AP EAMCET 2003 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

81 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ181 of 81 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
ધારો કે $a \neq 0$ અને $p(x)$ એ $2$ કરતા મોટી ઘાત ધરાવતી બહુપદી છે. જો $p(x)$ ને અનુક્રમે $x+a$ અને $x-a$ વડે ભાગતા શેષ $a$ અને $-a$ વધતી હોય,તો $p(x)$ ને $x^2-a^2$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધો:
A
$x$
B
$-x$
C
$-2x$
D
$2x$

Solution

(B) ધારો કે $p(x)$ ને $x^2-a^2$ વડે ભાગતા મળતી શેષ $R(x) = mx + c$ છે,જ્યાં $x^2-a^2 = (x-a)(x+a)$ છે.
શેષ પ્રમેય મુજબ,$p(a) = -a$ અને $p(-a) = a$ થાય.
$p(x) = (x^2-a^2)q(x) + (mx+c)$ હોવાથી:
$p(a) = m(a) + c = -a$ ... $(i)$
$p(-a) = m(-a) + c = a$ ... (ii)
$(i)$ માંથી (ii) બાદ કરતા: $2ma = -2a \Rightarrow m = -1$.
$m = -1$ ને $(i)$ માં મૂકતા: $-a + c = -a \Rightarrow c = 0$.
આમ,શેષ $R(x) = -1(x) + 0 = -x$ મળે.
2
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
$\frac{1}{2!} + \frac{1+2}{3!} + \frac{1+2+3}{4!} + \ldots$ ની કિંમત શોધો :
A
$\frac{e}{2}$
B
$\frac{e}{3}$
C
$\frac{e}{4}$
D
$\frac{e}{5}$

Solution

(A) શ્રેણીનું $n$-મું પદ $T_n = \frac{1+2+3+\ldots+n}{(n+1)!}$ છે.
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના સરવાળાનો ઉપયોગ કરતા,$T_n = \frac{n(n+1)}{2(n+1)!} = \frac{n(n+1)}{2(n+1)n(n-1)!} = \frac{1}{2(n-1)!}$.
$n=1$ થી $\infty$ સુધી સરવાળો કરતા:
$S = \sum_{n=1}^{\infty} T_n = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{2(n-1)!} = \frac{1}{2} \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(n-1)!}$.
ધારો કે $k = n-1$,તો જ્યારે $n=1, k=0$ અને જ્યારે $n \to \infty, k \to \infty$.
$S = \frac{1}{2} \sum_{k=0}^{\infty} \frac{1}{k!} = \frac{1}{2} \left( \frac{1}{0!} + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \ldots \right) = \frac{1}{2} e$.
આમ,સરવાળો $\frac{e}{2}$ છે.
3
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
$\cos \frac{2 \pi}{15} \cos \frac{4 \pi}{15} \cos \frac{8 \pi}{15} \cos \frac{14 \pi}{15}$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{1}{16}$
B
$\frac{1}{8}$
C
$\frac{1}{12}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(A) ધારો કે $x = \cos \frac{2 \pi}{15} \cos \frac{4 \pi}{15} \cos \frac{8 \pi}{15} \cos \frac{14 \pi}{15}$.
અહીં $\frac{14 \pi}{15} = \pi - \frac{\pi}{15}$ હોવાથી,$\cos \frac{14 \pi}{15} = -\cos \frac{\pi}{15}$ થાય.
વળી,$\frac{2 \pi}{15} = 24^{\circ}$,$\frac{4 \pi}{15} = 48^{\circ}$,$\frac{8 \pi}{15} = 96^{\circ}$,અને $\frac{\pi}{15} = 12^{\circ}$ છે.
તેથી,$x = -\cos 12^{\circ} \cos 24^{\circ} \cos 48^{\circ} \cos 96^{\circ}$.
સૂત્ર $\cos \theta \cos 2\theta \cos 4\theta \dots \cos 2^{n-1}\theta = \frac{\sin(2^n \theta)}{2^n \sin \theta}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = -\left( \frac{\sin(2^4 \times 12^{\circ})}{2^4 \sin 12^{\circ}} \right) = -\frac{\sin 192^{\circ}}{16 \sin 12^{\circ}}$.
કારણ કે $\sin 192^{\circ} = \sin(180^{\circ} + 12^{\circ}) = -\sin 12^{\circ}$,
તેથી $x = -\frac{-\sin 12^{\circ}}{16 \sin 12^{\circ}} = \frac{1}{16}$.
4
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
અંતરાલ $[0, 2\pi]$ માં $(5+4 \cos \theta)(2 \cos \theta+1)=0$ નો ઉકેલ ગણ છે:
A
$\left\{\frac{\pi}{3}, \frac{2 \pi}{3}\right\}$
B
$\left\{\frac{\pi}{3}, \pi\right\}$
C
$\left\{\frac{2 \pi}{3}, \frac{4 \pi}{3}\right\}$
D
$\left\{\frac{2 \pi}{3}, \frac{5 \pi}{3}\right\}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $(5+4 \cos \theta)(2 \cos \theta+1)=0$
કારણ કે $5+4 \cos \theta$ ક્યારેય $0$ ન હોઈ શકે (કારણ કે $-1 \le \cos \theta \le 1$,તેથી $1 \le 5+4 \cos \theta \le 9$),તેથી આપણી પાસે હોવું જોઈએ:
$2 \cos \theta + 1 = 0$
$\cos \theta = -\frac{1}{2}$
અંતરાલ $[0, 2\pi]$ માં,$\theta$ ની કિંમતો જેના માટે $\cos \theta = -\frac{1}{2}$ થાય છે તે છે:
$\theta = \pi - \frac{\pi}{3} = \frac{2\pi}{3}$ અને $\theta = \pi + \frac{\pi}{3} = \frac{4\pi}{3}$
આમ,ઉકેલ ગણ $\left\{\frac{2\pi}{3}, \frac{4\pi}{3}\right\}$ છે.
5
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $\sin 6 \theta = 32 \cos^5 \theta \sin \theta - 32 \cos^3 \theta \sin \theta + 3x$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો:
A
$\cos \theta$
B
$\cos 2 \theta$
C
$\sin \theta$
D
$\sin 2 \theta$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 6 \theta = \sin 3(2 \theta)$.
$\sin 3A = 3 \sin A - 4 \sin^3 A$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 6 \theta = 3 \sin 2 \theta - 4 \sin^3 2 \theta$.
$\sin 2 \theta = 2 \sin \theta \cos \theta$ મૂકતા:
$\sin 6 \theta = 3(2 \sin \theta \cos \theta) - 4(2 \sin \theta \cos \theta)^3$
$= 6 \sin \theta \cos \theta - 32 \sin^3 \theta \cos^3 \theta$
$= 6 \sin \theta \cos \theta - 32 \sin \theta \cos^3 \theta (1 - \cos^2 \theta)$
$= 32 \cos^5 \theta \sin \theta - 32 \cos^3 \theta \sin \theta + 3 \sin 2 \theta$.
આપેલ સમીકરણ સાથે સરખાવતા,$3x = 3 \sin 2 \theta$,તેથી $x = \sin 2 \theta$ મળે છે.
6
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$\cos \alpha \sin (\beta-\gamma) + \cos \beta \sin (\gamma-\alpha) + \cos \gamma \sin (\alpha-\beta)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$\frac{1}{2}$
C
$1$
D
$4 \cos \alpha \cos \beta \cos \gamma$

Solution

(A) $\sin (A-B) = \sin A \cos B - \cos A \sin B$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને પદનું વિસ્તરણ કરો:
$\cos \alpha (\sin \beta \cos \gamma - \cos \beta \sin \gamma) + \cos \beta (\sin \gamma \cos \alpha - \cos \gamma \sin \alpha) + \cos \gamma (\sin \alpha \cos \beta - \cos \alpha \sin \beta)$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$\cos \alpha \sin \beta \cos \gamma - \cos \alpha \cos \beta \sin \gamma + \cos \beta \sin \gamma \cos \alpha - \cos \beta \cos \gamma \sin \alpha + \cos \gamma \sin \alpha \cos \beta - \cos \gamma \cos \alpha \sin \beta$
બધા પદો એકબીજા સાથે ઉડી જાય છે,તેથી પરિણામ $0$ મળે છે.
7
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $A+B+C=270^{\circ}$ હોય,તો $\cos 2A+\cos 2B+\cos 2C$ ની કિંમત શું થાય?
A
$4 \sin A \sin B \sin C$
B
$4 \cos A \cos B \cos C$
C
$1-4 \sin A \sin B \sin C$
D
$1-4 \cos A \cos B \cos C$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A+B+C=270^{\circ}$,તેથી $A+B=270^{\circ}-C$.
સૂત્ર $\cos 2A+\cos 2B=2 \cos(A+B) \cos(A-B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos 2A+\cos 2B+\cos 2C = 2 \cos(A+B) \cos(A-B) + (2 \cos^2 C - 1)$
$= 2 \cos(270^{\circ}-C) \cos(A-B) + 2 \cos^2 C - 1$
$= 2(-\sin C) \cos(A-B) + 2 \cos^2 C - 1$
$= -2 \sin C \cos(A-B) + 2(1-\sin^2 C) - 1$
$= 1 - 2 \sin C [\cos(A-B) + \sin C]$
કારણ કે $C = 270^{\circ}-(A+B)$,તેથી $\sin C = \sin(270^{\circ}-(A+B)) = -\cos(A+B)$.
$= 1 - 2 \sin C [\cos(A-B) - \cos(A+B)]$
$\cos(A-B) - \cos(A+B) = 2 \sin A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= 1 - 2 \sin C [2 \sin A \sin B] = 1 - 4 \sin A \sin B \sin C$.
8
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
કોઓર્ડિનેટ અક્ષોને $135^{\circ}$ ના ખૂણે ફેરવવામાં આવે છે. જો નવી સિસ્ટમમાં બિંદુ $P$ ના યામ $(4, -3)$ હોય,તો મૂળ સિસ્ટમમાં $P$ ના યામ શું હશે?
A
$(\frac{1}{\sqrt{2}}, \frac{7}{\sqrt{2}})$
B
$(\frac{1}{\sqrt{2}}, -\frac{7}{\sqrt{2}})$
C
$(-\frac{1}{\sqrt{2}}, -\frac{7}{\sqrt{2}})$
D
$(-\frac{1}{\sqrt{2}}, \frac{7}{\sqrt{2}})$

Solution

(D) ધારો કે મૂળ સિસ્ટમમાં યામ $(x, y)$ છે અને નવી સિસ્ટમમાં યામ $(x', y')$ છે,જ્યાં $\theta = 135^{\circ}$ છે.
રૂપાંતરણ સમીકરણો:
$x' = x \cos \theta + y \sin \theta$
$y' = -x \sin \theta + y \cos \theta$
આપેલ છે કે $(x', y') = (4, -3)$ અને $\theta = 135^{\circ}$,તેથી:
$4 = -\frac{x}{\sqrt{2}} + \frac{y}{\sqrt{2}} \Rightarrow -x + y = 4\sqrt{2} \quad (i)$
$-3 = -\frac{x}{\sqrt{2}} - \frac{y}{\sqrt{2}} \Rightarrow x + y = 3\sqrt{2} \quad (ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા $2y = 7\sqrt{2} \Rightarrow y = \frac{7}{\sqrt{2}}$ મળે.
સમીકરણ $(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા $2x = -\sqrt{2} \Rightarrow x = -\frac{1}{\sqrt{2}}$ મળે.
આમ,મૂળ સિસ્ટમમાં યામ $(-\frac{1}{\sqrt{2}}, \frac{7}{\sqrt{2}})$ છે.
9
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
બિંદુ $P$ એ $A(1, 3)$,$B(-3, 5)$ અને $C(5, -1)$ થી સમાન અંતરે છે,તો $PA$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$
B
$5 \sqrt{5}$
C
$25$
D
$5 \sqrt{10}$

Solution

(D) ધારો કે $P$ ના યામ $(x, y)$ છે.
$P$ એ $A, B, C$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA^2 = PB^2$ અને $PB^2 = PC^2$ થાય.
$PA^2 = PB^2$ પરથી:
$(x-1)^2 + (y-3)^2 = (x+3)^2 + (y-5)^2$
$x^2 - 2x + 1 + y^2 - 6y + 9 = x^2 + 6x + 9 + y^2 - 10y + 25$
$8x - 4y + 24 = 0 \Rightarrow 2x - y + 6 = 0$ ... $(i)$
$PB^2 = PC^2$ પરથી:
$(x+3)^2 + (y-5)^2 = (x-5)^2 + (y+1)^2$
$16x - 12y + 8 = 0 \Rightarrow 4x - 3y + 2 = 0$ ... (ii)
સમીકરણ $(i)$ અને (ii) ઉકેલતા:
$x = -8$ અને $y = -10$ મળે.
આમ,$P$ ના યામ $(-8, -10)$ છે.
$PA = \sqrt{(-8-1)^2 + (-10-3)^2} = \sqrt{81 + 169} = \sqrt{250} = 5 \sqrt{10}$.
10
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
$\left(-1, \frac{\pi}{2}\right)$ માંથી પસાર થતી અને $\sqrt{3} \sin \theta + 2 \cos \theta = \frac{4}{r}$ ને લંબ રેખા કઈ છે?
A
$2 = \sqrt{3} r \cos \theta - 2 r \sin \theta$
B
$5 = -2 \sqrt{3} r \sin \theta + 4 r \cos \theta$
C
$2 = \sqrt{3} r \cos \theta + 2 r \sin \theta$
D
$5 = 2 \sqrt{3} r \sin \theta + 4 r \cos \theta$

Solution

(A) આપેલ રેખાનું સમીકરણ $\sqrt{3} \sin \theta + 2 \cos \theta = \frac{4}{r}$ છે,જેને $\sqrt{3} r \sin \theta + 2 r \cos \theta = 4$ તરીકે લખી શકાય.
$x = r \cos \theta$ અને $y = r \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરીને કાર્તેઝિયન યામમાં ફેરવતા,આપણને $2x + \sqrt{3} y - 4 = 0$ મળે છે.
આ રેખાનો ઢાળ $m_1 = -\frac{2}{\sqrt{3}}$ છે.
તેને લંબ રેખાનો ઢાળ $m_2 = -\frac{1}{m_1} = \frac{\sqrt{3}}{2}$ થાય.
ધ્રુવીય યામ $\left(-1, \frac{\pi}{2}\right)$ એ કાર્તેઝિયન યામ $(0, -1)$ ને અનુરૂપ છે.
$(0, -1)$ માંથી પસાર થતી અને $\frac{\sqrt{3}}{2}$ ઢાળ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ $y - (-1) = \frac{\sqrt{3}}{2}(x - 0)$ છે.
$y + 1 = \frac{\sqrt{3}}{2} x \Rightarrow \sqrt{3} x - 2y = 2$.
$x = r \cos \theta$ અને $y = r \sin \theta$ મૂકતા,આપણને $\sqrt{3} r \cos \theta - 2 r \sin \theta = 2$ મળે છે.
11
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $Ax^2+2Hxy+By^2=0$ $(H^2>AB)$ દ્વારા આપવામાં આવેલી સીધી રેખાઓની જોડી $ax+by+c=0$ રેખા સાથે સમબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે,તો $(A+3B)(3A+B)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$H^2$
B
$-H^2$
C
$2H^2$
D
$4H^2$

Solution

(D) રેખાઓની જોડી $Ax^2+2Hxy+By^2=0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે આ રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $2\theta$ છે. $ax+by+c=0$ રેખા સાથે બનતો ત્રિકોણ સમબાજુ હોવાથી,દરેક રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $60^{\circ}$ છે.
રેખાઓ $y=m_1x$ અને $y=m_2x$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\tan \theta = \left|\frac{2\sqrt{H^2-AB}}{A+B}\right|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સમબાજુ ત્રિકોણ માટે,રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $60^{\circ}$ છે,તેથી $\theta = 30^{\circ}$.
આમ,$\tan 30^{\circ} = \frac{\sqrt{H^2-AB}}{|A+B|}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$\frac{1}{3} = \frac{H^2-AB}{(A+B)^2}$.
$(A+B)^2 = 3(H^2-AB)$.
$A^2+B^2+2AB = 3H^2-3AB$.
$A^2+B^2+5AB = 3H^2$.
આપણે $(A+3B)(3A+B) = 3A^2+10AB+3B^2$ ની કિંમત શોધવાની છે.
રેખાઓ $Ax^2+2Hxy+By^2=0$ વચ્ચેનો ખૂણો $60^{\circ}$ હોવાની શરત મુજબ,આપણે $\cos 60^{\circ} = \frac{|A+B|}{\sqrt{(A-B)^2+4H^2}}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$\frac{1}{2} = \frac{|A+B|}{\sqrt{(A-B)^2+4H^2}} \implies (A-B)^2+4H^2 = 4(A+B)^2$.
$A^2+B^2-2AB+4H^2 = 4(A^2+B^2+2AB)$.
$4H^2 = 3A^2+3B^2+10AB$.
તેથી,$(A+3B)(3A+B) = 3A^2+10AB+3B^2 = 4H^2$.
12
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
બે જોડી રેખાઓ $\lambda^2 x^2 - m^2 y^2 - n(\lambda x + my) = 0$ અને $\lambda^2 x^2 - m^2 y^2 + n(\lambda x + my) = 0$ દ્વારા બનતા ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{n^2}{2|\lambda m|}$
B
$\frac{n^2}{|\lambda m|}$
C
$\frac{n}{2|\lambda m|}$
D
$\frac{n^2}{4|\lambda m|}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણોને આ રીતે અવયવ પાડી શકાય:
પ્રથમ જોડી: $(\lambda x + my)(\lambda x - my - n) = 0$,જે રેખાઓ $L_1: \lambda x + my = 0$ અને $L_2: \lambda x - my = n$ દર્શાવે છે.
બીજી જોડી: $(\lambda x + my)(\lambda x - my + n) = 0$,જે રેખાઓ $L_3: \lambda x + my = -n$ અને $L_4: \lambda x - my = 0$ દર્શાવે છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $\left| \frac{(c_1 - c_2)(d_1 - d_2)}{a_1 b_2 - a_2 b_1} \right|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,ક્ષેત્રફળ $= \left| \frac{(0 - n)(0 - (-n))}{\lambda(-m) - m(\lambda)} \right| = \frac{n^2}{2|\lambda m|}$ ચોરસ એકમ.
13
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
જો $x^3+p x^2-q x+r=0$ ના બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય હોય,તો $pq$ ની કિંમત શું થાય?
A
$-r$
B
$r$
C
$2r$
D
$-2r$

Solution

(A) ધારો કે સમીકરણ $x^3+p x^2-q x+r=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$\alpha+\beta+\gamma = -p$
$\alpha \beta + \beta \gamma + \gamma \alpha = -q$
$\alpha \beta \gamma = -r$
આપેલ છે કે બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય છે,ધારો કે $\alpha + \beta = 0$,જેનો અર્થ છે $\beta = -\alpha$.
પ્રથમ સંબંધમાં $\alpha + \beta = 0$ મૂકતા:
$0 + \gamma = -p \implies \gamma = -p$.
ત્રીજા સંબંધમાં $\gamma = -p$ મૂકતા:
$\alpha \beta (-p) = -r \implies \alpha \beta p = r$.
હવે,બીજા સંબંધમાં $\beta = -\alpha$ મૂકતા:
$\alpha(-\alpha) + \gamma(\alpha + \beta) = -q$
$-\alpha^2 + \gamma(0) = -q
-\alpha^2 = -q
\alpha^2 = q$.
કારણ કે $\alpha \beta = \alpha(-\alpha) = -\alpha^2 = -q$,તેથી $\alpha \beta = -q$.
$\alpha \beta p = r$ પરથી,આપણને $(-q)p = r$ મળે છે,જેનો અર્થ છે $-pq = r$,અથવા $pq = -r$.
14
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3+4x+1=0$ ના બીજ હોય,તો $(\alpha+\beta)^{-1}+(\beta+\gamma)^{-1}+(\gamma+\alpha)^{-1}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3+0x^2+4x+1=0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = 0$
$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = 4$
$\alpha\beta\gamma = -1$
$\alpha+\beta+\gamma = 0$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ:
$\alpha+\beta = -\gamma$
$\beta+\gamma = -\alpha$
$\gamma+\alpha = -\beta$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$(\alpha+\beta)^{-1}+(\beta+\gamma)^{-1}+(\gamma+\alpha)^{-1} = \frac{1}{-\gamma} + \frac{1}{-\alpha} + \frac{1}{-\beta}$
$= -\left(\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma}\right) = -\left(\frac{\beta\gamma + \alpha\gamma + \alpha\beta}{\alpha\beta\gamma}\right)$
$= -\left(\frac{4}{-1}\right) = 4$
15
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય,તો $225+(3 \omega+8 \omega^2)^2+(3 \omega^2+8 \omega)^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$72$
B
$192$
C
$200$
D
$248$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $225+(3 \omega+8 \omega^2)^2+(3 \omega^2+8 \omega)^2$
વર્ગનું વિસ્તરણ કરતા: $225 + (9 \omega^2 + 64 \omega^4 + 48 \omega^3) + (9 \omega^4 + 64 \omega^2 + 48 \omega^3)$
$\omega^3 = 1$ અને $\omega^4 = \omega$ ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા: $225 + 9 \omega^2 + 64 \omega + 48 + 9 \omega + 64 \omega^2 + 48$
પદોને જૂથમાં ગોઠવતા: $225 + 73(\omega^2 + \omega) + 96$
કારણ કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$,તેથી $\omega^2 + \omega = -1$: $225 + 73(-1) + 96$
અંતિમ કિંમત: $225 - 73 + 96 = 152 + 96 = 248$
16
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
જો $z-2-3i$ નો કંપવિસ્તાર (amplitude) $\pi/4$ હોય,તો $z=x+iy$ નો બિંદુપથ (locus) શું છે?
A
$x+y-1=0$
B
$x-y-1=0$
C
$x+y+1=0$
D
$x-y+1=0$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$\arg(z-2-3i) = \frac{\pi}{4}$.
ધારો કે $z = x+iy$.
તેથી $z-2-3i = (x-2) + i(y-3)$.
$\arg(z-2-3i) = \frac{\pi}{4}$ હોવાથી,$\tan^{-1}\left(\frac{y-3}{x-2}\right) = \frac{\pi}{4}$.
આનો અર્થ એ થાય કે $\frac{y-3}{x-2} = \tan\left(\frac{\pi}{4}\right) = 1$.
તેથી,$y-3 = x-2$,જેનું સાદું રૂપ $x-y+1 = 0$ થાય છે.
આમ,$z$ નો બિંદુપથ $x-y+1 = 0$ છે.
17
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $z-2-3i$ નો કંપવિસ્તાર (amplitude) $\frac{\pi}{4}$ હોય,તો $z=x+iy$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
$x-y-1=0$
B
$x-y+1=0$
C
$x+y-1=0$
D
$x+y+1=0$

Solution

(B) આપેલ છે કે $z = x+iy$,તેથી $z-2-3i = (x-2) + i(y-3)$.
$z-2-3i$ નો કંપવિસ્તાર $\frac{\pi}{4}$ હોવાથી,$\arg((x-2) + i(y-3)) = \frac{\pi}{4}$.
આથી $\tan^{-1}\left(\frac{y-3}{x-2}\right) = \frac{\pi}{4}$.
બંને બાજુ ટેન્જન્ટ લેતા,$\frac{y-3}{x-2} = \tan\left(\frac{\pi}{4}\right) = 1$.
તેથી,$y-3 = x-2$,જેનું સાદું રૂપ $x-y+1=0$ મળે છે.
18
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
સમતલમાં $y=x+r$ અને $y=-x+r$ દ્વારા આપવામાં આવેલી ચૌદ રેખાઓ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $r \in \{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ છે. આ રેખાઓ દ્વારા બનતા ચોરસની સંખ્યા,જેની બાજુઓની લંબાઈ $\sqrt{2}$ છે,તે છે:
A
$9$
B
$16$
C
$25$
D
$36$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $y=x+r$ અને $y=-x+r$ છે,જ્યાં $r \in \{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6\}$.
આ રેખાઓ ચોરસની ગ્રીડ બનાવે છે.
બે રેખાઓ $y=x+r_1$ અને $y=x+r_2$ સમાંતર છે,અને તેમની વચ્ચેનું અંતર $\frac{|r_1-r_2|}{\sqrt{2}}$ છે.
ચોરસની બાજુની લંબાઈ $\sqrt{2}$ હોવા માટે,$\frac{|r_1-r_2|}{\sqrt{2}} = \sqrt{2}$ જરૂરી છે,જેનો અર્થ છે કે $|r_1-r_2| = 2$.
$r \in \{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ ગણ માટે,$2$ નો તફાવત ધરાવતી જોડીઓ $(0, 2), (1, 3), (2, 4), (3, 5), (4, 6)$ છે. આવી $5$ જોડીઓ છે.
તે જ રીતે,$y=-x+r$ રેખાઓ માટે,બે રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર $\frac{|r_3-r_4|}{\sqrt{2}}$ છે.
આને $\sqrt{2}$ તરીકે લેતા $|r_3-r_4| = 2$ મળે છે,જે પણ $5$ જોડીઓ આપે છે.
બનતા ચોરસની કુલ સંખ્યા દરેક દિશામાં $2$ લંબાઈના અંતરાલોની સંખ્યાનો ગુણાકાર છે,જે $5 \times 5 = 25$ છે.
19
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
ધારો કે $l_1$ અને $l_2$ એ બે રેખાઓ છે જે $P$ બિંદુએ છેદે છે. જો $A_1, B_1, C_1$ એ $l_1$ પરના બિંદુઓ હોય,અને $A_2, B_2, C_2, D_2, E_2$ એ $l_2$ પરના બિંદુઓ હોય,અને જો આમાંથી કોઈ પણ બિંદુ $P$ સાથે સંપાતી ન હોય,તો આ આઠ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$56$
B
$55$
C
$46$
D
$60$

Solution

(D) કુલ બિંદુઓની સંખ્યા $8$ છે ($P$ ને બાદ કરતાં). $P$ ને ગણતા,આપણી પાસે કુલ $9$ બિંદુઓ છે.
ત્રિકોણ બનાવવા માટે,આપણે $3$ અસમરેખ બિંદુઓ પસંદ કરવા પડે.
$9$ બિંદુઓમાંથી $3$ બિંદુઓ પસંદ કરવાની કુલ રીતો ${^9C_3} = \frac{9 \times 8 \times 7}{3 \times 2 \times 1} = 84$ છે.
જોકે,એક જ રેખા પર આવેલા બિંદુઓ ત્રિકોણ બનાવી શકતા નથી.
$l_1$ પરના બિંદુઓ ($P$ સહિત) $4$ છે $(A_1, B_1, C_1, P)$. તેમાંથી $3$ સમરેખ બિંદુઓ પસંદ કરવાની રીતો ${^4C_3} = 4$ છે.
$l_2$ પરના બિંદુઓ ($P$ સહિત) $6$ છે $(A_2, B_2, C_2, D_2, E_2, P)$. તેમાંથી $3$ સમરેખ બિંદુઓ પસંદ કરવાની રીતો ${^6C_3} = \frac{6 \times 5 \times 4}{3 \times 2 \times 1} = 20$ છે.
કુલ ત્રિકોણ = ($3$ બિંદુઓ પસંદ કરવાની કુલ રીતો) - ($l_1$ પરના સમરેખ સેટ) - ($l_2$ પરના સમરેખ સેટ)
કુલ ત્રિકોણ = $84 - 4 - 20 = 60$.
20
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
શ્રેણી $\frac{1}{2 !} + \frac{1+2}{3 !} + \frac{1+2+3}{4 !} + \ldots$ નો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{e}{2}$
B
$\frac{e}{3}$
C
$\frac{e}{4}$
D
$\frac{e}{5}$

Solution

(A) શ્રેણીનું $n$મું પદ $T_n = \frac{1+2+3+\ldots+n}{(n+1) !}$ છે.
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના સરવાળાનો ઉપયોગ કરતા,$T_n = \frac{n(n+1)}{2(n+1)!} = \frac{n}{2(n)!} = \frac{1}{2(n-1)!}$.
$n=1, 2, 3, \ldots$ માટે,પદો $T_1 = \frac{1}{2(0!)}, T_2 = \frac{1}{2(1!)}, T_3 = \frac{1}{2(2!)}, \ldots$ છે.
સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{\infty} T_n = \frac{1}{2} \left[ \frac{1}{0!} + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \frac{1}{3!} + \ldots \right]$.
કારણ કે $e = \sum_{k=0}^{\infty} \frac{1}{k!} = 1 + 1 + \frac{1}{2!} + \frac{1}{3!} + \ldots$,તેથી $S = \frac{1}{2} e$.
21
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$(1+x^2)^5(1+x)^4$ ના વિસ્તરણમાં $x^5$ નો સહગુણક શોધો:
A
$60$
B
$50$
C
$40$
D
$56$

Solution

(A) આપણી પાસે પદાવલિ $(1+x^2)^5(1+x)^4$ છે.
દ્વિપદી વિસ્તરણ સૂત્ર $(1+a)^n = \sum_{k=0}^{n} {^nC_k} a^k$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(1+x^2)^5 = 1 + 5x^2 + 10x^4 + 10x^6 + \dots$
$(1+x)^4 = 1 + 4x + 6x^2 + 4x^3 + x^4$
$x^5$ નો સહગુણક મેળવવા માટે,આપણે બંને વિસ્તરણના પદોનો ગુણાકાર એવી રીતે કરીએ છીએ કે જેથી ઘાતનો સરવાળો $5$ થાય:
$(5x^2) \cdot (4x^3) + (10x^4) \cdot (4x) = 20x^5 + 40x^5 = 60x^5$
આમ,$x^5$ નો સહગુણક $60$ છે.
22
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
$(1+x)^{43}$ ના વિસ્તરણમાં $(2r+1)$-મું પદ અને $(r+2)$-મું પદના સહગુણકો સમાન હોય,તો $r$ ની કિંમત શોધો:
A
$12$
B
$14$
C
$16$
D
$18$

Solution

(B) $(1+x)^n$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{k+1} = {}^{n}C_k x^k$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$(2r+1)$-મા પદ માટે,$k = (2r+1)-1 = 2r$. સહગુણક ${}^{43}C_{2r}$ છે.
$(r+2)$-મા પદ માટે,$k = (r+2)-1 = r+1$. સહગુણક ${}^{43}C_{r+1}$ છે.
આપેલ છે કે સહગુણકો સમાન છે:
${}^{43}C_{2r} = {}^{43}C_{r+1}$.
ગુણધર્મ ${}^{n}C_a = {}^{n}C_b$ નો ઉપયોગ કરતા,કાં તો $a = b$ અથવા $a+b = n$ થાય.
કિસ્સો $1$: $2r = r+1 \Rightarrow r = 1$.
કિસ્સો $2$: $2r + (r+1) = 43$ $\Rightarrow 3r + 1 = 43$ $\Rightarrow 3r = 42$ $\Rightarrow r = 14$.
વિકલ્પોમાં $14$ આપેલ હોવાથી,$r = 14$ એ સાચો જવાબ છે.
23
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
જો $0 < y < 2^{1/3}$ અને $x(y^3 - 1) = 1$ હોય,તો $\frac{2}{x} + \frac{2}{3x^3} + \frac{2}{5x^5} + \dots$ ની કિંમત શોધો:
A
$\log \left( \frac{y^3}{2 - y^3} \right)$
B
$\log \left( \frac{y^3}{1 - y^3} \right)$
C
$\log \left( \frac{2y^3}{1 - y^3} \right)$
D
$\log \left( \frac{y^3}{1 - 2y^3} \right)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $x(y^3 - 1) = 1$,તેથી $x = \frac{1}{y^3 - 1}$.
ધારો કે $k = \frac{1}{x} = y^3 - 1$.
શ્રેણી $S = 2k + \frac{2}{3}k^3 + \frac{2}{5}k^5 + \dots$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\log \left( \frac{1+k}{1-k} \right) = 2(k + \frac{k^3}{3} + \frac{k^5}{5} + \dots) = 2k + \frac{2}{3}k^3 + \frac{2}{5}k^5 + \dots$
$k = y^3 - 1$ મુકતા:
$S = \log \left( \frac{1 + (y^3 - 1)}{1 - (y^3 - 1)} \right) = \log \left( \frac{y^3}{2 - y^3} \right)$.
24
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
વિધેય $f(\theta) = \sin \frac{\theta}{3} + \cos \frac{\theta}{2}$ નું આવર્તમાન (period) શોધો. ($\pi$ માં)
A
$3$
B
$6$
C
$9$
D
$12$

Solution

(D) $\sin(a\theta)$ નું આવર્તમાન $\frac{2\pi}{|a|}$ છે અને $\cos(b\theta)$ નું આવર્તમાન $\frac{2\pi}{|b|}$ છે.
$f(\theta) = \sin \frac{\theta}{3} + \cos \frac{\theta}{2}$ માટે, $\sin \frac{\theta}{3}$ નું આવર્તમાન $T_1 = \frac{2\pi}{1/3} = 6\pi$ છે.
$\cos \frac{\theta}{2}$ નું આવર્તમાન $T_2 = \frac{2\pi}{1/2} = 4\pi$ છે.
બે આવર્તી વિધેયોના સરવાળાનું આવર્તમાન તેમના વ્યક્તિગત આવર્તમાનોનો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ છે.
આપણે $LCM(6\pi, 4\pi)$ શોધવાની જરૂર છે.
$LCM(6, 4) = 12$.
તેથી, $f(\theta)$ નું આવર્તમાન $12\pi$ છે.
25
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
જો $5x - 12y + 10 = 0$ અને $12y - 5x + 16 = 0$ એ વર્તુળના બે સ્પર્શકો હોય,તો વર્તુળની ત્રિજ્યા કેટલી થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ સ્પર્શકો:
$5x - 12y + 10 = 0$ $\dots$ $(i)$
$-5x + 12y + 16 = 0$ $\dots$ $(ii)$
બંને રેખાઓનો ઢાળ $\frac{5}{12}$ હોવાથી,રેખાઓ સમાંતર છે.
સમાંતર રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર એ વર્તુળનો વ્યાસ છે.
$d = \frac{|10 - (-16)|}{\sqrt{5^2 + (-12)^2}} = \frac{26}{13} = 2$.
વ્યાસ $2r = 2$ હોવાથી,ત્રિજ્યા $r = 1$ મળે.
26
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો વર્તુળ $x^2+y^2+6x-2y+k=0$ એ વર્તુળ $x^2+y^2+2x-6y-15=0$ ના પરિઘને દુભાગતું હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો:
A
$21$
B
-$21$
C
$23$
D
-$23$

Solution

(D) આપેલ છે કે,વર્તુળ $S_1 \equiv x^2+y^2+6x-2y+k=0$ અને $S_2 \equiv x^2+y^2+2x-6y-15=0$.
જ્યારે $S_1$ એ $S_2$ ના પરિઘને દુભાગે છે,ત્યારે $S_1$ અને $S_2$ ની સામાન્ય જીવા એ $S_2$ નો વ્યાસ બને છે.
સામાન્ય જીવાનું સમીકરણ $S_1 - S_2 = 0$ છે.
$(x^2+y^2+6x-2y+k) - (x^2+y^2+2x-6y-15) = 0$.
$4x + 4y + k + 15 = 0$.
આ જીવા $S_2$ નો વ્યાસ હોવાથી,તે $S_2$ ના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે.
$S_2$ નું કેન્દ્ર $(-g, -f) = (-1, 3)$ છે.
$(-1, 3)$ ને જીવાના સમીકરણમાં મૂકતા:
$4(-1) + 4(3) + k + 15 = 0$.
$-4 + 12 + k + 15 = 0$.
$8 + k + 15 = 0$.
$k + 23 = 0$.
$k = -23$.
27
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $P$ એક એવું બિંદુ હોય કે જેથી $P$ માંથી વર્તુળો $x^2+y^2+2x-4y-20=0$ અને $x^2+y^2-4x+2y-44=0$ પર દોરેલા સ્પર્શકોની લંબાઈના વર્ગોનો ગુણોત્તર $2:3$ હોય,તો $P$ નો બિંદુપથ એક વર્તુળ છે જેનું કેન્દ્ર :
A
$(7,-8)$
B
$(-7,8)$
C
$(7,8)$
D
$(-7,-8)$

Solution

(B) ધારો કે $P$ ના યામ $(x, y)$ છે.
આપેલ વર્તુળોના સમીકરણો:
$S_1: x^2+y^2+2x-4y-20=0$
$S_2: x^2+y^2-4x+2y-44=0$
બિંદુ $P(x, y)$ માંથી વર્તુળ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ પરના સ્પર્શકની લંબાઈનો વર્ગ $x^2+y^2+2gx+2fy+c$ દ્વારા મળે છે.
તેથી,સ્પર્શકોની લંબાઈના વર્ગોનો ગુણોત્તર:
$\frac{x^2+y^2+2x-4y-20}{x^2+y^2-4x+2y-44} = \frac{2}{3}$
ચોકડી ગુણાકાર કરતા:
$3(x^2+y^2+2x-4y-20) = 2(x^2+y^2-4x+2y-44)$
$3x^2+3y^2+6x-12y-60 = 2x^2+2y^2-8x+4y-88$
પદોને એક બાજુ ગોઠવતા:
$x^2+y^2+14x-16y+28 = 0$
આ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ સ્વરૂપમાં વર્તુળનું સમીકરણ છે,જ્યાં $2g=14$ અને $2f=-16$.
તેથી,$g=7$ અને $f=-8$.
વર્તુળનું કેન્દ્ર $(-g, -f) = (-7, 8)$ છે.
28
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$S(0,0)$ નાભિ અને $x+y=4$ નિયામિકા ધરાવતા પરવલયનું સમીકરણ શું છે?
A
$x^2+y^2-2xy+8x+8y-16=0$
B
$x^2+y^2-2xy+8x+8y=0$
C
$x^2+y^2+8x+8y-16=0$
D
$x^2-y^2+8x+8y-16=0$

Solution

(A) પરવલયની નાભિ $S(0,0)$ આપેલ છે.
નિયામિકાનું સમીકરણ $x+y-4=0$ છે.
ધારો કે $P(x, y)$ એ પરવલય પરનું કોઈ બિંદુ છે.
વ્યાખ્યા મુજબ,$P$ નું નાભિથી અંતર એ $P$ નું નિયામિકાથી અંતર જેટલું હોય છે,તેથી $SP^2 = PM^2$.
$SP^2 = (x-0)^2 + (y-0)^2 = x^2 + y^2$.
$P(x, y)$ થી રેખા $x+y-4=0$ નું લંબ અંતર $PM = \frac{|x+y-4|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{|x+y-4|}{\sqrt{2}}$ છે.
તેથી,$x^2 + y^2 = \left(\frac{x+y-4}{\sqrt{2}}\right)^2$.
$x^2 + y^2 = \frac{(x+y-4)^2}{2}$.
$2(x^2 + y^2) = x^2 + y^2 + 16 + 2xy - 8x - 8y$.
$x^2 + y^2 - 2xy + 8x + 8y - 16 = 0$.
29
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
ઉપવલય $9x^2 + 5y^2 - 18x - 20y - 16 = 0$ ની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) શોધો:
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{3}{2}$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $9x^2 + 5y^2 - 18x - 20y - 16 = 0$ છે.
પદોને ગોઠવતા,$9(x^2 - 2x) + 5(y^2 - 4y) = 16$ મળે.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા,$9(x^2 - 2x + 1) + 5(y^2 - 4y + 4) = 16 + 9 + 20$ મળે.
આથી $9(x - 1)^2 + 5(y - 2)^2 = 45$ થાય.
$45$ વડે ભાગતા,પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\frac{(x - 1)^2}{5} + \frac{(y - 2)^2}{9} = 1$ મળે.
અહીં,$a^2 = 5$ અને $b^2 = 9$ છે. $b^2 > a^2$ હોવાથી,ઉપવલય ઉભું છે.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{a^2}{b^2}} = \sqrt{1 - \frac{5}{9}} = \sqrt{\frac{4}{9}} = \frac{2}{3}$ થાય.
30
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
અતિવલય $x^2 - 2y^2 - 2 = 0$ પરના કોઈપણ બિંદુથી તેના અનંતસ્પર્શકો પર દોરેલા લંબની લંબાઈનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$1/2$
B
$2/3$
C
$3/2$
D
$2$

Solution

(B) અતિવલયનું આપેલ સમીકરણ $x^2 - 2y^2 = 2$ છે,જેને $\frac{x^2}{2} - \frac{y^2}{1} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
અહીં,$a^2 = 2$ અને $b^2 = 1$ છે.
અનંતસ્પર્શકોના સમીકરણો $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 0$ દ્વારા મળે છે,જે $\frac{x}{\sqrt{2}} - y = 0$ અને $\frac{x}{\sqrt{2}} + y = 0$ થાય છે.
અતિવલય પરના કોઈપણ બિંદુ $P(x_1, y_1)$ માટે,અનંતસ્પર્શકો પરના લંબની લંબાઈનો ગુણાકાર $\frac{a^2 b^2}{a^2 + b^2}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$a^2 = 2$ અને $b^2 = 1$ કિંમતો મૂકતા:
ગુણાકાર $= \frac{2 \times 1}{2 + 1} = \frac{2}{3}$.
31
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$\lim _{x \rightarrow \pi / 6} \left[ \frac{3 \sin x - \sqrt{3} \cos x}{6x - \pi} \right]$ ની કિંમત શોધો:
A
$\sqrt{3}$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
C
$3$
D
$-\frac{1}{3}$

Solution

(B) ધારો કે $L = \lim _{x \rightarrow \frac{\pi}{6}} \frac{3 \sin x - \sqrt{3} \cos x}{6x - \pi}$.
અહીં લક્ષ $\frac{0}{0}$ સ્વરૂપમાં હોવાથી,આપણે $L$'$H$ôpital ના નિયમનો ઉપયોગ કરીએ:
$L = \lim _{x \rightarrow \frac{\pi}{6}} \frac{3 \cos x + \sqrt{3} \sin x}{6}$
$x = \frac{\pi}{6}$ મૂકતા:
$L = \frac{3(\frac{\sqrt{3}}{2}) + \sqrt{3}(\frac{1}{2})}{6} = \frac{4\sqrt{3}}{12} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
32
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
જો $a > 0$ અને $\lim _{x \rightarrow a} \frac{a^x - x^a}{x^x - a^a} = -1$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$e$
D
$2e$

Solution

(B) આપેલ લક્ષ: $\lim _{x \rightarrow a} \frac{a^x - x^a}{x^x - a^a} = -1$.
$L^{\prime}$Hospital ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,અંશ અને છેદનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
અંશનું વિકલન: $\frac{d}{dx}(a^x - x^a) = a^x \ln a - a x^{a-1}$.
છેદનું વિકલન: $\frac{d}{dx}(x^x - a^a) = x^x(1 + \ln x)$.
$x = a$ મૂકતા:
$\frac{a^a \ln a - a \cdot a^{a-1}}{a^a(1 + \ln a)} = -1$.
$\frac{a^a \ln a - a^a}{a^a(1 + \ln a)} = -1$.
અંશ અને છેદને $a^a$ વડે ભાગતા:
$\frac{\ln a - 1}{1 + \ln a} = -1$.
$\ln a - 1 = -(1 + \ln a)$.
$\ln a - 1 = -1 - \ln a$.
$2 \ln a = 0$.
$\ln a = 0 \Rightarrow a = e^0 = 1$.
33
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
એક ત્રિકોણમાં,જો $b=20, c=21$ અને $\sin A=\frac{3}{5}$ હોય,તો $a$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$12$
B
$13$
C
$14$
D
$15$

Solution

(B) આપેલ છે: $b=20, c=21$ અને $\sin A=\frac{3}{5}$.
નિત્યસમ $\cos^2 A = 1 - \sin^2 A$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos^2 A = 1 - (\frac{3}{5})^2 = 1 - \frac{9}{25} = \frac{16}{25}$.
તેથી,$\cos A = \frac{4}{5}$ (ધારો કે $A$ લઘુકોણ છે).
કોસાઇનના નિયમ મુજબ: $\cos A = \frac{b^2+c^2-a^2}{2bc}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{4}{5} = \frac{20^2+21^2-a^2}{2 \times 20 \times 21}$.
$\frac{4}{5} = \frac{400+441-a^2}{840}$.
$840 \times \frac{4}{5} = 841 - a^2$.
$168 \times 4 = 841 - a^2$.
$672 = 841 - a^2$.
$a^2 = 841 - 672 = 169$.
તેથી,$a = \sqrt{169} = 13$.
34
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
$\triangle ABC$ માં,જો $3a = b + c$ હોય,તો $\cot \frac{B}{2} \cot \frac{C}{2}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણમાં અડધા ખૂણાઓ માટે કોટેન્જન્ટનું સૂત્ર: $\cot \frac{B}{2} = \sqrt{\frac{s(s-b)}{(s-a)(s-c)}}$ અને $\cot \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{s(s-c)}{(s-a)(s-b)}}$ છે.
તેમનો ગુણાકાર કરતા: $\cot \frac{B}{2} \cot \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{s(s-b)}{(s-a)(s-c)} \cdot \frac{s(s-c)}{(s-a)(s-b)}} = \sqrt{\frac{s^2}{(s-a)^2}} = \frac{s}{s-a}$.
આપેલ છે કે $3a = b + c$,તેથી અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{a+3a}{2} = 2a$.
$s = 2a$ ની કિંમત પદમાં મૂકતા: $\frac{s}{s-a} = \frac{2a}{2a-a} = \frac{2a}{a} = 2$.
35
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $b+c=3a$ હોય,તો $\cot \frac{B}{2} \cot \frac{C}{2}$ ની કિંમત કેટલી થાય :
A
$3$
B
$1$
C
$4$
D
$2$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cot \frac{B}{2} = \sqrt{\frac{s(s-b)}{(s-a)(s-c)}}$ અને $\cot \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{s(s-c)}{(s-a)(s-b)}}$.
તેમનો ગુણાકાર કરતા,$\cot \frac{B}{2} \cdot \cot \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{s(s-b)}{(s-a)(s-c)} \cdot \frac{s(s-c)}{(s-a)(s-b)}} = \sqrt{\frac{s^2}{(s-a)^2}} = \frac{s}{s-a}$.
આપેલ છે કે $b+c=3a$,તેથી અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{a+3a}{2} = 2a$.
$s = 2a$ ની કિંમત મૂકતા,$\frac{s}{s-a} = \frac{2a}{2a-a} = \frac{2a}{a} = 2$.
36
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
જો $\triangle ABC$ માં,$r_1 < r_2 < r_3$ હોય,તો:
A
$a < b < c$
B
$a > b > c$
C
$b < a < c$
D
$a < c < b$

Solution

(A) આપણી પાસે ત્રિકોણની બહિર ત્રિજ્યાઓ (exradii) માટેના સૂત્રો છે:
$r_1 = \frac{\Delta}{s-a}, r_2 = \frac{\Delta}{s-b}, r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$
આપેલ છે કે $r_1 < r_2 < r_3$,તેથી:
$\frac{\Delta}{s-a} < \frac{\Delta}{s-b} < \frac{\Delta}{s-c}$
$\Delta$ એ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ છે જે ધન છે,તેથી વ્યસ્ત લેતા અસમતાની નિશાની બદલાશે:
$s-a > s-b > s-c$
બધા પદોમાંથી $s$ બાદ કરતા:
$-a > -b > -c$
$-1$ વડે ગુણતા અસમતાની નિશાની ફરી બદલાશે:
$a < b < c$
37
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$\sinh^{-1}\left(2^{3/2}\right)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\log(3+\sqrt{8})$
B
$\log(3-\sqrt{8})$
C
$\log(2+\sqrt{18})$
D
$\log(\sqrt{8}+\sqrt{27})$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે ઇન્વર્સ હાઇપરબોલિક સાઇન વિધેયનું સૂત્ર $\sinh^{-1}(x) = \log\{x + \sqrt{x^2 + 1\}}$ છે.
સૂત્રમાં $x = 2^{3/2}$ મૂકતા:
$\sinh^{-1}(2^{3/2}) = \log\{2^{3/2} + \sqrt{(2^{3/2})^2 + 1\}}$.
અહીં $2^{3/2} = \sqrt{2^3} = \sqrt{8}$ હોવાથી:
$\sinh^{-1}(2^{3/2}) = \log\{\sqrt{8} + \sqrt{8 + 1\}}$.
$= \log\{\sqrt{8} + \sqrt{9\}}$.
$= \log\{3 + \sqrt{8\}}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
38
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
અસમતા $3^x+3^{1-x}-4 < 0$ નો $R$ માં સમાવિષ્ટ ઉકેલ ગણ કયો છે?
A
$(1,3)$
B
$(0,1)$
C
$(1,2)$
D
$(0,2)$

Solution

(B) આપેલ અસમતા: $3^x + 3^{1-x} - 4 < 0$.
$3^{1-x} = \frac{3}{3^x}$ મૂકતા: $3^x + \frac{3}{3^x} - 4 < 0$.
આખી અસમતાને $3^x$ વડે ગુણતા (કારણ કે $3^x > 0$ દરેક $x \in R$ માટે): $(3^x)^2 - 4(3^x) + 3 < 0$.
ધારો કે $y = 3^x$. તેથી અસમતા $y^2 - 4y + 3 < 0$ બને છે.
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા: $(y - 1)(y - 3) < 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $1 < y < 3$.
$y = 3^x$ પાછું મૂકતા,આપણને $1 < 3^x < 3$ મળે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $3^0 = 1$ અને $3^1 = 3$,તેથી $3^0 < 3^x < 3^1$.
ઘાતાંકોની સરખામણી કરતા,$0 < x < 1$ મળે છે.
આમ,ઉકેલ ગણ $(0, 1)$ છે.
39
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
ધારો કે $a, b$,અને $c$ એવા છે કે $\frac{1}{(1-x)(1-2x)(1-3x)} = \frac{a}{1-x} + \frac{b}{1-2x} + \frac{c}{1-3x}$. તો $\frac{a}{1} + \frac{b}{3} + \frac{c}{5}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{15}$
B
$\frac{1}{6}$
C
$\frac{1}{5}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(A) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિભાજન: $\frac{1}{(1-x)(1-2x)(1-3x)} = \frac{a}{1-x} + \frac{b}{1-2x} + \frac{c}{1-3x}$.
બંને બાજુ $(1-x)(1-2x)(1-3x)$ વડે ગુણતા:
$1 = a(1-2x)(1-3x) + b(1-x)(1-3x) + c(1-x)(1-2x)$.
$a$ શોધવા માટે,$x = 1$ લેતા: $1 = a(1-2)(1-3) = a(-1)(-2) = 2a \Rightarrow a = \frac{1}{2}$.
$b$ શોધવા માટે,$x = \frac{1}{2}$ લેતા: $1 = b(1-\frac{1}{2})(1-\frac{3}{2}) = b(\frac{1}{2})(-\frac{1}{2}) = -\frac{1}{4}b \Rightarrow b = -4$.
$c$ શોધવા માટે,$x = \frac{1}{3}$ લેતા: $1 = c(1-\frac{1}{3})(1-\frac{2}{3}) = c(\frac{2}{3})(\frac{1}{3}) = \frac{2}{9}c \Rightarrow c = \frac{9}{2}$.
હવે,$\frac{a}{1} + \frac{b}{3} + \frac{c}{5} = \frac{1/2}{1} + \frac{-4}{3} + \frac{9/2}{5} = \frac{1}{2} - \frac{4}{3} + \frac{9}{10}$.
લસાઅ $30$ લેતા: $\frac{15}{30} - \frac{40}{30} + \frac{27}{30} = \frac{15 - 40 + 27}{30} = \frac{2}{30} = \frac{1}{15}$.
40
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $x > 2$ માટે $f(x) = \frac{1}{\sqrt{x+2 \sqrt{2x-4}}} + \frac{1}{\sqrt{x-2 \sqrt{2x-4}}}$ હોય,તો $f(11)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{7}{6}$
B
$\frac{5}{6}$
C
$\frac{6}{7}$
D
$\frac{5}{7}$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$f(x) = \frac{1}{\sqrt{x+2 \sqrt{2x-4}}} + \frac{1}{\sqrt{x-2 \sqrt{2x-4}}}$
$x = 11$ મુકતા:
$f(11) = \frac{1}{\sqrt{11+2 \sqrt{18}}} + \frac{1}{\sqrt{11-2 \sqrt{18}}}$
$f(11) = \frac{1}{\sqrt{11+6 \sqrt{2}}} + \frac{1}{\sqrt{11-6 \sqrt{2}}}$
અહીં $11+6 \sqrt{2} = (3+\sqrt{2})^2$ અને $11-6 \sqrt{2} = (3-\sqrt{2})^2$ થાય છે,
તેથી $f(11) = \frac{1}{3+\sqrt{2}} + \frac{1}{3-\sqrt{2}}$
$f(11) = \frac{3-\sqrt{2} + 3+\sqrt{2}}{9-2} = \frac{6}{7}$
41
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $n = 1, 2, 3, \ldots$ માટે $t_n = \frac{1}{4}(n+2)(n+3)$ હોય,તો $\frac{1}{t_1} + \frac{1}{t_2} + \ldots + \frac{1}{t_{2003}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{4006}{3006}$
B
$\frac{4003}{3007}$
C
$\frac{4006}{3008}$
D
$\frac{4006}{3009}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $t_n = \frac{1}{4}(n+2)(n+3)$.
તેથી,$\frac{1}{t_n} = \frac{4}{(n+2)(n+3)}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકની રીતનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1}{t_n} = 4 \left[ \frac{1}{n+2} - \frac{1}{n+3} \right]$.
ધારો કે $S = \sum_{n=1}^{2003} \frac{1}{t_n} = 4 \sum_{n=1}^{2003} \left( \frac{1}{n+2} - \frac{1}{n+3} \right)$.
આ એક ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણી છે:
$S = 4 \left[ \left( \frac{1}{3} - \frac{1}{4} \right) + \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{5} \right) + \ldots + \left( \frac{1}{2005} - \frac{1}{2006} \right) \right]$.
$S = 4 \left( \frac{1}{3} - \frac{1}{2006} \right)$.
$S = 4 \left( \frac{2006 - 3}{3 \times 2006} \right) = 4 \left( \frac{2003}{6018} \right) = \frac{8012}{6018} = \frac{4006}{3009}$.
42
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
એક ટાવર તેના પાયામાંથી પસાર થતી સમક્ષિતિજ રેખા પર આવેલા બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ પર અનુક્રમે $\alpha, 2 \alpha$ અને $3 \alpha$ ના ખૂણા આંતરે છે,તો $\frac{A B}{B C}$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{\sin 3 \alpha}{\sin 2 \alpha}$
B
$1+2 \cos 2 \alpha$
C
$2 \cos 2 \alpha$
D
$\frac{\sin 2 \alpha}{\sin \alpha}$

Solution

(B) $\triangle ECD$ માં,$\tan 3 \alpha = \frac{h}{CD} \Rightarrow CD = h \cot 3 \alpha \quad \dots(i)$
$\triangle EBD$ માં,$\tan 2 \alpha = \frac{h}{BD} \Rightarrow BD = h \cot 2 \alpha \quad \dots(ii)$
$\triangle EAD$ માં,$\tan \alpha = \frac{h}{AD} \Rightarrow AD = h \cot \alpha \quad \dots(iii)$
સમીકરણ $(ii)$ અને $(iii)$ પરથી,$AB = AD - BD = h(\cot \alpha - \cot 2 \alpha) \quad \dots(iv)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ પરથી,$BC = BD - CD = h(\cot 2 \alpha - \cot 3 \alpha) \quad \dots(v)$
$(iv)$ ને $(v)$ વડે ભાગતા:
$\frac{AB}{BC} = \frac{\cot \alpha - \cot 2 \alpha}{\cot 2 \alpha - \cot 3 \alpha} = \frac{\sin 3 \alpha}{\sin \alpha} = \frac{3 \sin \alpha - 4 \sin^3 \alpha}{\sin \alpha} = 3 - 4 \sin^2 \alpha = 1 + 2 \cos 2 \alpha$.
Solution diagram
43
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
$XOZ$-સમતલ બિંદુઓ $(2, 3, 1)$ અને $(6, 7, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે ($: 7$ માં)?
A
$3$
B
$2$
C
$-3$
D
$-2$

Solution

(C) ધારો કે $XOZ$-સમતલ બિંદુઓ $A(2, 3, 1)$ અને $B(6, 7, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m: n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,વિભાજન બિંદુના યામ નીચે મુજબ મળે છે:
$\left(\frac{m(6)+n(2)}{m+n}, \frac{m(7)+n(3)}{m+n}, \frac{m(1)+n(1)}{m+n}\right)$
આ બિંદુ $XOZ$-સમતલ પર હોવાથી,તેનો $y$-યામ શૂન્ય હોવો જોઈએ.
તેથી,$\frac{7m + 3n}{m+n} = 0$
$7m + 3n = 0$
$7m = -3n$
$\frac{m}{n} = -\frac{3}{7}$
આમ,ગુણોત્તર $-3: 7$ છે.
44
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
જો $P(A \cup B)=0.8$ અને $P(A \cap B)=0.3$ હોય,તો $P(\bar{A})+P(\bar{B})$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$0.3$
B
$0.5$
C
$0.8$
D
$0.9$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
તેથી,$P(A) + P(B) = P(A \cup B) + P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,$P(A) + P(B) = 0.8 + 0.3 = 1.1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(\bar{A}) = 1 - P(A)$ અને $P(\bar{B}) = 1 - P(B)$.
આમ,$P(\bar{A}) + P(\bar{B}) = (1 - P(A)) + (1 - P(B)) = 2 - (P(A) + P(B))$.
$P(A) + P(B) = 1.1$ મૂકતા,આપણને $P(\bar{A}) + P(\bar{B}) = 2 - 1.1 = 0.9$ મળે છે.
45
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$\cos \left[\cos ^{-1}\left(-\frac{1}{7}\right)+\sin ^{-1}\left(-\frac{1}{7}\right)\right]$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{1}{3}$
B
$0$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{4}{9}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ $x \in [-1, 1]$ માટે,નિત્યસમ $\cos^{-1}(x) + \sin^{-1}(x) = \frac{\pi}{2}$ સાચું છે.
આપેલ પદાવલિ $\cos \left[\cos ^{-1}\left(-\frac{1}{7}\right)+\sin ^{-1}\left(-\frac{1}{7}\right)\right]$ છે.
$x = -\frac{1}{7}$ ને નિત્યસમમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\cos \left[\frac{\pi}{2}\right]$
કારણ કે $\cos \frac{\pi}{2} = 0$,તેથી પદાવલિની કિંમત $0$ છે.
46
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
સમીકરણોની સિસ્ટમ $2x + y - z = 7$,$x - 3y + 2z = 1$,અને $x + 4y - 3z = 5$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$0$
C
અનંત
D
$2$

Solution

(B) ઉકેલોની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે સિસ્ટમને મેટ્રિક્સ સ્વરૂપ $AX = B$ માં લખીએ છીએ,જ્યાં $A = \begin{bmatrix} 2 & 1 & -1 \\ 1 & -3 & 2 \\ 1 & 4 & -3 \end{bmatrix}$,$X = \begin{bmatrix} x \\ y \\ z \end{bmatrix}$,અને $B = \begin{bmatrix} 7 \\ 1 \\ 5 \end{bmatrix}$ છે.
પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક $(|A|)$ ગણો:
$|A| = 2((-3)(-3) - (2)(4)) - 1((1)(-3) - (2)(1)) - 1((1)(4) - (-3)(1))$
$|A| = 2(9 - 8) - 1(-3 - 2) - 1(4 + 3)$
$|A| = 2(1) - 1(-5) - 1(7) = 2 + 5 - 7 = 0$.
કારણ કે $|A| = 0$ છે,સિસ્ટમ કાં તો અસંગત છે (કોઈ ઉકેલ નથી) અથવા અનંત ઉકેલો ધરાવે છે.
આપણે ઓગમેન્ટેડ મેટ્રિક્સ $[A|B]$ નો ઉપયોગ કરીને સુસંગતતા તપાસીએ છીએ:
$\begin{bmatrix} 2 & 1 & -1 & | & 7 \\ 1 & -3 & 2 & | & 1 \\ 1 & 4 & -3 & | & 5 \end{bmatrix}$
રો ઓપરેશન્સ કરતા: $R_1 \leftrightarrow R_2$ આપણને આપે છે $\begin{bmatrix} 1 & -3 & 2 & | & 1 \\ 2 & 1 & -1 & | & 7 \\ 1 & 4 & -3 & | & 5 \end{bmatrix}$.
$R_2 \to R_2 - 2R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ આપણને આપે છે $\begin{bmatrix} 1 & -3 & 2 & | & 1 \\ 0 & 7 & -5 & | & 5 \\ 0 & 7 & -5 & | & 4 \end{bmatrix}$.
$R_3 \to R_3 - R_2$ આપણને આપે છે $\begin{bmatrix} 1 & -3 & 2 & | & 1 \\ 0 & 7 & -5 & | & 5 \\ 0 & 0 & 0 & | & -1 \end{bmatrix}$.
છેલ્લી હાર સૂચવે છે કે $0 = -1$,જે વિરોધાભાસ છે.
તેથી,આ સિસ્ટમનો કોઈ ઉકેલ નથી.
47
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
ધારો કે $f:[-2,2] \rightarrow R$ એ $f(x) = \begin{cases} -1, & -2 \leq x \leq 0 \text{ માટે } \\ x-1, & 0 < x \leq 2 \text{ માટે } \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. તો ગણ $\{x \in [-2,2] : x \leq 0 \text{ અને } f(|x|) = x\}$ કોના બરાબર છે?
A
$\{-1\}$
B
$0$
C
$\{-\frac{1}{2}\}$
D
$\phi$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x) = \begin{cases} -1, & -2 \leq x \leq 0 \\ x-1, & 0 < x \leq 2 \end{cases}$ છે.
આપણે એવા $x$ નો ગણ શોધવો છે કે જેના માટે $x \leq 0$ અને $f(|x|) = x$ થાય.
કારણ કે $x \leq 0$,તેથી $|x| = -x$ થાય. જો $x \in [-2, 0]$ હોય,તો $|x| \in [0, 2]$ થાય.
$0 < |x| \leq 2$ માટે,$f(|x|) = |x| - 1 = -x - 1$ થાય.
$f(|x|) = x$ લેતા,આપણને $-x - 1 = x$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $2x = -1$,તેથી $x = -\frac{1}{2}$.
શરત $x \leq 0$ ચકાસતા,આપણે જોઈએ છીએ કે $x = -\frac{1}{2}$ આ શરતનું પાલન કરે છે.
જો $x = 0$ હોય,તો $f(|0|) = f(0) = -1$ થાય. પરંતુ $x = 0$ છે,તેથી $f(0) \neq 0$.
આમ,માંગેલ ગણ $\{-\frac{1}{2}\}$ છે.
48
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{\sqrt{1+kx}-\sqrt{1-kx}}{x}, & \text{માટે } -1 \leq x < 0 \\ 2x^2+3x-2, & \text{માટે } 0 \leq x \leq 1 \end{cases}$ એ $x=0$ આગળ સતત હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
-$1$
B
-$2$
C
-$3$
D
-$4$

Solution

(B) કારણ કે $f(x)$ એ $x=0$ આગળ સતત છે,તેથી ડાબી બાજુનું લક્ષ અને જમણી બાજુનું લક્ષ સમાન હોવા જોઈએ,એટલે કે $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^+} f(x) = f(0)$.
પ્રથમ,જમણી બાજુનું લક્ષ મેળવીએ: $\lim_{x \to 0^+} (2x^2+3x-2) = 2(0)^2+3(0)-2 = -2$.
હવે,ડાબી બાજુનું લક્ષ મેળવીએ: $\lim_{x \to 0^-} \frac{\sqrt{1+kx}-\sqrt{1-kx}}{x}$.
અંશનું સંમેયીકરણ કરતા: $\lim_{x \to 0^-} \frac{(\sqrt{1+kx}-\sqrt{1-kx})(\sqrt{1+kx}+\sqrt{1-kx})}{x(\sqrt{1+kx}+\sqrt{1-kx})} = \lim_{x \to 0^-} \frac{(1+kx)-(1-kx)}{x(\sqrt{1+kx}+\sqrt{1-kx})} = \lim_{x \to 0^-} \frac{2kx}{x(\sqrt{1+kx}+\sqrt{1-kx})} = \lim_{x \to 0^-} \frac{2k}{\sqrt{1+kx}+\sqrt{1-kx}} = \frac{2k}{1+1} = k$.
બંને લક્ષને સરખાવતા: $k = -2$.
49
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x-1}{2x^2-7x+5}, & x \neq 1 \text{ માટે } \\ -\frac{1}{3}, & x=1 \text{ માટે } \end{cases}$ હોય,તો $f^{\prime}(1)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{1}{9}$
B
$-\frac{2}{9}$
C
$-\frac{1}{3}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $x \neq 1$ માટે $f(x) = \frac{x-1}{2x^2-7x+5}$.
છેદના અવયવ પાડતા: $2x^2-7x+5 = 2x^2-2x-5x+5 = 2x(x-1)-5(x-1) = (2x-5)(x-1)$.
તેથી,$x \neq 1$ માટે,$f(x) = \frac{x-1}{(2x-5)(x-1)} = \frac{1}{2x-5}$.
વિધેય $f(x) = \begin{cases} \frac{1}{2x-5}, & x \neq 1 \\ -\frac{1}{3}, & x=1 \end{cases}$ છે.
વિકલનની વ્યાખ્યા મુજબ,$f^{\prime}(1) = \lim_{h \to 0} \frac{f(1+h)-f(1)}{h}$.
$f^{\prime}(1) = \lim_{h \to 0} \frac{\frac{1}{2(1+h)-5} - (-\frac{1}{3})}{h} = \lim_{h \to 0} \frac{\frac{1}{2h-3} + \frac{1}{3}}{h}$.
$f^{\prime}(1) = \lim_{h \to 0} \frac{3 + (2h-3)}{3h(2h-3)} = \lim_{h \to 0} \frac{2h}{3h(2h-3)}$.
$f^{\prime}(1) = \lim_{h \to 0} \frac{2}{3(2h-3)} = \frac{2}{3(-3)} = -\frac{2}{9}$.
50
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $f(x) = \frac{x}{1+|x|}$,$x \in \mathbb{R}$ માટે,તો $f^{\prime}(0)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = \frac{x}{1+|x|}$.
$f^{\prime}(0)$ શોધવા માટે,આપણે વિકલનની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$f^{\prime}(0) = \lim_{h \to 0} \frac{f(0+h) - f(0)}{h}$.
કારણ કે $f(0) = \frac{0}{1+|0|} = 0$,તેથી:
$f^{\prime}(0) = \lim_{h \to 0} \frac{\frac{h}{1+|h|} - 0}{h} = \lim_{h \to 0} \frac{1}{1+|h|}$.
હવે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ અને જમણી બાજુનું લક્ષ ચકાસીએ:
ડાબી બાજુનું લક્ષ $(h \to 0^-)$: $\lim_{h \to 0^-} \frac{1}{1-h} = 1$.
જમણી બાજુનું લક્ષ $(h \to 0^+)$: $\lim_{h \to 0^+} \frac{1}{1+h} = 1$.
બંને લક્ષ સમાન હોવાથી,$f^{\prime}(0) = 1$ થાય છે.
51
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $u(x, y)=y \log x+x \log y$ હોય,તો $u_x u_y-u_x \log x-u_y \log y+\log x \log y$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
-$1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$u(x, y)=y \log x+x \log y$.
સૌ પ્રથમ,આપણે આંશિક વિકલન $u_x$ અને $u_y$ શોધીએ:
$u_x = \frac{\partial}{\partial x}(y \log x + x \log y) = \frac{y}{x} + \log y$.
$u_y = \frac{\partial}{\partial y}(y \log x + x \log y) = \log x + \frac{x}{y}$.
હવે,પદાવલિ $E = u_x u_y - u_x \log x - u_y \log y + \log x \log y$ ને ધ્યાનમાં લો.
આ પદાવલિને આ રીતે અવયવ પાડી શકાય:
$E = u_x(u_y - \log x) - \log y(u_y - \log x)$.
$E = (u_x - \log y)(u_y - \log x)$.
$u_x$ અને $u_y$ ની કિંમતો મૂકતા:
$u_x - \log y = (\frac{y}{x} + \log y) - \log y = \frac{y}{x}$.
$u_y - \log x = (\log x + \frac{x}{y}) - \log x = \frac{x}{y}$.
તેથી,$E = (\frac{y}{x}) \times (\frac{x}{y}) = 1$.
52
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
એક ગોળાકાર ફુગ્ગામાં $30 \ ft^3 / \text{min}$ ના દરે ગેસ ભરવામાં આવે છે. જ્યારે તેની ત્રિજ્યા $15 \ ft$ થાય ત્યારે ત્રિજ્યા વધવાનો દર કેટલો હશે?
A
$\frac{1}{30 \pi} \ ft / \text{min}$
B
$\frac{1}{15 \pi} \ ft / \text{min}$
C
$\frac{1}{20} \ ft / \text{min}$
D
$\frac{1}{25} \ ft / \text{min}$

Solution

(A) આપેલ છે કે,કદમાં ફેરફારનો દર $\frac{dV}{dt} = 30 \ ft^3 / \text{min}$ અને ત્રિજ્યા $r = 15 \ ft$ છે.
ગોળાનું કદ $V = \frac{4}{3} \pi r^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ વિકલન કરતા,આપણને $\frac{dV}{dt} = 4 \pi r^2 \frac{dr}{dt}$ મળે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,$30 = 4 \pi (15)^2 \frac{dr}{dt}$.
$30 = 4 \pi (225) \frac{dr}{dt} = 900 \pi \frac{dr}{dt}$.
તેથી,$\frac{dr}{dt} = \frac{30}{900 \pi} = \frac{1}{30 \pi} \ ft / \text{min}$.
53
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
$\int \frac{1+x+\sqrt{x+x^2}}{\sqrt{x}+\sqrt{1+x}} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2} \sqrt{1+x}+C$
B
$\frac{2}{3}(1+x)^{3 / 2}+C$
C
$\sqrt{1+x}+C$
D
$2(1+x)^{3 / 2}+C$

Solution

(B) આપણને સંકલન $I = \int \frac{1+x+\sqrt{x+x^2}}{\sqrt{x}+\sqrt{1+x}} d x$ આપેલ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે અંશને $(1+x) + \sqrt{x(1+x)}$ તરીકે લખીએ છીએ.
આને $\sqrt{1+x}(\sqrt{1+x} + \sqrt{x})$ તરીકે અવયવ પાડી શકાય છે.
આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{\sqrt{1+x}(\sqrt{1+x} + \sqrt{x})}{\sqrt{x} + \sqrt{1+x}} d x$.
અંશ અને છેદમાંથી $(\sqrt{1+x} + \sqrt{x})$ પદ ઉડી જશે.
$I = \int \sqrt{1+x} d x$.
સંકલનના ઘાત નિયમ $\int u^n du = \frac{u^{n+1}}{n+1} + C$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $u = 1+x$ અને $du = dx$:
$I = \frac{(1+x)^{3/2}}{3/2} + C = \frac{2}{3}(1+x)^{3/2} + C$.
54
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $[2,6]$ ને સમાન લંબાઈના ચાર અંતરાલોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે,તો સિમ્પસનના નિયમનો ઉપયોગ કરીને $\int_2^6 \frac{1}{x^2-x} dx$ નું આશરે મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$0.3222$
B
$0.2333$
C
$0.5222$
D
$0.2555$

Solution

(C) આપેલ છે કે અંતરાલ $[2,6]$ ને $n=4$ સમાન લંબાઈના પેટા-અંતરાલોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
$h = \frac{6-2}{4} = 1$.
ધારો કે $f(x) = \frac{1}{x^2-x}$.
$x$ ના મૂલ્યો $x_0=2, x_1=3, x_2=4, x_3=5, x_4=6$ છે.
$y = f(x)$ ના અનુરૂપ મૂલ્યો:
$y_0 = f(2) = \frac{1}{2} = 0.5$
$y_1 = f(3) = \frac{1}{6} \approx 0.1667$
$y_2 = f(4) = \frac{1}{12} \approx 0.0833$
$y_3 = f(5) = \frac{1}{20} = 0.05$
$y_4 = f(6) = \frac{1}{30} \approx 0.0333$
સિમ્પસનના નિયમ મુજબ: $\int_2^6 f(x) dx \approx \frac{h}{3} [y_0 + y_4 + 4(y_1 + y_3) + 2y_2]$
$= \frac{1}{3} [\frac{1}{2} + \frac{1}{30} + 4(\frac{1}{6} + \frac{1}{20}) + 2(\frac{1}{12})]$
$= \frac{1}{3} [\frac{16}{30} + 4(\frac{13}{60}) + \frac{1}{6}]$
$= \frac{1}{3} [\frac{32+52+10}{60}] = \frac{94}{180} = \frac{47}{90} \approx 0.5222$.
55
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
$y^2 dx + (x^2 - xy + y^2) dy = 0$ નો વ્યાપક ઉકેલ શોધો:
A
$\tan^{-1}(\frac{y}{x}) = \log y + C$
B
$2 \tan^{-1}(\frac{x}{y}) + \log x + C = 0$
C
$\log(y + \sqrt{x^2 + y^2}) + \log y + C = 0$
D
$\sinh^{-1}(\frac{x}{y}) + \log y + C = 0$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $y^2 dx + (x^2 - xy + y^2) dy = 0$ છે.
તેને ફરીથી ગોઠવતા,$\frac{dy}{dx} = \frac{-y^2}{x^2 - xy + y^2}$ મળે.
આ એક સુરેખ સમઘાત વિકલ સમીકરણ છે. ધારો કે $y = vx$,તેથી $\frac{dy}{dx} = v + x \frac{dv}{dx}$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા: $v + x \frac{dv}{dx} = \frac{-(vx)^2}{x^2 - x(vx) + (vx)^2} = \frac{-v^2}{1 - v + v^2}$.
તેથી $x \frac{dv}{dx} = \frac{-v^2}{1 - v + v^2} - v = \frac{-v^2 - v + v^2 - v^3}{1 - v + v^2} = \frac{-(v^3 + v)}{v^2 - v + 1}$.
ચલને અલગ કરતા: $\frac{v^2 - v + 1}{v^3 + v} dv = -\frac{1}{x} dx$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{v^2 - v + 1}{v(v^2 + 1)} = \frac{1}{v} - \frac{1}{v^2 + 1}$.
તેથી,$(\frac{1}{v} - \frac{1}{v^2 + 1}) dv = -\frac{1}{x} dx$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\log|v| - \tan^{-1}(v) = -\log|x| + C$.
$\log|vx| = \tan^{-1}(v) + C$.
કારણ કે $y = vx$,તેથી $\log|y| = \tan^{-1}(\frac{y}{x}) + C$,એટલે કે $\tan^{-1}(\frac{y}{x}) = \log y + C$.
56
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
એક થેલી $X$ માં $2$ સફેદ અને $3$ કાળા દડા છે અને બીજી થેલી $Y$ માં $4$ સફેદ અને $2$ કાળા દડા છે. યાદચ્છિક રીતે એક થેલી પસંદ કરવામાં આવે છે અને તેમાંથી એક દડો કાઢવામાં આવે છે. તો,પસંદ કરેલ દડો સફેદ હોવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{2}{15}$
B
$\frac{7}{15}$
C
$\frac{8}{15}$
D
$\frac{14}{15}$

Solution

(C) ધારો કે $E_1$ એ થેલી $X$ પસંદ કરવાની ઘટના છે અને $E_2$ એ થેલી $Y$ પસંદ કરવાની ઘટના છે. એક થેલી યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવતી હોવાથી,$P(E_1) = P(E_2) = \frac{1}{2}$ છે.
ધારો કે $W$ એ સફેદ દડો કાઢવાની ઘટના છે.
થેલી $X$ માંથી સફેદ દડો કાઢવાની સંભાવના $P(W|E_1) = \frac{2}{2+3} = \frac{2}{5}$ છે.
થેલી $Y$ માંથી સફેદ દડો કાઢવાની સંભાવના $P(W|E_2) = \frac{4}{4+2} = \frac{4}{6} = \frac{2}{3}$ છે.
સંપૂર્ણ સંભાવનાના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,સફેદ દડો કાઢવાની સંભાવના $P(W) = P(E_1) \cdot P(W|E_1) + P(E_2) \cdot P(W|E_2)$ છે.
$P(W) = \left(\frac{1}{2} \cdot \frac{2}{5}\right) + \left(\frac{1}{2} \cdot \frac{2}{3}\right) = \frac{1}{5} + \frac{1}{3} = \frac{3+5}{15} = \frac{8}{15}$.
57
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
પોઈસન ચલ $X$ માટે,જો $P(X=2)=3 P(X=3)$ હોય,તો $X$ નો મધ્યક કેટલો થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) પોઈસન વિતરણનું સંભાવના દળ વિધેય $P(X=k) = \frac{e^{-\lambda} \lambda^k}{k!}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\lambda$ એ વિતરણનો મધ્યક છે.
આપેલ શરત $P(X=2) = 3 P(X=3)$ છે.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{e^{-\lambda} \lambda^2}{2!} = 3 \cdot \frac{e^{-\lambda} \lambda^3}{3!}$
બંને બાજુ $e^{-\lambda} \lambda^2$ વડે ભાગતા ($\lambda \neq 0$ ધારીને):
$\frac{1}{2} = 3 \cdot \frac{\lambda}{3 \cdot 2 \cdot 1}$
$\frac{1}{2} = \frac{3 \lambda}{6}$
$\frac{1}{2} = \frac{\lambda}{2}$
$\lambda = 1$.
આમ,પોઈસન વિતરણનો મધ્યક $1$ છે.
58
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
એક યાદચ્છિક ચલ $X$ એ $0, 1, 2, 3$ કિંમતો લે છે અને તેનો મધ્યક $1.3$ છે. જો $P(X=3) = 2 P(X=1)$ અને $P(X=2) = 0.3$ હોય,તો $P(X=0)$ ની કિંમત શોધો:
A
$0.1$
B
$0.2$
C
$0.3$
D
$0.4$

Solution

(D) આપેલ છે કે યાદચ્છિક ચલ $X$ નો મધ્યક $1.3$ છે.
મધ્યકનું સૂત્ર $\Sigma x_i P(X=x_i) = 1.3$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $0 \cdot P(X=0) + 1 \cdot P(X=1) + 2 \cdot P(X=2) + 3 \cdot P(X=3) = 1.3$.
આપેલ છે કે $P(X=2) = 0.3$ અને $P(X=3) = 2 P(X=1)$,આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$0 + P(X=1) + 2(0.3) + 3(2 P(X=1)) = 1.3$.
$P(X=1) + 0.6 + 6 P(X=1) = 1.3$.
$7 P(X=1) = 0.7$,જે આપણને $P(X=1) = 0.1$ આપે છે.
હવે,$P(X=3) = 2 P(X=1) = 2(0.1) = 0.2$.
કારણ કે તમામ સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થાય છે:
$P(X=0) + P(X=1) + P(X=2) + P(X=3) = 1$.
$P(X=0) + 0.1 + 0.3 + 0.2 = 1$.
$P(X=0) + 0.6 = 1$.
તેથી,$P(X=0) = 0.4$.
59
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
જો $a \neq p, b \neq q, c \neq r$ અને $\left|\begin{array}{ccc}p & b & c \\ p+a & q+b & 2c \\ a & b & r\end{array}\right|=0$ હોય,તો $\frac{p}{p-a}+\frac{q}{q-b}+\frac{r}{r-c}$ ની કિંમત શોધો :
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ નિશ્ચાયક સમીકરણ: $\left|\begin{array}{ccc}p & b & c \\ p+a & q+b & 2c \\ a & b & r\end{array}\right|=0$.
નિશ્ચાયકના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરીને બીજી હારને વિભાજિત કરતા:
$\left|\begin{array}{ccc}p & b & c \\ p & q & c \\ a & b & r\end{array}\right| + \left|\begin{array}{ccc}p & b & c \\ a & b & c \\ a & b & r\end{array}\right| = 0$.
પ્રથમ નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા: $p(qr - bc) - b(ar - ac) + c(ab - aq) = pqr - pbc - abr + abc + abc - acq = pqr - pbc - abr - acq + 2abc = 0$.
આમ,$pqr - pbc - abr - acq = -2abc$.
હવે,પદાવલિ $E = \frac{p}{p-a} + \frac{q}{q-b} + \frac{r}{r-c}$ ને ધ્યાનમાં લો.
આને $E = (1 + \frac{a}{p-a}) + (1 + \frac{b}{q-b}) + (1 + \frac{c}{r-c}) = 3 + \frac{a}{p-a} + \frac{b}{q-b} + \frac{c}{r-c}$ તરીકે લખી શકાય છે.
વૈકલ્પિક રીતે,સમીકરણ $pqr - pbc - abr - acq = -2abc$ ને $(p-a)(q-b)(r-c)$ વડે ભાગતા પરિણામ $2$ મળે છે.
60
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
જો $\left|\begin{array}{ccc}\cos (A+B) & -\sin (A+B) & \cos 2 B \\ \sin A & \cos A & \sin B \\ -\cos A & \sin A & \cos B\end{array}\right|=0$ હોય,તો $B$ ની કિંમત શોધો.
A
$(2 n+1) \frac{\pi}{2}$
B
$(2 n+1) \pi$
C
$n \pi$
D
$2 n \pi$

Solution

(A) આપેલ નિશ્ચાયક સમીકરણ:
$\left|\begin{array}{ccc}\cos (A+B) & -\sin (A+B) & \cos 2 B \\\sin A & \cos A & \sin B \\-\cos A & \sin A & \cos B\end{array}\right|=0$
પ્રથમ હારને અનુરૂપ વિસ્તરણ કરતા:
$\cos (A+B)[\cos A \cos B - \sin A \sin B] + \sin (A+B)[\sin A \cos B + \cos A \sin B] + \cos 2 B[\sin^2 A + \cos^2 A] = 0$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos(A+B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ અને $\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos (A+B) \cos (A+B) + \sin (A+B) \sin (A+B) + \cos 2 B(1) = 0$
$\cos^2 (A+B) + \sin^2 (A+B) + \cos 2 B = 0$
$\cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$ હોવાથી:
$1 + \cos 2 B = 0$
$\cos 2 B = -1$
$2 B = (2 n+1) \pi$
$B = \frac{(2 n+1) \pi}{2} = (2 n+1) \frac{\pi}{2}$
61
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $e^{f(x)}=\frac{10+x}{10-x}, x \in(-10,10)$ અને $f(x)=k f\left(\frac{200 x}{100+x^2}\right)$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$0.5$
B
$0.6$
C
$0.7$
D
$0.8$

Solution

(A) આપેલ છે કે $e^{f(x)}=\frac{10+x}{10-x}$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,આપણને $f(x)=\log \left(\frac{10+x}{10-x}\right)$ મળે છે.
આપણને સંબંધ $f(x)=k f\left(\frac{200 x}{100+x^2}\right)$ આપેલ છે.
જમણી બાજુએ $f(x)$ નું પદ મૂકતા:
$f\left(\frac{200 x}{100+x^2}\right) = \log \left( \frac{10 + \frac{200x}{100+x^2}}{10 - \frac{200x}{100+x^2}} \right)$
$= \log \left( \frac{10(100+x^2) + 200x}{10(100+x^2) - 200x} \right)$
$= \log \left( \frac{1000 + 10x^2 + 200x}{1000 + 10x^2 - 200x} \right)$
$= \log \left( \frac{10(x^2 + 20x + 100)}{10(x^2 - 20x + 100)} \right)$
$= \log \left( \frac{(x+10)^2}{(10-x)^2} \right)$
$= 2 \log \left( \frac{10+x}{10-x} \right) = 2f(x)$.
આ કિંમતને આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા: $f(x) = k \cdot 2f(x)$.
$x \in (-10, 10)$ માટે $f(x) \neq 0$ હોવાથી,$1 = 2k$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $k = 0.5$.
62
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
જો $f: R \rightarrow R$ અને $g: R \rightarrow R$ એ દરેક $x \in R$ માટે $f(x)=|x|$ અને $g(x)=[x]$ દ્વારા આપવામાં આવેલ હોય,તો $\{x \in R: g(f(x)) \leq f(g(x))\}$ બરાબર શું થાય?
A
$Z \cup(-\infty, 0)$
B
$(-\infty, 0)$
C
$Z$
D
$R$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = |x|$ અને $g(x) = [x]$.
આપણે $x \in R$ નો એવો ગણ શોધવાનો છે કે જેથી $g(f(x)) \leq f(g(x))$ થાય.
વિધેયોની કિંમત મૂકતા,આપણને $[|x|] \leq |[x]|$ મળે છે.
કિસ્સો $1$: જો $x \geq 0$ હોય,તો $|x| = x$ અને $[x] \geq 0$ થાય. અસમતા $[x] \leq |[x]|$ બને છે. કારણ કે $[x]$ એ પૂર્ણાંક છે અને $[x] \geq 0$ છે,તેથી $|[x]| = [x]$ થાય. આમ,$[x] \leq [x]$,જે તમામ $x \geq 0$ માટે સત્ય છે.
કિસ્સો $2$: જો $x < 0$ હોય,તો ધારો કે $x = -n - f$,જ્યાં $n \geq 0$ પૂર્ણાંક છે અને $0 \leq f < 1$ છે. જો $f=0$ હોય,તો $x = -n$ (પૂર્ણાંક),તેથી $[|x|] = [n] = n$ અને $|[x]| = |-n| = n$ થાય. તેથી $n \leq n$ સત્ય છે.
જો $0 < f < 1$ હોય,તો $x = -(n+f)$. $|x| = n+f$,તેથી $[|x|] = [n+f] = n$ થાય. વળી $[x] = [-(n+f)] = -(n+1)$. તેથી $|[x]| = |-(n+1)| = n+1$ થાય. અસમતા $n \leq n+1$ બને છે,જે સત્ય છે.
આમ,અસમતા તમામ $x \in R$ માટે સત્ય હોવાથી,ઉકેલ ગણ $R$ છે.
63
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $f: R \rightarrow R$ અને $g: R \rightarrow R$ એ $f(x)=2x+3$ અને $g(x)=x^2+7$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $x$ ની કઈ કિંમતો માટે $g(f(x))=8$ થાય?
A
$1, 2$
B
$-1, 2$
C
$-1, -2$
D
$1, -2$

Solution

(C) આપેલ વિધેયો $f(x) = 2x + 3$ અને $g(x) = x^2 + 7$ છે.
આપણે $x$ ની એવી કિંમતો શોધવાની છે જેના માટે $g(f(x)) = 8$ થાય.
સૌ પ્રથમ,સંયોજિત વિધેય $g(f(x))$ ની ગણતરી કરીએ:
$g(f(x)) = g(2x + 3) = (2x + 3)^2 + 7$.
આને $8$ ની બરાબર લેતા:
$(2x + 3)^2 + 7 = 8$.
બંને બાજુથી $7$ બાદ કરતા:
$(2x + 3)^2 = 1$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$2x + 3 = 1$ અથવા $2x + 3 = -1$.
કિસ્સો $1$: $2x + 3 = 1 \Rightarrow 2x = -2 \Rightarrow x = -1$.
કિસ્સો $2$: $2x + 3 = -1 \Rightarrow 2x = -4 \Rightarrow x = -2$.
આમ,$x$ ની કિંમતો $-1$ અને $-2$ છે.
64
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
વક્રો $y=\sin x$ અને $y=\cos x$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\tan ^{-1}(2 \sqrt{2})$
B
$\tan ^{-1}(3 \sqrt{2})$
C
$\tan ^{-1}(3 \sqrt{3})$
D
$\tan ^{-1}(5 \sqrt{2})$

Solution

(A) આપેલ વક્રો $y=\sin x$ અને $y=\cos x$ છે.
છેદબિંદુ શોધવા માટે,$\sin x = \cos x$ લો,જેનો અર્થ છે $\tan x = 1$.
આથી,$x = \frac{\pi}{4}$.
હવે,$x = \frac{\pi}{4}$ આગળ સ્પર્શકોના ઢાળ શોધો.
$y = \sin x$ માટે,ઢાળ $m_1 = \frac{dy}{dx} = \cos x$. $x = \frac{\pi}{4}$ આગળ,$m_1 = \cos(\frac{\pi}{4}) = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
$y = \cos x$ માટે,ઢાળ $m_2 = \frac{dy}{dx} = -\sin x$. $x = \frac{\pi}{4}$ આગળ,$m_2 = -\sin(\frac{\pi}{4}) = -\frac{1}{\sqrt{2}}$.
વક્રો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\tan \theta = |\frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2}|$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\tan \theta = |\frac{\frac{1}{\sqrt{2}} - (-\frac{1}{\sqrt{2}})}{1 + (\frac{1}{\sqrt{2}})(-\frac{1}{\sqrt{2}})}| = |\frac{\frac{2}{\sqrt{2}}}{1 - \frac{1}{2}}| = |\frac{\sqrt{2}}{\frac{1}{2}}| = 2\sqrt{2}$.
તેથી,$\theta = \tan^{-1}(2\sqrt{2})$.
65
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
$2x^2+x-1$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$-\frac{1}{4}$
B
$\frac{3}{2}$
C
$-\frac{9}{8}$
D
$\frac{9}{8}$

Solution

(C) ધારો કે $y = 2x^2 + x - 1$.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે વિકલન કરીએ $y' = 4x + 1$.
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ માટે $y' = 0$ લેતા,$4x + 1 = 0$,જેનો અર્થ છે $x = -\frac{1}{4}$.
દ્વિતીય વિકલન $y'' = 4$ છે,જે ધન $(> 0)$ છે,જે સાબિત કરે છે કે વિધેય $x = -\frac{1}{4}$ પર ન્યૂનતમ છે.
$x = -\frac{1}{4}$ ને મૂળ પદાવલિમાં મૂકતા:
$y = 2(-\frac{1}{4})^2 + (-\frac{1}{4}) - 1$
$y = 2(\frac{1}{16}) - \frac{1}{4} - 1$
$y = \frac{1}{8} - \frac{2}{8} - \frac{8}{8} = -\frac{9}{8}$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $-\frac{9}{8}$ છે.
66
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
બે સંખ્યાઓનો સરવાળો $20$ છે. જો એક સંખ્યાનો વર્ગ અને બીજી સંખ્યાનો ઘનનો ગુણાકાર મહત્તમ હોય,તો તે સંખ્યાઓ કઈ છે?
A
$12, 8$
B
$3, 4$
C
$9, 12$
D
$15, 18$

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે.
આપેલ છે કે $x + y = 20$,તેથી $y = 20 - x$.
ધારો કે ગુણાકાર $P = x^2 y^3$ છે.
$y$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $P(x) = x^2(20 - x)^3$ મળે છે.
મહત્તમ કિંમત શોધવા માટે,$P$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dP}{dx} = 2x(20 - x)^3 + x^2 \cdot 3(20 - x)^2(-1) = x(20 - x)^2 [2(20 - x) - 3x] = x(20 - x)^2 (40 - 5x)$.
$\frac{dP}{dx} = 0$ લેતા,આપણને $x = 0$,$x = 20$,અથવા $x = 8$ મળે છે.
$x$ અને $y$ ધન હોવા જોઈએ,તેથી આપણે $x = 8$ લઈએ છીએ.
જો $x = 8$ હોય,તો $y = 20 - 8 = 12$ થાય.
આમ,તે સંખ્યાઓ $8$ અને $12$ છે.
67
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$\int\left(1+x-x^{-1}\right) e^{x+x^{-1}} d x$ ની કિંમત શું થાય?
A
$(1+x) e^{x+x^{-1}}+C$
B
$(x-1) e^{x+x^{-1}}+C$
C
$-x e^{x+x^{-1}}+C$
D
$x e^{x+x^{-1}}+C$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int (1 + x - x^{-1}) e^{x + x^{-1}} dx$.
આપણે સંકલનને આ રીતે લખી શકીએ:
$I = \int e^{x + x^{-1}} dx + \int (x - x^{-1}) e^{x + x^{-1}} dx$.
$x e^{x + x^{-1}}$ નું વિકલન લેતા:
$\frac{d}{dx} (x e^{x + x^{-1}}) = 1 \cdot e^{x + x^{-1}} + x \cdot e^{x + x^{-1}} \cdot (1 - x^{-2}) = e^{x + x^{-1}} + x e^{x + x^{-1}} - x^{-1} e^{x + x^{-1}} = (1 + x - x^{-1}) e^{x + x^{-1}}$.
તેથી,$\int (1 + x - x^{-1}) e^{x + x^{-1}} dx = x e^{x + x^{-1}} + C$.
68
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$\int_0^3 \frac{3x+1}{x^2+9} dx$ ની કિંમત શોધો :
A
$\log (2 \sqrt{2})+\frac{\pi}{12}$
B
$\log (2 \sqrt{2})+\frac{\pi}{2}$
C
$\log (2 \sqrt{2})+\frac{\pi}{6}$
D
$\log (2 \sqrt{2})+\frac{\pi}{3}$

Solution

(A) આપણે સંકલન $I = \int_0^3 \frac{3x+1}{x^2+9} dx$ ની કિંમત શોધવાની છે.
સંકલનને બે ભાગમાં વિભાજિત કરો:
$I = \int_0^3 \frac{3x}{x^2+9} dx + \int_0^3 \frac{1}{x^2+9} dx$
પ્રથમ ભાગ માટે,ધારો કે $u = x^2+9$,તો $du = 2x dx$,તેથી $x dx = \frac{du}{2}$.
$\int_0^3 \frac{3x}{x^2+9} dx = \frac{3}{2} \int_9^{18} \frac{du}{u} = \frac{3}{2} [\log |u|]_9^{18} = \frac{3}{2} (\log 18 - \log 9) = \frac{3}{2} \log 2 = \log (2^{3/2}) = \log (2\sqrt{2})$.
બીજા ભાગ માટે,સૂત્ર $\int \frac{1}{x^2+a^2} dx = \frac{1}{a} \tan^{-1}(\frac{x}{a}) + C$ નો ઉપયોગ કરો:
$\int_0^3 \frac{1}{x^2+3^2} dx = [\frac{1}{3} \tan^{-1}(\frac{x}{3})]_0^3 = \frac{1}{3} (\tan^{-1}(1) - \tan^{-1}(0)) = \frac{1}{3} (\frac{\pi}{4} - 0) = \frac{\pi}{12}$.
બંને ભાગોનો સરવાળો કરતા,આપણને $I = \log (2\sqrt{2}) + \frac{\pi}{12}$ મળે છે.
69
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$\int_0^1 \sin \left(2 \tan ^{-1} \sqrt{\frac{1+x}{1-x}}\right) d x$ ની કિંમત શોધો :
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{2}$
D
$\pi$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_0^1 \sin \left(2 \tan ^{-1} \sqrt{\frac{1+x}{1-x}}\right) d x$.
$x = \cos \theta$ લેતા,$d x = -\sin \theta d \theta$ મળે.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $\theta = \frac{\pi}{2}$ અને જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $\theta = 0$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{\pi/2}^0 \sin \left(2 \tan ^{-1} \sqrt{\frac{1+\cos \theta}{1-\cos \theta}}\right) (-\sin \theta) d \theta$.
નિત્યસમ $\sqrt{\frac{1+\cos \theta}{1-\cos \theta}} = \cot(\theta/2) = \tan(\frac{\pi}{2} - \frac{\theta}{2})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int_0^{\pi/2} \sin \left(2 \tan ^{-1} \tan \left(\frac{\pi}{2} - \frac{\theta}{2}\right)\right) \sin \theta d \theta$.
$I = \int_0^{\pi/2} \sin \left(\pi - \theta\right) \sin \theta d \theta = \int_0^{\pi/2} \sin^2 \theta d \theta$.
$\sin^2 \theta = \frac{1 - \cos 2\theta}{2}$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int_0^{\pi/2} \frac{1 - \cos 2\theta}{2} d \theta = \frac{1}{2} \left[ \theta - \frac{\sin 2\theta}{2} \right]_0^{\pi/2}$.
$I = \frac{1}{2} \left[ (\frac{\pi}{2} - 0) - (0 - 0) \right] = \frac{\pi}{4}$.
70
MathematicsEasyMCQAP EAMCET · 2003
$\int_0^x t e^{t^2} d t$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = \int_0^x t e^{t^2} dt$.
સંકલન મેળવવા માટે,$u = t^2$ આદેશ લો,તેથી $du = 2t dt$,જેનો અર્થ છે કે $t dt = \frac{1}{2} du$.
જ્યારે $t = 0$,ત્યારે $u = 0$. જ્યારે $t = x$,ત્યારે $u = x^2$.
આમ,$f(x) = \int_0^{x^2} \frac{1}{2} e^u du = \frac{1}{2} [e^u]_0^{x^2} = \frac{1}{2} (e^{x^2} - 1)$.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,$f(x)$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરો:
$f'(x) = \frac{1}{2} (e^{x^2} \cdot 2x) = x e^{x^2}$.
$f'(x) = 0$ લેતા,આપણને $x = 0$ મળે છે.
હવે,દ્વિતીય વિકલન શોધો:
$f''(x) = e^{x^2} + x(e^{x^2} \cdot 2x) = e^{x^2} (1 + 2x^2)$.
$x = 0$ આગળ,$f''(0) = e^0 (1 + 0) = 1$.
કારણ કે $f''(0) > 0$,તેથી વિધેયને $x = 0$ આગળ સ્થાનિક ન્યૂનતમ કિંમત મળે છે.
ન્યૂનતમ કિંમત $f(0) = \frac{1}{2} (e^0 - 1) = \frac{1}{2} (1 - 1) = 0$ છે.
71
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
$\int_{-2}^2 |[x]| \, dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) આપણી પાસે છે $\int_{-2}^2 |[x]| \, dx = \int_{-2}^{-1} |[x]| \, dx + \int_{-1}^0 |[x]| \, dx + \int_0^1 |[x]| \, dx + \int_1^2 |[x]| \, dx$.
જ્યાં $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય છે:
$x \in [-2, -1)$ માટે,$[x] = -2$,તેથી $|[x]| = |-2| = 2$.
$x \in [-1, 0)$ માટે,$[x] = -1$,તેથી $|[x]| = |-1| = 1$.
$x \in [0, 1)$ માટે,$[x] = 0$,તેથી $|[x]| = |0| = 0$.
$x \in [1, 2)$ માટે,$[x] = 1$,તેથી $|[x]| = |1| = 1$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\int_{-2}^2 |[x]| \, dx = \int_{-2}^{-1} 2 \, dx + \int_{-1}^0 1 \, dx + \int_0^1 0 \, dx + \int_1^2 1 \, dx$.
$= 2[x]_{-2}^{-1} + [x]_{-1}^0 + 0 + [x]_1^2$.
$= 2(-1 - (-2)) + (0 - (-1)) + (2 - 1)$.
$= 2(1) + 1 + 1 = 4$.
72
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
ઉગમબિંદુ પર નાભિ અને $X$-અક્ષ પર અક્ષ ધરાવતા પરવલયોના કુળનું વિકલ સમીકરણ છે:
A
$y\left(\frac{dy}{dx}\right)^2+4x\frac{dy}{dx}=4y$
B
$-y\left(\frac{dy}{dx}\right)^2=2x\frac{dy}{dx}-y$
C
$y\left(\frac{dy}{dx}\right)^2+y=2xy\frac{dy}{dx}$
D
$y\left(\frac{dy}{dx}\right)^2+2xy\frac{dy}{dx}+y=0$

Solution

(B) ઉગમબિંદુ $(0,0)$ પર નાભિ અને $X$-અક્ષ પર અક્ષ ધરાવતા પરવલયનું પ્રમાણિત સમીકરણ $y^2 = 2ax + a^2$ છે,જ્યાં $a$ એ પ્રાચલ છે.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$2y \frac{dy}{dx} = 2a \Rightarrow a = y \frac{dy}{dx}$.
$a$ ની કિંમત મૂળ સમીકરણ $y^2 = 2ax + a^2$ માં મૂકતા:
$y^2 = 2x(y \frac{dy}{dx}) + (y \frac{dy}{dx})^2$.
$y$ વડે ભાગતા ($y \neq 0$ ધારતા):
$y = 2x \frac{dy}{dx} + y \left(\frac{dy}{dx}\right)^2$.
પદોને ગોઠવતા:
$y \left(\frac{dy}{dx}\right)^2 = y - 2x \frac{dy}{dx}$,જે $-y \left(\frac{dy}{dx}\right)^2 = 2x \frac{dy}{dx} - y$ ને સમાન છે.
73
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$\frac{dy}{dx} = \frac{x \log x^2 + x}{\sin y + y \cos y}$ નો ઉકેલ શોધો.
A
$y \sin y = x^2 \log x + C$
B
$y \sin y = x^2 + C$
C
$y \sin y = x^2 + \log x$
D
$y \sin y = x \log x + C$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $\frac{dy}{dx} = \frac{x \log x^2 + x}{\sin y + y \cos y}$.
ચલને અલગ કરતા: $(\sin y + y \cos y) dy = (x \log x^2 + x) dx$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int (\sin y + y \cos y) dy = \int (x \log x^2 + x) dx$.
ડાબી બાજુ માટે,$\int y \cos y dy$ માં ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા: $\int y \cos y dy = y \sin y - \int \sin y dy = y \sin y + \cos y$.
તેથી,$\int (\sin y + y \cos y) dy = -\cos y + y \sin y + \cos y = y \sin y$.
જમણી બાજુ માટે,$\int (x \log x^2 + x) dx = \int (2x \log x + x) dx$.
$\int 2x \log x dx$ માટે ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા: $u = \log x$,$dv = 2x dx$ લેતા,$du = \frac{1}{x} dx$,$v = x^2$ મળે.
$\int 2x \log x dx = x^2 \log x - \int x^2 \cdot \frac{1}{x} dx = x^2 \log x - \int x dx = x^2 \log x - \frac{x^2}{2}$.
$x$ નું સંકલન ઉમેરતા: $\int (2x \log x + x) dx = x^2 \log x - \frac{x^2}{2} + \frac{x^2}{2} + C = x^2 \log x + C$.
બંને બાજુ સરખાવતા: $y \sin y = x^2 \log x + C$.
74
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
જો $\overrightarrow{a}, \overrightarrow{b}, \overrightarrow{c}$ ત્રણ સદિશો એવા હોય કે જેથી $\overrightarrow{a}=\overrightarrow{b}+\overrightarrow{c}$ અને $\overrightarrow{b}$ તથા $\overrightarrow{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{2}$ હોય,તો:
A
$a^2=b^2+c^2$
B
$b^2=c^2+a^2$
C
$c^2=a^2+b^2$
D
$2 a^2-b^2=c^2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\overrightarrow{a}=\overrightarrow{b}+\overrightarrow{c}$.
બંને બાજુઓનો પોતાની સાથે ડોટ ગુણાકાર લેતા:
$\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{a} = (\overrightarrow{b}+\overrightarrow{c}) \cdot (\overrightarrow{b}+\overrightarrow{c})$
$|\overrightarrow{a}|^2 = |\overrightarrow{b}|^2 + |\overrightarrow{c}|^2 + 2(\overrightarrow{b} \cdot \overrightarrow{c})$
કારણ કે $\overrightarrow{b}$ અને $\overrightarrow{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{2}$ છે,તેથી તેમનો ડોટ ગુણાકાર $\overrightarrow{b} \cdot \overrightarrow{c} = |\overrightarrow{b}| |\overrightarrow{c}| \cos(\frac{\pi}{2}) = 0$ થાય.
તેથી,$a^2 = b^2 + c^2 + 0$
$a^2 = b^2 + c^2$.
Solution diagram
75
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
જો $\overrightarrow{a}, \overrightarrow{b}, \overrightarrow{c}$ ત્રણ અસમતલીય સદિશો હોય,તો સદિશ સમીકરણ $\overrightarrow{r}=(1-p-q) \overrightarrow{a}+p \overrightarrow{b}+q \overrightarrow{c}$ શું દર્શાવે છે?
A
સીધી રેખા
B
સમતલ
C
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતું સમતલ
D
ગોળો

Solution

(B) આપેલ સદિશ સમીકરણ $\overrightarrow{r}=(1-p-q) \overrightarrow{a}+p \overrightarrow{b}+q \overrightarrow{c}$ છે.
આપણે આને $\overrightarrow{r} = \overrightarrow{a} - p\overrightarrow{a} - q\overrightarrow{a} + p\overrightarrow{b} + q\overrightarrow{c}$ તરીકે ફરીથી લખી શકીએ છીએ.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $\overrightarrow{r} - \overrightarrow{a} = p(\overrightarrow{b} - \overrightarrow{a}) + q(\overrightarrow{c} - \overrightarrow{a})$ મળે છે.
આ એક સમતલના સમીકરણનું પ્રચલિત સ્વરૂપ છે જે સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{a}$ ધરાવતા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે અને સદિશો $(\overrightarrow{b} - \overrightarrow{a})$ અને $(\overrightarrow{c} - \overrightarrow{a})$ ને સમાંતર છે.
કારણ કે $\overrightarrow{a}, \overrightarrow{b}, \overrightarrow{c}$ અસમતલીય છે,સદિશો $(\overrightarrow{b} - \overrightarrow{a})$ અને $(\overrightarrow{c} - \overrightarrow{a})$ રેખીય રીતે સ્વતંત્ર છે,આમ તે એક અનન્ય સમતલ વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
76
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
જો $\triangle ABC$ માં $D, E$ અને $F$ અનુક્રમે $AB, AC$ અને $BC$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF}$ કોના બરાબર થાય?
A
$\overrightarrow{DC}$
B
$\frac{1}{2} \overrightarrow{BF}$
C
$2 \overrightarrow{BF}$
D
$\frac{3}{2} \overrightarrow{BF}$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
કારણ કે $D, E, F$ એ અનુક્રમે $AB, AC, BC$ ના મધ્યબિંદુઓ છે,તેથી તેમના સ્થાન સદિશો:
$\vec{d} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$,$\vec{e} = \frac{\vec{a} + \vec{c}}{2}$,$\vec{f} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2}$ છે.
હવે,$\overrightarrow{BE} = \vec{e} - \vec{b} = \frac{\vec{a} + \vec{c}}{2} - \vec{b} = \frac{\vec{a} + \vec{c} - 2\vec{b}}{2}$.
અને $\overrightarrow{AF} = \vec{f} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2}$.
આ બે સદિશોનો સરવાળો કરતા:
$\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF} = \frac{\vec{a} + \vec{c} - 2\vec{b} + \vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2} = \frac{2\vec{c} - \vec{a} - \vec{b}}{2} = \vec{c} - \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$.
કારણ કે $\vec{d} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$,તેથી આપણને મળે છે $\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF} = \vec{c} - \vec{d} = \overrightarrow{DC}$.
Solution diagram
77
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
જો $\overrightarrow{a}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$,$\overrightarrow{b}=\hat{i}+\hat{j}$,$\overrightarrow{c}=\hat{i}$ અને $(\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b}) \times \overrightarrow{c}=\lambda \overrightarrow{a}+\mu \overrightarrow{b}$ હોય,તો $\lambda+\mu$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\overrightarrow{a}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$,$\overrightarrow{b}=\hat{i}+\hat{j}$,$\overrightarrow{c}=\hat{i}$.
સૌ પ્રથમ,સદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b}$ શોધો:
$\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} = \hat{i}(0-1) - \hat{j}(0-1) + \hat{k}(1-1) = -\hat{i} + \hat{j}$.
હવે,$(\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b}) \times \overrightarrow{c}$ શોધો:
$(-\hat{i} + \hat{j}) \times \hat{i} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ -1 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \end{vmatrix} = \hat{k}(0-1) = -\hat{k}$.
આપણને આપેલ છે કે $(\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b}) \times \overrightarrow{c} = \lambda \overrightarrow{a} + \mu \overrightarrow{b}$.
સદિશોની કિંમત મૂકતા: $-\hat{k} = \lambda(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) + \mu(\hat{i} + \hat{j})$.
$-\hat{k} = (\lambda + \mu)\hat{i} + (\lambda + \mu)\hat{j} + \lambda\hat{k}$.
બંને બાજુના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$\hat{i}$ માટે: $\lambda + \mu = 0$.
$\hat{j}$ માટે: $\lambda + \mu = 0$.
$\hat{k}$ માટે: $\lambda = -1$.
તેથી,$\lambda + \mu$ ની કિંમત $0$ થાય છે.
78
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
ધારો કે $\overrightarrow{a}, \overrightarrow{b}, \overrightarrow{c}$ એ $\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો છે. $\triangle ABC$ નું સદિશ ક્ષેત્રફળ શું છે?
A
$\frac{1}{2}\{\overrightarrow{a} \times(\overrightarrow{b} \times \overrightarrow{c})+\overrightarrow{b} \times(\overrightarrow{c} \times \overrightarrow{a})+\overrightarrow{c} \times(\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b})\}$
B
$\frac{1}{2}\{\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b}+\overrightarrow{b} \times \overrightarrow{c}+\overrightarrow{c} \times \overrightarrow{a}\}$
C
$\frac{1}{2}\{\overrightarrow{a}+\overrightarrow{b}+\overrightarrow{c}\}$
D
$\frac{1}{2}\{(\overrightarrow{b} \cdot \overrightarrow{c}) \overrightarrow{a}+(\overrightarrow{c} \cdot \overrightarrow{a}) \overrightarrow{b}+(\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b}) \overrightarrow{c}\}$

Solution

(B) સ્થાન સદિશો $\overrightarrow{a}, \overrightarrow{b}, \overrightarrow{c}$ ધરાવતા શિરોબિંદુઓવાળા ત્રિકોણનું સદિશ ક્ષેત્રફળ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\text{સદિશ ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} (\overrightarrow{AB} \times \overrightarrow{AC})$
અહીં $\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{b} - \overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{AC} = \overrightarrow{c} - \overrightarrow{a}$ હોવાથી:
$\text{સદિશ ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} ((\overrightarrow{b} - \overrightarrow{a}) \times (\overrightarrow{c} - \overrightarrow{a}))$
ક્રોસ પ્રોડક્ટનું વિસ્તરણ કરતા:
$\text{સદિશ ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} (\overrightarrow{b} \times \overrightarrow{c} - \overrightarrow{b} \times \overrightarrow{a} - \overrightarrow{a} \times \overrightarrow{c} + \overrightarrow{a} \times \overrightarrow{a})$
$\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{a} = 0$,$-\overrightarrow{b} \times \overrightarrow{a} = \overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b}$,અને $-\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{c} = \overrightarrow{c} \times \overrightarrow{a}$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\text{સદિશ ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} (\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b} + \overrightarrow{b} \times \overrightarrow{c} + \overrightarrow{c} \times \overrightarrow{a})$
79
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
$(1, 1, 1)$ અને $(1, -1, -1)$ માંથી પસાર થતા અને $2x - y + z + 5 = 0$ ને લંબ સમતલનું સમીકરણ શોધો:
A
$2x + 5y + z + 8 = 0$
B
$x + y - z - 1 = 0$
C
$2x + 5y + z + 4 = 0$
D
$x - y + z - 1 = 0$

Solution

(B) ધારો કે $(1, 1, 1)$ માંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ $a(x - 1) + b(y - 1) + c(z - 1) = 0$ છે $\dots (i)$.
તે $(1, -1, -1)$ માંથી પણ પસાર થાય છે,તેથી $a(1 - 1) + b(-1 - 1) + c(-1 - 1) = 0$,જેનું સાદુંરૂપ $-2b - 2c = 0$ એટલે કે $b + c = 0$ થાય છે $\dots (ii)$.
આ સમતલ $2x - y + z + 5 = 0$ ને લંબ છે,તેથી તેમના અભિલંબ સદિશો પરસ્પર લંબ છે. એટલે કે $2a - b + c = 0$ $\dots (iii)$.
$(ii)$ પરથી,$c = -b$. તેને $(iii)$ માં મૂકતા,$2a - b - b = 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $2a = 2b$,એટલે કે $a = b$.
ધારો કે $a = 1$,તો $b = 1$ અને $c = -1$.
આ કિંમતોને $(i)$ માં મૂકતા,$1(x - 1) + 1(y - 1) - 1(z - 1) = 0$ મળે.
$x - 1 + y - 1 - z + 1 = 0$,જેનું સાદુંરૂપ $x + y - z - 1 = 0$ થાય છે.
80
MathematicsMediumMCQAP EAMCET · 2003
એક સમતલ $\pi$ એ $Z$-અક્ષ અને $X$-અક્ષ પર અનુક્રમે $3$ અને $4$ ના અંતઃખંડો બનાવે છે. જો $\pi$ એ $Y$-અક્ષને સમાંતર હોય,તો તેનું સમીકરણ શું છે?
A
$3x + 4z = 12$
B
$3z + 4x = 12$
C
$3y + 4z = 12$
D
$3z + 4y = 12$

Solution

(A) સમતલનું અંતઃખંડ સ્વરૂપ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a, b, c$ એ અનુક્રમે $X, Y, Z$ અક્ષો પરના અંતઃખંડો છે.
આપેલ છે કે સમતલ $X$-અક્ષ પર $4$ નો અંતઃખંડ $(a = 4)$ અને $Z$-અક્ષ પર $3$ નો અંતઃખંડ $(c = 3)$ બનાવે છે.
કારણ કે સમતલ $Y$-અક્ષને સમાંતર છે,તે $Y$-અક્ષને કોઈ પણ નિશ્ચિત અંતરે છેદતું નથી,જેનો અર્થ છે કે $Y$-અક્ષ પરનો અંતઃખંડ $b$ અનંત છે $(b \to \infty)$.
તેથી,પદ $\frac{y}{b}$ એ $\frac{y}{\infty} = 0$ થઈ જાય છે.
સમતલનું સમીકરણ $\frac{x}{4} + \frac{z}{3} = 1$ બને છે.
આખા સમીકરણને $12$ વડે ગુણતા,આપણને $3x + 4z = 12$ મળે છે.
81
MathematicsDifficultMCQAP EAMCET · 2003
એક સિક્કાને $n$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે. ઓછામાં ઓછી એક વાર છાપ (head) મળે તેની સંભાવના $0.8$ કરતા વધારે છે. તો,આવા $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) એક સિક્કાને ઉછાળતા છાપ મળવાની સંભાવના $p = \frac{1}{2}$ છે અને કાંટો મળવાની સંભાવના $q = 1 - p = \frac{1}{2}$ છે.
$n$ વખત સિક્કો ઉછાળતા એક પણ વાર છાપ ન મળે તેની સંભાવના $P(\text{no heads}) = q^n = (\frac{1}{2})^n$ છે.
ઓછામાં ઓછી એક વાર છાપ મળે તેની સંભાવના $P(\text{at least one head}) = 1 - P(\text{no heads}) = 1 - (\frac{1}{2})^n$ છે.
આપેલ છે કે $1 - (\frac{1}{2})^n > 0.8$,તેથી:
$1 - 0.8 > (\frac{1}{2})^n$
$0.2 > (\frac{1}{2})^n$
$\frac{1}{5} > \frac{1}{2^n}$
$2^n > 5$.
$n = 2$ માટે,$2^2 = 4 < 5$.
$n = 3$ માટે,$2^3 = 8 > 5$.
આમ,$n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $3$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AP EAMCET style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live AP EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in AP EAMCET 2003?

There are 81 Mathematics questions from the AP EAMCET 2003 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AP EAMCET 2003 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AP EAMCET 2003 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AP EAMCET mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from AP EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AP EAMCET Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick AP EAMCET 2003 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.