AP EAMCET 2020 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

800 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ51150 of 800 questions

Page 2 of 10 · Gujarati

51
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $x+iy = \frac{3}{2+\cos \theta + i \sin \theta}$ હોય,તો $x^2+y^2 =$
A
$4x-3$
B
$4x+3$
C
$0$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ છે કે $x+iy = \frac{3}{2+\cos \theta + i \sin \theta}$.
બંને બાજુ માનાંક લેતા,$|x+iy| = \left| \frac{3}{2+\cos \theta + i \sin \theta} \right|$.
$|x+iy| = \sqrt{x^2+y^2}$ હોવાથી,$\sqrt{x^2+y^2} = \frac{3}{|2+\cos \theta + i \sin \theta|}$.
છેદનો માનાંક ગણતા: $|2+\cos \theta + i \sin \theta| = \sqrt{(2+\cos \theta)^2 + \sin^2 \theta} = \sqrt{5+4\cos \theta}$.
તેથી,$\sqrt{x^2+y^2} = \frac{3}{\sqrt{5+4\cos \theta}}$,જેનો અર્થ છે કે $x^2+y^2 = \frac{9}{5+4\cos \theta}$.
હવે,$4x-3$ ધ્યાનમાં લો. $x+iy = \frac{3(2+\cos \theta) - 3i \sin \theta}{5+4\cos \theta}$ પરથી,$x = \frac{3(2+\cos \theta)}{5+4\cos \theta}$.
તેથી $4x-3 = \frac{12(2+\cos \theta)}{5+4\cos \theta} - 3 = \frac{9}{5+4\cos \theta}$.
આમ,$x^2+y^2 = 4x-3$.
52
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
ધારો કે $z_1, z_2$ બે એવી સંકર સંખ્યાઓ છે કે જેથી $\bar{z}_1 - i \bar{z}_2 = 0$ અને $\arg(z_1 z_2) = \frac{3 \pi}{4}$ થાય,તો $\arg(z_1) =$
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{-\pi}{8}$
C
$\frac{\pi}{8}$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\bar{z}_1 - i \bar{z}_2 = 0$.
બંને બાજુ અનુબદ્ધ લેતા,આપણને $z_1 + i z_2 = 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $z_1 = -i z_2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $-i = e^{-i \pi / 2}$,તેથી $z_1 = z_2 e^{-i \pi / 2}$.
બંને બાજુ આર્ગ્યુમેન્ટ લેતા,$\arg(z_1) = \arg(z_2) - \frac{\pi}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $\arg(z_2) = \arg(z_1) + \frac{\pi}{2}$.
આપેલ છે કે $\arg(z_1 z_2) = \arg(z_1) + \arg(z_2) = \frac{3 \pi}{4}$.
$\arg(z_2)$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $\arg(z_1) + (\arg(z_1) + \frac{\pi}{2}) = \frac{3 \pi}{4}$ મળે છે.
$2 \arg(z_1) = \frac{3 \pi}{4} - \frac{\pi}{2} = \frac{\pi}{4}$.
તેથી,$\arg(z_1) = \frac{\pi}{8}$.
53
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
સંકર સંખ્યા $(1+2i)(-2+i)$ નો માનાંક શું છે?
A
$\sqrt{5}$
B
$5$
C
$5\sqrt{5}$
D
$\sqrt{35}$

Solution

(B) ધારો કે $z = (1+2i)(-2+i)$.
માનાંકના ગુણધર્મ $|z_1 z_2| = |z_1| |z_2|$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$|z| = |1+2i| \times |-2+i|$
$|z| = \sqrt{1^2 + 2^2} \times \sqrt{(-2)^2 + 1^2}$
$|z| = \sqrt{1+4} \times \sqrt{4+1}$
$|z| = \sqrt{5} \times \sqrt{5}$
$|z| = 5$
54
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $m$ અને $n$ એ $|z|$ ના અનુક્રમે ન્યૂનતમ અને મહત્તમ મૂલ્યો હોય અને $|z-4+3 i| \leq 1$ હોય. ધારો કે $k$ એ અંતરાલ $(0, \infty)$ પર $\frac{x^4+x^2+4}{x}$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય છે. તો $k=$
A
$n$
B
$m$
C
$m+n$
D
$m n$

Solution

(A) આપેલ છે $|z-4+3 i| \leq 1$. આ $C(4, -3)$ કેન્દ્ર અને $r=1$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ દર્શાવે છે. ઉગમબિંદુથી કેન્દ્રનું અંતર $OC = \sqrt{4^2+(-3)^2} = 5$ છે.
$|z|$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય $m = OC - r = 5 - 1 = 4$ છે.
$|z|$ નું મહત્તમ મૂલ્ય $n = OC + r = 5 + 1 = 6$ છે.
હવે,$f(x) = \frac{x^4+x^2+4}{x} = x^3 + x + \frac{4}{x}$ લો,જ્યાં $x \in (0, \infty)$.
વિકલન કરતા,$f'(x) = 3x^2 + 1 - \frac{4}{x^2} = \frac{3x^4+x^2-4}{x^2} = \frac{(3x^2+4)(x^2-1)}{x^2}$.
$f'(x) = 0$ લેતા,$x^2 = 1$,તેથી $x=1$ મળે.
ન્યૂનતમ મૂલ્ય $f(1) = 1^3 + 1 + \frac{4}{1} = 6$ છે.
આમ,$k=6$.
$n=6$ હોવાથી,$k=n$ થાય.
55
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $(2+i)$ એ સમીકરણ $x^3-5x^2+9x-5=0$ નું એક બીજ હોય,તો અન્ય બીજ કયા છે?
A
$1$ અને $(2-i)$
B
$-1$ અને $(3+i)$
C
$0$ અને $1$
D
$-1$ અને $(-2+i)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $(2+i)$ એ સમીકરણ $x^3-5x^2+9x-5=0$ નું બીજ છે,તેથી બીજું અવાસ્તવિક સંકર બીજ $(2-i)$ થશે.
ધારો કે ત્રીજું બીજ $\alpha$ છે,તેથી બીજના ગુણાકારના નિયમ મુજબ,
$(2+i)(2-i) \alpha = 5 \Rightarrow \alpha = 1$
આમ,વિકલ્પ $(A)$ સાચો છે.
56
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$\frac{5i}{7+i}$ નો અનુબદ્ધ સંકર સંખ્યા (conjugate) શોધો.
A
$\frac{1}{10}(1-7i)$
B
$\frac{1}{10}(7i-1)$
C
$\frac{1}{10}(1+7i)$
D
$\frac{1}{\sqrt{50}}(1-7i)$

Solution

(A) $z = \frac{5i}{7+i}$ નો અનુબદ્ધ શોધવા માટે,આપણે અંશ અને છેદને છેદના અનુબદ્ધ $(7-i)$ વડે ગુણીએ.
$z = \frac{5i}{7+i} \times \frac{7-i}{7-i} = \frac{35i - 5i^2}{49 - i^2}$
$i^2 = -1$ હોવાથી:
$z = \frac{35i + 5}{50} = \frac{5 + 35i}{50} = \frac{1 + 7i}{10}$
તેથી,$\frac{1+7i}{10}$ નો અનુબદ્ધ $\frac{1-7i}{10}$ થાય.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
57
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $\left|\frac{z-25}{z-1}\right|=5$ હોય,તો $|z|=$
A
$5$
B
$3$
C
$4$
D
$10$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\left|\frac{z-25}{z-1}\right|=5$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$\left|\frac{z-25}{z-1}\right|^2 = 25$ મળે.
આથી $\frac{(z-25)(\bar{z}-25)}{(z-1)(\bar{z}-1)} = 25$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $(z-25)(\bar{z}-25) = 25(z-1)(\bar{z}-1)$.
$z\bar{z} - 25z - 25\bar{z} + 625 = 25(z\bar{z} - z - \bar{z} + 1)$.
$|z|^2 - 25(z+\bar{z}) + 625 = 25|z|^2 - 25(z+\bar{z}) + 25$.
$|z|^2 + 625 = 25|z|^2 + 25$.
$24|z|^2 = 600$.
$|z|^2 = 25$.
તેથી,$|z| = 5$.
58
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
ધારો કે $z \in \mathbb{C}$ નો કોણાંક $\theta$ છે,જ્યાં $0 < \theta < \frac{\pi}{2}$ અને તે $|z - 3i| = 3$ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે. તો $\cot \theta - \frac{6}{z}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$2i$
B
$i$
C
$-i$
D
$-2i$

Solution

(B) આપેલ છે કે $|z - 3i| = 3$,જે $3$ ત્રિજ્યા અને $(0, 3)$ કેન્દ્ર ધરાવતું વર્તુળ દર્શાવે છે.
ધારો કે $z = x + iy$. વર્તુળના સમીકરણ પરથી $x^2 + y^2 - 6y = 0$ મળે.
કોણાંક $\theta$ હોવાથી,$\tan \theta = \frac{y}{x}$ એટલે કે $x = y \cot \theta$.
આ કિંમત વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા,$y^2 \csc^2 \theta = 6y$ મળે,તેથી $y = 6 \sin^2 \theta$.
તેથી $x = 6 \sin \theta \cos \theta$.
આમ,$z = 6 \sin \theta(\cos \theta + i \sin \theta) = 6 \sin \theta e^{i \theta}$.
હવે,$\frac{6}{z} = \frac{1}{\sin \theta} e^{-i \theta} = \cot \theta - i$.
તેથી,$\cot \theta - \frac{6}{z} = i$.
59
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
ઉકેલો: $i x^2 - 3 x - 2 i = 0$
A
માત્ર $-i$
B
માત્ર $-2 i$
C
$-i$ અને $-2 i$
D
માત્ર $i$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $i x^2 - 3 x - 2 i = 0$
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
અહીં $a = i$,$b = -3$,$c = -2i$.
$x = \frac{-(-3) \pm \sqrt{(-3)^2 - 4(i)(-2i)}}{2(i)}$
$x = \frac{3 \pm \sqrt{9 + 8i^2}}{2i}$
$x = \frac{3 \pm \sqrt{9 - 8}}{2i}$
$x = \frac{3 \pm 1}{2i}$
કિસ્સો $1$: $x = \frac{4}{2i} = -2i$
કિસ્સો $2$: $x = \frac{2}{2i} = -i$
આમ,ઉકેલ $x = -i$ અને $x = -2i$ છે.
60
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$|z|^2+|z-3|^2+|z-i|^2$ ની કિંમત ન્યૂનતમ હોય ત્યારે $z$ બરાબર શું થાય?
A
$1+\frac{1}{3} i$
B
$1-\frac{1}{3} i$
C
$2-\frac{2}{3} i$
D
$45+3 i$

Solution

(A) ધારો કે $z = x + iy$. તો $|z|^2 = x^2 + y^2$,$|z-3|^2 = (x-3)^2 + y^2$,અને $|z-i|^2 = x^2 + (y-1)^2$.
ધારો કે $f(x, y) = x^2 + y^2 + (x-3)^2 + y^2 + x^2 + (y-1)^2$.
$f(x, y) = 3x^2 - 6x + 9 + 3y^2 - 2y + 1 = 3(x^2 - 2x) + 3(y^2 - \frac{2}{3}y) + 10$.
$f(x, y)$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે,આપણે પૂર્ણવર્ગ બનાવીએ:
$f(x, y) = 3(x-1)^2 - 3 + 3(y-\frac{1}{3})^2 - \frac{1}{3} + 10 = 3(x-1)^2 + 3(y-\frac{1}{3})^2 + \frac{20}{3}$.
જ્યારે $x = 1$ અને $y = \frac{1}{3}$ હોય ત્યારે વિધેય ન્યૂનતમ થાય છે.
આમ,$z = 1 + \frac{1}{3}i$.
61
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2020
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2-2x+4=0$ ના બીજ હોય,તો કોઈપણ $n \in N$ માટે $\alpha^n+\beta^n = \ldots \cos \left(\frac{n\pi}{3}\right)$.
A
$2^n$
B
$2^{n+1}$
C
$2^{n-1}$
D
$2^{n-2}$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2-2x+4=0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,બીજ $\alpha, \beta = \frac{2 \pm \sqrt{4-16}}{2} = \frac{2 \pm 2\sqrt{3}i}{2} = 1 \pm i\sqrt{3}$ મળે છે.
બીજને ધ્રુવીય સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$\alpha = 2\left(\cos \frac{\pi}{3} + i \sin \frac{\pi}{3}\right)$ અને $\beta = 2\left(\cos \left(-\frac{\pi}{3}\right) + i \sin \left(-\frac{\pi}{3}\right)\right)$.
ડી મોઇવરના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$\alpha^n + \beta^n = 2^n \left(\cos \frac{n\pi}{3} + i \sin \frac{n\pi}{3}\right) + 2^n \left(\cos \left(-\frac{n\pi}{3}\right) + i \sin \left(-\frac{n\pi}{3}\right)\right)$.
$\cos(-\theta) = \cos \theta$ અને $\sin(-\theta) = -\sin \theta$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\alpha^n + \beta^n = 2^n \left(2 \cos \frac{n\pi}{3}\right) = 2^{n+1} \cos \left(\frac{n\pi}{3}\right)$.
62
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
સંકર સંખ્યા $\left(\frac{2+i \sqrt{5}}{2-i \sqrt{5}}\right)^{10}+\left(\frac{2-i \sqrt{5}}{2+i \sqrt{5}}\right)^{10}$ નો માનાંક શોધો.
A
$2 \cos \left(20 \cos ^{-1}\left(\frac{2}{3}\right)\right)$
B
$2 \sin \left(10 \cos ^{-1}\left(\frac{2}{3}\right)\right)$
C
$2 \cos \left(10 \cos ^{-1}\left(\frac{2}{3}\right)\right)$
D
$2 \sin \left(20 \cos ^{-1}\left(\frac{2}{3}\right)\right)$

Solution

(A) ધારો કે $z = \left(\frac{2+i \sqrt{5}}{2-i \sqrt{5}}\right)^{10} + \left(\frac{2-i \sqrt{5}}{2+i \sqrt{5}}\right)^{10}$.
ધારો કે $2 = r \cos \theta$ અને $\sqrt{5} = r \sin \theta$. તેથી $r = \sqrt{2^2 + (\sqrt{5})^2} = 3$.
તેથી,$\cos \theta = \frac{2}{3}$ અને $\sin \theta = \frac{\sqrt{5}}{3}$.
પદાવલિ $z = \left(\frac{\cos \theta + i \sin \theta}{\cos \theta - i \sin \theta}\right)^{10} + \left(\frac{\cos \theta - i \sin \theta}{\cos \theta + i \sin \theta}\right)^{10}$ બને છે.
ડી મોઇવરના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$z = (e^{i2\theta})^{10} + (e^{-i2\theta})^{10} = 2 \cos(20\theta)$.
$\cos \theta = \frac{2}{3}$ હોવાથી,$\theta = \cos^{-1}(\frac{2}{3})$.
તેથી,$|z| = 2 \cos(20 \cos^{-1}(\frac{2}{3}))$,કારણ કે $20\theta$ પ્રથમ ચરણમાં છે જ્યાં કોસાઇન ધન છે.
63
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$\left(\cos \frac{\pi}{2}+i \sin \frac{\pi}{2}\right) \times \left(\cos \frac{\pi}{4}+i \sin \frac{\pi}{4}\right) \times \left(\cos \frac{\pi}{8}+i \sin \frac{\pi}{8}\right) \times \ldots \infty =$
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(C) સંકર સંખ્યાઓના ધ્રુવીય સ્વરૂપના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$e^{i\theta} = \cos \theta + i \sin \theta$,આપેલ પદાવલિને આ રીતે લખી શકાય:
$e^{i \frac{\pi}{2}} \cdot e^{i \frac{\pi}{4}} \cdot e^{i \frac{\pi}{8}} \ldots \infty$
$= e^{i(\frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{8} + \ldots \infty)}$
ઘાતાંક એ અનંત સમગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = \frac{\pi}{2}$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{1}{2}$ છે.
અનંત સમગુણોત્તર શ્રેણીનો સરવાળો $S_{\infty} = \frac{a}{1-r}$ છે.
$S_{\infty} = \frac{\frac{\pi}{2}}{1 - \frac{1}{2}} = \frac{\frac{\pi}{2}}{\frac{1}{2}} = \pi$.
આમ,પદાવલિ $e^{i\pi}$ બને છે.
ઓઈલરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$e^{i\pi} = \cos \pi + i \sin \pi = -1 + i(0) = -1$.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
64
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$\left(\frac{1+\cos (3 \theta)+i \sin (3 \theta)}{1+\cos (3 \theta)-i \sin (3 \theta)}\right)^{20} = ?$
A
$\cos (60 \theta)+i \sin (60 \theta)$
B
$\cos (60 \theta)-i \sin (60 \theta)$
C
$\cos (20 \theta)+i \sin (20 \theta)$
D
$\cos (20 \theta)-i \sin (20 \theta)$

Solution

(A) ધારો કે $z = \frac{1+\cos (3 \theta)+i \sin (3 \theta)}{1+\cos (3 \theta)-i \sin (3 \theta)}$.
નિત્યસમ $1+\cos (2A) = 2\cos^2 A$ અને $\sin (2A) = 2\sin A \cos A$ નો ઉપયોગ કરતા:
$z = \frac{2\cos^2(\frac{3\theta}{2}) + i 2\sin(\frac{3\theta}{2})\cos(\frac{3\theta}{2})}{2\cos^2(\frac{3\theta}{2}) - i 2\sin(\frac{3\theta}{2})\cos(\frac{3\theta}{2})}$
$z = \frac{2\cos(\frac{3\theta}{2}) [\cos(\frac{3\theta}{2}) + i\sin(\frac{3\theta}{2})]}{2\cos(\frac{3\theta}{2}) [\cos(\frac{3\theta}{2}) - i\sin(\frac{3\theta}{2})]}$
$z = \frac{\cos(\frac{3\theta}{2}) + i\sin(\frac{3\theta}{2})}{\cos(\frac{3\theta}{2}) - i\sin(\frac{3\theta}{2})} = \frac{e^{i(3\theta/2)}}{e^{-i(3\theta/2)}} = e^{i(3\theta/2 + 3\theta/2)} = e^{i(3\theta)}$.
તેથી,$z^{20} = (e^{i(3\theta)})^{20} = e^{i(60\theta)} = \cos(60\theta) + i\sin(60\theta)$.
65
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય,તો $\sin \left\{\left(\omega^{10}+\omega^{23}\right) \pi-\frac{\pi}{4}\right\}=$
A
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$1$
D
$\frac{\sqrt{3}}{2}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે,તેથી $\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$.
$\omega$ ની ઘાતનું સાદું રૂપ આપતા:
$\omega^{10} = (\omega^3)^3 \cdot \omega = \omega$
$\omega^{23} = (\omega^3)^7 \cdot \omega^2 = \omega^2$
હવે પદાવલિમાં કિંમત મૂકતા:
$\sin \left\{(\omega + \omega^2) \pi - \frac{\pi}{4}\right\}$
$\omega + \omega^2 = -1$ હોવાથી:
$\sin \left\{-\pi - \frac{\pi}{4}\right\} = \sin \left(-\left(\pi + \frac{\pi}{4}\right)\right) = -(-\sin \frac{\pi}{4}) = \sin \frac{\pi}{4} = \frac{1}{\sqrt{2}}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
66
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
એકમના ઘનમૂળ એ ......... ના શિરોબિંદુઓ છે જે એકમ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં અંતર્ગત છે,જેનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર છે.
A
કાટકોણ ત્રિકોણ
B
સમબાજુ ત્રિકોણ
C
વિષમબાજુ ત્રિકોણ
D
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ

Solution

(B) એકમના ઘનમૂળ $1, \omega, \omega^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\omega = e^{i \frac{2\pi}{3}}$.
આ બિંદુઓ સંકર સમતલમાં એકમ વર્તુળ $|z| = 1$ પર આવેલા છે.
કોઈપણ બે મૂળ વચ્ચેનું અંતર $|1 - \omega| = \sqrt{3}$ છે.
બધા શિરોબિંદુઓની જોડી વચ્ચેનું અંતર સમાન હોવાથી,બનતો ત્રિકોણ સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
67
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2020
જો $1, a, a^2, \ldots, a^{n-1}$ એ એકમના $n$ માં મૂળ હોય,તો $\sum_{i=1}^{n-1} \frac{1}{2-a^i}$ ની કિંમત શોધો.
A
$(n-2) 2^n$
B
$\frac{(n-2) 2^{n-1}+1}{2^n-1}$
C
$\frac{(n-2) 2^{n-1}}{2^n-1}$
D
$\frac{1}{(n-2) 2^n}$

Solution

(B) ધારો કે $\omega = a$. એકમના $n$ માં મૂળ $1, \omega, \omega^2, \ldots, \omega^{n-1}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $x^n - 1 = (x-1)(x-\omega)(x-\omega^2) \ldots (x-\omega^{n-1})$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$\ln(x^n - 1) = \ln(x-1) + \ln(x-\omega) + \ln(x-\omega^2) + \ldots + \ln(x-\omega^{n-1})$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{n x^{n-1}}{x^n - 1} = \frac{1}{x-1} + \sum_{i=1}^{n-1} \frac{1}{x-\omega^i}$.
સરવાળાને અલગ કરતા:
$\sum_{i=1}^{n-1} \frac{1}{x-\omega^i} = \frac{n x^{n-1}}{x^n - 1} - \frac{1}{x-1}$.
$x = 2$ લેતા:
$\sum_{i=1}^{n-1} \frac{1}{2-\omega^i} = \frac{n \cdot 2^{n-1}}{2^n - 1} - \frac{1}{2-1} = \frac{n \cdot 2^{n-1}}{2^n - 1} - 1$.
પદાવલિનું સાદું રૂપ આપતા:
$\frac{n \cdot 2^{n-1} - (2^n - 1)}{2^n - 1} = \frac{n \cdot 2^{n-1} - 2 \cdot 2^{n-1} + 1}{2^n - 1} = \frac{(n-2) 2^{n-1} + 1}{2^n - 1}$.
68
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$\left|\frac{z-i}{z-2i}\right|=2$ નું સમાધાન કરતા $z$ નો બિંદુપથ એ . . . છે.
A
અતિવલય
B
વર્તુળ
C
સુરેખા
D
ઉપવલય

Solution

(B) આપેલ છે કે,$\left|\frac{z-i}{z-2i}\right|=2$.
ધારો કે $z=x+iy$.
તેથી,$|x+i(y-1)|=2|x+i(y-2)|$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$x^2+(y-1)^2=4[x^2+(y-2)^2]$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા,$x^2+y^2-2y+1=4[x^2+y^2-4y+4]$.
$x^2+y^2-2y+1=4x^2+4y^2-16y+16$.
પદોને ગોઠવતા,$3x^2+3y^2-14y+15=0$.
$3$ વડે ભાગતા,$x^2+y^2-\frac{14}{3}y+5=0$.
આ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ સ્વરૂપમાં વર્તુળનું સમીકરણ છે.
આમ,$z$ નો બિંદુપથ એક વર્તુળ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.
69
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
સંકર સમતલમાં કોઈપણ $Circle$ નું સમીકરણ $z \bar{z} + b \bar{z} + \bar{b} z + c = 0$ સ્વરૂપમાં હોય છે,જ્યાં $b \in \mathbb{C}$ અને $c \in \mathbb{R}$.
A
વર્તુળ
B
સીધી રેખા
C
પરવલય
D
અતિવલય

Solution

(A) કાર્તેઝિયન સમતલમાં વર્તુળનું સામાન્ય સમીકરણ $x^2 + y^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે ... $(i)$
ધારો કે $z = x + iy$ અને $\bar{z} = x - iy$.
તેથી $z + \bar{z} = 2x$ અને $z \bar{z} = x^2 + y^2$.
વળી,$y = \frac{z - \bar{z}}{2i} = -\frac{i}{2}(z - \bar{z})$.
આ કિંમતોને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$z \bar{z} + 2g(\frac{z + \bar{z}}{2}) + 2f(\frac{z - \bar{z}}{2i}) + c = 0$
$z \bar{z} + g(z + \bar{z}) - if(z - \bar{z}) + c = 0$
$z \bar{z} + (g - if)z + (g + if)\bar{z} + c = 0$
ધારો કે $b = g + if$,તો $\bar{b} = g - if$.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $z \bar{z} + \bar{b}z + b\bar{z} + c = 0$ મળે છે.
આ સંકર સમતલમાં વર્તુળ દર્શાવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
70
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
ભૌમિતિક રીતે,ગણ $\{z \in \mathbb{C} : |z - 2 - 2i| \leq 1\}$ શું દર્શાવે છે?
A
$(-2, -2)$ કેન્દ્ર અને $1$ ત્રિજ્યા ધરાવતી બંધ વર્તુળાકાર તકતી
B
$(2, 2)$ કેન્દ્ર અને $1$ ત્રિજ્યા ધરાવતી બંધ વર્તુળાકાર તકતી
C
$(1, 1)$ કેન્દ્ર અને $0.5$ ત્રિજ્યા ધરાવતી બંધ વર્તુળાકાર તકતી
D
$(-1, -1)$ કેન્દ્ર અને $0.5$ ત્રિજ્યા ધરાવતી બંધ વર્તુળાકાર તકતી

Solution

(B) આપેલ અસમતા $|z - (2 + 2i)| \leq 1$ છે.
ધારો કે $z = x + iy$,જ્યાં $x, y \in \mathbb{R}$.
અસમતામાં $z$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $|(x - 2) + i(y - 2)| \leq 1$ મળે છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(x - 2)^2 + (y - 2)^2 \leq 1^2$ મળે છે.
આ સમીકરણ સંકર સમતલમાં $(2, 2)$ કેન્દ્ર અને $r = 1$ ત્રિજ્યા ધરાવતી બંધ વર્તુળાકાર તકતી દર્શાવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
71
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$5$ અલગ-અલગ રંગના ફૂલોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય તેવી વિવિધ માળાઓની સંખ્યા શોધો.
A
$12$
B
$60$
C
$119$
D
$59$

Solution

(A) $n$ ભિન્ન વસ્તુઓને વર્તુળાકારમાં ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા $(n-1)!$ છે.
માળાને ઉલટાવી શકાય છે,તેથી ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં અને તેની વિરુદ્ધ દિશામાંની ગોઠવણી સમાન ગણાય છે.
તેથી,$n$ અલગ-અલગ રંગના ફૂલોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય તેવી વિવિધ માળાઓની સંખ્યા $\frac{(n-1)!}{2}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$n = 5$ માટે,માળાઓની સંખ્યા $\frac{(5-1)!}{2} = \frac{4!}{2} = \frac{24}{2} = 12$ છે.
72
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$\frac{10001 \times 100 !}{2 \times 1 !+5 \times 2 !+10 \times 3 !+\ldots+10001 \times 100 !}=$
A
$\frac{1001}{1100}$
B
$\frac{10001}{10100}$
C
$\frac{101}{110}$
D
$\frac{100001}{101000}$

Solution

(B) ધારો કે છેદનું સામાન્ય પદ $T_n = (n^2+1)n!$ છે.
આપણે $T_n = (n+1)(n+1)! - 2n \cdot n!$ તરીકે લખી શકીએ.
સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{100} (n^2+1)n! = 100 \cdot 101!$ થાય છે.
તેથી,પદાવલિ $\frac{10001 \times 100!}{100 \times 101 \times 100!} = \frac{10001}{10100}$ થાય.
73
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો ${}^n P_4 = 1680$ હોય,તો $n =$
A
$6$
B
$12$
C
$10$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ છે કે ${}^n P_4 = 1680$.
${}^n P_r = \frac{n!}{(n-r)!}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$n(n-1)(n-2)(n-3) = 1680$.
આપણે ચાર ક્રમિક પૂર્ણાંકો શોધવાની જરૂર છે જેનો ગુણાકાર $1680$ થાય.
અવિભાજ્ય અવયવીકરણ દ્વારા: $1680 = 8 \times 7 \times 6 \times 5$.
પદોની સરખામણી કરતા,આપણને $n = 8$ મળે છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
74
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $\frac{{}^{n+1}C_{r+1}}{{}^{n+1}C_r} = \frac{n-r+1}{m}$ હોય,તો $m =$
A
$r$
B
$r-1$
C
$r+1$
D
$1-r$

Solution

(C) આપણને પદાવલિ $\frac{{}^{n+1}C_{r+1}}{{}^{n+1}C_r} = \frac{n-r+1}{m}$ આપેલ છે.
સૂત્ર ${}^{n}C_{r} = \frac{n!}{r!(n-r)!}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{{}^{n+1}C_{r+1}}{{}^{n+1}C_r} = \frac{\frac{(n+1)!}{(r+1)!(n-r)!}}{\frac{(n+1)!}{r!(n-r+1)!}} = \frac{r!(n-r+1)!}{(r+1)!(n-r)!}$.
ફેક્ટોરિયલનું સાદુંરૂપ આપતા:
$= \frac{r! \times (n-r+1) \times (n-r)!}{(r+1) \times r! \times (n-r)!} = \frac{n-r+1}{r+1}$.
આપેલ પદાવલિ $\frac{n-r+1}{m}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $m = r+1$ મળે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
75
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$8$ પેન અને $5$ પેન્સિલના પેકેટમાંથી $4$ પેન અને $3$ પેન્સિલ પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા શોધો.
A
$700$
B
${ }^8 P_4 \times{ }^5 P_3$
C
${ }^8 P_4+{ }^5 P_3$
D
$700 \times{ }^8 P_4$

Solution

(A) $8$ પેનમાંથી $4$ પેન પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા ${ }^8 C_4 = \frac{8 \times 7 \times 6 \times 5}{4 \times 3 \times 2 \times 1} = 70$ છે.
$5$ પેન્સિલમાંથી $3$ પેન્સિલ પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા ${ }^5 C_3 = \frac{5 \times 4 \times 3}{3 \times 2 \times 1} = 10$ છે.
કુલ રીતોની સંખ્યા $= { }^8 C_4 \times { }^5 C_3 = 70 \times 10 = 700$.
76
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
'$GOVIND$' શબ્દના અક્ષરોને ક્રમચય કરીને શબ્દકોશ મુજબ ગોઠવવામાં આવે છે,તો '$GOVIND$' શબ્દ પછી આવતા શબ્દોની સંખ્યા . . . . . . છે.
A
$519$
B
$510$
C
$506$
D
$511$

Solution

(C) '$GOVIND$' માં અક્ષરો $D, G, I, N, O, V$ છે. કુલ અક્ષરો = $6$. બધા અક્ષરો અલગ છે.
કુલ શબ્દોની સંખ્યા = $6! = 720$.
'$GOVIND$' નો ક્રમ શોધવા માટે,અક્ષરોને મૂળાક્ષર ક્રમમાં ગોઠવો: $D, G, I, N, O, V$.
$1$. $D$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $5! = 120$.
$2$. $G$ થી શરૂ થતા શબ્દો:
- $GD...$: $4! = 24$.
- $GI...$: $4! = 24$.
- $GN...$: $4! = 24$.
- $GO...$: પછીનો અક્ષર $D$ છે (મૂળાક્ષર ક્રમ મુજબ).
- $GOD...$: $3! = 6$.
- $GOI...$: $3! = 6$.
- $GON...$: $3! = 6$.
- $GOV...$: પછીનો અક્ષર $D$ છે.
- $GOVD...$: $2! = 2$.
- $GOVI...$: પછીનો અક્ષર $D$ છે.
- $GOVIDN$: $1$.
- $GOVIND$: $1$.
'$GOVIND$' નો ક્રમ = $120 + (24 \times 3) + (6 \times 3) + 2 + 1 + 1 = 120 + 72 + 18 + 4 = 214$.
'$GOVIND$' પછી આવતા શબ્દોની સંખ્યા = $720 - 214 = 506$.
77
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
"$INTERMEDIATE$" શબ્દના અક્ષરોમાંથી એવા કેટલા અલગ શબ્દો બનાવી શકાય કે જેમાં બે સ્વર ક્યારેય સાથે ન આવે?
A
$\frac{6!}{2!} \times \frac{7!}{2!3!}$
B
$\frac{5!}{2!} \times \frac{6!}{3!}$
C
$6! \times \frac{7!}{2!3!}$
D
$\frac{6!}{2!} \times \frac{6!}{2!3!}$

Solution

(A) "$INTERMEDIATE$" શબ્દમાં $12$ અક્ષરો છે: $I, N, T, E, R, M, E, D, I, A, T, E$.
સ્વર છે: $I, E, E, I, A, E$ (કુલ $6$ સ્વર: $3$ $E, 2$ $I, 1$ $A$).
વ્યંજન છે: $N, T, R, M, D, T$ (કુલ $6$ વ્યંજન: $2$ $T, 1$ $N, 1$ $R, 1$ $M, 1$ $D$).
પ્રથમ,$6$ વ્યંજનોને ગોઠવો. ગોઠવણીની રીતો $\frac{6!}{2!}$ છે.
આ $6$ વ્યંજનો $7$ જગ્યાઓ (ખાલી જગ્યાઓ) બનાવે છે જ્યાં $6$ સ્વરોને એવી રીતે મૂકી શકાય કે જેથી કોઈ પણ બે સ્વર સાથે ન આવે.
$7$ જગ્યાઓમાં $6$ સ્વરોને ગોઠવવાની રીતો $\frac{^7P_6}{3!2!} = \frac{7!}{3!2!}$ છે.
કુલ ગોઠવણી = $\frac{6!}{2!} \times \frac{7!}{3!2!}$.
78
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$6$ નવા વર્ષના ગ્રીટિંગ કાર્ડ્સ $4$ લોકોને કેટલી રીતે મોકલી શકાય?
A
$360$
B
$180$
C
$4096$
D
$24$

Solution

(C) $6$ અલગ-અલગ ગ્રીટિંગ કાર્ડ્સમાંથી દરેક કાર્ડ $4$ વ્યક્તિઓમાંથી કોઈને પણ મોકલી શકાય છે.
દરેક કાર્ડ માટે $4$ વિકલ્પો હોવાથી,કાર્ડ મોકલવાની કુલ રીતો $4 \times 4 \times 4 \times 4 \times 4 \times 4 = 4^6$ થશે.
$4^6 = 4096$.
79
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$n \times n$ ચેસબોર્ડ પર,લંબચોરસની કુલ સંખ્યા જે ચોરસ નથી તે $350$ છે. તો,ચેસબોર્ડ પર સફેદ ચોરસની સંખ્યા ....... છે.
A
$32$
B
$50$
C
$18$
D
$72$

Solution

(C) $n \times n$ ગ્રીડ પર લંબચોરસની કુલ સંખ્યા (ચોરસ સહિત) $\left(\frac{n(n+1)}{2}\right)^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$n \times n$ ગ્રીડ પર ચોરસની કુલ સંખ્યા $\frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જે લંબચોરસ ચોરસ નથી તેની સંખ્યા $\left(\frac{n(n+1)}{2}\right)^2 - \frac{n(n+1)(2n+1)}{6} = 350$ છે.
$n=6$ માટે:
$\left(\frac{6 \times 7}{2}\right)^2 - \frac{6 \times 7 \times 13}{6} = 21^2 - 91 = 441 - 91 = 350$.
આમ,$n=6$.
ચોરસની કુલ સંખ્યા $n^2 = 6^2 = 36$ છે.
ચેસબોર્ડમાં કાળા અને સફેદ ચોરસની સંખ્યા સમાન હોવાથી,સફેદ ચોરસની સંખ્યા $\frac{36}{2} = 18$ છે.
80
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $1 \times 1! + 2 \times 2! + 3 \times 3! + \ldots + n \times n! = 11! - 1$ હોય,તો ${}^n C_r$ નું મહત્તમ મૂલ્ય શું છે?
A
$462$
B
$252$
C
$162$
D
$512$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $k \times k! = (k+1-1) \times k! = (k+1)! - k!$.
$k=1$ થી $n$ સુધીનો સરવાળો લેતા:
$\sum_{k=1}^{n} k \times k! = \sum_{k=1}^{n} ((k+1)! - k!) = (2! - 1!) + (3! - 2!) + \ldots + ((n+1)! - n!) = (n+1)! - 1!$.
આપેલ છે કે સરવાળો $11! - 1$ છે,તેથી $(n+1)! - 1 = 11! - 1$,જેનો અર્થ છે કે $n+1 = 11$,એટલે કે $n = 10$.
${}^n C_r$ નું મહત્તમ મૂલ્ય $r = n/2$ પર મળે છે જ્યારે $n$ બેકી સંખ્યા હોય.
$n = 10$ માટે,મહત્તમ મૂલ્ય ${}^{10} C_5 = \frac{10!}{5!5!} = \frac{10 \times 9 \times 8 \times 7 \times 6}{5 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1} = 252$ છે.
81
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
એક એપાર્ટમેન્ટમાં $30$ બાળકો છે. જો દરેક બાળક અન્ય દરેક બાળક સાથે એક વાર ટેબલ ટેનિસ રમે,તો તેમના દ્વારા રમાયેલી કુલ મેચોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$^{30}C_2$
B
$^{30}P_2$
C
$^{30}C_2 - 1$
D
$^{30}P_2 - 1$

Solution

(A) બે બાળકો વચ્ચેની મેચ એ $30$ બાળકોમાંથી $2$ બાળકોની જોડી પસંદ કરવા સમાન છે.
મેચમાં પસંદગીનો ક્રમ મહત્વનો ન હોવાથી,આપણે સંચય (combination) ના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$30$ માંથી $2$ બાળકો પસંદ કરવાની રીતો $^{30}C_2 = \frac{30 \times 29}{2 \times 1} = 435$ મેચ છે.
82
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
સામાન્ય ચેસબોર્ડ પર લંબચોરસની કુલ સંખ્યા શોધો.
A
$^8C_2 \times ^8C_2$
B
$^8C_2 + ^8C_2$
C
$^9C_2 \times ^9C_2$
D
$^9P_2 \times ^9P_2$

Solution

(C) ચેસબોર્ડ એ $8 \times 8$ ની ગ્રીડ છે,જેમાં $9$ આડી રેખાઓ અને $9$ ઊભી રેખાઓ હોય છે.
લંબચોરસ બનાવવા માટે,આપણે $9$ માંથી $2$ આડી રેખાઓ અને $9$ માંથી $2$ ઊભી રેખાઓ પસંદ કરવાની જરૂર છે.
$2$ આડી રેખાઓ પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા $^9C_2$ છે.
$2$ ઊભી રેખાઓ પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા $^9C_2$ છે.
તેથી,લંબચોરસની કુલ સંખ્યા $^9C_2 \times ^9C_2$ છે.
આમ,વિકલ્પ $(C)$ સાચો છે.
83
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો ${}^n C_r$ એ $n$ વસ્તુઓમાંથી $r$ વસ્તુઓ લેવાની સંચયની સંખ્યા દર્શાવતું હોય,તો પદાવલિ ${}^n C_{r+1} + {}^n C_{r-1} + 2{}^n C_r$ ની કિંમત શું થાય?
A
${}^{n+2} C_r$
B
${}^{n+2} C_{r+1}$
C
${}^{n+1} C_r$
D
${}^{n+1} C_{r+1}$

Solution

(B) આપણે નિત્યસમ ${}^n C_r + {}^n C_{r-1} = {}^{n+1} C_r$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
આપેલી પદાવલિ ${}^n C_{r+1} + {}^n C_{r-1} + 2{}^n C_r$ છે.
જેને $({}^n C_{r+1} + {}^n C_r) + ({}^n C_r + {}^n C_{r-1})$ તરીકે લખી શકાય.
નિત્યસમ લાગુ પાડતા,આપણને ${}^{n+1} C_{r+1} + {}^{n+1} C_r$ મળે છે.
ફરીથી નિત્યસમ લાગુ પાડતા,આપણને ${}^{n+2} C_{r+1}$ મળે છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
84
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો ચેસબોર્ડ પર બનતા લંબચોરસની સંખ્યા $1296$ હોય,તો ચેસબોર્ડ પર બનતા ચોરસની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$202$
B
$203$
C
$204$
D
$205$

Solution

(C) ધારો કે ચેસબોર્ડનું કદ $n \times n$ છે. $n \times n$ ગ્રીડ પર લંબચોરસની સંખ્યા $\binom{n+1}{2} \times \binom{n+1}{2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $\left(\frac{n(n+1)}{2}\right)^2 = 1296 = (36)^2$.
તેથી,$\frac{n(n+1)}{2} = 36$,જેનો અર્થ છે કે $n(n+1) = 72$,તેથી $n = 8$.
$n \times n$ બોર્ડ પર ચોરસની કુલ સંખ્યા $\sum_{k=1}^{n} k^2$ છે.
$n = 8$ માટે,સરવાળો $1^2 + 2^2 + 3^2 + 4^2 + 5^2 + 6^2 + 7^2 + 8^2$ છે.
સૂત્ર $\frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\frac{8 \times 9 \times 17}{6} = 4 \times 3 \times 17 = 204$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
85
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
એક નંબર લોકમાં $3$ રિંગ્સ છે અને દરેક રિંગમાં $8$ અંકો છે. $3$ રિંગ્સને ફેરવી શકાય તેવી કુલ અલગ-અલગ રીતોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$3^8$
B
$8^3$
C
$3 \times 8$
D
$^8P_3$

Solution

(B) આપેલ છે કે લોકમાં $3$ રિંગ્સ છે અને દરેક રિંગમાં $8$ અંકો છે.
દરેક રિંગને $8$ અંકોમાંથી કોઈપણ એક પર સ્વતંત્ર રીતે સેટ કરી શકાય છે.
તેથી,$3$ રિંગ્સને ફેરવી શકાય તેવી કુલ અલગ-અલગ રીતોની સંખ્યા $8 \times 8 \times 8 = 8^3$ છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
86
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$10$ સભ્યોમાંથી $6$ સભ્યોની સમિતિ કેટલી રીતે બનાવી શકાય,જેમાં હંમેશા એક ચોક્કસ સભ્યનો સમાવેશ થાય?
A
$\frac{1}{2} {}^{9}P_{5}$
B
${}^{9}P_{5}$
C
${}^{9}C_{5}$
D
$\frac{1}{2} {}^{9}C_{5}$

Solution

(C) સમિતિમાં હંમેશા એક ચોક્કસ સભ્યનો સમાવેશ કરવાનો હોવાથી,આપણે $6$ માંથી $1$ સ્થાન ભરી દીધું છે.
તેથી,આપણે બાકીના $10 - 1 = 9$ સભ્યોમાંથી બાકીના $6 - 1 = 5$ સભ્યો પસંદ કરવાના રહે છે.
$9$ માંથી $5$ સભ્યો પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા ${}^{9}C_{5}$ છે.
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
87
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$A, H, L, U, R$ અક્ષરોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય તેવા તમામ શબ્દોને શબ્દકોશ મુજબ ગોઠવવામાં આવે છે (કોઈપણ અક્ષરનું પુનરાવર્તન થતું નથી). તો $RAHUL$ શબ્દનો ક્રમ કેટલો હશે.......
A
$70$
B
$71$
C
$73$
D
$74$

Solution

(D) આપેલા અક્ષરો મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં $A, H, L, R, U$ છે.
કુલ અક્ષરોની સંખ્યા $5$ છે.
$A$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $4! = 24$ શબ્દો.
$H$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $4! = 24$ શબ્દો.
$L$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $4! = 24$ શબ્દો.
હવે,$R$ થી શરૂ થતા શબ્દો:
$RA$ થી શરૂ થતા શબ્દો:
$RAH...$: $RAHLU, RAHUL$ ($2$ શબ્દો).
તેથી,$RAHUL$ નો ક્રમ $24 + 24 + 24 + 2 = 74$ છે.
આમ,$RAHUL$ નો ક્રમ $74$ છે.
88
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$6$ લાલ દડા અને $6$ કાળા દડાને એક હરોળમાં એવી રીતે ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા શોધો કે જેથી કોઈ પણ બે કાળા દડા સાથે ન હોય.
A
$6! \times 6!$
B
$7! \times 6!$
C
$2 \times 6! \times 6!$
D
$7 \times 6! \times 6!$

Solution

(D) પ્રથમ,$6$ લાલ દડાને હરોળમાં ગોઠવો. $6$ લાલ દડાને ગોઠવવાની રીતો $6!$ છે.
હવે,$6$ કાળા દડાને ગોઠવવા માટે $7$ જગ્યાઓ ઉપલબ્ધ છે જેથી કોઈ પણ બે કાળા દડા સાથે ન આવે: $\_ R \_ R \_ R \_ R \_ R \_ R \_$.
તેથી,$6$ કાળા દડાને ગોઠવવાની રીતો $\binom{7}{6} \times 6!$ છે.
તેથી,જરૂરી ગોઠવણીઓની કુલ સંખ્યા $= 6! \times 7 \times 6! = 7 \times 6! \times 6!$.
89
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
"$ASSASSINATION$" શબ્દના અક્ષરોને યાદચ્છિક રીતે હારમાં ગોઠવવામાં આવે,તો કોઈ પણ બે $A$ સાથે ન આવે તેની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$\frac{25}{26}$
B
$\frac{23}{26}$
C
$\frac{15}{26}$
D
$\frac{17}{26}$

Solution

(C) "$ASSASSINATION$" શબ્દમાં $13$ અક્ષરો છે: $A(3), S(4), I(2), N(2), T(1)$.
કુલ ગોઠવણીની સંખ્યા $= \frac{13!}{3!4!2!2!}$.
કોઈ પણ બે $A$ સાથે ન આવે તે માટે,બાકીના $10$ અક્ષરો $(S, S, S, S, I, I, N, N, T)$ ને પહેલા ગોઠવો.
આ $10$ અક્ષરોને ગોઠવવાની રીતો $\frac{10!}{4!2!2!}$ છે.
આ $10$ અક્ષરો વચ્ચે $11$ જગ્યાઓ (છેડાઓ સહિત) બને છે જ્યાં $3$ $A$ ને મૂકી શકાય.
$11$ માંથી $3$ જગ્યાઓ પસંદ કરવાની રીતો $^{11}C_3 = \frac{11 \times 10 \times 9}{3 \times 2 \times 1} = 165$ છે.
જરૂરી સંભાવના $= \frac{\frac{10!}{4!2!2!} \times ^{11}C_3}{\frac{13!}{3!4!2!2!}} = \frac{10! \times 165 \times 3!}{13!} = \frac{165 \times 6}{13 \times 12 \times 11} = \frac{15}{26}$.
90
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$4$ પુરુષો અને $6$ સ્ત્રીઓમાંથી એવી સમિતિ પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા શોધો જેમાં ઓછામાં ઓછા $2$ પુરુષો હોય અને સ્ત્રીઓની સંખ્યા પુરુષો કરતાં બરાબર બમણી હોય.
A
$90$
B
$92$
C
$94$
D
$96$

Solution

(C) ધારો કે સમિતિમાં પુરુષોની સંખ્યા $m$ અને સ્ત્રીઓની સંખ્યા $w$ છે.
આપણને આપેલ છે કે $w = 2m$ અને $m \ge 2$.
કુલ $4$ પુરુષો અને $6$ સ્ત્રીઓ ઉપલબ્ધ હોવાથી,$m \le 4$ અને $w \le 6$ થાય.
$w = 2m$ ને $w \le 6$ માં મૂકતા,$2m \le 6$ મળે,એટલે કે $m \le 3$.
આમ,$m$ ની શક્ય કિંમતો $2$ અને $3$ છે.
કિસ્સો $1$: જો $m = 2$,તો $w = 2(2) = 4$. પસંદગીની રીતો = $^4C_2 \times ^6C_4 = 6 \times 15 = 90$.
કિસ્સો $2$: જો $m = 3$,તો $w = 2(3) = 6$. પસંદગીની રીતો = $^4C_3 \times ^6C_6 = 4 \times 1 = 4$.
કુલ રીતો = $90 + 4 = 94$.
91
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$5$ વ્યંજનો અને $5$ સ્વરોમાંથી,$3$ વ્યંજનો અને $2$ સ્વરોનો ઉપયોગ કરીને કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય?
A
$12000$
B
$2000$
C
$20000$
D
$1200$

Solution

(A) આપણે $5$ વ્યંજનો અને $5$ સ્વરોમાંથી $3$ વ્યંજનો અને $2$ સ્વરોનો ઉપયોગ કરીને શબ્દો બનાવવાના છે.
પ્રથમ,આપણે વ્યંજનો અને સ્વરો પસંદ કરીશું:
$5$ માંથી $3$ વ્યંજનો પસંદ કરવાની રીતો ${}^5C_3 = \frac{5 \times 4}{2 \times 1} = 10$ છે.
$5$ માંથી $2$ સ્વરો પસંદ કરવાની રીતો ${}^5C_2 = \frac{5 \times 4}{2 \times 1} = 10$ છે.
અક્ષરો પસંદ કરવાની કુલ રીતો = $10 \times 10 = 100$.
હવે,આ $5$ પસંદ કરેલા અક્ષરોને પોતાની વચ્ચે $5!$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
$5! = 5 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1 = 120$.
બનાવી શકાય તેવા શબ્દોની કુલ સંખ્યા = $100 \times 120 = 12000$.
92
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
"$ATTAIN$" શબ્દના અક્ષરોને કેટલી રીતે ગોઠવી શકાય જેથી $T$ સાથે આવે?
A
$120$
B
$240$
C
$60$
D
$24$

Solution

(C) "$ATTAIN$" શબ્દમાં $6$ અક્ષરો છે: $A, T, T, A, I, N$.
$T$ સાથે રહે તે માટે,આપણે $(TT)$ ની જોડીને એક એકમ તરીકે ગણીએ છીએ.
હવે,ગોઠવવાના અક્ષરો $(TT), A, A, I, N$ છે.
આમ આપણી પાસે કુલ $5$ એકમો છે.
આ $5$ એકમોમાં,$A$ અક્ષર $2$ વાર પુનરાવર્તિત થાય છે.
આ $5$ એકમોને ગોઠવવાની રીતો $\frac{5!}{2!} = \frac{120}{2} = 60$ છે.
બે $T$ સમાન હોવાથી,તેમના બ્લોકની અંદર તેમને ગોઠવવાની માત્ર $1$ રીત છે.
તેથી,કુલ ગોઠવણીની સંખ્યા $60 \times 1 = 60$ છે.
93
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$8$-ઓર બોટના ક્રૂને $12$ પુરુષોમાંથી પસંદ કરવાના છે,જેમાંથી $3$ ફક્ત સ્ટ્રોક સાઇડ પર જ હલેસાં મારી શકે છે. ક્રૂને ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
${ }^{9}C_{4} \times { }^{8}C_{3} \times 3! \times 4!$
B
${ }^{9}C_{4} \times { }^{8}C_{4} \times 4! \times 4!$
C
${ }^{8}C_{3} \times { }^{8}C_{3} \times 4! \times 3!$
D
${ }^{9}C_{4} \times { }^{9}C_{4} \times 4! \times 4!$

Solution

(B) $8$-ઓર બોટ માટે સ્ટ્રોક સાઇડ પર $4$ અને બો સાઇડ પર $4$ પુરુષોની જરૂર છે.
કુલ $12$ પુરુષોમાંથી $3$ ફક્ત સ્ટ્રોક સાઇડ માટે છે અને $9$ બંને બાજુ કામ કરી શકે છે.
પસંદગી અને ગોઠવણીની કુલ રીતો $= { }^{9}C_{4} \times { }^{8}C_{4} \times 4! \times 4!$.
આમ,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.
94
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $n$ એક ધન પૂર્ણાંક હોય,તો $\sum_{r=1}^n r \cdot C_r =$
A
$2^{n-1}$
B
$n 2^{n-1}$
C
$n 2^{n+1}$
D
$2^{n+1}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $(1+x)^n = \sum_{r=0}^n C_r x^r$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ વિકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$n(1+x)^{n-1} = \sum_{r=1}^n r \cdot C_r x^{r-1}$.
$x=1$ મુકતા,આપણને મળે છે:
$n(1+1)^{n-1} = \sum_{r=1}^n r \cdot C_r$.
તેથી,$\sum_{r=1}^n r \cdot C_r = n 2^{n-1}$.
95
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
નીચેના વિધાનોના સંદર્ભમાં સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
$1$. $C_0+C_2+C_4+\ldots+C_n=2^{n-1}$,જો $n$ બેકી સંખ્યા હોય
$2$. $C_1+C_3+C_5+\ldots+C_{n-1}=2^{n-1}$,જો $n$ બેકી સંખ્યા હોય
A
$1$ સાચું છે,$2$ ખોટું છે
B
$1$ ખોટું છે,$2$ સાચું છે
C
$1$ અને $2$ બંને ખોટા છે
D
$1$ અને $2$ બંને સાચા છે

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે દ્વિપદી વિસ્તરણ નીચે મુજબ છે:
$(1+x)^n = C_0 + C_1 x + C_2 x^2 + C_3 x^3 + \ldots + C_n x^n$
$x=1$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$2^n = C_0 + C_1 + C_2 + C_3 + \ldots + C_n$ $(i)$
$x=-1$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$0 = C_0 - C_1 + C_2 - C_3 + \ldots + (-1)^n C_n$ (ii)
જો $n$ બેકી સંખ્યા હોય,તો $(-1)^n = 1$,તેથી સમીકરણ (ii) આ મુજબ બને છે:
$0 = C_0 - C_1 + C_2 - C_3 + \ldots + C_n$ (iii)
$(i)$ અને (iii) નો સરવાળો કરતા:
$2^n + 0 = 2(C_0 + C_2 + C_4 + \ldots + C_n)$
$\Rightarrow C_0 + C_2 + C_4 + \ldots + C_n = 2^{n-1}$
$(i)$ માંથી (iii) બાદ કરતા:
$2^n - 0 = 2(C_1 + C_3 + C_5 + \ldots + C_{n-1})$
$\Rightarrow C_1 + C_3 + C_5 + \ldots + C_{n-1} = 2^{n-1}$
આમ,બંને વિધાનો સાચા છે.
96
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$n \in N$ ની કઈ કિંમત માટે,$n!$ માં $13$ અંતિમ શૂન્યો (trailing zeros) હોય?
A
$51$
B
$54$
C
$57$
D
$60$

Solution

(C) $n!$ માં અંતિમ શૂન્યોની સંખ્યા $n!$ ના અવિભાજ્ય અવયવીકરણમાં $5$ ના ઘાતાંક દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે,કારણ કે $2$ નો ઘાતાંક હંમેશા $5$ ના ઘાતાંક કરતા વધારે અથવા તેના જેટલો હોય છે.
$n!$ માં $5$ નો ઘાતાંક લેજેન્ડ્રના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $E_5(n!) = \lfloor \frac{n}{5} \rfloor + \lfloor \frac{n}{25} \rfloor + \lfloor \frac{n}{125} \rfloor + \dots = 13$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$n = 57$ માટે: $E_5(57!) = \lfloor \frac{57}{5} \rfloor + \lfloor \frac{57}{25} \rfloor = 11 + 2 = 13$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
97
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
એક બહુકોણને $54$ વિકર્ણો છે. આ બહુકોણની બાજુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$12$
B
$15$
C
$16$
D
$9$

Solution

(A) ધારો કે બહુકોણની બાજુઓની સંખ્યા $n$ છે. $n$ બાજુઓ ધરાવતા બહુકોણમાં વિકર્ણોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $\frac{n(n-3)}{2}$ છે.
આપેલ છે કે વિકર્ણોની સંખ્યા $54$ છે,તેથી:
$\frac{n(n-3)}{2} = 54$
$n(n-3) = 108$
$n^2 - 3n - 108 = 0$
$(n-12)(n+9) = 0$
$n$ એ ધન પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ,તેથી $n = 12$.
આમ,બહુકોણને $12$ બાજુઓ છે.
98
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
એક નિયમિત બહુકોણમાં $170$ વિકર્ણો છે. તો બહુકોણના અંતઃકોણનું માપ કેટલું થાય?
A
$\frac{5 \pi}{8}$
B
$\frac{9 \pi}{10}$
C
$\frac{7 \pi}{10}$
D
$\frac{17 \pi}{20}$

Solution

(B) $n$ બાજુઓ ધરાવતા બહુકોણમાં વિકર્ણોની સંખ્યા $\frac{n(n-3)}{2}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે વિકર્ણોની સંખ્યા $170$ છે,તેથી:
$\frac{n(n-3)}{2} = 170$
$n(n-3) = 340$
$n^2 - 3n - 340 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા:
$(n - 20)(n + 17) = 0$
$n$ ધન હોવો જોઈએ,તેથી $n = 20$.
નિયમિત બહુકોણના અંતઃકોણનું માપ $\frac{(n-2) \pi}{n}$ છે.
$n = 20$ માટે,અંતઃકોણ $\frac{(20-2) \pi}{20} = \frac{18 \pi}{20} = \frac{9 \pi}{10}$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
99
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
સમતલ પરના ચિહ્નિત બિંદુઓની સંખ્યા શોધો,જો તેમને રેખાખંડો દ્વારા જોડીને કુલ $15$ રેખાખંડો બનતા હોય.
A
$5$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(C) ધારો કે સમતલ પર $n$ બિંદુઓ છે. $n$ બિંદુઓને જોડીને બનતા રેખાખંડોની સંખ્યા ${}^nC_2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે કુલ રેખાખંડોની સંખ્યા $15$ છે,તેથી:
${}^nC_2 = 15$
$\frac{n(n - 1)}{2} = 15$
$n(n - 1) = 30$
$n^2 - n - 30 = 0$
$(n - 6)(n + 5) = 0$
બિંદુઓની સંખ્યા $n$ ધન હોવી જોઈએ,તેથી $n = 6$.
100
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
એક વર્તુળ પર દસ બિંદુઓ અંકિત કરેલા છે. આ દસ બિંદુઓમાંથી કેટલાક અથવા બધા બિંદુઓનો ઉપયોગ કરીને ત્રણ કે તેથી વધુ બાજુઓ ધરાવતા કેટલા ભિન્ન બહિર્મુખ બહુકોણ દોરી શકાય?
A
$978$
B
$1013$
C
$968$
D
$999$

Solution

(C) બહુકોણ $10$ બિંદુઓમાંથી $n$ બિંદુઓ પસંદ કરીને બને છે,જ્યાં $n \ge 3$.
$10$ માંથી $n$ બિંદુઓ પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા $\binom{10}{n}$ છે.
વર્તુળ પરના કોઈપણ $n$ બિંદુઓ $(n \ge 3)$ એક અનન્ય બહિર્મુખ બહુકોણ બનાવે છે,તેથી કુલ બહુકોણની સંખ્યા $n = 3, 4, \dots, 10$ માટેના સંચયોનો સરવાળો છે.
કુલ બહુકોણ = $\binom{10}{3} + \binom{10}{4} + \binom{10}{5} + \binom{10}{6} + \binom{10}{7} + \binom{10}{8} + \binom{10}{9} + \binom{10}{10}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{n=0}^{10} \binom{10}{n} = 2^{10} = 1024$.
તેથી,$\sum_{n=3}^{10} \binom{10}{n} = 2^{10} - \binom{10}{0} - \binom{10}{1} - \binom{10}{2}$.
$= 1024 - 1 - 10 - 45 = 968$.
101
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 3 \\ 1 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $D = \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix}$ છે. તો સુરેખ સમીકરણ સંહતિ $AX = D$ ને
A
કોઈ ઉકેલ નથી
B
અનન્ય ઉકેલ છે
C
એક કરતાં વધુ પણ શાંત ઉકેલો છે
D
અનંત ઉકેલો છે

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ $AX = D$ છે,જ્યાં $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 3 \\ 1 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $D = \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{bmatrix}$ છે.
ઉકેલનો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક $\Delta = |A|$ શોધીશું.
$\Delta = \begin{vmatrix} 2 & -1 & 3 \\ 1 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 \end{vmatrix}$
ત્રીજી હારને સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = 0 \cdot \begin{vmatrix} -1 & 3 \\ 1 & -1 \end{vmatrix} - 0 \cdot \begin{vmatrix} 2 & 3 \\ 1 & -1 \end{vmatrix} + 1 \cdot \begin{vmatrix} 2 & -1 \\ 1 & 1 \end{vmatrix}$
$\Delta = 1 \cdot (2(1) - (-1)(1)) = 1 \cdot (2 + 1) = 3$.
અહીં $\Delta = 3 \neq 0$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ અસામાન્ય (non-singular) છે અને તેનો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
તેથી,સમીકરણ સંહતિ $AX = D$ ને અનન્ય ઉકેલ છે જે $X = A^{-1}D$ દ્વારા મળે છે.
102
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$f(x)=\cos ^{-1}\left(\frac{x-3}{2}\right)-\log _{10}(4-x)$ નો પ્રદેશ શોધો.
A
$(1,4)$
B
$[1,4)$
C
$(1,4]$
D
$[1,4]$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = \cos^{-1}\left(\frac{x-3}{2}\right) - \log_{10}(4-x)$ છે.
લઘુગણકીય વિધેય $\log_{10}(4-x)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,તેનો આર્ગ્યુમેન્ટ ધન હોવો જોઈએ:
$4 - x > 0 \implies x < 4$.
પ્રતિ-ત્રિકોણમિતીય વિધેય $\cos^{-1}\left(\frac{x-3}{2}\right)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,તેનો આર્ગ્યુમેન્ટ $[-1, 1]$ અંતરાલમાં હોવો જોઈએ:
$-1 \leq \frac{x-3}{2} \leq 1$.
$2$ વડે ગુણતા,આપણને $-2 \leq x - 3 \leq 2$ મળે છે.
દરેક પદમાં $3$ ઉમેરતા,$1 \leq x \leq 5$ મળે છે.
$f(x)$ નો પ્રદેશ એ બંને શરતોનો છેદગણ છે:
$x < 4$ અને $1 \leq x \leq 5$.
તેથી,પ્રદેશ $x \in [1, 4)$ છે.
103
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $\theta \in \left[-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right]$ હોય,તો $\cos^{-1}(\sin \theta)$ બરાબર શું થાય?
A
$\frac{\pi}{2}-\theta$
B
$\theta-\frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{2}+\theta$
D
$\pi+\frac{\theta}{2}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\theta \in \left[-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right]$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin \theta = \cos \left(\frac{\pi}{2} - \theta\right)$.
તેથી,$\cos^{-1}(\sin \theta) = \cos^{-1} \left[ \cos \left(\frac{\pi}{2} - \theta\right) \right]$.
કારણ કે $\theta \in \left[-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right]$,તેથી $-\theta \in \left[-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right]$,અને આમ $\left(\frac{\pi}{2} - \theta\right) \in [0, \pi]$.
$\cos^{-1} x$ ની મુખ્ય કિંમતની શાખાનો વિસ્તાર $[0, \pi]$ છે.
કારણ કે $\left(\frac{\pi}{2} - \theta\right) \in [0, \pi]$,તેથી $\cos^{-1} \left[ \cos \left(\frac{\pi}{2} - \theta\right) \right] = \frac{\pi}{2} - \theta$ થાય.
104
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $\theta = \cot^{-1}(7) + \cot^{-1}(8) + \cot^{-1}(18)$ હોય,તો $\cot \theta$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ છે કે,$\theta = \cot^{-1}(7) + \cot^{-1}(8) + \cot^{-1}(18)$.
ગુણધર્મ $\cot^{-1}(x) = \tan^{-1}(\frac{1}{x})$ ($x > 0$ માટે) નો ઉપયોગ કરતા:
$\theta = \tan^{-1}(\frac{1}{7}) + \tan^{-1}(\frac{1}{8}) + \tan^{-1}(\frac{1}{18})$.
પ્રથમ બે પદો માટે $\tan^{-1}(x) + \tan^{-1}(y) = \tan^{-1}(\frac{x+y}{1-xy})$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\tan^{-1}(\frac{1}{7}) + \tan^{-1}(\frac{1}{8}) = \tan^{-1}(\frac{\frac{1}{7} + \frac{1}{8}}{1 - \frac{1}{7 \times 8}}) = \tan^{-1}(\frac{\frac{15}{56}}{\frac{55}{56}}) = \tan^{-1}(\frac{15}{55}) = \tan^{-1}(\frac{3}{11})$.
હવે,ત્રીજું પદ ઉમેરતા:
$\theta = \tan^{-1}(\frac{3}{11}) + \tan^{-1}(\frac{1}{18}) = \tan^{-1}(\frac{\frac{3}{11} + \frac{1}{18}}{1 - \frac{3}{11 \times 18}}) = \tan^{-1}(\frac{\frac{54+11}{198}}{\frac{198-3}{198}}) = \tan^{-1}(\frac{65}{195}) = \tan^{-1}(\frac{1}{3})$.
આમ,$\tan \theta = \frac{1}{3}$,જેનો અર્થ છે કે $\cot \theta = 3$.
105
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $\operatorname{Tan}^{-1}\left[\frac{1}{1+1(2)}\right]+\operatorname{Tan}^{-1}\left[\frac{1}{1+(2)(3)}\right]+\operatorname{Tan}^{-1}\left[\frac{1}{1+(3)(4)}\right]+\cdots+\operatorname{Tan}^{-1}\left[\frac{1}{1+n(n+1)}\right]=\operatorname{Tan}^{-1} \theta$ હોય,તો $\theta=$
A
$\frac{n}{n+1}$
B
$\frac{n+1}{n+2}$
C
$\frac{n+2}{n+1}$
D
$\frac{n}{n+2}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{Tan}^{-1} x - \operatorname{Tan}^{-1} y = \operatorname{Tan}^{-1} \left( \frac{x-y}{1+xy} \right)$.
શ્રેણીના દરેક પદને $\operatorname{Tan}^{-1} \left( \frac{(k+1)-k}{1+k(k+1)} \right) = \operatorname{Tan}^{-1}(k+1) - \operatorname{Tan}^{-1}(k)$ તરીકે લખી શકાય છે.
$k=1$ થી $n$ સુધીનો સરવાળો લેતા:
$S = \sum_{k=1}^{n} (\operatorname{Tan}^{-1}(k+1) - \operatorname{Tan}^{-1}(k))$
$S = (\operatorname{Tan}^{-1} 2 - \operatorname{Tan}^{-1} 1) + (\operatorname{Tan}^{-1} 3 - \operatorname{Tan}^{-1} 2) + \cdots + (\operatorname{Tan}^{-1}(n+1) - \operatorname{Tan}^{-1} n)$
આ એક ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણી છે,તેથી બધા વચ્ચેના પદો ઉડી જશે:
$S = \operatorname{Tan}^{-1}(n+1) - \operatorname{Tan}^{-1}(1)$
સૂત્ર $\operatorname{Tan}^{-1} x - \operatorname{Tan}^{-1} y = \operatorname{Tan}^{-1} \left( \frac{x-y}{1+xy} \right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = \operatorname{Tan}^{-1} \left( \frac{(n+1)-1}{1+(n+1)(1)} \right) = \operatorname{Tan}^{-1} \left( \frac{n}{1+n+1} \right) = \operatorname{Tan}^{-1} \left( \frac{n}{n+2} \right)$.
આને $\operatorname{Tan}^{-1} \theta$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\theta = \frac{n}{n+2}$ મળે છે.
106
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
વાસ્તવિક મૂલ્ય ધરાવતા વિધેય $f(x) = ([x]^2 - [x] - 2)^{-1/2}$ નો પ્રદેશ શોધો,જ્યાં $[\cdot]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય છે.
A
$R - (-1, 3]$
B
$R - [-1, 3)$
C
$R - (-1, 3)$
D
$R - [-1, 3]$

Solution

(B) વિધેય $f(x) = ([x]^2 - [x] - 2)^{-1/2}$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,વર્ગમૂળની અંદરની અભિવ્યક્તિ ધન હોવી જોઈએ:
$[x]^2 - [x] - 2 > 0$
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા:
$([x] - 2)([x] + 1) > 0$
આ અસમતા ત્યારે જ સાચી ઠરે જ્યારે $[x] < -1$ અથવા $[x] > 2$ હોય.
કિસ્સો $1$: જો $[x] < -1$,તો $x < -1$.
કિસ્સો $2$: જો $[x] > 2$,તો $[x] \geq 3$,જેનો અર્થ છે કે $x \geq 3$.
આ બંનેને જોડતા,પ્રદેશ $(-\infty, -1) \cup [3, \infty)$ મળે છે.
જેને $R - [-1, 3)$ તરીકે લખી શકાય.
107
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$f(x) = \frac{\sin \pi[x]}{1+[x]} + \frac{x}{2+3x}$ માટે,જ્યાં $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે,તો $R$ માં પ્રદેશ અને વિસ્તાર અનુક્રમે શું છે?
A
$R - \{-1, -\frac{2}{3}\}$ અને $R - \{\frac{1}{3}\}$
B
$R - \{-1, -\frac{2}{3}\}$ અને $[-1, 1]$
C
$R - [-1, 0)$ અને $R - \{\frac{1}{3}\}$
D
$R - [-1, 0)$ અને $[-1, 1]$

Solution

(D) વિધેય $f(x) = \frac{\sin \pi[x]}{1+[x]} + \frac{x}{2+3x}$ છે.
પ્રથમ પદ માટે,છેદ $1+[x] \neq 0$,જેનો અર્થ છે કે $[x] \neq -1$. કારણ કે $x \in [-1, 0)$ માટે $[x] = -1$ થાય છે,તેથી આપણે આ અંતરાલને પ્રદેશમાંથી બાકાત રાખવો પડશે.
બીજા પદ માટે,છેદ $2+3x \neq 0$,જેનો અર્થ છે કે $x \neq -\frac{2}{3}$. કારણ કે $-\frac{2}{3} \in [-1, 0)$,તે પહેલેથી જ બાકાત છે.
આમ,પ્રદેશ $D(f) = R - [-1, 0)$ છે.
આમ,વિકલ્પ $(d)$ સાચો છે.
108
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
વિધેયના પ્રદેશનું એવું બિંદુ કે જ્યાં વિધેયને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરીને અસતતતા દૂર કરી શકાતી નથી,તેને શું કહેવાય છે?
A
દૂર કરી શકાય તેવી અસતતતા (Removable Discontinuity)
B
દૂર ન કરી શકાય તેવી અસતતતા (Non-Removable Discontinuity)
C
અશક્ય અસતતતા (Impossible Discontinuity)
D
અપ્રસ્તુત અસતતતા (Irrelevant Discontinuity)

Solution

(B) વિધેયના પ્રદેશનું એવું બિંદુ કે જ્યાં વિધેયની લક્ષ કિંમત અસ્તિત્વમાં ન હોય અથવા વિધેયના મૂલ્ય જેટલી ન હોય અને તે બિંદુ પર વિધેયને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરીને સતત બનાવી શકાતું ન હોય,તો તેને દૂર ન કરી શકાય તેવી અસતતતા કહેવાય છે.
આને આવશ્યક અથવા જમ્પ અસતતતા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
109
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$\sqrt{|x|-x}$ નો પ્રદેશ શોધો.
A
$(-\infty, 0)$
B
$(0, \infty)$
C
$(-\infty, \infty)$
D
$R-\{0\}$

Solution

(C) વિધેય $f(x) = \sqrt{|x|-x}$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,વર્ગમૂળની અંદરની અભિવ્યક્તિ અ-ઋણ હોવી જોઈએ:
$|x| - x \geq 0$
$|x| \geq x$
આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા $x$ માટે,નિરપેક્ષ મૂલ્ય $|x|$ હંમેશા $x$ કરતા મોટું અથવા તેના જેટલું હોય છે (એટલે કે,$|x| \geq x$ એ તમામ $x \in R$ માટે સાચું છે).
જો $x \geq 0$ હોય,તો $|x| = x$,તેથી $x - x = 0 \geq 0$.
જો $x < 0$ હોય,તો $|x| = -x$,તેથી $-x - x = -2x > 0$ (કારણ કે $x$ ઋણ છે).
આમ,અસમતા તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ માટે સાચી છે.
તેથી,પ્રદેશ $(-\infty, \infty)$ છે.
110
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$f(x)=\sin \left(\frac{1}{|x| \sqrt{x^2-1}}\right)$ માટે,$R$ માં $f(x)$ નો પ્રદેશ અને વિસ્તાર શું છે?
A
$R-\{0, \pm 1\}$ અને $[-1, 1]$,અનુક્રમે
B
$R-[-1, 1]$ અને $[-1, 1]$,અનુક્રમે
C
$R-\{0, \pm 1\}$ અને $[0, 1]$,અનુક્રમે
D
$R-[-1, 1]$ અને $[0, 1]$,અનુક્રમે

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = \sin \left(\frac{1}{|x| \sqrt{x^2-1}}\right)$ છે.
પ્રદેશ માટે,વર્ગમૂળની અંદરની કિંમત ધન હોવી જોઈએ: $x^2 - 1 > 0$,જેનો અર્થ છે $x^2 > 1$,તેથી $x \in (-\infty, -1) \cup (1, \infty)$,અથવા $x \in R - [-1, 1]$.
છેદ શૂન્ય ન હોવો જોઈએ: $|x| \sqrt{x^2 - 1} \neq 0$,જે $R - [-1, 1]$ ના તમામ $x$ માટે સાચું છે.
આમ,પ્રદેશ $R - [-1, 1]$ છે.
જેમ $x$ તેના પ્રદેશમાં બદલાય છે,તેમ દલીલ $\theta = \frac{1}{|x| \sqrt{x^2-1}}$ એ $(0, \infty)$ માં કોઈપણ કિંમત લઈ શકે છે,તેથી $\sin(\theta)$ વિધેય $-1$ અને $1$ ની વચ્ચે દોલન કરશે.
તેથી,વિસ્તાર $[-1, 1]$ છે.
111
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $[a, b]$ એ $x \in \mathbb{R}$ માટે વિધેય $f(x) = \frac{x+2}{2x^2+3x+6}$ નો વિસ્તાર હોય,તો:
A
$a < 0, b < 0$
B
$a < 0, b > 0$
C
$a > 0, b > 0$
D
$a > 0, b < 0$

Solution

(B) ધારો કે $y = \frac{x+2}{2x^2+3x+6}$.
$x \in \mathbb{R}$ હોવાથી,$2yx^2 + 3xy + 6y = x + 2$,જે $2yx^2 + (3y-1)x + (6y-2) = 0$ માં પરિણમે છે.
$x$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવા માટે,વિવેચક $D \geq 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (3y-1)^2 - 4(2y)(6y-2) \geq 0$.
$9y^2 - 6y + 1 - 48y^2 + 16y \geq 0$.
$-39y^2 + 10y + 1 \geq 0$.
$39y^2 - 10y - 1 \leq 0$.
અવયવ પાડતા: $(13y+1)(3y-1) \leq 0$.
આથી વિસ્તાર $y \in [-\frac{1}{13}, \frac{1}{3}]$ મળે છે.
તેથી,$a = -\frac{1}{13}$ અને $b = \frac{1}{3}$.
અહીં $a < 0$ અને $b > 0$ હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
112
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$R$ પર વિધેય $f(x) = \operatorname{sech}(x)$ નો વિસ્તાર શું છે?
A
$(0, \infty)$
B
$(0, 1]$
C
$[1, \infty)$
D
$(1, \infty)$

Solution

(B) વિધેય $f(x) = \operatorname{sech}(x) = \frac{1}{\cosh(x)} = \frac{2}{e^x + e^{-x}}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
બધા $x \in R$ માટે $e^x + e^{-x} \geq 2$ હોવાથી,જ્યાં ન્યૂનતમ કિંમત $2$ એ $x = 0$ પર મળે છે,તેથી $0 < \frac{2}{e^x + e^{-x}} \leq \frac{2}{2} = 1$ થાય.
આમ,વિધેયની મહત્તમ કિંમત $1$ છે અને જેમ $x \to \pm \infty$ થાય તેમ તે $0$ ની નજીક પહોંચે છે.
તેથી,વિધેયનો વિસ્તાર $(0, 1]$ છે.
113
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $f: R \rightarrow R$ એ $f(x) = \frac{x^6}{x^6+2020}$,તમામ $x \in R$ માટે વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $f$ નો વિસ્તાર ....... છે.
A
$[0, 1]$
B
$[0, \infty)$
C
$[0, 1)$
D
$[0, \frac{1}{2020})$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x) = \frac{x^6}{x^6+2020}$ છે.
તમામ $x \in R$ માટે $x^6 \ge 0$ હોવાથી,$f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $x = 0$ આગળ મળે છે,જે $f(0) = \frac{0}{0+2020} = 0$ છે.
જેમ $x \rightarrow \pm \infty$,તેમ $f(x) = \frac{1}{1 + \frac{2020}{x^6}} \rightarrow \frac{1}{1+0} = 1$ થાય છે.
તમામ $x \in R$ માટે $x^6 < x^6 + 2020$ હોવાથી,અપૂર્ણાંકની કિંમત હંમેશા $1$ કરતા ઓછી રહે છે.
આમ,$f$ નો વિસ્તાર $[0, 1)$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
114
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
વિધેય $f(x) = x^2 + \frac{1}{x^2+1}$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$[1, \infty)$
B
$[2, \infty)$
C
$[\frac{3}{2}, \infty)$
D
$(0, 1]$

Solution

(A) ધારો કે $y = x^2 + \frac{1}{x^2+1}$.
ધારો કે $t = x^2$. $x \in \mathbb{R}$ હોવાથી,$t \geq 0$.
તેથી $y = t + \frac{1}{t+1} = (t+1) + \frac{1}{t+1} - 1$.
$t \geq 0$ હોવાથી,$t+1 \geq 1$.
$t+1$ અને $\frac{1}{t+1}$ માટે સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક અસમતા $(AM \geq GM)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{(t+1) + \frac{1}{t+1}}{2} \geq \sqrt{(t+1) \cdot \frac{1}{t+1}} = 1$.
તેથી,$(t+1) + \frac{1}{t+1} \geq 2$.
આમ,$y = (t+1) + \frac{1}{t+1} - 1 \geq 2 - 1 = 1$.
ન્યૂનતમ કિંમત $t=0$ (એટલે કે $x=0$) પર મળે છે,જ્યાં $f(0) = 0 + \frac{1}{0+1} = 1$.
તેથી,વિધેયનો વિસ્તાર $[1, \infty)$ છે.
115
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $f$ એ સંવૃત અંતરાલ $[a, b]$ પર વ્યાખ્યાયિત સતત વાસ્તવિક મૂલ્ય ધરાવતું વિધેય હોય,તો વિધેયનો વિસ્તાર . . . . . . છે.
A
$[0, 1]$
B
$[\text{ન્યૂનતમ } f, \text{મહત્તમ } f]$
C
$[0, \infty )$
D
$(-\infty, 0]$

Solution

(B) એક્સટ્રીમ વેલ્યુ થિયરમ (Extreme Value Theorem) મુજબ,જો વિધેય $f$ એ સંવૃત અને સીમિત અંતરાલ $[a, b]$ પર સતત હોય,તો $f$ તે અંતરાલ પર ન્યૂનતમ અને મહત્તમ બંને મૂલ્યો પ્રાપ્ત કરે છે.
તેથી,વિધેય $f$ નો વિસ્તાર એ સંવૃત અંતરાલ $[\text{ન્યૂનતમ } f, \text{મહત્તમ } f]$ છે.
116
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
વિધેયો $f$ અને $g$ ની સમાનતા માટે,નીચેનામાંથી કઈ શરતો સંતોષાવી જોઈએ?
$(i)$ $f$ નો પ્રદેશ = $g$ નો પ્રદેશ
(ii) $f(x) = g(x)$,જ્યાં $x$ એ પ્રદેશમાં છે
(iii) $x \in f$ નો પ્રદેશ
A
બંને $(i)$ અને (ii) જરૂરી છે
B
બંને (ii) અને (iii) જરૂરી છે
C
બંને $(i)$ અને (iii) જરૂરી છે
D
ઉપરના તમામ

Solution

(D) બે વિધેયો $f$ અને $g$ સમાન ત્યારે જ કહેવાય જો:
$(i)$ $f$ નો પ્રદેશ અને $g$ નો પ્રદેશ સમાન હોય.
(ii) $f$ નો સહપ્રદેશ અને $g$ નો સહપ્રદેશ સમાન હોય (સામાન્ય રીતે ગર્ભિત).
(iii) તેમના સામાન્ય પ્રદેશમાં રહેલા દરેક $x$ માટે $f(x) = g(x)$ હોય.
વ્યાખ્યા મુજબ,વિધેયોની સમાનતા માટે પ્રદેશ સમાન હોવા જોઈએ અને તે પ્રદેશના દરેક $x$ માટે વિધેયના મૂલ્યો સમાન હોવા જોઈએ,તેથી આપેલી ત્રણેય શરતો જરૂરી છે.
117
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2020
બધા $x \in R$ માટે $f(x) = 3 \sinh(x) - 2 \cosh(x)$ વિશે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
$f$ એ એકી વિધેય છે
B
$f$ એ આવર્તી વિધેય છે
C
$f$ એ $R$ પર ચુસ્ત વધતું વિધેય છે
D
$f$ એ $R$ પર ચુસ્ત ઘટતું વિધેય છે

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x) = 3 \sinh(x) - 2 \cosh(x)$ છે,જ્યાં $x \in R$.
વ્યાખ્યાઓ $\sinh(x) = \frac{e^x - e^{-x}}{2}$ અને $\cosh(x) = \frac{e^x + e^{-x}}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = 3 \left( \frac{e^x - e^{-x}}{2} \right) - 2 \left( \frac{e^x + e^{-x}}{2} \right)$
$f(x) = \frac{3e^x - 3e^{-x} - 2e^x - 2e^{-x}}{2} = \frac{e^x - 5e^{-x}}{2}$
હવે,વિકલન $f'(x)$ મેળવતા:
$f'(x) = \frac{d}{dx} \left( \frac{1}{2} e^x - \frac{5}{2} e^{-x} \right) = \frac{1}{2} e^x + \frac{5}{2} e^{-x}$
બધા $x \in R$ માટે $e^x > 0$ અને $e^{-x} > 0$ હોવાથી,$f'(x) > 0$ થાય છે.
તેથી,વિધેય $f$ એ $R$ પર ચુસ્ત વધતું વિધેય છે.
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
118
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $f : R \rightarrow R$ એ $f(x) = x - [x] + 3$,$\forall x \in R$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $f$ એ
A
વિધેય નથી
B
$\pi$ આવર્તમાન ધરાવતું આવર્તી વિધેય છે
C
$1$ આવર્તમાન ધરાવતું આવર્તી વિધેય છે
D
વ્યસ્ત સંપન્ન વિધેય છે

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f : R \rightarrow R$ એ $f(x) = x - [x] + 3$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે અપૂર્ણાંક ભાગ વિધેય $\{x\} = x - [x]$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
આ કિંમત $f(x)$ ના સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $f(x) = \{x\} + 3$ મળે છે.
અપૂર્ણાંક ભાગ વિધેય $\{x\}$ એ $1$ ના મૂળભૂત આવર્તમાન સાથેનું આવર્તી વિધેય છે.
કોઈપણ આવર્તી વિધેયમાં અચળ સંખ્યા ઉમેરવાથી તેના આવર્તમાનમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી,તેથી $f(x) = \{x\} + 3$ પણ $1$ આવર્તમાન ધરાવતું આવર્તી વિધેય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
119
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $f(t)=3t-2$ અને $(g \circ f)^{-1}(t)=t-2$ હોય,તો વિધેય $g(t)$ શોધો.
A
$g(t)=\frac{t-8}{3}$
B
$g(t)=\frac{t+8}{3}$
C
$g(t)=\frac{8-t}{3}$
D
$g(t)=3t-8$

Solution

(B) આપેલ છે કે,$(g \circ f)^{-1}(t) = t-2$.
બંને બાજુ પ્રતિવિધેય લેતા,આપણને $(g \circ f)(t) = (t-2)^{-1}$ મળે છે.
કારણ કે $h(t) = t-2$ નું પ્રતિવિધેય $h^{-1}(t) = t+2$ છે,તેથી $(g \circ f)(t) = t+2$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $g(f(t)) = t+2$.
$f(t) = 3t-2$ મૂકતા,આપણને $g(3t-2) = t+2$ મળે છે.
ધારો કે $u = 3t-2$. તો $3t = u+2$,જેનો અર્થ છે કે $t = \frac{u+2}{3}$.
આ કિંમત $g(u)$ ના પદમાં મૂકતા:
$g(u) = \frac{u+2}{3} + 2 = \frac{u+2+6}{3} = \frac{u+8}{3}$.
$u$ ને $t$ વડે બદલતા,આપણને $g(t) = \frac{t+8}{3}$ મળે છે.
120
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2020
જો $f: R \rightarrow R$ એ $f(x) = (2020 - x^{2019})^{1 / 2019}$,$\forall x \in R$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $(f \circ f \circ f \circ f) \left( \frac{2019}{2020} \right)$ શોધો.
A
$1$
B
$0$
C
$\frac{2019}{2020}$
D
$\frac{2020}{2019}$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$f(x) = (2020 - x^{2019})^{1 / 2019}$.
પ્રથમ,આપણે $f \circ f(x) = f(f(x))$ શોધીએ.
$f(f(x)) = (2020 - (f(x))^{2019})^{1 / 2019}$.
$f(x)$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને મળે $f(f(x)) = (2020 - ((2020 - x^{2019})^{1 / 2019})^{2019})^{1 / 2019}$.
$f(f(x)) = (2020 - (2020 - x^{2019}))^{1 / 2019} = (x^{2019})^{1 / 2019} = x$.
કારણ કે $f \circ f(x) = x$,વિધેય $f$ એ પોતાનું પ્રતિવિધેય છે.
તેથી,$(f \circ f \circ f \circ f)(x) = (f \circ f)(f \circ f(x)) = f \circ f(x) = x$.
આમ,$(f \circ f \circ f \circ f) \left( \frac{2019}{2020} \right) = \frac{2019}{2020}$.
121
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
બધા $x, y \in Z$ માટે $f(x+y)=f(x)+f(y)$ હોય તેવા કેટલા બાયજેક્શન (એક-એક અને વ્યાપ્ત વિધેય) $f: Z \rightarrow Z$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે?
A
એક
B
બે
C
ત્રણ
D
અનંત

Solution

(B) આપેલ વિધેય સમીકરણ $f(x+y) = f(x) + f(y)$ છે,જ્યાં $x, y \in Z$.
આ પૂર્ણાંક સંખ્યાઓના ગણ $Z$ પર કોશીનું વિધેય સમીકરણ છે.
તેનો સામાન્ય ઉકેલ $f(x) = kx$ છે,જ્યાં $k \in Z$ કોઈ અચળાંક છે.
વિધેય $f$ બાયજેક્શન (એક-એક અને વ્યાપ્ત) હોવા માટે,તે એક-એક અને વ્યાપ્ત બંને હોવું જોઈએ.
જો $f(x) = kx$ હોય,તો $f$ એક-એક છે જો $kx_1 = kx_2 \implies x_1 = x_2$ થાય,જે $k \neq 0$ માટે સાચું છે.
વિધેય $f$ વ્યાપ્ત હોવા માટે,દરેક $y \in Z$ માટે એવું $x \in Z$ મળવું જોઈએ કે જેથી $f(x) = y$,એટલે કે $kx = y$.
આનો અર્થ એ છે કે $x = y/k$. દરેક $y \in Z$ માટે $x$ પૂર્ણાંક હોય તે માટે $k$ એ $1$ નો ભાજક હોવો જોઈએ.
આમ,$k = 1$ અથવા $k = -1$.
તેથી,શક્ય વિધેયો $f(x) = x$ અને $f(x) = -x$ છે.
આમ,કુલ $2$ બાયજેક્શન શક્ય છે.
122
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $x \in [1, \infty)$ માટે $f(x)=e^x$ અને $g(x)=\ln(x)$ હોય,તો $f \circ g$ એ . . . . . . છે.
A
એક-એક વિધેય
B
વ્યાપ્ત વિધેય
C
વિધેય નથી
D
એક-એક અને વ્યાપ્ત (બાયજેક્ટિવ)

Solution

(D) આપેલ છે કે $x \in [1, \infty)$ માટે $f(x)=e^x$ અને $g(x)=\ln(x)$.
આપણે સંયોજિત વિધેય $(f \circ g)(x) = f(g(x))$ વ્યાખ્યાયિત કરીએ છીએ.
વિધેયોની કિંમત મૂકતા,આપણને $(f \circ g)(x) = e^{\ln(x)}$ મળે છે.
કારણ કે $x > 0$ માટે $e^{\ln(x)} = x$ થાય છે,તેથી $x \in [1, \infty)$ માટે $(f \circ g)(x) = x$ મળે છે.
પ્રદેશ $[1, \infty)$ પર વ્યાખ્યાયિત વિધેય $h(x) = x$ એ તદેવ વિધેય છે.
તદેવ વિધેય તેના પ્રદેશ અને વિસ્તાર પર એક-એક (injective) અને વ્યાપ્ત (surjective) બંને હોય છે.
તેથી,આ વિધેય એક-એક અને વ્યાપ્ત (bijective) છે.
આમ,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
123
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
ધારો કે $S$ એક શાંત ગણ છે. તો બિન-તત્સમ વિધેય $f: S \rightarrow S$ શું હોઈ શકે?
A
એક-એક પણ વ્યાપ્ત નહીં
B
વ્યાપ્ત પણ એક-એક નહીં
C
એક-એક અને વ્યાપ્ત પણ તેનું વ્યસ્ત વિધેય નથી
D
માહિતી અપૂરતી છે

Solution

(D) શાંત ગણ $S$ માટે,વિધેય $f: S \rightarrow S$ એ શાંત ગણથી તે જ ગણ પરનું પ્રતિચિત્રણ છે.
જો $f$ એક-એક હોય,તો તે વ્યાપ્ત પણ હોવું જ જોઈએ (શાંત ગણ માટેના પીજનહોલ સિદ્ધાંત મુજબ),અને તેનાથી ઉલટું પણ સાચું છે.
કારણ કે $f$ એ બિન-તત્સમ વિધેય છે,તે તત્સમ સિવાયનું કોઈ ક્રમચય (એક-એક અને વ્યાપ્ત) હોઈ શકે છે,અથવા તે એક-એક કે વ્યાપ્ત ન પણ હોય.
પ્રશ્નમાં $f$ એ બિન-તત્સમ વિધેય છે તે સિવાય કોઈ ગુણધર્મો આપેલા નથી,તેથી તેનો ચોક્કસ પ્રકાર નક્કી કરવો અશક્ય છે.
તેથી,તે એક-એક,વ્યાપ્ત,એક-એક અને વ્યાપ્ત છે કે તેમાંથી કંઈ નથી તે નક્કી કરવા માટે માહિતી અપૂરતી છે.
આમ,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
124
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $f: N \times N \rightarrow N$ એ $f(m, n) = 2^{m-1}(2n-1)$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,જ્યાં $(m, n) \in N \times N$,તો $f$ એ
A
એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી
B
વ્યાપ્ત છે પણ એક-એક નથી
C
એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી
D
એક-એક અને વ્યાપ્ત બંને છે

Solution

(D) વિધેય $f: N \times N \rightarrow N$ એ $f(m, n) = 2^{m-1}(2n-1)$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે.
એક-એક ચકાસવા માટે: ધારો કે $f(m_1, n_1) = f(m_2, n_2)$.
તેથી $2^{m_1-1}(2n_1-1) = 2^{m_2-1}(2n_2-1)$.
કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $k$ ને અનન્ય રીતે $2^{m-1}(2n-1)$ તરીકે લખી શકાય છે,જ્યાં $2n-1$ એ $k$ નો એકી ભાગ છે અને $2^{m-1}$ એ $k$ ને ભાગતી $2$ ની મહત્તમ ઘાત છે,તેથી $m_1-1 = m_2-1$ અને $2n_1-1 = 2n_2-1$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $m_1 = m_2$ અને $n_1 = n_2$. આમ,$f$ એક-એક છે.
વ્યાપ્ત ચકાસવા માટે: કોઈપણ $k \in N$ માટે,જો $k$ એકી હોય,તો $k = 2^{1-1}(2n-1)$ જ્યાં $m=1$. જો $k$ બેકી હોય,તો $k = 2^p \cdot q$ જ્યાં $q$ એકી છે,તેથી $m-1 = p$ અને $2n-1 = q$.
દરેક $k \in N$ માટે આ સ્વરૂપમાં અનન્ય રજૂઆત હોવાથી,$f$ વ્યાપ્ત છે.
તેથી,$f$ એક-એક અને વ્યાપ્ત બંને છે.
125
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$R$ થી $R$ પર વ્યાખ્યાયિત વિધેય $f(x) = \frac{e^{|x|} - e^{-x}}{e^x + e^{-x}} + \cos^3\left(\frac{x}{2}\right)$ એ
A
એક-એક વિધેય છે
B
વ્યાપ્ત વિધેય છે
C
યુગ્મ વિધેય છે
D
બાયજેક્ટિવ (એક-એક અને વ્યાપ્ત) નથી

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = \frac{e^{|x|} - e^{-x}}{e^x + e^{-x}} + \cos^3\left(\frac{x}{2}\right)$.
જ્યારે $x \ge 0$,ત્યારે $|x| = x$,તેથી $f(x) = \frac{e^x - e^{-x}}{e^x + e^{-x}} + \cos^3\left(\frac{x}{2}\right) = \tanh(x) + \cos^3\left(\frac{x}{2}\right)$.
જ્યારે $x < 0$,ત્યારે $|x| = -x$,તેથી $f(x) = \frac{e^{-x} - e^{-x}}{e^x + e^{-x}} + \cos^3\left(\frac{x}{2}\right) = 0 + \cos^3\left(\frac{x}{2}\right) = \cos^3\left(\frac{x}{2}\right)$.
$f(x)$ એ $y$-અક્ષની સાપેક્ષ સંમિત નથી $(f(x) \neq f(-x))$,તેથી તે યુગ્મ વિધેય નથી.
$f(x)$ એ ઉગમબિંદુની સાપેક્ષ સંમિત નથી $(f(-x) \neq -f(x))$,તેથી તે અયુગ્મ વિધેય નથી.
જેમ $x \to \infty$,$f(x) \to 1 + 0 = 1$. જેમ $x \to -\infty$,$f(x) = \cos^3(x/2)$,જે $-1$ અને $1$ ની વચ્ચે દોલન કરે છે.
વિધેય એકવિધ નથી અને તેનો વિસ્તાર $R$ નથી,તેથી તે વ્યાપ્ત નથી.
તે વ્યાપ્ત ન હોવાથી,તે બાયજેક્ટિવ હોઈ શકે નહીં. આમ,વિધેય બાયજેક્ટિવ નથી.
126
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
ધારો કે $A = \{1, 2, 3, \ldots, n\}$ અને $B = \{a, b\}$ છે. જો $A$ થી $B$ પરના વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યા $62$ હોય,તો $A$ ના બરાબર ત્રણ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા શોધો.
A
$15$
B
$6$
C
$20$
D
$10$

Solution

(C) $n$ ઘટકો ધરાવતા ગણ $A$ થી $m$ ઘટકો ધરાવતા ગણ $B$ પરના વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યા $m^n - \binom{m}{1}(m-1)^n + \binom{m}{2}(m-2)^n - \ldots$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$m = 2$ અને $n = n$ છે. વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યા $2^n - \binom{2}{1}(2-1)^n = 2^n - 2$ થાય.
આપેલ છે કે $2^n - 2 = 62$,તેથી $2^n = 64$,જેનો અર્થ છે કે $n = 6$.
$A$ ના બરાબર ત્રણ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા $\binom{n}{3} = \binom{6}{3}$ દ્વારા મળે છે.
આની ગણતરી કરતા,$\binom{6}{3} = \frac{6 \times 5 \times 4}{3 \times 2 \times 1} = 20$ મળે છે.
127
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
વક્રો $y=4x^2+2x-8$ અને $y=x^3-x+13$ એકબીજાને કયા બિંદુએ સ્પર્શે છે?
A
$(34,3)$
B
$(3,37)$
C
$(-3,34)$
D
$(-34,3)$

Solution

(B) ધારો કે બે વક્રો $y_1 = 4x^2+2x-8$ અને $y_2 = x^3-x+13$ છે.
વક્રો એકબીજાને સ્પર્શે તે માટે,તેઓએ સમાન બિંદુ $(x, y)$ ધરાવવું જોઈએ અને તે બિંદુએ સમાન ઢાળ $\frac{dy}{dx}$ હોવો જોઈએ.
પ્રથમ,વિકલન મેળવો:
$\frac{dy_1}{dx} = 8x+2$
$\frac{dy_2}{dx} = 3x^2-1$
ઢાળને સરખાવતા:
$8x+2 = 3x^2-1$
$3x^2-8x-3 = 0$
$(3x+1)(x-3) = 0$
આથી $x = 3$ અથવા $x = -\frac{1}{3}$ મળે છે.
હવે,આ $x$-કિંમતો માટે $y$-યામ તપાસો:
$x = 3$ માટે:
$y_1 = 4(3)^2 + 2(3) - 8 = 34$
$y_2 = (3)^3 - 3 + 13 = 37$
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,સાચો વિકલ્પ $(3,37)$ છે.
128
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
વિધેય $f(x) = |x| + \frac{|x|}{x}$ એ
A
ઉગમબિંદુ આગળ સતત છે
B
ઉગમબિંદુ આગળ અસતત છે કારણ કે $|x|$ ત્યાં અસતત છે
C
ઉગમબિંદુ આગળ અસતત છે કારણ કે $\frac{|x|}{x}$ ત્યાં અસતત છે
D
ઉગમબિંદુ આગળ અસતત છે કારણ કે $|x|$ અને $\frac{|x|}{x}$ બંને અસતત છે

Solution

(C) વિધેય $f(x) = |x| + \frac{|x|}{x}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
$x = 0$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ અને જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ મેળવીએ.
$x < 0$ માટે,$|x| = -x$,તેથી $f(x) = -x + \frac{-x}{x} = -x - 1$.
$\text{LHL} = \lim_{x \rightarrow 0^-} (-x - 1) = -1$.
$x > 0$ માટે,$|x| = x$,તેથી $f(x) = x + \frac{x}{x} = x + 1$.
$\text{RHL} = \lim_{x \rightarrow 0^+} (x + 1) = 1$.
અહીં $\text{LHL} \neq \text{RHL}$ હોવાથી,વિધેય $x = 0$ આગળ અસતત છે.
નોંધો કે $|x|$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે,પરંતુ $\frac{|x|}{x}$ (સિગ્નમ વિધેય) એ $x = 0$ આગળ અસતત છે.
તેથી,વિધેય ઉગમબિંદુ આગળ અસતત છે કારણ કે $\frac{|x|}{x}$ ત્યાં અસતત છે.
આમ,વિકલ્પ $(c)$ સાચો છે.
129
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2020
જો $f: R \rightarrow R$ એ $f(x)=\frac{2020^x}{2020^x+\sqrt{2020}}$,$\forall x \in R$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $\sum_{r=1}^{4039} 2 f\left(\frac{r}{4040}\right)=$
A
$4040$
B
$4039$
C
$2020$
D
$1010$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = \frac{2020^x}{2020^x + \sqrt{2020}}$.
નોંધો કે $f(1-x) = \frac{2020^{1-x}}{2020^{1-x} + \sqrt{2020}} = \frac{2020}{2020 + \sqrt{2020} \cdot 2020^x} = \frac{\sqrt{2020}}{\sqrt{2020} + 2020^x}$.
આમ,$f(x) + f(1-x) = \frac{2020^x + \sqrt{2020}}{2020^x + \sqrt{2020}} = 1$.
આપણે $S = \sum_{r=1}^{4039} 2 f\left(\frac{r}{4040}\right) = 2 \sum_{r=1}^{4039} f\left(\frac{r}{4040}\right)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પદો $f\left(\frac{r}{4040}\right)$ અને $f\left(\frac{4040-r}{4040}\right)$ ને જોડતા,આપણને $f\left(\frac{r}{4040}\right) + f\left(1 - \frac{r}{4040}\right) = 1$ મળે છે.
$r=1$ થી $2019$ સુધી આવી $2019$ જોડીઓ છે,અને વચ્ચેનું પદ $f\left(\frac{2020}{4040}\right) = f\left(\frac{1}{2}\right)$ છે.
$f\left(\frac{1}{2}\right) = \frac{\sqrt{2020}}{\sqrt{2020} + \sqrt{2020}} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\sum_{r=1}^{4039} f\left(\frac{r}{4040}\right) = 2019 \times 1 + \frac{1}{2} = 2019.5$.
માટે,$S = 2 \times 2019.5 = 4039$.
130
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $2 f(\sin x) + f(\cos x) = x$ હોય,તો $f^{\prime}(x) = $
A
$\frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$
B
$\frac{-1}{\sqrt{1-x^2}}$
C
$\frac{x}{\sqrt{1-x^2}}$
D
$\frac{-x}{\sqrt{1-x^2}}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $2 f(\sin x) + f(\cos x) = x$ ...$(i)$
$x$ ને $\frac{\pi}{2} - x$ વડે બદલતા,આપણને મળે છે:
$2 f(\cos x) + f(\sin x) = \frac{\pi}{2} - x$ ...(ii)
$f(\cos x)$ ને દૂર કરવા માટે,સમીકરણ (ii) ને $2$ વડે ગુણતા:
$4 f(\cos x) + 2 f(\sin x) = \pi - 2x$ ...(iii)
સમીકરણ (iii) માંથી $(i)$ બાદ કરતા:
$4 f(\cos x) - f(\cos x) = \pi - 2x - x$
$3 f(\cos x) = \pi - 3x$
$f(\cos x) = \frac{\pi}{3} - x$
ધારો કે $t = \cos x$,તેથી $x = \cos^{-1} t$. આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$f(t) = \frac{\pi}{3} - \cos^{-1} t$
આમ,$f(x) = \frac{\pi}{3} - \cos^{-1} x$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$f^{\prime}(x) = 0 - \left( -\frac{1}{\sqrt{1-x^2}} \right) = \frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
131
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $(f(x))^2 = f(x^2) + f(1)$ સંબંધ સાચો હોય,તો $f(x)$ શોધો.
A
$x + \frac{1}{x}$
B
$x - \frac{1}{x}$
C
$x^2 + \frac{1}{x}$
D
$x - \frac{1}{x^2}$

Solution

(A) આપેલ વિધેયાત્મક સંબંધ: $(f(x))^2 = f(x^2) + f(1)$.
અમે $f(x) = x + \frac{1}{x}$ ને સમીકરણમાં મૂકીને વિકલ્પો ચકાસીએ છીએ.
જમણી બાજુ $(RHS)$ માટે: $f(x^2) + f(1) = (x^2 + \frac{1}{x^2}) + (1 + \frac{1}{1}) = x^2 + \frac{1}{x^2} + 2$.
આને $(x + \frac{1}{x})^2$ તરીકે ફરીથી લખી શકાય છે.
કારણ કે $(f(x))^2 = (x + \frac{1}{x})^2$,તેથી ડાબી બાજુ $(LHS)$ એ જમણી બાજુ $(RHS)$ બરાબર છે.
આમ,$f(x) = x + \frac{1}{x}$ એ સાચો ઉકેલ છે.
132
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
ધારો કે $f: N \times N \rightarrow N$ એક વિધેય છે જે $f(1,1)=2$,$f(m+1, n)=f(m, n)+2(m+n)$,અને $f(m, n+1)=f(m, n)+2(m+n-1)$ તમામ $m, n \in N$ માટે સંતોષે છે. તો $f(2,2)$ ની કિંમત શોધો.
A
$8$
B
$7$
C
$9$
D
$10$

Solution

(D) આપેલ વિધેય $f: N \times N \rightarrow N$ માટેની શરતો:
$f(1,1) = 2$
$f(m+1, n) = f(m, n) + 2(m+n)$
$f(m, n+1) = f(m, n) + 2(m+n-1)$
$f(2,2)$ શોધવા માટે,આપણે આપેલ પુનરાવર્તિત સંબંધોનો ઉપયોગ કરીશું:
પ્રથમ,$m=1, n=1$ લઈને પ્રથમ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને $f(2,1)$ શોધીએ:
$f(2,1) = f(1,1) + 2(1+1) = 2 + 2(2) = 2 + 4 = 6$
ત્યારબાદ,$m=2, n=1$ લઈને બીજા સંબંધનો ઉપયોગ કરીને $f(2,2)$ શોધીએ:
$f(2,2) = f(2,1) + 2(2+1-1) = 6 + 2(2) = 6 + 4 = 10$
બીજી રીતે,અન્ય માર્ગનો ઉપયોગ કરતા:
$f(1,2) = f(1,1) + 2(1+1-1) = 2 + 2(1) = 4$
$f(2,2) = f(1,2) + 2(1+2) = 4 + 2(3) = 4 + 6 = 10$
આમ,$f(2,2) = 10$.
133
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2020
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એક સતત વિધેય છે જેથી કોઈપણ બે વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ માટે,$|f(x)-f(y)| \leq 10|x-y|^{201}$ થાય,તો
A
$f(2019)=f(2020)+1$
B
$f(2019)+f(2022)=2f(2021)$
C
$f(2019)=f(2020)+8$
D
$f(2019)=f(2020)+2$

Solution

(B) આપેલ છે કે,$f: R \rightarrow R$ એક સતત વિધેય છે જેથી $|f(x)-f(y)| \leq 10|x-y|^{201}$ થાય.
બંને બાજુને $|x-y|$ વડે ભાગતા (જ્યાં $x \neq y$):
$\frac{|f(x)-f(y)|}{|x-y|} \leq 10|x-y|^{200}$.
જ્યારે $y \rightarrow x$ હોય ત્યારે લક્ષ લેતા:
$\lim_{y \rightarrow x} \left| \frac{f(x)-f(y)}{x-y} \right| \leq \lim_{y \rightarrow x} 10|x-y|^{200}$.
$|f'(x)| \leq 0$.
કારણ કે નિરપેક્ષ મૂલ્ય ક્યારેય ઋણ ન હોઈ શકે,તેથી $|f'(x)| = 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે તમામ $x \in R$ માટે $f'(x) = 0$ છે.
તેથી,$f(x) = C$ (એક અચળ વિધેય છે).
કારણ કે $f(x)$ એક અચળ વિધેય છે,તેથી $f(2019) = f(2020) = f(2021) = f(2022) = C$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$f(2019) + f(2022) = C + C = 2C$.
$2f(2021) = 2C$.
આમ,$f(2019) + f(2022) = 2f(2021)$ સાચું છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
134
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
ચોક્કસપણે કેટલા વિધેયો $f: \mathbb{Q} \rightarrow \mathbb{Q}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી તમામ $x, y \in \mathbb{Q}$ માટે $f(x+y) = f(x) + f(y)$ અને $f(xy) = f(x)f(y)$ થાય?
A
એક
B
બે
C
ત્રણ
D
અસંખ્ય

Solution

(B) આપેલ શરતો $f(x+y) = f(x) + f(y)$ અને $f(xy) = f(x)f(y)$ છે.
$x, y \in \mathbb{Q}$ માટે,આ સમીકરણોના માત્ર બે જ ઉકેલો છે: તદેવ વિધેય $f(x) = x$ અને શૂન્ય વિધેય $f(x) = 0$.
$1$. જો $f(1) = 0$ હોય,તો $f(x) = 0$ થાય.
$2$. જો $f(1) \neq 0$ હોય,તો $f(1) = 1$ મળે,જેનાથી $f(x) = x$ સાબિત થાય છે.
આમ,આવા કુલ $2$ વિધેયો છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
135
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
$(i)$ સંબંધ એ વિધેયનો એક વિશિષ્ટ કિસ્સો છે.
$(ii)$ વિધેય એ સંબંધનો એક વિશિષ્ટ કિસ્સો છે.
$(iii)$ સંબંધ અને વિધેય બંને સમાન છે.
A
$(iii)$ સાચું છે,$(i)$ અને $(ii)$ ખોટા છે
B
$(i)$ સાચું છે,$(ii)$ અને $(iii)$ ખોટા છે
C
$(ii)$ સાચું છે,$(i)$ અને $(iii)$ ખોટા છે
D
બધા $(i)$,$(ii)$ અને $(iii)$ સાચા છે

Solution

(C) સંબંધને બે ગણના કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times B$ ના ઉપગણ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
વિધેય એ સંબંધનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જેમાં પ્રદેશના દરેક ઘટકનું સહ-પ્રદેશમાં માત્ર એક જ પ્રતિબિંબ હોય છે.
તેથી,દરેક વિધેય એ સંબંધ છે,પરંતુ દરેક સંબંધ એ વિધેય નથી.
આમ,વિધાન $(ii)$ સાચું છે,જ્યારે $(i)$ અને $(iii)$ ખોટા છે.
136
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
કેટલા વિધેયો $f: \mathbb{Z} \rightarrow \mathbb{Z}$ એવા છે કે જેથી તમામ $x, y \in \mathbb{Z}$ માટે $f(x+y)=f(x)+f(y)$ થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
અનંત

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $f(x+y) = f(x) + f(y)$ એ પૂર્ણાંક સંખ્યાઓના ગણ $\mathbb{Z}$ પર વ્યાખ્યાયિત કોશીનું વિધેયાત્મક સમીકરણ છે.
કોઈપણ $x \in \mathbb{Z}$ માટે,આપણે લખી શકીએ કે $f(nx) = nf(x)$ જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$.
ખાસ કરીને,$x = 1$ માટે,આપણને $f(n) = f(n \cdot 1) = n \cdot f(1)$ મળે છે.
ધારો કે $f(1) = c$,જ્યાં $c$ એ કોઈપણ પૂર્ણાંક અચળાંક છે કારણ કે સહપ્રદેશ $\mathbb{Z}$ છે.
આમ,કોઈપણ $c \in \mathbb{Z}$ માટે $f(n) = cn$ થાય છે.
પૂર્ણાંક $c$ માટે અનંત વિકલ્પો હોવાથી,આવા અનંત વિધેયો શક્ય છે.
137
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$f(x) = \begin{cases} \frac{x-4}{|x-4|} + a, & x < 4 \\ a+b, & x=4 \\ \frac{x-4}{|x-4|} + b, & x > 4 \end{cases}$
જો ઉપર આપેલ $f(x)$ એ $x=4$ આગળ સતત હોય,તો '$a$' અને '$b$' ની કિંમતો શોધો.
A
$a=1, b=-1$
B
$a=-1, b=1$
C
$a=1, b=1$
D
$a=-1, b=-1$

Solution

(A) આપેલ વિધેય:
$f(x) = \begin{cases} \frac{x-4}{|x-4|} + a, & x < 4 \\ a+b, & x=4 \\ \frac{x-4}{|x-4|} + b, & x > 4 \end{cases}$
$x < 4$ માટે,$|x-4| = -(x-4)$,તેથી $\frac{x-4}{|x-4|} = -1$. આમ,$f(x) = -1 + a$.
$x > 4$ માટે,$|x-4| = (x-4)$,તેથી $\frac{x-4}{|x-4|} = 1$. આમ,$f(x) = 1 + b$.
વિધેય $x=4$ આગળ સતત હોવાથી,ડાબી બાજુની લક્ષ $(LHL)$,જમણી બાજુની લક્ષ $(RHL)$ અને વિધેયનું મૂલ્ય $f(4)$ સમાન હોવા જોઈએ:
$\text{LHL} = \lim_{x \to 4^-} f(x) = -1 + a$
$\text{RHL} = \lim_{x \to 4^+} f(x) = 1 + b$
$f(4) = a + b$
આને સરખાવતા: $-1 + a = a + b = 1 + b$.
$-1 + a = a + b$ પરથી,આપણને $b = -1$ મળે છે.
$a + b = 1 + b$ પરથી,આપણને $a = 1$ મળે છે.
તેથી,$a=1$ અને $b=-1$.
138
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
વિધેય $y = \sin^{-1}(\cos x)$ એ . . . . . . આગળ વિકલનીય નથી.
A
માત્ર $x = \pi$
B
માત્ર $x = 2\pi$
C
માત્ર $x = -2\pi$
D
બધા જ વિકલ્પો સાચા છે

Solution

(D) વિધેય $y = \sin^{-1}(\cos x)$ ત્યારે વ્યાખ્યાયિત થાય છે જ્યારે $-1 \le \cos x \le 1$ હોય. જોકે,$\sin^{-1} u$ નું વિકલન $\frac{1}{\sqrt{1-u^2}}$ છે,જે $u = \pm 1$ હોય ત્યારે અવ્યાખ્યાયિત બને છે.
આમ,વિધેય $y = \sin^{-1}(\cos x)$ ત્યાં વિકલનીય નથી જ્યાં $\cos x = 1$ અથવા $\cos x = -1$ હોય.
$\cos x = -1$ માટે,$x = (2n+1)\pi$ જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે. $n=0$ માટે,$x = \pi$.
$\cos x = 1$ માટે,$x = 2n\pi$ જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે. $n=1$ માટે $x = 2\pi$ અને $n=-1$ માટે $x = -2\pi$.
આમ,વિધેય $x = \pi$,$x = 2\pi$ અને $x = -2\pi$ આગળ વિકલનીય નથી,તેથી આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
139
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$f(x) = |\log_e |x||$ એ કયા બિંદુએ વિકલનીય છે?
A
માત્ર $x = 0$
B
માત્ર $x = 1$
C
માત્ર $x = -1$
D
$R - \{0, \pm 1\}$

Solution

(D) વિધેય $f(x) = |\log_e |x||$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
પ્રથમ,વિધેયનો પ્રદેશ ધ્યાનમાં લો. વિધેય $x = 0$ આગળ અવ્યાખ્યાયિત છે કારણ કે $\log_e 0$ અવ્યાખ્યાયિત છે.
આગળ,તે બિંદુઓ તપાસો જ્યાં વિધેય વિકલનીય ન હોઈ શકે. વિધેય $f(x)$ માં લઘુગણકનું માનાંક છે,જે તીક્ષ્ણ ખૂણાઓ (cusps) બનાવે છે જ્યાં માનાંકની અંદરની કિંમત શૂન્ય થાય છે.
$\log_e |x| = 0$ લેતા,આપણને $|x| = 1$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $x = 1$ અથવા $x = -1$.
$x = 1$ અને $x = -1$ આગળ,આલેખમાં તીક્ષ્ણ વળાંક છે,જેનો અર્થ છે કે આ બિંદુઓ પર વિકલિત અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
$x = 0$ આગળ,વિધેયને શિરોલંબ અનંતસ્પર્શક (vertical asymptote) છે,તેથી તે સતત નથી,અને તેથી વિકલનીય પણ નથી.
આમ,વિધેય $f(x)$ એ $x = 0, 1, -1$ સિવાયની તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ માટે વિકલનીય છે.
આને $R - \{0, 1, -1\}$ અથવા $R - \{0, \pm 1\}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(d)$ સાચો છે.
Solution diagram
140
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $y = \sin^{98}(x) \cdot \cos^{39}(x)$ હોય,તો $\frac{dy}{dx}$ શોધો.
A
$\left(98 \cos^{99} x \cdot \sin^{38} x\right) + \left(39 \sin^{40} x \cdot \cos^{97} x\right)$
B
$\left(99 \cos^{98} x \cdot \sin^{39} x\right) - \left(40 \sin^{39} x \cdot \cos^{98} x\right)$
C
$\left(98 \cos^{99} x \cdot \sin^{38} x\right) - \left(39 \sin^{40} x \cdot \cos^{97} x\right)$
D
$\left(99 \cos^{98} x \cdot \sin^{39} x\right) + \left(39 \sin^{40} x \cdot \cos^{97} x\right)$

Solution

(C) આપેલ છે $y = \sin^{98} x \cdot \cos^{39} x$.
ગુણાકારનો નિયમ $\frac{d}{dx}(uv) = u \frac{dv}{dx} + v \frac{du}{dx}$ વાપરતા:
$\frac{dy}{dx} = \sin^{98} x \cdot \frac{d}{dx}(\cos^{39} x) + \cos^{39} x \cdot \frac{d}{dx}(\sin^{98} x)$
$\frac{dy}{dx} = \sin^{98} x \cdot (39 \cos^{38} x \cdot (-\sin x)) + \cos^{39} x \cdot (98 \sin^{97} x \cdot \cos x)$
$\frac{dy}{dx} = -39 \sin^{99} x \cdot \cos^{38} x + 98 \sin^{97} x \cdot \cos^{40} x$
પદોને ગોઠવતા:
$\frac{dy}{dx} = 98 \sin^{97} x \cdot \cos^{40} x - 39 \sin^{99} x \cdot \cos^{38} x$.
141
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $x^{2019} \cdot y^{2020}=(x+y)^{4039}$ હોય,તો $\frac{dy}{dx}=$
A
$0$
B
$\frac{x}{y}$
C
$\frac{y}{x}$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $x^{2019} \cdot y^{2020} = (x+y)^{4039}$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$2019 \ln(x) + 2020 \ln(y) = 4039 \ln(x+y)$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{2019}{x} + \frac{2020}{y} \frac{dy}{dx} = 4039 \cdot \frac{1}{x+y} \cdot (1 + \frac{dy}{dx})$.
સરળ બનાવવા માટે $x(x+y)y$ વડે ગુણતા:
$2019(x+y)y + 2020x(x+y) \frac{dy}{dx} = 4039xy(1 + \frac{dy}{dx})$.
$2019xy + 2019y^2 + 2020x^2 \frac{dy}{dx} + 2020xy \frac{dy}{dx} = 4039xy + 4039xy \frac{dy}{dx}$.
$\frac{dy}{dx}$ વાળા પદોને ગોઠવતા:
$\frac{dy}{dx} (2020x^2 + 2020xy - 4039xy) = 4039xy - 2019xy - 2019y^2$.
$\frac{dy}{dx} (2020x^2 - 2019xy) = 2020xy - 2019y^2$.
$\frac{dy}{dx} [x(2020x - 2019y)] = y(2020x - 2019y)$.
તેથી,$\frac{dy}{dx} = \frac{y}{x}$.
142
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $y=5x^2+6x+6$,$x=2$,અને $\Delta x=0.001$ હોય,તો $dy$ ની કિંમત શોધો.
A
$0.026$
B
$0.0026$
C
$0.062$
D
$0.0062$

Solution

(A) આપેલ વિધેય $y = 5x^2 + 6x + 6$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે $x$ ની સાપેક્ષમાં $y$ નું વિકલન શોધીએ:
$\frac{dy}{dx} = \frac{d}{dx}(5x^2 + 6x + 6) = 10x + 6$.
વ્યાખ્યા મુજબ,વિકલ $dy$ એ $dy = (\frac{dy}{dx}) dx$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$dx = \Delta x = 0.001$ અને $x = 2$ છે.
આ કિંમતોને $dy$ ના સૂત્રમાં મૂકતા:
$dy = (10(2) + 6) \times 0.001$.
$dy = (20 + 6) \times 0.001$.
$dy = 26 \times 0.001$.
$dy = 0.026$.
143
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $y=\sqrt{2 x+\cos ^2\left(2 x+\frac{\pi}{4}\right)}$ હોય,તો $x=\frac{\pi}{4}$ આગળ $\frac{d y}{d x}$ શોધો.
A
$\frac{2 \sqrt{2}}{\sqrt{\pi+1}}$
B
$2 \sqrt{\pi+1}$
C
$\frac{2}{\sqrt{\pi+1}}$
D
$\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{\pi+1}}$

Solution

(A) આપેલ છે,$y=\sqrt{2 x+\cos ^2\left(2 x+\frac{\pi}{4}\right)}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$y^2=2 x+\cos ^2\left(2 x+\frac{\pi}{4}\right)$ મળે.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$2 y \frac{d y}{d x} = 2 + 2 \cos \left(2 x+\frac{\pi}{4}\right) \cdot \left(-\sin \left(2 x+\frac{\pi}{4}\right)\right) \cdot 2$.
નિત્યસમ $\sin(2\theta) = 2\sin\theta \cos\theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 y \frac{d y}{d x} = 2 - 2 \sin \left(4 x+\frac{\pi}{2}\right) = 2 - 2 \cos(4x)$.
તેથી,$\frac{d y}{d x} = \frac{1 - \cos(4x)}{y}$.
$x = \frac{\pi}{4}$ આગળ,$y = \sqrt{2(\frac{\pi}{4}) + \cos^2(\frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{4})} = \sqrt{\frac{\pi}{2} + \sin^2(\frac{\pi}{4})} = \sqrt{\frac{\pi}{2} + \frac{1}{2}} = \sqrt{\frac{\pi+1}{2}}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\left. \frac{d y}{d x} \right|_{x=\frac{\pi}{4}} = \frac{1 - \cos(\pi)}{\sqrt{\frac{\pi+1}{2}}} = \frac{1 - (-1)}{\frac{\sqrt{\pi+1}}{\sqrt{2}}} = \frac{2 \sqrt{2}}{\sqrt{\pi+1}}$.
144
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $f(x) = x^4 - x^3 + 7x^2 + 14$ હોય,તો $f^{\prime}(5)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$594$
B
$549$
C
$954$
D
$495$

Solution

(D) આપેલ વિધેય $f(x) = x^4 - x^3 + 7x^2 + 14$ છે.
વિકલન $f^{\prime}(x)$ શોધવા માટે,આપણે ઘાતનો નિયમ $\frac{d}{dx}(x^n) = nx^{n-1}$ લાગુ કરીએ છીએ:
$f^{\prime}(x) = \frac{d}{dx}(x^4) - \frac{d}{dx}(x^3) + 7 \cdot \frac{d}{dx}(x^2) + \frac{d}{dx}(14)$
$f^{\prime}(x) = 4x^3 - 3x^2 + 7(2x) + 0$
$f^{\prime}(x) = 4x^3 - 3x^2 + 14x$
હવે,વિકલિતમાં $x = 5$ મૂકતા:
$f^{\prime}(5) = 4(5)^3 - 3(5)^2 + 14(5)$
$f^{\prime}(5) = 4(125) - 3(25) + 70$
$f^{\prime}(5) = 500 - 75 + 70$
$f^{\prime}(5) = 495$.
145
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો $f(x) = \sqrt{x + 2 \sqrt{2x - 4}} + \sqrt{x - 2 \sqrt{2x - 4}}$ હોય,તો $10 \times f^{\prime}(102)$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$102$
D
$-1$

Solution

(A) આપેલ છે,$f(x) = \sqrt{x + 2 \sqrt{2x - 4}} + \sqrt{x - 2 \sqrt{2x - 4}}$.
આપણે $u = \sqrt{x-2}$ ધારીએ,જેથી $x-2 = u^2$ અને $x = u^2 + 2$ થાય.
તેથી $2x-4 = 2(x-2) = 2u^2$,એટલે કે $\sqrt{2x-4} = \sqrt{2}u$.
આ કિંમતો $f(x)$ માં મૂકતા:
$f(x) = \sqrt{u^2 + 2 + 2\sqrt{2}u} + \sqrt{u^2 + 2 - 2\sqrt{2}u}$
$f(x) = \sqrt{(u + \sqrt{2})^2} + \sqrt{(u - \sqrt{2})^2}$
$f(x) = |u + \sqrt{2}| + |u - \sqrt{2}| = |\sqrt{x-2} + \sqrt{2}| + |\sqrt{x-2} - \sqrt{2}|$.
$x \geq 4$ માટે,$\sqrt{x-2} \geq \sqrt{2}$ થાય,તેથી $|\sqrt{x-2} - \sqrt{2}| = \sqrt{x-2} - \sqrt{2}$.
આમ,$f(x) = \sqrt{x-2} + \sqrt{2} + \sqrt{x-2} - \sqrt{2} = 2\sqrt{x-2}$.
$x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા:
$f^{\prime}(x) = 2 \times \frac{1}{2\sqrt{x-2}} = \frac{1}{\sqrt{x-2}}$.
તેથી,$10 \times f^{\prime}(102) = 10 \times \frac{1}{\sqrt{102-2}} = 10 \times \frac{1}{\sqrt{100}} = 10 \times \frac{1}{10} = 1$.
146
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
$\frac{d}{d x}\left(e^{\log _e \sqrt{1+\tan ^2 x}}\right) =$
A
$\sec ^2(x) \cdot \tan (x)$
B
$\sec (x) \cdot \tan ^2(x)$
C
$\sec (x) \cdot \tan (x)$
D
$\tan ^2(x)$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $e^{\log _e f(x)} = f(x)$ થાય છે.
આપેલ પદાવલિ $\frac{d}{d x}\left(e^{\log _e \sqrt{1+\tan ^2 x}}\right)$ છે.
આ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,તે $\frac{d}{d x}\left(\sqrt{1+\tan ^2 x}\right)$ માં સરળ બને છે.
કારણ કે $1+\tan ^2 x = \sec ^2 x$,તેથી $\sqrt{1+\tan ^2 x} = \sqrt{\sec ^2 x} = |\sec x|$ થાય.
ધારો કે $\sec x > 0$,તો આપણે $x$ ની સાપેક્ષમાં $\sec x$ નું વિકલન કરીએ છીએ.
$\frac{d}{d x}(\sec x) = \sec x \tan x$ થાય છે.
147
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2020
જો $\frac{d}{dx} \left( \frac{x^4 + x^2 + 1}{x^2 + x + 1} \right) = ax + b$ હોય,તો $a - b =$ શું થાય?
A
$3$
B
$4$
C
$1$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ પદ $\frac{d}{dx} \left( \frac{x^4 + x^2 + 1}{x^2 + x + 1} \right)$ છે.
સૌ પ્રથમ,વિકલનની અંદરના અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા:
$\frac{x^4 + x^2 + 1}{x^2 + x + 1} = \frac{(x^2 + x + 1)(x^2 - x + 1)}{x^2 + x + 1} = x^2 - x + 1$.
હવે,આ સાદું રૂપ આપેલ પદનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{d}{dx} (x^2 - x + 1) = 2x - 1$.
$2x - 1$ ની સરખામણી $ax + b$ સાથે કરતા,આપણને $a = 2$ અને $b = -1$ મળે છે.
તેથી,$a - b = 2 - (-1) = 2 + 1 = 3$.
148
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
કોઈ કણનું સ્થાનાંતર $s$ (મીટરમાં),સમય $t$ (સેકન્ડમાં) સાથે $s = \frac{t^3}{3} - 6t$ મુજબ દર્શાવેલ છે. જ્યારે વેગ શૂન્ય થાય ત્યારે પ્રવેગ શોધો.
A
$6 \text{ m/s}^2$
B
$2\sqrt{6} \text{ m/s}^2$
C
$12 \text{ m/s}^2$
D
$6\sqrt{6} \text{ m/s}^2$

Solution

(B) આપેલ છે કે,સમય $t$ પર કણનું સ્થાનાંતર $s = \frac{t^3}{3} - 6t$ છે.
વેગ $v$ એ સમયની સાપેક્ષમાં સ્થાનાંતરના ફેરફારનો દર છે: $v = \frac{ds}{dt} = \frac{d}{dt}(\frac{t^3}{3} - 6t) = t^2 - 6$.
જ્યારે વેગ શૂન્ય થાય છે,ત્યારે $v = 0$,તેથી $t^2 - 6 = 0$,જે $t = \sqrt{6} \text{ s}$ આપે છે ($t > 0$ લેતા).
પ્રવેગ $a$ એ સમયની સાપેક્ષમાં વેગના ફેરફારનો દર છે: $a = \frac{dv}{dt} = \frac{d}{dt}(t^2 - 6) = 2t$.
પ્રવેગના સમીકરણમાં $t = \sqrt{6} \text{ s}$ મૂકતા,આપણને $a = 2(\sqrt{6}) = 2\sqrt{6} \text{ m/s}^2$ મળે છે.
149
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
જો સ્થાનાંતર $s = 5 \sin(2t)$ હોય,તો $t = \frac{\pi}{3} \text{ s}$ ના અંતે વેગ કેટલો હશે?
A
$5$
B
$-5 \sqrt{3}$
C
$5 \sqrt{3}$
D
$-5$

Solution

(D) આપેલ સ્થાનાંતર $s = 5 \sin(2t)$ છે.
વેગ $v$ એ સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં સ્થાનાંતરનો ફેરફારનો દર છે,જે $v = \frac{ds}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$v = \frac{d}{dt} [5 \sin(2t)] = 5 \cdot \cos(2t) \cdot 2 = 10 \cos(2t)$.
હવે,વેગના સમીકરણમાં $t = \frac{\pi}{3}$ મૂકતા:
$v = 10 \cos(2 \cdot \frac{\pi}{3}) = 10 \cos(\frac{2\pi}{3})$.
કારણ કે $\cos(\frac{2\pi}{3}) = \cos(120^{\circ}) = -\frac{1}{2}$ છે,
$v = 10 \cdot (-\frac{1}{2}) = -5$.
આમ,વેગ $-5$ છે. સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
150
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2020
$(x^2-5x+8) \times (x^3+7x+9)$ નું વિકલન કેવી રીતે કરી શકાય?
A
માત્ર ગુણાકારના નિયમ (product rule) નો ઉપયોગ કરીને
B
માત્ર એક જ બહુપદી મેળવીને,તેનું વિસ્તરણ કરીને
C
માત્ર લઘુગણકીય વિકલન (logarithmic differentiation) નો ઉપયોગ કરીને
D
બધા જ વિકલ્પો સાચા છે

Solution

(D) આપેલ વિધેય બે બહુપદીઓનો ગુણાકાર છે,$f(x) = (x^2-5x+8)(x^3+7x+9)$.
$1$. ગુણાકારનો નિયમ: આપણે ગુણાકારના નિયમ $\frac{d}{dx}[u(x)v(x)] = u'(x)v(x) + u(x)v'(x)$ નો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ,જ્યાં $u(x) = x^2-5x+8$ અને $v(x) = x^3+7x+9$ છે.
$2$. વિસ્તરણ: આપણે ગુણાકારનું વિસ્તરણ કરીને $5$ ઘાતવાળી એક જ બહુપદી મેળવી શકીએ છીએ અને ત્યારબાદ ઘાતના નિયમ $\frac{d}{dx}(x^n) = nx^{n-1}$ નો ઉપયોગ કરીને દરેક પદનું વિકલન કરી શકીએ છીએ.
$3$. લઘુગણકીય વિકલન: વિધેય એ અવયવોનો ગુણાકાર હોવાથી,આપણે બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક (natural logarithm) લઈ શકીએ છીએ,$\ln(y) = \ln(x^2-5x+8) + \ln(x^3+7x+9)$,અને ત્યારબાદ સ્પષ્ટ રીતે વિકલન કરી શકીએ છીએ.
આ ત્રણેય પદ્ધતિઓ માન્ય અને લાગુ પાડી શકાય તેવી હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AP EAMCET style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live AP EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in AP EAMCET 2020?

There are 800 Mathematics questions from the AP EAMCET 2020 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AP EAMCET 2020 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AP EAMCET 2020 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AP EAMCET mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from AP EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AP EAMCET Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick AP EAMCET 2020 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.