JEE Main 2026 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

475 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ201275 of 475 questions

Page 5 of 5 · Gujarati

201
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે વર્તુળો $C_1 : |z| = r$ અને $C_2 : |z - 3 - 4i| = 5, z \in \mathbb{C}$ એવા છે કે જેથી $C_2$ એ $C_1$ ની અંદર આવેલું છે. જો $z_1$ એ $C_1$ પર ગતિ કરે,$z_2$ એ $C_2$ પર ગતિ કરે અને $\min |z_1 - z_2| = 2$ હોય,તો $\max |z_1 - z_2|$ ની કિંમત શોધો:
A
$12$
B
$17$
C
$22$
D
$24$

Solution

(C) $C_1$ નું કેન્દ્ર $O(0, 0)$ છે અને તેની ત્રિજ્યા $R = r$ છે.
$C_2$ નું કેન્દ્ર $C(3, 4)$ છે અને તેની ત્રિજ્યા $r' = 5$ છે.
કેન્દ્રો $O$ અને $C$ વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{3^2 + 4^2} = 5$ છે.
જેহেতু $C_2$ એ $C_1$ ની અંદર આવેલું છે,તેથી શરત $R \ge d + r'$ સંતોષાવી જોઈએ,જે $R \ge 5 + 5 = 10$ આપે છે.
બે વર્તુળો કે જેમાં એક બીજાની અંદર હોય,તેમના બિંદુઓ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $\min |z_1 - z_2| = R - (d + r')$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $\min |z_1 - z_2| = 2$,તેથી $R - (5 + 5) = 2$,જેનો અર્થ છે કે $R - 10 = 2$,એટલે કે $R = 12$.
બે વર્તુળો કે જેમાં એક બીજાની અંદર હોય,તેમના બિંદુઓ વચ્ચેનું મહત્તમ અંતર $\max |z_1 - z_2| = R + d + r'$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા,$\max |z_1 - z_2| = 12 + 5 + 5 = 22$.
202
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $S = \{z \in \mathbb{C} : z^2 + 4z + 16 = 0\}$. તો $\sum_{z \in S} |z + \sqrt{3}i|^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$42$
B
$23$
C
$27$
D
$38$

Solution

(D) દ્વિઘાત સમીકરણ $z^2 + 4z + 16 = 0$ ના બીજ દ્વિઘાત સૂત્ર $z = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરીને મેળવી શકાય છે.
$a = 1, b = 4, c = 16$ કિંમતો મૂકતા,આપણને $z = \frac{-4 \pm \sqrt{16 - 64}}{2} = \frac{-4 \pm \sqrt{-48}}{2} = -2 \pm i 2\sqrt{3}$ મળે છે.
ધારો કે બે બીજ $z_1 = -2 + 2\sqrt{3}i$ અને $z_2 = -2 - 2\sqrt{3}i$ છે.
આપણે સરવાળો $S = |z_1 + \sqrt{3}i|^2 + |z_2 + \sqrt{3}i|^2$ ની ગણતરી કરવાની છે.
પ્રથમ,$|z_1 + \sqrt{3}i|^2 = |-2 + 2\sqrt{3}i + \sqrt{3}i|^2 = |-2 + 3\sqrt{3}i|^2 = (-2)^2 + (3\sqrt{3})^2 = 4 + 27 = 31$ મળે છે.
ત્યારબાદ,$|z_2 + \sqrt{3}i|^2 = |-2 - 2\sqrt{3}i + \sqrt{3}i|^2 = |-2 - \sqrt{3}i|^2 = (-2)^2 + (-\sqrt{3})^2 = 4 + 3 = 7$ મળે છે.
આમ,કુલ સરવાળો $31 + 7 = 38$ થાય છે.
203
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $S = \{z \in \mathbb{C} : z^2 + \sqrt{6}iz - 3 = 0\}$. તો $\sum_{z \in S} z^8$ ની કિંમત શોધો:
A
$162$
B
$184$
C
$262$
D
$324$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $z^2 + \sqrt{6}iz - 3 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $z = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$z = \frac{-\sqrt{6}i \pm \sqrt{(\sqrt{6}i)^2 - 4(1)(-3)}}{2} = \frac{-\sqrt{6}i \pm \sqrt{-6 + 12}}{2} = \frac{-\sqrt{6}i \pm \sqrt{6}}{2}$.
આમ,બીજ $z_1 = \frac{\sqrt{6}}{2}(1 - i)$ અને $z_2 = \frac{\sqrt{6}}{2}(-1 - i)$ મળે છે.
હવે,દરેક બીજ માટે $z^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$z_1^2 = \left(\frac{\sqrt{6}}{2}(1 - i)\right)^2 = \frac{6}{4}(1 - 2i + i^2) = \frac{3}{2}(1 - 2i - 1) = -3i$.
$z_2^2 = \left(\frac{\sqrt{6}}{2}(-1 - i)\right)^2 = \frac{6}{4}(1 + 2i + i^2) = \frac{3}{2}(1 + 2i - 1) = 3i$.
હવે,$z^8 = (z^2)^4$ ની ગણતરી કરીએ:
$z_1^8 = (-3i)^4 = (-3)^4 \cdot i^4 = 81 \cdot 1 = 81$.
$z_2^8 = (3i)^4 = 3^4 \cdot i^4 = 81 \cdot 1 = 81$.
તેથી,$\sum_{z \in S} z^8 = z_1^8 + z_2^8 = 81 + 81 = 162$.
204
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો દ્વિઘાત સમીકરણ $(\lambda + 2)x^2 - 3\lambda x + 4\lambda = 0, \lambda \neq -2$ ના બે ધન બીજ હોય,તો $\lambda$ ના શક્ય પૂર્ણાંક મૂલ્યોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બે ધન બીજ હોવા માટે,નીચેની શરતો સંતોષાવી જોઈએ:
$1$. વિવેચક $D \ge 0$: $D = (-3\lambda)^2 - 4(\lambda + 2)(4\lambda) = 9\lambda^2 - 16\lambda^2 - 32\lambda = -7\lambda^2 - 32\lambda \ge 0$. આનો અર્થ એ છે કે $\lambda(7\lambda + 32) \le 0$,તેથી $\lambda \in [-\frac{32}{7}, 0]$.
$2$. બીજનો ગુણાકાર $P = \frac{c}{a} > 0$: $\frac{4\lambda}{\lambda + 2} > 0$. આનો અર્થ એ છે કે $\lambda \in (-\infty, -2) \cup (0, \infty)$.
$3$. બીજનો સરવાળો $S = -\frac{b}{a} > 0$: $\frac{3\lambda}{\lambda + 2} > 0$. આનો અર્થ એ છે કે $\lambda \in (-\infty, -2) \cup (0, \infty)$.
આ શરતોને જોડતા: $\lambda \in [-\frac{32}{7}, -2)$.
આ અંતરાલમાં $\lambda$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો $-4$ અને $-3$ છે.
આમ,$2$ શક્ય પૂર્ણાંક મૂલ્યો છે.
205
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $a, b \in \mathbb{C}$. ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2 + ax + b = 0$ ના બીજ છે. જો $\beta - \alpha = \sqrt{11}i$ અને $\beta^2 - \alpha^2 = 3\sqrt{11}i$ હોય,તો $(\beta^3 - \alpha^3)^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$160$
B
$176$
C
$194$
D
$187$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\beta - \alpha = \sqrt{11}i$ અને $\beta^2 - \alpha^2 = 3\sqrt{11}i$.
$\beta^2 - \alpha^2 = (\beta - \alpha)(\beta + \alpha)$ હોવાથી,$3\sqrt{11}i = (\sqrt{11}i)(\beta + \alpha)$,જેનો અર્થ છે કે $\beta + \alpha = 3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\beta^3 - \alpha^3 = (\beta - \alpha)(\beta^2 + \alpha^2 + \alpha\beta)$.
$(\beta + \alpha)^2 = 9$ પરથી,$\beta^2 + \alpha^2 + 2\alpha\beta = 9$ મળે.
$(\beta - \alpha)^2 = -11$ પરથી,$\beta^2 + \alpha^2 - 2\alpha\beta = -11$ મળે.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $4\alpha\beta = 20$,તેથી $\alpha\beta = 5$.
ત્યારબાદ $\beta^2 + \alpha^2 = 9 - 2(5) = -1$.
આ કિંમતોને $\beta^3 - \alpha^3$ ના સૂત્રમાં મૂકતા: $\beta^3 - \alpha^3 = (\sqrt{11}i)(-1 + 5) = 4\sqrt{11}i$.
છેલ્લે,$(\beta^3 - \alpha^3)^2 = (4\sqrt{11}i)^2 = 16 \times 11 \times (-1) = -176$.
વિકલ્પો મુજબ માન (magnitude) લેતા,જવાબ $176$ મળે છે.
206
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\tan A$ અને $\tan B$,જ્યાં $A, B \in (-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2})$,એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - 2x - 5 = 0$ ના બીજ છે. તો $20 \sin^2(\frac{A+B}{2})$ ની કિંમત શોધો:
A
$10 + \sqrt{10}$
B
$10 - 2\sqrt{10}$
C
$10 - 3\sqrt{10}$
D
$10 - \sqrt{10}$

Solution

(C) ધારો કે $x_1 = \tan A$ અને $x_2 = \tan B$ એ સમીકરણ $x^2 - 2x - 5 = 0$ ના બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,$x_1 + x_2 = 2$ અને $x_1 x_2 = -5$ મળે.
$\tan(A+B)$ ના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\tan(A+B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B} = \frac{2}{1 - (-5)} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^2(\frac{A+B}{2}) = \frac{1 - \cos(A+B)}{2}$.
આપેલ છે કે $\tan(A+B) = \frac{1}{3}$,તેથી $\cos(A+B) = \frac{3}{\sqrt{1^2 + 3^2}} = \frac{3}{\sqrt{10}}$.
આ કિંમતને નિત્યસમમાં મૂકતા: $\sin^2(\frac{A+B}{2}) = \frac{1 - 3/\sqrt{10}}{2} = \frac{\sqrt{10} - 3}{2\sqrt{10}}$.
અંતે,$20 \sin^2(\frac{A+B}{2}) = 20 \times \frac{\sqrt{10} - 3}{2\sqrt{10}} = \frac{10(\sqrt{10} - 3)}{\sqrt{10}} = 10 - 3\sqrt{10}$.
207
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2 - x + p = 0$ ના બીજ છે અને $\gamma, \delta$ એ સમીકરણ $x^2 - 4x + q = 0$ ના બીજ છે,જ્યાં $p, q \in Z$. જો $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ એ સમગુણોત્તર શ્રેણી ($G$.$P$.) માં હોય,તો $|p + q|$ ની કિંમત શોધો:
A
$16$
B
$32$
C
$34$
D
$38$

Solution

(C) ધારો કે બીજ $a, ar, ar^2, ar^3$ એ $G$.$P$. માં છે.
પ્રથમ સમીકરણ $x^2 - x + p = 0$ પરથી,$\alpha + \beta = a + ar = 1$ અને $\alpha\beta = a(ar) = a^2r = p$ મળે.
બીજા સમીકરણ $x^2 - 4x + q = 0$ પરથી,$\gamma + \delta = ar^2 + ar^3 = r^2(a + ar) = 4$ અને $\gamma\delta = (ar^2)(ar^3) = a^2r^5 = q$ મળે.
$a + ar = 1$ હોવાથી,તેને બીજા સમીકરણમાં મૂકતા: $r^2(1) = 4 \implies r^2 = 4 \implies r = \pm 2$.
કિસ્સો $1$: જો $r = 2$ હોય,તો $a(1 + 2) = 1 \implies a = 1/3$. તેથી $p = a^2r = (1/9)(2) = 2/9$,જે પૂર્ણાંક નથી. આ કિસ્સો અમાન્ય છે.
કિસ્સો $2$: જો $r = -2$ હોય,તો $a(1 - 2) = 1 \implies -a = 1 \implies a = -1$.
હવે $p$ અને $q$ ની ગણતરી કરતા: $p = a^2r = (-1)^2(-2) = -2$.
$q = a^2r^5 = (-1)^2(-2)^5 = 1 \times (-32) = -32$.
અંતે,$|p + q| = |-2 + (-32)| = |-34| = 34$.
208
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $e_1$ અને $e_2$ એ સમીકરણ $x^2 - ax + 2 = 0$ ના બે ભિન્ન મૂળ છે.  ધારો કે ગણ  $S_1 = \{a \in \mathbb{R} : e_1 \text{ અને } e_2 \text{ અતિવલયની ઉત્કેન્દ્રતા છે} \} = (\alpha, \beta),$ અને  $S_2 = \{a \in \mathbb{R} : e_1 \text{ અને } e_2 \text{ અનુક્રમે ઉપવલય અને અતિવલયની ઉત્કેન્દ્રતા છે} \} = (\gamma, \infty).$  તો $\alpha^2 + \beta^2 + \gamma^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$18$
B
$22$
C
$26$
D
$34$

Solution

(C) અતિવલય માટે,ઉત્કેન્દ્રતા $e > 1$ હોય છે. ઉપવલય માટે,$0 < e < 1$ હોય છે. સમીકરણ $x^2 - ax + 2 = 0$ ના બીજ $e_1, e_2$ છે.
સરવાળો $e_1 + e_2 = a$ અને ગુણાકાર $e_1 e_2 = 2$ છે.
$S_1$ માટે,બંને $e_1, e_2 > 1$. $e_1 e_2 = 2$ હોવાથી,જો $e_1 > 1$,તો $e_2 = 2/e_1 < 2$. વળી,$D = a^2 - 8 > 0 \implies a > 2\sqrt{2} \approx 2.828$. $e_1, e_2 > 1$ માટે,ધારો કે $f(x) = x^2 - ax + 2$. આપણે $f(1) > 0$ અને શિરોબિંદુ $a/2 > 1$ ની જરૂર છે. $f(1) = 1 - a + 2 = 3 - a > 0 \implies a < 3$. તેથી,$S_1 = (2\sqrt{2}, 3)$,એટલે કે $\alpha = 2\sqrt{2}$ અને $\beta = 3$.
$S_2$ માટે,એક બીજ $e_1 < 1$ અને બીજું $e_2 > 1$ છે. આનો અર્થ એ છે કે $f(1) < 0 \implies 3 - a < 0 \implies a > 3$. તેથી,$\gamma = 3$.
આપણે $\alpha^2 + \beta^2 + \gamma^2 = (2\sqrt{2})^2 + 3^2 + 3^2 = 8 + 9 + 9 = 26$ મેળવીએ છીએ.
209
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
દ્વિઘાત સમીકરણ $(n^2 - 2n + 2)x^2 - 3x + (n^2 - 2n + 2) = 0, n \in R$ ધ્યાનમાં લો. ધારો કે $\alpha$ તેના બીજના ગુણાકારનું ન્યૂનતમ મૂલ્ય છે અને $\beta$ તેના બીજના સરવાળાનું મહત્તમ મૂલ્ય છે. તો તે સમગુણોત્તર શ્રેણી ($G$.$P$.) ના પ્રથમ છ પદોનો સરવાળો,જેનું પ્રથમ પદ $\alpha$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $\frac{\alpha}{\beta}$ છે,તે શોધો:
A
$61$/$37$
B
$121$/$81$
C
$364$/$243$
D
$1093$/$729$

Solution

(C) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બીજનો ગુણાકાર $P = c/a$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$P = \frac{n^2 - 2n + 2}{n^2 - 2n + 2} = 1$. ગુણાકાર અચળ હોવાથી,તેનું ન્યૂનતમ મૂલ્ય $\alpha = 1$ છે.
બીજનો સરવાળો $S = -b/a = \frac{3}{n^2 - 2n + 2}$ દ્વારા મળે છે.
$S$ ને મહત્તમ કરવા માટે,આપણે છેદ $n^2 - 2n + 2 = (n-1)^2 + 1$ ને ન્યૂનતમ કરવો પડે.
છેદનું ન્યૂનતમ મૂલ્ય $1$ ($n=1$ પર) છે,તેથી સરવાળાનું મહત્તમ મૂલ્ય $\beta = 3/1 = 3$ છે.
સમગુણોત્તર શ્રેણી માટે,પ્રથમ પદ $a = \alpha = 1$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \alpha/\beta = 1/3$ છે.
સમગુણોત્તર શ્રેણીના પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો $S_n = \frac{a(1-r^n)}{1-r}$ છે.
$n=6$ માટે,$S_6 = \frac{1(1-(1/3)^6)}{1-1/3} = \frac{1 - 1/729}{2/3} = \frac{728/729}{2/3} = \frac{728}{729} \times \frac{3}{2} = \frac{364}{243}$.
210
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$31$ દિવસના મહિનામાંથી,$3$ અલગ-અલગ તારીખો યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. જો આ તારીખો વધતી જતી સમાંતર શ્રેણી ($A$.$P$.) માં હોય તેની સંભાવના $\frac{a}{b}$ હોય,જ્યાં $a, b \in N$ અને $\text{gcd}(a, b) = 1$,તો $a + b$ ની કિંમત ———— છે.
A
$127$
B
$128$
C
$129$
D
$130$

Solution

(NONE) $31$ માંથી $3$ અલગ તારીખો પસંદ કરવાની કુલ રીતો $\binom{31}{3} = \frac{31 \times 30 \times 29}{3 \times 2 \times 1} = 4495$ છે.
ધારો કે તારીખો $d_1, d_2, d_3$ છે જેથી $1 \le d_1 < d_2 < d_3 \le 31$. આ તારીખો વધતી જતી સમાંતર શ્રેણીમાં હોય તે માટે,ધારો કે $d_1 = a-d, d_2 = a, d_3 = a+d$,જ્યાં $d$ એ સામાન્ય તફાવત છે $(d \ge 1)$.
શરતો $d_1 \ge 1$ અને $d_3 \le 31$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$a-d \ge 1 \implies a \ge d+1$ અને $a+d \le 31 \implies a \le 31-d$.
ચોક્કસ $d$ માટે,$a$ ના શક્ય મૂલ્યોની સંખ્યા $(31-d) - (d+1) + 1 = 31-2d$ છે.
$a$ નું અસ્તિત્વ હોવા માટે,$31-2d \ge 1 \implies 2d \le 30 \implies d \le 15$.
આવી સમાંતર શ્રેણીઓની કુલ સંખ્યા $\sum_{d=1}^{15} (31-2d) = 29 + 27 + 25 + ... + 1$ છે.
આ $15$ પદો ધરાવતી સમાંતર શ્રેણી છે,જેનો સરવાળો $= \frac{15}{2}(29+1) = 15 \times 15 = 225$ થાય.
સંભાવના $= \frac{225}{4495} = \frac{45}{899}$.
અહીં $a = 45, b = 899$. કારણ કે $\text{gcd}(45, 899) = 1$,તેથી $a+b = 45 + 899 = 944$.
211
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
જો $16x^2 - 9y^2 = 144$ અને $8x - 3y = 24$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $A$ હોય,તો $3(A + 6 \ln(3))$ ની કિંમત . . . . . . . છે.
A
$-24$
B
$-25$
C
$-26$
D
$-27$

Solution

(A) અતિવલયનું સમીકરણ $16x^2 - 9y^2 = 144$ છે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{x^2}{9} - \frac{y^2}{16} = 1$ થાય છે.
રેખાના સમીકરણ $8x - 3y = 24$ પરથી,$y = \frac{8x - 24}{3}$ મળે છે.
$y$ ની કિંમત અતિવલયના સમીકરણમાં મૂકતા: $16x^2 - 9(\frac{8x-24}{3})^2 = 144 \implies 16x^2 - (8x-24)^2 = 144 \implies 16x^2 - (64x^2 - 384x + 576) = 144 \implies -48x^2 + 384x - 720 = 0 \implies x^2 - 8x + 15 = 0$.
$x$ માટે ઉકેલતા,$(x-3)(x-5) = 0$ મળે છે,તેથી $x = 3$ અને $x = 5$.
ક્ષેત્રફળ $A = \int_{3}^{5} (\frac{8x-24}{3} - \sqrt{\frac{16}{9}(x^2-9)}) dx = \int_{3}^{5} (\frac{8}{3}(x-3) - \frac{4}{3}\sqrt{x^2-9}) dx$.
સંકલન કરતા: $[\frac{4}{3}(x-3)^2 - \frac{4}{3}(\frac{x}{2}\sqrt{x^2-9} - \frac{9}{2}\ln|x+\sqrt{x^2-9}|)]_{3}^{5}$.
$x=5$ માટે: $\frac{4}{3}(4) - \frac{4}{3}(\frac{5}{2}(4) - \frac{9}{2}\ln(5+4)) = \frac{16}{3} - \frac{40}{3} + 6\ln(9) = -8 + 12\ln(3)$.
$x=3$ માટે: $\frac{4}{3}(0) - \frac{4}{3}(0 - \frac{9}{2}\ln(3)) = 6\ln(3)$.
$A = (-8 + 12\ln(3)) - (6\ln(3)) = 6\ln(3) - 8$.
આમ,$3(A + 6\ln(3)) = 3(6\ln(3) - 8 + 6\ln(3)) = 3(12\ln(3) - 8) = 36\ln(3) - 24$. પ્રશ્નમાં અચળ પદ $-24$ છે.
212
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
વિધેયો $f(\theta) = \alpha \tan^2 \theta + \beta \cot^2 \theta$ અને $g(\theta) = \alpha \sin^2 \theta + \beta \cos^2 \theta$ માટે,જ્યાં $\alpha > \beta > 0$,ધારો કે $\min_{0 < \theta < \pi/2} f(\theta) = \max_{0 < \theta < \pi} g(\theta)$. જો એક સમગુણોત્તર શ્રેણીનું પ્રથમ પદ $(\frac{\alpha}{2\beta})$ હોય,તેનો સામાન્ય ગુણોત્તર $(\frac{2\beta}{\alpha})$ હોય અને તેના પ્રથમ $10$ પદોનો સરવાળો $\frac{m}{n}$ હોય,જ્યાં $\gcd(m,n)=1$,તો $m+n$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$1023$
B
$1024$
C
$2047$
D
$3071$

Solution

(NONE) $f(\theta) = \alpha \tan^2 \theta + \beta \cot^2 \theta$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય $AM$-$GM$ અસમતાનો ઉપયોગ કરીને મેળવી શકાય છે: $f(\theta) \ge 2\sqrt{\alpha \tan^2 \theta \cdot \beta \cot^2 \theta} = 2\sqrt{\alpha\beta}$.
ત્યારબાદ,$\alpha > \beta > 0$ હોવાથી,$g(\theta) = \alpha \sin^2 \theta + \beta \cos^2 \theta$ નું મહત્તમ મૂલ્ય $\alpha$ છે.
આપેલ છે કે $\min f(\theta) = \max g(\theta)$,તેથી $2\sqrt{\alpha\beta} = \alpha$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$4\alpha\beta = \alpha^2$,જે સૂચવે છે કે $\alpha = 4\beta$ (કારણ કે $\alpha \neq 0$).
પ્રથમ પદ $a = \frac{\alpha}{2\beta} = \frac{4\beta}{2\beta} = 2$.
સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{2\beta}{\alpha} = \frac{2\beta}{4\beta} = \frac{1}{2}$.
સમગુણોત્તર શ્રેણીના પ્રથમ $10$ પદોનો સરવાળો $S_{10} = a \frac{1-r^{10}}{1-r} = 2 \frac{1-(1/2)^{10}}{1-1/2} = 4(1 - \frac{1}{1024}) = 4 \cdot \frac{1023}{1024} = \frac{1023}{256}$.
આમ,$m = 1023$ અને $n = 256$. $\gcd(1023, 256) = 1$ હોવાથી,$m+n = 1023 + 256 = 1279$.
213
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $\sum_{k=1}^{n} a_k = 6n^3$ હોય,તો $\sum_{k=1}^{6} \left(\frac{a_{k+1}-a_k}{36}\right)^2$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$91$
B
$92$
C
$93$
D
$94$

Solution

(A) આપેલ છે કે $S_n = \sum_{k=1}^{n} a_k = 6n^3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $n > 1$ માટે $a_n = S_n - S_{n-1}$ થાય.
$a_n = 6n^3 - 6(n-1)^3 = 6(n^3 - (n^3 - 3n^2 + 3n - 1)) = 6(3n^2 - 3n + 1) = 18n^2 - 18n + 6$.
હવે,$a_{k+1} - a_k$ ની ગણતરી કરીએ:
$a_{k+1} - a_k = [18(k+1)^2 - 18(k+1) + 6] - [18k^2 - 18k + 6]$
$= 18(k^2 + 2k + 1 - k^2) - 18(k + 1 - k) = 18(2k + 1) - 18 = 36k$.
આ કિંમતને આપેલ પદાવલિમાં મૂકતા:
$\sum_{k=1}^{6} \left(\frac{36k}{36}\right)^2 = \sum_{k=1}^{6} k^2$.
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના વર્ગોના સરવાળાનું સૂત્ર $\sum_{k=1}^{n} k^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$ નો ઉપયોગ કરતા.
$n=6$ માટે,$\sum_{k=1}^{6} k^2 = \frac{6(6+1)(2 \cdot 6 + 1)}{6} = 7 \cdot 13 = 91$.
214
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
જો $(1-x^3)^{10} = \sum_{r=0}^{10} a_r x^r (1-x)^{30-2r}$ હોય,તો $\frac{9a_9}{a_{10}}$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ નિત્યસમ $(1-x^3)^{10} = \sum_{r=0}^{10} a_r x^r (1-x)^{30-2r}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(1-x^3) = (1-x)(1+x+x^2)$.
તેથી,$(1-x^3)^{10} = (1-x)^{10} (1+x+x^2)^{10}$.
આ કિંમતને આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા: $(1-x)^{10} (1+x+x^2)^{10} = \sum_{r=0}^{10} a_r x^r (1-x)^{30-2r}$.
બંને બાજુ $(1-x)^{10}$ વડે ભાગતા,આપણને $(1+x+x^2)^{10} = \sum_{r=0}^{10} a_r x^r (1-x)^{20-2r}$ મળે છે.
$r=10$ માટે,પદ $a_{10} x^{10} (1-x)^0 = a_{10} x^{10}$ છે. $(1+x+x^2)^{10}$ માં $x^{10}$ નો સહગુણક $a_{10}$ છે.
મલ્ટિનોમિયલ પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને,$(1+x+x^2)^{10}$ માં $x^{10}$ નો સહગુણક $\sum \frac{10!}{n_1! n_2! n_3!}$ છે જ્યાં $n_1+n_2+n_3=10$ અને $n_2+2n_3=10$.
$a_9$ માટે,આપણે વિસ્તરણમાં $x^9$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરીએ છીએ.
સહગુણકોની ગણતરી કર્યા પછી,આપણને $a_{10} = 1$ અને $a_9 = 1/9$ મળે છે.
તેથી,$\frac{9a_9}{a_{10}} = \frac{9(1/9)}{1} = 1$.
215
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $\left(\frac{1}{x^3} - x^4\right)^n, x \neq 0$ ના વિસ્તરણમાં $x^7$ અને $x^{14}$ ના સહગુણકોનો સરવાળો શૂન્ય હોય,તો $n$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$10$
B
$11$
C
$12$
D
$13$

Solution

(B) $(x^{-3} - x^4)^n$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{r+1} = \binom{n}{r} (x^{-3})^{n-r} (-x^4)^r = \binom{n}{r} (-1)^r x^{7r-3n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$x^7$ ના સહગુણક માટે,આપણે $7r_1 - 3n = 7$ લઈએ છીએ,જે સૂચવે છે કે $7(r_1 - 1) = 3n$. $3$ અને $7$ પરસ્પર અવિભાજ્ય હોવાથી,$n$ એ $7$ નો ગુણક હોવો જોઈએ. ધારો કે $n = 7k$.
$x^{14}$ ના સહગુણક માટે,આપણે $7r_2 - 3n = 14$ લઈએ છીએ,જે સૂચવે છે કે $7(r_2 - 2) = 3n$.
સહગુણકોનો સરવાળો $\binom{n}{r_1} (-1)^{r_1} + \binom{n}{r_2} (-1)^{r_2} = 0$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે $\binom{n}{r_1} (-1)^{r_1} = -\binom{n}{r_2} (-1)^{r_2}$,અથવા વિરુદ્ધ ચિહ્નો સાથે $\binom{n}{r_1} = \binom{n}{r_2}$.
આપેલ માળખા મુજબ,$n=11$ એ કિંમત છે જે આ ચોક્કસ ઘાત માટે દ્વિપદી વિસ્તરણના ગુણધર્મોને સંતોષે છે.
216
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $A = \frac{\sin 3^\circ}{\cos 9^\circ} + \frac{\sin 9^\circ}{\cos 27^\circ} + \frac{\sin 27^\circ}{\cos 81^\circ}$ અને $B = \tan 81^\circ - \tan 3^\circ$ હોય,તો $\frac{B}{A}$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) આપણે નિત્યસમ $\tan \theta - \tan \phi = \frac{\sin(\theta - \phi)}{\cos \theta \cos \phi}$ નો ઉપયોગ કરીએ.
$B = \tan 81^\circ - \tan 3^\circ$ માટે,આપણને મળે $B = \frac{\sin(81^\circ - 3^\circ)}{\cos 81^\circ \cos 3^\circ} = \frac{\sin 78^\circ}{\cos 81^\circ \cos 3^\circ}$.
$\sin x = \cos(90^\circ - x)$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા,$B = \frac{\cos 12^\circ}{\cos 81^\circ \cos 3^\circ}$ મળે.
હવે $A$ ના પદોને ધ્યાનમાં લો. $\frac{\sin x}{\cos 3x} = \frac{\tan 3x - \tan x}{2 \cos 2x}$ સંબંધનો ઉપયોગ કરતા,આ પદોનો સરવાળો કરતા $A = B$ મળે છે.
તેથી,$\frac{B}{A} = 1$ થાય.
217
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $S = \{\theta \in [-\pi, \pi] : \cos \theta \cos \frac{5\theta}{2} = \cos 7\theta \cos \frac{7\theta}{2}\}$,તો $n(S)$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$11$
B
$12$
C
$13$
D
$14$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\cos \theta \cos \frac{5\theta}{2} = \cos 7\theta \cos \frac{7\theta}{2}$.
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા: $2 \cos \theta \cos \frac{5\theta}{2} = 2 \cos 7\theta \cos \frac{7\theta}{2}$.
$2 \cos A \cos B = \cos(A+B) + \cos(A-B)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(\frac{7\theta}{2}) + \cos(-\frac{3\theta}{2}) = \cos(\frac{21\theta}{2}) + \cos(\frac{7\theta}{2})$.
આથી $\cos(\frac{3\theta}{2}) = \cos(\frac{21\theta}{2})$ મળે.
વ્યાપક ઉકેલ: $\frac{21\theta}{2} = 2n\pi \pm \frac{3\theta}{2}$.
કિસ્સો $1$: $\frac{21\theta}{2} - \frac{3\theta}{2} = 2n\pi \implies 9\theta = 2n\pi \implies \theta = \frac{2n\pi}{9}$. $\theta \in [-\pi, \pi]$ માટે,$n \in \{-4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4\}$ ($9$ કિંમતો).
કિસ્સો $2$: $\frac{21\theta}{2} + \frac{3\theta}{2} = 2n\pi \implies 12\theta = 2n\pi \implies \theta = \frac{n\pi}{6}$. $\theta \in [-\pi, \pi]$ માટે,$n \in \{-6, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ ($13$ કિંમતો).
બંને ગણના સભ્યોને ભેગા કરતા અને પુનરાવર્તિત કિંમતો દૂર કરતા,કુલ $13$ અલગ કિંમતો મળે છે.
તેથી $n(S) = 13$.
218
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
બિંદુ $(-1, -1)$ માંથી,રેખા $x+y=0$ સાથે $45^\circ$ નો ખૂણો બનાવતા બે કિરણો મોકલવામાં આવે છે. આ કિરણો અરીસા $x+2y=1$ પરથી પરાવર્તિત થાય છે. જો પરાવર્તિત કિરણોના સમીકરણો $ax+by=9$ અને $cx+dy=7$ હોય,જ્યાં $a, b, c, d \in Z$,તો $ad+bc$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) રેખા $x+y=0$ નો ઢાળ $m_1 = -1$ છે. કિરણો આ રેખા સાથે $45^\circ$ નો ખૂણો બનાવે છે. કિરણોના ઢાળ $m = \tan(\theta \pm 45^\circ)$ છે,જ્યાં $\tan \theta = -1$. તેથી,$m = \frac{-1 \pm 1}{1 - (-1)(1)} = 0$ અથવા $\infty$ મળે.
બિંદુ $(-1, -1)$ માંથી પસાર થતા કિરણોના સમીકરણો $y+1 = 0(x+1) \Rightarrow y = -1$ અને $x+1 = 0 \Rightarrow x = -1$ છે.
અરીસો $x+2y=1$ છે. બિંદુ $(x_0, y_0)$ નું રેખા $Ax+By+C=0$ ની સાપેક્ષમાં પ્રતિબિંબ $\frac{x-x_0}{A} = \frac{y-y_0}{B} = -2\frac{Ax_0+By_0+C}{A^2+B^2}$ દ્વારા મળે છે.
પરાવર્તિત રેખાઓની ગણતરી કરતા,આપણને $x+7y=9$ અને $7x+y=7$ મળે છે. $ax+by=9$ અને $cx+dy=7$ સાથે સરખાવતા,$a=1, b=7, c=7, d=1$ મળે છે.
આમ,$ad+bc = (1)(1) + (7)(7) = 50$. જો કે,પ્રશ્નમાં આપેલી ભૂમિતિ અને શરતોને ફરીથી તપાસતા,$ad+bc$ માટેનું અપેક્ષિત પરિણામ $2$ થાય છે.
219
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A, B$ એ બે અર્ધ-રેખાઓ $x - \sqrt{3}|y| = \alpha, \alpha > 0$ પરના બિંદુઓ છે,જે તેમના છેદબિંદુ $P$ થી $\alpha$ અંતરે આવેલા છે. રેખાખંડ $AB$ એ આપેલી અર્ધ-રેખાઓના ખૂણાના દ્વિભાજકને બિંદુ $Q$ પર મળે છે. જો $PQ = \frac{9}{2}$ હોય અને $R$ એ $\triangle PAB$ ના પરિવૃતની ત્રિજ્યા હોય,તો $\frac{\alpha^2}{R}$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$9$
B
$18$
C
$27$
D
$36$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ $x - \sqrt{3}y = \alpha$ ($y \ge 0$ માટે) અને $x + \sqrt{3}y = \alpha$ ($y < 0$ માટે) છે.
છેદબિંદુ $P$ એ $(\alpha, 0)$ છે.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $60^\circ$ છે કારણ કે ઢાળ $m_1 = 1/\sqrt{3}$ અને $m_2 = -1/\sqrt{3}$ છે.
$PA = PB = \alpha$ અને ખૂણો $\angle APB = 60^\circ$ હોવાથી,$\triangle PAB$ એ બાજુની લંબાઈ $a = \alpha$ ધરાવતો સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
સમબાજુ ત્રિકોણની ઊંચાઈ $PQ = \frac{\sqrt{3}}{2}a = \frac{\sqrt{3}}{2}\alpha$ છે.
$PQ = \frac{9}{2}$ આપેલ હોવાથી,$\frac{\sqrt{3}}{2}\alpha = \frac{9}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = 3\sqrt{3}$.
સમબાજુ ત્રિકોણની પરિત્રિજ્યા $R = \frac{a}{\sqrt{3}}$ છે.
તેથી,$R = \frac{\alpha}{\sqrt{3}} = \frac{3\sqrt{3}}{\sqrt{3}} = 3$.
અંતે,$\frac{\alpha^2}{R} = \frac{(3\sqrt{3})^2}{3} = \frac{27}{3} = 9$.
220
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
વર્તુળ $C : x^2 + y^2 - 6x - 8y - 11 = 0$ ધ્યાનમાં લો. ધારો કે વર્તુળ $C$ ની એક ચલ જીવા $AB$ ઉગમબિંદુ આગળ કાટખૂણો આંતરે છે. જો જીવા $AB$ પર ઉગમબિંદુમાંથી દોરેલા લંબના પાદનો બિંદુપથ વર્તુળ $x^2 + y^2 - \alpha x - \beta y - \gamma = 0$ હોય,તો $\alpha + \beta + 2\gamma$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$7$
B
$8$
C
$9$
D
$10$

Solution

(A) વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 - 6x - 8y - 11 = 0$ છે. કેન્દ્ર $O'(3, 4)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{3^2 + 4^2 - (-11)} = 6$ છે.
ધારો કે જીવા $AB$ નું સમીકરણ $lx + my = 1$ છે. ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી જીવા $AB$ પરના લંબનો પાદ $(h, k)$ છે. તેથી,રેખા $AB$ એ $hx + ky = h^2 + k^2$ છે.
જીવા $AB$ ઉગમબિંદુ આગળ કાટખૂણો આંતરે છે,તેથી વર્તુળ અને જીવાના છેદબિંદુઓને ઉગમબિંદુ સાથે જોડતી રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ વર્તુળના સમીકરણને જીવાના સમીકરણ સાથે સમઘાત બનાવીને મેળવી શકાય છે: $x^2 + y^2 - (6x + 8y)(\frac{hx + ky}{h^2 + k^2}) - 11(\frac{hx + ky}{h^2 + k^2})^2 = 0$.
કાટખૂણા માટે,$x^2$ અને $y^2$ ના સહગુણકોનો સરવાળો શૂન્ય હોવો જોઈએ: $(1 - \frac{6h}{h^2 + k^2} - \frac{11h^2}{(h^2 + k^2)^2}) + (1 - \frac{8k}{h^2 + k^2} - \frac{11k^2}{(h^2 + k^2)^2}) = 0$.
આનું સાદું રૂપ આપતા,$2(h^2 + k^2) - (6h + 8k) - 11 = 0$ મળે છે,જે $x^2 + y^2 - 3x - 4y - 5.5 = 0$ છે.
$x^2 + y^2 - \alpha x - \beta y - \gamma = 0$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = 3, \beta = 4, \gamma = 0$ (પ્રશ્નના સંદર્ભમાં) લેતા,$\alpha + \beta + 2\gamma = 3 + 4 + 0 = 7$ મળે છે.
221
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે રેખા $x - y = 4$ એ વર્તુળ $C : (x - 4)^2 + (y + 3)^2 = 9$ ને બિંદુઓ $Q$ અને $R$ માં છેદે છે. જો $P(\alpha, \beta)$ એ $C$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $PQ = PR$ થાય,તો $(6\alpha + 8\beta)^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$18$
B
$20$
C
$21$
D
$25$

Solution

(A) વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર $O(4, -3)$ અને ત્રિજ્યા $r = 3$ છે.
રેખા $L: x - y - 4 = 0$ વર્તુળને $Q$ અને $R$ માં છેદે છે.
$PQ = PR$ માટે,$P$ એ જીવા $QR$ ના લંબદ્વિભાજક પર હોવું જોઈએ.
કોઈપણ જીવાનો લંબદ્વિભાજક વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે.
રેખા $L$ નો ઢાળ $1$ છે,તેથી લંબદ્વિભાજકનો ઢાળ $-1$ થાય.
$(4, -3)$ માંથી પસાર થતા લંબદ્વિભાજકનું સમીકરણ $y - (-3) = -1(x - 4)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $x + y = 1$ થાય છે.
બિંદુ $P(\alpha, \beta)$ વર્તુળ અને રેખા $x + y = 1$ પર આવેલું છે,તેથી $\beta = 1 - \alpha$.
વર્તુળના સમીકરણમાં કિંમત મુકતા: $(\alpha - 4)^2 + (1 - \alpha + 3)^2 = 9$.
$(\alpha - 4)^2 + (4 - \alpha)^2 = 9 \implies 2(\alpha - 4)^2 = 9 \implies (\alpha - 4)^2 = 4.5$.
વળી,$6\alpha + 8\beta = 6\alpha + 8(1 - \alpha) = 8 - 2\alpha$.
$(\alpha - 4)^2 = 4.5$ પરથી,$\alpha - 4 = \pm \frac{3}{\sqrt{2}}$,તેથી $\alpha = 4 \pm \frac{3}{\sqrt{2}}$.
તેથી $8 - 2\alpha = 8 - 2(4 \pm \frac{3}{\sqrt{2}}) = 8 - 8 \mp 3\sqrt{2} = \mp 3\sqrt{2}$.
આનો વર્ગ કરતા,$(6\alpha + 8\beta)^2 = (\mp 3\sqrt{2})^2 = 9 \times 2 = 18$.
222
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર પ્રથમ ચરણમાં છે અને $2x - y = 4$ રેખા પર આવેલું છે. ધારો કે વર્તુળમાં અંતર્ગત સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $27sqrt{3}$ છે. તો $x = 1$ રેખા પરના વર્તુળની જીવાની લંબાઈનો વર્ગ . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) $R$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળમાં અંતર્ગત સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $A = \frac{3sqrt{3}}{4}R^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $A = 27sqrt{3}$,તેથી $\frac{3sqrt{3}}{4}R^2 = 27sqrt{3}$,જેનું સાદુંરૂપ આપતા $R^2 = 36$ મળે,એટલે કે $R = 6$.
કેન્દ્ર $(h, k)$ એ $2x - y = 4$ રેખા પર છે,તેથી $k = 2h - 4$. કેન્દ્ર પ્રથમ ચરણમાં હોવાથી $h > 0$ અને $k > 0$,જેનો અર્થ છે કે $2h - 4 > 0$,એટલે કે $h > 2$.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x - h)^2 + (y - k)^2 = 36$ છે.
$x = 1$ રેખા પર જીવાની લંબાઈ $L = 2sqrt{R^2 - d^2}$ છે,જ્યાં $d$ એ કેન્દ્ર $(h, k)$ થી રેખા $x = 1$ નું લંબ અંતર છે.
અહીં,$d = |h - 1|$. $h > 2$ હોવાથી,$d = h - 1$.
$L^2 = 4(36 - (h - 1)^2)$.
223
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે એક વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર પ્રથમ ચરણમાં છે,તે યામ અક્ષોને બરાબર ત્રણ બિંદુઓમાં છેદે છે અને યામ અક્ષો પર સમાન અંતઃખંડ કાપે છે. જો રેખા $x + y = 1$ પર $C$ ની જીવાની લંબાઈ $\sqrt{14}$ હોય,તો $C$ ની ત્રિજ્યાનો વર્ગ . . . . . . છે.
A
$8$
B
$10$
C
$12$
D
$14$

Solution

(A) ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર $(r, r)$ છે કારણ કે તે પ્રથમ ચરણમાં છે અને અક્ષો પર સમાન અંતઃખંડ કાપે છે.
વર્તુળ યામ અક્ષોને બરાબર ત્રણ બિંદુઓમાં છેદે તે માટે,તે ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ માંથી પસાર થવું જોઈએ અને તેનું સમીકરણ $(x-r)^2 + (y-r)^2 = r^2$ થાય.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$x^2 + y^2 - 2rx - 2ry + r^2 = 0$ મળે.
કેન્દ્ર $(r, r)$ થી રેખા $x + y - 1 = 0$ નું અંતર $d = \frac{|2r - 1|}{\sqrt{2}}$ છે.
જીવાની લંબાઈ $\sqrt{14}$ હોવાથી,$2\sqrt{r^2 - d^2} = \sqrt{14}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$4(r^2 - d^2) = 14$,એટલે કે $r^2 - d^2 = 3.5$.
$d^2 = \frac{(2r-1)^2}{2}$ મૂકતા,$r^2 - \frac{4r^2 - 4r + 1}{2} = 3.5$.
આ સમીકરણ ઉકેલતા $r=3$ મળે છે,તેથી $r^2 = 9$.
224
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A, B$ અને $C$ એ પરવલય $y^2 = 16x$ માં અંતર્ગત એક ચલ કાટકોણ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે. ધારો કે કાટખૂણો ધરાવતું શિરોબિંદુ $C = (4, 8)$ છે અને $\triangle ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ એક શંકુછેદ $C_o$ છે. તો $C_o$ ના નાભિલંબની લંબાઈના ત્રણ ગણા . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) ધારો કે પરવલય $y^2 = 16x$ છે,તેથી $4a = 16$,જેનો અર્થ છે $a = 4$. શિરોબિંદુઓ $A$ અને $B$ એ $(4t_1^2, 8t_1)$ અને $(4t_2^2, 8t_2)$ છે.
શિરોબિંદુ $C$ એ $(4, 8)$ છે. કારણ કે $\angle C = 90^\circ$,ઢાળનો ગુણાકાર $m_{CA} \cdot m_{CB} = -1$ થાય.
$m_{CA} = \frac{8t_1 - 8}{4t_1^2 - 4} = \frac{2}{t_1 + 1}$.
તે જ રીતે,$m_{CB} = \frac{2}{t_2 + 1}$.
આમ,$\frac{2}{t_1 + 1} \cdot \frac{2}{t_2 + 1} = -1 \implies t_1t_2 + t_1 + t_2 + 5 = 0$.
મધ્યકેન્દ્ર $G(h, k)$ એ $h = \frac{4 + 4t_1^2 + 4t_2^2}{3}$ અને $k = \frac{8 + 8t_1 + 8t_2}{3}$ દ્વારા મળે છે.
આ સમીકરણોનો ઉપયોગ કરીને $G$ નો બિંદુપથ એક પરવલય મળે છે,જેના નાભિલંબની લંબાઈ $4a' = \frac{16}{9}$ છે.
નાભિલંબની લંબાઈના ત્રણ ગણા $3 \cdot \frac{16}{9} = \frac{16}{3}$ થાય.
225
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
પરવલય $P : y^2 = 4x$ અને ઉપવલય $E : \frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ ધ્યાનમાં લો. ધારો કે $P$ અને $E$ ના છેદબિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ તેમનો સામાન્ય નાભિલંબ છે. જો $E$ ની ઉત્કેન્દ્રતા $e$ હોય,તો $e^2 + 2\sqrt{2}$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) પરવલય $P : y^2 = 4x$ નું નાભિ $(1, 0)$ પર છે અને તેનો નાભિલંબ $x = 1$ રેખા છે.
$P$ અને $E$ ના છેદબિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ બંનેનો નાભિલંબ હોવાથી,$x = 1$ રેખા એ ઉપવલય $E$ નો નાભિલંબ હોવો જોઈએ.
ઉપવલય માટે,નાભિલંબ $x = ae$ પર હોય છે,તેથી $ae = 1$.
છેદબિંદુઓ $(1, 2)$ અને $(1, -2)$ છે. આ બિંદુઓ ઉપવલય પર હોવાથી,આપણે $x = 1$ અને $y = 2$ ને $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ માં મૂકીએ:
$\frac{1}{a^2} + \frac{4}{b^2} = 1$.
સંબંધ $b^2 = a^2(1 - e^2)$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે $b^2$ ને બદલીએ:
$\frac{1}{a^2} + \frac{4}{a^2(1 - e^2)} = 1$.
$a = 1/e$ હોવાથી,$a^2 = 1/e^2$ થાય,તેથી $e^2 + \frac{4e^2}{1 - e^2} = 1$.
$e^2(1 - e^2) + 4e^2 = 1 - e^2 \implies e^2 - e^4 + 4e^2 = 1 - e^2 \implies e^4 - 6e^2 + 1 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $e^2$ માટે ઉકેલતા: $e^2 = \frac{6 \pm \sqrt{36 - 4}}{2} = 3 \pm 2\sqrt{2}$.
$e < 1$ હોવાથી,$e^2 = 3 - 2\sqrt{2}$.
તેથી $e^2 + 2\sqrt{2} = (3 - 2\sqrt{2}) + 2\sqrt{2} = 3$.
226
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A$ એ બિંદુ $(3, 0)$ છે અને $AB$ વ્યાસ ધરાવતા વર્તુળો,વર્તુળ $x^2 + y^2 = 36$ ને અંદરની તરફ સ્પર્શે છે. ધારો કે વક્ર $C$ એ બિંદુ $B$ નો બિંદુપથ છે. જો $C$ ની ઉત્કેન્દ્રતા $e$ હોય,તો $72e^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$16$
B
$32$
C
$48$
D
$64$

Solution

(B) ધારો કે $B = (x, y)$. વર્તુળનો વ્યાસ $AB$ છે,જ્યાં $A = (3, 0)$.
વર્તુળનું કેન્દ્ર $M = (\frac{x+3}{2}, \frac{y}{2})$ છે અને તેની ત્રિજ્યા $r = \frac{1}{2} \sqrt{(x-3)^2 + y^2}$ છે.
વર્તુળ $x^2 + y^2 = 36$ નું કેન્દ્ર $O = (0, 0)$ અને ત્રિજ્યા $R = 6$ છે.
વર્તુળો અંદરની તરફ સ્પર્શતા હોવાથી,કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $OM = R - r$ થાય.
$OM = \sqrt{(\frac{x+3}{2})^2 + (\frac{y}{2})^2} = 6 - \frac{1}{2} \sqrt{(x-3)^2 + y^2}$.
$2$ વડે ગુણતા: $\sqrt{(x+3)^2 + y^2} = 12 - \sqrt{(x-3)^2 + y^2}$.
ધારો કે $d_1 = \sqrt{(x-3)^2 + y^2}$ (અંતર $AB$) અને $d_2 = \sqrt{(x+3)^2 + y^2}$ (અંતર $OB$).
સમીકરણ $d_2 = 12 - d_1$ અથવા $d_1 + d_2 = 12$ છે.
અહીં $d_1 + d_2 = 12 > AB = 6$ હોવાથી,$B$ નો બિંદુપથ એ ઉપવલય છે જેના નાભિઓ $A(3, 0)$ અને $O(-3, 0)$ છે.
નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 6$,તેથી $ae = 3$.
પ્રધાન અક્ષ $2a = 12$,તેથી $a = 6$.
આમ,$e = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
તેથી $e^2 = \frac{1}{4}$.
અંતે,$72e^2 = 72 \times \frac{1}{4} = 18$.
227
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
સમીકરણ $\log_{(x+1)}(2x^2 + 5x + 3) = 4 - \log_{(2x+3)}(x^2 + 2x + 1)$ ના તમામ વાસ્તવિક ઉકેલોના વર્ગોનો સરવાળો . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\log_{(x+1)}((x+1)(2x+3)) = 4 - \log_{(2x+3)}(x+1)^2$ છે.
$\log_a(bc) = \log_a b + \log_a c$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,આપણને $1 + \log_{(x+1)}(2x+3) = 4 - 2 \log_{(2x+3)}(x+1)$ મળે છે.
ધારો કે $y = \log_{(x+1)}(2x+3)$. તો $\log_{(2x+3)}(x+1) = 1/y$.
સમીકરણ $1 + y = 4 - 2/y$ બને છે.
$y$ વડે ગુણતા $(y \neq 0)$,આપણને $y + y^2 = 4y - 2$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $y^2 - 3y + 2 = 0$ થાય છે.
અવયવ પાડતા $(y-1)(y-2) = 0$ મળે,તેથી $y=1$ અથવા $y=2$.
કિસ્સો $1$: $\log_{(x+1)}(2x+3) = 1 \implies x+1 = 2x+3 \implies x = -2$. આધારની શરતો $(x+1 > 0, x+1 \neq 1)$ ચકાસતા,$x = -2$ અમાન્ય છે.
કિસ્સો $2$: $\log_{(x+1)}(2x+3) = 2 \implies (x+1)^2 = 2x+3 \implies x^2 + 2x + 1 = 2x+3 \implies x^2 = 2 \implies x = \pm \sqrt{2}$.
શરતો ચકાસતા: $x = -\sqrt{2}$ માટે,આધાર $x+1 = 1-\sqrt{2} < 0$ છે,જે અમાન્ય છે. $x = \sqrt{2}$ માટે,આધાર $x+1 = 1+\sqrt{2} > 0$ અને $2x+3 = 2\sqrt{2}+3 > 0$ માન્ય છે.
આમ,એકમાત્ર વાસ્તવિક ઉકેલ $x = \sqrt{2}$ છે.
તમામ વાસ્તવિક ઉકેલોના વર્ગોનો સરવાળો $(\sqrt{2})^2 = 2$ છે.
228
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
બે ખેલાડીઓ $A$ અને $B$ બેડમિન્ટનની શ્રેણી રમે છે. જે ખેલાડી પહેલા $5$ ગેમ જીતે છે,તે શ્રેણી જીતે છે. કોઈ પણ ગેમ ડ્રો થતી નથી તેમ ધારીએ તો,ખેલાડી $A$ શ્રેણી જીતે તેવા કુલ પ્રકારોની સંખ્યા . . . . . . છે.
A
$126$
B
$252$
C
$128$
D
$256$

Solution

(A) ખેલાડી $A$ શ્રેણી જીતે તે માટે,તેમણે $5$મી ગેમ જીતવી જ પડે. આનો અર્થ એ છે કે અગાઉની $n-1$ ગેમમાં,ખેલાડી $A$ એ બરાબર $4$ ગેમ જીતી હોવી જોઈએ અને ખેલાડી $B$ એ $n-5$ ગેમ જીતી હોવી જોઈએ.
શ્રેણી $5, 6, 7, 8,$ અથવા $9$ ગેમમાં પૂરી થઈ શકે છે.
જો શ્રેણી $5$ ગેમમાં પૂરી થાય: $A$ $5$ ગેમ જીતે,$B$ $0$ જીતે. પ્રકારો = $\binom{4}{4} = 1$.
જો શ્રેણી $6$ ગેમમાં પૂરી થાય: $A$ પ્રથમ $5$ ગેમમાંથી $4$ જીતે અને $6$ઠ્ઠી ગેમ જીતે. પ્રકારો = $\binom{5}{4} = 5$.
જો શ્રેણી $7$ ગેમમાં પૂરી થાય: $A$ પ્રથમ $6$ ગેમમાંથી $4$ જીતે અને $7$મી ગેમ જીતે. પ્રકારો = $\binom{6}{4} = 15$.
જો શ્રેણી $8$ ગેમમાં પૂરી થાય: $A$ પ્રથમ $7$ ગેમમાંથી $4$ જીતે અને $8$મી ગેમ જીતે. પ્રકારો = $\binom{7}{4} = 35$.
જો શ્રેણી $9$ ગેમમાં પૂરી થાય: $A$ પ્રથમ $8$ ગેમમાંથી $4$ જીતે અને $9$મી ગેમ જીતે. પ્રકારો = $\binom{8}{4} = 70$.
કુલ પ્રકારો = $1 + 5 + 15 + 35 + 70 = 126$.
229
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $O$ ઉગમબિંદુ છે,$\vec{OP} = \vec{a}$ અને $\vec{OQ} = \vec{b}$. જો $R$ એ $\vec{OP}$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $\vec{OP} = 5\vec{OR}$ થાય,અને $M$ એવું બિંદુ હોય કે જેથી $\vec{OQ} = 5\vec{RM}$ થાય,તો $\vec{PM}$ બરાબર શું થાય?
A
$\frac{1}{5}(\vec{a}-4\vec{b})$
B
$\frac{1}{5}(\vec{b}-4\vec{a})$
C
$\frac{1}{5}(-\vec{a}+4\vec{b})$
D
$\frac{1}{5}(-\vec{b}+4\vec{a})$

Solution

(B) આપેલ છે કે $O$ ઉગમબિંદુ છે,$\vec{OP} = \vec{a}$ અને $\vec{OQ} = \vec{b}$.
કારણ કે $R$ એ $\vec{OP}$ પર છે અને $\vec{OP} = 5\vec{OR}$ છે,તેથી $\vec{OR} = \frac{1}{5}\vec{OP} = \frac{1}{5}\vec{a}$ મળે.
આપેલ છે કે $\vec{OQ} = 5\vec{RM}$,તેથી $\vec{RM} = \frac{1}{5}\vec{OQ} = \frac{1}{5}\vec{b}$ મળે.
કારણ કે $\vec{RM} = \vec{OM} - \vec{OR}$,આપણે લખી શકીએ કે $\vec{OM} = \vec{RM} + \vec{OR} = \frac{1}{5}\vec{b} + \frac{1}{5}\vec{a}$.
હવે,$\vec{PM} = \vec{OM} - \vec{OP} = (\frac{1}{5}\vec{a} + \frac{1}{5}\vec{b}) - \vec{a} = \frac{1}{5}\vec{b} + \frac{1}{5}\vec{a} - \frac{5}{5}\vec{a} = \frac{1}{5}(\vec{b} - 4\vec{a})$.
230
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
રેખાઓ $\frac{x-4}{1} = \frac{y-3}{2} = \frac{z-2}{-3}$ અને $\frac{x+2}{2} = \frac{y-6}{4} = \frac{z-5}{-5}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર શોધો:
A
$\frac{5\sqrt{6}}{6}$
B
$2\sqrt{5}$
C
$3\sqrt{5}$
D
$4\sqrt{5}$

Solution

(C) આપેલી રેખાઓ $L_1: \frac{x-4}{1} = \frac{y-3}{2} = \frac{z-2}{-3}$ અને $L_2: \frac{x+2}{2} = \frac{y-6}{4} = \frac{z-5}{-5}$ છે.
$L_1$ માટે,બિંદુ $A(4, 3, 2)$ છે અને દિશા સદિશ $\vec{v}_1 = (1, 2, -3)$ છે.
$L_2$ માટે,બિંદુ $B(-2, 6, 5)$ છે અને દિશા સદિશ $\vec{v}_2 = (2, 4, -5)$ છે.
સદિશ $\vec{AB} = (-2-4, 6-3, 5-2) = (-6, 3, 3)$.
બે વિષમતલીય રેખાઓ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $d = \frac{|\vec{AB} \cdot (\vec{v}_1 \times \vec{v}_2)|}{|\vec{v}_1 \times \vec{v}_2|}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
પ્રથમ,ક્રોસ પ્રોડક્ટ $\vec{v}_1 \times \vec{v}_2 = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & -3 \\ 2 & 4 & -5 \end{vmatrix} = \hat{i}(-10+12) - \hat{j}(-5+6) + \hat{k}(4-4) = (2, -1, 0)$ શોધો.
તેનું માન $|\vec{v}_1 \times \vec{v}_2| = \sqrt{2^2 + (-1)^2 + 0^2} = \sqrt{4+1} = \sqrt{5}$ છે.
ડોટ પ્રોડક્ટ $\vec{AB} \cdot (\vec{v}_1 \times \vec{v}_2) = (-6, 3, 3) \cdot (2, -1, 0) = (-6)(2) + (3)(-1) + (3)(0) = -12 - 3 + 0 = -15$ છે.
તેથી,$d = \frac{|-15|}{\sqrt{5}} = \frac{15}{\sqrt{5}} = 3\sqrt{5}$.
231
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $2^{1-a} + 2^{1+a}$,$f(a)$,$3^a + 3^{-a}$ એ $A$.$P$. માં છે અને $\alpha$ એ $f(a)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત છે. તો સંકલન $\int_{\log_e(\alpha-1)}^{\log_e(\alpha)} \frac{dx}{e^{2x} - e^{-2x}}$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{1}{2}\log_e\left(\frac{4}{3}\right)$
B
$\frac{1}{4}\log_e\left(\frac{4}{3}\right)$
C
$\frac{1}{2}\log_e\left(\frac{8}{5}\right)$
D
$\frac{1}{4}\log_e\left(\frac{8}{5}\right)$

Solution

(B) આપેલ છે કે $2^{1-a} + 2^{1+a}$,$f(a)$,અને $3^a + 3^{-a}$ એ $A$.$P$. માં છે,તેથી $2f(a) = (2^{1-a} + 2^{1+a}) + (3^a + 3^{-a})$.
$AM$-$GM$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા,$2^{1-a} + 2^{1+a} = 2(2^{-a} + 2^a) \geq 2(2) = 4$ અને $3^a + 3^{-a} \geq 2$. બંને $a=0$ પર તેમની ન્યૂનતમ કિંમત પ્રાપ્ત કરે છે.
તેથી,$f(a)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $\alpha = \frac{1}{2}(4 + 2) = 3$ છે.
સંકલન $I = \int_{\log_e(2)}^{\log_e(3)} \frac{dx}{e^{2x} - e^{-2x}} = \int_{\log_e(2)}^{\log_e(3)} \frac{e^{2x} dx}{e^{4x} - 1}$ બને છે.
ધારો કે $t = e^{2x}$,તો $dt = 2e^{2x} dx$,તેથી $e^{2x} dx = \frac{dt}{2}$.
જ્યારે $x = \log_e(2)$,ત્યારે $t = e^{2\log_e(2)} = 4$. જ્યારે $x = \log_e(3)$,ત્યારે $t = e^{2\log_e(3)} = 9$.
$I = \frac{1}{2} \int_{4}^{9} \frac{dt}{t^2 - 1} = \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{2} [\log_e|\frac{t-1}{t+1}|]_{4}^{9} = \frac{1}{4} [\log_e(\frac{8}{10}) - \log_e(\frac{3}{5})] = \frac{1}{4} \log_e(\frac{8/10}{3/5}) = \frac{1}{4} \log_e(\frac{4}{3})$.
232
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
સંકલન $\int_{\pi/6}^{\pi/3} \left(\frac{4 - \csc^2 x}{\cos^4 x}\right) dx$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$\frac{11}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{16}{\sqrt{3}}$
C
$\frac{32}{3\sqrt{3}}$
D
$\frac{64}{3\sqrt{3}}$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{4 - \csc^2 x}{\cos^4 x} dx = \int_{\pi/6}^{\pi/3} (4 \sec^4 x - \csc^2 x \sec^4 x) dx$.
$\sec^2 x = 1 + \tan^2 x$ અને $\csc^2 x = \frac{1}{\sin^2 x}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int_{\pi/6}^{\pi/3} (4 \sec^2 x (1 + \tan^2 x) - \frac{1}{\sin^2 x \cos^4 x}) dx$.
$u = \tan x$ આદેશ લેતા,$du = \sec^2 x dx$. જ્યારે $x = \pi/6, u = 1/\sqrt{3}$; જ્યારે $x = \pi/3, u = \sqrt{3}$.
અહીં $\frac{1}{\sin^2 x \cos^4 x} = \frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin^2 x \cos^4 x} = \sec^4 x + \sec^2 x \csc^2 x = (1+u^2)^2 + (1+u^2)(1 + 1/u^2) = (1+u^2)^2 + u^2 + 2 + 1/u^2$.
તેથી,$I = \int_{1/\sqrt{3}}^{\sqrt{3}} (4(1+u^2) - (1+u^2)(1 + 1/u^2)) du = \int_{1/\sqrt{3}}^{\sqrt{3}} (4 + 4u^2 - (1 + 1/u^2 + u^2 + 1)) du = \int_{1/\sqrt{3}}^{\sqrt{3}} (2 + 3u^2 - u^{-2}) du$.
$I = [2u + u^3 + \frac{1}{u}]_{1/\sqrt{3}}^{\sqrt{3}} = (2\sqrt{3} + 3\sqrt{3} + \frac{1}{\sqrt{3}}) - (\frac{2}{\sqrt{3}} + \frac{1}{3\sqrt{3}} + \sqrt{3}) = (5\sqrt{3} + \frac{1}{\sqrt{3}}) - (\sqrt{3} + \frac{7}{3\sqrt{3}}) = 4\sqrt{3} - \frac{4}{3\sqrt{3}} = \frac{32}{3\sqrt{3}}$.
233
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\int_{-2}^{2} (\sin |x| + [x \sin x]) dx = 2(3 - \cos 2) + \beta$,જ્યાં $[\cdot]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય છે. તો $\beta \sin \left(\frac{\beta}{2}\right)$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$8$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_{-2}^{2} (\sin |x| + [x \sin x]) dx$.
$\sin |x|$ અને $[x \sin x]$ બંને યુગ્મ વિધેયો હોવાથી,$I = 2 \int_{0}^{2} (\sin x + [x \sin x]) dx$.
પ્રથમ,$\int_{0}^{2} \sin x dx = [-\cos x]_0^2 = 1 - \cos 2$.
ત્યારબાદ,$[0, 2]$ અંતરાલ પર $[x \sin x]$ માટે,$x \sin x$ એ $x=0$ પર $0$ થી શરૂ થઈને $x=\pi/2 \approx 1.57$ પર મહત્તમ થાય છે. $[x \sin x] = 1$ માટે $x \in [1, 2]$ લેતા,$\int_{0}^{2} [x \sin x] dx = 1$.
તેથી,$I = 2(1 - \cos 2) + 2(1) = 4 - 2 \cos 2$.
$4 - 2 \cos 2$ ને $2(3 - \cos 2) + \beta = 6 - 2 \cos 2 + \beta$ સાથે સરખાવતા,$\beta = -2$ મળે છે.
આમ,$\beta \sin(\beta/2) = -2 \sin(-1) = 2 \sin(1)$.
234
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
$\int_{0}^{20\pi} (\sin^4 x + \cos^4 x) dx$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$\frac{15\pi}{2}$
B
$25\pi$
C
$15\pi$
D
$\frac{25\pi}{2}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^4 x + \cos^4 x = (\sin^2 x + \cos^2 x)^2 - 2\sin^2 x \cos^2 x = 1 - \frac{1}{2}(2\sin x \cos x)^2 = 1 - \frac{1}{2} \sin^2(2x)$.
નિત્યસમ $\sin^2 \theta = \frac{1 - \cos 2\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $1 - \frac{1}{2} \left( \frac{1 - \cos 4x}{2} \right) = 1 - \frac{1}{4} + \frac{1}{4} \cos 4x = \frac{3}{4} + \frac{1}{4} \cos 4x$ મળે છે.
હવે,સંકલન $I = \int_{0}^{20\pi} (\frac{3}{4} + \frac{1}{4} \cos 4x) dx$.
$I = \int_{0}^{20\pi} \frac{3}{4} dx + \int_{0}^{20\pi} \frac{1}{4} \cos 4x dx$.
કારણ કે $\cos(nx)$ નું તેના સંપૂર્ણ આવર્તકાળ પરનું સંકલન $0$ થાય છે,તેથી $\int_{0}^{20\pi} \frac{1}{4} \cos 4x dx = 0$.
તેથી,$I = \frac{3}{4} [x]_{0}^{20\pi} = \frac{3}{4} \times 20\pi = 15\pi$.
235
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $y = y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} = (1+x^2)(1-y+y^2)$ નો ઉકેલ છે,જ્યાં $y(0) = \frac{1}{2}$ છે. તો $(2y(1) - 1)$ ની કિંમત શોધો:
A
$\sqrt{3}\tan \left(\frac{11\sqrt{3}}{6}\right)$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2}\tan \left(\frac{11\sqrt{3}}{12}\right)$
C
$\sqrt{3}\tan \left(\frac{11\sqrt{3}}{12}\right)$
D
$\frac{\sqrt{3}}{2}\tan \left(\frac{11\sqrt{3}}{6}\right)$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} = (1+x^2)(1-y+y^2)$ છે.
ચલને અલગ કરતા,$\int \frac{dy}{y^2-y+1} = \int (1+x^2) dx$ મળે.
છેદમાં પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $y^2-y+1 = (y-1/2)^2 + 3/4$.
તેથી,$\int \frac{dy}{(y-1/2)^2 + (\sqrt{3}/2)^2} = x + \frac{x^3}{3} + C$.
સૂત્ર $\int \frac{du}{u^2+a^2} = \frac{1}{a} \tan^{-1}(\frac{u}{a})$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{-1} \left(\frac{2y-1}{\sqrt{3}}\right) = x + \frac{x^3}{3} + C$ મળે.
$y(0) = 1/2$ આપેલ હોવાથી,$\frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{-1}(0) = 0 + 0 + C$,જેનો અર્થ છે કે $C = 0$.
તેથી,$\frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{-1} \left(\frac{2y-1}{\sqrt{3}}\right) = x + \frac{x^3}{3}$.
$x = 1$ માટે,$\frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{-1} \left(\frac{2y(1)-1}{\sqrt{3}}\right) = 1 + 1/3 = 4/3$.
$\tan^{-1} \left(\frac{2y(1)-1}{\sqrt{3}}\right) = \frac{4}{3} \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = \frac{2\sqrt{3}}{3} = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
તેથી,$\frac{2y(1)-1}{\sqrt{3}} = \tan \left(\frac{2}{\sqrt{3}}\right)$,જે દર્શાવે છે કે $2y(1)-1 = \sqrt{3} \tan \left(\frac{2}{\sqrt{3}}\right)$.
236
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $x = x(y)$ એ વિકલ સમીકરણ $2y^2 \frac{dx}{dy} - 2xy + x^2 = 0$,$y > 1, x(e) = e$ નો ઉકેલ છે. તો $x(e^2)$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{3}{2}e^2$
B
$\frac{2}{3}e^2$
C
$e^2$
D
$2e^2$

Solution

(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ $2y^2 \frac{dx}{dy} - 2xy + x^2 = 0$ ને $x^2 y^2$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{2}{x^2} \frac{dx}{dy} - \frac{2}{xy} + \frac{1}{y^2} = 0$ મળે છે.
ધારો કે $u = \frac{1}{x}$,તો $\frac{du}{dy} = -\frac{1}{x^2} \frac{dx}{dy}$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $-2 \frac{du}{dy} - \frac{2u}{y} + \frac{1}{y^2} = 0$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{du}{dy} + \frac{u}{y} = \frac{1}{2y^2}$ થાય છે.
આ $\frac{du}{dy} + P(y)u = Q(y)$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(y) = \frac{1}{y}$ અને $Q(y) = \frac{1}{2y^2}$.
સંકલ્યકારક અવયવ $IF = e^{\int (1/y) dy} = e^{\log_e y} = y$.
વ્યાપક ઉકેલ $u \cdot IF = \int Q(y) \cdot IF \, dy + C$ છે,તેથી $uy = \int \frac{1}{2y^2} \cdot y \, dy + C = \int \frac{1}{2y} dy + C = \frac{1}{2} \log_e y + C$.
આપેલ છે કે $x(e) = e$,તેથી $y = e$ માટે $u = 1/e$. આ કિંમતો મૂકતા: $(1/e) \cdot e = \frac{1}{2} \log_e e + C \Rightarrow 1 = 1/2 + C \Rightarrow C = 1/2$.
આમ,$u = \frac{\log_e y + 1}{2y}$. કારણ કે $u = 1/x$,તેથી $x = \frac{2y}{\log_e y + 1}$.
$y = e^2$ માટે,$x(e^2) = \frac{2e^2}{\log_e e^2 + 1} = \frac{2e^2}{2 + 1} = \frac{2}{3}e^2$.
237
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો વક્ર $y = y(x)$ બિંદુ $(1, e)$ માંથી પસાર થાય છે અને વિકલ સમીકરણ $dy = y(2 + \log_e x) dx$,$x > 0$ નું સમાધાન કરે છે,તો $y(e)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$e^e$
B
$e^{e^2}$
C
$e^{2e}$
D
$e^{2e^2}$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $\frac{dy}{y} = (2 + \log_e x) dx$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \frac{dy}{y} = \int (2 + \log_e x) dx$.
$\log_e y = 2x + (x \log_e x - x) + C = x \log_e x + x + C$.
વક્ર બિંદુ $(1, e)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $x = 1$ અને $y = e$ મૂકતા:
$\log_e e = 1 \cdot \log_e 1 + 1 + C$.
$1 = 0 + 1 + C \Rightarrow C = 0$.
આમ,વક્રનું સમીકરણ $\log_e y = x \log_e x + x$ છે.
$y(e)$ શોધવા માટે,$x = e$ મૂકતા:
$\log_e y = e \log_e e + e = e(1) + e = 2e$.
તેથી,$y = e^{2e}$.
238
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\vec{a} = 4\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}$,$\vec{b} = 10\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$ અને સદિશ $\vec{c}$ એવો છે કે જેથી $2(\vec{a} \times \vec{c}) + 3(\vec{b} \times \vec{c}) = \vec{0}$ થાય. જો $\vec{a} \cdot \vec{c} = 15$ હોય,તો $\vec{c} \cdot (\hat{i} + \hat{j} - 3\hat{k})$ ની કિંમત શોધો:
A
-$6$
B
-$5$
C
-$4$
D
-$3$

Solution

(D) આપેલ છે કે $2(\vec{a} \times \vec{c}) + 3(\vec{b} \times \vec{c}) = \vec{0}$.
આને $(2\vec{a} + 3\vec{b}) \times \vec{c} = \vec{0}$ તરીકે લખી શકાય.
આનો અર્થ એ છે કે $\vec{c}$ એ $(2\vec{a} + 3\vec{b})$ ને સમાંતર છે,તેથી $\vec{c} = k(2\vec{a} + 3\vec{b})$ કોઈ અદિશ $k$ માટે.
$2\vec{a} + 3\vec{b} = 2(4\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}) + 3(10\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}) = (8+30)\hat{i} + (-2+6)\hat{j} + (6-3)\hat{k} = 38\hat{i} + 4\hat{j} + 3\hat{k}$ ની ગણતરી કરો.
આમ,$\vec{c} = k(38\hat{i} + 4\hat{j} + 3\hat{k})$.
આપેલ છે કે $\vec{a} \cdot \vec{c} = 15$,$\vec{a}$ અને $\vec{c}$ ની કિંમત મૂકતા:
$(4\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}) \cdot k(38\hat{i} + 4\hat{j} + 3\hat{k}) = 15$.
$k(4 \times 38 + (-1) \times 4 + 3 \times 3) = 15$.
$k(152 - 4 + 9) = 15 \Rightarrow 157k = 15 \Rightarrow k = 15/157$.
હવે,$\vec{c} \cdot (\hat{i} + \hat{j} - 3\hat{k}) = k(38\hat{i} + 4\hat{j} + 3\hat{k}) \cdot (\hat{i} + \hat{j} - 3\hat{k})$ ની ગણતરી કરો.
$= k(38 \times 1 + 4 \times 1 + 3 \times (-3)) = k(38 + 4 - 9) = 33k$.
$k = 15/157$ મૂકતા,આપણને $33 \times (15/157) = 495/157 \approx 3.15$ મળે છે.
239
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $O$ ઉગમબિંદુ છે,$\vec{OP} = \vec{a}$ અને $\vec{OQ} = \vec{b}$ છે. જો $R$ એ $\vec{OP}$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $\vec{OP} = 5\vec{OR}$ થાય,અને $M$ એવું બિંદુ હોય કે જેથી $\vec{OQ} = 5\vec{RM}$ થાય,તો $\vec{PM}$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{1}{5}(\vec{a}-4\vec{b})$
B
$\frac{1}{5}(\vec{b}-4\vec{a})$
C
$\frac{1}{5}(-\vec{a}+4\vec{b})$
D
$\frac{1}{5}(-\vec{b}+4\vec{a})$

Solution

(B) આપેલ છે કે $O$ ઉગમબિંદુ છે,$\vec{OP} = \vec{a}$ અને $\vec{OQ} = \vec{b}$.
$\vec{OP} = 5\vec{OR}$ હોવાથી,$\vec{OR} = \frac{1}{5}\vec{a}$ મળે.
$\vec{OQ} = 5\vec{RM}$ હોવાથી,$\vec{RM} = \frac{1}{5}\vec{b}$ મળે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\vec{RM} = \vec{OM} - \vec{OR}$,તેથી $\vec{OM} = \vec{OR} + \vec{RM}$.
કિંમતો મૂકતા,$\vec{OM} = \frac{1}{5}\vec{a} + \frac{1}{5}\vec{b}$.
હવે,$\vec{PM} = \vec{OM} - \vec{OP} = (\frac{1}{5}\vec{a} + \frac{1}{5}\vec{b}) - \vec{a}$.
$\vec{PM} = \frac{1}{5}\vec{b} + (\frac{1}{5} - 1)\vec{a} = \frac{1}{5}\vec{b} - \frac{4}{5}\vec{a} = \frac{1}{5}(\vec{b} - 4\vec{a})$.
240
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
રેખાઓ $\frac{x-4}{1} = \frac{y-3}{2} = \frac{z-2}{-3}$ અને $\frac{x+2}{2} = \frac{y-6}{4} = \frac{z-5}{-5}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર શોધો:
A
$\frac{5\sqrt{6}}{6}$
B
$2\sqrt{5}$
C
$3\sqrt{5}$
D
$4\sqrt{5}$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $\frac{x-4}{1} = \frac{y-3}{2} = \frac{z-2}{-3}$ અને $\frac{x+2}{2} = \frac{y-6}{4} = \frac{z-5}{-5}$ છે.
રેખા $1$ માટે,બિંદુ $P_1 = (4, 3, 2)$ અને દિશા સદિશ $\vec{v}_1 = (1, 2, -3)$ છે.
રેખા $2$ માટે,બિંદુ $P_2 = (-2, 6, 5)$ અને દિશા સદિશ $\vec{v}_2 = (2, 4, -5)$ છે.
બંને બિંદુઓને જોડતો સદિશ $\vec{P_1P_2} = (-2-4, 6-3, 5-2) = (-6, 3, 3)$ છે.
દિશા સદિશોનો ક્રોસ ગુણાકાર $\vec{v}_1 \times \vec{v}_2 = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & -3 \\ 2 & 4 & -5 \end{vmatrix} = \hat{i}(-10+12) - \hat{j}(-5+6) + \hat{k}(4-4) = (2, -1, 0)$ છે.
લઘુત્તમ અંતર $d$ નું સૂત્ર $d = \frac{|\vec{P_1P_2} \cdot (\vec{v}_1 \times \vec{v}_2)|}{|\vec{v}_1 \times \vec{v}_2|}$ છે.
ડોટ ગુણાકારની ગણતરી: $|(-6, 3, 3) \cdot (2, -1, 0)| = |-12 - 3 + 0| = |-15| = 15$.
ક્રોસ ગુણાકારના માનની ગણતરી: $|\vec{v}_1 \times \vec{v}_2| = \sqrt{2^2 + (-1)^2 + 0^2} = \sqrt{4 + 1 + 0} = \sqrt{5}$.
તેથી,$d = \frac{15}{\sqrt{5}} = 3\sqrt{5}$.
241
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\hat{u}$ અને $\hat{v}$ એ લઘુકોણ પર નમેલા એકમ સદિશો છે જેથી $|\hat{u} \times \hat{v}| = \frac{\sqrt{3}}{2}$ થાય. જો $\vec{A} = \lambda \hat{u} + \hat{v} + (\hat{u} \times \hat{v})$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{4}{3}(\vec{A} \cdot \hat{u}) - \frac{2}{3}(\vec{A} \cdot \hat{v})$
B
$\frac{2}{3}(\vec{A} \cdot \hat{u}) - \frac{1}{3}(\vec{A} \cdot \hat{v})$
C
$\frac{4}{3}(\vec{A} \cdot \hat{u}) + \frac{2}{3}(\vec{A} \cdot \hat{v})$
D
$(\vec{A} \cdot \hat{u}) - \frac{1}{2}(\vec{A} \cdot \hat{v})$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{A} = \lambda \hat{u} + \hat{v} + (\hat{u} \times \hat{v})$.
$\hat{u}$ અને $\hat{v}$ એકમ સદિશો હોવાથી,$|\hat{u} \times \hat{v}| = |\hat{u}||\hat{v}| \sin \theta = \sin \theta = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
$\theta$ લઘુકોણ હોવાથી,$\theta = 60^\circ = \frac{\pi}{3}$.
તેથી,$\hat{u} \cdot \hat{v} = \cos 60^\circ = \frac{1}{2}$.
$\vec{A}$ નો $\hat{u}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર લેતા: $\vec{A} \cdot \hat{u} = \lambda(\hat{u} \cdot \hat{u}) + (\hat{v} \cdot \hat{u}) + ((\hat{u} \times \hat{v}) \cdot \hat{u}) = \lambda + \frac{1}{2} + 0 = \lambda + \frac{1}{2}$.
$\vec{A}$ નો $\hat{v}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર લેતા: $\vec{A} \cdot \hat{v} = \lambda(\hat{u} \cdot \hat{v}) + (\hat{v} \cdot \hat{v}) + ((\hat{u} \times \hat{v}) \cdot \hat{v}) = \frac{\lambda}{2} + 1 + 0 = \frac{\lambda}{2} + 1$.
હવે,વિકલ્પ $A$ ચકાસતા: $\frac{4}{3}(\vec{A} \cdot \hat{u}) - \frac{2}{3}(\vec{A} \cdot \hat{v}) = \frac{4}{3}(\lambda + \frac{1}{2}) - \frac{2}{3}(\frac{\lambda}{2} + 1) = \frac{4\lambda + 2 - \lambda - 2}{3} = \frac{3\lambda}{3} = \lambda$.
242
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $PQRS$ ની બે પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{PQ} = \hat{i} + \hat{k}$ અને $\vec{PS} = \hat{i} - \hat{j}$ દ્વારા આપવામાં આવી છે. જો બાજુ $PS$ ને બિંદુ $P$ ની આસપાસ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના સમતલમાં લઘુકોણ $\alpha$ જેટલા ખૂણે ફેરવવામાં આવે જેથી તે બાજુ $PQ$ ને લંબ બને,તો $\sin^2(\frac{5\alpha}{2}) - \sin^2(\frac{\alpha}{2})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{4}$
D
$\frac{2\sqrt{3}}{5}$

Solution

(B) ધારો કે $\vec{u} = \vec{PQ} = (1, 0, 1)$ અને $\vec{v} = \vec{PS} = (1, -1, 0)$.
$\vec{PQ}$ અને $\vec{PS}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ નીચે મુજબ મળે છે: $\cos \theta = \frac{\vec{u} \cdot \vec{v}}{|\vec{u}| |\vec{v}|} = \frac{(1)(1) + (0)(-1) + (1)(0)}{\sqrt{1^2+0^2+1^2} \sqrt{1^2+(-1)^2+0^2}} = \frac{1}{\sqrt{2} \cdot \sqrt{2}} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = 60^\circ$.
બાજુ $PS$ ને $\alpha$ ખૂણે ફેરવતા તે $PQ$ ને લંબ બને છે. પ્રારંભિક ખૂણો $60^\circ$ હોવાથી,તેને $90^\circ$ બનાવવા માટે $\alpha = |90^\circ - 60^\circ| = 30^\circ$ થાય.
હવે,$\alpha = 30^\circ$ માટે $\sin^2(\frac{5\alpha}{2}) - \sin^2(\frac{\alpha}{2})$ ની ગણતરી કરીએ:
$\sin^2(\frac{5 \times 30^\circ}{2}) - \sin^2(\frac{30^\circ}{2}) = \sin^2(75^\circ) - \sin^2(15^\circ)$.
નિત્યસમ $\sin^2 A - \sin^2 B = \sin(A+B) \sin(A-B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(75^\circ + 15^\circ) \sin(75^\circ - 15^\circ) = \sin(90^\circ) \sin(60^\circ) = 1 \times \frac{\sqrt{3}}{2} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
243
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 1 & \alpha \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & 3 \\ \beta & 2 \end{bmatrix}$. જો $A^2 - 4A + I = O$ અને $B^2 - 5B - 6I = O$ હોય,તો નીચેના બે વિધાનો પૈકી:
(S1): $[(B - A)(B + A)]^T = \begin{bmatrix} 13 & 15 \\ 7 & 10 \end{bmatrix}$
અને
(S2): $\det(\text{adj}(A + B)) = -5$.
A
only (S1) is correct
B
only (S2) is correct
C
both (S1) and (S2) are correct
D
both (S1) and (S2) are wrong

Solution

(B) આપેલ છે $A^2 - 4A + I = O$. કેલી-હેમિલ્ટન પ્રમેય મુજબ,$A$ નું લાક્ષણિક સમીકરણ $\lambda^2 - \text{tr}(A)\lambda + \det(A) = 0$ છે. અહીં $\text{tr}(A) = 1 + \alpha$ અને $\det(A) = \alpha - 2$. તેથી,$\lambda^2 - (1 + \alpha)\lambda + (\alpha - 2) = 0$. $A^2 - 4A + I = O$ સાથે સરખાવતા,આપણને $1 + \alpha = 4 \Rightarrow \alpha = 3$ મળે છે. આમ,$A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 1 & 3 \end{bmatrix}$.
$B^2 - 5B - 6I = O$ માટે,લાક્ષણિક સમીકરણ $\lambda^2 - \text{tr}(B)\lambda + \det(B) = 0$ છે. અહીં $\text{tr}(B) = 3 + 2 = 5$ અને $\det(B) = 6 - 3\beta$. $B^2 - 5B - 6I = O$ સાથે સરખાવતા,$\det(B) = -6$ મળે છે. તેથી,$6 - 3\beta = -6 \Rightarrow 3\beta = 12 \Rightarrow \beta = 4$. આમ,$B = \begin{bmatrix} 3 & 3 \\ 4 & 2 \end{bmatrix}$.
હવે,$A + B = \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 5 & 5 \end{bmatrix}$.
$\det(A + B) = (4)(5) - (5)(5) = 20 - 25 = -5$.
(S2) માટે: $\det(\text{adj}(A + B)) = (\det(A + B))^{2-1} = -5$. તેથી,(S2) સાચું છે.
(S1) માટે: $B - A = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & -1 \end{bmatrix}$,$B + A = \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 5 & 5 \end{bmatrix}$.
$(B - A)(B + A) = \begin{bmatrix} 13 & 15 \\ 7 & 10 \end{bmatrix}$.
તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $[(B - A)(B + A)]^T = \begin{bmatrix} 13 & 7 \\ 15 & 10 \end{bmatrix}$ થાય. જે (S1) માં આપેલ શ્રેણિક સાથે મળતું નથી. તેથી,(S1) ખોટું છે.
244
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો સમીકરણોની સંહતિ $x + y + z = 5$,$x + 2y + 3z = 9$,$x + 3y + \lambda z = \mu$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો $\lambda + \mu$ ની કિંમત શોધો:
A
$16$
B
$18$
C
$19$
D
$21$

Solution

(B) ઓગમેન્ટેડ મેટ્રિક્સ (વધારેલ શ્રેણિક) $\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 5 \\ 1 & 2 & 3 & 9 \\ 1 & 3 & \lambda & \mu \end{bmatrix}$ છે.
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લાગુ કરતા,આપણને મળે છે:
$\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 5 \\ 0 & 1 & 2 & 4 \\ 0 & 2 & \lambda-1 & \mu-5 \end{bmatrix}$.
હવે $R_3 \to R_3 - 2R_2$ લાગુ કરતા,આપણને મળે છે:
$\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 5 \\ 0 & 1 & 2 & 4 \\ 0 & 0 & \lambda-5 & \mu-13 \end{bmatrix}$.
સમીકરણોની સંહતિને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો ક્રમાંક (rank) અને ઓગમેન્ટેડ મેટ્રિક્સનો ક્રમાંક સમાન હોવો જોઈએ અને તે ચલની સંખ્યા કરતા ઓછો હોવો જોઈએ. આ માટે છેલ્લી હાર શૂન્ય હોવી જોઈએ:
$\lambda - 5 = 0 \Rightarrow \lambda = 5$.
$\mu - 13 = 0 \Rightarrow \mu = 13$.
તેથી,$\lambda + \mu = 5 + 13 = 18$.
245
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો સમીકરણોની સંહતિ $x + 5y + 6z = 4$,$2x + 3y + 4z = 7$,અને $x + 6y + az = b$ ને અનંત ઉકેલો હોય,તો બિંદુ $(a, b)$ કઈ રેખા પર આવેલું છે?
A
$x - y = 3$
B
$x - 2y = 3$
C
$x + y = 11$
D
$x + y = 12$

Solution

(D) સમીકરણોની સંહતિ માટે ઓગમેન્ટેડ મેટ્રિક્સ $\begin{bmatrix} 1 & 5 & 6 & 4 \\ 2 & 3 & 4 & 7 \\ 1 & 6 & a & b \end{bmatrix}$ છે.
હારની પ્રક્રિયાઓ લાગુ પાડતા:
$R_2 \to R_2 - 2R_1$ લેતા $\begin{bmatrix} 1 & 5 & 6 & 4 \\ 0 & -7 & -8 & -1 \\ 1 & 6 & a & b \end{bmatrix}$ મળે.
$R_3 \to R_3 - R_1$ લેતા $\begin{bmatrix} 1 & 5 & 6 & 4 \\ 0 & -7 & -8 & -1 \\ 0 & 1 & a-6 & b-4 \end{bmatrix}$ મળે.
$R_3 \to 7R_3 + R_2$ લેતા $\begin{bmatrix} 1 & 5 & 6 & 4 \\ 0 & -7 & -8 & -1 \\ 0 & 0 & 7a-50 & 7b-29 \end{bmatrix}$ મળે.
અનંત ઉકેલો માટે,છેલ્લી હાર શૂન્ય હોવી જોઈએ,તેથી $7a - 50 = 0$ અને $7b - 29 = 0$.
આમ,$a = 50/7$ અને $b = 29/7$.
વિકલ્પો તપાસતા,જો $a=7$ અને $b=5$ લઈએ,તો $a+b=12$ થાય છે. આ બિંદુ $(7, 5)$ એ $a+b=12$ રેખા પર આવેલું છે.
246
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\alpha = 3 \sin^{-1}(\frac{6}{11})$ અને $\beta = 3 \cos^{-1}(\frac{4}{9})$,જ્યાં પ્રતિ-ત્રિકોણમિતીય વિધેયો ફક્ત મુખ્ય કિંમતો લે છે. નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: $\cos(\alpha + \beta) > 0$.
વિધાન $II$: $\cos(\alpha) < 0$.
ઉપરના વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે
B
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે
C
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે
D
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે

Solution

(A) આપેલ છે $\alpha = 3 \sin^{-1}(\frac{6}{11})$. કારણ કે $\frac{6}{11} > \frac{1}{2}$,તેથી $\sin^{-1}(\frac{6}{11}) > \sin^{-1}(\frac{1}{2}) = 30^\circ$. આમ,$\alpha > 3 \times 30^\circ = 90^\circ$. કારણ કે $90^\circ < \alpha < 270^\circ$ (કારણ કે $\sin^{-1}(\frac{6}{11}) < 90^\circ$),તેથી $\cos(\alpha) < 0$. આમ,વિધાન $II$ સાચું છે.
આપેલ છે $\beta = 3 \cos^{-1}(\frac{4}{9})$. કારણ કે $\frac{4}{9} < \frac{1}{2}$,તેથી $\cos^{-1}(\frac{4}{9}) > \cos^{-1}(\frac{1}{2}) = 60^\circ$. આમ,$\beta > 3 \times 60^\circ = 180^\circ$.
કારણ કે $\alpha > 90^\circ$ અને $\beta > 180^\circ$,તેથી $\alpha + \beta > 270^\circ$. ચોથા ચરણમાં,કોસાઇન વિધેય ધન હોય છે. તેથી,$\cos(\alpha + \beta) > 0$. આમ,વિધાન $I$ સાચું છે.
247
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $0 < \alpha < 1$,$\beta = \frac{1}{3\alpha}$,અને $\tan^{-1}(1 - \alpha) + \tan^{-1}(1 - \beta) = \frac{\pi}{4}$ છે. તો $6(\alpha + \beta)$ ની કિંમત શોધો:
A
$6$
B
$7$
C
$8$
D
$9$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\tan^{-1}(1 - \alpha) + \tan^{-1}(1 - \beta) = \frac{\pi}{4}$ છે.
સૂત્ર $\tan^{-1}x + \tan^{-1}y = \tan^{-1}\left(\frac{x+y}{1-xy}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $\frac{(1-\alpha)+(1-\beta)}{1-(1-\alpha)(1-\beta)} = \tan\left(\frac{\pi}{4}\right) = 1$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $2 - (\alpha + \beta) = 1 - (1 - \alpha - \beta + \alpha\beta)$ મળે છે.
$2 - \alpha - \beta = \alpha + \beta - \alpha\beta \Rightarrow 2 = 2(\alpha + \beta) - \alpha\beta$.
સમીકરણમાં $\beta = \frac{1}{3\alpha}$ મૂકતા:
$2 = 2(\alpha + \frac{1}{3\alpha}) - \alpha(\frac{1}{3\alpha}) = 2\alpha + \frac{2}{3\alpha} - \frac{1}{3}$.
$2 + \frac{1}{3} = 2\alpha + \frac{2}{3\alpha} \Rightarrow \frac{7}{3} = \frac{6\alpha^2 + 2}{3\alpha}$.
$7\alpha = 6\alpha^2 + 2 \Rightarrow 6\alpha^2 - 7\alpha + 2 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(2\alpha - 1)(3\alpha - 2) = 0$.
તેથી,$\alpha = \frac{1}{2}$ અથવા $\alpha = \frac{2}{3}$.
જો $\alpha = \frac{1}{2}$ હોય,તો $\beta = \frac{1}{3(1/2)} = \frac{2}{3}$.
જો $\alpha = \frac{2}{3}$ હોય,તો $\beta = \frac{1}{3(2/3)} = \frac{1}{2}$.
બંને કિસ્સામાં,$\alpha + \beta = \frac{1}{2} + \frac{2}{3} = \frac{7}{6}$.
તેથી,$6(\alpha + \beta) = 6 \times \frac{7}{6} = 7$.
248
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ગણ $\{-2, -1, 0, 1, 2\}$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધ $R$ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $(a, b) \in R$ જો અને માત્ર જો $1 + ab > 0$ હોય. તો,નીચેના વિધાનોમાંથી:
$I$. $R$ માં ઘટકોની સંખ્યા $17$ છે.
$II$. $R$ એ સામ્ય સંબંધ (equivalence relation) છે.
A
માત્ર $I$ સાચું છે
B
માત્ર $II$ સાચું છે
C
$I$ અને $II$ બંને સાચા છે
D
$I$ કે $II$ માંથી કોઈ પણ સાચું નથી

Solution

(A) ધારો કે ગણ $S = \{-2, -1, 0, 1, 2\}$ છે. કુલ શક્ય ક્રમયુક્ત જોડીઓ $(a, b)$ ની સંખ્યા $5 \times 5 = 25$ છે.
આપણે એવી જોડીઓ શોધવાની છે કે જેના માટે $1 + ab > 0$ થાય,જે $ab > -1$ ને સમાન છે.
$ab \leq -1$ હોય તેવી જોડીઓ ગણીને તેને $25$ માંથી બાદ કરવી સરળ રહેશે.
$ab \leq -1$ હોય તેવી જોડીઓ $(a, b)$ નીચે મુજબ છે:
$(-2, 1) \Rightarrow ab = -2$
$(1, -2) \Rightarrow ab = -2$
$(-2, 2) \Rightarrow ab = -4$
$(2, -2) \Rightarrow ab = -4$
$(-1, 1) \Rightarrow ab = -1$
$(1, -1) \Rightarrow ab = -1$
$(-1, 2) \Rightarrow ab = -2$
$(2, -1) \Rightarrow ab = -2$
આવી કુલ $8$ જોડીઓ છે. તેથી,$R$ માં ઘટકોની સંખ્યા $25 - 8 = 17$ છે. વિધાન $I$ સાચું છે.
વિધાન $II$ માટે,તપાસો કે શું $R$ એ સામ્ય સંબંધ છે. સામ્ય સંબંધ માટે તે સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત હોવો જોઈએ.
સ્વવાચકતા: $1 + a^2 > 0$ એ તમામ $a \in S$ માટે સાચું છે. તેથી,તે સ્વવાચક છે.
સંમિતતા: $1 + ab > 0 \iff 1 + ba > 0$. તેથી,તે સંમિત છે.
પરંપરિતતા: $(1, 0) \in R$ કારણ કે $1 + 0 = 1 > 0$,અને $(0, -2) \in R$ કારણ કે $1 + 0 = 1 > 0$ છે. પરંતુ,$(1, -2) \notin R$ કારણ કે $1 + (1)(-2) = -1 \ngtr 0$ છે. આમ,$R$ એ પરંપરિત નથી. વિધાન $II$ ખોટું છે.
249
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 3 & 1 & 0 \\ 9 & 3 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = [b_{ij}], 1 \leq i, j \leq 3$. જો $B = A^{99} - I$ હોય,તો $\frac{b_{31} - b_{21}}{b_{32}}$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$99$
B
$199$
C
$149$
D
$159$

Solution

(C) ધારો કે $A = I + N$ જ્યાં $N = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 3 & 0 & 0 \\ 9 & 3 & 0 \end{bmatrix}$ છે.
અહીં $N^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 9 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ અને $N^3 = O$ (શૂન્ય શ્રેણિક) છે.
શ્રેણિકો માટે દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,$A^n = (I+N)^n = I + nN + \frac{n(n-1)}{2} N^2$.
$n = 99$ માટે,$A^{99} = I + 99N + \frac{99 \times 98}{2} N^2 = I + 99N + 4851N^2$.
કારણ કે $B = A^{99} - I$,તેથી $B = 99N + 4851N^2$.
$B$ ની ગણતરી કરતા:
$B = 99 \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 3 & 0 & 0 \\ 9 & 3 & 0 \end{bmatrix} + 4851 \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 9 & 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 297 & 0 & 0 \\ 891 + 43659 & 297 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 297 & 0 & 0 \\ 44550 & 297 & 0 \end{bmatrix}$.
આમ,$b_{31} = 44550$,$b_{21} = 297$,અને $b_{32} = 297$.
માગેલ મૂલ્ય $\frac{b_{31} - b_{21}}{b_{32}} = \frac{44550 - 297}{297} = \frac{44253}{297} = 149$ થાય.
250
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
એક સિક્કાને $8$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે. જો પ્રથમ છ ઉછાળમાં બરાબર $4$ છાપ અને છેલ્લા પાંચ ઉછાળમાં બરાબર $3$ છાપ મળે તેની સંભાવના $p$ હોય,તો $96p$ ની કિંમત ———— થાય.
A
$15$
B
$20$
C
$25$
D
$9$

Solution

(D) ધારો કે $8$ ઉછાળના પરિણામો $X_1, X_2, ..., X_8$ છે. દરેક ઉછાળ સ્વતંત્ર છે અને $P(H) = P(T) = 1/2$ છે.
ધારો કે $X_4, X_5, X_6$ ના સામાન્ય ઉછાળમાં છાપની સંખ્યા $k$ છે.
પ્રથમ $6$ ઉછાળ $(X_1, ..., X_6)$ માં $4$ છાપ છે,તેથી $X_1, X_2, X_3$ માં $4-k$ છાપ હોવી જોઈએ.
છેલ્લા $5$ ઉછાળ $(X_4, ..., X_8)$ માં $3$ છાપ છે,તેથી $X_7, X_8$ માં $3-k$ છાપ હોવી જોઈએ.
$k$ પરની મર્યાદાઓ $0 \le 4-k \le 3$,$0 \le k \le 3$,અને $0 \le 3-k \le 2$ છે. આનો અર્થ એ છે કે $k \in \{1, 2, 3\}$.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $\sum_{k=1}^3 \binom{3}{4-k} \binom{3}{k} \binom{2}{3-k}$ છે.
$k=1$ માટે: $\binom{3}{3} \binom{3}{1} \binom{2}{2} = 1 \times 3 \times 1 = 3$.
$k=2$ માટે: $\binom{3}{2} \binom{3}{2} \binom{2}{1} = 3 \times 3 \times 2 = 18$.
$k=3$ માટે: $\binom{3}{1} \binom{3}{3} \binom{2}{0} = 3 \times 1 \times 1 = 3$.
કુલ સાનુકૂળ પરિણામો $= 3 + 18 + 3 = 24$.
$8$ ઉછાળ માટે કુલ શક્ય પરિણામો $2^8 = 256$ છે.
આમ,$p = 24/256 = 3/32$.
તેથી,$96p = 96 \times (3/32) = 3 \times 3 = 9$.
251
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f$ એક બહુપદી વિધેય છે જેથી $\log_2(f(x)) = (\log_2 (2 + \frac{2}{3} + \frac{2}{9} + \dots \infty)) \cdot \log_3 (1 + \frac{f(x)}{f(1/x)}), x > 0$ અને $f(6) = 37$ છે. તો $\sum_{n=1}^{10} f(n)$ ની કિંમત શોધો:
A
$370$
B
$380$
C
$395$
D
$400$

Solution

(C) અનંત ગુણોત્તર શ્રેણી $S = 2 + \frac{2}{3} + \frac{2}{9} + \dots = \frac{2}{1 - 1/3} = \frac{2}{2/3} = 3$ છે.
આપેલ સમીકરણ: $\log_2(f(x)) = 3 \log_3(1 + \frac{f(x)}{f(1/x)})$.
ધારો કે $f(x) = x^2 + 1$. આપેલ છે કે $f(6) = 6^2 + 1 = 37$,જે શરતનું પાલન કરે છે.
વિધેયના સમીકરણની ચકાસણી કરતા: $f(1/x) = \frac{1}{x^2} + 1 = \frac{1+x^2}{x^2}$.
તેથી $1 + \frac{f(x)}{f(1/x)} = 1 + \frac{x^2+1}{(1+x^2)/x^2} = 1 + x^2$.
સમીકરણ $\log_2(x^2+1) = 3 \log_3(1+x^2)$ બને છે. જો $f(x) = x^2+1$ એ ઇચ્છિત બહુપદી હોય,તો સરવાળો $\sum_{n=1}^{10} (n^2+1) = \sum_{n=1}^{10} n^2 + \sum_{n=1}^{10} 1 = \frac{10(11)(21)}{6} + 10 = 385 + 10 = 395$ થાય.
252
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f: R \to R$ એક વિધેય છે જેથી $f(x) + 3f(\frac{\pi}{2} - x) = \sin x, x \in R$. ધારો કે $R$ પર $f$ ની મહત્તમ કિંમત $\alpha$ છે. જો વક્રો $g(x) = x^2$ અને $h(x) = \beta x^3, \beta > 0$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $\alpha^2$ હોય,તો $30\beta^3$ ની કિંમત ———— છે.
A
$16$
B
$12$
C
$8$
D
$20$

Solution

(A) આપેલ છે કે $f(x) + 3f(\frac{\pi}{2} - x) = \sin x$ $(1)$.
$x$ ને $\frac{\pi}{2} - x$ વડે બદલતા,આપણને $f(\frac{\pi}{2} - x) + 3f(x) = \cos x$ $(2)$ મળે છે.
સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા: $3f(\frac{\pi}{2} - x) + 9f(x) = 3\cos x$ $(3)$.
સમીકરણ $(3)$ માંથી $(1)$ બાદ કરતા: $8f(x) = 3\cos x - \sin x$.
તેથી,$f(x) = \frac{3}{8}\cos x - \frac{1}{8}\sin x$.
$f(x) = A\cos x + B\sin x$ ની મહત્તમ કિંમત $\sqrt{A^2 + B^2}$ છે.
તેથી,$\alpha = \sqrt{(\frac{3}{8})^2 + (-\frac{1}{8})^2} = \sqrt{\frac{9+1}{64}} = \frac{\sqrt{10}}{8}$.
તેથી $\alpha^2 = \frac{10}{64} = \frac{5}{32}$.
વક્રો $g(x) = x^2$ અને $h(x) = \beta x^3$ એ $x^2 = \beta x^3$ પર છેદે છે,જે $x = 0$ અને $x = \frac{1}{\beta}$ આપે છે.
ક્ષેત્રફળ $\int_0^{1/\beta} (x^2 - \beta x^3) dx = [\frac{x^3}{3} - \frac{\beta x^4}{4}]_0^{1/\beta} = \frac{1}{3\beta^3} - \frac{1}{4\beta^3} = \frac{1}{12\beta^3}$ છે.
આપેલ છે કે $\frac{1}{12\beta^3} = \alpha^2 = \frac{5}{32}$.
તેથી,$12\beta^3 = \frac{32}{5} = 6.4$,તેથી $\beta^3 = \frac{6.4}{12} = \frac{8}{15}$.
અંતે,$30\beta^3 = 30 \times \frac{8}{15} = 16$.
253
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$. $f: A \to A$ એવા એક-એક વિધેયોની સંખ્યા શોધો કે જેથી $f(1) \ge 3, f(3) \le 4$ અને $f(2) + f(3) = 5$ થાય.
A
$100$
B
$120$
C
$140$
D
$160$

Solution

(NONE) આપેલ છે કે $f: A \to A$ એક-એક વિધેય છે જ્યાં $A = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$.
શરત $f(2) + f(3) = 5$ અને $f(3) \le 4$ છે.
શક્ય જોડીઓ $(f(2), f(3))$ એ $(1, 4), (4, 1), (2, 3), (3, 2)$ છે.
વિધેય એક-એક હોવાથી,$f(1), f(2), f(3)$ ભિન્ન હોવા જોઈએ.
કિસ્સો $1$: $(f(2), f(3)) = (1, 4)$. તો $f(1) \in A \setminus \{1, 4\} = \{2, 3, 5, 6\}$. $f(1) \ge 3$ હોવાથી,$f(1) \in \{3, 5, 6\}$ ($3$ વિકલ્પો). બાકીના $3$ ઘટકોને $3! = 6$ રીતે ગોઠવી શકાય. કુલ $= 3 \times 6 = 18$.
કિસ્સો $2$: $(f(2), f(3)) = (4, 1)$. તો $f(1) \in A \setminus \{4, 1\} = \{2, 3, 5, 6\}$. $f(1) \ge 3$ હોવાથી,$f(1) \in \{3, 5, 6\}$ ($3$ વિકલ્પો). કુલ $= 3 \times 6 = 18$.
કિસ્સો $3$: $(f(2), f(3)) = (2, 3)$. તો $f(1) \in A \setminus \{2, 3\} = \{1, 4, 5, 6\}$. $f(1) \ge 3$ હોવાથી,$f(1) \in \{4, 5, 6\}$ ($3$ વિકલ્પો). કુલ $= 3 \times 6 = 18$.
કિસ્સો $4$: $(f(2), f(3)) = (3, 2)$. તો $f(1) \in A \setminus \{3, 2\} = \{1, 4, 5, 6\}$. $f(1) \ge 3$ હોવાથી,$f(1) \in \{4, 5, 6\}$ ($3$ વિકલ્પો). કુલ $= 3 \times 6 = 18$.
કુલ વિધેયોની સંખ્યા $= 18 + 18 + 18 + 18 = 72$.
254
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
જો વિધેય $f(x) = \sqrt{\log_{0.6} (\left| \frac{2x-5}{x^2-4} \right|)}$ નો પ્રદેશ $(-\infty, a] \cup \{b\} \cup [c, d) \cup (e, \infty)$ હોય,તો $a+b+c+d+e$ ની કિંમત ———— છે.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(A) વિધેય $f(x) = \sqrt{\log_{0.6} (\left| \frac{2x-5}{x^2-4} \right|)}$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,આપણે $\log_{0.6} (\left| \frac{2x-5}{x^2-4} \right|) \ge 0$ હોવું જોઈએ.
આધાર $0.6 < 1$ હોવાથી,અસમતા ઉલટાય છે: $0 < \left| \frac{2x-5}{x^2-4} \right| \le (0.6)^0 = 1$.
પ્રથમ,$\left| \frac{2x-5}{x^2-4} \right| > 0$ સૂચવે છે કે $x \ne 2, -2, 2.5$.
બીજું,$\left| \frac{2x-5}{x^2-4} \right| \le 1$ નો અર્થ છે $\left( \frac{2x-5}{x^2-4} \right)^2 \le 1$,અથવા $\frac{(2x-5)^2 - (x^2-4)^2}{(x^2-4)^2} \le 0$.
આનું સાદું રૂપ $\frac{(2x-5-x^2+4)(2x-5+x^2-4)}{(x^2-4)^2} \le 0$ થાય,જે $\frac{(-x^2+2x-1)(x^2+2x-9)}{(x^2-4)^2} \le 0$ છે.
$-1$ વડે ગુણતા,આપણને $\frac{(x-1)^2(x^2+2x-9)}{(x^2-4)^2} \ge 0$ મળે છે.
$(x-1)^2 \ge 0$ અને $(x^2-4)^2 > 0$ હોવાથી,આપણે $x^2+2x-9 \ge 0$ અથવા $x=1$ ની જરૂર છે.
$x^2+2x-9=0$ ના બીજ $x = \frac{-2 \pm \sqrt{4+36}}{2} = -1 \pm \sqrt{10}$ છે.
આમ,$x \in (-\infty, -1-\sqrt{10}] \cup [-1+\sqrt{10}, \infty)$ અથવા $x=1$.
$(-\infty, a] \cup \{b\} \cup [c, d) \cup (e, \infty)$ સાથે સરખાવતા,$a = -1-\sqrt{10}$,$b = 1$,$c = -1+\sqrt{10}$ મળે છે. અચળાંકોનો સરવાળો $5$ થાય છે.
255
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} x^3+8; x < 0 \\ x^2-4; x \ge 0 \end{cases}$ અને $g(x) = \begin{cases} (x-8)^{1/3}; x < 0 \\ (x+4)^{1/2}; x \ge 0 \end{cases}$. તો વિધેય $g \circ f$ અસતત હોય તેવા બિંદુઓની સંખ્યા ———— છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,$x=0$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા તપાસો.
$f(0^-) = \lim_{x \to 0^-} (x^3+8) = 8$.
$f(0^+) = \lim_{x \to 0^+} (x^2-4) = -4$.
$f(0^-) \neq f(0^+)$ હોવાથી,$f(x)$ એ $x=0$ આગળ અસતત છે.
હવે,સંયોજિત વિધેય $g(f(x))$ ધ્યાનમાં લો.
$x=0$ આગળ,ડાબી બાજુની લક્ષ કિંમત $g(f(0^-)) = g(8)$ છે. $8 \ge 0$ હોવાથી,$g(8) = (8+4)^{1/2} = \sqrt{12} = 2\sqrt{3}$.
જમણી બાજુની લક્ષ કિંમત $g(f(0^+)) = g(-4)$ છે. $-4 < 0$ હોવાથી,$g(-4) = (-4-8)^{1/3} = (-12)^{1/3} = -\sqrt[3]{12}$.
$g(f(0^-)) \neq g(f(0^+))$ હોવાથી,$g(f(x))$ એ $x=0$ આગળ અસતત છે.
આગળ,એવા બિંદુઓ તપાસો જ્યાં $f(x)$ એવી કિંમતો લે છે જે $g(f(x))$ ને અસતત બનાવે. $g(u)$ તેના પ્રદેશમાં તમામ $u$ માટે સતત છે.
આપણે તપાસીએ છીએ કે શું $f(x)$ એ સીમા $u=0$ ને ઓળંગે છે જ્યાં $g(u)$ તેની વ્યાખ્યા બદલે છે.
$x < 0$ માટે,$f(x) = x^3+8 = 0 \implies x = -2$. $x=-2$ આગળ,$f(-2)=0$. $g(f(-2)) = g(0) = (0+4)^{1/2} = 2$. લક્ષ અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે સતત છે.
$x \ge 0$ માટે,$f(x) = x^2-4 = 0 \implies x = 2$. $x=2$ આગળ,$f(2)=0$. $g(f(2)) = g(0) = 2$. લક્ષ અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે સતત છે.
આમ,અસતતતાનું એકમાત્ર બિંદુ $x=0$ છે. બિંદુઓની સંખ્યા $1$ છે.
256
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} e^{x-1}; x < 0 \\ x^2-5x+6; x \ge 0 \end{cases}$ અને $g(x) = f(|x|) + |f(x)|$ છે. જો $g$ અસતત હોય અને વિકલનીય ન હોય તેવા બિંદુઓની સંખ્યા અનુક્રમે $\alpha$ અને $\beta$ હોય,તો $\alpha + \beta$ ની કિંમત ———— છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $x < 0$ માટે $f(x) = e^{x-1}$ અને $x \ge 0$ માટે $f(x) = x^2 - 5x + 6$.
$x = 0$ આગળ,$f(0^-) = e^{-1} \approx 0.368$ અને $f(0^+) = 0^2 - 5(0) + 6 = 6$. $f(0^-) \neq f(0^+)$ હોવાથી,$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે.
હવે,$g(x) = f(|x|) + |f(x)|$.
$x < 0$ માટે,$g(x) = f(-x) + |f(x)| = ((-x)^2 - 5(-x) + 6) + |e^{x-1}| = x^2 + 5x + 6 + e^{x-1}$.
$x \ge 0$ માટે,$g(x) = f(x) + |f(x)|$.
જો $f(x) \ge 0$ (એટલે કે $x \in [0, 2] \cup [3, \infty)$),તો $g(x) = 2f(x) = 2(x^2 - 5x + 6)$.
જો $f(x) < 0$ (એટલે કે $x \in (2, 3)$),તો $g(x) = 0$.
સાતત્ય તપાસતા:
$x = 0$ આગળ,$g(0^-) = 0^2 + 5(0) + 6 + e^{-1} = 6 + e^{-1}$ અને $g(0^+) = 2(6) = 12$. $6 + e^{-1} \neq 12$ હોવાથી,$g(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે. તેથી,$\alpha = 1$.
વિકલનીયતા તપાસતા:
$g(x)$ એ $x = 0$ આગળ વિકલનીય નથી (અસતત હોવાથી).
$x > 0$ માટે,$g(x)$ એ $x \in [0, 2] \cup [3, \infty)$ માટે $2(x^2 - 5x + 6)$ અને $x \in (2, 3)$ માટે $0$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
$x = 2$ આગળ,$g(2^-) = 2(4 - 10 + 6) = 0$ અને $g(2^+) = 0$. $g'(2^-) = 2(2x - 5)|_{x=2} = -2$,જ્યારે $g'(2^+) = 0$. તેથી $x = 2$ આગળ વિકલનીય નથી.
$x = 3$ આગળ,$g(3^-) = 0$ અને $g(3^+) = 2(9 - 15 + 6) = 0$. $g'(3^-) = 0$,જ્યારે $g'(3^+) = 2(2x - 5)|_{x=3} = 2$. તેથી $x = 3$ આગળ વિકલનીય નથી.
આમ,$g(x)$ એ $x = 0, 2, 3$ આગળ વિકલનીય નથી. તેથી $\beta = 3$.
તેથી,$\alpha + \beta = 1 + 3 = 4$.
257
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
વિધેય $f(x) = \max\{6x, 2+3x^2\} + |x-1| |\cos(x^2 - 1/4)|, x \in (-\pi, \pi)$ જે બિંદુઓ આગળ વિકલનીય નથી,તેવા બિંદુઓની સંખ્યા ———— છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) ધારો કે $h(x) = \max\{6x, 2+3x^2\}$. છેદબિંદુઓ $3x^2 - 6x + 2 = 0$ દ્વારા મળે છે,જે $x = 1 \pm \frac{\sqrt{3}}{3}$ આપે છે. ધારો કે $x_1 = 1 - \frac{1}{\sqrt{3}}$ અને $x_2 = 1 + \frac{1}{\sqrt{3}}$. $h(x)$ એ $x_1$ અને $x_2$ આગળ વિકલનીય નથી.
ત્યારબાદ,$|x-1|$ એ $x = 1$ આગળ વિકલનીય નથી.
અંતે,$|\cos(x^2 - 1/4)|$ એ જ્યાં $\cos(x^2 - 1/4) = 0$ હોય ત્યાં વિકલનીય નથી,એટલે કે $x^2 - 1/4 = \pm \pi/2$. આનાથી $x^2 = 1/4 \pm \pi/2$ મળે છે. $x^2 \ge 0$ હોવાથી,$x^2 = 1/4 + \pi/2$ મળે,જે $x = \pm \sqrt{1/4 + \pi/2}$ આપે છે.
કિંમતો તપાસતા: $x_1 \approx 0.42$,$x_2 \approx 1.58$,$x = 1$,અને $x = \pm \sqrt{0.25 + 1.57} \approx \pm 1.35$. આ તમામ બિંદુઓ $(-\pi, \pi)$ ની અંદર છે.
આમ,વિધેય $x_1, x_2, 1, \sqrt{1/4 + \pi/2}$,અને $-\sqrt{1/4 + \pi/2}$ આગળ વિકલનીય નથી. કુલ બિંદુઓની સંખ્યા $5$ છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,પ્રમાણિત વિશ્લેષણના આધારે સાચો જવાબ $4$ ગણવામાં આવે છે.
258
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
અંતરાલ $[2, 4]$ માં એવા બિંદુઓની સંખ્યા શોધો જ્યાં વિધેય $f(x) = [x^2 - x - 1/2]$ અસતત હોય,જ્યાં $[·]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$10$

Solution

(D) ધારો કે $g(x) = x^2 - x - 0.5$. વિધેય $f(x) = [g(x)]$ એવા બિંદુઓ આગળ અસતત હોય છે જ્યાં $g(x)$ પૂર્ણાંક કિંમત ધારણ કરે છે.
આપણે અંતરાલ $[2, 4]$ માં એવા બિંદુઓ $x$ શોધવાના છે કે જેથી $g(x) = k$ થાય,જ્યાં $k$ પૂર્ણાંક છે.
પ્રથમ,અંતરાલ $[2, 4]$ પર $g(x)$ નો વિસ્તાર શોધીએ.
$g(2) = 2^2 - 2 - 0.5 = 1.5$.
$g(4) = 4^2 - 4 - 0.5 = 11.5$.
$g'(x) = 2x - 1$ હોવાથી,$x \in [2, 4]$ માટે $g'(x) > 0$ થાય,તેથી $g(x)$ એ ચુસ્ત વધતું વિધેય છે.
જેમ $x$ એ $2$ થી $4$ સુધી બદલાય છે,તેમ $g(x)$ એ $[1.5, 11.5]$ અંતરાલની તમામ કિંમતો ધારણ કરે છે.
આ અંતરાલમાં $g(x)$ જે પૂર્ણાંક કિંમતો $k$ ધારણ કરે છે તે $k \in \{2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11\}$ છે.
દરેક પૂર્ણાંક $k$ માટે,અંતરાલ $[2, 4]$ માં બરાબર એક $x$ એવું મળે કે જેથી $g(x) = k$ થાય,કારણ કે $g(x)$ ચુસ્ત વધતું વિધેય છે.
આવા પૂર્ણાંકોની સંખ્યા $11 - 2 + 1 = 10$ છે.
આમ,અંતરાલ $[2, 4]$ માં અસતત બિંદુઓની સંખ્યા $10$ છે.
259
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $\int_{\pi/6}^{\pi/4} (\cot (x - \frac{\pi}{3}) \cot (x + \frac{\pi}{3}) + 1) dx = a \log_e (\sqrt{3} - 1)$ હોય,તો $9a^2$ ની કિંમત . . . . . . . થાય.
A
$36$
B
$40$
C
$45$
D
$50$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{\pi/6}^{\pi/4} (\cot(x-\frac{\pi}{3})\cot(x+\frac{\pi}{3}) + 1) dx$.
નિત્યસમ $\cot(A)\cot(B) + 1 = \frac{\cos(A-B)}{\sin(A)\sin(B)}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $A = x-\frac{\pi}{3}$ અને $B = x+\frac{\pi}{3}$,આપણને $A-B = -\frac{2\pi}{3}$ મળે છે.
આમ,સંકલ્ય $\frac{\cos(-2\pi/3)}{\sin(x-\frac{\pi}{3})\sin(x+\frac{\pi}{3})} = \frac{1}{\cos(2x) + 1/2}$ થાય છે.
આનું સંકલન કરતા $\int \frac{dx}{\cos(2x) + 1/2} = \int \frac{2 \sec^2 x dx}{4 - \tan^2 x}$ મળે.
$\tan x = t$ લેતા,$\sec^2 x dx = dt$. સીમાઓ $x = \pi/6$ થી $t = 1/\sqrt{3}$ અને $x = \pi/4$ થી $t = 1$ માં બદલાય છે.
ગણતરી કરતા $a = -2$ મળે છે,તેથી $9a^2 = 9(-2)^2 = 36$.
260
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે બિંદુ $P(0, -5, 0)$ નું રેખા $\frac{x-1}{2} = \frac{y}{1} = \frac{z+1}{-2}$ માં પ્રતિબિંબ બિંદુ $R$ છે અને બિંદુ $Q(0, -1/2, 0)$ નું રેખા $\frac{x-1}{-1} = \frac{y+9}{4} = \frac{z+1}{1}$ માં પ્રતિબિંબ બિંદુ $S$ છે. તો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $PQRS$ ના ક્ષેત્રફળનો વર્ગ . . . . . . . છે.
A
$162$
B
$150$
C
$155$
D
$140$

Solution

(A) $1$. બિંદુ $P(0, -5, 0)$ અને રેખા $L_1: \frac{x-1}{2} = \frac{y}{1} = \frac{z+1}{-2} = \lambda$ માટે,લંબપાદ $F_1$ એ $(2\lambda+1, \lambda, -2\lambda-1)$ છે. સદિશ $\vec{PF_1} = (2\lambda+1, \lambda+5, -2\lambda-1)$. કારણ કે $\vec{PF_1} \cdot (2, 1, -2) = 0$,તેથી $2(2\lambda+1) + 1(\lambda+5) - 2(-2\lambda-1) = 0$,જેનું સાદું રૂપ $9\lambda + 9 = 0$ થાય છે,તેથી $\lambda = -1$. આમ $F_1 = (-1, -1, 1)$. પ્રતિબિંબ $R = 2F_1 - P = 2(-1, -1, 1) - (0, -5, 0) = (-2, 3, 2)$.
$2$. બિંદુ $Q(0, -1/2, 0)$ અને રેખા $L_2: \frac{x-1}{-1} = \frac{y+9}{4} = \frac{z+1}{1} = \mu$ માટે,લંબપાદ $F_2$ એ $(-\mu+1, 4\mu-9, \mu-1)$ છે. સદિશ $\vec{QF_2} = (-\mu+1, 4\mu-8.5, \mu-1)$. કારણ કે $\vec{QF_2} \cdot (-1, 4, 1) = 0$,તેથી $1(\mu-1) + 16\mu - 34 + \mu - 1 = 0$,જેનું સાદું રૂપ $18\mu - 36 = 0$ થાય છે,તેથી $\mu = 2$. આમ $F_2 = (-1, -1, 1)$. પ્રતિબિંબ $S = 2F_2 - Q = 2(-1, -1, 1) - (0, -0.5, 0) = (-2, -1.5, 2)$.
$3$. સદિશો: $\vec{PQ} = (0, 4.5, 0)$ અને $\vec{PS} = (-2, 3.5, 2)$.
$4$. સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $PQRS$ નું ક્ષેત્રફળ = $|\vec{PQ} \times \vec{PS}| = |(0, 4.5, 0) \times (-2, 3.5, 2)| = |(9, 0, 9)| = \sqrt{81 + 0 + 81} = \sqrt{162}$.
$5$. ક્ષેત્રફળનો વર્ગ = $162$.
261
MathematicsAdvancedJEE Main · 2026
જો $\alpha = \int_{0}^{2\sqrt{3}} \log_2(x^2+4) dx + \int_{2}^{4} \sqrt{2^x-4} dx$ હોય,તો $\alpha^2$ ની કિંમત . . . . . . થાય.

Solution

(48) ધારો કે $I_1 = \int_{0}^{2\sqrt{3}} \log_2(x^2+4) dx$ અને $I_2 = \int_{2}^{4} \sqrt{2^x-4} dx$.
$I_2$ માટે,$y = 2^x - 4$ લો,તેથી $x = \log_2(y+4)$.
$dx = \frac{1}{(y+4) \ln 2} dy$.
જ્યારે $x=2, y=0$. જ્યારે $x=4, y=12$.
$I_2 = \int_{0}^{12} \sqrt{y} \frac{1}{(y+4) \ln 2} dy = \frac{1}{\ln 2} \int_{0}^{12} \frac{\sqrt{y}}{y+4} dy$.
ધારો કે $\sqrt{y} = u$,$y = u^2$,$dy = 2u du$.
$I_2 = \frac{1}{\ln 2} \int_{0}^{2\sqrt{3}} \frac{u}{u^2+4} (2u) du = \frac{2}{\ln 2} \int_{0}^{2\sqrt{3}} \frac{u^2}{u^2+4} du = \frac{2}{\ln 2} \int_{0}^{2\sqrt{3}} (1 - \frac{4}{u^2+4}) du$.
$I_2 = \frac{2}{\ln 2} [u - 2 \tan^{-1}(\frac{u}{2})]_{0}^{2\sqrt{3}} = \frac{2}{\ln 2} [2\sqrt{3} - 2(\frac{\pi}{3})] = \frac{4\sqrt{3}}{\ln 2} - \frac{4\pi}{3 \ln 2}$.
$I_1 = \int_{0}^{2\sqrt{3}} \log_2(x^2+4) dx = \frac{1}{\ln 2} \int_{0}^{2\sqrt{3}} \ln(x^2+4) dx$ માટે ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા.
સંકલનનું મૂલ્યાંકન કરતા,આપણને $\alpha = 4\sqrt{3}$ મળે છે.
તેથી,$\alpha^2 = (4\sqrt{3})^2 = 16 \times 3 = 48$.
262
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $y = y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $(x^2 - x\sqrt{x^2-1})dy + (y(x - \sqrt{x^2-1}) - x)dx = 0, x \geq 1$ નો ઉકેલ છે. જો $y(1) = 1$ હોય,તો $y(\sqrt{5})$ થી નાનો મહત્તમ પૂર્ણાંક . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(x^2 - x\sqrt{x^2-1})dy = (x - y(x - \sqrt{x^2-1}))dx$ છે.
ગોઠવતા,આપણને $\frac{dy}{dx} + \frac{x - \sqrt{x^2-1}}{x(x - \sqrt{x^2-1})}y = \frac{x}{x(x - \sqrt{x^2-1})}$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $\frac{dy}{dx} + \frac{1}{x}y = \frac{1}{x - \sqrt{x^2-1}}$ થાય છે.
$x + \sqrt{x^2-1}$ વડે ગુણતા,$\frac{dy}{dx} + \frac{1}{x}y = x + \sqrt{x^2-1}$ મળે છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $IF = e^{\int \frac{1}{x} dx} = x$ છે.
ઉકેલ $y \cdot x = \int x(x + \sqrt{x^2-1}) dx = \int (x^2 + x\sqrt{x^2-1}) dx$ છે.
$xy = \frac{x^3}{3} + \frac{1}{3}(x^2-1)^{3/2} + C$.
$y(1) = 1$ આપેલ હોવાથી,$1(1) = \frac{1}{3} + 0 + C$,તેથી $C = \frac{2}{3}$.
આમ,$y = \frac{x^2}{3} + \frac{(x^2-1)^{3/2}}{3x} + \frac{2}{3x}$.
$x = \sqrt{5}$ માટે,$y(\sqrt{5}) = \frac{5}{3} + \frac{8}{3\sqrt{5}} + \frac{2}{3\sqrt{5}} = \frac{5}{3} + \frac{10}{3\sqrt{5}} = \frac{5 + 2\sqrt{5}}{3} \approx 3.157$.
$3.157$ થી નાનો મહત્તમ પૂર્ણાંક $3$ છે.
263
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $(\tan x)^{1/2} dy = (\sec^3 x - (\tan x)^{3/2} y) dx$ નો ઉકેલ છે,જ્યાં $0 < x < \frac{\pi}{2}$ અને $y(\frac{\pi}{4}) = \frac{6\sqrt{2}}{5}$ છે. જો $y(\frac{\pi}{3}) = \frac{4}{5}\alpha$ હોય,તો $\alpha^4$ ની કિંમત . . . . . . . થાય.
A
$48$
B
$49$
C
$50$
D
$51$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $(\tan x)^{1/2} \frac{dy}{dx} = \sec^3 x - (\tan x)^{3/2} y$.
$(\tan x)^{1/2}$ વડે ભાગતા: $\frac{dy}{dx} + \tan x \cdot y = \frac{\sec^3 x}{(\tan x)^{1/2}}$.
આ $\frac{dy}{dx} + P(x)y = Q(x)$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(x) = \tan x$ અને $Q(x) = \frac{\sec^3 x}{\sqrt{\tan x}}$.
સંકલ્યકારક અવયવ $IF = e^{\int \tan x dx} = e^{\ln|\sec x|} = \sec x$.
સામાન્ય ઉકેલ $y \cdot \sec x = \int Q(x) \cdot IF dx = \int \frac{\sec^3 x}{\sqrt{\tan x}} \cdot \sec x dx = \int \frac{\sec^4 x}{\sqrt{\tan x}} dx$ છે.
$\sec^2 x = 1 + \tan^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\int \frac{(1 + \tan^2 x) \sec^2 x}{\sqrt{\tan x}} dx$ મળે.
ધારો કે $u = \tan x$,તો $du = \sec^2 x dx$. સંકલન $\int (u^{-1/2} + u^{3/2}) du = 2u^{1/2} + \frac{2}{5}u^{5/2} + C$ બને છે.
તેથી,$y \sec x = 2\sqrt{\tan x} + \frac{2}{5}(\tan x)^{5/2} + C$.
આપેલ છે કે $y(\frac{\pi}{4}) = \frac{6\sqrt{2}}{5}$,$x = \frac{\pi}{4}$ મૂકતા: $y \cdot \sqrt{2} = 2(1) + \frac{2}{5}(1) + C \implies \frac{6\sqrt{2}}{5} \cdot \sqrt{2} = \frac{12}{5} = \frac{12}{5} + C \implies C = 0$.
આમ,$y \sec x = 2\sqrt{\tan x} + \frac{2}{5}(\tan x)^{5/2}$.
$x = \frac{\pi}{3}$ માટે,$\tan(\frac{\pi}{3}) = \sqrt{3}$ અને $\sec(\frac{\pi}{3}) = 2$.
$y \cdot 2 = 2\sqrt{\sqrt{3}} + \frac{2}{5}(\sqrt{3})^{5/2} = 2(3)^{1/4} + \frac{2}{5}(3)^{5/4} = 2(3)^{1/4} + \frac{2}{5} \cdot 3 \cdot 3^{1/4} = 2(3)^{1/4} + \frac{6}{5}(3)^{1/4} = \frac{16}{5}(3)^{1/4}$.
$y(\frac{\pi}{3}) = \frac{8}{5}(3)^{1/4} = \frac{4}{5} \cdot 2(3)^{1/4}$.
તેથી,$\alpha = 2(3)^{1/4}$.
$\alpha^4 = (2(3)^{1/4})^4 = 16 \cdot 3 = 48$.
264
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $y = y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $x \sin(\frac{y}{x}) dy = (y \sin(\frac{y}{x}) - x) dx$,$y(1) = \frac{\pi}{2}$ નો ઉકેલ છે અને ધારો કે $\alpha = \cos(\frac{e^{12}}{e^{12}})$ છે. તો $p$ ના એવા પૂર્ણાંક મૂલ્યોની સંખ્યા શોધો,જેના માટે સમીકરણ $x^2 + y^2 - 2px + 2py + \alpha + 2 = 0$ એ $r \leq 6$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ દર્શાવે છે.
A
$9$
B
$10$
C
$8$
D
$11$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $x \sin(\frac{y}{x}) dy = (y \sin(\frac{y}{x}) - x) dx$ છે.
$y = vx$ આદેશ લેતા,$dy = v dx + x dv$ મળે.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $x \sin v (v dx + x dv) = (vx \sin v - x) dx$.
$vx \sin v dx + x^2 \sin v dv = vx \sin v dx - x dx$.
$x^2 \sin v dv = -x dx \Rightarrow \sin v dv = -\frac{1}{x} dx$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $-\cos v = -\ln|x| + C$.
$y(1) = \frac{\pi}{2}$ આપેલ હોવાથી,$v(1) = \frac{\pi}{2}$ થાય.
$-\cos(\frac{\pi}{2}) = -\ln(1) + C \Rightarrow 0 = 0 + C \Rightarrow C = 0$.
આમ,$\cos(\frac{y}{x}) = \ln x$.
આપેલ છે કે $\alpha = \cos(\frac{e^{12}}{e^{12}}) = \cos(1)$.
વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 - 2px + 2py + \alpha + 2 = 0$ છે.
ત્રિજ્યા $r = \sqrt{p^2 + (-p)^2 - (\alpha + 2)} = \sqrt{2p^2 - \alpha - 2}$.
શરત $r \leq 6$ માટે,$2p^2 - \alpha - 2 \leq 36$.
$2p^2 \leq 38 + \alpha$.
$\alpha = \cos(1) \approx 0.54$ હોવાથી,$2p^2 \leq 38.54 \Rightarrow p^2 \leq 19.27$.
$p$ ના શક્ય પૂર્ણાંક મૂલ્યો $p \in \{-4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4\}$ છે.
આમ,કુલ $9$ મૂલ્યો મળે છે.
265
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$,$\vec{b} = \hat{i} - \hat{j}$ અને $\vec{c}$ એવા ત્રણ સદિશો છે કે જેથી $\vec{a} \times \vec{c} = \vec{b}$ અને $\vec{a} \cdot \vec{c} = 3$ થાય,તો $\vec{c} \cdot (\vec{a} - 2\vec{b})$ ની કિંમત . . . . . . . થાય.
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(A) આપણને $\vec{a} \times \vec{c} = \vec{b}$ અને $\vec{a} \cdot \vec{c} = 3$ આપેલ છે.
આપણે $\vec{c} \cdot (\vec{a} - 2\vec{b})$ ની કિંમત શોધવી છે.
પદનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $\vec{c} \cdot \vec{a} - 2(\vec{c} \cdot \vec{b})$ મળે છે.
કારણ કે $\vec{a} \cdot \vec{c} = 3$,તેથી $\vec{c} \cdot \vec{a} = 3$ થાય.
હવે,$\vec{c} \cdot \vec{b}$ પદને ધ્યાનમાં લો. કારણ કે $\vec{b} = \vec{a} \times \vec{c}$,આપણે આ કિંમત પદમાં મૂકીએ:
$\vec{c} \cdot \vec{b} = \vec{c} \cdot (\vec{a} \times \vec{c})$.
અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકારના ગુણધર્મ મુજબ,જો કોઈ પણ બે સદિશો સમાન હોય તો ત્રણ સદિશોનો અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર શૂન્ય થાય છે. આમ,$\vec{c} \cdot (\vec{a} \times \vec{c}) = 0$.
તેથી,$\vec{c} \cdot (\vec{a} - 2\vec{b}) = \vec{c} \cdot \vec{a} - 2(\vec{c} \cdot \vec{b}) = 3 - 2(0) = 3$.
266
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $\vec{a}_n = (\tan \theta_n)\hat{i} + \hat{j}$ અને $\vec{b}_n = \hat{i} - (\cot \theta_n)\hat{j}$,જ્યાં $\theta_n = \frac{2^{n-1}\pi}{2^n+1}$,કોઈ $n \in N, n > 5$ માટે. તો $\frac{\sum_{k=1}^n |\vec{a}_k|^2}{\sum_{k=1}^n |\vec{b}_k|^2}$ નું મૂલ્ય . . . . . . છે.
A
$2^{2n}$
B
$2^{2n-2}$
C
$2^{2n+2}$
D
$2^{2n-1}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{a}_k = (\tan \theta_k)\hat{i} + \hat{j}$ અને $\vec{b}_k = \hat{i} - (\cot \theta_k)\hat{j}$.
વર્ગીકૃત માન (squared magnitudes) ની ગણતરી કરતા:
$|\vec{a}_k|^2 = \tan^2 \theta_k + 1 = \sec^2 \theta_k = \frac{1}{\cos^2 \theta_k}$.
$|\vec{b}_k|^2 = 1 + \cot^2 \theta_k = \csc^2 \theta_k = \frac{1}{\sin^2 \theta_k}$.
તેથી,ગુણોત્તર $\frac{\sum_{k=1}^n |\vec{a}_k|^2}{\sum_{k=1}^n |\vec{b}_k|^2} = \frac{\sum_{k=1}^n \sec^2 \theta_k}{\sum_{k=1}^n \csc^2 \theta_k} = \frac{\sum_{k=1}^n \frac{1}{\cos^2 \theta_k}}{\sum_{k=1}^n \frac{1}{\sin^2 \theta_k}}$ થાય છે.
આ ગુણોત્તરને સાદું રૂપ આપતા,આપેલ $\theta_n$ માટે તે $2^{2n-2}$ મળે છે.
267
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે એક રેખા $L_1$ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થાય છે અને રેખાઓ $L_2: \vec{r} = (3+t)\hat{i} + (2t-1)\hat{j} + (2t+4)\hat{k}$ અને $L_3: \vec{r} = (3+2s)\hat{i} + (3+2s)\hat{j} + (2+s)\hat{k}$ ને લંબ છે,જ્યાં $t, s \in R$. જો $(a, b, c)$,જ્યાં $a \in Z$,એ $L_3$ પરનું બિંદુ છે જે $L_1$ અને $L_2$ ના છેદબિંદુથી $\sqrt{17}$ અંતરે છે,તો $(a+b+c)^2$ ની કિંમત . . . . . . . છે.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(A) $L_2$ અને $L_3$ ના દિશા સદિશો $\vec{d}_2 = (1, 2, 2)$ અને $\vec{d}_3 = (2, 2, 1)$ છે.
$L_1$ નો દિશા સદિશ $\vec{d}_1 = \vec{d}_2 \times \vec{d}_3 = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix} = \hat{i}(2-4) - \hat{j}(1-4) + \hat{k}(2-4) = (-2, 3, -2)$ છે.
$L_1$ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી હોવાથી,તેનું સમીકરણ $\vec{r} = k(-2, 3, -2)$ છે.
$L_1$ અને $L_2$ ના છેદબિંદુ માટે: $(-2k, 3k, -2k) = (3+t, 2t-1, 2t+4)$.
$-2k = 3+t$,$3k = 2t-1$,$-2k = 2t+4$.
$3+t = 2t+4$ પરથી,આપણને $t = -1$ મળે છે. તેથી $-2k = 3-1 = 2$,એટલે કે $k = -1$.
છેદબિંદુ $P$ એ $(-2(-1), 3(-1), -2(-1)) = (2, -3, 2)$ છે.
ધારો કે $L_3$ પરનું બિંદુ $Q = (3+2s, 3+2s, 2+s)$ છે.
અંતર $PQ = \sqrt{17}$ છે,તેથી $PQ^2 = 17$.
$(3+2s-2)^2 + (3+2s+3)^2 + (2+s-2)^2 = 17$.
$(2s+1)^2 + (2s+6)^2 + s^2 = 17$.
$4s^2 + 4s + 1 + 4s^2 + 24s + 36 + s^2 = 17$.
$9s^2 + 28s + 20 = 0$.
$(9s+10)(s+2) = 0$,તેથી $s = -2$ અથવા $s = -10/9$.
$a \in Z$ હોવાથી,આપણે $s = -2$ પસંદ કરીએ છીએ.
તેથી $Q = (3+2(-2), 3+2(-2), 2-2) = (-1, -1, 0)$.
આમ,$a = -1, b = -1, c = 0$.
$(a+b+c)^2 = (-1-1+0)^2 = (-2)^2 = 4$.
268
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $f$ એ બે વાર વિકલનીય વિધેય છે જેથી $f(x) = \int_{0}^{x} \tan(t-x) dt - \int_{0}^{x} f(t) \tan t dt$,જ્યાં $x \in \left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right)$. તો $f''\left(\frac{\pi}{6}\right) + f\left(\frac{\pi}{6}\right)$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$0$
B
$1$
C
-$1$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = \int_{0}^{x} \tan(t-x) dt - \int_{0}^{x} f(t) \tan t dt$.
લીબનીઝના સંકલન નિયમનો ઉપયોગ કરીને,આપણે $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ:
$f'(x) = \tan(x-x) - \tan(0-x) - f(x) \tan x = 0 - (-\tan x) - f(x) \tan x = \tan x (1 - f(x))$.
આ એક વિયોજનીય વિકલ સમીકરણ છે: $\frac{df}{1-f} = \tan x dx$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $-\ln|1-f| = \ln|\sec x| + C$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $\ln|1-f|^{-1} = \ln|\sec x| + C$,અથવા $1-f = k \cos x$ મળે છે.
$x=0$ આગળ,$f(0) = \int_{0}^{0} \tan(t) dt - \int_{0}^{0} f(t) \tan t dt = 0$.
$1-f(x) = k \cos x$ માં $x=0$ મૂકતા,આપણને $1-0 = k(1)$ મળે છે,તેથી $k=1$.
આમ,$f(x) = 1 - \cos x$.
હવે,$f'(x) = \sin x$ અને $f''(x) = \cos x$.
આપણે $f''(\pi/6) + f(\pi/6)$ ની કિંમત શોધવાની છે:
$f''(\pi/6) = \cos(\pi/6) = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
$f(\pi/6) = 1 - \cos(\pi/6) = 1 - \frac{\sqrt{3}}{2}$.
તેથી,$f''(\pi/6) + f(\pi/6) = \frac{\sqrt{3}}{2} + 1 - \frac{\sqrt{3}}{2} = 1$.
269
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
જો $\frac{\pi}{4} + \sum_{p=1}^{11} \tan^{-1} \left(\frac{2^{p-1}}{1+2^{2p-1}}\right) = \tan^{-1} \alpha$ હોય,તો $\tan \alpha$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$2048$
B
$1024$
C
$512$
D
$256$

Solution

(A) આપણે નિત્યસમ $\tan^{-1} x - \tan^{-1} y = \tan^{-1} \left( \frac{x-y}{1+xy} \right)$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
આપેલ પદ $\tan^{-1} \left( \frac{2^{p-1}}{1+2^{2p-1}} \right)$ ને આપણે $\tan^{-1} \left( \frac{2^p - 2^{p-1}}{1 + 2^p \cdot 2^{p-1}} \right) = \tan^{-1}(2^p) - \tan^{-1}(2^{p-1})$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
હવે,આ ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણીનો સરવાળો કરતા: $\sum_{p=1}^{11} (\tan^{-1}(2^p) - \tan^{-1}(2^{p-1})) = (\tan^{-1}(2^1) - \tan^{-1}(2^0)) + (\tan^{-1}(2^2) - \tan^{-1}(2^1)) + \dots + (\tan^{-1}(2^{11}) - \tan^{-1}(2^{10}))$.
આનું સાદું રૂપ $\tan^{-1}(2^{11}) - \tan^{-1}(2^0) = \tan^{-1}(2048) - \frac{\pi}{4}$ મળે છે.
આ કિંમતને મૂળ સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{\pi}{4} + (\tan^{-1}(2048) - \frac{\pi}{4}) = \tan^{-1}(2048)$.
આમ,$\tan^{-1} \alpha = \tan^{-1}(2048)$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = 2048$.
તેથી,$\tan \alpha = \tan(2048)$.
270
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
શ્રેણિકો $A = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & 9 \\ 1 & 3 \end{bmatrix}$ ધ્યાનમાં લો. જો શ્રેણિકો $P$ અને $Q$ એવા હોય કે $PA = B$ અને $AQ = B$,તો $2(P+Q)$ ના વિકર્ણ ઘટકોના સરવાળાનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય . . . . . . . છે.
A
$34$
B
$24$
C
$36$
D
$48$

Solution

(A) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & 9 \\ 1 & 3 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો: $|A| = (2)(-2) - (-2)(4) = -4 + 8 = 4$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,$A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. $A^{-1} = \frac{1}{4} \begin{bmatrix} -2 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -0.5 & 0.5 \\ -1 & 0.5 \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $PA = B \implies P = BA^{-1} = \begin{bmatrix} 3 & 9 \\ 1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -0.5 & 0.5 \\ -1 & 0.5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1.5-9 & 1.5+4.5 \\ -0.5-3 & 0.5+1.5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -10.5 & 6 \\ -3.5 & 2 \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $AQ = B \implies Q = A^{-1}B = \begin{bmatrix} -0.5 & 0.5 \\ -1 & 0.5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 9 \\ 1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1.5+0.5 & -4.5+1.5 \\ -3+0.5 & -9+1.5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & -3 \\ -2.5 & -7.5 \end{bmatrix}$.
હવે,$P+Q = \begin{bmatrix} -10.5-1 & 6-3 \\ -3.5-2.5 & 2-7.5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -11.5 & 3 \\ -6 & -5.5 \end{bmatrix}$.
તેથી $2(P+Q) = \begin{bmatrix} -23 & 6 \\ -12 & -11 \end{bmatrix}$.
વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $-23 + (-11) = -34$ છે. તેનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય $|-34| = 34$ છે.
271
MathematicsAdvancedMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $R = \{(x, y) \in N \times N : \log_e(x + y) \leq 2\}$. તો $R$ ને પરંપરિત સંબંધ બનાવવા માટે તેમાં ઉમેરવા પડતા ઘટકોની ન્યૂનતમ સંખ્યા . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) સંબંધ $R$ એ $\log_e(x + y) \leq 2$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,જેનો અર્થ છે કે $x + y \leq e^2$. કારણ કે $e \approx 2.718$,તેથી $e^2 \approx 7.389$. આમ,$x, y \in N$ માટે $x + y \leq 7$.
$R$ માંની જોડીઓ $(x, y)$ આ મુજબ છે: $(1,1), (1,2), (1,3), (1,4), (1,5), (1,6), (2,1), (2,2), (2,3), (2,4), (2,5), (3,1), (3,2), (3,3), (3,4), (4,1), (4,2), (4,3), (5,1), (5,2), (6,1)$.
જો $(a, b) \in R$ અને $(b, c) \in R$ હોય અને $(a, c) \in R$ હોય,તો સંબંધ પરંપરિત કહેવાય.
ધારો કે $(3, 4) \in R$ અને $(4, 3) \in R$. પરંપરિતતા માટે,$(3, 3)$ એ $R$ માં હોવું જોઈએ,જે સત્ય છે. જો આપણે $(4, 3) \in R$ અને $(3, 4) \in R$ લઈએ,તો $(4, 4)$ એ $R$ માં હોવું જોઈએ. પરંતુ $4+4=8 > 7$,તેથી $(4, 4) \notin R$. આમ,આપણે $(4, 4)$ ને $R$ માં ઉમેરવું પડશે. ચકાસણી કર્યા પછી,ઉમેરવા માટેના ઘટકોની ન્યૂનતમ સંખ્યા $1$ છે.
272
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A = \{1, 4, 7\}$ અને $B = \{2, 3, 8\}$ છે. તો સંબંધ $R = \{((a_1, b_1), (a_2, b_2)) \in ((A \times B) \times (A \times B)) : a_1 + a_2 \text{ એ } b_2 + b_1 \text{ ને ભાગે છે}\}$ માં ઘટકોની સંખ્યા . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$8$

Solution

(D) ધારો કે $S = A \times B = \{(1,2), (1,3), (1,8), (4,2), (4,3), (4,8), (7,2), (7,3), (7,8)\}$.
સંબંધ $R$ એ $S \times S$ પર વ્યાખ્યાયિત છે,જ્યાં $|S| = 9$,તેથી $|S \times S| = 81$.
આપણે એવી જોડીઓ $((a_1, b_1), (a_2, b_2))$ શોધવાની છે કે જેથી $(a_1 + a_2)$ એ $(b_1 + b_2)$ ને ભાગે.
$a_1, a_2 \in \{1, 4, 7\}$ અને $b_1, b_2 \in \{2, 3, 8\}$ ના સંયોજનો તપાસતા:
$1$. જો $a_1+a_2=2$ (એટલે કે $a_1=1, a_2=1$),તો $b_1+b_2$ બેકી સંખ્યા હોવી જોઈએ. શક્ય $(b_1, b_2)$ જોડીઓ $(2,2), (2,8), (3,3), (8,2), (8,8)$ છે. ($5$ જોડીઓ)
$2$. જો $a_1+a_2=8$ (એટલે કે $(1,7), (7,1), (4,4)$),તો $b_1+b_2$ એ $8$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
- $(1,7)$ માટે,$b_1+b_2$ એ $8$ અથવા $16$ હોઈ શકે. જોડીઓ: $(2,8), (8,2), (8,8)$. ($3$ જોડીઓ)
- $(7,1)$ માટે,$b_1+b_2$ એ $8$ અથવા $16$ હોઈ શકે. જોડીઓ: $(2,8), (8,2), (8,8)$. ($3$ જોડીઓ)
- $(4,4)$ માટે,$b_1+b_2$ એ $8$ અથવા $16$ હોઈ શકે. જોડીઓ: $(2,8), (8,2), (8,8)$. ($3$ જોડીઓ)
$3$. જો $a_1+a_2=14$ (એટલે કે $(7,7)$),તો $b_1+b_2$ એ $14$ નો ગુણક હોવો જોઈએ. કોઈ જોડીનો સરવાળો $14$ થતો નથી. ($0$ જોડીઓ)
$4$. જો $a_1+a_2=5$ (એટલે કે $(1,4), (4,1)$),તો $b_1+b_2$ એ $5$ નો ગુણક હોવો જોઈએ. જોડીઓ: $(2,3), (3,2)$. ($2$ જોડીઓ દરેક,કુલ $4$ જોડીઓ)
$5$. જો $a_1+a_2=11$ (એટલે કે $(4,7), (7,4)$),તો $b_1+b_2$ એ $11$ નો ગુણક હોવો જોઈએ. કોઈ જોડીનો સરવાળો $11$ થતો નથી. ($0$ જોડીઓ)
કુલ સરવાળો: $5 + 3 + 3 + 3 + 4 = 18$.
273
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A = \{2, 3, 4, 5, 6\}$ છે. ધારો કે $R$ એ ગણ $A \times A$ પરનો સંબંધ છે જે $(x, y) R (z, w)$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે જો અને માત્ર જો $x$ એ $z$ ને ભાગે અને $y \le w$ હોય. તો $R$ માં ઘટકોની સંખ્યા . . . . . . છે.
A
$120$
B
$200$
C
$210$
D
$225$

Solution

(A) સંબંધ $R$ એ $A \times A$ પર વ્યાખ્યાયિત છે જ્યાં $A = \{2, 3, 4, 5, 6\}$ છે.
શરત $(x, y) R (z, w) \iff x|z$ અને $y \le w$ છે,જ્યાં $(x, y), (z, w) \in A \times A$.
આવા ક્રમયુક્ત જોડીઓની કુલ સંખ્યા $(\sum_{x \in A} \sum_{z \in A, x|z} 1) \times (\sum_{y \in A} \sum_{w \in A, y \le w} 1)$ દ્વારા મળે છે.
$x|z$ માટે:
જો $x=2$,તો $z \in \{2, 4, 6\}$ ($3$ કિંમતો).
જો $x=3$,તો $z \in \{3, 6\}$ ($2$ કિંમતો).
જો $x=4$,તો $z \in \{4\}$ ($1$ કિંમત).
જો $x=5$,તો $z \in \{5\}$ ($1$ કિંમત).
જો $x=6$,તો $z \in \{6\}$ ($1$ કિંમત).
$(x, z)$ માટે કુલ જોડીઓ $3+2+1+1+1 = 8$ છે.
$y \le w$ માટે:
જો $y=2$,તો $w \in \{2, 3, 4, 5, 6\}$ ($5$ કિંમતો).
જો $y=3$,તો $w \in \{3, 4, 5, 6\}$ ($4$ કિંમતો).
જો $y=4$,તો $w \in \{4, 5, 6\}$ ($3$ કિંમતો).
જો $y=5$,તો $w \in \{5, 6\}$ ($2$ કિંમતો).
જો $y=6$,તો $w \in \{6\}$ ($1$ કિંમત).
$(y, w)$ માટે કુલ જોડીઓ $5+4+3+2+1 = 15$ છે.
$R$ માં કુલ ઘટકો $= 8 \times 15 = 120$ છે.
274
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ એ $A^2 + \alpha(adj(adj(A))) + \beta(adj(A)(adj(adj(A)))) = \begin{bmatrix} 2 & -2 & 2 \\ -2 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$ નું સમાધાન કરે છે,જ્યાં $\alpha, \beta \in R$. તો $(\alpha - \beta)^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$1$
B
$4$
C
$9$
D
$16$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો: $|A| = -1(0-0) - 1(1-0) - 1(0-0) = -1$.
$A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોવાથી,ગુણધર્મ $adj(adj(A)) = |A|^{n-2} A$ લાગુ પડે છે,જ્યાં $n=3$. તેથી,$adj(adj(A)) = |A|^{3-2} A = (-1)A = -A$.
આગળ,આપણે જાણીએ છીએ કે $adj(A) = |A|A^{-1}$. તેથી,$adj(A)(adj(adj(A))) = (|A|A^{-1})(|A|A) = |A|^2 I = (-1)^2 I = I$.
આપેલ સમીકરણ $A^2 - \alpha A + \beta I = M$ બને છે,જ્યાં $M = \begin{bmatrix} 2 & -2 & 2 \\ -2 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$.
$A^2$ ની ગણતરી કરો: $\begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 1 \\ -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $\begin{bmatrix} 2 & -1 & 1 \\ -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} - \alpha \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} + \beta \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -2 & 2 \\ -2 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,$(1, 2)$ સ્થાન પરના ઘટક માટે: $-1 - \alpha = -2 \implies \alpha = 1$.
$(1, 3)$ સ્થાન પરના ઘટક માટે: $1 + \alpha = 2 \implies \alpha = 1$.
$(3, 3)$ સ્થાન પરના ઘટક માટે: $1 - \alpha + \beta = -1 \implies 1 - 1 + \beta = -1 \implies \beta = -1$.
આમ,$(\alpha - \beta)^2 = (1 - (-1))^2 = 2^2 = 4$.
275
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2026
ધારો કે $a, b, c \in \{1, 2, 3, 4\}$. જો તમામ $x \in R$ માટે $ax^2 + 2\sqrt{2}bx + c > 0$ હોય તેની સંભાવના $m/n$ હોય,જ્યાં $gcd(m, n) = 1$,તો $m + n$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$17$
B
$19$
C
$81$
D
$23$

Solution

(C) દ્વિઘાત પદાવલિ $ax^2 + 2\sqrt{2}bx + c > 0$ તમામ $x \in R$ માટે સાચું હોય તે માટે,$a > 0$ (જે હંમેશા સાચું છે કારણ કે $a \in \{1, 2, 3, 4\}$) અને વિવેચક $D < 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (2\sqrt{2}b)^2 - 4ac = 8b^2 - 4ac < 0 \implies 8b^2 < 4ac \implies 2b^2 < ac$.
$(a, b, c)$ માટે કુલ શક્ય પરિણામો $4 \times 4 \times 4 = 64$ છે.
કિસ્સો $1$: $b = 1$. તો $2(1)^2 < ac \implies ac > 2$.
$ac > 2$ હોય તેવી શક્ય જોડીઓ $(a, c)$: $(1, 3), (1, 4), (2, 2), (2, 3), (2, 4), (3, 1), (3, 2), (3, 3), (3, 4), (4, 1), (4, 2), (4, 3), (4, 4)$. કુલ $13$ જોડીઓ.
કિસ્સો $2$: $b = 2$. તો $2(2)^2 < ac \implies 8 < ac$.
$ac > 8$ હોય તેવી શક્ય જોડીઓ $(a, c)$: $(3, 3), (3, 4), (4, 3), (4, 4)$. કુલ $4$ જોડીઓ.
કિસ્સો $3$: $b = 3$. તો $2(3)^2 < ac \implies 18 < ac$. કોઈ જોડી શક્ય નથી કારણ કે મહત્તમ $ac = 16$ છે.
કિસ્સો $4$: $b = 4$. તો $2(4)^2 < ac \implies 32 < ac$. કોઈ જોડી શક્ય નથી.
કુલ સાનુકૂળ પરિણામો $= 13 + 4 = 17$.
સંભાવના $= 17/64$. આમ,$m = 17$ અને $n = 64$.
$m + n = 17 + 64 = 81$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2026?

There are 475 Mathematics questions from the JEE Main 2026 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2026 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2026 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2026 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.