I$: $f: \left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right) \rightarrow R$ વિધેય $f(x) = \sec x + \tan x$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત એક-એક વિધેય છે. વિધાન $II$: $f: [0, \infty) \rightarrow R$ વિધેય $f(x) = x^2$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત એક-એક વિધેય છે. ઉપરનામાંથી કયું(કયા) વિધાન સાચું(સાચા) છે?
A
વિધાન $I$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે
B
વિધાન $II$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $I$ ખોટું છે
C
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે

Solution

(C) વિધાન $I$ માટે: આપેલ $f(x) = \sec x + \tan x$ અંતરાલ $\left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right)$ પર.
$f'(x) = \sec x \tan x + \sec^2 x = \sec x(\tan x + \sec x)$.
અહીં $\sec x + \tan x = \tan(\frac{\pi}{4} + \frac{x}{2})$ થાય છે.
$x \in \left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right)$ માટે,$\frac{\pi}{4} + \frac{x}{2} \in (0, \frac{\pi}{2})$ હોવાથી $f'(x) > 0$ થાય છે. તેથી,$f(x)$ વધતું વિધેય છે અને એક-એક છે.
વિધાન $II$ માટે: આપેલ $f(x) = x^2$ અંતરાલ $[0, \infty)$ પર.
જો $f(x_1) = f(x_2)$ હોય,તો $x_1^2 = x_2^2$. $x_1, x_2 \geq 0$ હોવાથી,$x_1 = x_2$ મળે.
તેથી,$f(x)$ એક-એક વિધેય છે.
આમ,બંને વિધાનો સાચા છે.
97
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $f: A \rightarrow B$ એ $f(x) = \frac{1}{2} - \tan \left(\frac{\pi x}{2}\right)$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે અને $g: B \rightarrow C$ એ $g(x) = \sqrt{3 + 4x - 4x^2}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. જો $A, B, C$ એ $\mathbb{R}$ ના ઉપગણો હોય અને $f$ એ વ્યાપ્ત વિધેય હોય,તો વિધેય $f(x)$ નો વિસ્તાર શું છે?
A
$(-\infty, \infty)$
B
$[0, \infty)$
C
$[-\frac{1}{2}, \frac{3}{2}]$
D
$[-1, 1]$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f: A \rightarrow B$ એ વ્યાપ્ત વિધેય છે,તેથી $f(x)$ નો વિસ્તાર એ સહપ્રદેશ $B$ જેટલો જ હોવો જોઈએ.
કારણ કે $g: B \rightarrow C$ એ $g(x) = \sqrt{3 + 4x - 4x^2}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે,તેથી $g$ નો પ્રદેશ $B$ છે.
$g(x)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,વર્ગમૂળની અંદરની અભિવ્યક્તિ અ-ઋણ હોવી જોઈએ:
$3 + 4x - 4x^2 \geq 0$
$-1$ વડે ગુણતા અસમતા બદલાય છે:
$4x^2 - 4x - 3 \leq 0$
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા:
$(2x - 3)(2x + 1) \leq 0$
બીજ $x = -\frac{1}{2}$ અને $x = \frac{3}{2}$ છે.
અંતરાલો તપાસતા,અસમતા $x \in [-\frac{1}{2}, \frac{3}{2}]$ માટે સાચી છે.
આમ,$g$ નો પ્રદેશ $[-\frac{1}{2}, \frac{3}{2}]$ છે,જે $f$ નો વિસ્તાર છે.
98
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $R$ એ તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો સમૂહ છે. ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એ એક વિધેય છે જે $f(x) = \begin{cases} 2x-5 & x < -3 \\ x+2 & -3 \leq x < 5 \\ 3x+1 & x \geq 5 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે.
નીચેનાને જોડો:
યાદી-$I$ યાદી-$II$
$(A) f(-5)+f(0)+f(-1)$ $(I) 16$
$(B) f(f(5)+10f(-3))$ $(II) 40$
$(C) f(f(-4))$ $(III) -31$
$(D) f(f(f(1)))$ $(IV) -12$
  $(V) 19$

સાચી જોડી છે:
A
$A-IV, B-V, C-III, D-I$
B
$A-V, B-IV, C-I, D-III$
C
$A-IV, B-V, C-II, D-I$
D
$A-IV, B-V, C-III, D-I$

Solution

(A) આપેલ છે $f(x) = \begin{cases} 2x-5 & x < -3 \\ x+2 & -3 \leq x < 5 \\ 3x+1 & x \geq 5 \end{cases}$
$(A) f(-5)+f(0)+f(-1) = (2(-5)-5) + (0+2) + (-1+2) = -15 + 2 + 1 = -12$. તેથી $(A) \rightarrow (IV)$.
$(B) f(f(5)+10f(-3)) = f((3(5)+1) + 10(-3+2)) = f(16 - 10) = f(6) = 3(6)+1 = 19$. તેથી $(B) \rightarrow (V)$.
$(C) f(f(-4)) = f(2(-4)-5) = f(-13) = 2(-13)-5 = -31$. તેથી $(C) \rightarrow (III)$.
$(D) f(f(f(1))) = f(f(1+2)) = f(f(3)) = f(3+2) = f(5) = 3(5)+1 = 16$. તેથી $(D) \rightarrow (I)$.
તેથી,સાચી જોડી $A-IV, B-V, C-III, D-I$ છે.
99
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2022
જો $f(x) = \frac{2x-3}{(x-2)(x-3)}$ એ વાસ્તવિક વિધેય હોય,તો $f(x)$ કઈ કિંમત ધારણ કરી શકતું નથી?
A
-$10$
B
$2$
C
$1$
D
-$2$

Solution

(D) ધારો કે $y = \frac{2x-3}{x^2-5x+6}$.
$x$ વાસ્તવિક હોય તે માટે,$x$ માં દ્વિઘાત સમીકરણનો વિવેચક $D$ અઋણ હોવો જોઈએ.
$y(x^2-5x+6) = 2x-3$
$yx^2 - (5y+2)x + (6y+3) = 0$
$x \in \mathbb{R}$ માટે,$D = b^2 - 4ac \geq 0$.
$(5y+2)^2 - 4y(6y+3) \geq 0$
$25y^2 + 20y + 4 - 24y^2 - 12y \geq 0$
$y^2 + 8y + 4 \geq 0$.
$y^2 + 8y + 4 = 0$ ના બીજ $y = \frac{-8 \pm \sqrt{64-16}}{2} = -4 \pm 2\sqrt{3}$ છે.
આમ,$y \in (-\infty, -4-2\sqrt{3}] \cup [-4+2\sqrt{3}, \infty)$.
$f(x)$ દ્વારા ન લેવાતી કિંમતો $(-4-2\sqrt{3}, -4+2\sqrt{3})$ અંતરાલમાં છે.
અહીં $-4-2\sqrt{3} \approx -7.46$ અને $-4+2\sqrt{3} \approx -0.53$ હોવાથી,$-2$ એ $f(x)$ ના વિસ્તારમાં નથી.
100
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2022
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} 3-x & \text{જો } x < -3 \\ 6 & \text{જો } -3 \leq x \leq 3 \\ 3+x & \text{જો } x > 3 \end{cases}$. ધારો કે $\alpha$ એ $f$ ના અસતત બિંદુઓની સંખ્યા છે અને $\beta$ એ એવા બિંદુઓની સંખ્યા છે જ્યાં $f$ વિકલનીય નથી. તો $\alpha+\beta=$
A
$6$
B
$3$
C
$2$
D
$0$

Solution

(C) $x = -3$ આગળ સાતત્ય તપાસતા:
$\lim_{x \to -3^-} f(x) = \lim_{x \to -3^-} (3-x) = 3 - (-3) = 6$.
$\lim_{x \to -3^+} f(x) = 6$.
$f(-3) = 6$.
$\lim_{x \to -3^-} f(x) = \lim_{x \to -3^+} f(x) = f(-3)$ હોવાથી,વિધેય $x = -3$ આગળ સતત છે.
$x = 3$ આગળ સાતત્ય તપાસતા:
$\lim_{x \to 3^-} f(x) = 6$.
$\lim_{x \to 3^+} f(x) = \lim_{x \to 3^+} (3+x) = 3+3 = 6$.
$f(3) = 6$.
$\lim_{x \to 3^-} f(x) = \lim_{x \to 3^+} f(x) = f(3)$ હોવાથી,વિધેય $x = 3$ આગળ સતત છે.
આમ,વિધેય દરેક જગ્યાએ સતત છે,તેથી અસતત બિંદુઓની સંખ્યા $\alpha = 0$ છે.
$x = -3$ આગળ વિકલનીયતા તપાસતા:
$x = -3$ આગળ ડાબી બાજુનું વિકલન $(LHD)$: $\frac{d}{dx}(3-x) = -1$.
$x = -3$ આગળ જમણી બાજુનું વિકલન $(RHD)$: $\frac{d}{dx}(6) = 0$.
$LHD \neq RHD$ હોવાથી,$f$ એ $x = -3$ આગળ વિકલનીય નથી.
$x = 3$ આગળ વિકલનીયતા તપાસતા:
$x = 3$ આગળ $LHD$: $\frac{d}{dx}(6) = 0$.
$x = 3$ આગળ $RHD$: $\frac{d}{dx}(3+x) = 1$.
$LHD \neq RHD$ હોવાથી,$f$ એ $x = 3$ આગળ વિકલનીય નથી.
તેથી,અ-વિકલનીય બિંદુઓની સંખ્યા $\beta = 2$ છે.
આમ,$\alpha + \beta = 0 + 2 = 2$.
Solution diagram

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real TS EAMCET style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in TS EAMCET 2022?

There are 479 Mathematics questions from the TS EAMCET 2022 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are TS EAMCET 2022 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice TS EAMCET 2022 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from TS EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick TS EAMCET 2022 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.