JEE Main 2017 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

90 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ190 of 90 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે એક ઉભો ટાવર $AB$ છે જેનો છેડો $A$ સમતલ જમીન પર છે. ધારો કે $C$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે અને $P$ એ જમીન પરનું એવું બિંદુ છે કે જેથી $AP = 2AB$ થાય. જો $\angle BPC = \beta$ હોય,તો $\tan \beta$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{4}{9}$
B
$\frac{6}{7}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{2}{9}$

Solution

(D) ધારો કે $\angle APC = \alpha$. $\triangle APC$ માં,$\tan \alpha = \frac{AC}{AP}$.
$C$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$AC = \frac{1}{2} AB$. આપેલ છે કે $AP = 2AB$,તેથી $\tan \alpha = \frac{\frac{1}{2} AB}{2 AB} = \frac{1}{4}$.
હવે,$\triangle ABP$ ધ્યાનમાં લો. $\angle BAP = 90^{\circ}$. $\angle BPC = \beta$ અને $\angle APC = \alpha$,તેથી $\angle BAP = \alpha + \beta$.
$\tan(\alpha + \beta) = \frac{AB}{AP} = \frac{AB}{2 AB} = \frac{1}{2}$.
સૂત્ર $\tan(\alpha + \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{2} = \frac{\frac{1}{4} + \tan \beta}{1 - \frac{1}{4} \tan \beta}$.
બંને બાજુ $4(1 - \frac{1}{4} \tan \beta)$ વડે ગુણતા:
$2(1 - \frac{1}{4} \tan \beta) = 1 + 4 \tan \beta$
$2 - \frac{1}{2} \tan \beta = 1 + 4 \tan \beta$
$1 = 4.5 \tan \beta$
$1 = \frac{9}{2} \tan \beta$
$\tan \beta = \frac{2}{9}$.
Solution diagram
2
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $5(\tan^2 x - \cos^2 x) = 2\cos 2x + 9$ હોય,તો $\cos 4x$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{7}{9}$
B
$-\frac{3}{5}$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{2}{9}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $5(\tan^2 x - \cos^2 x) = 2\cos 2x + 9$
$\cos 2x = 2\cos^2 x - 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$5\tan^2 x - 5\cos^2 x = 2(2\cos^2 x - 1) + 9$
$5\tan^2 x - 5\cos^2 x = 4\cos^2 x - 2 + 9$
$5\tan^2 x = 9\cos^2 x + 7$
$\tan^2 x = \frac{1}{\cos^2 x} - 1$ અને $t = \cos^2 x$ લેતા:
$5(\frac{1}{t} - 1) = 9t + 7$
$9t^2 + 12t - 5 = 0$
$(3t - 1)(3t + 5) = 0$
$t = \cos^2 x$ ધન હોવાથી,$t = \frac{1}{3}$.
હવે,$\cos 2x = 2(\frac{1}{3}) - 1 = -\frac{1}{3}$.
તેથી,$\cos 4x = 2(-\frac{1}{3})^2 - 1 = \frac{2}{9} - 1 = -\frac{7}{9}$.
3
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
એક પુરુષ $X$ ને $7$ મિત્રો છે,જેમાંથી $4$ સ્ત્રીઓ અને $3$ પુરુષો છે. તેની પત્ની $Y$ ને પણ $7$ મિત્રો છે,જેમાંથી $3$ સ્ત્રીઓ અને $4$ પુરુષો છે. ધારો કે $X$ અને $Y$ ના કોઈ સામાન્ય મિત્રો નથી. તો $X$ અને $Y$ સાથે મળીને $3$ સ્ત્રીઓ અને $3$ પુરુષોને પાર્ટીમાં આમંત્રિત કરે,જેથી $X$ અને $Y$ દરેકના $3$ મિત્રો આ પાર્ટીમાં હોય,તેવા કુલ કેટલા પ્રકાર છે:
A
$484$
B
$485$
C
$468$
D
$469$

Solution

(B) $X$ પાસે $4$ સ્ત્રીઓ અને $3$ પુરુષો છે. $Y$ પાસે $3$ સ્ત્રીઓ અને $4$ પુરુષો છે.
કુલ $3$ સ્ત્રીઓ અને $3$ પુરુષો પસંદ કરવાના છે,જેથી $X$ ના જૂથમાંથી $3$ અને $Y$ ના જૂથમાંથી $3$ મિત્રો પસંદ થાય.
ધારો કે $X$ એ $l_1$ સ્ત્રીઓ અને $m_1$ પુરુષો પસંદ કર્યા,અને $Y$ એ $l_2$ સ્ત્રીઓ અને $m_2$ પુરુષો પસંદ કર્યા.
શરતો: $l_1 + m_1 = 3$,$l_2 + m_2 = 3$,$l_1 + l_2 = 3$,$m_1 + m_2 = 3$.
શક્ય કિસ્સાઓ:
$1. (l_1, m_1) = (3, 0) \implies (l_2, m_2) = (0, 3)$. રીતો: $\binom{4}{3}\binom{3}{0} \times \binom{3}{0}\binom{4}{3} = 16$.
$2. (l_1, m_1) = (2, 1) \implies (l_2, m_2) = (1, 2)$. રીતો: $\binom{4}{2}\binom{3}{1} \times \binom{3}{1}\binom{4}{2} = 324$.
$3. (l_1, m_1) = (1, 2) \implies (l_2, m_2) = (2, 1)$. રીતો: $\binom{4}{1}\binom{3}{2} \times \binom{3}{2}\binom{4}{1} = 144$.
$4. (l_1, m_1) = (0, 3) \implies (l_2, m_2) = (3, 0)$. રીતો: $\binom{4}{0}\binom{3}{3} \times \binom{3}{3}\binom{4}{0} = 1$.
કુલ રીતો = $16 + 324 + 144 + 1 = 485$.
4
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
સરવાળો શોધો: $\left( \binom{21}{1} - \binom{10}{1} \right) + \left( \binom{21}{2} - \binom{10}{2} \right) + \left( \binom{21}{3} - \binom{10}{3} \right) + \dots + \left( \binom{21}{10} - \binom{10}{10} \right) = $
A
$2^{20} - 2^{10}$
B
$2^{21} - 2^{11}$
C
$2^{21} - 2^{10}$
D
$2^{20} - 2^9$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $S = \sum_{r=1}^{10} \binom{21}{r} - \sum_{r=1}^{10} \binom{10}{r}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{r=0}^{21} \binom{21}{r} = 2^{21}$.
$\sum_{r=0}^{10} \binom{21}{r} = 2^{20}$ થાય.
તેથી,$\sum_{r=1}^{10} \binom{21}{r} = 2^{20} - \binom{21}{0} = 2^{20} - 1$.
વળી,$\sum_{r=1}^{10} \binom{10}{r} = 2^{10} - 1$.
કિંમતો મૂકતા:
$S = (2^{20} - 1) - (2^{10} - 1) = 2^{20} - 2^{10}$.
5
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
કોઈપણ ત્રણ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a, b, c$ માટે,જો $9(25a^2 + b^2) + 25(c^2 - 3ac) = 15b(3a + c)$ હોય,તો:
A
$a, b, c$ એ $G.P.$ માં છે.
B
$b, c, a$ એ $G.P.$ માં છે.
C
$b, c, a$ એ $A.P.$ માં છે.
D
$a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે.

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $9(25a^2 + b^2) + 25(c^2 - 3ac) = 15b(3a + c)$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $225a^2 + 9b^2 + 25c^2 - 75ac = 45ab + 15bc$
ગોઠવણી કરતા: $225a^2 + 9b^2 + 25c^2 - 45ab - 15bc - 75ac = 0$
$2$ વડે ગુણતા: $450a^2 + 18b^2 + 50c^2 - 90ab - 30bc - 150ac = 0$
આને આ રીતે લખી શકાય: $(15a - 3b)^2 + (3b - 5c)^2 + (5c - 15a)^2 = 0$
વર્ગોનો સરવાળો શૂન્ય હોવાથી,દરેક પદ શૂન્ય હોવું જોઈએ:
$15a - 3b = 0$ $\Rightarrow 3b = 15a$ $\Rightarrow b = 5a$
$3b - 5c = 0 \Rightarrow 3b = 5c$
$5c - 15a = 0$ $\Rightarrow 5c = 15a$ $\Rightarrow c = 3a$
હવે શ્રેણી $b, c, a$ તપાસો:
$b = 5a, c = 3a, a = a$
સામાન્ય તફાવત $d_1 = c - b = 3a - 5a = -2a$
સામાન્ય તફાવત $d_2 = a - c = a - 3a = -2a$
$d_1 = d_2$ હોવાથી,પદો $b, c, a$ એ $A.P.$ માં છે.
6
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $k$ એક પૂર્ણાંક છે જેથી શિરોબિંદુઓ $(k, -3k)$,$(5, k)$ અને $(-k, 2)$ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $28$ ચોરસ એકમ છે. તો આ ત્રિકોણનું લંબકેન્દ્ર કયા બિંદુએ છે?
A
$\left( 2, \frac{1}{2} \right)$
B
$\left( 2, -\frac{1}{2} \right)$
C
$\left( 1, \frac{3}{4} \right)$
D
$\left( 1, -\frac{3}{4} \right)$

Solution

(A) ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = 28$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
શિરોબિંદુઓ $(k, -3k), (5, k), (-k, 2)$ મૂકતા:
$\frac{1}{2} |k(k - 2) + 5(2 - (-3k)) + (-k)(-3k - k)| = 28$
$|5k^2 + 13k + 10| = 56$
કિસ્સો $1$: $5k^2 + 13k - 46 = 0 \Rightarrow k = 2$ (પૂર્ણાંક હોવાથી).
શિરોબિંદુઓ $A(2, -6), B(5, 2), C(-2, 2)$ મળે છે.
$BC$ બાજુ સમક્ષિતિજ છે,તેથી $A$ માંથી વેધ શિરોલંબ રેખા $x = 2$ છે.
$AC$ નો ઢાળ $-2$ છે,તેથી $B$ માંથી વેધનો ઢાળ $\frac{1}{2}$ છે.
$B(5, 2)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $x - 2y = 1$ છે.
$x = 2$ મૂકતા,$y = \frac{1}{2}$ મળે છે.
આમ,લંબકેન્દ્ર $\left( 2, \frac{1}{2} \right)$ છે.
Solution diagram
7
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
એક અતિવલય બિંદુ $P(\sqrt{2}, \sqrt{3})$ માંથી પસાર થાય છે અને તેના નાભિઓ $(\pm 2, 0)$ પર છે. તો આ અતિવલયના બિંદુ $P$ આગળનો સ્પર્શક કયા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$(-\sqrt{2}, -\sqrt{3})$
B
$(3\sqrt{2}, 2\sqrt{3})$
C
$(2\sqrt{2}, 3\sqrt{3})$
D
$(3, \sqrt{2})$

Solution

(C) અતિવલયનું સમીકરણ $\frac{x^{2}}{a^{2}} - \frac{y^{2}}{b^{2}} = 1$ છે.
નાભિઓ $(\pm 2, 0)$ હોવાથી,$ae = 2$,તેથી $a^{2}e^{2} = 4$.
સંબંધ $b^{2} = a^{2}(e^{2} - 1) = a^{2}e^{2} - a^{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $b^{2} = 4 - a^{2}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $a^{2} + b^{2} = 4$.
અતિવલય $P(\sqrt{2}, \sqrt{3})$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,$\frac{2}{a^{2}} - \frac{3}{b^{2}} = 1$.
$a^{2} = 4 - b^{2}$ મૂકતા,$\frac{2}{4 - b^{2}} - \frac{3}{b^{2}} = 1$.
$b^{4} + b^{2} - 12 = 0 \Rightarrow (b^{2} + 4)(b^{2} - 3) = 0$.
$b^{2} > 0$ હોવાથી,$b^{2} = 3$,જે $a^{2} = 1$ આપે છે.
અતિવલયનું સમીકરણ $x^{2} - \frac{y^{2}}{3} = 1$ છે.
$P(\sqrt{2}, \sqrt{3})$ આગળનો સ્પર્શક $\sqrt{2}x - \frac{y}{\sqrt{3}} = 1$ છે.
વિકલ્પ $C$ તપાસતા: $\sqrt{2}(2\sqrt{2}) - \frac{3\sqrt{3}}{\sqrt{3}} = 4 - 3 = 1$. તેથી,તે $(2\sqrt{2}, 3\sqrt{3})$ માંથી પસાર થાય છે.
8
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ન્યૂનતમ ક્ષેત્રફળ ધરાવતા વર્તુળની ત્રિજ્યા,જે વક્ર $y = 4 - x^2$ અને રેખાઓ $y = |x|$ ને સ્પર્શે છે,તે છે:
A
$4(\sqrt{2} + 1)$
B
$2(\sqrt{2} + 1)$
C
$2(\sqrt{2} - 1)$
D
$\frac{-2 + \sqrt{34}}{2\sqrt{2}}$

Solution

(D) ધારો કે વર્તુળ $x^2 + (y - k)^2 = r^2$ છે. તે $y = |x|$ ને સ્પર્શે છે,તેથી $(0, k)$ થી $x - y = 0$ નું અંતર $r$ છે,એટલે કે $\frac{|-k|}{\sqrt{2}} = r$,જે $k = r\sqrt{2}$ આપે છે.
$x^2 = 4 - y$ ને વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા: $(4 - y) + (y - k)^2 = r^2$.
$4 - y + y^2 - 2ky + k^2 = \frac{k^2}{2}$.
$y^2 - (2k + 1)y + (4 + \frac{k^2}{2}) = 0$.
સ્પર્શક હોવા માટે,વિવેચક $D = 0$:
$(2k + 1)^2 - 4(4 + \frac{k^2}{2}) = 0$.
$4k^2 + 4k + 1 - 16 - 2k^2 = 0$.
$2k^2 + 4k - 15 = 0$.
$k$ માટે ઉકેલતા ($k > 0$ લેતા): $k = \frac{-4 + \sqrt{16 - 4(2)(-15)}}{4} = \frac{-4 + \sqrt{136}}{4} = \frac{-4 + 2\sqrt{34}}{4} = \frac{-2 + \sqrt{34}}{2}$.
કારણ કે $r = \frac{k}{\sqrt{2}}$,તેથી $r = \frac{-2 + \sqrt{34}}{2\sqrt{2}}$.
Solution diagram
9
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
એક ઉપવલય જેનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર છે તેની ઉત્કેન્દ્રતા $\frac{1}{2}$ છે. જો તેની એક નિયામિકા $x = -4$ હોય,તો $\left(1, \frac{3}{2}\right)$ બિંદુએ તેના અભિલંબનું સમીકરણ શું થાય?
A
$x + 2y = 4$
B
$2y - x = 2$
C
$4x - 2y = 1$
D
$4x + 2y = 7$

Solution

(C) આપેલ ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{1}{2}$ છે.
નિયામિકાનું સમીકરણ $x = -\frac{a}{e} = -4$ છે,તેથી $\frac{a}{1/2} = 4$,જે $a = 2$ આપે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $b^2 = a^2(1 - e^2) = 4(1 - \frac{1}{4}) = 4(\frac{3}{4}) = 3$.
ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{4} + \frac{y^2}{3} = 1$ છે.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને $\frac{2x}{4} + \frac{2y}{3} \frac{dy}{dx} = 0$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{dy}{dx} = -\frac{3x}{4y}$ થાય છે.
બિંદુ $\left(1, \frac{3}{2}\right)$ પર,સ્પર્શકનો ઢાળ $m_t = -\frac{3(1)}{4(3/2)} = -\frac{3}{6} = -\frac{1}{2}$ છે.
અભિલંબનો ઢાળ $m_n = -\frac{1}{m_t} = 2$ છે.
$\left(1, \frac{3}{2}\right)$ બિંદુએ અભિલંબનું સમીકરણ $y - \frac{3}{2} = 2(x - 1)$ છે.
$2$ વડે ગુણતા,આપણને $2y - 3 = 4x - 4$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $4x - 2y = 1$ થાય છે.
10
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
$\mathop {\lim }\limits_{x \to \frac{\pi }{2}} \frac{{\cot x - \cos x}}{{{{\left( {\pi - 2x} \right)}^3}}} = $ . . . .
A
$\frac{1}{4}$
B
$\frac{1}{24}$
C
$\frac{1}{16}$
D
$\frac{1}{8}$

Solution

(C) ધારો કે $L = \mathop {\lim }\limits_{x \to \frac{\pi }{2}} \frac{{\cot x - \cos x}}{{{{\left( {\pi - 2x} \right)}^3}}}$.
આપણે પદાવલિને આ રીતે લખી શકીએ:
$L = \mathop {\lim }\limits_{x \to \frac{\pi }{2}} \frac{{\cos x(1 - \sin x)}}{{\sin x \cdot 8{{\left( {\frac{\pi }{2} - x} \right)}^3}}}$.
$t = \frac{\pi }{2} - x$ આદેશ લેતા. જ્યારે $x \to \frac{\pi }{2}$,ત્યારે $t \to 0$. તેથી $x = \frac{\pi }{2} - t$ અને $\cos x = \sin t$,$\sin x = \cos t$.
$L = \mathop {\lim }\limits_{t \to 0} \frac{{\sin t(1 - \cos t)}}{{8{t^3}\cos t}}$.
$L = \frac{1}{8} \cdot \mathop {\lim }\limits_{t \to 0} \left( \frac{{\sin t}}{t} \right) \cdot \left( \frac{{1 - \cos t}}{{{t^2}}} \right) \cdot \frac{1}{{\cos t}}$.
પ્રમાણિત લક્ષ $\mathop {\lim }\limits_{t \to 0} \frac{{\sin t}}{t} = 1$ અને $\mathop {\lim }\limits_{t \to 0} \frac{{1 - \cos t}}{{{t^2}}} = \frac{1}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$L = \frac{1}{8} \cdot 1 \cdot \frac{1}{2} \cdot 1 = \frac{1}{{16}}$.
11
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો ધન પૂર્ણાંક $n$ માટે,દ્વિઘાત સમીકરણ $x(x + 1) + (x + 1)(x + 2) + \dots + (x + n - 1)(x + n) = 10n$ ના બે ક્રમિક પૂર્ણાંક ઉકેલો હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$11$
B
$12$
C
$9$
D
$10$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $\sum_{r=1}^{n} (x + r - 1)(x + r) = 10n$ છે.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $\sum_{r=1}^{n} (x^2 + (2r - 1)x + r^2 - r) = 10n$.
આનું સાદું રૂપ $nx^2 + n^2x + \frac{(n-1)n(n+1)}{3} = 10n$ થાય છે.
$n$ વડે ભાગતા: $x^2 + nx + \frac{n^2 - 31}{3} = 0$.
ધારો કે બે ક્રમિક પૂર્ણાંક ઉકેલો $\alpha$ અને $\alpha + 1$ છે.
બીજનો સરવાળો: $2\alpha + 1 = -n \Rightarrow \alpha = \frac{-(n+1)}{2}$.
બીજનો ગુણાકાર: $\alpha(\alpha + 1) = \frac{n^2 - 31}{3}$.
કિંમત મુકતા: $(\frac{-(n+1)}{2})(\frac{1-n}{2}) = \frac{n^2 - 31}{3}$.
$\frac{n^2 - 1}{4} = \frac{n^2 - 31}{3}$.
$3n^2 - 3 = 4n^2 - 124$ $\Rightarrow n^2 = 121$ $\Rightarrow n = 11$.
12
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો ગણ $\{0, 1, 2, 3, \dots, 10\}$ માંથી બે ભિન્ન સંખ્યાઓ લેવામાં આવે,તો તેમનો સરવાળો અને તેમનો તફાવત (absolute difference) બંને $4$ ના ગુણક હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{7}{55}$
B
$\frac{6}{55}$
C
$\frac{12}{55}$
D
$\frac{14}{55}$

Solution

(B) ધારો કે ગણ $S = \{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10\}$ છે.
બે ભિન્ન સંખ્યાઓ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $n(S) = \binom{11}{2} = 55$ છે.
ધારો કે બે સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે જ્યાં $x > y$.
શરત મુજબ $(x+y)$ અને $(x-y)$ બંને $4$ ના ગુણક હોવા જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે $x$ અને $y$ બંને બેકી સંખ્યાઓ હોવી જોઈએ અને $x \equiv y \pmod{4}$ થવું જોઈએ.
ગણ $\{0, 2, 4, 6, 8, 10\}$ માંથી શક્ય જોડીઓ:
$x, y \equiv 0 \pmod{4}$ માટે: $(4, 0), (8, 0), (8, 4)$.
$x, y \equiv 2 \pmod{4}$ માટે: $(6, 2), (10, 2), (10, 6)$.
કુલ સાનુકૂળ પરિણામો $n(E) = 6$ છે.
તેથી,સંભાવના $P(E) = \frac{6}{55}$ છે.
13
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
નીચેનું વિધાન $(p \to q) \to [(\sim p \to q) \to q]$ એ
A
એક અસત્યતા (fallacy) છે
B
એક નિત્યસત્ય (tautology) છે
C
$\sim p \to q$ ને સમાન છે
D
$p \to \sim q$ ને સમાન છે

Solution

(B) વિધાન $(p \to q) \to [(\sim p \to q) \to q]$ નું સ્વરૂપ નક્કી કરવા માટે,આપણે સત્યતા કોષ્ટક બનાવીએ:
(કોષ્ટક ઉપર મુજબ છે)
છેલ્લી કોલમમાં તમામ કિંમતો $T$ (સત્ય) હોવાથી,આ વિધાન એક નિત્યસત્ય (tautology) છે.
14
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $p(x)$ એક દ્વિઘાત બહુપદી છે જેથી $p(0) = 1$ થાય. જો $p(x)$ ને $x - 1$ વડે ભાગતા શેષ $4$ વધે અને $x + 1$ વડે ભાગતા શેષ $6$ વધે,તો:
A
$p(2) = 11$
B
$p(2) = 19$
C
$p(-2) = 19$
D
$p(-2) = 11$

Solution

(C) ધારો કે દ્વિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^2 + bx + c$ છે.
આપેલ છે કે $p(0) = 1$,તેથી $c = 1$.
શેષ પ્રમેય મુજબ,$p(1) = 4$ અને $p(-1) = 6$.
આ કિંમતો $p(x) = ax^2 + bx + 1$ માં મૂકતા:
$p(1) = a(1)^2 + b(1) + 1 = 4 \Rightarrow a + b = 3$.
$p(-1) = a(-1)^2 + b(-1) + 1 = 6 \Rightarrow a - b = 5$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $2a = 8 \Rightarrow a = 4$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $2b = -2 \Rightarrow b = -1$.
આમ,$p(x) = 4x^2 - x + 1$.
હવે,$p(-2)$ ની કિંમત શોધતા:
$p(-2) = 4(-2)^2 - (-2) + 1 = 4(4) + 2 + 1 = 16 + 3 = 19$.
તેથી,$p(-2) = 19$ એ સાચું વિધાન છે.
15
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $z \in \mathbb{C}$ એ સંકર સંખ્યા છે. સમીકરણ $2|z + 3i| - |z - i| = 0$ શું દર્શાવે છે?
A
$\frac{8}{3}$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ
B
$\frac{10}{3}$ વ્યાસ ધરાવતું વર્તુળ
C
$\frac{16}{3}$ લંબાઈની મુખ્ય ધરી ધરાવતું ઉપવલય
D
$\frac{16}{9}$ લંબાઈની ગૌણ ધરી ધરાવતું ઉપવલય

Solution

(A) ધારો કે $z = x + iy$. સમીકરણ $2|x + i(y + 3)| = |x + i(y - 1)|$ છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$4(x^2 + (y + 3)^2) = x^2 + (y - 1)^2$ મળે.
$4x^2 + 4(y^2 + 6y + 9) = x^2 + y^2 - 2y + 1$.
$3x^2 + 3y^2 + 26y + 35 = 0$.
$3$ વડે ભાગતા,$x^2 + y^2 + \frac{26}{3}y + \frac{35}{3} = 0$ મળે.
આ વર્તુળનું સમીકરણ છે,જ્યાં $g = \frac{13}{3}$.
ત્રિજ્યા $r = \sqrt{g^2 - c} = \sqrt{(\frac{13}{3})^2 - \frac{35}{3}} = \sqrt{\frac{169}{9} - \frac{105}{9}} = \sqrt{\frac{64}{9}} = \frac{8}{3}$.
16
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $QUEEN$ શબ્દના અક્ષરોનો ઉપયોગ કરીને અર્થપૂર્ણ કે અર્થહીન તમામ શબ્દો બનાવવામાં આવે અને તેમને અંગ્રેજી શબ્દકોશ મુજબ ગોઠવવામાં આવે,તો $QUEEN$ શબ્દનું સ્થાન કયું હશે ($^{th}$ માં)?
A
$44$
B
$45$
C
$46$
D
$47$

Solution

(C) $QUEEN$ શબ્દના અક્ષરો $E, E, N, Q, U$ છે. મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં ગોઠવતા: $E, E, N, Q, U$.
$(i)$ $E$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $E, N, Q, U$ છે. શબ્દોની સંખ્યા $= 4! = 24$.
$(ii)$ $N$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $E, E, Q, U$ છે. શબ્દોની સંખ્યા $= \frac{4!}{2!} = 12$.
$(iii)$ $QE$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $E, N, U$ છે. શબ્દોની સંખ્યા $= 3! = 6$.
$(iv)$ $QN$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $E, E, U$ છે. શબ્દોની સંખ્યા $= \frac{3!}{2!} = 3$.
$(v)$ ત્યારબાદનો શબ્દ $QUEEN$ પોતે છે,જે $1$ સ્થાન ધરાવે છે.
તેથી,$QUEEN$ શબ્દનો ક્રમ $= 24 + 12 + 6 + 3 + 1 = 46^{th}$.
17
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $(27)^{999}$ ને $7$ વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ કેટલી મળે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$6$

Solution

(D) આપણે $(27)^{999}$ ને $7$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવાની છે.
આપણે $27$ ને $(28 - 1)$ તરીકે લખી શકીએ.
તેથી,$(27)^{999} = (28 - 1)^{999}$.
દ્વિપદી પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$(x + a)^n = \sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} x^{n-k} a^k$.
$(28 - 1)^{999} = \binom{999}{0} (28)^{999} (-1)^0 + \binom{999}{1} (28)^{998} (-1)^1 + \dots + \binom{999}{999} (28)^0 (-1)^{999}$.
છેલ્લા પદ સિવાયના દરેક પદમાં $28$ નો અવયવ છે,જે $7$ વડે વિભાજ્ય છે.
$(27)^{999} = 7k + (-1)^{999}$,જ્યાં $k$ એક પૂર્ણાંક છે.
$(27)^{999} = 7k - 1$.
ધન શેષ મેળવવા માટે,આપણે $7k - 1 = 7(k - 1) + 7 - 1 = 7(k - 1) + 6$ લખીએ છીએ.
આમ,શેષ $6$ છે.
18
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ $(a > b > 0)$ નો સમાંતર મધ્યક તેમના ગુણોત્તર મધ્યક કરતા પાંચ ગણો હોય,તો $\frac{a + b}{a - b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{6}}{2}$
B
$\frac{3\sqrt{2}}{4}$
C
$\frac{7\sqrt{3}}{12}$
D
$\frac{5\sqrt{6}}{12}$

Solution

(D) આપેલ છે કે સમાંતર મધ્યક $(A.M.)$ એ ગુણોત્તર મધ્યક $(G.M.)$ કરતા પાંચ ગણો છે:
$\frac{a + b}{2} = 5\sqrt{ab}$
બંને બાજુ $\sqrt{ab}$ વડે ભાગતા:
$\frac{a + b}{\sqrt{ab}} = 10$
ધારો કે $x = \sqrt{\frac{a}{b}}$. તેથી $\frac{a}{b} = x^2$. સમીકરણ આ મુજબ બનશે:
$\frac{x^2 + 1}{x} = 10 \implies x^2 - 10x + 1 = 0$
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $x$ શોધતા:
$x = 5 \pm 2\sqrt{6}$
$a > b$ હોવાથી,$x = 5 + 2\sqrt{6}$.
તેથી $\frac{a}{b} = (5 + 2\sqrt{6})^2 = 49 + 20\sqrt{6}$.
યોગ-વિયોગની રીત (Componendo and Dividendo) વાપરતા:
$\frac{a + b}{a - b} = \frac{49 + 20\sqrt{6} + 1}{49 + 20\sqrt{6} - 1} = \frac{50 + 20\sqrt{6}}{48 + 20\sqrt{6}} = \frac{5\sqrt{6}}{12}$
19
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો શ્રેણી $\sqrt{3} + \sqrt{75} + \sqrt{243} + \sqrt{507} + \dots$ ના પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો $435\sqrt{3}$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$18$
B
$15$
C
$13$
D
$29$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણી $\sqrt{3} + 5\sqrt{3} + 9\sqrt{3} + 13\sqrt{3} + \dots$ છે.
આ એક સમાંતર શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = \sqrt{3}$ અને સામાન્ય તફાવત $d = 4\sqrt{3}$ છે.
સરવાળાનું સૂત્ર $S_n = \frac{n}{2}[2a + (n-1)d]$ છે.
$435\sqrt{3} = \frac{n}{2}[2\sqrt{3} + (n-1)4\sqrt{3}]$
$\sqrt{3}$ વડે ભાગતા,$435 = \frac{n}{2}[2 + 4n - 4] = n(2n-1)$
$2n^2 - n - 435 = 0$
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$n = \frac{1 \pm 59}{4}$
તેથી,$n = 15$.
20
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 3} \frac{{\sqrt {3x} - 3}}{{\sqrt {2x - 4} - \sqrt 2 }}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt 3 $
B
$\frac{1}{{\sqrt 2 }}$
C
$\frac{{\sqrt 3 }}{2}$
D
$\frac{1}{{2\sqrt 2 }}$

Solution

(B) ધારો કે $A = \mathop {\lim }\limits_{x \to 3} \frac{{\sqrt {3x} - 3}}{{\sqrt {2x - 4} - \sqrt 2 }}$.
અંશ અને છેદનું સંમેયીકરણ કરતા:
$A = \mathop {\lim }\limits_{x \to 3} \frac{(\sqrt{3x} - 3)(\sqrt{3x} + 3)(\sqrt{2x - 4} + \sqrt{2})}{(\sqrt{2x - 4} - \sqrt{2})(\sqrt{2x - 4} + \sqrt{2})(\sqrt{3x} + 3)}$
$A = \mathop {\lim }\limits_{x \to 3} \frac{(3x - 9)(\sqrt{2x - 4} + \sqrt{2})}{(2x - 4 - 2)(\sqrt{3x} + 3)}$
$A = \mathop {\lim }\limits_{x \to 3} \frac{3(x - 3)(\sqrt{2x - 4} + \sqrt{2})}{2(x - 3)(\sqrt{3x} + 3)}$
$(x - 3)$ ને દૂર કરતા:
$A = \frac{3}{2} \times \frac{\sqrt{2(3) - 4} + \sqrt{2}}{\sqrt{3(3)} + 3}$
$A = \frac{3}{2} \times \frac{\sqrt{2} + \sqrt{2}}{3 + 3} = \frac{3}{2} \times \frac{2\sqrt{2}}{6} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
21
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો બિંદુ $P$ ના યામ $(0, -2)$ હોય અને $Q$ એ વર્તુળ $x^2 + y^2 - 5x - y + 5 = 0$ પરનું કોઈ પણ બિંદુ હોય,તો $(PQ)^2$ ની મહત્તમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$\frac{25 + \sqrt{6}}{2}$
B
$14 + 5\sqrt{3}$
C
$\frac{47 + 10\sqrt{6}}{2}$
D
$8 + 5\sqrt{3}$

Solution

(B) વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 - 5x - y + 5 = 0$ છે.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા,$(x - 5/2)^2 + (y - 1/2)^2 = 3/2$ મળે.
વર્તુળનું કેન્દ્ર $C = (5/2, 1/2)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{3/2}$ છે.
$PQ$ નું અંતર ત્યારે મહત્તમ થાય જ્યારે $Q$ એ $P$ અને $C$ માંથી પસાર થતી રેખા પર હોય.
$PC$ નું અંતર $\sqrt{(5/2 - 0)^2 + (1/2 - (-2))^2} = \frac{5\sqrt{2}}{2}$ છે.
$PQ$ નું મહત્તમ અંતર $PC + r = \frac{5\sqrt{2} + \sqrt{6}}{2}$ છે.
તેથી,$(PQ)^2$ ની મહત્તમ કિંમત $\left( \frac{5\sqrt{2} + \sqrt{6}}{2} \right)^2 = 14 + 5\sqrt{3}$ થાય.
22
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
રેખાઓ $tx - 2y - 3t = 0$ અને $x - 2ty + 3 = 0$ $(t \in R)$ ના છેદબિંદુનો બિંદુપથ છે
A
ઉત્કેન્દ્રિયતા $\frac{2}{\sqrt{5}}$ વાળું ઉપવલય
B
પ્રધાન અક્ષની લંબાઈ $6$ વાળું ઉપવલય
C
ઉત્કેન્દ્રિયતા $\sqrt{5}$ વાળું અતિવલય
D
અનુબદ્ધ અક્ષની લંબાઈ $3$ વાળું અતિવલય
23
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $4 \, \text{units}$ વ્યાસ ધરાવતા વર્તુળની બે સમાંતર જીવાઓ કેન્દ્રની વિરુદ્ધ બાજુઓ પર આવેલી હોય અને કેન્દ્ર આગળ અનુક્રમે $\cos^{-1}\left(\frac{1}{7}\right)$ અને $\sec^{-1}(7)$ ખૂણા આંતરતી હોય,તો આ જીવાઓ વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$\frac{4}{\sqrt{7}}$
B
$\frac{8}{\sqrt{7}}$
C
$\frac{8}{7}$
D
$\frac{16}{7}$

Solution

(B) વર્તુળનો વ્યાસ $4 \, \text{units}$ છે,તેથી ત્રિજ્યા $r = 2 \, \text{units}$ છે.
ધારો કે જીવાઓ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલા ખૂણા $2\theta$ અને $2\phi$ છે.
આપેલ છે કે $2\theta = \cos^{-1}(1/7) \Rightarrow \cos(2\theta) = 1/7$.
સૂત્ર $\cos(2\theta) = 2\cos^2\theta - 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$2\cos^2\theta - 1 = 1/7$ $\Rightarrow 2\cos^2\theta = 8/7$ $\Rightarrow \cos^2\theta = 4/7$ $\Rightarrow \cos\theta = 2/\sqrt{7}$.
કેન્દ્રથી પ્રથમ જીવાનું અંતર $d_1 = r \cos\theta = 2 \times (2/\sqrt{7}) = 4/\sqrt{7}$ છે.
આપેલ છે કે $2\phi = \sec^{-1}(7)$ $\Rightarrow \sec(2\phi) = 7$ $\Rightarrow \cos(2\phi) = 1/7$.
સૂત્ર $\cos(2\phi) = 2\cos^2\phi - 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$2\cos^2\phi - 1 = 1/7$ $\Rightarrow 2\cos^2\phi = 8/7$ $\Rightarrow \cos^2\phi = 4/7$ $\Rightarrow \cos\phi = 2/\sqrt{7}$.
કેન્દ્રથી બીજી જીવાનું અંતર $d_2 = r \cos\phi = 2 \times (2/\sqrt{7}) = 4/\sqrt{7}$ છે.
જીવાઓ કેન્દ્રની વિરુદ્ધ બાજુએ હોવાથી,તેમની વચ્ચેનું કુલ અંતર $d_1 + d_2 = 4/\sqrt{7} + 4/\sqrt{7} = 8/\sqrt{7}$ થાય.
Solution diagram
24
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો પરવલય $x^2 = 4y$ અને વર્તુળ $x^2 + y^2 = 4$ ના સામાન્ય સ્પર્શકો બિંદુ $P$ પર છેદે છે,તો રેખાના ઢાળનો વર્ગ શોધો.
A
$\sqrt{2} + 1$
B
$2(3 + 2\sqrt{2})$
C
$2(\sqrt{2} + 1)$
D
$3 + 2\sqrt{2}$

Solution

(D) વર્તુળ $x^2 + y^2 = 4$ ના $m$ ઢાળવાળા સ્પર્શકનું સમીકરણ $y = mx \pm 2\sqrt{1 + m^2}$ છે.
આ રેખા પરવલય $x^2 = 4y$ નો પણ સ્પર્શક હોવાથી,આપણે $y = mx + c$ ને પરવલયના સમીકરણમાં મૂકીએ: $x^2 = 4(mx + c) \Rightarrow x^2 - 4mx - 4c = 0$.
સ્પર્શક હોવા માટે,વિવેચક $D = 0$,તેથી $(-4m)^2 - 4(1)(-4c) = 0$ $\Rightarrow 16m^2 + 16c = 0$ $\Rightarrow c = -m^2$.
આને વર્તુળના સ્પર્શકના સ્વરૂપ $c = \pm 2\sqrt{1 + m^2}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $-m^2 = \pm 2\sqrt{1 + m^2}$ મળે છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $m^4 = 4(1 + m^2) \Rightarrow m^4 - 4m^2 - 4 = 0$.
$m^2$ માટે દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $m^2 = \frac{4 \pm \sqrt{16 - 4(1)(-4)}}{2} = \frac{4 \pm \sqrt{32}}{2} = 2 \pm 2\sqrt{2}$.
$m^2$ ધન હોવું જોઈએ,તેથી $m^2 = 2 + 2\sqrt{2}$.
Solution diagram
25
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
એક ઉપવલય (ellipse) ધ્યાનમાં લો,જેનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર છે અને તેની મુખ્ય અક્ષ $x-$ અક્ષ પર છે. જો તેની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) $\frac{3}{5}$ હોય અને તેના નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $6$ હોય,તો ઉપવલયમાં અંતર્ગત ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં),જેના શિરોબિંદુઓ ઉપવલયના શિરોબિંદુઓ છે,તે શોધો.
A
$8$
B
$32$
C
$80$
D
$40$

Solution

(D) આપેલ ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{3}{5}$ અને નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 6$.
$2a(\frac{3}{5}) = 6 \Rightarrow a = 5$.
સંબંધ $b^2 = a^2(1 - e^2)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$b^2 = 25(1 - \frac{9}{25}) = 25(\frac{16}{25}) = 16 \Rightarrow b = 4$.
ઉપવલયના શિરોબિંદુઓ $(\pm 5, 0)$ અને $(0, \pm 4)$ છે.
આ શિરોબિંદુઓ દ્વારા બનતો ચતુષ્કોણ એક સમબાજુ ચતુષ્કોણ છે જેના વિકર્ણોની લંબાઈ $2a = 10$ અને $2b = 8$ છે.
ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times d_1 \times d_2 = \frac{1}{2} \times 10 \times 8 = 40$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
26
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
એક શાળામાં $25$ શિક્ષકોની સરેરાશ ઉંમર $40 \text{ વર્ષ}$ છે. એક શિક્ષક $60 \text{ વર્ષની}$ ઉંમરે નિવૃત્ત થાય છે અને તેમની જગ્યાએ નવા શિક્ષકની નિમણૂક કરવામાં આવે છે. જો હવે આ શાળામાં શિક્ષકોની સરેરાશ ઉંમર $39 \text{ વર્ષ}$ હોય,તો નવા નિમણૂક પામેલા શિક્ષકની ઉંમર (વર્ષમાં) કેટલી હશે?
A
$25$
B
$30$
C
$35$
D
$40$

Solution

(C) ધારો કે $25$ શિક્ષકોની ઉંમરનો સરવાળો $S$ છે.
આપેલ છે કે સરેરાશ ઉંમર $40 \text{ વર્ષ}$ છે,તેથી:
$\frac{S}{25} = 40 \Rightarrow S = 1000$.
ધારો કે નવા શિક્ષકની ઉંમર $A$ છે.
$60 \text{ વર્ષના}$ શિક્ષકની નિવૃત્તિ અને નવા શિક્ષકની નિમણૂક પછી,ઉંમરનો નવો સરવાળો $S - 60 + A$ થાય છે.
નવી સરેરાશ ઉંમર $39 \text{ વર્ષ}$ છે,તેથી:
$\frac{S - 60 + A}{25} = 39$
$1000 - 60 + A = 39 \times 25$
$940 + A = 975$
$A = 975 - 940 = 35$.
આમ,નવા નિમણૂક પામેલા શિક્ષકની ઉંમર $35 \text{ વર્ષ}$ છે.
27
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ત્રણ વ્યક્તિઓ $P, Q$ અને $R$ સ્વતંત્ર રીતે લક્ષ્યને વીંધવાનો પ્રયાસ કરે છે. જો તેમના લક્ષ્યને વીંધવાની સંભાવનાઓ અનુક્રમે $\frac{3}{4}, \frac{1}{2}$ અને $\frac{5}{8}$ હોય,તો લક્ષ્ય $P$ અથવા $Q$ દ્વારા વીંધાય પરંતુ $R$ દ્વારા નહીં તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{21}{64}$
B
$\frac{9}{64}$
C
$\frac{15}{64}$
D
$\frac{39}{64}$

Solution

(A) ધારો કે $P(P), P(Q), P(R)$ એ $P, Q, R$ દ્વારા લક્ષ્ય વીંધવાની સંભાવનાઓ છે.
$P(P) = \frac{3}{4}, P(Q) = \frac{1}{2}, P(R) = \frac{5}{8}$.
લક્ષ્ય ચૂકી જવાની સંભાવનાઓ $P(P') = \frac{1}{4}, P(Q') = \frac{1}{2}$ અને $P(R') = \frac{3}{8}$ છે.
લક્ષ્ય $P$ અથવા $Q$ દ્વારા વીંધાય પરંતુ $R$ દ્વારા નહીં તેની ઘટના $(P \cap Q' \cap R') \cup (P' \cap Q \cap R') \cup (P \cap Q \cap R')$ છે.
જરૂરી સંભાવના $= P(P)P(Q')P(R') + P(P')P(Q)P(R') + P(P)P(Q)P(R')$.
$= (\frac{3}{4} \times \frac{1}{2} \times \frac{3}{8}) + (\frac{1}{4} \times \frac{1}{2} \times \frac{3}{8}) + (\frac{3}{4} \times \frac{1}{2} \times \frac{3}{8})$.
$= \frac{9}{64} + \frac{3}{64} + \frac{9}{64} = \frac{21}{64}$.
28
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$2^{(x - 1)(x^2 + 5x - 50)} = 1$ સમીકરણનું સમાધાન કરતા $x$ ના તમામ વાસ્તવિક મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$16$
B
$14$
C
$-4$
D
$-5$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $2^{(x - 1)(x^2 + 5x - 50)} = 1$ છે.
$2^0 = 1$ હોવાથી,ઘાતાંકને $0$ સાથે સરખાવતા:
$(x - 1)(x^2 + 5x - 50) = 0$.
દ્વિઘાત પદાવલિ $x^2 + 5x - 50$ ના અવયવ પાડતા:
$(x^2 + 10x - 5x - 50) = x(x + 10) - 5(x + 10) = (x - 5)(x + 10)$.
તેથી,સમીકરણ $(x - 1)(x - 5)(x + 10) = 0$ બને છે.
$x$ ના વાસ્તવિક મૂલ્યો $x = 1, 5, -10$ છે.
આ મૂલ્યોનો સરવાળો $1 + 5 + (-10) = 6 - 10 = -4$ થાય છે.
29
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
સમીકરણ $\text{Im}\left( \frac{iz - 2}{z - i} \right) + 1 = 0$,જ્યાં $z \in \mathbb{C}$ અને $z \neq i$,એ એક વર્તુળનો ભાગ દર્શાવે છે જેની ત્રિજ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$1$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) ધારો કે $z = x + iy$.
આપેલ છે $\text{Im}\left( \frac{i(x+iy) - 2}{x+iy - i} \right) + 1 = 0$.
ગણતરી કરતા,આપણને મળે છે:
$x^{2}+\left(y-\frac{1}{4}\right)^{2}=\frac{9}{16}$.
તેથી,ત્રિજ્યા $r = \frac{3}{4}$ છે.
30
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$5$ છોકરાઓ અને $3$ છોકરીઓને એક ગોળાકાર ટેબલ પર કેટલી રીતે બેસાડી શકાય જો એક ચોક્કસ છોકરો $B_1$ અને એક ચોક્કસ છોકરી $G_1$ ક્યારેય એકબીજાની બાજુમાં ન બેસે?
A
$5 \times 6!$
B
$6 \times 6!$
C
$7!$
D
$5 \times 7!$

Solution

(A) કુલ વ્યક્તિઓની સંખ્યા = $5 + 3 = 8$.
$8$ વ્યક્તિઓને ગોળાકાર ટેબલ પર બેસાડવાની કુલ રીતો = $(8-1)! = 7!$.
હવે,ધારો કે $B_1$ અને $G_1$ સાથે બેસે છે. $(B_1, G_1)$ ને એક એકમ તરીકે ગણો.
હવે આપણી પાસે વર્તુળમાં ગોઠવવા માટે $7$ એકમો છે,જે $(7-1)! = 6!$ રીતે કરી શકાય છે.
એકમની અંદર,$B_1$ અને $G_1$ ને $2! = 2$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
તેથી,તેઓ સાથે બેસે તેવી રીતોની સંખ્યા = $2 \times 6!$.
તેઓ ક્યારેય બાજુમાં ન બેસે તેવી રીતોની સંખ્યા = કુલ રીતો - તેઓ સાથે બેસે તેવી રીતો.
$= 7! - 2 \times 6! = 7 \times 6! - 2 \times 6! = (7-2) \times 6! = 5 \times 6!$.
31
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$x \ne 0, 1$ હોય ત્યારે ${\left( {\frac{{x + 1}}{{{x^{2/3}} - {x^{1/3}} + 1}} - \frac{{x - 1}}{{x - {x^{1/2}}}}} \right)^{10}}$ ના દ્વિપદી વિસ્તરણમાં $x^{-5}$ નો સહગુણક શોધો.
A
$1$
B
$4$
C
$-4$
D
$-1$

Solution

(A) કૌંસની અંદરના પદનું સાદું રૂપ આપતા:
ધારો કે $u = x^{1/3}$ અને $v = x^{1/2}$.
પ્રથમ પદ $\frac{u^3 + 1}{u^2 - u + 1} = \frac{(u+1)(u^2 - u + 1)}{u^2 - u + 1} = u + 1 = x^{1/3} + 1$ થાય.
બીજું પદ $\frac{v^2 - 1}{v(v - 1)} = \frac{(v-1)(v+1)}{v(v-1)} = \frac{v+1}{v} = 1 + \frac{1}{v} = 1 + x^{-1/2}$ થાય.
બંનેની બાદબાકી કરતા: $(x^{1/3} + 1) - (1 + x^{-1/2}) = x^{1/3} - x^{-1/2}$.
હવે,$(x^{1/3} - x^{-1/2})^{10}$ માં $x^{-5}$ નો સહગુણક શોધવો છે.
વ્યાપક પદ $T_{r+1} = {^{10}C_r} (x^{1/3})^{10-r} (-x^{-1/2})^r = {^{10}C_r} (-1)^r x^{\frac{10-r}{3} - \frac{r}{2}}$.
ઘાતને $-5$ સાથે સરખાવતા: $\frac{10-r}{3} - \frac{r}{2} = -5$.
$6$ વડે ગુણતા: $2(10-r) - 3r = -30 \implies 20 - 2r - 3r = -30 \implies 50 = 5r \implies r = 10$.
સહગુણક ${^{10}C_{10}} (-1)^{10} = 1 \times 1 = 1$ થાય.
32
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો ત્રણ ધન સંખ્યાઓ $a, b$ અને $c$ એ $A.P.$ માં હોય અને $abc = 8$ હોય,તો $b$ ની ન્યૂનતમ શક્ય કિંમત કેટલી થાય?
A
$2$
B
$4^{1/3}$
C
$4^{2/3}$
D
$4$

Solution

(A) કારણ કે $a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે,આપણે $a = b - d$ અને $c = b + d$ લખી શકીએ છીએ.
આપેલ છે કે $abc = 8$,તેથી $(b - d)b(b + d) = 8$.
$b(b^2 - d^2) = 8$,જેનો અર્થ છે કે $b^2 - d^2 = \frac{8}{b}$.
$d^2 \ge 0$ હોવાથી,$b^2 - \frac{8}{b} \ge 0$.
$b^3 - 8 \ge 0$,તેથી $b^3 \ge 8$,જેનો અર્થ છે કે $b \ge 2$.
$b$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $2$ છે જ્યારે $d = 0$ હોય (એટલે કે $a = b = c = 2$).
33
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $S_n = \frac{1}{1^3} + \frac{1 + 2}{1^3 + 2^3} + \frac{1 + 2 + 3}{1^3 + 2^3 + 3^3} + \dots + \frac{1 + 2 + \dots + n}{1^3 + 2^3 + \dots + n^3}$ છે. જો $100 S_n = n$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$199$
B
$99$
C
$200$
D
$19$

Solution

(A) શ્રેણીનું $n$-મું પદ $T_n = \frac{\sum_{k=1}^n k}{\sum_{k=1}^n k^3}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રમાણિત સૂત્રો $\sum_{k=1}^n k = \frac{n(n+1)}{2}$ અને $\sum_{k=1}^n k^3 = \left(\frac{n(n+1)}{2}\right)^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$T_n = \frac{\frac{n(n+1)}{2}}{\left(\frac{n(n+1)}{2}\right)^2} = \frac{2}{n(n+1)}$.
આપણે $T_n$ ને આંશિક અપૂર્ણાંક તરીકે $T_n = 2\left(\frac{1}{n} - \frac{1}{n+1}\right)$ લખી શકીએ છીએ.
હવે,$S_n = \sum_{k=1}^n T_k = 2 \sum_{k=1}^n \left(\frac{1}{k} - \frac{1}{k+1}\right)$.
આ એક ટેલિસ્કોપિંગ સરવાળો છે: $S_n = 2 \left( (1 - \frac{1}{2}) + (\frac{1}{2} - \frac{1}{3}) + \dots + (\frac{1}{n} - \frac{1}{n+1}) \right) = 2 \left( 1 - \frac{1}{n+1} \right) = \frac{2n}{n+1}$.
આપેલ છે કે $100 S_n = n$,તેથી $S_n$ ની કિંમત મૂકતા:
$100 \left( \frac{2n}{n+1} \right) = n$.
$n \neq 0$ હોવાથી,$n$ વડે ભાગતા:
$\frac{200}{n+1} = 1 \implies n+1 = 200 \implies n = 199$.
34
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$2$ લંબાઈની બાજુ ધરાવતો એક ચોરસ $x-$અક્ષની ઉપર આવેલો છે અને તેનો એક શિરોબિંદુ ઉગમબિંદુ પર છે. જો ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી એક બાજુ $x-$અક્ષની ધન દિશા સાથે $30^o$ નો ખૂણો બનાવતી હોય,તો ચોરસના શિરોબિંદુઓના $x-$યામનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$2\sqrt{3} - 1$
B
$2\sqrt{3} - 2$
C
$\sqrt{3} - 2$
D
$\sqrt{3} - 1$

Solution

(B) ધારો કે ચોરસના શિરોબિંદુઓ $O(0, 0)$,$A$,$B$,અને $C$ છે. બાજુ $OA$ એ ધન $x-$અક્ષ સાથે $30^o$ નો ખૂણો બનાવે છે. બાજુની લંબાઈ $2$ હોવાથી,$A$ ના યામ $(2 \cos 30^o, 2 \sin 30^o) = (\sqrt{3}, 1)$ થશે.
બાજુ $OC$ એ $OA$ ને લંબ છે અને ધન $x-$અક્ષ સાથે $30^o + 90^o = 120^o$ નો ખૂણો બનાવે છે. $C$ ના યામ $(2 \cos 120^o, 2 \sin 120^o) = (-1, \sqrt{3})$ થશે.
શિરોબિંદુ $B$ એ સદિશ $\vec{OA}$ અને $\vec{OC}$ નો સરવાળો છે,તેથી $B = (\sqrt{3} - 1, 1 + \sqrt{3})$.
શિરોબિંદુઓના $x-$યામ $0$,$\sqrt{3}$,$-1$,અને $\sqrt{3} - 1$ છે.
$x-$યામનો સરવાળો $0 + \sqrt{3} - 1 + \sqrt{3} - 1 = 2\sqrt{3} - 2$ થાય.
Solution diagram
35
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$P(4, 7)$ બિંદુમાંથી પસાર થતી એક રેખા $x^2 + y^2 = 9$ વર્તુળને $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં છેદે છે. તો $PA \cdot PB$ ની કિંમત શોધો.
A
$53$
B
$56$
C
$74$
D
$65$

Solution

(B) વર્તુળ $x^2 + y^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ ના સાપેક્ષમાં $P(x_1, y_1)$ બિંદુની પાવર $PA \cdot PB = x_1^2 + y_1^2 + 2gx_1 + 2fy_1 + c$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ વર્તુળ $x^2 + y^2 - 9 = 0$ અને બિંદુ $P(4, 7)$ માટે:
$PA \cdot PB = (4)^2 + (7)^2 - 9$
$PA \cdot PB = 16 + 49 - 9$
$PA \cdot PB = 65 - 9 = 56$.
36
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ઉગમબિંદુ પર કેન્દ્ર ધરાવતા,અક્ષો યામ અક્ષો પર હોય અને $(4, -1)$ તથા $(-2, 2)$ બિંદુઓમાંથી પસાર થતા ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{2}{\sqrt{5}}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
D
$\frac{\sqrt{3}}{4}$

Solution

(C) ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ પર કેન્દ્ર અને યામ અક્ષો પર અક્ષો ધરાવતા ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે.
ઉપવલય $(4, -1)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $\frac{16}{a^2} + \frac{1}{b^2} = 1$,જેનો અર્થ છે $16b^2 + a^2 = a^2b^2$ $(i)$.
ઉપવલય $(-2, 2)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $\frac{4}{a^2} + \frac{4}{b^2} = 1$,જેનો અર્થ છે $4b^2 + 4a^2 = a^2b^2$ $(ii)$.
$(i)$ અને $(ii)$ ને સરખાવતા,$16b^2 + a^2 = 4b^2 + 4a^2$.
$12b^2 = 3a^2$,તેથી $a^2 = 4b^2$.
$a^2 = 4b^2$ ને $(ii)$ માં મૂકતા,$4b^2 + 4(4b^2) = (4b^2)b^2$,જેનું સાદું રૂપ $20b^2 = 4b^4$ થાય,તેથી $b^2 = 5$.
તેથી $a^2 = 4(5) = 20$.
$b^2 = a^2(1 - e^2)$ હોવાથી,$5 = 20(1 - e^2)$.
$1 - e^2 = \frac{5}{20} = \frac{1}{4}$.
$e^2 = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$.
તેથી,$e = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
37
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $y = mx + c$ એ પરવલય $y^2 = 8x$ પરના કોઈ બિંદુએ અભિલંબ હોય, જેનું નાભિ અંતર $8 \text{ units}$ હોય, તો $|c|$ ની કિંમત શોધો. ($\sqrt{3}$ માં)
A
$2$
B
$8$
C
$10$
D
$16$

Solution

(C) પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે, $4a = 8$, તેથી $a = 2$.
પરવલય પરના બિંદુ $(at^2, 2at)$ નું નાભિ અંતર $a(1 + t^2)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
નાભિ અંતર $8$ આપેલ હોવાથી, $2(1 + t^2) = 8$, જેનો અર્થ છે કે $1 + t^2 = 4$, તેથી $t^2 = 3$ અને $t = \pm\sqrt{3}$.
પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે પ્રાચલ $t$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $y = -tx + 2at + at^3$ છે.
આને $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા, આપણને $m = -t$ અને $c = 2at + at^3 = at(2 + t^2)$ મળે છે.
$a = 2$ અને $t = \sqrt{3}$ મૂકતા:
$|c| = |2(\sqrt{3})(2 + 3)| = |2\sqrt{3}(5)| = 10\sqrt{3}$.
38
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$10$ પુરુષો અને $5$ સ્ત્રીઓના જૂથમાંથી,ચાર સભ્યોની સમિતિ બનાવવાની છે જેમાં ઓછામાં ઓછી એક સ્ત્રી હોવી જોઈએ. તો સમિતિમાં પુરુષો કરતા સ્ત્રીઓની સંખ્યા વધુ હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{21}{220}$
B
$\frac{3}{11}$
C
$\frac{1}{11}$
D
$\frac{2}{23}$

Solution

(C) $15$ વ્યક્તિઓમાંથી $4$ સભ્યોની સમિતિ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $^{15}C_4 = 1365$ છે.
કોઈપણ સ્ત્રી ન હોય તેવી સમિતિની સંખ્યા $^{10}C_4 = 210$ છે.
તેથી,ઓછામાં ઓછી એક સ્ત્રી હોય તેવી સમિતિની સંખ્યા $1365 - 210 = 1155$ છે.
આપણે એવી સંભાવના શોધીએ છીએ કે સમિતિમાં પુરુષો કરતા સ્ત્રીઓની સંખ્યા વધુ હોય. આ ત્યારે થાય છે જો સમિતિમાં $3$ સ્ત્રીઓ અને $1$ પુરુષ હોય,અથવા $4$ સ્ત્રીઓ અને $0$ પુરુષો હોય.
$3$ સ્ત્રીઓ અને $1$ પુરુષ માટેની રીતો: $^{5}C_3 \times ^{10}C_1 = 100$.
$4$ સ્ત્રીઓ અને $0$ પુરુષો માટેની રીતો: $^{5}C_4 \times ^{10}C_0 = 5$.
કુલ સાનુકૂળ રીતો = $100 + 5 = 105$.
આમ,જરૂરી સંભાવના $\frac{105}{1155} = \frac{1}{11}$ છે.
39
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$100$ અવલોકનોનો સરવાળો અને તેમના વર્ગોનો સરવાળો અનુક્રમે $400$ અને $2475$ છે. ત્યારબાદ,ત્રણ અવલોકનો $3, 4$ અને $5$ ખોટા હોવાનું જણાયું હતું. જો ખોટા અવલોકનોને દૂર કરવામાં આવે,તો બાકી રહેલા અવલોકનોનું વિચરણ કેટલું થાય?
A
$8.25$
B
$8.50$
C
$8$
D
$9$

Solution

(D) આપેલ છે: $N = 100$,$\sum x_i = 400$,$\sum x_i^2 = 2475$.
ખોટા અવલોકનો $3, 4, 5$ દૂર કરતા:
નવો સરવાળો $\sum x_i' = 400 - (3 + 4 + 5) = 388$.
વર્ગોનો નવો સરવાળો $\sum (x_i')^2 = 2475 - (9 + 16 + 25) = 2425$.
અવલોકનોની નવી સંખ્યા $N' = 97$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum (x_i')^2}{N'} - \left( \frac{\sum x_i'}{N'} \right)^2$.
$\sigma^2 = \frac{2425}{97} - \left( \frac{388}{97} \right)^2 = 25 - 16 = 9$.
40
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
એક ચક્રીય ચતુષ્કોણની બે પાસપાસેની બાજુઓ $2$ અને $5$ છે અને તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $60^{\circ}$ છે. જો ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $4\sqrt{3}$ હોય,તો ચતુષ્કોણની પરિમિતિ શોધો.
A
$12.5$
B
$13.2$
C
$12$
D
$13$

Solution

(C) ધારો કે બાજુઓ $2, 5, a, b$ છે. $2$ અને $5$ વચ્ચેનો ખૂણો $60^{\circ}$ છે. ધારો કે $c$ એ $60^{\circ}$ ખૂણાની સામેનો વિકર્ણ છે.
પ્રથમ ત્રિકોણમાં કોસાઇનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$c^2 = 2^2 + 5^2 - 2(2)(5)\cos(60^{\circ}) = 4 + 25 - 20(0.5) = 19$.
તેથી,$c = \sqrt{19}$.
ચતુષ્કોણ ચક્રીય હોવાથી,$60^{\circ}$ ના સામેનો ખૂણો $180^{\circ} - 60^{\circ} = 120^{\circ}$ થાય.
બીજા ત્રિકોણમાં કોસાઇનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$c^2 = a^2 + b^2 - 2ab\cos(120^{\circ}) \implies 19 = a^2 + b^2 + ab$.
ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ બંને ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો છે:
$\text{Area} = \frac{1}{2}(2)(5)\sin(60^{\circ}) + \frac{1}{2}ab\sin(120^{\circ}) = 4\sqrt{3}$.
$5\left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) + \frac{ab}{2}\left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = 4\sqrt{3} \implies 5 + \frac{ab}{2} = 8 \implies ab = 6$.
હવે,$a^2 + b^2 = 19 - 6 = 13$.
$a=2, b=3$ લેતા,પરિમિતિ $= 2 + 5 + 2 + 3 = 12$.
Solution diagram
41
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2017
'જો બે સંખ્યાઓ સમાન નથી,તો તેમના વર્ગ સમાન નથી' વિધાનનું પ્રતિ-ધન (Contrapositive) વિધાન શું છે?
A
જો બે સંખ્યાઓના વર્ગ સમાન નથી,તો તે સંખ્યાઓ સમાન છે.
B
જો બે સંખ્યાઓના વર્ગ સમાન છે,તો તે સંખ્યાઓ સમાન નથી.
C
જો બે સંખ્યાઓના વર્ગ સમાન છે,તો તે સંખ્યાઓ સમાન છે.
D
જો બે સંખ્યાઓના વર્ગ સમાન નથી,તો તે સંખ્યાઓ સમાન નથી.

Solution

(C) ધારો કે $p$ વિધાન છે: 'બે સંખ્યાઓ સમાન નથી'.
ધારો કે $q$ વિધાન છે: 'તેમના વર્ગ સમાન નથી'.
આપેલ વિધાન $p \rightarrow q$ છે.
$p \rightarrow q$ નું પ્રતિ-ધન (Contrapositive) $\sim q \rightarrow \sim p$ છે.
અહીં,$\sim q$ એટલે: 'બે સંખ્યાઓના વર્ગ સમાન છે'.
અને $\sim p$ એટલે: 'તે સંખ્યાઓ સમાન છે'.
તેથી,પ્રતિ-ધન વિધાન છે: 'જો બે સંખ્યાઓના વર્ગ સમાન હોય,તો તે સંખ્યાઓ સમાન હોય છે'.
42
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2017
વિધાન $(\sim p) \vee (p \wedge \sim q)$ એ નીચેનામાંથી કોના સમકક્ષ છે?
A
$p \wedge (\sim q)$
B
$p \rightarrow (\sim q)$
C
$p \vee q$
D
$q \rightarrow p$

Solution

(B) વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $(\sim p) \vee (p \wedge \sim q) \equiv (\sim p \vee p) \wedge (\sim p \vee \sim q)$.
કારણ કે $(\sim p \vee p) \equiv T$ (નિરર્થકતા),પદાવલિ $T \wedge (\sim p \vee \sim q)$ બને છે.
તદર્થ નિયમ દ્વારા,$T \wedge (\sim p \vee \sim q) \equiv \sim p \vee \sim q$.
તાર્કિક સમકક્ષતા $p \rightarrow q \equiv \sim p \vee q$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે $\sim p \vee \sim q$ ને $p \rightarrow (\sim q)$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
43
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો બિંદુ $P(1, -2, 3)$ નું સમતલ $2x + 3y - 4z + 22 = 0$ માં રેખા $\frac{x}{1} = \frac{y}{4} = \frac{z}{5}$ ને સમાંતર માપેલું પ્રતિબિંબ $Q$ હોય,તો $PQ$ ની કિંમત શોધો:
A
$6\sqrt{5}$
B
$3\sqrt{5}$
C
$2\sqrt{42}$
D
$\sqrt{42}$

Solution

(C) બિંદુ $P(1, -2, 3)$ માંથી પસાર થતી અને રેખા $\frac{x}{1} = \frac{y}{4} = \frac{z}{5}$ ને સમાંતર રેખાનું સમીકરણ $\frac{x-1}{1} = \frac{y+2}{4} = \frac{z-3}{5} = \lambda$ છે.
આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $F$ ને $(\lambda+1, 4\lambda-2, 5\lambda+3)$ તરીકે દર્શાવી શકાય.
કારણ કે $F$ એ સમતલ $2x + 3y - 4z + 22 = 0$ પર આવેલું છે,તેથી આપણે $F$ ના યામ સમતલના સમીકરણમાં મૂકીએ:
$2(\lambda+1) + 3(4\lambda-2) - 4(5\lambda+3) + 22 = 0$
$2\lambda + 2 + 12\lambda - 6 - 20\lambda - 12 + 22 = 0$
$-6\lambda + 6 = 0 \Rightarrow \lambda = 1$.
$\lambda = 1$ ને $F$ ના યામમાં મૂકતા,આપણને $F(2, 2, 8)$ મળે છે.
$F$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,અંતર $PQ = 2PF$ થાય.
અંતર $PF = \sqrt{(2-1)^2 + (2-(-2))^2 + (8-3)^2} = \sqrt{1^2 + 4^2 + 5^2} = \sqrt{1 + 16 + 25} = \sqrt{42}$.
તેથી,$PQ = 2PF = 2\sqrt{42}$.
Solution diagram
44
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
બિંદુ $(1, 3, -7)$ નું બિંદુ $(1, -1, -1)$ માંથી પસાર થતા અને રેખાઓ $\frac{x - 1}{1} = \frac{y + 2}{-2} = \frac{z - 4}{3}$ અને $\frac{x - 2}{2} = \frac{y + 1}{-1} = \frac{z + 7}{-1}$ બંનેને લંબ અભિલંબ ધરાવતા સમતલથી અંતર . . . . છે.
A
$\frac{10}{\sqrt{74}}$
B
$\frac{20}{\sqrt{74}}$
C
$\frac{10}{\sqrt{83}}$
D
$\frac{5}{\sqrt{83}}$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુ $(1, -1, -1)$ માંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ $a(x - 1) + b(y + 1) + c(z + 1) = 0$ છે.
અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ એ બે રેખાઓના દિશા સદિશો $\vec{v_1} = (1, -2, 3)$ અને $\vec{v_2} = (2, -1, -1)$ ને લંબ છે.
$\vec{n} = \vec{v_1} \times \vec{v_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & -2 & 3 \\ 2 & -1 & -1 \end{vmatrix} = \hat{i}(2 + 3) - \hat{j}(-1 - 6) + \hat{k}(-1 + 4) = 5\hat{i} + 7\hat{j} + 3\hat{k}$.
તેથી,સમતલનું સમીકરણ $5(x - 1) + 7(y + 1) + 3(z + 1) = 0$ છે,જેનું સાદું રૂપ $5x + 7y + 3z + 5 = 0$ થાય છે.
બિંદુ $(1, 3, -7)$ નું સમતલ $Ax + By + Cz + D = 0$ થી અંતર $d = \frac{|Ax_0 + By_0 + Cz_0 + D|}{\sqrt{A^2 + B^2 + C^2}}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$d = \frac{|5(1) + 7(3) + 3(-7) + 5|}{\sqrt{25 + 49 + 9}} = \frac{|5 + 21 - 21 + 5|}{\sqrt{83}} = \frac{10}{\sqrt{83}}$.
45
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
પ્રદેશ $\{ (x,y) : x \ge 0, x + y \le 3, x^2 \le 4y \text{ અને } y \le 1 + \sqrt{x} \}$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
A
$\frac{5}{2}$
B
$\frac{59}{12}$
C
$\frac{3}{2}$
D
$\frac{7}{3}$

Solution

(A) આ પ્રદેશ $x=0$,$y=1+\sqrt{x}$,$x+y=3$,અને $y=\frac{x^2}{4}$ દ્વારા ઘેરાયેલ છે.
આલેખ પરથી,છેદબિંદુઓ $(1,2)$ અને $(2,1)$ છે.
ક્ષેત્રફળ નીચે મુજબના સંકલન દ્વારા મળે છે:
$A = \int_{0}^{1} (1+\sqrt{x} - \frac{x^2}{4}) dx + \int_{1}^{2} (3-x - \frac{x^2}{4}) dx$
$A = \left[ x + \frac{2}{3}x^{3/2} - \frac{x^3}{12} \right]_{0}^{1} + \left[ 3x - \frac{x^2}{2} - \frac{x^3}{12} \right]_{1}^{2}$
$A = (1 + \frac{2}{3} - \frac{1}{12}) + [(6 - 2 - \frac{8}{12}) - (3 - \frac{1}{2} - \frac{1}{12})]$
$A = (\frac{12+8-1}{12}) + [(4 - \frac{2}{3}) - (2.5 - \frac{1}{12})]$
$A = \frac{19}{12} + (\frac{10}{3} - \frac{29}{12}) = \frac{19}{12} + \frac{40-29}{12} = \frac{19+11}{12} = \frac{30}{12} = \frac{5}{2}$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
46
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
$\int_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}} \frac{dx}{1 + \cos x} = \dots$
A
$-1$
B
$-2$
C
$2$
D
$4$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}} \frac{dx}{1 + \cos x} \quad (i)$
ગુણધર્મ $\int_{a}^{b} f(x) dx = \int_{a}^{b} f(a+b-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $a+b = \frac{\pi}{4} + \frac{3\pi}{4} = \pi$ છે:
$I = \int_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}} \frac{dx}{1 + \cos(\pi - x)} = \int_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}} \frac{dx}{1 - \cos x} \quad (ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા:
$2I = \int_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}} \left( \frac{1}{1 + \cos x} + \frac{1}{1 - \cos x} \right) dx$
$2I = \int_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}} \frac{1 - \cos x + 1 + \cos x}{1 - \cos^2 x} dx = \int_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}} \frac{2}{\sin^2 x} dx$
$2I = 2 \int_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}} \csc^2 x dx$
$I = [-\cot x]_{\frac{\pi}{4}}^{\frac{3\pi}{4}}$
$I = -(\cot \frac{3\pi}{4} - \cot \frac{\pi}{4}) = -(-1 - 1) = 2$
47
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $S$ એ $b$ ની એવી ભિન્ન કિંમતોનો ગણ હોય જેના માટે નીચેની સુરેખ સમીકરણ સંહતિ $x + y + z = 1$,$x + ay + z = 1$,અને $ax + by + z = 0$ ને કોઈ ઉકેલ ન હોય,તો $S$ એ:
A
એક સિંગલટન ગણ છે
B
ખાલી ગણ છે
C
અનંત ગણ છે
D
બે કે તેથી વધુ ઘટકો ધરાવતો શાંત ગણ છે

Solution

(A) સમીકરણ સંહતિને કોઈ ઉકેલ ન હોય જો સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $D = 0$ હોય અને ક્રેમરના નિયમના નિશ્ચાયકો $(D_x, D_y, D_z)$ માંથી ઓછામાં ઓછો એક શૂન્યતર હોય.
નિશ્ચાયક $D$ આ મુજબ છે:
$D = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & a & 1 \\ a & b & 1 \end{vmatrix} = 1(a - b) - 1(1 - a) + 1(b - a^2) = a - b - 1 + a + b - a^2 = -a^2 + 2a - 1 = -(a - 1)^2$.
સંહતિને ઉકેલ ન હોય અથવા અનંત ઉકેલો હોય તે માટે $D = 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $-(a - 1)^2 = 0$,તેથી $a = 1$.
$a = 1$ ને સંહતિમાં મૂકતા:
$x + y + z = 1$
$x + y + z = 1$
$x + by + z = 0$
સંહતિને કોઈ ઉકેલ ન મળે તે માટે,ત્રીજું સમીકરણ પ્રથમ બે સમીકરણો સાથે અસંગત હોવું જોઈએ. પ્રથમ બે સમીકરણો એક જ સમતલ $x + y + z = 1$ દર્શાવે છે,તેથી ત્રીજું સમીકરણ $x + by + z = 0$ એ પ્રથમ સમતલને સમાંતર હોવું જોઈએ પણ તે જ હોવું જોઈએ નહીં.
$x + y + z = 1$ અને $x + by + z = 0$ ની સરખામણી કરતા,સમતલો સમાંતર હોવા માટે $x, y, z$ ના સહગુણકો પ્રમાણમાં હોવા જોઈએ. આમ,$1/1 = b/1 = 1/1$,જે સૂચવે છે કે $b = 1$.
જો $b = 1$ હોય,તો ત્રીજું સમીકરણ $x + y + z = 0$ બને છે,જે $x + y + z = 1$ ને સમાંતર છે પણ અલગ છે (કારણ કે $0 \neq 1$). આમ,$b = 1$ માટે સંહતિને કોઈ ઉકેલ નથી.
તેથી,$S = \{1\}$,જે એક સિંગલટન ગણ છે.
48
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $\omega$ એક એવી સંકર સંખ્યા છે કે જેથી $2\omega + 1 = z$ જ્યાં $z = \sqrt{-3}$ છે. જો $\left| \begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ 1 & -\omega^2 - 1 & \omega^2 \\ 1 & \omega^2 & \omega^7 \end{array} \right| = 3k$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો:
A
$1$
B
$-z$
C
$z$
D
$-1$

Solution

(B) આપેલ છે કે $2\omega + 1 = z$ અને $z = \sqrt{-3} = i\sqrt{3}$.
તેથી,$\omega = \frac{i\sqrt{3} - 1}{2}$,જે એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$,તેથી $-\omega^2 - 1 = \omega$.
વળી,$\omega^3 = 1$,તેથી $\omega^7 = \omega^{3 \times 2 + 1} = \omega$.
નિશ્ચાયક $\Delta = \left| \begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ 1 & \omega & \omega^2 \\ 1 & \omega^2 & \omega \end{array} \right|$ છે.
$R_1 \to R_1 + R_2 + R_3$ પ્રક્રિયા લાગુ પાડતા:
$\Delta = \left| \begin{array}{ccc} 3 & 1+\omega+\omega^2 & 1+\omega^2+\omega \\ 1 & \omega & \omega^2 \\ 1 & \omega^2 & \omega \end{array} \right| = \left| \begin{array}{ccc} 3 & 0 & 0 \\ 1 & \omega & \omega^2 \\ 1 & \omega^2 & \omega \end{array} \right|$.
$R_1$ ની સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા: $\Delta = 3(\omega^2 - \omega^4) = 3(\omega^2 - \omega)$.
કારણ કે $\omega = \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2}$,તેથી $\omega^2 = \frac{-1 - i\sqrt{3}}{2}$.
$\Delta = 3\left( \frac{-1 - i\sqrt{3}}{2} - \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2} \right) = 3\left( \frac{-2i\sqrt{3}}{2} \right) = -3i\sqrt{3} = -3z$.
આપેલ છે કે $\Delta = 3k$,તેથી $3k = -3z$,એટલે કે $k = -z$.
49
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -4 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $\text{adj}(3A^2 + 12A) = \dots$
A
$\begin{bmatrix} 72 & -63 \\ -84 & 51 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 72 & -84 \\ -63 & 51 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 51 & 63 \\ 84 & 72 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 51 & 84 \\ 63 & 72 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -4 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -4 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -4 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4+12 & -6-3 \\ -8-4 & 12+1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 16 & -9 \\ -12 & 13 \end{bmatrix}$ શોધો.
હવે,$3A^2 = 3 \begin{bmatrix} 16 & -9 \\ -12 & 13 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 48 & -27 \\ -36 & 39 \end{bmatrix}$.
અને $12A = 12 \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -4 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 24 & -36 \\ -48 & 12 \end{bmatrix}$.
ધારો કે $M = 3A^2 + 12A = \begin{bmatrix} 48+24 & -27-36 \\ -36-48 & 39+12 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 72 & -63 \\ -84 & 51 \end{bmatrix}$.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો એડજોઈન્ટ (adj) $\begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય.
તેથી,$\text{adj}(M) = \begin{bmatrix} 51 & 63 \\ 84 & 72 \end{bmatrix}$.
50
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
વક્ર $y(x - 2)(x - 3) = x + 6$ ના જે બિંદુએ વક્ર $y$-અક્ષને છેદે છે,તે બિંદુએ દોરેલ અભિલંબ નીચેનામાંથી કયા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$(\frac{1}{2}, \frac{1}{3})$
B
$(-\frac{1}{2}, -\frac{1}{2})$
C
$(\frac{1}{2}, \frac{1}{2})$
D
$(\frac{1}{2}, -\frac{1}{3})$

Solution

(C) વક્રનું સમીકરણ $y(x - 2)(x - 3) = x + 6$ છે,જેને $y = \frac{x + 6}{x^2 - 5x + 6}$ તરીકે લખી શકાય.
$y$-અક્ષ પર,$x = 0$ હોય. સમીકરણમાં $x = 0$ મૂકતા,$y(0 - 2)(0 - 3) = 0 + 6$,જેનું સાદું રૂપ $y(6) = 6$ થાય,તેથી $y = 1$. આમ,છેદબિંદુ $(0, 1)$ છે.
હવે,$y = \frac{x + 6}{x^2 - 5x + 6}$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dy}{dx} = \frac{(x^2 - 5x + 6)(1) - (x + 6)(2x - 5)}{(x^2 - 5x + 6)^2}$.
બિંદુ $(0, 1)$ પર,$x = 0$ અને $x^2 - 5x + 6 = 6$ છે:
$\frac{dy}{dx} = \frac{(6)(1) - (6)(-5)}{(6)^2} = \frac{6 + 30}{36} = \frac{36}{36} = 1$.
સ્પર્શકનો ઢાળ $1$ છે. તેથી,અભિલંબનો ઢાળ $-\frac{1}{1} = -1$ થાય.
બિંદુ $(0, 1)$ પર અભિલંબનું સમીકરણ $y - 1 = -1(x - 0)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $y - 1 = -x$ અથવા $x + y = 1$ થાય.
વિકલ્પો તપાસતા,બિંદુ $(\frac{1}{2}, \frac{1}{2})$ એ $x + y = 1$ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે કારણ કે $\frac{1}{2} + \frac{1}{2} = 1$.
51
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
વર્તુળાકાર સેક્ટરના સ્વરૂપમાં ફૂલના ક્યારાને વાડ કરવા માટે વીસ મીટર તાર ઉપલબ્ધ છે. તો ફૂલના ક્યારાનું મહત્તમ ક્ષેત્રફળ (ચોરસ મીટરમાં) કેટલું હશે?
A
$30$
B
$12.5$
C
$10$
D
$25$

Solution

(D) ધારો કે $r$ એ ત્રિજ્યા છે અને $\theta$ એ રેડિયનમાં વર્તુળાકાર સેક્ટરનો કેન્દ્રીય ખૂણો છે.
વર્તુળાકાર સેક્ટરની પરિમિતિ $P = r + r + r\theta = 2r + r\theta$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે તારની કુલ લંબાઈ $20 \ m$ છે,તેથી:
$2r + r\theta = 20$
$\Rightarrow r\theta = 20 - 2r$
$\Rightarrow \theta = \frac{20 - 2r}{r}$
વર્તુળાકાર સેક્ટરનું ક્ષેત્રફળ $A$ નીચે મુજબ છે:
$A = \frac{1}{2} r^2 \theta$
$\theta$ ની કિંમત મૂકતા:
$A = \frac{1}{2} r^2 \left( \frac{20 - 2r}{r} \right) = \frac{1}{2} r (20 - 2r) = 10r - r^2$
મહત્તમ ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે,આપણે $A$ નું $r$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ અને તેને શૂન્ય સાથે સરખાવીએ:
$\frac{dA}{dr} = 10 - 2r = 0$
$\Rightarrow r = 5 \ m$
મહત્તમ કિંમત ચકાસવા માટે,આપણે દ્વિતીય વિકલન તપાસીએ:
$\frac{d^2A}{dr^2} = -2 < 0$
કારણ કે દ્વિતીય વિકલન ઋણ છે,તેથી $r = 5$ પર ક્ષેત્રફળ મહત્તમ છે.
ક્ષેત્રફળના સૂત્રમાં $r = 5$ મૂકતા:
$A_{max} = 10(5) - (5)^2 = 50 - 25 = 25 \ m^2$.
Solution diagram
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $(2 + \sin x) \frac{dy}{dx} + (y + 1) \cos x = 0$ અને $y(0) = 1$ હોય,તો $y(\frac{\pi}{2}) = \dots$
A
$\frac{4}{3}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$-\frac{2}{3}$
D
$-\frac{1}{3}$

Solution

(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $(2 + \sin x) \frac{dy}{dx} + (y + 1) \cos x = 0$.
આને આ રીતે લખી શકાય: $\frac{d}{dx} [(2 + \sin x)(y + 1)] = 0$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા: $(2 + \sin x)(y + 1) = C$,જ્યાં $C$ એ અચળાંક છે.
પ્રારંભિક શરત $y(0) = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$x = 0$ અને $y = 1$ મૂકતા:
$(2 + \sin 0)(1 + 1) = C \Rightarrow (2 + 0)(2) = C \Rightarrow C = 4$.
આમ,સમીકરણ: $(2 + \sin x)(y + 1) = 4$ બને છે.
$y$ માટે ઉકેલતા: $y + 1 = \frac{4}{2 + \sin x} \Rightarrow y = \frac{4}{2 + \sin x} - 1$.
હવે,$y(\frac{\pi}{2})$ શોધતા:
$y(\frac{\pi}{2}) = \frac{4}{2 + \sin(\frac{\pi}{2})} - 1 = \frac{4}{2 + 1} - 1 = \frac{4}{3} - 1 = \frac{1}{3}$.
53
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $I_n = \int \tan^n x dx, (n > 1)$. જો $I_4 + I_6 = a \tan^5 x + b x^5 + C$,જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b)$ શું થાય?
A
$(- \frac{1}{5}, 0)$
B
$(- \frac{1}{5}, 1)$
C
$(\frac{1}{5}, 0)$
D
$(\frac{1}{5}, -1)$

Solution

(C) આપેલ છે કે $I_n = \int \tan^n x dx$.
આપણે $I_4 + I_6 = \int \tan^4 x dx + \int \tan^6 x dx$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$I_4 + I_6 = \int (\tan^4 x + \tan^6 x) dx$.
$ an^4 x$ સામાન્ય લેતા:
$I_4 + I_6 = \int \tan^4 x (1 + \tan^2 x) dx$.
કારણ કે $1 + \tan^2 x = \sec^2 x$,તેથી:
$I_4 + I_6 = \int \tan^4 x \sec^2 x dx$.
ધારો કે $u = \tan x$,તો $du = \sec^2 x dx$.
સંકલન $\int u^4 du = \frac{u^5}{5} + C$ બને છે.
$u = \tan x$ પાછું મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I_4 + I_6 = \frac{1}{5} \tan^5 x + C$.
આને $a \tan^5 x + b x^5 + C$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = \frac{1}{5}$ અને $b = 0$ મળે છે.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b) = (\frac{1}{5}, 0)$ છે.
54
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
એક પેટીમાં $15$ લીલા અને $10$ પીળા દડા છે. જો $10$ દડાને વારાફરતી,પુરવણી સહિત યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો પસંદ થયેલ લીલા દડાની સંખ્યાનું વિચરણ કેટલું થાય?
A
$\frac{6}{25}$
B
$\frac{12}{5}$
C
$6$
D
$4$

Solution

(B) આ પ્રશ્ન દ્વિપદી સંભાવના વિતરણને અનુસરે છે કારણ કે દડાને પુરવણી સહિત પસંદ કરવામાં આવે છે,જે દરેક પ્રયત્નને સ્વતંત્ર બનાવે છે.
અહીં,કુલ પ્રયત્નોની સંખ્યા $n = 10$ છે.
એક પ્રયત્નમાં લીલો દડો પસંદ થવાની સંભાવના $p = \frac{15}{15 + 10} = \frac{15}{25} = \frac{3}{5}$ છે.
લીલો દડો પસંદ ન થવાની (પીળો દડો પસંદ થવાની) સંભાવના $q = 1 - p = 1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}$ છે.
દ્વિપદી વિતરણનું વિચરણ શોધવાનું સૂત્ર $\text{Variance} = npq$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\text{Variance} = 10 \times \frac{3}{5} \times \frac{2}{5} = 10 \times \frac{6}{25} = \frac{60}{25} = \frac{12}{5}$.
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ત્રણ ઘટનાઓ $A, B$ અને $C$ માટે,$P(\text{માત્ર } A \text{ અથવા } B \text{ બને}) = P(\text{માત્ર } B \text{ અથવા } C \text{ બને}) = P(\text{માત્ર } C \text{ અથવા } A \text{ બને}) = \frac{1}{4}$ અને $P(\text{ત્રણેય ઘટનાઓ એકસાથે બને}) = \frac{1}{16}$ છે. તો ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{3}{16}$
B
$\frac{7}{32}$
C
$\frac{7}{16}$
D
$\frac{7}{64}$

Solution

(C) ધારો કે $P(A), P(B), P(C)$ એ ઘટનાઓ $A, B, C$ ની સંભાવનાઓ છે.
આપેલ છે:
$P(A) + P(B) - 2P(A \cap B) = \frac{1}{4}$ ... $(1)$
$P(B) + P(C) - 2P(B \cap C) = \frac{1}{4}$ ... $(2)$
$P(C) + P(A) - 2P(C \cap A) = \frac{1}{4}$ ... $(3)$
$(1), (2),$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$2[P(A) + P(B) + P(C)] - 2[P(A \cap B) + P(B \cap C) + P(C \cap A)] = \frac{3}{4}$
$2$ વડે ભાગતા:
$[P(A) + P(B) + P(C)] - [P(A \cap B) + P(B \cap C) + P(C \cap A)] = \frac{3}{8}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(A \cup B \cup C) = [P(A) + P(B) + P(C)] - [P(A \cap B) + P(B \cap C) + P(C \cap A)] + P(A \cap B \cap C)$.
કિંમતો મૂકતા:
$P(A \cup B \cup C) = \frac{3}{8} + \frac{1}{16} = \frac{6+1}{16} = \frac{7}{16}$.
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
વિધેય $f:R \to \left[ { - \frac{1}{2},\frac{1}{2}} \right],$ જે $f(x) = \frac{x}{1 + x^2}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે,તે
A
એક-એક કે વ્યાપ્ત નથી
B
વ્યસ્ત સંપન્ન છે
C
એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી
D
વ્યાપ્ત છે પણ એક-એક નથી

Solution

(D) આપેલ છે $f:R \to \left[ { - \frac{1}{2},\frac{1}{2}} \right]$ જ્યાં $f(x) = \frac{x}{1 + x^2}$.
પ્રથમ,એક-એક (injective) ચકાસો:
$f'(x) = \frac{(1 + x^2)(1) - x(2x)}{(1 + x^2)^2} = \frac{1 - x^2}{(1 + x^2)^2} = \frac{(1 - x)(1 + x)}{(1 + x^2)^2}$.
અહીં $f'(x)$ એ $x = 1$ અને $x = -1$ આગળ ચિહ્ન બદલે છે,તેથી વિધેય એકવિધ નથી,એટલે કે તે એક-એક નથી.
હવે,વ્યાપ્ત (surjective) ચકાસો:
ધારો કે $y = \frac{x}{1 + x^2}$. તો $yx^2 - x + y = 0$.
$x$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવા માટે,વિવેચક $D \ge 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (-1)^2 - 4(y)(y) = 1 - 4y^2 \ge 0$.
$4y^2 \le 1 \Rightarrow y^2 \le \frac{1}{4} \Rightarrow y \in \left[ -\frac{1}{2}, \frac{1}{2} \right]$.
અહીં વિસ્તાર એ સહ-પ્રદેશ જેટલો જ હોવાથી,વિધેય વ્યાપ્ત છે.
તેથી,વિધેય વ્યાપ્ત છે પણ એક-એક નથી.
57
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $\vec a = 2\hat i + \hat j - 2\hat k$ અને $\vec b = \hat i + \hat j$. ધારો કે $\vec c$ એવો સદિશ છે કે જેથી $|\vec c - \vec a| = 3$,$|(\vec a \times \vec b) \times \vec c| = 3$ અને $\vec c$ તથા $\vec a \times \vec b$ વચ્ચેનો ખૂણો $30^\circ$ છે. તો $\vec a \cdot \vec c$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{8}$
B
$\frac{25}{8}$
C
$2$
D
$5$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec a = 2\hat i + \hat j - 2\hat k$ અને $\vec b = \hat i + \hat j$.
પ્રથમ,$\vec a$ નું માન શોધો: $|\vec a| = \sqrt{2^2 + 1^2 + (-2)^2} = \sqrt{4+1+4} = 3$.
હવે,સદિશ ગુણાકાર $\vec a \times \vec b$ શોધો:
$\vec a \times \vec b = \begin{vmatrix} \hat i & \hat j & \hat k \\ 2 & 1 & -2 \\ 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} = 2\hat i - 2\hat j + \hat k$.
તેનું માન $|\vec a \times \vec b| = \sqrt{2^2 + (-2)^2 + 1^2} = 3$ છે.
આપેલ છે કે $|(\vec a \times \vec b) \times \vec c| = 3$ અને $\vec c$ તથા $\vec a \times \vec b$ વચ્ચેનો ખૂણો $30^\circ$ છે,તેથી $|\vec u \times \vec v| = |\vec u||\vec v| \sin \theta$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$|\vec a \times \vec b||\vec c| \sin 30^\circ = 3 \implies 3 \cdot |\vec c| \cdot \frac{1}{2} = 3 \implies |\vec c| = 2$.
હવે,$|\vec c - \vec a| = 3$ શરતનો ઉપયોગ કરતા,બંને બાજુ વર્ગ લેતા:
$|\vec c - \vec a|^2 = 3^2 \implies |\vec c|^2 + |\vec a|^2 - 2(\vec a \cdot \vec c) = 9$.
કિંમતો મૂકતા: $2^2 + 3^2 - 2(\vec a \cdot \vec c) = 9 \implies 4 + 9 - 2(\vec a \cdot \vec c) = 9 \implies 13 - 2(\vec a \cdot \vec c) = 9$.
તેથી,$2(\vec a \cdot \vec c) = 4 \implies \vec a \cdot \vec c = 2$.
58
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $f(x) = 2^{10} \cdot x + 1$ અને $g(x) = 3^{10} \cdot x - 1$ છે. જો $(f \circ g)(x) = x$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3^{10} - 1}{3^{10} - 2^{-10}}$
B
$\frac{2^{10} - 1}{2^{10} - 3^{-10}}$
C
$\frac{1 - 3^{-10}}{2^{10} - 3^{-10}}$
D
$\frac{1 - 2^{-10}}{3^{10} - 2^{-10}}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = 2^{10}x + 1$ અને $g(x) = 3^{10}x - 1$.
આપણને $(f \circ g)(x) = x$ આપેલ છે.
$f(g(x))$ માં $g(x)$ ની કિંમત મૂકતા,$f(g(x)) = 2^{10}(3^{10}x - 1) + 1 = x$.
પદનું વિસ્તરણ કરતા: $2^{10} \cdot 3^{10}x - 2^{10} + 1 = x$.
કારણ કે $2^{10} \cdot 3^{10} = (2 \cdot 3)^{10} = 6^{10}$,તેથી $6^{10}x - x = 2^{10} - 1$.
$x$ સામાન્ય લેતા: $x(6^{10} - 1) = 2^{10} - 1$.
આમ,$x = \frac{2^{10} - 1}{6^{10} - 1}$.
વિકલ્પ $D$ ચકાસતા: $\frac{1 - 2^{-10}}{3^{10} - 2^{-10}} = \frac{(2^{10}-1)/2^{10}}{(3^{10} \cdot 2^{10} - 1)/2^{10}} = \frac{2^{10}-1}{6^{10}-1}$.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
59
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$\lambda$ ના વાસ્તવિક મૂલ્યોની સંખ્યા શોધો જેના માટે સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $2x + 4y - \lambda z = 0$,$4x + \lambda y + 2z = 0$,અને $\lambda x + 2y + 2z = 0$ ને અનંત ઉકેલો મળે.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $AX = 0$ ને અનંત ઉકેલો હોય તે માટે સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ,એટલે કે $|A| = 0$.
સહગુણક શ્રેણિક:
$A = \begin{bmatrix} 2 & 4 & -\lambda \\ 4 & \lambda & 2 \\ \lambda & 2 & 2 \end{bmatrix}$
નિશ્ચાયકને શૂન્ય લેતા:
$|A| = 2(2\lambda - 4) - 4(8 - 2\lambda) - \lambda(8 - \lambda^2) = 0$
$|A| = 4\lambda - 8 - 32 + 8\lambda - 8\lambda + \lambda^3 = 0$
$|A| = \lambda^3 + 4\lambda - 40 = 0$
ધારો કે $f(\lambda) = \lambda^3 + 4\lambda - 40$.
અહીં $f'(\lambda) = 3\lambda^2 + 4 > 0$ હોવાથી,વિધેય $f(\lambda)$ સતત વધતું વિધેય છે.
તેથી,તેને માત્ર એક જ વાસ્તવિક બીજ હોય.
આમ,$\lambda$ ના વાસ્તવિક મૂલ્યોની સંખ્યા $1$ છે.
60
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $A$ એ કોઈ $3 \times 3$ વ્યસ્ત શ્રેણિક છે. તો નીચેનામાંથી કયું હંમેશા સાચું નથી?
A
$adj(A) = |A| \cdot (adj(A))^{-1}$
B
$adj(adj(A)) = |A| \cdot A$
C
$adj(adj(A)) = |A|^2 \cdot (adj(A))^{-1}$
D
$adj(adj(A)) = |A| \cdot (adj(A))^{-1}$

Solution

(D) $3 \times 3$ શ્રેણિક $A$ માટે,આપણી પાસે નીચેના ગુણધર્મો છે:
$1$. $adj(adj(A)) = |A|^{n-2} A$. અહીં $n=3$ હોવાથી,$adj(adj(A)) = |A|^{3-2} A = |A| A$. તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
$2$. આપણે જાણીએ છીએ કે $adj(A) = |A| A^{-1}$. $A$ ને $adj(A)$ સાથે બદલતા,આપણને $adj(adj(A)) = |adj(A)| (adj(A))^{-1}$ મળે છે.
$3$. કારણ કે $|adj(A)| = |A|^{n-1} = |A|^{3-1} = |A|^2$,તેથી $adj(adj(A)) = |A|^2 (adj(A))^{-1}$. આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
$4$. પરિણામોની સરખામણી કરતા,$adj(adj(A)) = |A| A$ અને $adj(adj(A)) = |A|^2 (adj(A))^{-1}$.
$5$. વિકલ્પ $D$ જણાવે છે કે $adj(adj(A)) = |A| (adj(A))^{-1}$,જે સામાન્ય રીતે ખોટું છે.
$6$. વિકલ્પ $A$ જણાવે છે કે $adj(A) = |A| (adj(A))^{-1}$. કારણ કે $adj(A) = |A| A^{-1}$,આ સૂચવે છે કે $A^{-1} = (adj(A))^{-1}$,જે સાચું છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ એ છે જે હંમેશા સાચું નથી.
61
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
વક્ર $x^2y^2 - 2x = 4(1 - y)$ પરના બિંદુ $(2, -2)$ આગળનો સ્પર્શક કયા બિંદુમાંથી પસાર થતો નથી?
A
$\left( 4, \frac{1}{3} \right)$
B
$(8, 5)$
C
$(-4, -9)$
D
$(-2, -7)$

Solution

(D) આપેલ વક્ર: $x^2y^2 - 2x = 4 - 4y$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$2xy^2 + 2x^2y \frac{dy}{dx} - 2 = -4 \frac{dy}{dx}$.
બિંદુ $(2, -2)$ આગળ:
$2(2)(-2)^2 + 2(2)^2(-2) \frac{dy}{dx} - 2 = -4 \frac{dy}{dx}$.
$16 - 16 \frac{dy}{dx} - 2 = -4 \frac{dy}{dx}$.
$14 = 12 \frac{dy}{dx} \Rightarrow \frac{dy}{dx} = \frac{14}{12} = \frac{7}{6}$.
બિંદુ $(2, -2)$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ:
$y - (-2) = \frac{7}{6}(x - 2)$.
$6(y + 2) = 7(x - 2) \Rightarrow 6y + 12 = 7x - 14 \Rightarrow 7x - 6y = 26$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$(-2, -7)$ માટે: $7(-2) - 6(-7) = -14 + 42 = 28 \neq 26$.
આમ,સ્પર્શક $(-2, -7)$ માંથી પસાર થતો નથી.
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $y = {\left[ {x + \sqrt {{x^2} - 1} } \right]^{15}} + {\left[ {x - \sqrt {{x^2} - 1} } \right]^{15}}$ હોય,તો $\left( {{x^2} - 1} \right)\frac{{{d^2}y}}{{d{x^2}}} + x\frac{{dy}}{{dx}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$225y$
B
$224y^2$
C
$225y^2$
D
$12y$

Solution

(A) આપેલ છે કે $y = {\left( {x + \sqrt {{x^2} - 1} } \right)^{15}} + {\left( {x - \sqrt {{x^2} - 1} } \right)^{15}}$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{{dy}}{{dx}} = 15{\left( {x + \sqrt {{x^2} - 1} } \right)^{14}}\left( {1 + \frac{x}{{\sqrt {{x^2} - 1} }}} \right) + 15{\left( {x - \sqrt {{x^2} - 1} } \right)^{14}}\left( {1 - \frac{x}{{\sqrt {{x^2} - 1} }}} \right)$
$\frac{{dy}}{{dx}} = \frac{{15}}{{\sqrt {{x^2} - 1} }}\left[ {{{\left( {x + \sqrt {{x^2} - 1} } \right)}^{15}} - {{\left( {x - \sqrt {{x^2} - 1} } \right)}^{15}}} \right]$.
ધારો કે $u = x + \sqrt{x^2-1}$ અને $v = x - \sqrt{x^2-1}$. તેથી $uv = 1$ અને $y = u^{15} + v^{15}$.
$\frac{dy}{dx} = \frac{15}{\sqrt{x^2-1}}(u^{15} - v^{15})$.
ધારો કે $y_1 = u^{15} + v^{15}$ અને $y_2 = u^{15} - v^{15}$. તેથી $\sqrt{x^2-1} \frac{dy}{dx} = 15 y_2$.
ફરીથી વિકલન કરતા: $\frac{x}{\sqrt{x^2-1}} \frac{dy}{dx} + \sqrt{x^2-1} \frac{d^2y}{dx^2} = 15 \frac{dy_2}{dx}$.
અહીં $\frac{dy_2}{dx} = \frac{15y}{\sqrt{x^2-1}}$.
તેથી,$x \frac{dy}{dx} + (x^2-1) \frac{d^2y}{dx^2} = 15(15y) = 225y$.
63
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
$0 < x < \frac{\pi}{2}$ માટે સંકલન $\int \sqrt{1 + 2\cot x(\csc x + \cot x)} \,dx$ ની કિંમત શોધો (જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે):
A
$2\log \left| \sin \frac{x}{2} \right| + C$
B
$4\log \left| \sin \frac{x}{2} \right| + C$
C
$2\log \left| \cos \frac{x}{2} \right| + C$
D
$4\log \left| \cos \frac{x}{2} \right| + C$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \sqrt{1 + 2\cot x \csc x + 2\cot^2 x} \,dx$.
$1 + \cot^2 x = \csc^2 x$ હોવાથી,$1 + 2\cot^2 x = \csc^2 x + \cot^2 x$ થાય.
તેથી,વર્ગમૂળની અંદરની પદાવલિ $\csc^2 x + \cot^2 x + 2\cot x \csc x = (\csc x + \cot x)^2$ થશે.
$0 < x < \frac{\pi}{2}$ હોવાથી,$\csc x + \cot x > 0$ છે,તેથી $\sqrt{(\csc x + \cot x)^2} = \csc x + \cot x$ મળે.
$I = \int (\csc x + \cot x) \,dx$.
પ્રમાણિત સંકલન $\int \csc x \,dx = \log |\csc x - \cot x| + C$ અને $\int \cot x \,dx = \log |\sin x| + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \log |\csc x - \cot x| + \log |\sin x| + C$.
$I = \log \left| \frac{1 - \cos x}{\sin x} \cdot \sin x \right| + C = \log |1 - \cos x| + C$.
$1 - \cos x = 2\sin^2 \frac{x}{2}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$I = \log |2\sin^2 \frac{x}{2}| + C = \log 2 + 2\log |\sin \frac{x}{2}| + C$.
અચળાંક $C$ માં $\log 2$ ને સમાવતા,$I = 2\log |\sin \frac{x}{2}| + C$ મળે છે.
64
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
સંકલન $\int_{\frac{\pi }{12}}^{\frac{\pi }{4}} \frac{8 \cos 2x}{(\tan x + \cot x)^3} dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{15}{128}$
B
$\frac{15}{64}$
C
$\frac{13}{32}$
D
$\frac{15}{256}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan x + \cot x = \frac{\sin x}{\cos x} + \frac{\cos x}{\sin x} = \frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin x \cos x} = \frac{1}{\sin x \cos x} = \frac{2}{\sin 2x}$.
આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{\frac{\pi}{12}}^{\frac{\pi}{4}} \frac{8 \cos 2x}{(\frac{2}{\sin 2x})^3} dx = \int_{\frac{\pi}{12}}^{\frac{\pi}{4}} \frac{8 \cos 2x \sin^3 2x}{8} dx = \int_{\frac{\pi}{12}}^{\frac{\pi}{4}} \cos 2x \sin^3 2x dx$.
ધારો કે $u = \sin 2x$,તેથી $du = 2 \cos 2x dx$,એટલે કે $\cos 2x dx = \frac{du}{2}$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{12}$,ત્યારે $u = \sin(\frac{\pi}{6}) = \frac{1}{2}$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{4}$,ત્યારે $u = \sin(\frac{\pi}{2}) = 1$.
$I = \int_{1/2}^{1} u^3 \frac{du}{2} = \frac{1}{2} [\frac{u^4}{4}]_{1/2}^{1} = \frac{1}{8} [1^4 - (\frac{1}{2})^4] = \frac{1}{8} [1 - \frac{1}{16}] = \frac{1}{8} \times \frac{15}{16} = \frac{15}{128}$.
65
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
વક્રો $x^2 + y^2 = 4$ અને $y^2 = 3x$ વચ્ચે ઘેરાયેલા નાના ભાગનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{1}{2\sqrt{3}} + \frac{\pi}{3}$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}} + \frac{2\pi}{3}$
C
$\frac{1}{2\sqrt{3}} + \frac{2\pi}{3}$
D
$\frac{1}{\sqrt{3}} + \frac{4\pi}{3}$

Solution

(D) આપેલ વક્રો $x^2 + y^2 = 4$ (કેન્દ્ર $(0,0)$ અને ત્રિજ્યા $2$ વાળું વર્તુળ) અને $y^2 = 3x$ (પરવલય) છે.
છેદબિંદુઓ શોધવા માટે,$y^2 = 3x$ ને $x^2 + y^2 = 4$ માં મૂકતા:
$x^2 + 3x - 4 = 0$
$(x+4)(x-1) = 0$
પરવલય માટે $x \ge 0$ હોવાથી,આપણને $x = 1$ મળે છે.
$x = 1$ માટે,$y^2 = 3(1) = 3$,તેથી $y = \pm\sqrt{3}$.
નાના ભાગનું ક્ષેત્રફળ $x$-અક્ષની સાપેક્ષ સંમિત છે.
ક્ષેત્રફળ $= 2 \times \left[ \int_{0}^{1} \sqrt{3x} \, dx + \int_{1}^{2} \sqrt{4-x^2} \, dx \right]$
$= 2 \times \left[ \sqrt{3} \left( \frac{x^{3/2}}{3/2} \right)_0^1 + \left( \frac{x}{2}\sqrt{4-x^2} + \frac{4}{2}\sin^{-1}\left(\frac{x}{2}\right) \right)_1^2 \right]$
$= 2 \times \left[ \sqrt{3} \left( \frac{2}{3} \right) + \left( (0 + 2\sin^{-1}(1)) - (\frac{1}{2}\sqrt{3} + 2\sin^{-1}(1/2)) \right) \right]$
$= 2 \times \left[ \frac{2\sqrt{3}}{3} + \left( 2 \cdot \frac{\pi}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2} - 2 \cdot \frac{\pi}{6} \right) \right]$
$= 2 \times \left[ \frac{2}{\sqrt{3}} - \frac{\sqrt{3}}{2} + \pi - \frac{\pi}{3} \right] = 2 \times \left[ \frac{4-3}{2\sqrt{3}} + \frac{2\pi}{3} \right]$
$= 2 \times \left[ \frac{1}{2\sqrt{3}} + \frac{2\pi}{3} \right] = \frac{1}{\sqrt{3}} + \frac{4\pi}{3}$
Solution diagram
66
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
રેખાઓ $\frac{x + 1}{6} = \frac{y - 1}{7} = \frac{z - 3}{8}$ અને $\frac{x - 1}{3} = \frac{y - 2}{5} = \frac{z - 3}{7}$ ને સમાવતા સમતલ પર બિંદુ $(1, -2, 1)$ માંથી દોરેલા લંબના લંબપાદના યામ શોધો.
A
$(2, -4, 2)$
B
$(-1, 2, -1)$
C
$(0, 0, 0)$
D
$(1, 1, 1)$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,બે રેખાઓ ધરાવતા સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ શોધો. રેખાઓના દિશા સદિશો $\vec{v_1} = (6, 7, 8)$ અને $\vec{v_2} = (3, 5, 7)$ છે.
$\vec{n} = \vec{v_1} \times \vec{v_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 6 & 7 & 8 \\ 3 & 5 & 7 \end{vmatrix} = \hat{i}(49-40) - \hat{j}(42-24) + \hat{k}(30-21) = (9, -18, 9)$.
આપણે અભિલંબ સદિશને $\vec{n} = (1, -2, 1)$ તરીકે સરળ બનાવી શકીએ છીએ.
સમતલ બિંદુ $(-1, 1, 3)$ માંથી પસાર થાય છે (પ્રથમ રેખા પરથી). સમતલનું સમીકરણ $1(x+1) - 2(y-1) + 1(z-3) = 0$ છે,જેનું સાદું રૂપ $x - 2y + z = 0$ થાય છે.
ધારો કે બિંદુ $P(1, -2, 1)$ માંથી સમતલ પરના લંબનો લંબપાદ $F(x, y, z)$ છે. $P$ માંથી પસાર થતી અને સમતલને લંબ રેખાના દિશા ગુણોત્તર $(1, -2, 1)$ છે.
તેથી,$\frac{x-1}{1} = \frac{y+2}{-2} = \frac{z-1}{1} = k$.
$x = k+1, y = -2k-2, z = k+1$.
$F$ એ સમતલ $x - 2y + z = 0$ પર હોવાથી,$(k+1) - 2(-2k-2) + (k+1) = 0$.
$k+1 + 4k + 4 + k+1 = 0 \Rightarrow 6k + 6 = 0 \Rightarrow k = -1$.
$k = -1$ મૂકતા,આપણને $x = 0, y = 0, z = 0$ મળે છે.
આમ,લંબપાદના યામ $(0, 0, 0)$ છે.
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
સમતલો $\vec r \cdot (3\hat i - \hat j + \hat k) = 1$ અને $\vec r \cdot (\hat i + 4\hat j - 2\hat k) = 2$ ની છેદરેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$\frac{x - 4/7}{-2} = \frac{y}{7} = \frac{z - 5/7}{13}$
B
$\frac{x - 4/7}{2} = \frac{y}{-7} = \frac{z + 5/7}{13}$
C
$\frac{x - 6/13}{2} = \frac{y - 5/13}{-7} = \frac{z}{-13}$
D
$\frac{x - 6/13}{2} = \frac{y - 5/13}{7} = \frac{z}{-13}$

Solution

(C) છેદરેખાનો દિશા સદિશ $\vec v$ એ અભિલંબ $\vec n_1 = 3\hat i - \hat j + \hat k$ અને $\vec n_2 = \hat i + 4\hat j - 2\hat k$ નો સદિશ ગુણાકાર છે.
$\vec v = \vec n_1 \times \vec n_2 = \begin{vmatrix} \hat i & \hat j & \hat k \\ 3 & -1 & 1 \\ 1 & 4 & -2 \end{vmatrix} = \hat i(2 - 4) - \hat j(-6 - 1) + \hat k(12 + 1) = -2\hat i + 7\hat j + 13\hat k$.
રેખા પરનું બિંદુ શોધવા માટે,સમતલના સમીકરણોમાં $z = 0$ લેતા:
$3x - y = 1$ અને $x + 4y = 2$.
પ્રથમ સમીકરણને $4$ વડે ગુણતા: $12x - 4y = 4$. બીજા સમીકરણ સાથે સરવાળો કરતા: $13x = 6 \Rightarrow x = 6/13$.
$x$ ની કિંમત મુકતા: $6/13 + 4y = 2 \Rightarrow 4y = 2 - 6/13 = 20/13 \Rightarrow y = 5/13$.
બિંદુ $(6/13, 5/13, 0)$ મળે છે.
રેખાનું સમીકરણ $\frac{x - 6/13}{-2} = \frac{y - 5/13}{7} = \frac{z}{13}$ થાય,જે $\frac{x - 6/13}{2} = \frac{y - 5/13}{-7} = \frac{z}{-13}$ ને સમાન છે.
68
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો જેના વિકર્ણો સદિશો $8\hat{i} - 6\hat{j}$ અને $3\hat{i} + 4\hat{j} - 12\hat{k}$ છે.
A
$26$
B
$65$
C
$20$
D
$52$

Solution

(B) ધારો કે વિકર્ણો $\vec{d_1} = 8\hat{i} - 6\hat{j} + 0\hat{k}$ અને $\vec{d_2} = 3\hat{i} + 4\hat{j} - 12\hat{k}$ છે.
વિકર્ણો $\vec{d_1}$ અને $\vec{d_2}$ ધરાવતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $\text{Area} = \frac{1}{2} |\vec{d_1} \times \vec{d_2}|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
પ્રથમ,સદિશ ગુણાકાર $\vec{d_1} \times \vec{d_2}$ શોધો:
$\vec{d_1} \times \vec{d_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 8 & -6 & 0 \\ 3 & 4 & -12 \end{vmatrix}$
$= \hat{i}((-6)(-12) - (0)(4)) - \hat{j}((8)(-12) - (0)(3)) + \hat{k}((8)(4) - (-6)(3))$
$= 72\hat{i} + 96\hat{j} + 50\hat{k}$.
હવે,સદિશ ગુણાકારનું માન શોધો:
$|\vec{d_1} \times \vec{d_2}| = \sqrt{72^2 + 96^2 + 50^2}$
$= \sqrt{5184 + 9216 + 2500}$
$= \sqrt{16900} = 130$.
તેથી,સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times 130 = 65$ ચોરસ એકમ છે.
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
એક નિષ્પક્ષ સિક્કાને $8$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે. ઓછામાં ઓછી એક છાપ અને ઓછામાં ઓછી એક કાંટો મળે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{255}{256}$
B
$\frac{127}{128}$
C
$\frac{63}{64}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(B) જ્યારે સિક્કાને $8$ વખત ઉછાળવામાં આવે ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $2^8 = 256$ છે.
ઓછામાં ઓછી એક છાપ અને ઓછામાં ઓછો એક કાંટો મેળવવાની ઘટના એ બધી છાપ અથવા બધા કાંટા મેળવવાની ઘટનાની પૂરક ઘટના છે.
$P(\text{બધી છાપ}) = \frac{1}{2^8} = \frac{1}{256}$.
$P(\text{બધા કાંટા}) = \frac{1}{2^8} = \frac{1}{256}$.
બધી છાપ અથવા બધા કાંટા મેળવવાની સંભાવના $P(\text{બધી છાપ}) + P(\text{બધા કાંટા}) = \frac{1}{256} + \frac{1}{256} = \frac{2}{256} = \frac{1}{128}$ છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $1 - \frac{1}{128} = \frac{127}{128}$ છે.
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $S = \{x \in [0, 2\pi] : \begin{vmatrix} 0 & \cos x & -\sin x \\ \sin x & 0 & \cos x \\ \cos x & \sin x & 0 \end{vmatrix} = 0\}$ હોય,તો $\sum_{x \in S} \tan \left( \frac{\pi}{3} + x \right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$4 + 2\sqrt{3}$
B
$-2 + \sqrt{3}$
C
$-2 - \sqrt{3}$
D
$-4 - 2\sqrt{3}$

Solution

(D) આપેલ નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય:
$D = 0(0 - \sin^2 x) - \cos x(0 - \cos^2 x) - \sin x(\sin^2 x - 0) = 0$
$\Rightarrow \cos^3 x - \sin^3 x = 0$
$\Rightarrow \cos^3 x = \sin^3 x$
$\Rightarrow \tan^3 x = 1$
$x \in [0, 2\pi]$ માટે,$\tan x = 1$ ના ઉકેલો $x = \frac{\pi}{4}$ અને $x = \frac{5\pi}{4}$ છે.
તેથી,$S = \{ \frac{\pi}{4}, \frac{5\pi}{4} \}$.
આપણે $\sum_{x \in S} \tan \left( \frac{\pi}{3} + x \right) = \tan \left( \frac{\pi}{3} + \frac{\pi}{4} \right) + \tan \left( \frac{\pi}{3} + \frac{5\pi}{4} \right)$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$\tan(A+B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{\pi}{4}$ માટે,$\tan \left( \frac{\pi}{3} + \frac{\pi}{4} \right) = \frac{\sqrt{3} + 1}{1 - \sqrt{3}} = -2 - \sqrt{3}$.
$x = \frac{5\pi}{4}$ માટે,$\tan \left( \frac{\pi}{3} + \frac{5\pi}{4} \right) = -2 - \sqrt{3}$.
સરવાળો $= (-2 - \sqrt{3}) + (-2 - \sqrt{3}) = -4 - 2\sqrt{3}$.
71
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
${\tan ^{ - 1}}\left[ {\frac{{\sqrt {1 + {x^2}} + \sqrt {1 - {x^2}} }}{{\sqrt {1 + {x^2}} - \sqrt {1 - {x^2}} }}} \right]$,જ્યાં $|x| < 1$ અને $x \ne 0$ હોય,તેની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{\pi }{4} + \frac{1}{2}{\cos ^{ - 1}}{x^2}$
B
$\frac{\pi }{4} + {\cos ^{ - 1}}{x^2}$
C
$\frac{\pi }{4} - \frac{1}{2}{\cos ^{ - 1}}{x^2}$
D
$\frac{\pi }{4} - {\cos ^{ - 1}}{x^2}$

Solution

(A) ધારો કે ${x^2} = \cos 2\theta$,જેનો અર્થ છે કે $2\theta = {\cos ^{ - 1}}{x^2}$ અથવા $\theta = \frac{1}{2}{\cos ^{ - 1}}{x^2}$.
${x^2} = \cos 2\theta$ ને પદાવલિમાં મૂકતા:
${\tan ^{ - 1}}\left[ {\frac{{\sqrt {1 + \cos 2\theta } + \sqrt {1 - \cos 2\theta } }}{{\sqrt {1 + \cos 2\theta } - \sqrt {1 - \cos 2\theta } }}} \right]$
નિત્યસમ $1 + \cos 2\theta = 2{\cos ^2}\theta$ અને $1 - \cos 2\theta = 2{\sin ^2}\theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
${\tan ^{ - 1}}\left[ {\frac{{\sqrt {2{{\cos }^2}\theta } + \sqrt {2{{\sin }^2}\theta } }}{{\sqrt {2{{\cos }^2}\theta } - \sqrt {2{{\sin }^2}\theta } }}} \right] = {\tan ^{ - 1}}\left[ {\frac{{\sqrt 2 \cos \theta + \sqrt 2 \sin \theta }}{{\sqrt 2 \cos \theta - \sqrt 2 \sin \theta }}} \right]$
અંશ અને છેદને $\cos \theta$ વડે ભાગતા:
${\tan ^{ - 1}}\left[ {\frac{{1 + \tan \theta }}{{1 - \tan \theta }}} \right] = {\tan ^{ - 1}}\left[ {\tan \left( {\frac{\pi }{4} + \theta } \right)} \right]$
$= \frac{\pi }{4} + \theta = \frac{\pi }{4} + \frac{1}{2}{\cos ^{ - 1}}{x^2}$.
72
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
વિધેય $f : N \to N$ જે $f(x) = x - 5[\frac{x}{5}]$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,જ્યાં $N$ એ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ છે અને $[x]$ એ $x$ થી નાની અથવા તેના જેટલી મહત્તમ પૂર્ણાંક સંખ્યા દર્શાવે છે,તે
A
એક-એક અને વ્યાપ્ત છે.
B
એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી.
C
વ્યાપ્ત છે પણ એક-એક નથી.
D
એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી.

Solution

(D) આપેલ વિધેય $f(x) = x - 5[\frac{x}{5}]$ છે.
એક-એક ચકાસવા માટે: $f(1) = 1 - 5[1/5] = 1 - 5(0) = 1$ અને $f(6) = 6 - 5[6/5] = 6 - 5(1) = 1$ મેળવીએ.
અહીં $f(1) = f(6) = 1$ છે પરંતુ $1 \neq 6$,તેથી વિધેય એક-એક નથી.
વ્યાપ્ત ચકાસવા માટે: સહ-પ્રદેશ $N = \{1, 2, 3, ...\}$ છે.
$f(5) = 5 - 5[5/5] = 5 - 5(1) = 0$ મેળવીએ.
અહીં $0 \notin N$ હોવાથી,વિધેય વ્યાપ્ત નથી.
તેથી,વિધેય $f$ એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી.
73
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
બે $3 \times 3$ શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે,ધારો કે $A + B = 2B^T$ અને $3A + 2B = I_3$,જ્યાં $B^T$ એ $B$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક છે અને $I_3$ એ $3 \times 3$ એકમ શ્રેણિક છે. તો:
A
$5A + 10B = 2I_3$
B
$10A + 5B = 3I_3$
C
$B + 2A = I_3$
D
$3A + 6B = 2I_3$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$(1) \ A + B = 2B^T$
$(2) \ 3A + 2B = I_3$
સમીકરણ $(1)$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક લેતા:
$(A + B)^T = (2B^T)^T \Rightarrow A^T + B^T = 2B$
$(1)$ પરથી,$A = 2B^T - B$. આ કિંમત $(2)$ માં મૂકતા:
$3(2B^T - B) + 2B = I_3 \Rightarrow 6B^T - 3B + 2B = I_3 \Rightarrow 6B^T - B = I_3 \Rightarrow B = 6B^T - I_3$
$B$ ની કિંમત $(1)$ માં મૂકતા:
$A + (6B^T - I_3) = 2B^T \Rightarrow A = I_3 - 4B^T$
$A = I_3 - 4B^T$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક લેતા:
$A^T = I_3 - 4B$
$A^T + B^T = 2B$ પરથી,$B^T = 2B - A^T$. $A^T = I_3 - 4B$ મૂકતા:
$B^T = 2B - (I_3 - 4B) = 6B - I_3$
$B^T$ ની કિંમત $B = 6B^T - I_3$ માં મૂકતા:
$B = 6(6B - I_3) - I_3 = 36B - 6I_3 - I_3 = 36B - 7I_3$
$35B = 7I_3 \Rightarrow B = \frac{1}{5}I_3$
હવે $A$ શોધીએ:
$A = I_3 - 4B^T = I_3 - 4(6B - I_3) = I_3 - 24B + 4I_3 = 5I_3 - 24(\frac{1}{5}I_3) = \frac{25I_3 - 24I_3}{5} = \frac{1}{5}I_3$
વિકલ્પો તપાસતા:
$10A + 5B = 10(\frac{1}{5}I_3) + 5(\frac{1}{5}I_3) = 2I_3 + I_3 = 3I_3$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
74
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $x = a$,$y = b$,$z = c$ એ સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $x + 8y + 7z = 0$,$9x + 2y + 3z = 0$,અને $x + y + z = 0$ નો ઉકેલ હોય અને બિંદુ $(a, b, c)$ એ સમતલ $x + 2y + z = 6$ પર આવેલું હોય,તો $2a + b + c$ ની કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ:
$x + 8y + 7z = 0$ $(1)$
$9x + 2y + 3z = 0$ $(2)$
$x + y + z = 0$ $(3)$
સમીકરણ $(3)$ પરથી,$x = -y - z$. આ કિંમત $(1)$ અને $(2)$ માં મૂકતા:
$(-y - z) + 8y + 7z = 0 \implies 7y + 6z = 0 \implies z = -\frac{7}{6}y$
$9(-y - z) + 2y + 3z = 0 \implies -7y - 6z = 0 \implies z = -\frac{7}{6}y$
આ સમીકરણો સમપરિમાણીય હોવાથી અને નિશ્ચાયક $0$ હોવાથી,અનંત ઉકેલો મળે. ધારો કે $y = 6\lambda$. તો $z = -7\lambda$ અને $x = -6\lambda - (-7\lambda) = \lambda$.
તેથી,$(a, b, c) = (\lambda, 6\lambda, -7\lambda)$.
આ બિંદુ સમતલ $x + 2y + z = 6$ પર હોવાથી:
$\lambda + 2(6\lambda) + (-7\lambda) = 6$
$\lambda + 12\lambda - 7\lambda = 6$
$6\lambda = 6 \implies \lambda = 1$.
આમ,$(a, b, c) = (1, 6, -7)$.
હવે $2a + b + c = 2(1) + 6 + (-7) = 2 + 6 - 7 = 1$.
75
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $2x = y^{1/5} + y^{-1/5}$ અને $(x^2 - 1) \frac{d^2y}{dx^2} + \lambda x \frac{dy}{dx} + ky = 0$ હોય,તો $\lambda + k$ ની કિંમત શોધો.
A
$-23$
B
$-24$
C
$26$
D
$-26$

Solution

(B) આપેલ છે: $y^{1/5} + y^{-1/5} = 2x$.
$x$ ની સાપેક્ષ વિકલન કરતા:
$\frac{1}{5} y^{-4/5} \frac{dy}{dx} - \frac{1}{5} y^{-6/5} \frac{dy}{dx} = 2$.
$\frac{1}{5} y^{-1} (y^{1/5} - y^{-1/5}) \frac{dy}{dx} = 2$.
$(y^{1/5} - y^{-1/5}) \frac{dy}{dx} = 10y$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(y^{1/5} - y^{-1/5})^2 = (y^{1/5} + y^{-1/5})^2 - 4 = (2x)^2 - 4 = 4(x^2 - 1)$.
તેથી,$y^{1/5} - y^{-1/5} = 2\sqrt{x^2 - 1}$.
આ કિંમત મૂકતા: $2\sqrt{x^2 - 1} \frac{dy}{dx} = 10y$,જેનું સાદું રૂપ $\sqrt{x^2 - 1} \frac{dy}{dx} = 5y$ થાય છે.
ફરીથી $x$ ની સાપેક્ષ વિકલન કરતા:
$\frac{x}{\sqrt{x^2 - 1}} \frac{dy}{dx} + \sqrt{x^2 - 1} \frac{d^2y}{dx^2} = 5 \frac{dy}{dx}$.
$\sqrt{x^2 - 1}$ વડે ગુણતા:
$x \frac{dy}{dx} + (x^2 - 1) \frac{d^2y}{dx^2} = 5 \sqrt{x^2 - 1} \frac{dy}{dx}$.
કારણ કે $\sqrt{x^2 - 1} \frac{dy}{dx} = 5y$,તેથી $x \frac{dy}{dx} + (x^2 - 1) \frac{d^2y}{dx^2} = 5(5y) = 25y$.
ગોઠવતા: $(x^2 - 1) \frac{d^2y}{dx^2} + x \frac{dy}{dx} - 25y = 0$.
$(x^2 - 1) \frac{d^2y}{dx^2} + \lambda x \frac{dy}{dx} + ky = 0$ સાથે સરખાવતા,$\lambda = 1$ અને $k = -25$ મળે છે.
તેથી,$\lambda + k = 1 - 25 = -24$.
76
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
વિધેય $f(x) = x^3 - 3x^2 + 5x + 7$ એ
A
$R$ પર વધતું વિધેય છે.
B
$R$ પર ઘટતું વિધેય છે.
C
$(0, \infty)$ માં ઘટતું અને $(-\infty, 0)$ માં વધતું વિધેય છે.
D
$(0, \infty)$ માં વધતું અને $(-\infty, 0)$ માં ઘટતું વિધેય છે.

Solution

(A) આપેલ વિધેય $f(x) = x^3 - 3x^2 + 5x + 7$ છે.
વિધેય વધતું કે ઘટતું છે તે નક્કી કરવા માટે,આપણે તેનું વિકલન $f'(x)$ શોધીએ:
$f'(x) = \frac{d}{dx}(x^3 - 3x^2 + 5x + 7) = 3x^2 - 6x + 5$.
હવે,$f'(x) = 3x^2 - 6x + 5$ ની નિશાની તપાસીએ.
આપણે તેને આ રીતે લખી શકીએ: $f'(x) = 3(x^2 - 2x) + 5 = 3(x^2 - 2x + 1 - 1) + 5 = 3(x-1)^2 - 3 + 5 = 3(x-1)^2 + 2$.
દરેક $x \in R$ માટે $(x-1)^2 \ge 0$ હોવાથી,$3(x-1)^2 + 2 \ge 2 > 0$ થાય.
દરેક $x \in R$ માટે $f'(x) > 0$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $R$ પર વધતું વિધેય છે.
77
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $f$ એક બહુપદી વિધેય છે જેથી તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે $f(3x) = f'(x) \cdot f''(x)$ થાય. તો:
A
$f(2) + f'(2) = 28$
B
$f''(2) - f'(2) = 0$
C
$f''(2) - f'(2) = 4$
D
$f(2) - f'(2) + f''(2) = 10$

Solution

(B) ધારો કે $f(x) = ax^n + \dots$ એ $n$ ઘાતવાળી બહુપદી છે.
$f(3x) = f'(x) \cdot f''(x)$ ની બંને બાજુએ ઘાતની સરખામણી કરતા:
$n = (n-1) + (n-2) = 2n - 3$,જે આપણને $n = 3$ આપે છે.
ધારો કે $f(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$.
તો $f(3x) = a(3x)^3 + b(3x)^2 + c(3x) + d = 27ax^3 + 9bx^2 + 3cx + d$.
$f'(x) = 3ax^2 + 2bx + c$ અને $f''(x) = 6ax + 2b$.
$f'(x) \cdot f''(x) = (3ax^2 + 2bx + c)(6ax + 2b) = 18a^2x^3 + (6ab + 12ab)x^2 + (4b^2 + 6ac)x + 2bc$.
$x^3$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $27a = 18a^2 \Rightarrow a = \frac{3}{2}$ (કારણ કે $a \neq 0$).
$x^2$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $9b = 18ab = 18(\frac{3}{2})b = 27b \Rightarrow b = 0$.
$x$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $3c = 4b^2 + 6ac = 0 + 6(\frac{3}{2})c = 9c \Rightarrow c = 0$.
અચળ પદો સરખાવતા: $d = 2bc = 0$.
આમ,$f(x) = \frac{3}{2}x^3$.
તેથી $f'(x) = \frac{9}{2}x^2$ અને $f''(x) = 9x$.
$x = 2$ માટે,$f'(2) = \frac{9}{2}(4) = 18$ અને $f''(2) = 9(2) = 18$.
તેથી,$f''(2) - f'(2) = 18 - 18 = 0$.
78
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $f\left( \frac{3x - 4}{3x + 4} \right) = x + 2, x \ne -\frac{4}{3}$,અને $\int f(x) dx = A \log |1 - x| + Bx + C$ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(A, B)$ ની કિંમત શોધો: (જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
A
$\left( \frac{8}{3}, \frac{2}{3} \right)$
B
$\left( -\frac{8}{3}, \frac{2}{3} \right)$
C
$\left( -\frac{8}{3}, -\frac{2}{3} \right)$
D
$\left( \frac{8}{3}, -\frac{2}{3} \right)$

Solution

(B) ધારો કે $t = \frac{3x - 4}{3x + 4}$.
તેથી $3xt + 4t = 3x - 4$,જેનો અર્થ છે કે $x(3t - 3) = -4t - 4$,તેથી $x = \frac{4t + 4}{3 - 3t}$.
આ કિંમત વિધેયમાં મૂકતા: $f(t) = \frac{4t + 4}{3 - 3t} + 2 = \frac{4t + 4 + 6 - 6t}{3 - 3t} = \frac{10 - 2t}{3 - 3t}$.
આમ,$f(x) = \frac{10 - 2x}{3 - 3x} = \frac{2x - 10}{3x - 3}$.
હવે,$\int f(x) dx = \int \frac{2x - 10}{3(x - 1)} dx = \frac{2}{3} \int \frac{x - 1 - 4}{x - 1} dx = \frac{2}{3} \int (1 - \frac{4}{x - 1}) dx$.
$= \frac{2}{3} x - \frac{8}{3} \ln |x - 1| + C = -\frac{8}{3} \ln |1 - x| + \frac{2}{3} x + C$.
$A \log |1 - x| + Bx + C$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A = -\frac{8}{3}$ અને $B = \frac{2}{3}$ મળે છે.
તેથી,ક્રમયુક્ત જોડ $(A, B) = \left( -\frac{8}{3}, \frac{2}{3} \right)$ છે.
79
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $\int_{1}^{2} \frac{dx}{(x^2 - 2x + 4)^{3/2}} = \frac{k}{k+5}$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{1}^{2} \frac{dx}{((x-1)^2 + 3)^{3/2}}$.
$x-1 = \sqrt{3} \tan \theta$ આદેશ લેતા,$dx = \sqrt{3} \sec^2 \theta \, d\theta$ મળે.
જ્યારે $x=1$,ત્યારે $\tan \theta = 0 \implies \theta = 0$.
જ્યારે $x=2$,ત્યારે $\tan \theta = \frac{1}{\sqrt{3}} \implies \theta = \frac{\pi}{6}$.
$I = \int_{0}^{\pi/6} \frac{\sqrt{3} \sec^2 \theta \, d\theta}{(\sqrt{3} \sec \theta)^3} = \int_{0}^{\pi/6} \frac{\sqrt{3} \sec^2 \theta}{3\sqrt{3} \sec^3 \theta} \, d\theta$.
$I = \frac{1}{3} \int_{0}^{\pi/6} \cos \theta \, d\theta = \frac{1}{3} [\sin \theta]_{0}^{\pi/6} = \frac{1}{3} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{6}$.
આપેલ છે કે $\frac{k}{k+5} = \frac{1}{6}$,તેથી $6k = k+5$,જેનો અર્થ છે કે $5k = 5$,એટલે કે $k = 1$.
80
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો $\mathop {\lim }\limits_{n \to \infty } \frac{{{1^a} + {2^a} + \dots + {n^a}}}{{{{\left( {n + 1} \right)}^{a - 1}}\left[ {\left( {na + 1} \right) + \dots + \left( {na + n} \right)} \right]}} = \frac{1}{{60}}$ કોઈ ધન વાસ્તવિક સંખ્યા $a$ માટે હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$7$
B
$8$
C
$\frac{15}{2}$
D
$\frac{17}{2}$

Solution

(A) આપેલ લક્ષ $\mathop {\lim }\limits_{n \to \infty } \frac{{\sum_{r=1}^n r^a}}{{(n+1)^{a-1} \sum_{r=1}^n (na + r)}} = \frac{1}{60}$ છે.
અંશ અને છેદને $n^{a+1}$ વડે ભાગતા:
$\mathop {\lim }\limits_{n \to \infty } \frac{{\frac{1}{n} \sum_{r=1}^n (\frac{r}{n})^a}}{{(\frac{n+1}{n})^{a-1} \cdot \frac{1}{n^2} \sum_{r=1}^n (na + r)}} = \frac{1}{60}$.
નિશ્ચિત સંકલનની વ્યાખ્યા $\int_0^1 x^a dx = \frac{1}{a+1}$ અને સમાંતર શ્રેણીના સરવાળાનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\int_0^1 x^a dx}{\lim_{n \to \infty} (1 + \frac{1}{n})^{a-1} (a + \frac{1}{2}(1 + \frac{1}{n}))} = \frac{1}{60}$.
$\frac{\frac{1}{a+1}}{a + \frac{1}{2}} = \frac{1}{60}$.
$\frac{2}{(a+1)(2a+1)} = \frac{1}{60} \Rightarrow (a+1)(2a+1) = 120$.
$2a^2 + 3a - 119 = 0$.
$(2a + 17)(a - 7) = 0$.
$a > 0$ હોવાથી,$a = 7$ મળે.
81
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
વક્ર $y = f(x)$ ના બિંદુ $P(x, y)$ આગળનો સ્પર્શક $x-$અક્ષને $A$ માં અને $y-$અક્ષને $B$ માં મળે છે. જો $AP : BP = 1 : 3$ અને $f(1) = 1$ હોય,તો વક્ર કયા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$\left( \frac{1}{3}, 24 \right)$
B
$\left( \frac{1}{2}, 4 \right)$
C
$\left( 2, \frac{1}{8} \right)$
D
$\left( 3, \frac{1}{28} \right)$

Solution

(C) ધારો કે $P(x, y)$ આગળનો સ્પર્શક $Y - y = f'(x)(X - x)$ છે.
$A$ માટે $(Y=0)$,$X = x - \frac{y}{f'(x)}$. તેથી $A = \left( x - \frac{y}{f'(x)}, 0 \right)$.
$B$ માટે $(X=0)$,$Y = y - x f'(x)$. તેથી $B = (0, y - x f'(x))$.
આપેલ છે કે $AP : BP = 1 : 3$,વિભાજન સૂત્ર મુજબ $P(x, y)$ એ $AB$ નું $1:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે:
$x = \frac{1 \cdot 0 + 3 \cdot (x - y/f'(x))}{1 + 3} \implies 4x = 3x - \frac{3y}{f'(x)} \implies x = -\frac{3y}{f'(x)}$.
આમ,$\frac{dy}{dx} = -\frac{3y}{x}$.
ચલ અલગ કરતા: $\int \frac{dy}{y} = -3 \int \frac{dx}{x} \implies \ln|y| = -3 \ln|x| + C \implies y = \frac{k}{x^3}$.
$f(1) = 1$ આપેલ હોવાથી,$1 = \frac{k}{1^3} \implies k = 1$. તેથી $y = \frac{1}{x^3}$.
વિકલ્પો તપાસતા,$x=2$ માટે,$y = \frac{1}{2^3} = \frac{1}{8}$.
આમ,વક્ર $\left( 2, \frac{1}{8} \right)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
Solution diagram
82
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો એક ચલ સમતલ,ઉગમબિંદુથી $3 \ units$ ના અંતરે હોય અને યામ અક્ષોને $A, B$ અને $C$ માં છેદે,તો $\Delta ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ શું છે?
A
$\frac{1}{x^2} + \frac{1}{y^2} + \frac{1}{z^2} = 1$
B
$\frac{1}{x^2} + \frac{1}{y^2} + \frac{1}{z^2} = 3$
C
$\frac{1}{x^2} + \frac{1}{y^2} + \frac{1}{z^2} = \frac{1}{9}$
D
$\frac{1}{x^2} + \frac{1}{y^2} + \frac{1}{z^2} = 9$

Solution

(A) ધારો કે સમતલનું સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 1$ છે,જ્યાં $A = (a, 0, 0)$,$B = (0, b, 0)$,અને $C = (0, 0, c)$ છે.
આ સમતલનું ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી અંતર $3 \ units$ આપેલું છે. તેથી,$\frac{1}{\sqrt{\frac{1}{a^2} + \frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2}}} = 3$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{1}{a^2} + \frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2} = \frac{1}{9}$.
$\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(x, y, z)$ એ $x = \frac{a+0+0}{3}$,$y = \frac{0+b+0}{3}$,અને $z = \frac{0+0+c}{3}$ દ્વારા મળે છે.
તેથી,$a = 3x$,$b = 3y$,અને $c = 3z$.
આ કિંમતોને અંતરના સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{1}{(3x)^2} + \frac{1}{(3y)^2} + \frac{1}{(3z)^2} = \frac{1}{9}$.
$\frac{1}{9x^2} + \frac{1}{9y^2} + \frac{1}{9z^2} = \frac{1}{9}$.
બંને બાજુ $9$ વડે ગુણતા,આપણને $\frac{1}{x^2} + \frac{1}{y^2} + \frac{1}{z^2} = 1$ મળે છે.
83
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો રેખા $\frac{x - 3}{1} = \frac{y + 2}{-1} = \frac{z + \lambda}{-2}$ એ સમતલ $2x - 4y + 3z = 2$ માં આવેલી હોય,તો આ રેખા અને રેખા $\frac{x - 1}{12} = \frac{y}{9} = \frac{z}{4}$ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર કેટલું થાય?
A
$2$
B
$1$
C
$0$
D
$3$

Solution

(C) રેખા સમતલમાં આવેલી હોવાથી,બિંદુ $(3, -2, -\lambda)$ એ સમતલના સમીકરણ $2x - 4y + 3z = 2$ નું સમાધાન કરવું જોઈએ.
બિંદુ મૂકતા: $2(3) - 4(-2) + 3(-\lambda) = 2$.
$6 + 8 - 3\lambda = 2 \implies 14 - 3\lambda = 2 \implies 3\lambda = 12 \implies \lambda = 4$.
વળી,રેખાનો દિશા સદિશ $(1, -1, -2)$ એ સમતલના અભિલંબ $(2, -4, 3)$ ને લંબ હોવો જોઈએ.
ચકાસણી: $(1)(2) + (-1)(-4) + (-2)(3) = 2 + 4 - 6 = 0$. આ શરત સંતોષાય છે.
હવે,બે રેખાઓ ધ્યાનમાં લો:
$L_1: \frac{x - 3}{1} = \frac{y + 2}{-1} = \frac{z + 4}{-2}$
$L_2: \frac{x - 1}{12} = \frac{y}{9} = \frac{z}{4}$
$L_1$ એ સમતલ $2x - 4y + 3z = 2$ માં આવેલી હોવાથી,આપણે તપાસીએ કે શું $L_2$ સમતલને છેદે છે. $L_2$ માટે,$x = 12k+1, y = 9k, z = 4k$.
સમતલમાં મૂકતા: $2(12k+1) - 4(9k) + 3(4k) = 24k + 2 - 36k + 12k = 2$.
$2 = 2$. આ દરેક $k$ માટે સાચું છે. આમ,રેખા $L_2$ પણ તે જ સમતલમાં આવેલી છે.
બંને રેખાઓ એક જ સમતલમાં હોવાથી,તેઓ કાં તો સમાંતર છે અથવા છેદતી રેખાઓ છે. દિશા સદિશો $(1, -1, -2)$ અને $(12, 9, 4)$ પ્રમાણસર નથી,તેથી તેઓ સમાંતર નથી.
તેથી,રેખાઓ છેદતી હોવી જોઈએ. બે છેદતી રેખાઓ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $0$ છે.
84
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
જો સદિશ $\vec{b} = 3\hat{j} + 4\hat{k}$ ને સદિશ $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j}$ ને સમાંતર સદિશ $\vec{b_1}$ અને $\vec{a}$ ને લંબ સદિશ $\vec{b_2}$ ના સરવાળા તરીકે લખવામાં આવે,તો $\vec{b_1} \times \vec{b_2}$ બરાબર શું થાય?
A
$-3\hat{i} + 3\hat{j} - 9\hat{k}$
B
$6\hat{i} - 6\hat{j} + \frac{9}{2}\hat{k}$
C
$-6\hat{i} + 6\hat{j} - \frac{9}{2}\hat{k}$
D
$3\hat{i} - 3\hat{j} + 9\hat{k}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{b} = 3\hat{j} + 4\hat{k}$ અને $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j}$.
$\vec{b_1}$ એ $\vec{a}$ ને સમાંતર છે,તેથી $\vec{b_1} = \text{proj}_{\vec{a}} \vec{b} = \left( \frac{\vec{b} \cdot \vec{a}}{|\vec{a}|^2} \right) \vec{a}$.
$\vec{b} \cdot \vec{a} = (3\hat{j} + 4\hat{k}) \cdot (\hat{i} + \hat{j}) = 3$.
$|\vec{a}|^2 = |\hat{i} + \hat{j}|^2 = 1^2 + 1^2 = 2$.
આમ,$\vec{b_1} = \frac{3}{2}(\hat{i} + \hat{j}) = \frac{3}{2}\hat{i} + \frac{3}{2}\hat{j}$.
કારણ કે $\vec{b} = \vec{b_1} + \vec{b_2}$,તેથી $\vec{b_2} = \vec{b} - \vec{b_1} = (3\hat{j} + 4\hat{k}) - (\frac{3}{2}\hat{i} + \frac{3}{2}\hat{j}) = -\frac{3}{2}\hat{i} + \frac{3}{2}\hat{j} + 4\hat{k}$.
હવે,સદિશ ગુણાકાર $\vec{b_1} \times \vec{b_2}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{b_1} \times \vec{b_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3/2 & 3/2 & 0 \\ -3/2 & 3/2 & 4 \end{vmatrix}$.
$= \hat{i} \left( (3/2)(4) - (0)(3/2) \right) - \hat{j} \left( (3/2)(4) - (0)(-3/2) \right) + \hat{k} \left( (3/2)(3/2) - (3/2)(-3/2) \right)$.
$= \hat{i}(6) - \hat{j}(6) + \hat{k}(9/4 + 9/4) = 6\hat{i} - 6\hat{j} + \frac{9}{2}\hat{k}$.
85
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $E$ અને $F$ બે સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે. $E$ અને $F$ બંને બને તેની સંભાવના $\frac{1}{12}$ છે અને $E$ કે $F$ બંનેમાંથી એક પણ ન બને તેની સંભાવના $\frac{1}{2}$ છે,તો $\frac{P(E)}{P(F)}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{4}{3}$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{5}{12}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $E$ અને $F$ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે,તેથી $P(E \cap F) = P(E) \cdot P(F) = \frac{1}{12}$.
વળી,$P(\bar{E} \cap \bar{F}) = P(\bar{E}) \cdot P(\bar{F}) = \frac{1}{2}$.
ધારો કે $P(E) = x$ અને $P(F) = y$. તેથી $xy = \frac{1}{12}$.
બીજું સમીકરણ $(1-x)(1-y) = \frac{1}{2}$ થાય છે,જેનું સાદું રૂપ $1 - (x+y) + xy = \frac{1}{2}$ છે.
$xy = \frac{1}{12}$ મૂકતા,$1 - (x+y) + \frac{1}{12} = \frac{1}{2}$ મળે.
તેથી,$x+y = \frac{7}{12}$.
હવે,$x$ અને $y$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $12t^2 - 7t + 1 = 0$ ના ઉકેલ છે.
અવયવ પાડતા,$(4t-1)(3t-1) = 0$,તેથી $t = \frac{1}{4}$ અથવા $t = \frac{1}{3}$.
જો $P(E) = \frac{1}{3}$ હોય,તો $P(F) = \frac{1}{4}$,તેથી $\frac{P(E)}{P(F)} = \frac{4}{3}$.
86
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
સમીકરણ $\sin \left[ \cot^{-1} (1 + x) \right] = \cos \left[ \tan^{-1} x \right]$ નું સમાધાન કરતું $x$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$-\frac{1}{2}$
B
$-1$
C
$0$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(A) ધારો કે $\lambda = \cot^{-1}(1+x)$,તેથી $\cot \lambda = 1+x$. પાયો $(1+x)$ અને વેધ $1$ ધરાવતા કાટકોણ ત્રિકોણ પરથી,કર્ણ $\sqrt{(1+x)^2 + 1^2} = \sqrt{x^2 + 2x + 2}$ થાય. તેથી,$\sin \lambda = \frac{1}{\sqrt{x^2 + 2x + 2}}$.
ધારો કે $\beta = \tan^{-1}x$,તેથી $\tan \beta = x$. વેધ $x$ અને પાયો $1$ ધરાવતા કાટકોણ ત્રિકોણ પરથી,કર્ણ $\sqrt{x^2 + 1^2} = \sqrt{x^2 + 1}$ થાય. તેથી,$\cos \beta = \frac{1}{\sqrt{x^2 + 1}}$.
આપેલ સમીકરણ $\sin \lambda = \cos \beta$ પરથી:
$\frac{1}{\sqrt{x^2 + 2x + 2}} = \frac{1}{\sqrt{x^2 + 1}}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$x^2 + 2x + 2 = x^2 + 1$
બંને બાજુથી $x^2$ બાદ કરતા:
$2x + 2 = 1$
$2x = -1$
$x = -\frac{1}{2}$
Solution diagram
87
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2017
જેના માટે વિધેય $f(x) = \begin{cases} (\frac{4}{5})^{\frac{\tan 4x}{\tan 5x}}, & 0 < x < \frac{\pi}{2} \\ k + \frac{2}{5}, & x = \frac{\pi}{2} \end{cases}$,$x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સતત હોય તેવા $k$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$\frac{17}{20}$
B
$\frac{3}{5}$
C
$-\frac{2}{5}$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(B) વિધેય $f(x)$ એ $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સતત હોવાથી,$f(\frac{\pi}{2}) = \lim_{x \to \frac{\pi}{2}} f(x)$ થાય.
પ્રથમ,લક્ષની કિંમત શોધીએ: $\lim_{x \to \frac{\pi}{2}} (\frac{4}{5})^{\frac{\tan 4x}{\tan 5x}}$.
ધારો કે $x = \frac{\pi}{2} + h$,જ્યાં $h \to 0$. તો $\tan 4x = \tan(2\pi + 4h) = \tan 4h \approx 4h$.
અને $\tan 5x = \tan(\frac{5\pi}{2} + 5h) = \cot 5h \approx \frac{1}{5h}$.
તેથી,ઘાતાંક $\frac{\tan 4x}{\tan 5x} = \tan 4h \cdot \tan 5h$ થાય,જેનું લક્ષ $0 \cdot 0 = 0$ છે.
તેથી,$\lim_{x \to \frac{\pi}{2}} f(x) = (\frac{4}{5})^0 = 1$.
હવે $f(\frac{\pi}{2}) = k + \frac{2}{5}$ સાથે સરખાવતા,$k + \frac{2}{5} = 1$.
તેથી,$k = 1 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5}$.
88
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
વિકલ સમીકરણ $y \, dx - (x + 3y^2) \, dy = 0$ નું સમાધાન કરતો અને બિંદુ $(1, 1)$ માંથી પસાર થતો વક્ર કયા બિંદુમાંથી પણ પસાર થાય છે?
A
$(\frac{1}{4}, \frac{1}{2})$
B
$(\frac{1}{4}, -\frac{1}{2})$
C
$(\frac{1}{3}, -\frac{1}{3})$
D
$(-\frac{1}{3}, \frac{1}{3})$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $y \, dx - (x + 3y^2) \, dy = 0$
પદોને ફરીથી ગોઠવતા: $y \, dx = (x + 3y^2) \, dy$
$y \, dy$ વડે ભાગતા: $\frac{dx}{dy} = \frac{x + 3y^2}{y} = \frac{x}{y} + 3y$
આ $\frac{dx}{dy} + P(y)x = Q(y)$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(y) = -\frac{1}{y}$ અને $Q(y) = 3y$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $(IF)$ આ મુજબ છે: $IF = e^{\int P(y) \, dy} = e^{\int -\frac{1}{y} \, dy} = e^{-\ln y} = \frac{1}{y}$.
વ્યાપક ઉકેલ $x \cdot IF = \int Q(y) \cdot IF \, dy + c$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $x \cdot \frac{1}{y} = \int 3y \cdot \frac{1}{y} \, dy + c$
$\frac{x}{y} = \int 3 \, dy + c = 3y + c$
તેથી,$x = 3y^2 + cy$.
વક્ર $(1, 1)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $x=1$ અને $y=1$ મૂકતા: $1 = 3(1)^2 + c(1) \Rightarrow 1 = 3 + c \Rightarrow c = -2$.
વક્રનું સમીકરણ $x = 3y^2 - 2y$ છે.
વિકલ્પ $(D)$ $(-\frac{1}{3}, \frac{1}{3})$ તપાસતા: $x = 3(\frac{1}{3})^2 - 2(\frac{1}{3}) = 3(\frac{1}{9}) - \frac{2}{3} = \frac{1}{3} - \frac{2}{3} = -\frac{1}{3}$.
બિંદુ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
89
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2017
જો $x \in \left(0, \frac{1}{4}\right)$ માટે,$\tan^{-1}\left(\frac{6x\sqrt{x}}{1-9x^3}\right)$ નું વિકલન $\sqrt{x} \cdot g(x)$ હોય,તો $g(x)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3x\sqrt{x}}{1-9x^3}$
B
$\frac{3x}{1-9x^3}$
C
$\frac{3}{1+9x^3}$
D
$\frac{9}{1+9x^3}$

Solution

(D) ધારો કે $y = \tan^{-1}\left(\frac{6x\sqrt{x}}{1-9x^3}\right)$.
આપણે $\tan^{-1}$ ના પદને નીચે મુજબ લખી શકીએ:
$y = \tan^{-1}\left(\frac{2(3x\sqrt{x})}{1-(3x\sqrt{x})^2}\right)$.
સૂત્ર $2\tan^{-1}(\theta) = \tan^{-1}\left(\frac{2\theta}{1-\theta^2}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $\theta = 3x\sqrt{x} = 3x^{3/2}$,આપણને મળે:
$y = 2\tan^{-1}(3x^{3/2})$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dy}{dx} = 2 \cdot \frac{1}{1+(3x^{3/2})^2} \cdot \frac{d}{dx}(3x^{3/2})$.
$\frac{dy}{dx} = \frac{2}{1+9x^3} \cdot (3 \cdot \frac{3}{2} x^{1/2})$.
$\frac{dy}{dx} = \frac{2}{1+9x^3} \cdot \frac{9}{2} \sqrt{x} = \frac{9\sqrt{x}}{1+9x^3}$.
આપેલ છે કે $\frac{dy}{dx} = \sqrt{x} \cdot g(x)$,તેથી $\sqrt{x} \cdot g(x) = \frac{9\sqrt{x}}{1+9x^3}$.
આમ,$g(x) = \frac{9}{1+9x^3}$.
90
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2017
ધારો કે $a, b, c \in \mathbb{R}$. જો $f(x) = ax^2 + bx + c$ એવું હોય કે $a + b + c = 3$ અને $f(x + y) = f(x) + f(y) + xy, \forall x, y \in \mathbb{R}$,તો $\sum_{n=1}^{10} f(n)$ ની કિંમત શોધો:
A
$330$
B
$165$
C
$190$
D
$255$

Solution

(A) આપેલ છે કે $f(x) = ax^2 + bx + c$ અને $a + b + c = 3$,તેથી $f(1) = a(1)^2 + b(1) + c = a + b + c = 3$.
વિધેય સમીકરણ $f(x + y) = f(x) + f(y) + xy$ આપેલ છે.
$y = 1$ મૂકતા,આપણને મળે $f(x + 1) = f(x) + f(1) + x$.
$f(1) = 3$ મૂકતા,$f(x + 1) - f(x) = x + 3$.
$x = 1$ થી $n - 1$ સુધી સરવાળો કરતા:
$\sum_{x=1}^{n-1} (f(x+1) - f(x)) = \sum_{x=1}^{n-1} (x + 3)$.
આ ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણી છે: $f(n) - f(1) = \frac{(n-1)n}{2} + 3(n-1)$.
$f(1) = 3$ હોવાથી,$f(n) = 3 + \frac{n^2 - n}{2} + 3n - 3 = \frac{n^2 + 5n}{2}$.
હવે,$\sum_{n=1}^{10} f(n) = \sum_{n=1}^{10} (\frac{n^2}{2} + \frac{5n}{2})$ ની ગણતરી કરીએ.
સરવાળાના સૂત્રો $\sum n^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$ અને $\sum n = \frac{n(n+1)}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sum_{n=1}^{10} f(n) = \frac{1}{2} \left( \frac{10 \cdot 11 \cdot 21}{6} \right) + \frac{5}{2} \left( \frac{10 \cdot 11}{2} \right)$.
$= 192.5 + 137.5 = 330$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2017?

There are 90 Mathematics questions from the JEE Main 2017 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2017 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2017 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2017 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.