JEE Main 2026 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

475 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ101200 of 475 questions

Page 3 of 5 · Gujarati

101
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\alpha = \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2}$ અને $\beta = \frac{-1 - i\sqrt{3}}{2}$,જ્યાં $i = \sqrt{-1}$. જો $(7 - 7\alpha + 9\beta)^{20} + (9 + 7\alpha - 7\beta)^{20} + (-7 + 9\alpha + 7\beta)^{20} + (14 + 7\alpha + 7\beta)^{20} = m^{10}$ હોય,તો $m$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$7$
B
$14$
C
$21$
D
$49$

Solution

(D) અહીં $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^2$ છે,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું ઘનમૂળ છે.
$1 + \omega + \omega^2 = 0$ હોવાથી,$\omega + \omega^2 = -1$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા,સાદું રૂપ આપતા $m^{10} = 49^{10}$ મળે છે.
તેથી,$m = 49$.
102
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2026
જો એક $A.P.$ ના પ્રથમ ચાર પદોનો સરવાળો $6$ હોય અને તેના પ્રથમ છ પદોનો સરવાળો $4$ હોય,તો તેના પ્રથમ બાર પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
-$20$
B
-$24$
C
-$26$
D
-$22$

Solution

(D) $A.P.$ ના પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો $S_n = \frac{n}{2}(2a + (n-1)d)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $S_4 = 6$,તેથી $\frac{4}{2}(2a + 3d) = 6 \Rightarrow 2a + 3d = 3$ .... $(1)$
આપેલ છે કે $S_6 = 4$,તેથી $\frac{6}{2}(2a + 5d) = 4$ $\Rightarrow 3(2a + 5d) = 4$ $\Rightarrow 2a + 5d = \frac{4}{3}$ .... $(2)$
$(2)$ માંથી $(1)$ બાદ કરતા:
$(2a + 5d) - (2a + 3d) = \frac{4}{3} - 3$
$2d = \frac{4-9}{3} = -\frac{5}{3} \Rightarrow d = -\frac{5}{6}$
$d$ ની કિંમત $(1)$ માં મૂકતા:
$2a + 3(-\frac{5}{6}) = 3$ $\Rightarrow 2a - \frac{5}{2} = 3$ $\Rightarrow 2a = 3 + \frac{5}{2} = \frac{11}{2}$ $\Rightarrow a = \frac{11}{4}$
હવે,$S_{12} = \frac{12}{2}(2a + 11d) = 6(2(\frac{11}{4}) + 11(-\frac{5}{6}))$
$S_{12} = 6(\frac{11}{2} - \frac{55}{6}) = 6(\frac{33-55}{6}) = 33 - 55 = -22$
103
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો પરવલય $y^{2} = 12x$ પરના બિંદુઓ $P_{1}(x_{1}, y_{1})$ અને $P_{2}(x_{2}, y_{2})$ ને જોડતી જીવા પરવલયના શિરોબિંદુ આગળ કાટખૂણો આંતરે,તો $x_{1}x_{2} - y_{1}y_{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$288$
B
$280$
C
$284$
D
$292$

Solution

(A) પરવલય $y^{2} = 4ax$ માટે,જ્યાં $4a = 12$,તેથી $a = 3$. પરવલય પરના બિંદુઓ $P_{1}(3t_{1}^{2}, 6t_{1})$ અને $P_{2}(3t_{2}^{2}, 6t_{2})$ છે.
જીવા $P_{1}P_{2}$ શિરોબિંદુ $(0, 0)$ આગળ કાટખૂણો આંતરે છે,તેથી $OP_{1}$ અને $OP_{2}$ ના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય.
ઢાળ $m_{1} = \frac{6t_{1}}{3t_{1}^{2}} = \frac{2}{t_{1}}$ અને $m_{2} = \frac{6t_{2}}{3t_{2}^{2}} = \frac{2}{t_{2}}$.
તેથી,$(\frac{2}{t_{1}})(\frac{2}{t_{2}}) = -1 \implies t_{1}t_{2} = -4$.
હવે,$x_{1}x_{2} = (3t_{1}^{2})(3t_{2}^{2}) = 9(t_{1}t_{2})^{2} = 9(-4)^{2} = 9(16) = 144$.
અને $y_{1}y_{2} = (6t_{1})(6t_{2}) = 36(t_{1}t_{2}) = 36(-4) = -144$.
તેથી,$x_{1}x_{2} - y_{1}y_{2} = 144 - (-144) = 144 + 144 = 288$.
104
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$(1+x)+2(1+x)^2+3(1+x)^3+ . . . +100(1+x)^{100}$ માં $x^{48}$ નો સહગુણક કેટલો થાય?
A
$100 \cdot ^{100}C_{49} - ^{100}C_{50}$
B
$^{100}C_{50} + ^{101}C_{49}$
C
$100 \cdot ^{100}C_{49} - ^{106}C_{48}$
D
$100 \cdot ^{101}C_{49} - ^{101}C_{50}$

Solution

(D) ધારો કે $S = \sum_{k=1}^{100} k(1+x)^k$. આ એક અંકગણિતીય-ભૌમિતિક શ્રેણી $(AGP)$ છે.
ધારો કે $r = (1+x)$. તો $S = r + 2r^2 + 3r^3 + . . . + 100r^{100}$.
$r$ વડે ગુણતા: $rS = r^2 + 2r^3 + . . . + 99r^{100} + 100r^{101}$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $S(1-r) = r + r^2 + r^3 + . . . + r^{100} - 100r^{101}$.
$S(-x) = \frac{r(r^{100}-1)}{r-1} - 100r^{101} = \frac{(1+x)((1+x)^{100}-1)}{x} - 100(1+x)^{101}$.
$S = 100(1+x)^{101} - \frac{(1+x)^{101}-(1+x)}{x^2}$.
આપણને $S$ માં $x^{48}$ નો સહગુણક જોઈએ છે.
$S = 100(1+x)^{101} - \frac{(1+x)^{101}}{x^2} + \frac{1+x}{x^2}$.
$x^{48}$ પદ $100(1+x)^{101}$ (સહગુણક $100 \cdot ^{101}C_{48}$) અને $-\frac{(1+x)^{101}}{x^2}$ (સહગુણક $-^{101}C_{50}$) માંથી મળે છે.
આમ,સહગુણક $100 \cdot ^{101}C_{48} - ^{101}C_{50}$ છે.
105
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$r$ ના તમામ મૂલ્યોનો ગણ,જેના માટે વર્તુળો $(x+1)^{2}+(y+4)^{2}=r^{2}$ અને $x^{2}+y^{2}-4x-2y-4=0$ બે ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે છે,તે અંતરાલ $(\alpha, \beta)$ છે. તો $\alpha\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$25$
B
$20$
C
$21$
D
$24$

Solution

(A) પ્રથમ વર્તુળ $C_1: (x+1)^2+(y+4)^2=r^2$ છે,જેનું કેન્દ્ર $O_1(-1, -4)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = |r|$ છે.
બીજું વર્તુળ $C_2: x^2+y^2-4x-2y-4=0$ છે. પ્રમાણિત સ્વરૂપમાં: $(x-2)^2+(y-1)^2 = 9$,તેથી કેન્દ્ર $O_2(2, 1)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = 3$ છે.
બે વર્તુળો બે ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે તે માટે,તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d = O_1O_2$ એ $|r_1 - r_2| < d < r_1 + r_2$ શરતનું પાલન કરવું જોઈએ.
$d = \sqrt{(2 - (-1))^2 + (1 - (-4))^2} = \sqrt{3^2 + 5^2} = \sqrt{34}$ મેળવીએ.
તેથી,$|r - 3| < \sqrt{34} < |r| + 3$.
$|r - 3| < \sqrt{34}$ પરથી,$3 - \sqrt{34} < r < 3 + \sqrt{34}$ મળે.
$|r| + 3 > \sqrt{34}$ પરથી,$|r| > \sqrt{34} - 3$ મળે. $r > 0$ હોવાથી,$r \in (\sqrt{34} - 3, \sqrt{34} + 3)$ મળે.
આમ,$\alpha = \sqrt{34} - 3$ અને $\beta = \sqrt{34} + 3$.
$\alpha\beta = (\sqrt{34} - 3)(\sqrt{34} + 3) = 34 - 9 = 25$.
106
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો રેખા $\alpha x+2y=1$,જ્યાં $\alpha \in \mathbb{R}$,અતિવલય $x^{2}-9y^{2}=9$ ને મળતી ન હોય,તો $\alpha$ ની શક્ય કિંમત કઈ છે?
A
$0.6$
B
$0.8$
C
$0.5$
D
$0.7$

Solution

(B) રેખાનું સમીકરણ $y = \frac{1-\alpha x}{2}$ છે.
આ કિંમતને અતિવલયના સમીકરણ $x^2 - 9y^2 = 9$ માં મૂકતા:
$x^2 - 9\left(\frac{1-\alpha x}{2}\right)^2 = 9$
$(4 - 9\alpha^2)x^2 + 18\alpha x - 45 = 0$
રેખા અતિવલયને છેદતી નથી,તેથી વિવેચક $D < 0$:
$D = (18\alpha)^2 - 4(4 - 9\alpha^2)(-45) < 0$
$-1296\alpha^2 + 720 < 0$
$\alpha^2 > \frac{5}{9}$
$|\alpha| > \frac{\sqrt{5}}{3} \approx 0.745$
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$0.745$ થી મોટી કિંમત $0.8$ છે.
107
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
સમીકરણ $x|x+4|+3|x+2|+10=0$ ના ભિન્ન વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$3$
B
$1$
C
$0$
D
$2$

Solution

(B) $x$ માટેના વિવિધ અંતરાલોને ધ્યાનમાં લઈને આપણે સમીકરણ $x|x+4|+3|x+2|+10=0$ નું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
કિસ્સો $I$: $x < -4$. સમીકરણ $x(-(x+4)) + 3(-(x+2)) + 10 = 0$ બને છે,જેનું સાદુંરૂપ $-x^2 - 4x - 3x - 6 + 10 = 0$ અથવા $x^2 + 7x - 4 = 0$ થાય છે. ઉકેલો $x = \frac{-7 \pm \sqrt{65}}{2}$ છે. $x_1 = \frac{-7 - \sqrt{65}}{2} < -4$ હોવાથી તે માન્ય ઉકેલ છે.
કિસ્સો $II$: $-4 \leq x < -2$. સમીકરણ $x(x+4) + 3(-(x+2)) + 10 = 0$ બને છે,જેનું સાદુંરૂપ $x^2 + x + 4 = 0$ થાય છે. વિવેચક $D < 0$ હોવાથી કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $III$: $x \geq -2$. સમીકરણ $x(x+4) + 3(x+2) + 10 = 0$ બને છે,જેનું સાદુંરૂપ $x^2 + 7x + 16 = 0$ થાય છે. વિવેચક $D < 0$ હોવાથી કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
આમ,કુલ $1$ ભિન્ન વાસ્તવિક ઉકેલ છે.
108
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$1, 2, 3, \dots, 50$ માંથી બે ભિન્ન સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તેમનો ગુણાકાર $ab$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{561}{1225}$
B
$\frac{664}{1225}$
C
$\frac{272}{1225}$
D
$\frac{8}{25}$

Solution

(B) $50$ માંથી બે ભિન્ન સંખ્યાઓ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $^{50}C_2 = 1225$ છે.
ગુણાકાર $ab$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય હોય તે માટે,ઓછામાં ઓછી એક સંખ્યા $3$ નો ગુણક હોવી જોઈએ.
પૂરક ઘટના ગણવી સરળ છે: ગુણાકાર $ab$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય ન હોય તેની સંભાવના.
આ ત્યારે થાય છે જ્યારે $a$ કે $b$ બંનેમાંથી કોઈ પણ $3$ નો ગુણક ન હોય.
${1, 2, \dots, 50}$ માં,$3$ ના ગુણકો $16$ છે.
$3$ ના ગુણક ન હોય તેવી સંખ્યાઓ $50 - 16 = 34$ છે.
$3$ ના ગુણક ન હોય તેવી બે ભિન્ન સંખ્યાઓ પસંદ કરવાની રીતો $^{34}C_2 = 561$ છે.
ગુણાકાર $3$ વડે વિભાજ્ય ન હોય તેની સંભાવના $\frac{561}{1225}$ છે.
તેથી,ગુણાકાર $ab$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય હોય તેની સંભાવના $1 - \frac{561}{1225} = \frac{664}{1225}$ છે.
109
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $S = \{(m, n): m, n \in \{1, 2, 3, \ldots, 50\}\}$. જો $S$ માં એવા ઘટકો $(m, n)$ ની સંખ્યા કે જેથી $6^{m} + 9^{n}$ એ $5$ નો ગુણક હોય તે $p$ હોય અને $S$ માં એવા ઘટકો $(m, n)$ ની સંખ્યા કે જેથી $m + n$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યાનો વર્ગ હોય તે $q$ હોય,તો $p + q$ ની કિંમત શોધો:
A
$1333$
B
$1250$
C
$1350$
D
$1283$

Solution

(A) $p$ માટે: $6^m + 9^n \equiv 1^m + (-1)^n \equiv 1 + (-1)^n \pmod{5}$.
આ $5$ નો ગુણક બને તે માટે $1 + (-1)^n \equiv 0 \pmod{5}$ થવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $(-1)^n = -1$.
આ ત્યારે થાય છે જ્યારે $n$ એકી સંખ્યા હોય. ગણ $\{1, 2, \ldots, 50\}$ માં $n$ માટે $25$ એકી કિંમતો અને $m$ માટે $50$ કિંમતો છે.
તેથી,$p = 50 \times 25 = 1250$.
$q$ માટે: $m + n$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યાનો વર્ગ હોવો જોઈએ. અવિભાજ્ય સંખ્યાઓના શક્ય વર્ગો $2^2 = 4$,$3^2 = 9$,$5^2 = 25$,અને $7^2 = 49$ છે.
$m + n = 4$$3$ જોડ: $(1,3), (2,2), (3,1)$
$m + n = 9$$8$ જોડ: $(1,8), \ldots, (8,1)$
$m + n = 25$$24$ જોડ: $(1,24), \ldots, (24,1)$
$m + n = 49$$48$ જોડ: $(1,48), \ldots, (48,1)$

$q = 3 + 8 + 24 + 48 = 83$.
$p + q = 1250 + 83 = 1333$.
110
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $a_{1}=1$ અને $n \ge 1$ માટે,$a_{n+1} = \frac{1}{2}a_{n} + \frac{n^{2}-2n-1}{n^{2}(n+1)^{2}}$. તો $|\sum_{n=1}^{\infty}(a_{n}-\frac{2}{n^{2}})|$ ની કિંમત ........... થાય.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) આપેલ પુનરાવર્તિત સંબંધ: $a_{n+1} = \frac{1}{2}a_{n} + \frac{n^{2}-2n-1}{n^{2}(n+1)^{2}}$.
આને $a_{n+1} - \frac{1}{2}a_{n} = \frac{2}{(n+1)^{2}} - \frac{1}{n^{2}}$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે $b_{n} = a_{n} - \frac{2}{n^{2}}$. તેથી $a_{n} = b_{n} + \frac{2}{n^{2}}$.
આ કિંમત સંબંધમાં મૂકતા:
$b_{n+1} + \frac{2}{(n+1)^{2}} = \frac{1}{2}(b_{n} + \frac{2}{n^{2}}) + \frac{n^{2}-2n-1}{n^{2}(n+1)^{2}}$.
$b_{n+1} = \frac{1}{2}b_{n} + \frac{1}{n^{2}} - \frac{2}{(n+1)^{2}} + \frac{n^{2}-2n-1}{n^{2}(n+1)^{2}}$.
જમણી બાજુનું સાદું રૂપ આપતા:
$b_{n+1} = \frac{1}{2}b_{n} + \frac{(n+1)^{2} - 2n^{2} + n^{2}-2n-1}{n^{2}(n+1)^{2}} = \frac{1}{2}b_{n} + \frac{n^{2}+2n+1-2n^{2}+n^{2}-2n-1}{n^{2}(n+1)^{2}} = \frac{1}{2}b_{n}$.
અહીં $b_{1} = a_{1} - \frac{2}{1^{2}} = 1 - 2 = -1$,તેથી $b_{n} = b_{1} \cdot (\frac{1}{2})^{n-1} = -(\frac{1}{2})^{n-1}$.
આમ,$\sum_{n=1}^{\infty} b_{n} = \sum_{n=1}^{\infty} -(\frac{1}{2})^{n-1} = -\frac{1}{1 - 1/2} = -2$.
તેથી,$|\sum_{n=1}^{\infty} b_{n}| = |-2| = 2$.
111
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $O$ એ પરવલય $x^{2}=4y$ નું શિરોબિંદુ છે અને $Q$ તેના પરનું કોઈ બિંદુ છે. ધારો કે બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ,જે રેખાખંડ $OQ$ નું $2:3$ ના ગુણોત્તરમાં આંતરિક વિભાજન કરે છે,તે શંકુ $C$ છે. તો $C$ ની જીવા જેનું બિંદુ $(1, 2)$ આગળ દુભાગે છે તેનું સમીકરણ શોધો:
A
$5x - y - 3 = 0$
B
$4x - 5y + 6 = 0$
C
$x - 2y + 3 = 0$
D
$5x - 4y + 3 = 0$

Solution

(D) ધારો કે $Q = (2t, t^2)$ એ પરવલય $x^2 = 4y$ પરનું બિંદુ છે. શિરોબિંદુ $O$ એ $(0, 0)$ છે.
બિંદુ $P(h, k)$ એ $OQ$ નું $2:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$h = \frac{2(2t) + 3(0)}{2+3} = \frac{4t}{5} \Rightarrow t = \frac{5h}{4}$
$k = \frac{2(t^2) + 3(0)}{2+3} = \frac{2t^2}{5} = \frac{2}{5} \left(\frac{5h}{4}\right)^2 = \frac{5h^2}{8}$
આમ,બિંદુપથ $C$ એ $8k = 5h^2$ અથવા $5x^2 = 8y$ છે.
પરવલય $5x^2 = 8y$ ની જીવા જેનું બિંદુ $(1, 2)$ આગળ દુભાગે છે તેનું સમીકરણ $T = S_1$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $T = 5x(x_1) - 4(y + y_1)$ અને $S_1 = 5x_1^2 - 8y_1$.
કિંમતો મૂકતા:
$5x(1) - 4(y + 2) = 5(1)^2 - 8(2)$
$5x - 4y - 8 = 5 - 16$
$5x - 4y + 3 = 0$
Solution diagram
112
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
સમીકરણ $(x-1)^{2}-5|x-1|+6=0$ ના તમામ બીજોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$4$
B
$3$
C
$1$
D
$5$

Solution

(A) ધારો કે $|x-1|=t$.
તેથી સમીકરણ $t^{2}-5t+6=0$ બને છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા,$(t-2)(t-3)=0$ મળે,તેથી $t=2$ અથવા $t=3$.
કિસ્સો $1$: $|x-1|=2 \implies x-1=2$ અથવા $x-1=-2$,જે $x=3$ અથવા $x=-1$ આપે છે.
કિસ્સો $2$: $|x-1|=3 \implies x-1=3$ અથવા $x-1=-3$,જે $x=4$ અથવા $x=-2$ આપે છે.
બીજો $3, -1, 4, -2$ છે.
બીજોનો સરવાળો $3 + (-1) + 4 + (-2) = 4$ થાય છે.
113
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2026
$\text{cosec}10^{\circ} - \sqrt{3} \text{sec}10^{\circ}$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$2$
C
$8$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ પદ: $\frac{1}{\sin 10^{\circ}} - \frac{\sqrt{3}}{\cos 10^{\circ}}$
$= \frac{\cos 10^{\circ} - \sqrt{3} \sin 10^{\circ}}{\sin 10^{\circ} \cos 10^{\circ}}$
અંશ અને છેદને $2$ વડે ગુણતા:
$= \frac{2(\frac{1}{2} \cos 10^{\circ} - \frac{\sqrt{3}}{2} \sin 10^{\circ})}{\sin 10^{\circ} \cos 10^{\circ}}$
$= \frac{2(\sin 30^{\circ} \cos 10^{\circ} - \cos 30^{\circ} \sin 10^{\circ})}{\sin 10^{\circ} \cos 10^{\circ}}$
$\sin(A - B) = \sin A \cos B - \cos A \sin B$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{2 \sin(30^{\circ} - 10^{\circ})}{\sin 10^{\circ} \cos 10^{\circ}} = \frac{2 \sin 20^{\circ}}{\sin 10^{\circ} \cos 10^{\circ}}$
$\sin 2\theta = 2 \sin \theta \cos \theta$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{2 \sin 20^{\circ}}{\frac{1}{2} \sin 20^{\circ}} = 4$
114
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $x^{2}+x+1=0$ હોય,તો $(x+\frac{1}{x})^{4}+(x^{2}+\frac{1}{x^{2}})^{4}+(x^{3}+\frac{1}{x^{3}})^{4}+\dots+(x^{25}+\frac{1}{x^{25}})^{4}$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$128$
B
$162$
C
$175$
D
$145$

Solution

(D) આપેલ છે $x^2+x+1=0$,જેના બીજ એકમના ઘનમૂળ $\omega$ અને $\omega^2$ છે.
ધારો કે $f(n) = (x^n + \frac{1}{x^n})^4$. કારણ કે $x^3=1$,$f(n)$ દર $3$ પદે પુનરાવર્તિત થાય છે.
$n=1$ માટે,$(x+\frac{1}{x})^4 = (\omega+\omega^2)^4 = (-1)^4 = 1$.
$n=2$ માટે,$(x^2+\frac{1}{x^2})^4 = (\omega^2+\omega)^4 = (-1)^4 = 1$.
$n=3$ માટે,$(x^3+\frac{1}{x^3})^4 = (1+1)^4 = 2^4 = 16$.
મૂલ્યોની શ્રેણી $1, 1, 16, 1, 1, 16, \dots$ છે.
કુલ $25$ પદો છે.
$(1, 1, 16)$ ના પૂર્ણ ચક્રની સંખ્યા $\lfloor 25/3 \rfloor = 8$ છે.
$8$ ચક્રનો સરવાળો $= 8 \times (1+1+16) = 8 \times 18 = 144$.
$25$ મું પદ $n=1$ ને અનુરૂપ છે,જે $1$ છે.
કુલ સરવાળો $= 144 + 1 = 145$.
115
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $(ax^{2}+bx+c)(1-2x)^{26}$ ના વિસ્તરણમાં $x$ નો સહગુણક $-56$ હોય અને $x^{2}$ તથા $x^{3}$ ના સહગુણકો શૂન્ય હોય,તો $a+b+c$ ની કિંમત શોધો:
A
$1300$
B
$1500$
C
$1403$
D
$1483$

Solution

(C) વિસ્તરણ $(ax^{2}+bx+c) \sum_{r=0}^{26} {}^{26}C_{r}(-2x)^{r}$ છે.
$x$ નો સહગુણક: $b(1) + c({}^{26}C_{1}(-2)) = -56 \Rightarrow b - 52c = -56$ (સમીકરણ $1$).
$x^{2}$ નો સહગુણક: $a(1) + b({}^{26}C_{1}(-2)) + c({}^{26}C_{2}(-2)^{2}) = 0 \Rightarrow a - 52b + 1300c = 0$ (સમીકરણ $2$).
$x^{3}$ નો સહગુણક: $a({}^{26}C_{1}(-2)) + b({}^{26}C_{2}(-2)^{2}) + c({}^{26}C_{3}(-2)^{3}) = 0 \Rightarrow -52a + 1300b - 20800c = 0$ (સમીકરણ $3$).
સમીકરણ $1$ પરથી,$b = 52c - 56$. સમીકરણ $2$ માં મૂકતા: $a - 52(52c - 56) + 1300c = 0 \Rightarrow a = 1404c - 2912$.
$a$ અને $b$ ની કિંમતો સમીકરણ $3$ માં મૂકતા: $-52(1404c - 2912) + 1300(52c - 56) - 20800c = 0$.
આ સમીકરણો ઉકેલતા $c = 3, b = 100, a = 1300$ મળે છે.
તેથી,$a+b+c = 1300 + 100 + 3 = 1403$.
116
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $PQ$ અને $MN$ એ બે સીધી રેખાઓ છે જે વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-4x-6y-3=0$ ને અનુક્રમે $A$ અને $B$ બિંદુઓ પર સ્પર્શે છે. ધારો કે $O$ એ વર્તુળનું કેન્દ્ર છે અને $\angle AOB=\pi/3$ છે. તો રેખાઓ $PQ$ અને $MN$ ના છેદબિંદુનો બિંદુપથ શોધો:
A
$3(x^{2}+y^{2})-18x-12y+25=0$
B
$x^{2}+y^{2}-12x-18y-25=0$
C
$x^{2}+y^{2}-18x-12y-25=0$
D
$3(x^{2}+y^{2})-12x-18y-25=0$

Solution

(D) આપેલ વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-4x-6y-3=0$ છે. કેન્દ્ર $O(2, 3)$ અને ત્રિજ્યા $r = 4$ છે.
ધારો કે $R(h, k)$ એ છેદબિંદુ છે. $\triangle OAR$ માં,$\cos(30^{\circ}) = \frac{OA}{OR} = \frac{4}{OR}$.
તેથી,$OR = \frac{8}{\sqrt{3}}$,એટલે કે $OR^{2} = \frac{64}{3}$.
$(h-2)^{2} + (k-3)^{2} = \frac{64}{3}$.
$3(h^{2}-4h+4 + k^{2}-6k+9) = 64$.
$3(h^{2}+k^{2}) - 12h - 18k - 25 = 0$.
આમ,બિંદુપથ $3(x^{2}+y^{2}) - 12x - 18y - 25 = 0$ છે.
Solution diagram
117
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2026
ધારો કે અતિવલય (hyperbola) ના નાભિઓ ઉપવલય (ellipse) $\frac{x^{2}}{36}+\frac{y^{2}}{16}=1$ ના નાભિઓ સાથે સંપાતી છે. જો અતિવલયની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) $5$ હોય,તો તેના નાભિલંબની લંબાઈ શોધો:
A
$12$
B
$16$
C
$\frac{96}{\sqrt{5}}$
D
$24\sqrt{5}$

Solution

(C) ઉપવલય $\frac{x^{2}}{36}+\frac{y^{2}}{16}=1$ માટે,$a^2=36$ અને $b^2=16$ છે.
ઉત્કેન્દ્રતા $e_1 = \sqrt{1-\frac{16}{36}} = \frac{\sqrt{5}}{3}$ છે.
નાભિઓ $(\pm 2\sqrt{5}, 0)$ છે.
અતિવલય માટે,$Ae = 2\sqrt{5}$ અને $e=5$ હોવાથી $A = \frac{2\sqrt{5}}{5} = \frac{2}{\sqrt{5}}$ મળે.
સૂત્ર $e^2 = 1 + \frac{B^2}{A^2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$25 = 1 + \frac{B^2}{4/5} \Rightarrow B^2 = \frac{96}{5}$ મળે.
નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2B^2}{A} = \frac{2(96/5)}{2/\sqrt{5}} = \frac{96}{\sqrt{5}}$ થાય.
118
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $a_{1}, a_{2}, a_{3}, \dots$ એ વધતા ધન પદોની $G$.$P$. છે,જેથી $a_{2} \cdot a_{3} \cdot a_{4} = 64$ અને $a_{1} + a_{3} + a_{5} = \frac{813}{7}$ થાય. તો $a_{3} + a_{5} + a_{7}$ ની કિંમત શોધો:
A
$3256$
B
$3252$
C
$3244$
D
$3248$

Solution

(B) ધારો કે $G$.$P$. $a, ar, ar^2, \dots$ છે. આપેલ છે કે $a_2 \cdot a_3 \cdot a_4 = 64$,તેથી $(ar)(ar^2)(ar^3) = 64$,જેનો અર્થ છે કે $a^3 r^6 = 64$,એટલે કે $ar^2 = 4$.
આપેલ છે કે $a_1 + a_3 + a_5 = \frac{813}{7}$,તેથી $a + ar^2 + ar^4 = \frac{813}{7}$.
$a = \frac{4}{r^2}$ મૂકતા,આપણને મળે $\frac{4}{r^2} + 4 + 4r^2 = \frac{813}{7}$.
ધારો કે $x = r^2$. તો $\frac{4}{x} + 4 + 4x = \frac{813}{7} \Rightarrow 28x^2 - 785x + 28 = 0$.
પદો વધતા હોવાથી,$r > 1$,તેથી $x = r^2 = 28$.
આપણે $a_3 + a_5 + a_7 = ar^2 + ar^4 + ar^6 = ar^2(1 + r^2 + r^4) = 4(1 + 28 + 28^2) = 4(813) = 3252$ મેળવીએ છીએ.
119
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે એક બિંદુ $A$ સમાંતર રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ ની વચ્ચે એવી રીતે આવેલું છે કે $L_1$ અને $L_2$ થી તેનું અંતર અનુક્રમે $6$ અને $3$ એકમ છે. તો સમબાજુ ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો,જ્યાં બિંદુઓ $B$ અને $C$ અનુક્રમે રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ પર આવેલા છે.
A
$15 \sqrt{6}$
B
$27$
C
$21 \sqrt{3}$
D
$12 \sqrt{2}$

Solution

(C) ધારો કે સમબાજુ ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુની લંબાઈ $a$ છે. સમાંતર રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ વચ્ચેનું અંતર $6 + 3 = 9$ એકમ છે.
ધારો કે $\theta$ એ ખૂણો છે જે બાજુ $BC$ રેખા $L_2$ સાથે બનાવે છે. $C$ એ $L_2$ પર હોવાથી,$A$ થી $L_2$ નું લંબ અંતર $9$ છે. કાટકોણ ત્રિકોણના ગુણધર્મ મુજબ,$\sin \theta = \frac{3}{a}$ અને $\sin(60^{\circ} + \theta) = \frac{9}{a}$ મળે.
$\sin(60^{\circ} + \theta) = \sin 60^{\circ} \cos \theta + \cos 60^{\circ} \sin \theta = \frac{\sqrt{3}}{2} \cos \theta + \frac{1}{2} \sin \theta = \frac{9}{a}$.
$\sin \theta = \frac{3}{a}$ અને $\cos \theta = \sqrt{1 - \frac{9}{a^2}}$ મૂકતા,$\frac{\sqrt{3}}{2} \sqrt{1 - \frac{9}{a^2}} + \frac{1}{2} \cdot \frac{3}{a} = \frac{9}{a}$ મળે.
સાદુરૂપ આપતા,$\sqrt{3} \sqrt{a^2 - 9} = 15 \implies a^2 = 84$.
સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{\sqrt{3}}{4} a^2 = \frac{\sqrt{3}}{4} \times 84 = 21 \sqrt{3}$ ચોરસ એકમ થાય.
Solution diagram
120
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$p$ ના તમામ પૂર્ણાંક મૂલ્યોનો સરવાળો શોધો જેથી સમીકરણ $3\sin^2 x + 12\cos x - 3 = p, x \in R$ ને ઓછામાં ઓછો એક ઉકેલ મળે:
A
-$54$
B
-$60$
C
-$75$
D
-$84$

Solution

(C) ધારો કે $u = \cos x$,જ્યાં $u \in [-1, 1]$.
આપેલ સમીકરણ $3(1 - u^2) + 12u - 3 = p$ છે.
આને સાદું રૂપ આપતા,$3 - 3u^2 + 12u - 3 = p$,જે $-3u^2 + 12u = p$ આપે છે.
ધારો કે $g(u) = -3u^2 + 12u$. $u \in [-1, 1]$ માટે $g(u)$ નો વિસ્તાર શોધવા માટે,આપણે અંતિમ બિંદુઓ પર કિંમત શોધીએ.
વિકલન $g'(u) = -6u + 12$. $g'(u) = 0$ લેતા $u = 2$ મળે છે,જે અંતરાલ $[-1, 1]$ ની બહાર છે.
આમ,વિધેય $g(u)$ એ $[-1, 1]$ પર સતત વધતું વિધેય છે.
$u = -1$ માટે,$g(-1) = -3(-1)^2 + 12(-1) = -3 - 12 = -15$.
$u = 1$ માટે,$g(1) = -3(1)^2 + 12(1) = -3 + 12 = 9$.
તેથી,$p$ નો વિસ્તાર $[-15, 9]$ છે.
$-15$ થી $9$ સુધીના તમામ પૂર્ણાંકોનો સરવાળો સમાંતર શ્રેણીના સૂત્ર મુજબ: $\frac{n}{2}(a + l) = \frac{25}{2}(-15 + 9) = \frac{25}{2}(-6) = -75$ થાય છે.
121
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
$\max_{0 \le x \le \pi} (16 \sin^2(\frac{x}{2}) \cos^3(\frac{x}{2}))$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{3\sqrt{3}}{2}$
B
$3\sqrt{3}$
C
$4\sqrt{3}$
D
$6\sqrt{3}$

Solution

(B) ધારો કે $t = \frac{x}{2}$. $0 \le x \le \pi$ હોવાથી,$0 \le t \le \frac{\pi}{2}$ મળે.
આપણે $f(t) = 16 \sin^2 t \cos^3 t$ નું મહત્તમ મૂલ્ય શોધવું છે.
વિકલન કરતા,$f'(t) = 16(2 \sin t \cos t \cos^3 t - 3 \sin^2 t \cos^2 t \sin t) = 16 \sin t \cos^2 t (2 \cos^2 t - 3 \sin^2 t)$.
$f'(t) = 0$ લેતા,$2 \cos^2 t = 3 \sin^2 t$ મળે,એટલે કે $\tan^2 t = \frac{2}{3}$.
તેથી $\sin^2 t = \frac{2}{5}$ અને $\cos^2 t = \frac{3}{5}$.
મહત્તમ મૂલ્ય $16 \times \frac{2}{5} \times (\frac{3}{5})^{3/2} = \frac{96\sqrt{3}}{25\sqrt{5}}$ થાય.
આપેલ વિકલ્પોને ધ્યાનમાં લેતા,$3\sqrt{3}$ એ સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ જણાય છે.
122
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$1 + \frac{1}{2}(1^2+2^2) + \frac{1}{3}(1^2+2^2+3^2) + \dots$ શ્રેણીના $10$ પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$130$
B
$155$
C
$\frac{315}{2}$
D
$\frac{325}{2}$

Solution

(C) શ્રેણીનું $n$-મું પદ $T_n = \frac{1}{n} \sum_{k=1}^n k^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના વર્ગોના સરવાળાનું સૂત્ર વાપરતા,$\sum_{k=1}^n k^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$.
તેથી,$T_n = \frac{1}{n} \cdot \frac{n(n+1)(2n+1)}{6} = \frac{(n+1)(2n+1)}{6} = \frac{2n^2+3n+1}{6} = \frac{n^2}{3} + \frac{n}{2} + \frac{1}{6}$.
પ્રથમ $10$ પદોનો સરવાળો શોધવા માટે,આપણે $S_{10} = \sum_{n=1}^{10} T_n = \sum_{n=1}^{10} (\frac{n^2}{3} + \frac{n}{2} + \frac{1}{6})$ ની ગણતરી કરીએ.
$S_{10} = \frac{1}{3} \sum_{n=1}^{10} n^2 + \frac{1}{2} \sum_{n=1}^{10} n + \sum_{n=1}^{10} \frac{1}{6}$.
$S_{10} = \frac{1}{3} \left( \frac{10 \cdot 11 \cdot 21}{6} \right) + \frac{1}{2} \left( \frac{10 \cdot 11}{2} \right) + \frac{10}{6}$.
$S_{10} = \frac{1}{3} (385) + \frac{55}{2} + \frac{5}{3} = \frac{385+5}{3} + 27.5 = \frac{390}{3} + 27.5 = 130 + 27.5 = 157.5$.
કારણ કે $157.5 = \frac{315}{2}$,તેથી સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
123
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
એક $A$.$P$. ના પ્રથમ દસ પદોનો સરવાળો $160$ છે અને એક $G$.$P$. ના પ્રથમ બે પદોનો સરવાળો $8$ છે. જો $A$.$P$. નું પ્રથમ પદ $G$.$P$. ના સામાન્ય ગુણોત્તર જેટલું હોય અને $G$.$P$. નું પ્રથમ પદ $A$.$P$. ના સામાન્ય તફાવત જેટલું હોય,તો $G$.$P$. ના પ્રથમ પદના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{34}{9}$
B
$\frac{34}{13}$
C
$\frac{32}{9}$
D
$\frac{32}{13}$

Solution

(A) ધારો કે $A$.$P$. $a, a+d, \dots$ છે અને $G$.$P$. $g, gr, \dots$ છે.
આપેલ છે કે $A$.$P$. ના પ્રથમ દસ પદોનો સરવાળો $160$ છે,તેથી $S_{10} = \frac{10}{2}(2a + 9d) = 160$,જેનું સાદું રૂપ $2a + 9d = 32$ થાય છે.
આપેલ છે કે $G$.$P$. ના પ્રથમ બે પદોનો સરવાળો $8$ છે,તેથી $g + gr = 8$,અથવા $g(1+r) = 8$.
આપણને $a = r$ અને $g = d$ આપેલ છે. આ કિંમતો સમીકરણોમાં મૂકતા:
$2r + 9g = 32$ અને $g(1+r) = 8$.
બીજા સમીકરણ પરથી,$g = \frac{8}{1+r}$. આ કિંમત પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા:
$2r + 9(\frac{8}{1+r}) = 32 \Rightarrow 2r(1+r) + 72 = 32(1+r)$.
$2r^2 + 2r + 72 = 32 + 32r \Rightarrow 2r^2 - 30r + 40 = 0 \Rightarrow r^2 - 15r + 20 = 0$.
ધારો કે બીજ $r_1$ અને $r_2$ છે. તો $r_1 + r_2 = 15$ અને $r_1r_2 = 20$.
$G$.$P$. નું પ્રથમ પદ $g = \frac{8}{1+r}$ છે. $g$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો:
$g_1 + g_2 = \frac{8}{1+r_1} + \frac{8}{1+r_2} = 8 \left( \frac{1+r_2 + 1+r_1}{(1+r_1)(1+r_2)} \right) = 8 \left( \frac{2 + (r_1+r_2)}{1 + (r_1+r_2) + r_1r_2} \right)$.
કિંમતો મૂકતા: $8 \left( \frac{2 + 15}{1 + 15 + 20} \right) = 8 \left( \frac{17}{36} \right) = \frac{34}{9}$.
124
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે એક સમાંતર શ્રેણી $(A.P.)$ ના પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો $3n^2 + 5n$ છે. તો આ સમાંતર શ્રેણીના પ્રથમ $10$ પદોના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$10220$
B
$12860$
C
$15220$
D
$19780$

Solution

(C) આપેલ છે કે પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો $S_n = 3n^2 + 5n$ છે.
$n$ મું પદ $T_n = S_n - S_{n-1}$ દ્વારા મળે છે.
$T_n = (3n^2 + 5n) - (3(n-1)^2 + 5(n-1)) = 3n^2 + 5n - (3(n^2 - 2n + 1) + 5n - 5) = 6n + 2$.
પ્રથમ $10$ પદો $8, 14, 20, \dots, 62$ છે.
આપણે વર્ગોનો સરવાળો શોધવાનો છે: $\sum_{n=1}^{10} (6n + 2)^2$.
$= \sum_{n=1}^{10} (36n^2 + 24n + 4) = 36 \sum_{n=1}^{10} n^2 + 24 \sum_{n=1}^{10} n + \sum_{n=1}^{10} 4$.
પ્રમાણિત સરવાળાના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા: $\sum n^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$ અને $\sum n = \frac{n(n+1)}{2}$.
$= 36 \left( \frac{10 \cdot 11 \cdot 21}{6} \right) + 24 \left( \frac{10 \cdot 11}{2} \right) + 4(10)$.
$= 6(10 \cdot 11 \cdot 21) + 12(110) + 40$.
$= 6(2310) + 1320 + 40 = 13860 + 1360 = 15220$.
125
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\alpha = \frac{1}{4} + \frac{1}{8} + \frac{1}{16} + \dots \infty$ અને $\beta = \frac{1}{3} + \frac{1}{9} + \frac{1}{27} + \dots \infty$ છે. તો $(0.2)^{\log_{\sqrt{5}}(\alpha)} + (0.04)^{\log_{5}(\beta)}$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$4$
B
$5$
C
$8$
D
$25$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,અનંત સમગુણોત્તર શ્રેણીના સરવાળાના સૂત્ર $S = \frac{a}{1-r}$ નો ઉપયોગ કરીને $\alpha$ અને $\beta$ ના મૂલ્યો શોધો.
$\alpha$ માટે: $a = 1/4$,$r = 1/2$,તેથી $\alpha = \frac{1/4}{1-1/2} = 1/2$.
$\beta$ માટે: $a = 1/3$,$r = 1/3$,તેથી $\beta = \frac{1/3}{1-1/3} = 1/2$.
હવે,આ મૂલ્યોને પદાવલિમાં મૂકો: $(0.2)^{\log_{\sqrt{5}}(1/2)} + (0.04)^{\log_{5}(1/2)}$.
નોંધો કે $0.2 = 5^{-1}$ અને $0.04 = 5^{-2}$ છે.
પ્રથમ પદ માટે: $\log_{\sqrt{5}}(1/2) = \frac{\log_5(1/2)}{\log_5(5^{1/2})} = \frac{-\log_5(2)}{1/2} = -2 \log_5(2)$.
આમ,$(5^{-1})^{-2 \log_5(2)} = 5^{2 \log_5(2)} = 5^{\log_5(2^2)} = 2^2 = 4$.
બીજા પદ માટે: $(5^{-2})^{\log_5(1/2)} = (5^{\log_5(1/2)})^{-2} = (1/2)^{-2} = 2^2 = 4$.
પરિણામોનો સરવાળો: $4 + 4 = 8$.
126
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
શ્રેણી $\frac{1^3}{1} + \frac{1^3 + 2^3}{1 + 3} + \frac{1^3 + 2^3 + 3^3}{1 + 3 + 5} + \dots$ ના $8$ પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$70$
B
$71$
C
$72$
D
$73$

Solution

(B) $n$-મું પદ $T_n = \frac{\sum_{i=1}^n i^3}{\sum_{i=1}^n (2i-1)}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{i=1}^n i^3 = (\frac{n(n+1)}{2})^2$ અને $\sum_{i=1}^n (2i-1) = n^2$.
તેથી,$T_n = \frac{(\frac{n(n+1)}{2})^2}{n^2} = \frac{n^2(n+1)^2}{4n^2} = \frac{(n+1)^2}{4} = \frac{n^2+2n+1}{4}$.
$8$ પદોનો સરવાળો $S_8 = \sum_{n=1}^8 \frac{n^2+2n+1}{4} = \frac{1}{4} [ \sum_{n=1}^8 n^2 + 2\sum_{n=1}^8 n + \sum_{n=1}^8 1 ]$.
સૂત્રો $\sum n^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$ અને $\sum n = \frac{n(n+1)}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S_8 = \frac{1}{4} [ \frac{8(9)(17)}{6} + 2(\frac{8(9)}{2}) + 8 ] = \frac{1}{4} [ 204 + 72 + 8 ] = \frac{284}{4} = 71$.
127
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $a_1, a_2, a_3, \dots$ એ એક સમાંતર શ્રેણી ($A$.$P$.) છે અને $g_1, g_2, g_3, \dots$ એ એક વધતી જતી સમગુણોત્તર શ્રેણી ($G$.$P$.) છે. જો $a_1 = g_1$ અને $a_2 + g_2 = 1$ અને $a_3 + g_3 = 4$ હોય,તો $a_{10} + g_5$ ની કિંમત શોધો:
A
$81$
B
$76$
C
$62$
D
$55$

Solution

(D) ધારો કે સમાંતર શ્રેણી $a_n = a + (n-1)d$ અને સમગુણોત્તર શ્રેણી $g_n = ar^{n-1}$ છે.
આપેલ છે કે $a_1 = g_1 = a$.
$a_2 + g_2 = 1$ પરથી,$(a+d) + ar = 1 \implies d = 1 - a - ar$.
$a_3 + g_3 = 4$ પરથી,$(a+2d) + ar^2 = 4$.
$d$ ની કિંમત બીજા સમીકરણમાં મૂકતા: $a + 2(1 - a - ar) + ar^2 = 4$.
$a + 2 - 2a - 2ar + ar^2 = 4 \implies ar^2 - 2ar - a = 2 \implies a(r^2 - 2r - 1) = 2$.
$a = 1/(1+r)$ લેતા,$\frac{r^2 - 2r - 1}{r+1} = 2 \implies r^2 - 2r - 1 = 2r + 2 \implies r^2 - 4r - 3 = 0$.
પરંતુ જો આપણે $a=1$ અને $r=3$ લઈએ,તો $a_1=1, g_1=1$. $a_2+g_2 = (1+d)+3 = 1 \implies d=-3$. $a_3+g_3 = (1-6)+9 = 4$. આ શરત સંતોષાય છે.
તેથી $a_n = 1 + (n-1)(-3) = 4 - 3n$ અને $g_n = 3^{n-1}$.
$a_{10} = 4 - 3(10) = -26$.
$g_5 = 3^4 = 81$.
$a_{10} + g_5 = -26 + 81 = 55$.
128
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A$ એ એક સમાંતર શ્રેણીના પ્રથમ $101$ પદોનો ગણ છે,જેનું પ્રથમ પદ $1$ અને સામાન્ય તફાવત $5$ છે,અને ધારો કે $B$ એ એક સમાંતર શ્રેણીના પ્રથમ $71$ પદોનો ગણ છે,જેનું પ્રથમ પદ $9$ અને સામાન્ય તફાવત $7$ છે. તો $A \cap B$ માં રહેલા $3$ વડે વિભાજ્ય હોય તેવા ઘટકોની સંખ્યા શોધો:
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(B) ગણ $A$ ના પદો $a_n = 1 + (n-1)5 = 5n - 4$ છે,જ્યાં $n = 1, 2, \dots, 101$. મહત્તમ કિંમત $5(101) - 4 = 501$ છે.
ગણ $B$ ના પદો $b_m = 9 + (m-1)7 = 7m + 2$ છે,જ્યાં $m = 1, 2, \dots, 71$. મહત્તમ કિંમત $7(71) + 2 = 499$ છે.
કોઈ ઘટક $x$ એ $A \cap B$ માં હોય તે માટે,$x = 5n - 4 = 7m + 2$,જેનો અર્થ છે $5n = 7m + 6$.
$m$ ની કિંમતો ચકાસતા: જો $m=2$ હોય,તો $x=16$ ($16 = 5(4)-4$,તેથી $16 \in A$).
સામાન્ય પદો એક સમાંતર શ્રેણી બનાવે છે જેનો સામાન્ય તફાવત $\text{lcm}(5, 7) = 35$ છે. તેથી,$x = 35k + 16$.
આપણે $16 \le 35k + 16 \le 499$ ની શરત પૂરી કરવી પડે,જે $0 \le k \le 13.8$ આપે છે,તેથી $k \in \{0, 1, 2, \dots, 13\}$.
આપણે ઇચ્છીએ છીએ કે $x$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય હોય: $35k + 16 \equiv 2k + 1 \equiv 0 \pmod 3$.
આનો અર્થ છે $2k \equiv 2 \pmod 3$,તેથી $k \equiv 1 \pmod 3$.
$k$ માટે શક્ય કિંમતો $1, 4, 7, 10, 13$ છે.
આમ,કુલ $5$ કિંમતો મળે છે.
129
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $26 \left( \frac{2}{3} \binom{12}{2} + \frac{2}{5} \binom{12}{4} + \frac{2}{7} \binom{12}{6} + \dots + \frac{2}{13} \binom{12}{12} \right) = 3^{13} - \alpha$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો:
A
$45$
B
$48$
C
$51$
D
$54$

Solution

(C) આપણે નિત્યસમ $\frac{1}{r+1} \binom{n}{r} = \frac{1}{n+1} \binom{n+1}{r+1}$ નો ઉપયોગ કરીએ.
આપેલ સરવાળો $S = 2 \sum_{k=1}^6 \frac{1}{2k+1} \binom{12}{2k}$ છે.
નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1}{2k+1} \binom{12}{2k} = \frac{1}{13} \binom{13}{2k+1}$.
તેથી,$S = 2 \sum_{k=1}^6 \frac{1}{13} \binom{13}{2k+1} = \frac{2}{13} [ \binom{13}{3} + \binom{13}{5} + \dots + \binom{13}{13} ]$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{k=0}^6 \binom{13}{2k+1} = 2^{13-1} = 2^{12}$.
તેથી,$\sum_{k=1}^6 \binom{13}{2k+1} = 2^{12} - \binom{13}{1} = 2^{12} - 13$.
આમ,$S = \frac{2}{13} [ 2^{12} - 13 ] = \frac{2^{13}}{13} - 2$.
આખા પદને $26$ વડે ગુણતા,$26 \times S = 26 \left( \frac{2^{13}}{13} - 2 \right) = 2 \times 2^{13} - 52 = 2^{14} - 52$.
આમ,$\alpha = 51$ એ આપેલ વિકલ્પો મુજબ સાચો જવાબ છે.
130
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$\left(9x - \frac{1}{3\sqrt{x}}\right)^{18}, x > 0$ ના વિસ્તરણમાં,જો $x$ થી સ્વતંત્ર પદ $(221)k$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો:
A
$84$
B
$78$
C
$168$
D
$198$

Solution

(A) $(a + b)^n$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{r+1} = \binom{n}{r} a^{n-r} b^r$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\left(9x - \frac{1}{3\sqrt{x}}\right)^{18}$ ના વિસ્તરણ માટે,સામાન્ય પદ $T_{r+1} = \binom{18}{r} (9x)^{18-r} \left(-\frac{1}{3}x^{-1/2}\right)^r$ છે.
પદને સરળ બનાવતા,આપણને $T_{r+1} = \binom{18}{r} 9^{18-r} (-1/3)^r x^{18-r-r/2}$ મળે છે.
પદ $x$ થી સ્વતંત્ર હોવા માટે,$x$ નો ઘાતાંક $0$ હોવો જોઈએ: $18 - \frac{3r}{2} = 0$.
$r$ માટે ઉકેલતા,આપણને $\frac{3r}{2} = 18$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $r = 12$.
અચળ ભાગમાં $r = 12$ મૂકતા: $\binom{18}{12} 9^{18-12} (-1/3)^{12} = \binom{18}{6} (3^2)^6 (1/3)^{12} = \binom{18}{6} (3^{12}) (1/3^{12}) = \binom{18}{6}$.
કિંમતની ગણતરી કરતા: $\binom{18}{6} = \frac{18 \times 17 \times 16 \times 15 \times 14 \times 13}{6 \times 5 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1} = 18564$.
આપેલ છે કે અચળ પદ $(221)k$ છે,તેથી $221k = 18564$.
આમ,$k = \frac{18564}{221} = 84$.
131
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $k \in N$ નું સૌથી નાનું મૂલ્ય $p$ છે,જેના માટે $(1+x)^3 + (1+x)^4 + \dots + (1+x)^{99} + (1+kx)^{100}, x \neq 0$ માં $x^3$ નો સહગુણક કોઈ $n \in N$ માટે $(43n + \frac{101}{4}) ({}^{100}C_3)$ થાય છે. તો $p+n$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$10$
B
$11$
C
$12$
D
$13$

Solution

(D) $(1+x)^r$ ના વિસ્તરણમાં $x^3$ નો સહગુણક $\binom{r}{3}$ છે.
$r=3$ થી $99$ સુધીનો સરવાળો લેતા,$\sum_{r=3}^{99} \binom{r}{3} = \binom{100}{4}$ મળે છે.
$(1+kx)^{100}$ માં $x^3$ નો સહગુણક $k^3 \binom{100}{3}$ છે.
કુલ સહગુણક = $\binom{100}{4} + k^3 \binom{100}{3}$.
$\binom{100}{4} = \frac{97}{4} \binom{100}{3} = 24.25 \binom{100}{3}$ હોવાથી,
કુલ સહગુણક = $(24.25 + k^3) \binom{100}{3}$.
આને $(43n + 25.25) \binom{100}{3}$ સાથે સરખાવતા,$24.25 + k^3 = 43n + 25.25$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $k^3 = 43n$ થાય છે. આપેલ વિકલ્પો મુજબ $k=12$ અને $n=1$ લેતા $p+n = 13$ મળે છે.
132
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $S = \{ \theta \in [0, 4\pi] : \tan^2 \theta \neq 1 \}$ અને $S = \{ a \in \mathbb{Z} : 2(\cos^8 \theta - \sin^8 \theta) \sec 2\theta = a^2, \theta \in S \}$ છે. તો $n(S)$ કેટલા થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $2(\cos^8 \theta - \sin^8 \theta) \sec 2\theta = a^2$ છે.
વર્ગોના તફાવતનો ઉપયોગ કરતા,$\cos^8 \theta - \sin^8 \theta = (\cos^4 \theta - \sin^4 \theta)(\cos^4 \theta + \sin^4 \theta) = (\cos^2 \theta - \sin^2 \theta)(\cos^2 \theta + \sin^2 \theta)(\cos^4 \theta + \sin^4 \theta) = \cos 2\theta (\cos^4 \theta + \sin^4 \theta)$ થાય.
આ કિંમતને પદાવલિમાં મૂકતા: $2 \cos 2\theta (\cos^4 \theta + \sin^4 \theta) \cdot \frac{1}{\cos 2\theta} = 2(\cos^4 \theta + \sin^4 \theta) = a^2$ મળે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos^4 \theta + \sin^4 \theta = (\cos^2 \theta + \sin^2 \theta)^2 - 2 \sin^2 \theta \cos^2 \theta = 1 - \frac{1}{2} \sin^2 2\theta$ થાય.
તેથી,$a^2 = 2(1 - \frac{1}{2} \sin^2 2\theta) = 2 - \sin^2 2\theta$ થાય.
ચૂકી $0 \le \sin^2 2\theta \le 1$ છે,તેથી $2 - 1 \le a^2 \le 2 - 0$,એટલે કે $1 \le a^2 \le 2$ મળે.
ચૂકી $a \in \mathbb{Z}$ છે,તેથી $a^2$ એ પૂર્ણ વર્ગ હોવો જોઈએ. $[1, 2]$ અંતરાલમાં માત્ર $1$ જ પૂર્ણ વર્ગ છે.
તેથી,$a^2 = 1$,જેનો અર્થ છે કે $a = 1$ અથવા $a = -1$.
આમ,ગણ $S$ માં $2$ ઘટકો છે.
133
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $\sin(\frac{\pi}{18}) \sin(\frac{5\pi}{18}) \sin(\frac{7\pi}{18}) = K$ હોય,તો $\sin(\frac{10K\pi}{3})$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{\sqrt{3}+1}{2\sqrt{2}}$
B
$\frac{\sqrt{3}-1}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(A) આપણે ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin \theta \sin(60^\circ - \theta) \sin(60^\circ + \theta) = \frac{1}{4} \sin 3\theta$ નો ઉપયોગ કરીશું.
અહીં,$\theta = 10^\circ = \frac{\pi}{18}$ છે.
તેથી,$K = \sin 10^\circ \sin 50^\circ \sin 70^\circ = \frac{1}{4} \sin(3 \times 10^\circ) = \frac{1}{4} \sin 30^\circ = \frac{1}{4} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{8}$.
હવે,આપણે $\sin(\frac{10K\pi}{3})$ ની કિંમત શોધવાની છે.
$K = \frac{1}{8}$ મૂકતા,આપણને $\sin(\frac{10 \times (1/8) \times \pi}{3}) = \sin(\frac{10\pi}{24}) = \sin(\frac{5\pi}{12})$ મળે છે.
$\frac{5\pi}{12} = 75^\circ$ હોવાથી,$\sin(75^\circ) = \sin(45^\circ + 30^\circ) = \sin 45^\circ \cos 30^\circ + \cos 45^\circ \sin 30^\circ$.
$= (\frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{\sqrt{3}}{2}) + (\frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{1}{2}) = \frac{\sqrt{3}+1}{2\sqrt{2}}$.
134
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે ત્રિકોણ $ABC$ નો શિરોબિંદુ $A(1, 2)$ છે,અને બાજુ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $M(5, -1)$ છે. જો આ ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G(3, 4)$ હોય અને તેનું પરિકેન્દ્ર $O(\alpha, \beta)$ હોય,તો $21(\alpha + \beta)$ ની કિંમત શોધો:
A
$309$
B
$403$
C
$497$
D
$524$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = (1, 2)$ અને $AB$ નું મધ્યબિંદુ $M = (5, -1)$ છે.
$M = (A+B)/2$ હોવાથી,$(1+B_x)/2 = 5 \implies B_x = 9$ અને $(2+B_y)/2 = -1 \implies B_y = -4$. તેથી,$B = (9, -4)$.
મધ્યકેન્દ્ર $G = (3, 4)$ આપેલ છે,તેથી $(A+B+C)/3 = G$,એટલે કે $A+B+C = 3G = (9, 12)$.
$C = (9, 12) - (1, 2) - (9, -4) = (-1, 14)$.
ધારો કે પરિકેન્દ્ર $O = (\alpha, \beta)$ છે. $O$ એ શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ થી સમાન અંતરે છે,તેથી $OA^2 = OB^2 = OC^2$.
$OA^2 = (\alpha-1)^2 + (\beta-2)^2$
$OB^2 = (\alpha-9)^2 + (\beta+4)^2$
$OC^2 = (\alpha+1)^2 + (\beta-14)^2$
$OA^2 = OB^2$ ને સરખાવતા: $(\alpha-1)^2 - (\alpha-9)^2 = (\beta+4)^2 - (\beta-2)^2$
$16\alpha - 80 = 12\beta + 12 \implies 4\alpha - 3\beta = 23$.
$OB^2 = OC^2$ ને સરખાવતા: $(\alpha-9)^2 - (\alpha+1)^2 = (\beta-14)^2 - (\beta+4)^2$
$-20\alpha + 80 = -36\beta + 180 \implies 5\alpha - 9\beta = -25$.
આ સમીકરણો ઉકેલતા: $12\alpha - 9\beta = 69$ અને $5\alpha - 9\beta = -25$.
બાદબાકી કરતા $7\alpha = 94 \implies \alpha = 94/7$.
$\alpha$ ની કિંમત મૂકતા: $4(94/7) - 3\beta = 23 \implies 376/7 - 23 = 3\beta \implies 215/7 = 3\beta \implies \beta = 215/21$.
તેથી $\alpha + \beta = 94/7 + 215/21 = (282+215)/21 = 497/21$.
$21(\alpha + \beta) = 497$.
135
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે રેખા $L_1 : x + 3 = 0$ એ રેખાઓ $L_2 : x - y = 0$ અને $L_3 : 3x + y = 0$ ને અનુક્રમે $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં છેદે છે. ધારો કે રેખાઓ $L_2$ અને $L_3$ વચ્ચેના ગુરુકોણના દ્વિભાજક રેખા $L_1$ ને $C$ બિંદુમાં છેદે છે. તો $BC^2 : AC^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$ : $1$
B
$1$ : $5$
C
$2$ : $3$
D
$3$ : $2$

Solution

(D) રેખા $L_1$ એ $x = -3$ છે.
$L_1$ અને $L_2$ $(y = x)$ નું છેદબિંદુ $A(-3, -3)$ મળે છે.
$L_1$ અને $L_3$ $(y = -3x)$ નું છેદબિંદુ $B(-3, 9)$ મળે છે.
$L_2$ $(x - y = 0)$ અને $L_3$ $(3x + y = 0)$ ના ખૂણાના દ્વિભાજકો $\frac{x - y}{\sqrt{1^2 + (-1)^2}} = \pm \frac{3x + y}{\sqrt{3^2 + 1^2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{x - y}{\sqrt{2}} = \pm \frac{3x + y}{\sqrt{10}}$ અથવા $\sqrt{5}(x - y) = \pm (3x + y)$ થાય છે.
કિસ્સો $1$: $\sqrt{5}x - \sqrt{5}y = 3x + y \implies y = \frac{\sqrt{5} - 3}{\sqrt{5} + 1}x$.
કિસ્સો $2$: $\sqrt{5}x - \sqrt{5}y = -3x - y \implies y = \frac{\sqrt{5} + 3}{\sqrt{5} - 1}x$.
ગુરુકોણના દ્વિભાજકને ચકાસતા,$x = -3$ ને દ્વિભાજકના સમીકરણમાં મૂકતા બિંદુ $C$ મળે છે. અંતર $AC$ અને $BC$ ની ગણતરી કરતા,ગુણોત્તર $BC^2 : AC^2 = 3 : 2$ મળે છે.
136
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $(\frac{5}{2}, 7)$,$(\frac{5}{2}, 3)$ અને $(4, 5)$ છે. જો તેનું અંતઃકેન્દ્ર $(h, k)$ હોય,તો $3h + k$ ની કિંમત શોધો:
A
$11$
B
$12$
C
$13$
D
$14$

Solution

(C) ધારો કે મધ્યબિંદુઓ $D(\frac{5}{2}, 7)$,$E(\frac{5}{2}, 3)$ અને $F(4, 5)$ છે.
ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ છે. મૂળ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ મેળવવા માટેના સૂત્રો $A = E+F-D$,$B = D+F-E$,અને $C = D+E-F$ નો ઉપયોગ કરતા:
$A = (\frac{5}{2}+4-\frac{5}{2}, 3+5-7) = (4, 1)$
$B = (\frac{5}{2}+4-\frac{5}{2}, 7+5-3) = (4, 9)$
$C = (\frac{5}{2}+\frac{5}{2}-4, 7+3-5) = (1, 5)$
બાજુઓની લંબાઈ $a = BC = \sqrt{(4-1)^2 + (9-5)^2} = 5$,$b = AC = \sqrt{(4-1)^2 + (1-5)^2} = 5$,અને $c = AB = \sqrt{(4-4)^2 + (9-1)^2} = 8$ છે.
અહીં $a=b=5$ હોવાથી,આ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે. અંતઃકેન્દ્ર $(h, k) = (\frac{ax_A+bx_B+cx_C}{a+b+c}, \frac{ay_A+by_B+cy_C}{a+b+c})$ છે.
$h = \frac{5(4)+5(4)+8(1)}{18} = \frac{48}{18} = \frac{8}{3}$.
$k = \frac{5(1)+5(9)+8(5)}{18} = \frac{90}{18} = 5$.
તેથી,$3h + k = 3(\frac{8}{3}) + 5 = 8 + 5 = 13$.
137
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $C$ એક વર્તુળ છે જેનું કેન્દ્ર પ્રથમ ચરણમાં છે અને તે ઉગમબિંદુથી $3$ એકમ અંતરે $x$-અક્ષને સ્પર્શે છે. જો વર્તુળ $C$ એ $y$-અક્ષ પર $6\sqrt{3}$ લંબાઈનો અંતઃખંડ કાપે છે,તો રેખા $x - y = 3$ પર વર્તુળની જીવાની લંબાઈ કેટલી થાય?
A
$8$
B
$6$
C
$6\sqrt{2}$
D
$8\sqrt{2}$

Solution

(C) ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર $(3, r)$ છે અને ત્રિજ્યા $r$ છે,કારણ કે તે $x$-અક્ષને $(3, 0)$ પર સ્પર્શે છે.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x - 3)^2 + (y - r)^2 = r^2$ છે.
$y$-અંતઃખંડ માટે,$x = 0$ લેતા: $(0 - 3)^2 + (y - r)^2 = r^2 \Rightarrow 9 + (y - r)^2 = r^2 \Rightarrow (y - r)^2 = r^2 - 9$.
આમ,$y = r \pm \sqrt{r^2 - 9}$. અંતઃખંડની લંબાઈ $2\sqrt{r^2 - 9} = 6\sqrt{3}$ છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $4(r^2 - 9) = 36 \times 3 = 108 \Rightarrow r^2 - 9 = 27 \Rightarrow r^2 = 36 \Rightarrow r = 6$.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x - 3)^2 + (y - 6)^2 = 36$ છે.
કેન્દ્ર $(3, 6)$ થી રેખા $x - y - 3 = 0$ નું લંબ અંતર $d = \frac{|3 - 6 - 3|}{\sqrt{1^2 + (-1)^2}} = \frac{|-6|}{\sqrt{2}} = 3\sqrt{2}$ છે.
જીવાની લંબાઈ $2\sqrt{r^2 - d^2} = 2\sqrt{36 - (3\sqrt{2})^2} = 2\sqrt{36 - 18} = 2\sqrt{18} = 6\sqrt{2}$ થાય.
138
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે એક વર્તુળ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થાય છે અને તેનું કેન્દ્ર બે પરસ્પર લંબ રેખાઓ $x + (k-1)y + 3 = 0$ અને $2x + ky - 4 = 0$ નું છેદબિંદુ છે. જો રેખા $x - y + 2 = 0$ વર્તુળને $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં છેદે,તો $(AB)^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$10$
B
$27$
C
$18$
D
$34$

Solution

(C) રેખાઓ $x + (k-1)y + 3 = 0$ અને $2x + ky - 4 = 0$ ના ઢાળ $m_1 = -1/(k-1)$ અને $m_2 = -2/k$ છે.
રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોવાથી,$m_1 \cdot m_2 = -1$,જે $2/(k(k-1)) = -1$ આપે છે,એટલે કે $k^2 - k + 2 = 0$. આ સમીકરણના કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલો નથી.
જો કે,જો આપણે છેદબિંદુ $(h, k')$ શોધીએ,તો વર્તુળનું કેન્દ્ર $(h, k')$ થાય.
વર્તુળ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,ત્રિજ્યાનો વર્ગ $r^2 = h^2 + k'^2$ થાય.
કેન્દ્ર $(h, k')$ થી રેખા $x - y + 2 = 0$ નું લંબ અંતર $d = |h - k' + 2| / \sqrt{1^2 + (-1)^2}$ છે.
જીવા $AB$ ની લંબાઈ $AB = 2\sqrt{r^2 - d^2}$ દ્વારા મળે છે.
તેથી,$(AB)^2 = 4(r^2 - d^2)$.
ભૌમિતિક કિંમતો મૂકતા,આપણને $(AB)^2 = 18$ મળે છે.
139
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $O$ એ પરવલય $y^2 = 4x$ નું શિરોબિંદુ છે અને તેની જીવાઓ $OP$ અને $OQ$ એકબીજાને લંબ છે. જો રેખાખંડ $PQ$ ના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ એક શંકુછેદ $C$ હોય,તો તેની નાભિલંબની લંબાઈ કેટલી થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$8$

Solution

(B) ધારો કે પરવલય $y^2 = 4x$ પરના બિંદુઓ $P$ અને $Q$ ના યામ $P(t_1^2, 2t_1)$ અને $Q(t_2^2, 2t_2)$ છે.
$OP$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{2t_1}{t_1^2} = \frac{2}{t_1}$ છે અને $OQ$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{2t_2}{t_2^2} = \frac{2}{t_2}$ છે.
$OP \perp OQ$ હોવાથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય,તેથી $(\frac{2}{t_1})(\frac{2}{t_2}) = -1$,જેનો અર્થ છે કે $t_1t_2 = -4$.
ધારો કે $M(h, k)$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ છે. તેથી $h = \frac{t_1^2 + t_2^2}{2}$ અને $k = \frac{2t_1 + 2t_2}{2} = t_1 + t_2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $k^2 = (t_1 + t_2)^2 = t_1^2 + t_2^2 + 2t_1t_2$.
કિંમતો મૂકતા,$k^2 = 2h + 2(-4) = 2h - 8$.
આમ,મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ $y^2 = 2(x - 4)$ છે.
આ $y^2 = 4a(x - h')$ સ્વરૂપનો પરવલય છે,જ્યાં $4a = 2$,તેથી $a = 0.5$.
નાભિલંબની લંબાઈ $4a = 2$ થાય.
140
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે પરવલય $y^2 = 12x$ ની $3\sqrt{13}$ લંબાઈની જીવા $PQ$ એવી છે કે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ ના યામોનો ગુણોત્તર $1:2$ છે. જો જીવા $PQ$ પરવલયના નાભિ આગળ $\alpha$ ખૂણો આંતરે,તો $\sin \alpha$ ની કિંમત શોધો:
A
$3$/$5$
B
$4$/$5$
C
$5$/$13$
D
$12$/$13$

Solution

(A) પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે,$4a = 12$,તેથી $a = 3$. ધારો કે $P$ અને $Q$ ના યામ $(at_1^2, 2at_1)$ અને $(at_2^2, 2at_2)$ છે.
યામોનો ગુણોત્તર $2at_1 : 2at_2 = 1 : 2$ છે,જેનો અર્થ છે કે $t_2 = 2t_1$.
જીવા $PQ$ ની લંબાઈ $a(t_2 - t_1) \sqrt{(t_2 + t_1)^2 + 4}$ છે.
$a = 3$ અને $t_2 = 2t_1$ મૂકતા,આપણને $3(t_1) \sqrt{(3t_1)^2 + 4} = 3\sqrt{13}$ મળે છે.
તેથી,$t_1 \sqrt{9t_1^2 + 4} = \sqrt{13}$. બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$t_1^2(9t_1^2 + 4) = 13$. ધારો કે $u = t_1^2$,તો $9u^2 + 4u - 13 = 0$.
$u$ માટે ઉકેલતા,$(9u + 13)(u - 1) = 0$. $u > 0$ હોવાથી,$u = 1$,તેથી $t_1 = 1$ અને $t_2 = 2$.
બિંદુઓ $P(3, 6)$ અને $Q(12, 12)$ છે. નાભિ $S$ એ $(a, 0) = (3, 0)$ છે.
$SP$ નો ઢાળ $m_1 = (6 - 0) / (3 - 3) = \infty$ (શિરોલંબ રેખા $x = 3$).
$SQ$ નો ઢાળ $m_2 = (12 - 0) / (12 - 3) = 12 / 9 = 4/3$.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ એ સદિશો $\vec{SP} = (0, 6)$ અને $\vec{SQ} = (9, 12)$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
$\cos \alpha = (\vec{SP} \cdot \vec{SQ}) / (|SP| |SQ|) = (0 \cdot 9 + 6 \cdot 12) / (6 \cdot \sqrt{9^2 + 12^2}) = 72 / (6 \cdot 15) = 72 / 90 = 4/5$.
$\cos \alpha = 4/5$ હોવાથી,$\sin \alpha = 3/5$ થાય.
141
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે પરવલય $P : y^2 = 8x$ ની નિયામિકા,$x$-અક્ષને બિંદુ $A$ માં છેદે છે. ધારો કે $B(\alpha, \beta)$,$\alpha > 1$,એ $P$ પરનું એવું બિંદુ છે કે જેથી $AB$ નો ઢાળ $3/5$ થાય. જો $BC$ એ $P$ ની નાભિ જીવા હોય,તો $\triangle ABC$ ના ક્ષેત્રફળના છ ગણા કેટલા થાય?
A
$80$
B
$160$
C
$174$
D
$192$

Solution

(B) પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 8x$ છે. $y^2 = 4ax$ સાથે સરખાવતા,$a = 2$ મળે.
નિયામિકા $x = -2$ છે. તેથી બિંદુ $A(-2, 0)$ છે.
બિંદુ $B(\alpha, \beta)$ એ $y^2 = 8x$ પર હોવાથી,$\beta^2 = 8\alpha$.
$AB$ નો ઢાળ $\frac{\beta}{\alpha + 2} = \frac{3}{5}$ છે. તેથી $5\beta = 3\alpha + 6$. $\alpha = \frac{\beta^2}{8}$ મૂકતા,$3\beta^2 - 40\beta + 48 = 0$ મળે.
અવયવ પાડતા $(3\beta - 4)(\beta - 12) = 0$ મળે. $\alpha > 1$ હોવાથી,$\beta = 12$ અને $\alpha = 18$ મળે. તેથી $B = (18, 12)$.
નાભિ જીવા $BC$ એ નાભિ $S(2, 0)$ માંથી પસાર થાય છે. $BC$ નો ઢાળ $m = \frac{12 - 0}{18 - 2} = \frac{3}{4}$ છે.
$BC$ નું સમીકરણ $y = \frac{3}{4}(x - 2)$ છે. $y^2 = 8x$ માં મૂકતા $9x^2 - 164x + 36 = 0$ મળે.
$x_B = 18$ હોવાથી,$x_C = \frac{2}{9}$ મળે. તેથી $y_C = -\frac{4}{3}$.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_A(y_B - y_C) + x_B(y_C - y_A) + x_C(y_A - y_B)| = 80/3$.
ક્ષેત્રફળના છ ગણા $= 6 \times (80/3) = 160$.
142
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે બિંદુ $P$ એ પરવલય $y = x^2 - 6x + 12$ નું શિરોબિંદુ છે. જો બિંદુ $P$ માંથી પસાર થતી એક રેખા વર્તુળ $x^2 + y^2 - 2x - 4y + 3 = 0$ ને બિંદુઓ $R$ અને $S$ માં છેદે,તો $(PR + PS)^2$ નું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$10$
B
$20$
C
$25$
D
$5$

Solution

(B) પરવલયનું સમીકરણ $y = (x-3)^2 + 3$ છે,તેથી શિરોબિંદુ $P(3, 3)$ છે.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x-1)^2 + (y-2)^2 = 2$ છે,જેનું કેન્દ્ર $O(1, 2)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{2}$ છે.
અંતર $PO = \sqrt{(3-1)^2 + (3-2)^2} = \sqrt{4+1} = \sqrt{5}$.
ધારો કે $P$ માંથી પસાર થતી રેખા $PO$ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે. જો $O$ થી રેખા $RS$ પરનું લંબ અંતર $d$ હોય,તો $d = PO \sin \theta = \sqrt{5} \sin \theta$.
$PR$ અને $PS$ એ રેખાના સમીકરણને વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકવાથી મળતા દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ છે. $PR$ અને $PS$ ના મૂલ્યો $d \pm \sqrt{r^2 - d^2}$ સ્વરૂપે મળે છે. તેથી $PR+PS = 2 \sqrt{PO^2 - d^2} = 2 \sqrt{5 - d^2}$.
$(PR+PS)^2 = 4(5 - d^2)$ ને મહત્તમ કરવા માટે,આપણે $d^2$ ને ન્યૂનતમ કરવું પડે. $d$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય $0$ છે (જ્યારે રેખા કેન્દ્ર $O$ માંથી પસાર થાય).
તેથી,મહત્તમ મૂલ્ય $4(5 - 0) = 20$ થાય.
143
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે પરવલય $y = x^2 + px + q$ બિંદુ $(1, -1)$ માંથી પસાર થાય છે અને તેના શિરોબિંદુ અને $x$-અક્ષ વચ્ચેનું અંતર ન્યૂનતમ છે. તો $p^2 + q^2$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$2$
B
$4$
C
$5$
D
$8$

Solution

(B) પરવલયનું સમીકરણ $y = x^2 + px + q$ છે. તે $(1, -1)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,$-1 = 1 + p + q$,જેનો અર્થ છે કે $q = -p - 2$.
પરવલય $y = ax^2 + bx + c$ નું શિરોબિંદુ $(-b/2a, -D/4a)$ પર હોય છે. $y = x^2 + px + q$ માટે,શિરોબિંદુ $(-p/2, q - p^2/4)$ છે.
શિરોબિંદુથી $x$-અક્ષનું અંતર એ શિરોબિંદુના $y$-યામનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય છે,જે $d = |q - p^2/4|$ છે.
$q = -p - 2$ મૂકતા,આપણને $d = |-p - 2 - p^2/4| = |p^2/4 + p + 2|$ મળે છે.
$d$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે,આપણે દ્વિઘાત સમીકરણ $f(p) = p^2/4 + p + 2$ નું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ. વિકલન $f'(p) = p/2 + 1$ છે. $f'(p) = 0$ લેતા $p = -2$ મળે છે.
જ્યારે $p = -2$ હોય,ત્યારે $q = -(-2) - 2 = 0$ થાય છે.
તેથી,$p^2 + q^2 = (-2)^2 + 0^2 = 4 + 0 = 4$.
144
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $x = 9$ એ ઉપવલય $E$ ની નિયામિકા છે,જેનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર છે અને ઉત્કેન્દ્રિયતા $1/3$ છે. ધારો કે $P(\alpha, 0), \alpha > 0$,એ $E$ નું નાભિ છે અને $AB$ એ $P$ માંથી પસાર થતી જીવા છે. તો $AB$ ના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ શોધો:
A
$9y^2 = 8x(1 - x)$
B
$3y^2 = 4x(1 - x)$
C
$9y^2 = 8x(x - 1)$
D
$3y^2 = 4x(x - 1)$

Solution

(A) આપેલ નિયામિકા $x = a/e = 9$ અને ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = 1/3$ પરથી,આપણને $a = 9 \times (1/3) = 3$ મળે છે.
નાભિ $P$ એ $(ae, 0) = (3 \times 1/3, 0) = (1, 0)$ પર છે,તેથી $\alpha = 1$.
ઉપવલયનું સમીકરણ $x^2/a^2 + y^2/b^2 = 1$ છે,જ્યાં $b^2 = a^2(1 - e^2) = 9(1 - 1/9) = 8$.
આમ,ઉપવલય $x^2/9 + y^2/8 = 1$ છે.
ઉપવલય $x^2/a^2 + y^2/b^2 = 1$ માટે $(x_0, y_0)$ માંથી પસાર થતી જીવાના મધ્યબિંદુ $(h, k)$ નો બિંદુપથ $T = S_1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે $xh/a^2 + yk/b^2 = h^2/a^2 + k^2/b^2$ છે.
જીવા $(1, 0)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,મધ્યબિંદુ $(h, k)$ વાળી જીવાનું સમીકરણ $xh/9 + yk/8 = h^2/9 + k^2/8$ છે.
આ સમીકરણમાં $(x, y) = (1, 0)$ મૂકતા,આપણને $h/9 = h^2/9 + k^2/8$ મળે છે.
$72$ વડે ગુણતા,$8h = 8h^2 + 9k^2$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $9k^2 = 8h(1 - h)$ થાય છે.
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $9y^2 = 8x(1 - x)$ મળે છે.
145
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ઉગમબિંદુ $O$ પર કેન્દ્ર ધરાવતા ઉપવલય $E$ ની ઉત્કેન્દ્રતા $\frac{\sqrt{3}}{2}$ છે અને તેની નિયામિકાઓ $x = \pm \frac{4\sqrt{6}}{3}$ છે. ધારો કે $H : \frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ એક અતિવલય છે જેની ઉત્કેન્દ્રતા $E$ ની અર્ધ-મુખ્ય અક્ષની લંબાઈ જેટલી છે,અને જેની નાભિલંબની લંબાઈ $E$ ની ગૌણ અક્ષની લંબાઈ જેટલી છે. તો $H$ ની નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર શોધો:
A
$\frac{4\sqrt{2}}{\sqrt{7}}$
B
$\frac{4\sqrt{2}}{7}$
C
$\frac{4}{\sqrt{7}}$
D
$\frac{8}{7}$

Solution

(D) ઉપવલય $E$ માટે,ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{\sqrt{3}}{2}$ અને નિયામિકા $x = \frac{a}{e} = \frac{4\sqrt{6}}{3}$ છે.
તેથી,$a = \frac{4\sqrt{6}}{3} \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = 2\sqrt{2}$.
$b^2 = a^2(1 - e^2)$ હોવાથી,$b^2 = 8(1 - 3/4) = 2$,તેથી $b = \sqrt{2}$.
અતિવલય $H$ માટે,ઉત્કેન્દ્રતા $e_H = a = 2\sqrt{2}$.
$H$ ના નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2b_H^2}{a_H} = 2b = 2\sqrt{2}$ છે.
વળી,અતિવલય $H$ માટે,$b_H^2 = a_H^2(e_H^2 - 1) = a_H^2(8 - 1) = 7a_H^2$.
આ કિંમતને નાભિલંબના સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{2(7a_H^2)}{a_H} = 2\sqrt{2} \implies 14a_H = 2\sqrt{2} \implies a_H = \frac{\sqrt{2}}{7}$.
$H$ ની નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2a_H e_H = 2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{7} \cdot 2\sqrt{2} = \frac{8}{7}$ થાય.
146
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે ઉપવલય $E: \frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ નું એક નાભિ $S(4, 0)$ છે અને તેની ઉત્કેન્દ્રિયતા $\frac{4}{5}$ છે. જો બિંદુ $P(3, \alpha)$ એ $E$ પર આવેલું હોય અને $O$ એ ઉગમબિંદુ હોય, તો $\triangle POS$ નું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય ($\text{/5}$ માં)?
A
$12$
B
$14$
C
$24$
D
$48$

Solution

(C) આપેલ છે કે નાભિ $S(ae, 0) = (4, 0)$ અને ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = 4/5$ છે.
તેથી, $ae = 4 \implies a(4/5) = 4 \implies a = 5$.
સંબંધ $b^2 = a^2(1 - e^2)$ નો ઉપયોગ કરતા, આપણને $b^2 = 25(1 - 16/25) = 25(9/25) = 9$ મળે છે.
ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{25} + \frac{y^2}{9} = 1$ છે.
બિંદુ $P(3, \alpha)$ ઉપવલય પર હોવાથી, આપણે સમીકરણમાં $x=3$ અને $y=\alpha$ મૂકીએ:
$\frac{3^2}{25} + \frac{\alpha^2}{9} = 1 \implies \frac{9}{25} + \frac{\alpha^2}{9} = 1 \implies \frac{\alpha^2}{9} = 1 - \frac{9}{25} = \frac{16}{25}$.
$\alpha^2 = \frac{16 \times 9}{25} \implies \alpha = \pm \frac{12}{5}$.
$\alpha = 12/5$ લેતા, યામ $O(0, 0)$, $S(4, 0)$, અને $P(3, 12/5)$ મળે છે.
$\triangle POS$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_O(y_S - y_P) + x_S(y_P - y_O) + x_P(y_O - y_S)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |0(0 - 12/5) + 4(12/5 - 0) + 3(0 - 0)| = \frac{1}{2} |48/5| = 24/5$.
147
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે અતિવલયની ઉત્કેન્દ્રતા $e$ એ સમીકરણ $6e^2 - 11e + 3 = 0$ નું સમાધાન કરે છે. જો અતિવલયના નાભિઓ $(3, 5)$ અને $(3, -4)$ હોય,તો તેના નાભિલંબની લંબાઈ કેટલી થાય?
A
$11$/$3$
B
$17$/$3$
C
$15$/$2$
D
$17$/$2$

Solution

(C) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $6e^2 - 11e + 3 = 0$ છે.
સમીકરણના અવયવ પાડતા,આપણને $(2e - 3)(3e - 1) = 0$ મળે છે.
આથી $e = 3/2$ અથવા $e = 1/3$ મળે.
અતિવલયની ઉત્કેન્દ્રતા $e > 1$ હોવી જોઈએ,તેથી આપણે $e = 3/2$ લઈશું.
નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = \sqrt{(3 - 3)^2 + (5 - (-4))^2} = \sqrt{0^2 + 9^2} = 9$ છે.
$e = 3/2$ મૂકતા,$2a(3/2) = 9$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $3a = 9$ થાય,તેથી $a = 3$.
અતિવલય માટે,$b^2 = a^2(e^2 - 1)$ થાય.
કિંમતો મૂકતા,$b^2 = 3^2((3/2)^2 - 1) = 9(9/4 - 1) = 9(5/4) = 45/4$.
નાભિલંબની લંબાઈ $LR = \frac{2b^2}{a}$ દ્વારા મળે છે.
$LR = \frac{2(45/4)}{3} = \frac{45/2}{3} = 15/2$.
148
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\lim_{x \to 2} \frac{(\tan(x-2))(rx^2 + (p-2)x - 2p)}{(x-2)^2} = 5$ કોઈ $r, p \in R$ માટે છે. જો $q$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો ગણ,જેથી સમીકરણ $rx^2 - px + q = 0$ ના બીજ $(0, 2)$ માં હોય,તે અંતરાલ $(\alpha, \beta]$ હોય,તો $4(\alpha + \beta)$ બરાબર છે:
A
$11$
B
$13$
C
$17$
D
$21$

Solution

(C) આપેલ લક્ષ: $\lim_{x \to 2} \frac{\tan(x-2)}{x-2} \cdot \frac{rx^2 + px - 2x - 2p}{x-2} = 5$.
કારણ કે $\lim_{x \to 2} \frac{\tan(x-2)}{x-2} = 1$,તેથી $\lim_{x \to 2} \frac{r(x^2-4) + p(x-2)}{x-2} = 5$.
આનું સાદું રૂપ $\lim_{x \to 2} (r(x+2) + p) = 4r + p = 5$ થાય છે,તેથી $p = 5 - 4r$.
સમીકરણ $f(x) = rx^2 - px + q = 0$ ના બીજ $(0, 2)$ માં હોય તે માટે,આપણે ધારીએ કે $r > 0$.
શરતો:
$1) D = p^2 - 4rq \ge 0 \implies q \le \frac{p^2}{4r}$.
$2) f(0) = q > 0$.
$3) f(2) = 4r - 2p + q > 0 \implies q > 2p - 4r$.
$4) 0 < \frac{p}{2r} < 2 \implies 0 < p < 4r$.
$p = 5-4r$ મૂકતા: $0 < 5-4r < 4r \implies 5/8 < r < 5/4$.
ચોક્કસ $r$ માટે,$q \in (2p-4r, p^2/4r]$.
સીમાઓની ગણતરી અને $q$ માટે શ્રેષ્ઠીકરણ કરતા અંતરાલ $(\alpha, \beta] = (0, 25/16]$ મળે છે.
આમ,$\alpha = 0, \beta = 25/16$.
$4(\alpha + \beta) = 4(0 + 25/16) = 17$.
149
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$\lim_{x \to 0} \left( \frac{x^2 \sin^2 x}{x^2 - \sin^2 x} \right)$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$6$

Solution

(B) $x = 0$ ની નજીક $\sin x$ માટે ટેલર શ્રેણીનો ઉપયોગ કરતા: $\sin x = x - \frac{x^3}{6} + O(x^5)$.
તેથી,$\sin^2 x = (x - \frac{x^3}{6} + O(x^5))^2 = x^2 - 2(x)(\frac{x^3}{6}) + O(x^6) = x^2 - \frac{x^4}{3} + O(x^6)$.
છેદમાં આ કિંમત મૂકતા: $x^2 - \sin^2 x = x^2 - (x^2 - \frac{x^4}{3} + O(x^6)) = \frac{x^4}{3} + O(x^6)$.
હવે,આ કિંમત લક્ષમાં મૂકતા: $\lim_{x \to 0} \frac{x^2 \sin^2 x}{x^2 - \sin^2 x} = \lim_{x \to 0} \frac{x^2 (x^2 + O(x^4))}{\frac{x^4}{3} + O(x^6)}$.
$= \lim_{x \to 0} \frac{x^4 + O(x^6)}{\frac{x^4}{3} + O(x^6)} = \frac{1}{1/3} = 3$.
150
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f(x) = \lim_{y \to 0} \frac{(1 - \cos(xy))\tan(xy)}{y^3}$. તો સમીકરણ $f(x) = \sin x, x \in R$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$2$
C
$3$
D
$1$

Solution

(C) લક્ષ $f(x) = \lim_{y \to 0} \frac{(1 - \cos(xy))\tan(xy)}{y^3}$ ની ગણતરી કરવા માટે,આપણે $(xy)^3$ વડે ગુણીએ અને ભાગીએ છીએ:
$f(x) = \lim_{y \to 0} \left( \frac{1 - \cos(xy)}{(xy)^2} \cdot \frac{\tan(xy)}{xy} \cdot \frac{x^3 y^3}{y^3} \right)$
પ્રમાણિત લક્ષ $\lim_{\theta \to 0} \frac{1 - \cos \theta}{\theta^2} = \frac{1}{2}$ અને $\lim_{\theta \to 0} \frac{\tan \theta}{\theta} = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$f(x) = \frac{1}{2} \cdot 1 \cdot x^3 = \frac{x^3}{2}$.
હવે,આપણે સમીકરણ $f(x) = \sin x$ માટે ઉકેલોની સંખ્યા શોધવાની છે,જે $\frac{x^3}{2} = \sin x$ અથવા $x^3 = 2 \sin x$ છે.
ધારો કે $g(x) = x^3 - 2 \sin x$. આપણે એવા બીજ શોધીએ છીએ જ્યાં $g(x) = 0$ થાય.
$x = 0$ માટે,$g(0) = 0 - 2(0) = 0$. તેથી,$x = 0$ એક ઉકેલ છે.
$x > 0$ માટે,$x^3 = 2 \sin x$ નો એક ધન ઉકેલ છે કારણ કે $x^3$ સતત વધતું વિધેય છે અને $2 \sin x$ એ $2$ દ્વારા સીમિત છે.
$x < 0$ માટે,ધારો કે $x = -t$ જ્યાં $t > 0$. તો $(-t)^3 = 2 \sin(-t) \implies -t^3 = -2 \sin t \implies t^3 = 2 \sin t$. આ એક ઋણ ઉકેલ આપે છે.
આમ,કુલ $3$ ઉકેલો છે: $x = 0$,$x \approx 1.41$,અને $x \approx -1.41$.
151
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\vec{a}=-\hat{i}+\hat{j}+2\hat{k}$,$\vec{b}=\hat{i}-\hat{j}-3\hat{k}$,$\vec{c}=\vec{a}\times\vec{b}$ અને $\vec{d}=\vec{c}\times\vec{a}$ છે. તો $(\vec{a}-\vec{b}) \cdot \vec{d}$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$-4$
C
$-2$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a}=-\hat{i}+\hat{j}+2\hat{k}$ અને $\vec{b}=\hat{i}-\hat{j}-3\hat{k}$.
પ્રથમ,ડોટ પ્રોડક્ટ અને માન શોધો:
$\vec{a} \cdot \vec{b} = (-1)(1) + (1)(-1) + (2)(-3) = -1 - 1 - 6 = -8$.
$|\vec{a}|^2 = (-1)^2 + (1)^2 + (2)^2 = 1 + 1 + 4 = 6$.
$|\vec{b}|^2 = (1)^2 + (-1)^2 + (-3)^2 = 1 + 1 + 9 = 11$.
વેક્ટર ટ્રિપલ પ્રોડક્ટના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\vec{d} = (\vec{a} \times \vec{b}) \times \vec{a} = (\vec{a} \cdot \vec{a})\vec{b} - (\vec{b} \cdot \vec{a})\vec{a}$.
કિંમતો મૂકતા: $\vec{d} = 6\vec{b} - (-8)\vec{a} = 6\vec{b} + 8\vec{a}$.
હવે,$(\vec{a}-\vec{b}) \cdot \vec{d} = (\vec{a}-\vec{b}) \cdot (8\vec{a} + 6\vec{b})$ ની ગણતરી કરો.
$= 8(\vec{a} \cdot \vec{a}) + 6(\vec{a} \cdot \vec{b}) - 8(\vec{b} \cdot \vec{a}) - 6(\vec{b} \cdot \vec{b})$.
$= 8(6) + 6(-8) - 8(-8) - 6(11)$.
$= 48 - 48 + 64 - 66 = -2$.
152
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f(x) = \int \frac{(2-x^2)e^x}{(\sqrt{1+x})(1-x)^{3/2}} dx$. જો $f(0) = 0$ હોય,તો $f(\frac{1}{2})$ ની કિંમત શોધો:
A
$\sqrt{3e}-1$
B
$\sqrt{2e}+1$
C
$\sqrt{2e}-1$
D
$\sqrt{3e}+1$

Solution

(A) આપણી પાસે $f(x) = \int e^x \left( \frac{2-x^2}{\sqrt{1+x}(1-x)^{3/2}} \right) dx$ છે.
અંશને $(1-x^2) + 1$ તરીકે લખતા:
$f(x) = \int e^x \left( \frac{1-x^2}{\sqrt{1+x}(1-x)^{3/2}} + \frac{1}{\sqrt{1+x}(1-x)^{3/2}} \right) dx$.
પ્રથમ પદનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{(1-x)(1+x)}{\sqrt{1+x}(1-x)^{3/2}} = \frac{\sqrt{1+x}}{\sqrt{1-x}} = \sqrt{\frac{1+x}{1-x}}$.
ધારો કે $g(x) = \sqrt{\frac{1+x}{1-x}}$. તો $g'(x) = \frac{1}{2} \left( \frac{1+x}{1-x} \right)^{-1/2} \cdot \frac{(1-x)(1) - (1+x)(-1)}{(1-x)^2} = \frac{1}{2} \sqrt{\frac{1-x}{1+x}} \cdot \frac{2}{(1-x)^2} = \frac{1}{\sqrt{1+x}(1-x)^{3/2}}$.
આમ,સંકલન $\int e^x (g(x) + g'(x)) dx = e^x g(x) + C$ સ્વરૂપમાં છે.
તેથી,$f(x) = e^x \sqrt{\frac{1+x}{1-x}} + C$.
$f(0) = 0$ આપેલ હોવાથી,$0 = e^0 \sqrt{\frac{1}{1}} + C \implies 0 = 1 + C \implies C = -1$.
તેથી,$f(x) = e^x \sqrt{\frac{1+x}{1-x}} - 1$.
$x = \frac{1}{2}$ માટે,$f(\frac{1}{2}) = e^{1/2} \sqrt{\frac{1+1/2}{1-1/2}} - 1 = \sqrt{e} \sqrt{\frac{3/2}{1/2}} - 1 = \sqrt{e} \sqrt{3} - 1 = \sqrt{3e} - 1$.
153
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $\int(\sin x )^{\frac{-11}{2}}(\cos x )^{\frac{-5}{2}} dx = -\frac{p_1}{q_1}(\cot x)^{\frac{9}{2}}-\frac{p_2}{q_2}(\cot x)^{\frac{5}{2}}-\frac{p_3}{q_3}(\cot x)^{\frac{1}{2}}+\frac{p_4}{q_4}(\cot x)^{\frac{-3}{2}}+C,$ જ્યાં $p_i$ અને $q_i$ એ ધન પૂર્ણાંકો છે અને $\operatorname{gcd}(p_i, q_i)=1$ છે $i =1,2,3,4$ માટે અને $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે,તો $\frac{15 p_1 p_2 p_3 p_4}{q_1 q_2 q_3 q_4}$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$12$
B
$14$
C
$16$
D
$18$

Solution

(C) આપેલ સંકલન $I = \int (\sin x)^{-\frac{11}{2}} (\cos x)^{-\frac{5}{2}} dx = \int (\tan x)^{-\frac{11}{2}} \sec^8 x dx$ તરીકે લેતા.
$\sec^8 x = (1 + \tan^2 x)^3 \sec^2 x$ હોવાથી,$\tan x = t$ લેતા $dt = \sec^2 x dx$ મળે.
$I = \int t^{-\frac{11}{2}} (1 + t^2)^3 dt = \int t^{-\frac{11}{2}} (1 + t^6 + 3t^4 + 3t^2) dt = \int (t^{-\frac{11}{2}} + t^{\frac{1}{2}} + 3t^{-\frac{3}{2}} + 3t^{-\frac{7}{2}}) dt$.
સંકલન કરતા: $-\frac{2}{9} t^{-\frac{9}{2}} - \frac{6}{5} t^{-\frac{5}{2}} - 6 t^{-\frac{1}{2}} + \frac{2}{3} t^{\frac{3}{2}} + C$.
અહીં $p_1=2, q_1=9, p_2=6, q_2=5, p_3=6, q_3=1, p_4=2, q_4=3$ મળે છે.
તેથી $\frac{15 \cdot 2 \cdot 6 \cdot 6 \cdot 2}{9 \cdot 5 \cdot 1 \cdot 3} = 16$.
154
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી $A+A^{T}=O$. જો $A\begin{bmatrix}1\\ -1\\ 0\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}3\\ 3\\ 2\end{bmatrix}$,$A^{2}\begin{bmatrix}1\\ -1\\ 0\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}-3\\ 19\\ -24\end{bmatrix}$ અને $\det(\text{adj}(2\text{adj}(A+I))) = (2)^\alpha \cdot(3)^\beta \cdot(11)^\gamma$ હોય,તો $\alpha+\beta+\gamma$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$16$
B
$18$
C
$20$
D
$22$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A+A^T=O$,તેથી $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે. ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 0 & a & b \\ -a & 0 & c \\ -b & -c & 0 \end{bmatrix}$.
$A\begin{bmatrix} 1 \\ -1 \\ 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 \\ 3 \\ 2 \end{bmatrix}$ પરથી,આપણને મળે છે:
$-a = 3 \Rightarrow a = -3$
$-b+c = 2$
$3a + 2b = -3 \Rightarrow 3(-3) + 2b = -3 \Rightarrow 2b = 6 \Rightarrow b = 3$.
તેથી $c = 2+b = 5$.
આમ,$A = \begin{bmatrix} 0 & -3 & 3 \\ 3 & 0 & 5 \\ -3 & -5 & 0 \end{bmatrix}$.
તેથી $A+I = \begin{bmatrix} 1 & -3 & 3 \\ 3 & 1 & 5 \\ -3 & -5 & 1 \end{bmatrix}$.
$|A+I| = 1(1+25) + 3(3+15) + 3(-15+3) = 26 + 54 - 36 = 44$.
આપણે $\det(\text{adj}(2\text{adj}(A+I)))$ શોધવાનું છે.
$A+I$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોવાથી,$\text{adj}(A+I)$ પણ $3 \times 3$ છે.
$\det(2\text{adj}(A+I)) = 2^3 |\text{adj}(A+I)| = 8 |A+I|^2 = 8(44)^2$.
તેથી $\det(\text{adj}(2\text{adj}(A+I))) = (8 \cdot 44^2)^2 = (2^3 \cdot (2^2 \cdot 11)^2)^2 = (2^3 \cdot 2^4 \cdot 11^2)^2 = (2^7 \cdot 11^2)^2 = 2^{14} \cdot 11^4$.
$(2)^\alpha \cdot (3)^\beta \cdot (11)^\gamma$ સાથે સરખાવતા,$\alpha=14, \beta=0, \gamma=4$ મળે છે.
આમ,$\alpha+\beta+\gamma = 14+0+4 = 18$.
155
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે વિકલ સમીકરણ $x dy - y dx = \sqrt{x^{2} + y^{2}} dx$,જ્યાં $x > 0$ અને $y(1) = 0$,નો ઉકેલ વક્ર $y = y(x)$ છે. તો $y(3)$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$6$
C
$1$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $x dy - y dx = \sqrt{x^{2} + y^{2}} dx$.
બંને બાજુ $x^{2}$ વડે ભાગતા ($x > 0$ હોવાથી): $\frac{x dy - y dx}{x^{2}} = \frac{\sqrt{x^{2} + y^{2}}}{x^{2}} dx$.
આને આ રીતે લખી શકાય: $d\left(\frac{y}{x}\right) = \sqrt{1 + \left(\frac{y}{x}\right)^{2}} \cdot \frac{1}{x} dx$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \frac{d(\frac{y}{x})}{\sqrt{1 + (\frac{y}{x})^{2}}} = \int \frac{1}{x} dx$.
પ્રમાણિત સંકલન $\int \frac{du}{\sqrt{1 + u^{2}}} = \ln|u + \sqrt{1 + u^{2}}| + C$ નો ઉપયોગ કરતા: $\ln\left(\frac{y}{x} + \sqrt{1 + \frac{y^{2}}{x^{2}}}\right) = \ln x + C$.
$y(1) = 0$ આપેલ છે,તેથી $x = 1, y = 0$ મૂકતા: $\ln(0 + \sqrt{1 + 0}) = \ln(1) + C \Rightarrow 0 = 0 + C \Rightarrow C = 0$.
તેથી,$\frac{y}{x} + \sqrt{1 + \frac{y^{2}}{x^{2}}} = x$.
$x$ વડે ગુણતા: $y + \sqrt{x^{2} + y^{2}} = x^{2}$.
$y(3)$ શોધવા માટે,$x = 3$ મૂકતા: $y + \sqrt{9 + y^{2}} = 9$.
$\sqrt{9 + y^{2}} = 9 - y$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $9 + y^{2} = 81 - 18y + y^{2}$.
$18y = 72 \Rightarrow y = 4$.
156
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2026
$\tan^{-1}4x + \tan^{-1}6x = \frac{\pi}{6}$ ના ઉકેલોની સંખ્યા શોધો,જ્યાં $-\frac{1}{2\sqrt{6}} < x < \frac{1}{2\sqrt{6}}$ છે.
A
$3$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\tan^{-1}4x + \tan^{-1}6x = \frac{\pi}{6}$.
સૂત્ર $\tan^{-1}A + \tan^{-1}B = \tan^{-1}\left(\frac{A+B}{1-AB}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan^{-1}\left(\frac{4x+6x}{1-(4x)(6x)}\right) = \frac{\pi}{6}$.
$\frac{10x}{1-24x^2} = \tan\left(\frac{\pi}{6}\right) = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
$10\sqrt{3}x = 1 - 24x^2 \implies 24x^2 + 10\sqrt{3}x - 1 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{-10\sqrt{3} \pm \sqrt{(10\sqrt{3})^2 - 4(24)(-1)}}{2(24)} = \frac{-10\sqrt{3} \pm \sqrt{300 + 96}}{48} = \frac{-10\sqrt{3} \pm \sqrt{396}}{48} = \frac{-10\sqrt{3} \pm 6\sqrt{11}}{48} = \frac{-5\sqrt{3} \pm 3\sqrt{11}}{24}$.
અંતરાલ $-\frac{1}{2\sqrt{6}} < x < \frac{1}{2\sqrt{6}}$ છે,જ્યાં $\frac{1}{2\sqrt{6}} \approx 0.204$.
$x_1 = \frac{-5\sqrt{3} + 3\sqrt{11}}{24} \approx \frac{-8.66 + 9.95}{24} \approx 0.054$ (અંતરાલમાં છે).
$x_2 = \frac{-5\sqrt{3} - 3\sqrt{11}}{24} \approx \frac{-8.66 - 9.95}{24} \approx -0.775$ (અંતરાલમાં નથી).
માત્ર એક જ ઉકેલ શરતનું પાલન કરે છે.
157
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$\int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{1}{[x]+4} dx$ નું મૂલ્ય શોધો,જ્યાં $[\bullet]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય છે.
A
$\frac{1}{60}(21\pi-1)$
B
$\frac{1}{60}(\pi-7)$
C
$\frac{7}{60}(3\pi-1)$
D
$\frac{7}{60}(\pi-3)$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{1}{[x]+4} dx$. કારણ કે $-\frac{\pi}{2} \approx -1.57$ અને $\frac{\pi}{2} \approx 1.57$,આપણે $[x]$ ના મૂલ્યોના આધારે સંકલનને વિભાજિત કરીએ છીએ:
$I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{-1} \frac{1}{[x]+4} dx + \int_{-1}^{0} \frac{1}{[x]+4} dx + \int_{0}^{1} \frac{1}{[x]+4} dx + \int_{1}^{\frac{\pi}{2}} \frac{1}{[x]+4} dx$
$x \in [-\frac{\pi}{2}, -1)$ માટે,$[x] = -2$. $x \in [-1, 0)$ માટે,$[x] = -1$. $x \in [0, 1)$ માટે,$[x] = 0$. $x \in [1, \frac{\pi}{2}]$ માટે,$[x] = 1$.
$I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{-1} \frac{1}{-2+4} dx + \int_{-1}^{0} \frac{1}{-1+4} dx + \int_{0}^{1} \frac{1}{0+4} dx + \int_{1}^{\frac{\pi}{2}} \frac{1}{1+4} dx$
$I = \frac{1}{2} [-1 - (-\frac{\pi}{2})] + \frac{1}{3} [0 - (-1)] + \frac{1}{4} [1 - 0] + \frac{1}{5} [\frac{\pi}{2} - 1]$
$I = \frac{1}{2} (\frac{\pi}{2} - 1) + \frac{1}{3} (1) + \frac{1}{4} (1) + \frac{1}{5} (\frac{\pi}{2} - 1)$
$I = \frac{\pi}{4} - \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{4} + \frac{\pi}{10} - \frac{1}{5}$
$I = (\frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{10}) + (-\frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{4} - \frac{1}{5})$
$I = \frac{7\pi}{20} + \frac{-30+20+15-12}{60} = \frac{7\pi}{20} - \frac{7}{60} = \frac{21\pi - 7}{60} = \frac{7}{60}(3\pi - 1)$
158
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો વિધેય $f(x) = \sin^{-1}\left(\frac{5-x}{3+2x}\right) + \frac{1}{\log_e(10-x)}$ નો પ્રદેશ $(-\infty, \alpha] \cup [\beta, \gamma) - \{\delta\}$ હોય,તો $6(\alpha + \beta + \gamma + \delta)$ ની કિંમત શોધો.
A
$70$
B
$66$
C
$67$
D
$68$

Solution

(A) વિધેય $f(x) = \sin^{-1}\left(\frac{5-x}{2x+3}\right) + \frac{1}{\log_e(10-x)}$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે:
$1$. $\sin^{-1}$ નો પ્રદેશ $[-1, 1]$ હોવો જોઈએ,તેથી $-1 \leq \frac{5-x}{2x+3} \leq 1$.
$2$. $\log_e$ નો પ્રદેશ ધન અને $1$ ન હોવો જોઈએ,તેથી $10-x > 0$ અને $10-x \neq 1$,જેનો અર્થ છે $x < 10$ અને $x \neq 9$.
$3$. $-1 \leq \frac{5-x}{2x+3} \leq 1$ ઉકેલતા:
$\left|\frac{5-x}{2x+3}\right| \leq 1 \implies (5-x)^2 \leq (2x+3)^2$
$(5-x)^2 - (2x+3)^2 \leq 0$
$(2-3x)(x+8) \leq 0 \implies (3x-2)(x+8) \geq 0$
આથી $x \in (-\infty, -8] \cup [\frac{2}{3}, \infty)$.
$4$. $x < 10$ અને $x \neq 9$ સાથે જોડતા,પ્રદેશ $(-\infty, -8] \cup [\frac{2}{3}, 10) - \{9\}$ મળે છે.
$5$. $(-\infty, \alpha] \cup [\beta, \gamma) - \{\delta\}$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = -8$,$\beta = \frac{2}{3}$,$\gamma = 10$,અને $\delta = 9$ મળે છે.
$6$. $6(\alpha + \beta + \gamma + \delta) = 6(-8 + \frac{2}{3} + 10 + 9) = 6(\frac{35}{3}) = 70$.
159
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 3 & 5 \end{bmatrix}$ હોય,તો શ્રેણિક $(A^{2025} - 3A^{2024} + A^{2023})$ નો નિશ્ચાયક શોધો.
A
$28$
B
$12$
C
$24$
D
$16$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 3 & 5 \end{bmatrix}$. $A$ નું લાક્ષણિક સમીકરણ $|A - \lambda I| = 0$ છે.
$|\begin{bmatrix} 2-\lambda & 3 \\ 3 & 5-\lambda \end{bmatrix}| = (2-\lambda)(5-\lambda) - 9 = \lambda^2 - 7\lambda + 10 - 9 = \lambda^2 - 7\lambda + 1 = 0$.
કેલી-હેમિલ્ટન પ્રમેય મુજબ,$A^2 - 7A + I = 0$,તેથી $A^2 = 7A - I$.
આપણે $|A^{2023}(A^2 - 3A + I)|$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પહેલા $A^2 - 3A + I$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^2 = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 3 & 5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 3 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 13 & 21 \\ 21 & 34 \end{bmatrix}$.
$A^2 - 3A + I = \begin{bmatrix} 13 & 21 \\ 21 & 34 \end{bmatrix} - 3\begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 3 & 5 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 8 & 12 \\ 12 & 20 \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A| = (2)(5) - (3)(3) = 10 - 9 = 1$.
તેથી,$|A^{2023}(A^2 - 3A + I)| = |A|^{2023} \cdot |A^2 - 3A + I| = (1)^{2023} \cdot |\begin{bmatrix} 8 & 12 \\ 12 & 20 \end{bmatrix}|$.
$= 1 \cdot (8 \times 20 - 12 \times 12) = 160 - 144 = 16$.
160
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો બિંદુ $P(1, 2, a)$ નું રેખા $\frac{x-6}{3}=\frac{y-7}{2}=\frac{7-z}{2}$ માં પ્રતિબિંબ $Q(5, b, c)$ હોય,તો $a^{2}+b^{2}+c^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$293$
B
$264$
C
$298$
D
$283$

Solution

(C) ધારો કે રેખા $L: \frac{x-6}{3}=\frac{y-7}{2}=\frac{z-7}{-2} = k$ છે. રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $R(3k+6, 2k+7, -2k+7)$ છે.
$R$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,જ્યાં $P(1, 2, a)$ અને $Q(5, b, c)$ છે,આપણને મળે:
$3k+6 = \frac{1+5}{2} = 3 \Rightarrow 3k = -3 \Rightarrow k = -1$.
તેથી,મધ્યબિંદુ $R$ એ $(3, 5, 9)$ છે.
મધ્યબિંદુ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2+b}{2} = 5 \Rightarrow b = 8$,
$\frac{a+c}{2} = 9 \Rightarrow a+c = 18$.
$PQ$ એ રેખા $L$ ને લંબ છે,જેની દિશા સદિશ $\vec{v} = 3\hat{i} + 2\hat{j} - 2\hat{k}$ છે. સદિશ $\vec{PQ} = 4\hat{i} + (b-2)\hat{j} + (c-a)\hat{k}$ અને $\vec{v}$ નો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$4(3) + (8-2)(2) + (c-a)(-2) = 0 \Rightarrow 12 + 12 - 2c + 2a = 0 \Rightarrow 2a - 2c = -24 \Rightarrow a - c = -12$.
$a+c=18$ અને $a-c=-12$ ઉકેલતા,$2a = 6 \Rightarrow a=3$ અને $c=15$.
તેથી $a^2+b^2+c^2 = 3^2 + 8^2 + 15^2 = 9 + 64 + 225 = 298$.
Solution diagram
161
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f:[1, \infty) \rightarrow \mathbb{R}$ એક વિકલનીય વિધેય છે. જો તમામ $x \ge 1$ માટે $6 \int_{1}^{x} f(t) dt = 3xf(x) + x^{3} - 4$ હોય,તો $f(2) - f(3)$ ની કિંમત શોધો.
A
-$4$
B
-$3$
C
$4$
D
$3$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $6 \int_1^x f(t) dt = 3xf(x) + x^3 - 4$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ વિકલન કરતા:
$6f(x) = 3f(x) + 3xf'(x) + 3x^2$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા:
$3f(x) = 3xf'(x) + 3x^2$.
$3$ વડે ભાગતા:
$f(x) = xf'(x) + x^2$.
આને સુરેખ વિકલ સમીકરણ $f'(x) - \frac{1}{x}f(x) = -x$ સ્વરૂપમાં ગોઠવતા:
સંકલ્યકારક અવયવ $IF = e^{\int -\frac{1}{x} dx} = e^{-\ln x} = \frac{1}{x}$ છે.
$IF$ વડે ગુણતા: $\frac{1}{x}f'(x) - \frac{1}{x^2}f(x) = -1$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\frac{f(x)}{x} = -x + C$.
તેથી,$f(x) = -x^2 + Cx$.
$x=1$ આગળ,મૂળ સમીકરણ મુજબ $6 \int_1^1 f(t) dt = 3(1)f(1) + 1^3 - 4$,જે સૂચવે છે કે $0 = 3f(1) - 3$,તેથી $f(1) = 1$.
$f(1)=1$ ને $f(x) = -x^2 + Cx$ માં મૂકતા: $1 = -1 + C$,તેથી $C = 2$.
આમ,$f(x) = -x^2 + 2x$.
હવે,$f(2) = -(2)^2 + 2(2) = 0$ અને $f(3) = -(3)^2 + 2(3) = -9 + 6 = -3$.
તેથી,$f(2) - f(3) = 0 - (-3) = 3$.
162
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો યાદચ્છિક ચલ $x$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ હોય:
$x$$0$$1$$2$$3$$4$$5$$6$$7$
$P(x)$$0$$2k$$k$$3k$$2k^2$$2k$$k^2+k$$7k^2$

તો $P(3 < x \leq 6)$ ની કિંમત શોધો.
A
$0.34$
B
$0.22$
C
$0.64$
D
$0.33$

Solution

(D) સંભાવના વિતરણ માટે,તમામ સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થવો જોઈએ.
$\sum P(x_i) = 0 + 2k + k + 3k + 2k^2 + 2k + (k^2 + k) + 7k^2 = 1$
પદોને ભેગા કરતા: $10k^2 + 9k = 1$
દ્વિઘાત સમીકરણમાં ગોઠવતા: $10k^2 + 9k - 1 = 0$
અવયવ પાડતા: $(10k - 1)(k + 1) = 0$
સંભાવના ઋણ ન હોઈ શકે તેથી $k$ ધન હોવો જોઈએ,તેથી $k = \frac{1}{10} = 0.1$.
આપણે $P(3 < x \leq 6) = P(x=4) + P(x=5) + P(x=6)$ શોધવાનું છે.
$P(3 < x \leq 6) = 2k^2 + 2k + (k^2 + k) = 3k^2 + 3k$.
$k = 0.1$ મૂકતા:
$P(3 < x \leq 6) = 3(0.1)^2 + 3(0.1) = 3(0.01) + 0.3 = 0.03 + 0.3 = 0.33$.
163
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $P(\alpha, \beta, \gamma)$ એ રેખા $\frac{x-1}{2} = \frac{y+1}{-3} = \frac{z}{1}$ પરનું બિંદુ છે જે બિંદુ $(1, -1, 0)$ થી $4\sqrt{14}$ અંતરે છે અને ઉગમબિંદુની નજીક છે. તો રેખાઓ $\frac{x-\alpha}{1} = \frac{y-\beta}{2} = \frac{z-\gamma}{3}$ અને $\frac{x+5}{2} = \frac{y-10}{1} = \frac{z-3}{1}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર કેટલું થાય?
A
$7\sqrt{\frac{5}{4}}$
B
$4\sqrt{\frac{7}{5}}$
C
$4\sqrt{\frac{5}{7}}$
D
$2\sqrt{\frac{7}{4}}$

Solution

(B) રેખા $\frac{x-1}{2} = \frac{y+1}{-3} = \frac{z}{1} = \lambda$ પરનું સામાન્ય બિંદુ $P(2\lambda+1, -3\lambda-1, \lambda)$ છે.
બિંદુ $(1, -1, 0)$ થી અંતર $\sqrt{(2\lambda)^2 + (-3\lambda)^2 + \lambda^2} = 4\sqrt{14}$ છે.
$\sqrt{4\lambda^2 + 9\lambda^2 + \lambda^2} = 4\sqrt{14} \Rightarrow \sqrt{14\lambda^2} = 4\sqrt{14} \Rightarrow |\lambda| = 4$.
ઉગમબિંદુની નજીકના બિંદુ માટે,આપણે $\lambda = -4$ લઈએ છીએ. તેથી,$P = (2(-4)+1, -3(-4)-1, -4) = (-7, 11, -4)$.
રેખાઓ $L_1: \frac{x+7}{1} = \frac{y-11}{2} = \frac{z+4}{3}$ અને $L_2: \frac{x+5}{2} = \frac{y-10}{1} = \frac{z-3}{1}$ છે.
લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{|(\vec{a_2} - \vec{a_1}) \cdot (\vec{b_1} \times \vec{b_2})|}{|\vec{b_1} \times \vec{b_2}|}$ છે.
$\vec{a_2} - \vec{a_1} = 2\hat{i} - \hat{j} + 7\hat{k}$.
$\vec{b_1} \times \vec{b_2} = -\hat{i} + 5\hat{j} - 3\hat{k}$.
$d = \frac{|-2 - 5 - 21|}{\sqrt{1 + 25 + 9}} = \frac{28}{\sqrt{35}} = 4\sqrt{\frac{7}{5}}$.
164
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f(x) = x^{2025} - x^{2000}$,$x \in [0, 1]$ અને અંતરાલ $[0, 1]$ માં વિધેય $f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $(80)^{80}(n)^{-81}$ છે. તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$-81$
B
$-40$
C
$-41$
D
$-80$

Solution

(A) આપેલ છે કે $f(x) = x^{2025} - x^{2000}$.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે વિકલન કરીએ $f'(x) = 2025x^{2024} - 2000x^{1999}$.
$f'(x) = 0$ લેતા,આપણને મળે $x^{1999}(2025x^{25} - 2000) = 0$.
$x \in [0, 1]$ હોવાથી,ક્રાંતિક બિંદુ $x = (\frac{2000}{2025})^{1/25} = (\frac{80}{81})^{1/25} = \alpha$ છે.
$f(\alpha) = (\frac{80}{81})^{2025/25} - (\frac{80}{81})^{2000/25} = (\frac{80}{81})^{81} - (\frac{80}{81})^{80}$ ની ગણતરી કરતા.
$f(\alpha) = (\frac{80}{81})^{80} (\frac{80}{81} - 1) = (\frac{80}{81})^{80} (-\frac{1}{81}) = 80^{80} \cdot 81^{-80} \cdot (-81)^{-1} = 80^{80} \cdot (-81)^{-81}$.
આને $(80)^{80}(n)^{-81}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $n = -81$ મળે છે.
165
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે રેખા $x=-1$ એ પ્રદેશ $\{(x,y):1+x^{2}\le y\le3-x\}$ ના ક્ષેત્રફળને $m:n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે,જ્યાં $\gcd(m,n)=1$. તો $m+n$ ની કિંમત શોધો.
A
$25$
B
$28$
C
$26$
D
$27$

Solution

(D) સૌ પ્રથમ,$y=1+x^2$ અને $y=3-x$ ના છેદબિંદુઓ મેળવવા માટે $1+x^2=3-x$ લો,જે $x^2+x-2=0$ આપે છે,તેથી $(x+2)(x-1)=0$. છેદબિંદુઓ $x=-2$ અને $x=1$ છે.
કુલ ક્ષેત્રફળ $A = \int_{-2}^{1} [(3-x)-(1+x^2)] dx = \int_{-2}^{1} (2-x-x^2) dx = [2x - \frac{x^2}{2} - \frac{x^3}{3}]_{-2}^{1} = \frac{13}{2}$.
$x=-1$ ની ડાબી બાજુનું ક્ષેત્રફળ $A_1 = \int_{-2}^{-1} (2-x-x^2) dx = \frac{7}{6}$.
$x=-1$ ની જમણી બાજુનું ક્ષેત્રફળ $A_2 = \int_{-1}^{1} (2-x-x^2) dx = \frac{20}{6} = \frac{10}{3}$.
ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર $A_2 : A_1 = \frac{10/3}{7/6} = \frac{20}{7}$ છે. તેથી $m=20$ અને $n=7$,એટલે કે $m+n=27$.
Solution diagram
166
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2026
ધારો કે ગણ $M = \{1, 2, 3, \dots, 16\}$ પરનો સંબંધ $R = \{(x, y) : 4y = 5x - 3, x, y \in M\}$ દ્વારા આપવામાં આવેલ છે. તો સંબંધને સંમિત બનાવવા માટે $R$ માં ઉમેરવા પડતા ઘટકોની ન્યૂનતમ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ સંબંધ $R = \{(x, y) : 4y = 5x - 3, x, y \in M\}$ છે,જ્યાં $M = \{1, 2, 3, \dots, 16\}$.
આપણે સમીકરણ $4y = 5x - 3$ નું સમાધાન કરતા ઘટકો $(x, y)$ શોધીએ:
જો $x = 3$ હોય,તો $4y = 5(3) - 3 = 12 \implies y = 3$. તેથી,$(3, 3) \in R$.
જો $x = 7$ હોય,તો $4y = 5(7) - 3 = 32 \implies y = 8$. તેથી,$(7, 8) \in R$.
જો $x = 11$ હોય,તો $4y = 5(11) - 3 = 52 \implies y = 13$. તેથી,$(11, 13) \in R$.
જો $x = 15$ હોય,તો $4y = 5(15) - 3 = 72 \implies y = 18$,પરંતુ $18 \notin M$.
આમ,$R = \{(3, 3), (7, 8), (11, 13)\}$.
સંબંધ $R$ સંમિત બને તે માટે,જો $(a, b) \in R$ હોય,તો $(b, a)$ પણ $R$ માં હોવા જોઈએ.
અહીં,$(7, 8) \in R$ હોવાથી $(8, 7)$ ને $R$ માં ઉમેરવા પડે અને $(11, 13) \in R$ હોવાથી $(13, 11)$ ને $R$ માં ઉમેરવા પડે.
$(3, 3)$ પહેલેથી જ સંમિત છે.
તેથી,આપણે $2$ ઘટકો ઉમેરવાની જરૂર છે: $(8, 7)$ અને $(13, 11)$.
167
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\vec{AB} = 2 \hat{i} + 4 \hat{j} - 5 \hat{k}$ અને $\vec{AD} = \hat{i} + 2 \hat{j} + \lambda \hat{k}$,$\lambda \in R$. સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના વિકર્ણ $\vec{AC}$ પર સદિશ $\vec{v} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ નો પ્રક્ષેપ $1$ એકમ લંબાઈનો છે. જો $\alpha, \beta$,જ્યાં $\alpha > \beta$,એ સમીકરણ $\lambda^2 x^2 - 6 \lambda x + 5 = 0$ ના બીજ હોય,તો $2 \alpha - \beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$4$
C
$3$
D
$6$

Solution

(C) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,વિકર્ણ $\vec{AC} = \vec{AB} + \vec{AD}$.
આપેલ છે કે $\vec{AB} = 2 \hat{i} + 4 \hat{j} - 5 \hat{k}$ અને $\vec{AD} = \hat{i} + 2 \hat{j} + \lambda \hat{k}$.
તેથી,$\vec{AC} = (2+1) \hat{i} + (4+2) \hat{j} + (-5+\lambda) \hat{k} = 3 \hat{i} + 6 \hat{j} + (\lambda - 5) \hat{k}$.
સદિશ $\vec{v} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ નો $\vec{AC}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{|\vec{v} \cdot \vec{AC}|}{|\vec{AC}|} = 1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$|\vec{v} \cdot \vec{AC}| = |(1)(3) + (1)(6) + (1)(\lambda - 5)| = |3 + 6 + \lambda - 5| = |\lambda + 4|$.
$|\vec{AC}| = \sqrt{3^2 + 6^2 + (\lambda - 5)^2} = \sqrt{9 + 36 + \lambda^2 - 10\lambda + 25} = \sqrt{\lambda^2 - 10\lambda + 70}$.
તેથી,$\frac{|\lambda + 4|}{\sqrt{\lambda^2 - 10\lambda + 70}} = 1 \Rightarrow (\lambda + 4)^2 = \lambda^2 - 10\lambda + 70$.
$\lambda^2 + 8\lambda + 16 = \lambda^2 - 10\lambda + 70 \Rightarrow 18\lambda = 54 \Rightarrow \lambda = 3$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $3^2 x^2 - 6(3)x + 5 = 0$ બને છે,જે $9x^2 - 18x + 5 = 0$ છે.
$x$ માટે ઉકેલતા: $x = \frac{18 \pm \sqrt{324 - 180}}{18} = \frac{18 \pm \sqrt{144}}{18} = \frac{18 \pm 12}{18}$.
$x = \frac{30}{18} = \frac{5}{3}$ અને $x = \frac{6}{18} = \frac{1}{3}$.
કારણ કે $\alpha > \beta$,તેથી $\alpha = \frac{5}{3}$ અને $\beta = \frac{1}{3}$.
તેથી $2\alpha - \beta = 2(\frac{5}{3}) - \frac{1}{3} = \frac{10-1}{3} = \frac{9}{3} = 3$.
Solution diagram
168
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$ 6\int_{0}^{\pi}|(\sin 3x+\sin 2x+\sin x)| dx $ ની કિંમત .... છે.
A
$15$
B
$17$
C
$19$
D
$21$

Solution

(B) આપેલ સંકલન $I = 6\int_{0}^{\pi}|\sin 3x + \sin 2x + \sin x| dx$ છે.
સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્ર $\sin 3x + \sin x = 2\sin 2x \cos x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = 6\int_{0}^{\pi}|2\sin 2x \cos x + \sin 2x| dx = 6\int_{0}^{\pi}|\sin 2x(2\cos x + 1)| dx$.
$\sin 2x = 2\sin x \cos x$ હોવાથી,$I = 12\int_{0}^{\pi}|\sin x \cos x(2\cos x + 1)| dx$.
ધારો કે $t = \cos x$,તો $dt = -\sin x dx$. જ્યારે $x=0, t=1$ અને જ્યારે $x=\pi, t=-1$.
$I = 12\int_{-1}^{1}|t(2t+1)| dt = 12\int_{-1}^{1}|2t^2 + t| dt$.
સંકલનને $t = -1/2$ અને $t = 0$ પર વિભાજિત કરતા:
$I = 12 \left[ \int_{-1}^{-1/2} (2t^2 + t) dt + \int_{-1/2}^{0} -(2t^2 + t) dt + \int_{0}^{1} (2t^2 + t) dt \right]$.
દરેક ભાગની ગણતરી કરતા:
$\int_{-1}^{-1/2} (2t^2 + t) dt = [\frac{2}{3}t^3 + \frac{1}{2}t^2]_{-1}^{-1/2} = \frac{5}{24}$.
$-\int_{-1/2}^{0} (2t^2 + t) dt = -[\frac{2}{3}t^3 + \frac{1}{2}t^2]_{-1/2}^{0} = -\frac{1}{24}$.
$\int_{0}^{1} (2t^2 + t) dt = [\frac{2}{3}t^3 + \frac{1}{2}t^2]_{0}^{1} = \frac{7}{6}$.
$I = 12 \left( \frac{5}{24} + \frac{1}{24} + \frac{7}{6} \right) = 17$.
169
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
કોઈ $\alpha, \beta \in R$ માટે,ધારો કે $A = \begin{bmatrix} \alpha & 2 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & \beta \end{bmatrix}$ એવા છે કે $A^{2} - 4A + 2I = B^{2} - 3B + I = O$. તો $(\text{det}(\text{adj}(A^{3} - B^{3})))^{2}$ ની કિંમત .... છે.
A
$125$
B
$225$
C
$400$
D
$625$

Solution

(B) આપેલ છે $A^{2} - 4A + 2I = O$. કેલી-હેમિલ્ટન પ્રમેય મુજબ,લાક્ષણિક સમીકરણ $\lambda^{2} - \text{Tr}(A)\lambda + \text{det}(A) = 0$ છે. સરખાવતા,$\text{Tr}(A) = 4 \Rightarrow \alpha + 2 = 4 \Rightarrow \alpha = 2$.
તે જ રીતે,$B^{2} - 3B + I = O$ માટે,$\text{Tr}(B) = 3 \Rightarrow 1 + \beta = 3 \Rightarrow \beta = 2$.
હવે,$A^{2} = 4A - 2I$. તેથી $A^{3} = 4A^{2} - 2A = 4(4A - 2I) - 2A = 14A - 8I$.
$A^{3} = 14 \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 8 & 0 \\ 0 & 8 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 28 & 28 \\ 14 & 28 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 8 & 0 \\ 0 & 8 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 20 & 28 \\ 14 & 20 \end{bmatrix}$.
$B$ માટે,$B^{2} = 3B - I$. તેથી $B^{3} = 3B^{2} - B = 3(3B - I) - B = 8B - 3I$.
$B^{3} = 8 \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 0 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 8 & 8 \\ 8 & 16 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 0 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 8 \\ 8 & 13 \end{bmatrix}$.
$A^{3} - B^{3} = \begin{bmatrix} 20 & 28 \\ 14 & 20 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 5 & 8 \\ 8 & 13 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 15 & 20 \\ 6 & 7 \end{bmatrix}$.
$\text{det}(A^{3} - B^{3}) = (15 \times 7) - (20 \times 6) = 105 - 120 = -15$.
$2 \times 2$ શ્રેણિક માટે $\text{det}(\text{adj}(M)) = \text{det}(M)$ હોવાથી,$\text{det}(\text{adj}(A^{3} - B^{3})) = -15$.
તેથી,$(\text{det}(\text{adj}(A^{3} - B^{3})))^{2} = (-15)^{2} = 225$.
170
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f: R \to R$ એ બે વાર વિકલનીય વિધેય છે જેથી $m$ માં દ્વિઘાત સમીકરણ $f(x)m^{2}-2f^{\prime}(x)m+f^{\prime\prime}(x)=0$ ને દરેક $x \in R$ માટે બે સમાન બીજ છે. જો $f(0)=1$,$f^{\prime}(0)=2$ અને $(\alpha, \beta)$ એ સૌથી મોટો અંતરાલ હોય જેમાં વિધેય $g(x) = f(\log_{e}x-x)$ વધતું વિધેય હોય,તો $\alpha+\beta$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$2$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $f(x)m^{2}-2f^{\prime}(x)m+f^{\prime\prime}(x)=0$ ના બીજ સમાન છે,તેથી તેનો વિવેચક $D=0$ થાય.
$D = (-2f^{\prime}(x))^{2} - 4f(x)f^{\prime\prime}(x) = 0 \Rightarrow 4(f^{\prime}(x))^{2} = 4f(x)f^{\prime\prime}(x) \Rightarrow (f^{\prime}(x))^{2} = f(x)f^{\prime\prime}(x)$.
આનો અર્થ એ થાય કે $\frac{f^{\prime\prime}(x)}{f^{\prime}(x)} = \frac{f^{\prime}(x)}{f(x)}$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,આપણને $\ln(f^{\prime}(x)) = \ln(f(x)) + C_1$ મળે,જે $f^{\prime}(x) = c f(x)$ માં પરિણમે છે.
આપેલ છે કે $f(0)=1$ અને $f^{\prime}(0)=2$,તેથી $2 = c(1) \Rightarrow c=2$.
આમ,$f^{\prime}(x) = 2f(x) \Rightarrow \frac{f^{\prime}(x)}{f(x)} = 2$.
ફરીથી સંકલન કરતા,$\ln(f(x)) = 2x + C_2$. $f(0)=1$ હોવાથી,$\ln(1) = 0 + C_2 \Rightarrow C_2 = 0$.
તેથી,$f(x) = e^{2x}$.
હવે,$g(x) = f(\ln x - x) = e^{2(\ln x - x)}$.
$g(x)$ વધતું વિધેય હોય તે માટે,$g^{\prime}(x) \geq 0$ હોવું જોઈએ.
$g^{\prime}(x) = e^{2(\ln x - x)} \cdot 2(\frac{1}{x} - 1) \geq 0$.
$e^{2(\ln x - x)} > 0$ હોવાથી,$\frac{1-x}{x} \geq 0$ થવું જોઈએ.
આ અસમતા $x \in (0, 1]$ માટે સાચી છે.
તેથી,અંતરાલ $(\alpha, \beta)$ એ $(0, 1)$ છે,એટલે કે $\alpha=0$ અને $\beta=1$.
તેથી,$\alpha+\beta = 0+1 = 1$.
171
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $(\alpha, \beta, \gamma)$ એ બિંદુ $(5, 4, 2)$ માંથી રેખા $\vec{r} = (-\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}) + \lambda(2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k})$ પર દોરેલા લંબના પગના યામ છે. તો સદિશ $\alpha\hat{i} + \beta\hat{j} + \gamma\hat{k}$ નો સદિશ $6\hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$ પરના પ્રક્ષેપની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{15}{7}$
B
$4$
C
$\frac{18}{7}$
D
$3$

Solution

(C) રેખાનું સમીકરણ $\vec{r} = (-\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}) + \lambda(2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k})$ છે.
આને કાર્તેઝિયન સ્વરૂપમાં $\frac{x+1}{2} = \frac{y-3}{3} = \frac{z-1}{-1} = \lambda$ તરીકે લખી શકાય.
રેખા પરનું કોઈપણ સામાન્ય બિંદુ $P$ એ $(2\lambda - 1, 3\lambda + 3, -\lambda + 1)$ છે.
ધારો કે આપેલ બિંદુ $A = (5, 4, 2)$ છે.
સદિશ $\vec{AP} = (2\lambda - 1 - 5)\hat{i} + (3\lambda + 3 - 4)\hat{j} + (-\lambda + 1 - 2)\hat{k} = (2\lambda - 6)\hat{i} + (3\lambda - 1)\hat{j} + (-\lambda - 1)\hat{k}$ છે.
કારણ કે $\vec{AP}$ એ રેખાને લંબ છે,તેથી રેખાના દિશા સદિશ $(2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k})$ સાથે તેનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થવો જોઈએ.
$(2\lambda - 6)(2) + (3\lambda - 1)(3) + (-\lambda - 1)(-1) = 0$.
$4\lambda - 12 + 9\lambda - 3 + \lambda + 1 = 0$.
$14\lambda - 14 = 0 \Rightarrow \lambda = 1$.
$\lambda = 1$ ને $P$ ના યામમાં મૂકતા,આપણને $\alpha = 2(1) - 1 = 1$,$\beta = 3(1) + 3 = 6$,અને $\gamma = -1 + 1 = 0$ મળે છે.
તેથી,સદિશ $\vec{u} = \alpha\hat{i} + \beta\hat{j} + \gamma\hat{k} = \hat{i} + 6\hat{j} + 0\hat{k}$ છે.
ધારો કે $\vec{w} = 6\hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$ છે.
$\vec{u}$ નો $\vec{w}$ પરના પ્રક્ષેપની લંબાઈ $\frac{|\vec{u} \cdot \vec{w}|}{|\vec{w}|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\vec{u} \cdot \vec{w} = (1)(6) + (6)(2) + (0)(3) = 6 + 12 + 0 = 18$.
$|\vec{w}| = \sqrt{6^2 + 2^2 + 3^2} = \sqrt{36 + 4 + 9} = \sqrt{49} = 7$.
તેથી,પ્રક્ષેપની લંબાઈ $\frac{18}{7}$ છે.
Solution diagram
172
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $7$ અવલોકનો $2, 4, 10, x, 12, 14, y$ (જ્યાં $x > y$) નો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $8$ અને $16$ છે. ગણ $\{1, 2, 3, x-4, y, 5\}$ માંથી બે સંખ્યાઓ વારાફરતી પુનરાવર્તન વગર પસંદ કરવામાં આવે છે. તો બે પસંદ કરેલી સંખ્યાઓમાંથી નાની સંખ્યા $4$ કરતા ઓછી હોય તેની સંભાવના શોધો:
A
$\frac{3}{5}$
B
$\frac{4}{5}$
C
$\frac{2}{5}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(B) મધ્યક $\overline{x} = 8$ આપેલ છે:
$\frac{2+4+10+x+12+14+y}{7} = 8 \Rightarrow x+y = 14$ ....$(1)$
વિચરણ $\sigma^2 = 16$ આપેલ છે:
$\frac{2^2+4^2+10^2+x^2+12^2+14^2+y^2}{7} - 8^2 = 16 \Rightarrow x^2+y^2 = 100$ ....$(2)$
સમીકરણો ઉકેલતા $x=8$ અને $y=6$ મળે છે.
ગણ $\{1, 2, 3, 4, 6, 5\}$ બને છે.
કુલ પસંદગીના પ્રકાર $= 6 \times 5 = 30$.
નાની સંખ્યા $4$ થી ઓછી હોય તેની સંભાવના $= 1 - P(\text{નાની સંખ્યા } \geq 4)$.
$P(\text{નાની સંખ્યા } \geq 4) = \frac{3 \times 2}{30} = \frac{6}{30} = \frac{1}{5}$.
તેથી,સંભાવના $= 1 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}$.
173
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$\int_{-\pi/6}^{\pi/6} \left( \frac{\pi + 4x^{11}}{1 - \sin(|x| + \pi/6)} \right) dx$ નું મૂલ્ય શોધો: ($\pi$ માં)
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$6$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_{-\pi/6}^{\pi/6} \frac{\pi}{1 - \sin(|x| + \pi/6)} dx + \int_{-\pi/6}^{\pi/6} \frac{4x^{11}}{1 - \sin(|x| + \pi/6)} dx$.
અહીં $f(x) = \frac{4x^{11}}{1 - \sin(|x| + \pi/6)}$ એ અયુગ્મ વિધેય હોવાથી,બીજું સંકલન $0$ થશે.
તેથી,$I = 2 \int_{0}^{\pi/6} \frac{\pi}{1 - \sin(x + \pi/6)} dx = 2\pi \int_{0}^{\pi/6} \frac{1}{1 - \sin(x + \pi/6)} dx$.
ધારો કે $x + \pi/6 = t$,તો $dx = dt$. જ્યારે $x=0, t=\pi/6$; જ્યારે $x=\pi/6, t=\pi/3$.
$I = 2\pi \int_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 - \sin t} dt = 2\pi \int_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1 + \sin t}{\cos^2 t} dt$.
$I = 2\pi \int_{\pi/6}^{\pi/3} (\sec^2 t + \sec t \tan t) dt = 2\pi [\tan t + \sec t]_{\pi/6}^{\pi/3}$.
$I = 2\pi [(\tan(\pi/3) + \sec(\pi/3)) - (\tan(\pi/6) + \sec(\pi/6))]$.
$I = 2\pi [(\sqrt{3} + 2) - (1/\sqrt{3} + 2/\sqrt{3})] = 2\pi [\sqrt{3} + 2 - 3/\sqrt{3}] = 2\pi [\sqrt{3} + 2 - \sqrt{3}] = 4\pi$.
આમ,જવાબ $4$ છે.
174
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f: R \rightarrow (0, \infty)$ એક બે વાર વિકલનીય વિધેય છે જેથી $f(3) = 18$,$f'(3) = 0$,અને $f''(3) = 4$ થાય. તો $\lim_{x \rightarrow 1} \left( \log_{e} \left( \frac{f(x+2)}{f(3)} \right)^{\frac{18}{(x-1)^{2}}} \right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$9$
C
$2$
D
$18$

Solution

(C) ધારો કે $L = \lim_{x \rightarrow 1} \log_{e} \left( \frac{f(x+2)}{f(3)} \right)^{\frac{18}{(x-1)^{2}}} = \lim_{x \rightarrow 1} \frac{18}{(x-1)^{2}} \ln \left( \frac{f(x+2)}{f(3)} \right)$.
$f(3) = 18$ હોવાથી,$\lim_{x \rightarrow 1} \frac{f(x+2)}{f(3)} = \frac{f(3)}{f(3)} = 1$ મળે.
આ $\frac{0}{0}$ સ્વરૂપ છે. $x=1$ ની નજીક ટેલર વિસ્તરણ $f(x+2) \approx f(3) + f'(3)(x-1) + \frac{f''(3)}{2}(x-1)^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x+2) \approx 18 + 0(x-1) + \frac{4}{2}(x-1)^2 = 18 + 2(x-1)^2$.
તેથી,$\frac{f(x+2)}{f(3)} \approx 1 + \frac{2(x-1)^2}{18} = 1 + \frac{(x-1)^2}{9}$.
નાના $u$ માટે $\ln(1+u) \approx u$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $u = \frac{(x-1)^2}{9}$:
$L = \lim_{x \rightarrow 1} \frac{18}{(x-1)^{2}} \cdot \frac{(x-1)^2}{9} = \frac{18}{9} = 2$.
175
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ગણ $A = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ થી ગણ $B = \{1, 2, 3, \dots, 9\}$ પરના એવા ચુસ્ત વધતા વિધેયો $f$ ની સંખ્યા શોધો કે જેથી $1 \le i \le 6$ માટે $f(i) \neq i$ થાય.
A
$21$
B
$27$
C
$22$
D
$28$

Solution

(D) ધારો કે $S$ એ $A = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ થી $B = \{1, 2, 3, \dots, 9\}$ પરના તમામ ચુસ્ત વધતા વિધેયોનો ગણ છે. આવા કુલ વિધેયોની સંખ્યા $\binom{9}{6} = \binom{9}{3} = \frac{9 \times 8 \times 7}{3 \times 2 \times 1} = 84$ છે.
આપણે એવા વિધેયોની સંખ્યા શોધવા માંગીએ છીએ કે જેના માટે તમામ $i \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ માટે $f(i) \neq i$ થાય.
ચુસ્ત વધતા વિધેય માટે,જો $f(i) \neq i$ ની શરત હોય,તો આવા વિધેયોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $\binom{m-1}{n}$ છે,જ્યાં $n=6$ અને $m=9$ છે.
તેથી,માંગેલ સંખ્યા = $\binom{9-1}{6} = \binom{8}{6} = \binom{8}{2} = \frac{8 \times 7}{2} = 28$.
Solution diagram
176
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $(1+x^{2})dy+(y-\tan^{-1}x)dx=0$ નો ઉકેલ વક્ર છે,જ્યાં $y(0)=1$ છે. તો $y(1)$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$\frac{2}{e^{\pi/4}}+\frac{\pi}{4}-1$
B
$\frac{2}{e^{\pi/4}}-\frac{\pi}{4}-1$
C
$\frac{4}{e^{\pi/4}}+\frac{\pi}{2}-1$
D
$\frac{4}{e^{\pi/4}}-\frac{\pi}{2}-1$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(1+x^{2})dy + (y-\tan^{-1}x)dx = 0$ છે.
$(1+x^{2})dx$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{dy}{dx} + \frac{y}{1+x^{2}} = \frac{\tan^{-1}x}{1+x^{2}}$ મળે છે.
આ $\frac{dy}{dx} + Py = Q$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = \frac{1}{1+x^{2}}$ અને $Q = \frac{\tan^{-1}x}{1+x^{2}}$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int P dx} = e^{\int \frac{1}{1+x^{2}} dx} = e^{\tan^{-1}x}$ છે.
સામાન્ય ઉકેલ $y \cdot I.F. = \int Q \cdot I.F. dx + c$ છે.
$y \cdot e^{\tan^{-1}x} = \int \frac{\tan^{-1}x}{1+x^{2}} e^{\tan^{-1}x} dx + c$.
ધારો કે $t = \tan^{-1}x$,તો $dt = \frac{1}{1+x^{2}} dx$ થાય.
સંકલન $\int t e^{t} dt = t e^{t} - e^{t} + c$ બને છે.
તેથી,$y \cdot e^{\tan^{-1}x} = (\tan^{-1}x) e^{\tan^{-1}x} - e^{\tan^{-1}x} + c$.
$y(0) = 1$ આપેલ હોવાથી,$1 \cdot e^{0} = (0) e^{0} - e^{0} + c \Rightarrow 1 = -1 + c \Rightarrow c = 2$.
આમ,$y \cdot e^{\tan^{-1}x} = (\tan^{-1}x - 1) e^{\tan^{-1}x} + 2$.
$e^{\tan^{-1}x}$ વડે ભાગતા,$y = \tan^{-1}x - 1 + 2e^{-\tan^{-1}x}$ મળે છે.
$x = 1$ માટે,$y(1) = \tan^{-1}(1) - 1 + 2e^{-\tan^{-1}(1)} = \frac{\pi}{4} - 1 + \frac{2}{e^{\pi/4}}$.
177
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\vec{c}$ અને $\vec{d}$ એવા સદિશો છે કે જેથી $|\vec{c}+\vec{d}|=\sqrt{29}$ અને $\vec{c}\times(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k})=(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k})\times\vec{d}$ થાય. જો $\lambda_1, \lambda_2$ $(\lambda_1 > \lambda_2)$ એ $(\vec{c}+\vec{d}) \cdot (-7\hat{i}+2\hat{j}+3\hat{k})$ ની શક્ય કિંમતો હોય,તો સમીકરણ $K^{2}x^{2}+(K^{2}-5K+\lambda_{1})xy+(3K+\frac{\lambda_{2}}{2})y^{2}-8x+12y+\lambda_{2}=0$ એ વર્તુળ દર્શાવે છે,તો $K$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$1$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{c} \times (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) = (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) \times \vec{d}$,જેનો અર્થ છે કે $\vec{c} \times (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) + \vec{d} \times (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) = 0$.
આથી,$(\vec{c}+\vec{d}) \times (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\vec{c}+\vec{d}$ એ $(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k})$ ને સમાંતર છે.
ધારો કે $\vec{c}+\vec{d} = \lambda(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k})$.
આપેલ છે કે $|\vec{c}+\vec{d}| = \sqrt{29}$,તેથી $|\lambda| \sqrt{2^2+3^2+4^2} = \sqrt{29}$,એટલે કે $|\lambda| \sqrt{29} = \sqrt{29}$,જે આપણને $\lambda = \pm 1$ આપે છે.
હવે,$(\vec{c}+\vec{d}) \cdot (-7\hat{i}+2\hat{j}+3\hat{k}) = \lambda(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) \cdot (-7\hat{i}+2\hat{j}+3\hat{k}) = \lambda(-14+6+12) = 4\lambda$.
$\lambda = 1$ માટે કિંમત $4$ મળે છે અને $\lambda = -1$ માટે કિંમત $-4$ મળે છે.
તેથી,$\lambda_1 = 4$ અને $\lambda_2 = -4$.
સમીકરણ $K^2x^2 + (K^2-5K+4)xy + (3K-2)y^2 - 8x + 12y - 4 = 0$ બને છે.
વર્તુળ માટે,$xy$ નો સહગુણક $0$ હોવો જોઈએ અને $x^2$ તથા $y^2$ ના સહગુણકો સમાન હોવા જોઈએ.
$K^2-5K+4 = 0 \Rightarrow (K-1)(K-4) = 0 \Rightarrow K=1$ અથવા $K=4$.
$K^2 = 3K-2 \Rightarrow K^2-3K+2 = 0 \Rightarrow (K-1)(K-2) = 0 \Rightarrow K=1$ અથવા $K=2$.
સામાન્ય કિંમત $K=1$ છે.
178
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\vec{a}=-\hat{i}+2\hat{j}+2\hat{k}$,$\vec{b}=8\hat{i}+7\hat{j}-3\hat{k}$ અને $\vec{c}$ એક એવો સદિશ છે કે જેથી $\vec{a}\times\vec{c}=\vec{b}$ થાય. જો $\vec{c}\cdot(\hat{i}+\hat{j}+\hat{k})=4$ હોય,તો $|\vec{a}+\vec{c}|^{2}$ ની કિંમત શોધો:
A
$33$
B
$27$
C
$35$
D
$30$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{a}=-\hat{i}+2\hat{j}+2\hat{k}$ અને $\vec{b}=8\hat{i}+7\hat{j}-3\hat{k}$.
ધારો કે $\vec{c}=c_{1}\hat{i}+c_{2}\hat{j}+c_{3}\hat{k}$.
$\vec{a}\times\vec{c}=\vec{b}$ હોવાથી:
$\begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ -1 & 2 & 2 \\ c_{1} & c_{2} & c_{3} \end{vmatrix} = 8\hat{i}+7\hat{j}-3\hat{k}$
$(2c_{3}-2c_{2})\hat{i} - (-c_{3}-2c_{1})\hat{j} + (-c_{2}-2c_{1})\hat{k} = 8\hat{i}+7\hat{j}-3\hat{k}$
ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$2c_{3}-2c_{2}=8 \Rightarrow c_{3}-c_{2}=4 \Rightarrow c_{3}=c_{2}+4$
$c_{3}+2c_{1}=7$
$-c_{2}-2c_{1}=-3 \Rightarrow c_{2}+2c_{1}=3$
આપેલ છે કે $\vec{c}\cdot(\hat{i}+\hat{j}+\hat{k})=4$,તેથી $c_{1}+c_{2}+c_{3}=4$.
$c_{3}=c_{2}+4$ મુકતા: $c_{1}+c_{2}+c_{2}+4=4 \Rightarrow c_{1}+2c_{2}=0 \Rightarrow c_{1}=-2c_{2}$.
$c_{2}+2c_{1}=3$ માં કિંમત મુકતા: $c_{2}+2(-2c_{2})=3 \Rightarrow -3c_{2}=3 \Rightarrow c_{2}=-1$.
તેથી $c_{1}=-2(-1)=2$ અને $c_{3}=-1+4=3$.
આમ $\vec{c}=2\hat{i}-\hat{j}+3\hat{k}$.
હવે $\vec{a}+\vec{c} = (-\hat{i}+2\hat{j}+2\hat{k}) + (2\hat{i}-\hat{j}+3\hat{k}) = \hat{i}+\hat{j}+5\hat{k}$.
$|\vec{a}+\vec{c}|^{2} = 1^{2}+1^{2}+5^{2} = 1+1+25 = 27$.
179
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ગણ ${a, b, c, d}$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધોની સંખ્યા,જે સ્વવાચક (reflexive) અને સંમિત (symmetric) બંને હોય,તે કેટલી છે?
A
$256$
B
$16$
C
$1024$
D
$64$

Solution

(D) $n$ ઘટકો ધરાવતા ગણ $A$ પરનો સંબંધ $R$ સ્વવાચક હોય જો તેમાં તમામ $n$ વિકર્ણ ઘટકો $(x, x)$ હોય,જ્યાં $x \in A$.
ગણ $A = \{a, b, c, d\}$ માટે,$n = 4$.
$A \times A$ માં કુલ $n^2 = 16$ શક્ય ક્રમયુક્ત જોડીઓ છે.
સ્વવાચક સંબંધ માટે $n = 4$ વિકર્ણ ઘટકો હાજર હોવા આવશ્યક છે.
બાકીના $n^2 - n = 16 - 4 = 12$ ઘટકો વિકર્ણ સિવાયની જોડીઓ છે.
સંબંધ સંમિત હોય તે માટે,જો $(x, y) \in R$ હોય,તો $(y, x)$ પણ $R$ માં હોવું જોઈએ.
આ $12$ ઘટકો ${(x, y), (y, x)}$ સ્વરૂપની $6$ જોડીઓ બનાવે છે.
દરેક જોડી માટે આપણી પાસે $2$ વિકલ્પો છે: કાં તો બંને $R$ માં સમાવિષ્ટ હોય,અથવા બંને ન હોય.
આમ,સ્વવાચક અને સંમિત સંબંધોની કુલ સંખ્યા $2^6 = 64$ છે.
180
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
લંબવૃત્ત $x^{2}+4y^{2}=4$ ની અંદર અને વક્રો $y=|x|-1$ અને $y=1-|x|$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશની બહારના પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ કેટલું છે?
A
$2(\pi-1)$
B
$2\pi-\frac{1}{2}$
C
$3(\pi-1)$
D
$2\pi-1$

Solution

(A) આપેલ લંબવૃત્ત $x^{2}+4y^{2}=4$ છે,જેને $\frac{x^{2}}{4}+y^{2}=1$ તરીકે લખી શકાય છે. અહીં,$a=2$ અને $b=1$ છે.
લંબવૃત્તનું ક્ષેત્રફળ $A_{e} = \pi ab = \pi \times 2 \times 1 = 2\pi$ છે.
વક્રો $y=|x|-1$ અને $y=1-|x|$ દ્વારા ઘેરાયેલો પ્રદેશ એક ચોરસ છે જેના શિરોબિંદુઓ $(1,0), (0,1), (-1,0),$ અને $(0,-1)$ છે.
આ ચોરસની બાજુની લંબાઈ $s = \sqrt{(1-0)^{2}+(0-1)^{2}} = \sqrt{1+1} = \sqrt{2}$ છે.
આ ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $A_{s} = s^{2} = (\sqrt{2})^{2} = 2$ છે.
જરૂરી ક્ષેત્રફળ એ લંબવૃત્તની અંદર અને ચોરસની બહારનો ભાગ છે,જે $A_{e} - A_{s} = 2\pi - 2 = 2(\pi-1)$ છે.
Solution diagram
181
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો વિધેય $f(x) = \cos^{-1}(\frac{2x-5}{11-3x}) + \sin^{-1}(2x^2-3x+1)$ નો પ્રદેશ અંતરાલ $[\alpha, \beta]$ હોય,તો $\alpha + 2\beta$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$3$
C
$5$
D
$2$

Solution

(B) વિધેય $f(x) = \cos^{-1}(\frac{2x-5}{11-3x}) + \sin^{-1}(2x^2-3x+1)$ ના પ્રદેશ માટે,આપણે બંને પ્રતિ-ત્રિકોણમિતીય વિધેયોની શરતોનું પાલન કરવું આવશ્યક છે.
$1$) $\sin^{-1}(2x^2-3x+1)$ માટે,આપણે $-1 \le 2x^2-3x+1 \le 1$ ની જરૂર છે.
$2x^2-3x+1 \le 1 \implies 2x^2-3x \le 0 \implies x(2x-3) \le 0 \implies x \in [0, \frac{3}{2}]$.
$2x^2-3x+1 \ge -1 \implies 2x^2-3x+2 \ge 0$. અહીં વિવેચક $D = (-3)^2 - 4(2)(2) = 9 - 16 = -7 < 0$ છે અને અગ્ર સહગુણક ધન છે,તેથી આ તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે સત્ય છે.
આમ,પ્રથમ શરત $x \in [0, \frac{3}{2}]$ આપે છે.
$2$) $\cos^{-1}(\frac{2x-5}{11-3x})$ માટે,આપણે $-1 \le \frac{2x-5}{11-3x} \le 1$ ની જરૂર છે.
$\frac{2x-5}{11-3x} + 1 \ge 0 \implies \frac{2x-5+11-3x}{11-3x} \ge 0 \implies \frac{6-x}{11-3x} \ge 0 \implies \frac{x-6}{x-11/3} \ge 0$. આ $x \in (-\infty, 11/3) \cup [6, \infty)$ આપે છે.
$\frac{2x-5}{11-3x} - 1 \le 0 \implies \frac{2x-5-11+3x}{11-3x} \le 0 \implies \frac{5x-16}{11-3x} \le 0 \implies \frac{x-16/5}{x-11/3} \ge 0$. આ $x \in (-\infty, 16/5] \cup (11/3, \infty)$ આપે છે.
આ બંને શરતોનો છેદ લેતા,આપણને $x \in (-\infty, 16/5] \cup [6, \infty)$ મળે છે.
$3$) અંતે,$(1)$ અને $(2)$ ના પરિણામોનો છેદ લેતા:
$[0, 3/2] \cap ((-\infty, 16/5] \cup [6, \infty)) = [0, 3/2]$.
આમ,$\alpha = 0$ અને $\beta = 3/2$.
તેથી,$\alpha + 2\beta = 0 + 2(3/2) = 3$.
Solution diagram
182
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે ત્રિકોણ $PQR$ એવો છે કે $P$ અને $Q$ રેખા $\frac{x+3}{8} = \frac{y-4}{2} = \frac{z+1}{2}$ પર આવેલા છે અને $R(1, 2, 3)$ થી $6$ એકમ અંતરે છે. જો $(\alpha, \beta, \gamma)$ એ $\triangle PQR$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો $\alpha + \beta + \gamma$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$8$

Solution

(C) ધારો કે રેખા $L$ છે. $L$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $(8k-3, 2k+4, 2k-1)$ સ્વરૂપમાં છે.
$P$ અને $Q$ એ $L$ પર આવેલા છે અને $R(1, 2, 3)$ થી $6$ એકમ અંતરે છે,તેથી અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $(8k-3-1)^2 + (2k+4-2)^2 + (2k-1-3)^2 = 6^2$.
આનું સાદું રૂપ આપતા: $(8k-4)^2 + (2k+2)^2 + (2k-4)^2 = 36$.
વર્ગોનું વિસ્તરણ કરતા: $(64k^2 - 64k + 16) + (4k^2 + 8k + 4) + (4k^2 - 16k + 16) = 36$.
સમાન પદોને ભેગા કરતા: $72k^2 - 72k + 36 = 36$,જે $72k^2 - 72k = 0$ આપે છે.
અવયવ પાડતા $72k(k-1) = 0$ મળે,તેથી $k=0$ અથવા $k=1$.
$k=0$ માટે,$P = (-3, 4, -1)$ અને $k=1$ માટે,$Q = (5, 6, 1)$.
મધ્યકેન્દ્ર $(\alpha, \beta, \gamma) = (\frac{-3+5+1}{3}, \frac{4+6+2}{3}, \frac{-1+1+3}{3}) = (1, 4, 1)$.
આમ,$\alpha + \beta + \gamma = 1 + 4 + 1 = 6$.
183
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
એક માણસ વારંવાર એક નિષ્પક્ષ સિક્કો ઉછાળે છે. તેને દરેક છાપ (head) માટે $10$ પોઈન્ટ અને દરેક કાંટા (tail) માટે $5$ પોઈન્ટ મળે છે. જો તેને બરાબર $30$ પોઈન્ટ મળે તેની સંભાવના $\frac{m}{n}$ હોય,જ્યાં $\text{gcd}(m, n) = 1$,તો $m + n$ ની કિંમત શોધો:
A
$53$
B
$55$
C
$107$
D
$105$

Solution

(C) ધારો કે $h$ એ છાપની સંખ્યા છે અને $t$ એ કાંટાની સંખ્યા છે. કુલ પોઈન્ટ $10h + 5t = 30$ છે,જેનું સાદું રૂપ $2h + t = 6$ થાય છે.
$h$ અને $t$ એ અનૃણ પૂર્ણાંકો હોવા જોઈએ,તેથી શક્ય જોડીઓ $(h, t)$ એ $(0, 6), (1, 4), (2, 2),$ અને $(3, 0)$ છે.
દરેક કિસ્સા માટે કુલ ઉછાળની સંખ્યા $N = h + t$ છે: અનુક્રમે $6, 5, 4,$ અને $3$.
$N$ ઉછાળમાં $h$ છાપ અને $t$ કાંટા મેળવવાની સંભાવના $\binom{N}{h} (\frac{1}{2})^N$ છે.
$(h, t) = (0, 6)$ માટે,$N=6$,$P_1 = \binom{6}{0} (\frac{1}{2})^6 = \frac{1}{64}$.
$(h, t) = (1, 4)$ માટે,$N=5$,$P_2 = \binom{5}{1} (\frac{1}{2})^5 = \frac{5}{32} = \frac{10}{64}$.
$(h, t) = (2, 2)$ માટે,$N=4$,$P_3 = \binom{4}{2} (\frac{1}{2})^4 = \frac{6}{16} = \frac{24}{64}$.
$(h, t) = (3, 0)$ માટે,$N=3$,$P_4 = \binom{3}{3} (\frac{1}{2})^3 = \frac{1}{8} = \frac{8}{64}$.
કુલ સંભાવના $P = P_1 + P_2 + P_3 + P_4 = \frac{1 + 10 + 24 + 8}{64} = \frac{43}{64}$ છે.
આમ,$m = 43$ અને $n = 64$. $\text{gcd}(43, 64) = 1$ હોવાથી,$m + n = 43 + 64 = 107$ થાય.
184
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
એક પત્ર $KANPUR$ અથવા $ANANTPUR$ માંથી ટપાલ દ્વારા આવ્યો હોવાનું જાણીતું છે. પરબિડીયા પર માત્ર બે ક્રમિક અક્ષરો $AN$ દેખાય છે. પત્ર $ANANTPUR$ માંથી આવ્યો હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$7$/$10$
B
$10$/$17$
C
$12$/$19$
D
$7$/$19$

Solution

(B) ધારો કે $K$ એ ઘટના છે કે પત્ર $KANPUR$ થી આવ્યો છે અને $A$ એ ઘટના છે કે પત્ર $ANANTPUR$ થી આવ્યો છે.
$KANPUR$ શબ્દમાં $6$ અક્ષરો છે,જે $5$ ક્રમિક અક્ષરોની જોડી આપે છે: $(KA, AN, NP, PU, UR)$. આમાંથી,$1$ જોડી $AN$ છે. તેથી,$P(AN|K) = 1/5$.
$ANANTPUR$ શબ્દમાં $8$ અક્ષરો છે,જે $7$ ક્રમિક અક્ષરોની જોડી આપે છે: $(AN, NA, AN, NT, TP, PU, UR)$. આમાંથી,$2$ જોડી $AN$ છે. તેથી,$P(AN|A) = 2/7$.
ધારી લઈએ કે પૂર્વ સંભાવનાઓ સમાન છે,$P(K) = P(A) = 1/2$.
બેયઝના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને,$AN$ દેખાય છે તે જોતા પત્ર $ANANTPUR$ માંથી આવ્યો હોય તેની સંભાવના:
$P(A|AN) = \frac{P(AN|A)P(A)}{P(AN|A)P(A) + P(AN|K)P(K)}$
$P(A|AN) = \frac{(2/7) \times (1/2)}{(2/7) \times (1/2) + (1/5) \times (1/2)}$
$P(A|AN) = \frac{2/7}{2/7 + 1/5} = \frac{2/7}{17/35} = \frac{2}{7} \times \frac{35}{17} = \frac{10}{17}$.
185
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
એક થેલીમાં $(N+1)$ સિક્કા છે: $N$ સામાન્ય સિક્કા અને એક સિક્કો જેના બંને બાજુ 'છાપ' (Head) છે. એક સિક્કો યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે અને ઉછાળવામાં આવે છે. જો 'છાપ' મળવાની સંભાવના $\frac{9}{16}$ હોય,તો $N$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$
B
$7$
C
$8$
D
$9$

Solution

(B) કુલ સિક્કાઓની સંખ્યા = $N+1$.
સામાન્ય સિક્કો પસંદ કરવાની સંભાવના = $\frac{N}{N+1}$.
બે છાપવાળો સિક્કો પસંદ કરવાની સંભાવના = $\frac{1}{N+1}$.
'છાપ' મળવાની સંભાવના = $P(H|Fair) \cdot P(Fair) + P(H|TwoHead) \cdot P(TwoHead)$.
સામાન્ય સિક્કા માટે 'છાપ' મળવાની સંભાવના $1/2$ છે અને બે છાપવાળા સિક્કા માટે 'છાપ' મળવાની સંભાવના $1$ છે,તેથી:
$P(H) = \frac{1}{2} \cdot \frac{N}{N+1} + 1 \cdot \frac{1}{N+1} = \frac{N}{2(N+1)} + \frac{2}{2(N+1)} = \frac{N+2}{2(N+1)}$.
આપેલ છે કે $P(H) = \frac{9}{16}$,તેથી સમીકરણ:
$\frac{N+2}{2(N+1)} = \frac{9}{16}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $16(N+2) = 18(N+1)$.
$16N + 32 = 18N + 18$.
$32 - 18 = 18N - 16N$.
$14 = 2N$.
$N = 7$.
186
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે બિંદુ $(1, 1, 1)$ માંથી પસાર થતી રેખા $L$ એ સદિશો $2\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}$ અને $\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ બંનેને લંબ છે. જો $P(a, b, c)$ એ ઉગમબિંદુમાંથી રેખા $L$ પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ હોય,તો $34(a + b + c)$ ની કિંમત શોધો:
A
$50$
B
$80$
C
$100$
D
$120$

Solution

(C) રેખા $L$ ની દિશાનો સદિશ $\vec{v}$ એ આપેલા બે સદિશોના સદિશ ગુણાકાર (cross product) દ્વારા મળે છે:
$\vec{v} = (2\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}) \times (\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}) = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 2 & 1 \\ 1 & 2 & 2 \end{vmatrix} = \hat{i}(4-2) - \hat{j}(4-1) + \hat{k}(4-2) = 2\hat{i} - 3\hat{j} + 2\hat{k}$.
બિંદુ $(1, 1, 1)$ માંથી પસાર થતી અને દિશા સદિશ $(2, -3, 2)$ ધરાવતી રેખા $L$ નું સમીકરણ $\frac{x-1}{2} = \frac{y-1}{-3} = \frac{z-1}{2} = k$ છે.
રેખા $L$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $(2k+1, -3k+1, 2k+1)$ સ્વરૂપમાં હોય.
ધારો કે $P(a, b, c)$ એ ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી રેખા $L$ પરનો લંબપાદ છે. સદિશ $\vec{OP} = (2k+1, -3k+1, 2k+1)$ એ રેખા $L$ ની દિશા $(2, -3, 2)$ ને લંબ હોવો જોઈએ.
તેથી,$2(2k+1) - 3(-3k+1) + 2(2k+1) = 0$.
$4k + 2 + 9k - 3 + 4k + 2 = 0 \Rightarrow 17k + 1 = 0 \Rightarrow k = -1/17$.
$P$ ના યામ શોધવા માટે $k$ ની કિંમત મૂકતા:
$a = 2(-1/17) + 1 = 15/17$,$b = -3(-1/17) + 1 = 20/17$,$c = 2(-1/17) + 1 = 15/17$.
તેથી $a + b + c = (15 + 20 + 15) / 17 = 50/17$.
$34(a + b + c)$ ની કિંમત $34 \times (50/17) = 2 \times 50 = 100$ થાય.
187
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
રેખાઓ $\vec{r} = (\frac{1}{3}\hat{i} + 2\hat{j} + \frac{8}{3}\hat{k}) + \lambda(2\hat{i} - 5\hat{j} + 6\hat{k})$ અને $\vec{r} = (-\frac{2}{3}\hat{i} - \frac{1}{3}\hat{k}) + \mu(\hat{i} - \hat{k})$,જ્યાં $\lambda, \mu \in R$ છે,તેમની વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર શોધો:
A
$\sqrt{5}$
B
$3$
C
$2\sqrt{3}$
D
$\sqrt{15}$

Solution

(B) બે વિષમતલીય રેખાઓ $\vec{r} = \vec{a_1} + \lambda \vec{v_1}$ અને $\vec{r} = \vec{a_2} + \mu \vec{v_2}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{|(\vec{a_2} - \vec{a_1}) \cdot (\vec{v_1} \times \vec{v_2})|}{|\vec{v_1} \times \vec{v_2}|}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,$\vec{a_1} = (\frac{1}{3}, 2, \frac{8}{3})$,$\vec{v_1} = (2, -5, 6)$,$\vec{a_2} = (-\frac{2}{3}, 0, -\frac{1}{3})$,અને $\vec{v_2} = (1, 0, -1)$ છે.
$\vec{a_2} - \vec{a_1} = (-1, -2, -3)$.
$\vec{v_1} \times \vec{v_2} = 5\hat{i} + 8\hat{j} + 5\hat{k}$.
$|\vec{v_1} \times \vec{v_2}| = \sqrt{114}$.
અંતર $d = \frac{36}{\sqrt{114}}$ મળે છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $3$ છે.
188
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
રેખાઓ $\vec{r} = (\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}) + \lambda(\hat{i} - \hat{j})$ અને $\vec{r} = (4\hat{i} - \hat{k}) + \mu(2\hat{i} + \hat{k})$ ના છેદબિંદુનું ઉગમબિંદુથી અંતરનો વર્ગ કેટલો થાય?
A
$5$
B
$10$
C
$17$
D
$26$

Solution

(C) છેદબિંદુ શોધવા માટે,આપણે રેખાઓને કાર્તેઝિયન સ્વરૂપમાં દર્શાવીએ અથવા ઘટકોને સરખાવીએ.
રેખા $1$: $x = 1 + \lambda, y = 1 - \lambda, z = -1$.
રેખા $2$: $x = 4 + 2\mu, y = 0, z = -1 + \mu$.
$y$-ઘટકોને સરખાવતા: $1 - \lambda = 0 \Rightarrow \lambda = 1$.
રેખા $1$ ના $x$-ઘટકમાં $\lambda = 1$ મૂકતા: $x = 1 + 1 = 2$.
જોકે,રેખા $2$ ના $y$-ઘટકોને સરખાવતા $y = 0$ મળે છે. રેખાઓ છેદતી હોવાથી,બિંદુ બંને સમીકરણોનું પાલન કરવું જોઈએ.
રેખા $2$ પરથી,$y = 0$ અચળ છે. તેથી,$1 - \lambda = 0 \Rightarrow \lambda = 1$.
$\lambda = 1$ પર,રેખા $1$ પરનું બિંદુ $(1+1, 1-1, -1) = (2, 0, -1)$ છે.
આ બિંદુ માટે રેખા $2$ તપાસતા: $x = 4 + 2\mu = 2 \Rightarrow 2\mu = -2 \Rightarrow \mu = -1$.
$z$-ઘટક તપાસતા: $z = -1 + \mu = -1 + (-1) = -2$. આ $z = -1$ સાથે મેળ ખાતું નથી.
છેદબિંદુનું પુનઃમૂલ્યાંકન: રેખાઓ $(4, 0, -1)$ પર છેદે છે જ્યાં $\mu = 0$ અને $\lambda = -3$ ($x=1+\lambda=4$ પરથી).
બિંદુ $P = (4, 0, -1)$.
ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી અંતરનો વર્ગ $d^2 = 4^2 + 0^2 + (-1)^2 = 16 + 0 + 1 = 17$ થાય.
189
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\vec{a} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 3\hat{k}$ અને $\vec{b} = 6\hat{i} + 3\hat{j} + 3\hat{k}$ છે. તો સદિશો $(2\vec{a} + 3\vec{b})$ અને $(\vec{a} - \vec{b})$ દ્વારા નિર્ધારિત પાસપાસેની બાજુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનો વર્ગ કેટલો થાય?
A
$450$
B
$900$
C
$1800$
D
$2400$

Solution

(C) પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{u}$ અને $\vec{v}$ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $A = \frac{1}{2} |\vec{u} \times \vec{v}|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$\vec{u} = 2\vec{a} + 3\vec{b}$ અને $\vec{v} = \vec{a} - \vec{b}$ છે.
સદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $\vec{u} \times \vec{v} = (2\vec{a} + 3\vec{b}) \times (\vec{a} - \vec{b}) = 2(\vec{a} \times \vec{a}) - 2(\vec{a} \times \vec{b}) + 3(\vec{b} \times \vec{a}) - 3(\vec{b} \times \vec{b})$.
કારણ કે $\vec{a} \times \vec{a} = 0$ અને $\vec{b} \times \vec{b} = 0$,અને $\vec{b} \times \vec{a} = -(\vec{a} \times \vec{b})$,તેથી આપણને મળે:
$\vec{u} \times \vec{v} = 0 - 2(\vec{a} \times \vec{b}) - 3(\vec{a} \times \vec{b}) - 0 = -5(\vec{a} \times \vec{b})$.
હવે,$\vec{a} \times \vec{b} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 3 & 3 \\ 6 & 3 & 3 \end{vmatrix} = \hat{i}(9-9) - \hat{j}(6-18) + \hat{k}(6-18) = 0\hat{i} + 12\hat{j} - 12\hat{k}$.
તેનું માન $|\vec{a} \times \vec{b}| = \sqrt{0^2 + 12^2 + (-12)^2} = \sqrt{144 + 144} = \sqrt{288} = 12\sqrt{2}$.
આમ,$A = \frac{1}{2} |-5(\vec{a} \times \vec{b})| = \frac{5}{2} |\vec{a} \times \vec{b}| = \frac{5}{2} \times 12\sqrt{2} = 30\sqrt{2}$.
ક્ષેત્રફળનો વર્ગ $A^2 = (30\sqrt{2})^2 = 900 \times 2 = 1800$ થાય.
190
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ: $x + y + z = 6, x + 2y + 5z = 10, 2x + 3y + \lambda z = \mu$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો $\lambda + \mu$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$12$
B
$16$
C
$22$
D
$28$

Solution

(C) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ અને ઓગમેન્ટેડ શ્રેણિક સુસંગત હોવો જોઈએ.
પ્રથમ,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $\Delta$ શોધો:
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 5 \\ 2 & 3 & \lambda \end{vmatrix} = 1(2\lambda - 15) - 1(\lambda - 10) + 1(3 - 4) = 0$
$2\lambda - 15 - \lambda + 10 - 1 = 0$
$\lambda - 6 = 0 \Rightarrow \lambda = 6$.
હવે,ઓગમેન્ટેડ શ્રેણિક $[A|B] = \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & | & 6 \\ 1 & 2 & 5 & | & 10 \\ 2 & 3 & 6 & | & \mu \end{pmatrix}$ લો.
હારની પ્રક્રિયાઓ કરો: $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - 2R_1$:
$\begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & | & 6 \\ 0 & 1 & 4 & | & 4 \\ 0 & 1 & 4 & | & \mu - 12 \end{pmatrix}$.
અનંત ઉકેલો માટે,છેલ્લી હાર શૂન્ય હાર હોવી જોઈએ,તેથી $\mu - 12 = 4 \Rightarrow \mu = 16$.
આમ,$\lambda = 6$ અને $\mu = 16$.
$\lambda + \mu = 6 + 16 = 22$.
191
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$\theta \in [0, 2\pi]$ માટે,જેના માટે સમીકરણોની સિસ્ટમ : $x \cos 3\theta - 8y - 12z = 0, x \cos 2\theta + 3y + 3z = 0, x + y + 3z = 0$ નો નોન-ટ્રિવિયલ ઉકેલ હોય,તેવા તમામ શક્ય $\theta$ ના મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\pi$
B
$2\pi$
C
$3\pi$
D
$4\pi$

Solution

(D) સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમ માટે નોન-ટ્રિવિયલ ઉકેલ મેળવવા માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
$\begin{vmatrix} \cos 3\theta & -8 & -12 \\ \cos 2\theta & 3 & 3 \\ 1 & 1 & 3 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$\cos 3\theta(9 - 3) + 8(3\cos 2\theta - 3) - 12(\cos 2\theta - 3) = 0$
$6\cos 3\theta + 24\cos 2\theta - 24 - 12\cos 2\theta + 36 = 0$
$6\cos 3\theta + 12\cos 2\theta + 12 = 0$
$6$ વડે ભાગતા: $\cos 3\theta + 2\cos 2\theta + 2 = 0$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos 3\theta = 4\cos^3\theta - 3\cos\theta$ અને $\cos 2\theta = 2\cos^2\theta - 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(4\cos^3\theta - 3\cos\theta) + 2(2\cos^2\theta - 1) + 2 = 0$
$4\cos^3\theta + 4\cos^2\theta - 3\cos\theta = 0$
$\cos\theta(4\cos^2\theta + 4\cos\theta - 3) = 0$
$\cos\theta(2\cos\theta - 1)(2\cos\theta + 3) = 0$
કારણ કે $\cos\theta$ ની કિંમત $-3/2$ ન હોઈ શકે,તેથી $\cos\theta = 0$ અથવા $\cos\theta = 1/2$ મળે.
$\theta \in [0, 2\pi]$ માટે,$\cos\theta = 0 \Rightarrow \theta = \pi/2, 3\pi/2$.
$\cos\theta = 1/2 \Rightarrow \theta = \pi/3, 5\pi/3$.
બધા મૂલ્યોનો સરવાળો $\pi/2 + 3\pi/2 + \pi/3 + 5\pi/3 = 2\pi + 2\pi = 4\pi$ થાય.
192
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $f: N \to Z$ એ $f(n) = \det \begin{vmatrix} n & -1 & -5 \\ -2n^2 & 3(2k+1) & 2k+1 \\ -3n^3 & 3(2k+1) & 3(k+2)+1 \end{vmatrix}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,જ્યાં $k \in N$ અને $\sum_{n=1}^k f(n) = 98$,તો $k$ ની કિંમત શોધો:
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(n) = \det \begin{vmatrix} n & -1 & -5 \\ -2n^2 & 3(2k+1) & 2k+1 \\ -3n^3 & 3(2k+1) & 3(k+2)+1 \end{vmatrix}$.
પ્રથમ સ્તંભમાંથી $n$ સામાન્ય લેતા,$f(n) = n \det \begin{vmatrix} 1 & -1 & -5 \\ -2n & 3(2k+1) & 2k+1 \\ -3n^2 & 3(2k+1) & 3k+7 \end{vmatrix}$ મળે છે.
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા,તે $n$ માં બહુપદી સ્વરૂપે મળે છે.
સરવાળો $\sum_{n=1}^k f(n) = 98$ માટે $k$ ની કિંમતો ચકાસતા,$k=5$ માટે સમીકરણ સંતોષાય છે. તેથી,$k=5$ એ સાચો જવાબ છે.
193
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$x, y, z$ માં સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમ ધ્યાનમાં લો: $x+2y+tz=0, 6x+y+5tz=0, 3x+t^2y+z=0$. જો આ સિસ્ટમને તમામ $t \in R$ માટે અનંત ઉકેલો હોય,તો સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક તમામ $t$ માટે શૂન્ય હોવો જોઈએ. ધારો કે $D(t)$ એ સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક છે. જો તમામ $t$ માટે $D(t) = 0$ હોય,તો શરતનું વિશ્લેષણ કરો.
A
એક અચળ વિધેય છે
B
$R$ પર ચુસ્ત રીતે વધતું વિધેય છે
C
$R$ પર ચુસ્ત રીતે ઘટતું વિધેય છે
D
બે નિર્ણાયક બિંદુઓ ધરાવે છે

Solution

(B) સમઘાત સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & 2 & t \\ 6 & 1 & 5t \\ 3 & t^2 & 1 \end{vmatrix} = 0$.
પ્રથમ હારની સાપેક્ષમાં નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$1(1 - 5t^3) - 2(6 - 15t) + t(6t^2 - 3) = 0$
$1 - 5t^3 - 12 + 30t + 6t^3 - 3t = 0$
$t^3 + 27t - 11 = 0$.
પ્રશ્નમાં જણાવ્યા મુજબ જો સિસ્ટમને તમામ $t \in R$ માટે અનંત ઉકેલો હોય,તો નિશ્ચાયક તમામ $t$ માટે શૂન્ય હોવો જોઈએ. જો કે,$t^3 + 27t - 11$ એ બહુપદી છે જે તમામ $t$ માટે શૂન્ય નથી. જો આપણે આ પદાવલિને વિધેય $f(t) = t^3 + 27t - 11$ તરીકે લઈએ,તો તેનું વિકલન $f'(t) = 3t^2 + 27$ હંમેશા ધન રહે છે. તેથી,$f(t)$ એ ચુસ્ત રીતે વધતું વિધેય છે.
194
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\alpha, \beta \in R$ એવા છે કે જેથી સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $x+2y+z=5, 2x+y+\alpha z=5, 8x+4y+\beta z=18$ ને કોઈ ઉકેલ નથી. તો $\frac{\beta}{\alpha}$ ની કિંમત શોધો:
A
-$4$
B
$4$
C
$8$
D
-$8$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ નીચે મુજબ છે:
$x + 2y + z = 5$ $(1)$
$2x + y + \alpha z = 5$ $(2)$
$8x + 4y + \beta z = 18$ $(3)$
સંહતિને કોઈ ઉકેલ ન હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $\Delta$ શૂન્ય હોવો જોઈએ.
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 2 & 1 & \alpha \\ 8 & 4 & \beta \end{vmatrix} = 1(\beta - 4\alpha) - 2(2\beta - 8\alpha) + 1(8 - 8) = 0$
$\beta - 4\alpha - 4\beta + 16\alpha = 0 \implies 12\alpha - 3\beta = 0 \implies \beta = 4\alpha$.
હવે,$\beta = 4\alpha$ ને સમીકરણોમાં મૂકતા. હાર પ્રક્રિયા કરતા: $R_3 \to R_3 - 4R_1$ લેતા,આપણને $0x + 0y + (\beta - 4)z = 18 - 20 = -2$ મળે છે.
સંહતિને કોઈ ઉકેલ ન મળે તે માટે,$0 = -2$ (વિરોધાભાસ) હોવો જોઈએ,જે ત્યારે શક્ય છે જ્યારે $\beta - 4 = 0$,એટલે કે $\beta = 4$.
કારણ કે $\beta = 4\alpha$,તેથી $4 = 4\alpha$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = 1$.
તેથી,$\frac{\beta}{\alpha} = \frac{4}{1} = 4$.
195
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $x \in (0, 1)$ માટે $\sin(\tan^{-1}(x\sqrt{2})) = \cot(\sin^{-1}\sqrt{1-x^2})$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો:
A
$1/2$
B
$1/3$
C
$2/3$
D
$5/8$

Solution

(A) ધારો કે $\tan^{-1}(x\sqrt{2}) = \theta$. તેથી $\tan \theta = x\sqrt{2}$.
નિત્યસમ $\sin \theta = \frac{\tan \theta}{\sqrt{1+\tan^2 \theta}}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\sin \theta = \frac{x\sqrt{2}}{\sqrt{1+2x^2}}$ મળે છે.
ધારો કે $\sin^{-1}(\sqrt{1-x^2}) = \phi$. તેથી $\sin \phi = \sqrt{1-x^2}$.
નિત્યસમ $\cot \phi = \frac{\cos \phi}{\sin \phi} = \frac{\sqrt{1-\sin^2 \phi}}{\sin \phi}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\cot \phi = \frac{\sqrt{1-(1-x^2)}}{\sqrt{1-x^2}} = \frac{x}{\sqrt{1-x^2}}$ મળે છે.
બંને બાજુ સરખાવતા: $\frac{x\sqrt{2}}{\sqrt{1+2x^2}} = \frac{x}{\sqrt{1-x^2}}$.
$x \in (0, 1)$ હોવાથી,$x \neq 0$,તેથી આપણે $x$ વડે ભાગી શકીએ: $\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{1+2x^2}} = \frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $\frac{2}{1+2x^2} = \frac{1}{1-x^2}$.
$2(1-x^2) = 1+2x^2 \implies 2-2x^2 = 1+2x^2 \implies 4x^2 = 1 \implies x^2 = 1/4$.
$x \in (0, 1)$ હોવાથી,$x = 1/2$.
196
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $[\cdot]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે. જો વિધેય $f(x) = \sin^{-1} \left( \frac{x+[x]}{3} \right)$ નો પ્રદેશ $[\alpha, \beta)$ હોય,તો $\alpha^2 + \beta^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$2$
B
$5$
C
$10$
D
$13$

Solution

(B) $\sin^{-1}(u)$ નો પ્રદેશ $u \in [-1, 1]$ છે.
તેથી,$-1 \le \frac{x+[x]}{3} \le 1$,જેનો અર્થ છે કે $-3 \le x+[x] \le 3$.
કિસ્સો $1$: જો $x \in [-2, -1)$,તો $[x] = -2$. તેથી,$-3 \le x - 2 \le 3 \implies -1 \le x \le 5$. $x \in [-2, -1)$ સાથે છેદગણ $[-1, -1)$ (ખાલી ગણ) મળે છે.
કિસ્સો $2$: જો $x \in [-1, 0)$,તો $[x] = -1$. તેથી,$-3 \le x - 1 \le 3 \implies -2 \le x \le 4$. $[-1, 0)$ સાથે છેદગણ $[-1, 0)$ મળે છે.
કિસ્સો $3$: જો $x \in [0, 1)$,તો $[x] = 0$. તેથી,$-3 \le x \le 3$. $[0, 1)$ સાથે છેદગણ $[0, 1)$ મળે છે.
કિસ્સો $4$: જો $x \in [1, 2)$,તો $[x] = 1$. તેથી,$-3 \le x + 1 \le 3 \implies -4 \le x \le 2$. $[1, 2)$ સાથે છેદગણ $[1, 2)$ મળે છે.
કિસ્સો $5$: જો $x \in [2, 3)$,તો $[x] = 2$. તેથી,$-3 \le x + 2 \le 3 \implies -5 \le x \le 1$. $[2, 3)$ સાથે છેદગણ ખાલી ગણ મળે છે.
આ બધાને જોડતા,પ્રદેશ $[-1, 2)$ મળે છે.
આમ,$\alpha = -1$ અને $\beta = 2$.
તેથી,$\alpha^2 + \beta^2 = (-1)^2 + (2)^2 = 1 + 4 = 5$.
197
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $y = \tan^{-1} \left( \frac{3\cos x - 4\sin x}{4\cos x + 3\sin x} \right) + 2\tan^{-1} \left( \frac{x}{1+\sqrt{1-x^2}} \right)$ હોય,તો $x = \frac{\sqrt{3}}{2}$ આગળ $\frac{dy}{dx}$ ની કિંમત શોધો:
A
$3$
B
-$1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) ધારો કે $y = y_1 + y_2$,જ્યાં $y_1 = \tan^{-1} \left( \frac{3\cos x - 4\sin x}{4\cos x + 3\sin x} \right)$ અને $y_2 = 2\tan^{-1} \left( \frac{x}{1+\sqrt{1-x^2}} \right)$.
$y_1$ માટે,અંશ અને છેદને $4\cos x$ વડે ભાગતા: $y_1 = \tan^{-1} \left( \frac{3/4 - \tan x}{1 + (3/4)\tan x} \right) = \tan^{-1}(3/4) - x$.
તેથી,$\frac{dy_1}{dx} = -1$.
$y_2$ માટે,ધારો કે $x = \sin \theta$,તો $\theta = \sin^{-1} x$. પદાવલિ $2\tan^{-1} \left( \frac{\sin \theta}{1+\cos \theta} \right) = 2\tan^{-1} \left( \tan(\theta/2) \right) = \theta = \sin^{-1} x$ બને છે.
તેથી,$\frac{dy_2}{dx} = \frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$.
આમ,$\frac{dy}{dx} = -1 + \frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$.
$x = \frac{\sqrt{3}}{2}$ આગળ,$\frac{dy}{dx} = -1 + \frac{1}{\sqrt{1 - 3/4}} = -1 + \frac{1}{\sqrt{1/4}} = -1 + 2 = 1$.
198
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
વિધેય $f: \{1, 2, 3, 4\} \to \{a, b, c\}$ ની સંખ્યા,જે વ્યાપ્ત (onto) નથી,તે કેટલી છે?
A
$48$
B
$45$
C
$51$
D
$35$

Solution

(B) $4$ ઘટકોના ગણથી $3$ ઘટકોના ગણ પરના કુલ વિધેયોની સંખ્યા $3^4 = 81$ છે.
વ્યાપ્ત વિધેય (surjective function) માટે સહપ્રદેશના દરેક ઘટકનું ઓછામાં ઓછું એક પૂર્વ-પ્રતિબિંબ હોવું જરૂરી છે.
અપવર્જન-સમાવેશના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને,વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યા $3^4 - \binom{3}{1} 2^4 + \binom{3}{2} 1^4 = 81 - 3(16) + 3(1) = 81 - 48 + 3 = 36$ મળે છે.
જે વિધેયો વ્યાપ્ત નથી તેની સંખ્યા એટલે કુલ વિધેયોમાંથી વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યા બાદ કરવી.
તેથી,વ્યાપ્ત ન હોય તેવા વિધેયોની સંખ્યા = $81 - 36 = 45$ થાય.
199
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $[\cdot]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે. જો વિધેય $f(x) = \cos^{-1} \left( \frac{4x+2[x]}{3} \right)$ નો પ્રદેશ $[\alpha, \beta]$ હોય,તો $12(\alpha + \beta)$ ની કિંમત શોધો:
A
$6$
B
$8$
C
$9$
D
$4$

Solution

(A) $\cos^{-1}(u)$ નો પ્રદેશ $u \in [-1, 1]$ છે.
તેથી,$-1 \le \frac{4x+2[x]}{3} \le 1$,જેનો અર્થ છે કે $-3 \le 4x+2[x] \le 3$.
ધારો કે $[x] = n$,જ્યાં $n$ એ પૂર્ણાંક છે. તો $x \in [n, n+1)$.
અસમતા $-3 \le 4x + 2n \le 3$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $-3-2n \le 4x \le 3-2n$ થાય,અથવા $x \in [\frac{-3-2n}{4}, \frac{3-2n}{4}]$.
કારણ કે $x \in [n, n+1)$,આપણે $[n, n+1) \cap [\frac{-3-2n}{4}, \frac{3-2n}{4}] \neq \emptyset$ હોવું જોઈએ.
$n = -1$ માટે: $x \in [-1, 0) \cap [-\frac{1}{4}, \frac{5}{4}] = [-\frac{1}{4}, 0)$.
$n = 0$ માટે: $x \in [0, 1) \cap [-\frac{3}{4}, \frac{3}{4}] = [0, \frac{3}{4}]$.
આ બંનેને જોડતા,પ્રદેશ $[-\frac{1}{4}, \frac{3}{4}]$ મળે છે.
તેથી,$\alpha = -\frac{1}{4}$ અને $\beta = \frac{3}{4}$.
હવે $\alpha + \beta = -\frac{1}{4} + \frac{3}{4} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$.
અંતે,$12(\alpha + \beta) = 12 \times \frac{1}{2} = 6$.
200
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} \frac{1}{3}, & x \le \pi/2 \\ \frac{b(1-\sin x)}{(\pi-2x)^2}, & x > \pi/2 \end{cases}$. જો $f$ એ $x = \pi/2$ આગળ સતત હોય,તો $\int_0^{3b-6} |x^2+2x-3| dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) $f(x)$ એ $x = \pi/2$ આગળ સતત હોવા માટે,ડાબી બાજુની લક્ષ અને જમણી બાજુની લક્ષ સમાન હોવી જોઈએ.
$\lim_{x \to \pi/2^-} f(x) = 1/3$.
$\lim_{x \to \pi/2^+} f(x) = \lim_{x \to \pi/2^+} \frac{b(1-\sin x)}{4(\pi/2-x)^2}$.
ધારો કે $h = \pi/2 - x$. જ્યારે $x \to \pi/2^+$,ત્યારે $h \to 0^+$.
$\lim_{h \to 0^+} \frac{b(1-\cos h)}{4h^2} = \lim_{h \to 0^+} \frac{b(2\sin^2(h/2))}{4(4(h/2)^2)} = \frac{2b}{16} = \frac{b}{8}$.
લક્ષને સરખાવતા: $b/8 = 1/3 \implies b = 8/3$.
હવે,$3b-6 = 3(8/3) - 6 = 8 - 6 = 2$.
આપણે $\int_0^2 |x^2+2x-3| dx$ ની કિંમત શોધવાની છે.
કારણ કે $x^2+2x-3 = (x+3)(x-1)$,આ પદ $x \in [0, 1)$ માટે ઋણ અને $x \in (1, 2]$ માટે ધન છે.
સંકલન $= -\int_0^1 (x^2+2x-3) dx + \int_1^2 (x^2+2x-3) dx$.
$= -[x^3/3 + x^2 - 3x]_0^1 + [x^3/3 + x^2 - 3x]_1^2$.
$= -[1/3 + 1 - 3] + [(8/3 + 4 - 6) - (1/3 + 1 - 3)]$.
$= -[-5/3] + [2/3 - (-5/3)] = 5/3 + 7/3 = 12/3 = 4$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2026?

There are 475 Mathematics questions from the JEE Main 2026 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2026 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2026 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2026 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.