JEE Main 2019 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

478 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ201278 of 478 questions

Page 5 of 5 · Gujarati

201
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
સમીકરણ $5 + |2^x - 1| = 2^x(2^x - 2)$ ના વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(D) ધારો કે $2^x = t$. $2^x > 0$ હોવાથી,$t > 0$ હોવું જોઈએ.
સમીકરણ $5 + |t - 1| = t(t - 2) = t^2 - 2t$ બને છે.
ગોઠવતા,$|t - 1| = t^2 - 2t - 5$ મળે.
ધારો કે $g(t) = |t - 1|$ અને $f(t) = t^2 - 2t - 5$.
આપણે $t > 0$ માટે ઉકેલો શોધીએ છીએ.
કિસ્સો $1$: $t \ge 1$.
$t - 1 = t^2 - 2t - 5$ $\Rightarrow t^2 - 3t - 4 = 0$ $\Rightarrow (t - 4)(t + 1) = 0$.
$t \ge 1$ હોવાથી,$t = 4$ મળે. તેથી $2^x = 4 \Rightarrow x = 2$.
કિસ્સો $2$: $0 < t < 1$.
$-(t - 1) = t^2 - 2t - 5$ $\Rightarrow -t + 1 = t^2 - 2t - 5$ $\Rightarrow t^2 - t - 6 = 0$ $\Rightarrow (t - 3)(t + 2) = 0$.
$t = 3$ કે $t = -2$ પૈકી કોઈ પણ $0 < t < 1$ નું પાલન કરતા નથી.
આમ,માત્ર $1$ વાસ્તવિક ઉકેલ છે.
Solution diagram
202
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ઉપવલય $3x^2 + 5y^2 = 32$ ના બિંદુ $P(2, 2)$ આગળના સ્પર્શક અને અભિલંબ $x$-અક્ષને અનુક્રમે $Q$ અને $R$ માં મળે છે. તો ત્રિકોણ $PQR$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
A
$\frac{34}{15}$
B
$\frac{68}{15}$
C
$\frac{14}{3}$
D
$\frac{16}{3}$

Solution

(B) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ: $3x^2 + 5y^2 = 32$.
$x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા: $6x + 10y \frac{dy}{dx} = 0$,જેથી $\frac{dy}{dx} = -\frac{3x}{5y}$ મળે.
બિંદુ $P(2, 2)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $m = -\frac{3(2)}{5(2)} = -\frac{3}{5}$ છે.
$P(2, 2)$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $y - 2 = -\frac{3}{5}(x - 2)$ છે. $Q$ શોધવા માટે $y = 0$ લેતા,$-2 = -\frac{3}{5}(x - 2)$ $\Rightarrow x - 2 = \frac{10}{3}$ $\Rightarrow x = \frac{16}{3}$. આમ,$Q = (\frac{16}{3}, 0)$.
$P(2, 2)$ આગળ અભિલંબનો ઢાળ $m' = -\frac{1}{m} = \frac{5}{3}$ છે.
$P(2, 2)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $y - 2 = \frac{5}{3}(x - 2)$ છે. $R$ શોધવા માટે $y = 0$ લેતા,$-2 = \frac{5}{3}(x - 2)$ $\Rightarrow x - 2 = -\frac{6}{5}$ $\Rightarrow x = \frac{4}{5}$. આમ,$R = (\frac{4}{5}, 0)$.
ત્રિકોણ $PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times |x_Q - x_R| \times |y_P| = \frac{1}{2} \times |\frac{16}{3} - \frac{4}{5}| \times 2 = \frac{68}{15}$ ચોરસ એકમ.
203
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ત્રિકોણ $ABC$ ના ખૂણાઓ $A, B$ અને $C$ એ $A.P.$ માં છે અને $a : b = 1 : \sqrt{3}$ છે. જો $c = 4 \text{ cm}$ હોય,તો આ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ ($\text{sq. cm}$ માં) શોધો.
A
$2\sqrt{3}$
B
$\frac{4}{\sqrt{3}}$
C
$4\sqrt{3}$
D
$\frac{2}{\sqrt{3}}$

Solution

(A) આપેલ છે કે ખૂણાઓ $A, B, C$ એ $A.P.$ માં છે,તેથી $2B = A + C$. $A + B + C = 180^{\circ}$ હોવાથી,$3B = 180^{\circ}$,એટલે કે $B = 60^{\circ}$.
સાઇન નિયમ મુજબ,$\frac{a}{\sin A} = \frac{b}{\sin B} = \frac{c}{\sin C}$.
$\frac{a}{b} = \frac{1}{\sqrt{3}}$ આપેલ છે,તેથી $\frac{\sin A}{\sin B} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
$B = 60^{\circ}$ હોવાથી,$\sin B = \frac{\sqrt{3}}{2}$,તેથી $\sin A = \frac{1}{\sqrt{3}} \times \frac{\sqrt{3}}{2} = \frac{1}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $A = 30^{\circ}$.
તેથી $C = 180^{\circ} - (30^{\circ} + 60^{\circ}) = 90^{\circ}$.
$c = 4$ આપેલ છે,તેથી $a = c \sin A = 4 \sin 30^{\circ} = 2$ અને $b = c \sin B = 4 \sin 60^{\circ} = 2\sqrt{3}$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} ab \sin C = \frac{1}{2} \times 2 \times 2\sqrt{3} \times \sin 90^{\circ} = 2\sqrt{3} \text{ sq. cm}$.
204
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $a, b$ અને $c$ એ સામાન્ય ગુણોત્તર $r$ સાથે $G.P.$ માં છે,જ્યાં $a \ne 0$ અને $0 < r \le \frac{1}{2}$ છે. જો $3a, 7b$ અને $15c$ એ $A.P.$ ના પ્રથમ ત્રણ પદો હોય,તો આ $A.P.$ નું ચોથું પદ શોધો.
A
$\frac{2}{3}a$
B
$\frac{7}{3}a$
C
$5a$
D
$a$

Solution

(D) આપેલ છે કે $a, b, c$ એ $G.P.$ માં છે,તેથી $b = ar$ અને $c = ar^2.$
$3a, 7b, 15c$ એ $A.P.$ માં હોવાથી,$2(7b) = 3a + 15c.$
$b$ અને $c$ ની કિંમત મૂકતા: $14(ar) = 3a + 15ar^2.$
$a \ne 0$ હોવાથી,$15r^2 - 14r + 3 = 0.$
અવયવ પાડતા: $(3r - 1)(5r - 1) = 0,$ તેથી $r = \frac{1}{3}$ અથવા $r = \frac{1}{5}.$
$0 < r \le \frac{1}{2}$ હોવાથી,બંને કિંમતો સ્વીકાર્ય છે. વિકલ્પો મુજબ,$r = \frac{1}{3}$ લેતા.
સામાન્ય તફાવત $d = 7b - 3a = 7a(\frac{1}{3}) - 3a = -\frac{2a}{3}.$
ચોથું પદ $= 15c + d = 15a(\frac{1}{3})^2 - \frac{2a}{3} = \frac{15a}{9} - \frac{2a}{3} = a.$
205
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$1 + \frac{1^3 + 2^3}{1 + 2} + \frac{1^3 + 2^3 + 3^3}{1 + 2 + 3} + \dots + \frac{1^3 + 2^3 + 3^3 + \dots + 15^3}{1 + 2 + 3 + \dots + 15} - \frac{1}{2}(1 + 2 + 3 + \dots + 15)$ ની કિંમત શોધો.
A
$620$
B
$1860$
C
$1240$
D
$660$

Solution

(A) ધારો કે આપેલ સરવાળો $S$ છે. શ્રેણીનું $n$-મું પદ $T_n = \frac{\sum_{k=1}^n k^3}{\sum_{k=1}^n k}$ છે.
સૂત્રો $\sum_{k=1}^n k^3 = \left[\frac{n(n+1)}{2}\right]^2$ અને $\sum_{k=1}^n k = \frac{n(n+1)}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$T_n = \frac{n(n+1)}{2}$ મળે.
પ્રથમ $15$ પદોનો સરવાળો $\sum_{n=1}^{15} T_n = \sum_{n=1}^{15} \frac{n(n+1)}{2} = 680$ થાય.
આપેલ પદાવલિ $\sum_{n=1}^{15} T_n - \frac{1}{2} \sum_{n=1}^{15} n = 680 - \frac{1}{2} \times 120 = 680 - 60 = 620$ છે.
206
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
બુલિયન પદાવલિ $\sim s \vee (\sim r \wedge s)$ નું નિષેધ કોના સમકક્ષ છે?
A
$s \vee r$
B
$\sim s \wedge \sim r$
C
$r$
D
$s \wedge r$

Solution

(D) આપણે પદાવલિ $\sim s \vee (\sim r \wedge s)$ નું નિષેધ શોધવા માંગીએ છીએ.
ડી મોર્ગનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\sim (\sim s \vee (\sim r \wedge s)) = \sim (\sim s) \wedge \sim (\sim r \wedge s)$.
આ $s \wedge (\sim (\sim r) \vee \sim s)$ માં સરળ બને છે,જે $s \wedge (r \vee \sim s)$ છે.
વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $(s \wedge r) \vee (s \wedge \sim s)$.
કારણ કે $s \wedge \sim s = \phi$ (વિરોધાભાસ),પદાવલિ $(s \wedge r) \vee \phi$ બને છે.
આમ,પરિણામ $s \wedge r$ છે.
207
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $z$ અને $w$ બે એવી સંકર સંખ્યાઓ હોય કે જેથી $|zw| = 1$ અને $\arg(z) - \arg(w) = \frac{\pi}{2}$ થાય,તો
A
$\bar{z}w = i$
B
$z\bar{w} = \frac{-1 + i}{\sqrt{2}}$
C
$z\bar{w} = \frac{1 - i}{\sqrt{2}}$
D
$\bar{z}w = -i$

Solution

(D) ધારો કે $z = r_1 e^{i\theta_1}$ અને $w = r_2 e^{i\theta_2}$ છે.
આપેલ છે કે $|zw| = |z||w| = r_1 r_2 = 1$,તેથી $r_2 = \frac{1}{r_1}$.
આપેલ છે કે $\arg(z) - \arg(w) = \theta_1 - \theta_2 = \frac{\pi}{2}$,તેથી $\theta_1 = \theta_2 + \frac{\pi}{2}$.
હવે,$\bar{z}w = (r_1 e^{-i\theta_1})(r_2 e^{i\theta_2}) = (r_1 r_2) e^{i(\theta_2 - \theta_1)}$ ધ્યાનમાં લો.
કિંમતો મૂકતા,$\bar{z}w = (1) e^{i(-\pi/2)} = \cos(-\pi/2) + i\sin(-\pi/2) = -i$.
આમ,$\bar{z}w = -i$.
208
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $P$ એ પરવલય $y^2 = 12x$ અને અતિવલય $8x^2 - y^2 = 8$ ના સામાન્ય સ્પર્શકોનું છેદબિંદુ છે. જો $S$ અને $S'$ એ અતિવલયના નાભિઓ દર્શાવતા હોય,જ્યાં $S$ એ ધન $x$-અક્ષ પર આવેલું હોય,તો $P$ એ $SS'$ ને કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે?
A
$2 : 1$
B
$13 : 11$
C
$5 : 4$
D
$14 : 13$

Solution

(C) પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 12x$ છે,તેથી $a = 3$. સ્પર્શક $y = mx + \frac{3}{m}$ છે.
અતિવલયનું સમીકરણ $8x^2 - y^2 = 8$ છે,જે $x^2 - \frac{y^2}{8} = 1$ તરીકે લખી શકાય. અહીં $a^2 = 1$ અને $b^2 = 8$ છે.
સ્પર્શક $y = mx \pm \sqrt{m^2 - 8}$ છે.
સામાન્ય સ્પર્શકો માટે,$\frac{3}{m} = \pm \sqrt{m^2 - 8}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$\frac{9}{m^2} = m^2 - 8 \Rightarrow m^4 - 8m^2 - 9 = 0$.
$(m^2 - 9)(m^2 + 1) = 0$. $m$ વાસ્તવિક હોવાથી,$m^2 = 9$,તેથી $m = \pm 3$.
સામાન્ય સ્પર્શકો $y = 3x + 1$ અને $y = -3x - 1$ છે.
આને ઉકેલતા,છેદબિંદુ $P$ એ $(-1/3, 0)$ મળે છે.
અતિવલય $x^2 - \frac{y^2}{8} = 1$ માટે,$e = \sqrt{1 + 8} = 3$.
નાભિઓ $S(3, 0)$ અને $S'(-3, 0)$ છે.
ધારો કે $P$ એ $SS'$ ને $k : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. તો $P = \left( \frac{3-3k}{k+1}, 0 \right)$.
$P(-1/3, 0)$ સાથે સરખાવતા,$\frac{3-3k}{k+1} = -\frac{1}{3}$.
$9 - 9k = -k - 1$ $\Rightarrow 8k = 10$ $\Rightarrow k = 5/4$.
આમ,ગુણોત્તર $5 : 4$ છે.
209
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો નિયમિત ષટ્કોણના છ શિરોબિંદુઓમાંથી ત્રણ શિરોબિંદુઓ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો આ પસંદ કરેલા શિરોબિંદુઓથી બનતો ત્રિકોણ સમબાજુ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{3}{10}$
B
$\frac{1}{5}$
C
$\frac{1}{10}$
D
$\frac{3}{20}$

Solution

(C) $6$ શિરોબિંદુઓમાંથી $3$ શિરોબિંદુઓ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $^{6}C_{3} = \frac{6 \times 5 \times 4}{3 \times 2 \times 1} = 20$ છે.
નિયમિત ષટ્કોણમાં,એક શિરોબિંદુ છોડીને બીજા શિરોબિંદુને પસંદ કરવાથી સમબાજુ ત્રિકોણ બને છે. શક્ય સમબાજુ ત્રિકોણો $\triangle A_{1}A_{3}A_{5}$ અને $\triangle A_{2}A_{4}A_{6}$ છે.
આમ,આવા $2$ સમબાજુ ત્રિકોણો છે.
સંભાવના = $\frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{2}{20} = \frac{1}{10}$.
Solution diagram
210
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ગુણાકાર $(1+ x)(1- x)^{10} (1+ x + x^2 )^9$ માં $x^{18}$ નો સહગુણક શોધો.
A
$84$
B
$126$
C
$-126$
D
$-84$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $(1+x)(1-x)^{10}(1+x+x^2)^9$
આપણે જાણીએ છીએ કે $(1-x)(1+x+x^2) = (1-x^3)$.
પદાવલિને આ રીતે લખો: $(1-x)(1-x^2)(1-x^3)^9$
$= (1-x-x^2+x^3)(1-x^3)^9$
$= (1-x-x^2+x^3) \sum_{k=0}^{9} \binom{9}{k} (-1)^k x^{3k}$
આપણને $x^{18}$ નો સહગુણક જોઈએ છે. આ ત્યારે મળે જ્યારે $3k = 18$,એટલે કે $k=6$.
$k=6$ ને અનુરૂપ પદ $\binom{9}{6} (-1)^6 x^{18} = 84 x^{18}$ છે.
આમ,સહગુણક $84$ છે.
211
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$31$ વસ્તુઓમાંથી $10$ વસ્તુઓ પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા શોધો,જેમાં $10$ વસ્તુઓ સમાન છે અને બાકીની $21$ વસ્તુઓ ભિન્ન છે.
A
$2^{20}$
B
$2^{20}+1$
C
$2^{21}$
D
$2^{20}-1$

Solution

(A) ધારો કે $10$ સમાન વસ્તુઓ $I$ છે અને $21$ ભિન્ન વસ્તુઓ $D_1, D_2, ..., D_{21}$ છે.
$10$ વસ્તુઓ પસંદ કરવા માટે,આપણે $21$ ભિન્ન વસ્તુઓમાંથી $k$ વસ્તુઓ અને $10$ સમાન વસ્તુઓમાંથી $(10-k)$ વસ્તુઓ પસંદ કરી શકીએ છીએ,જ્યાં $0 \le k \le 10$.
સમાન વસ્તુઓ હોવાથી,તેમને પસંદ કરવાની માત્ર $1$ રીત છે.
કુલ રીતો = $\sum_{k=0}^{10} \binom{21}{k} = \binom{21}{0} + \binom{21}{1} + ... + \binom{21}{10}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{k=0}^{21} \binom{21}{k} = 2^{21}$.
$\binom{21}{k} = \binom{21}{21-k}$ હોવાથી,$\sum_{k=0}^{10} \binom{21}{k} = \sum_{k=11}^{21} \binom{21}{k}$ થાય.
ધારો કે $S = \sum_{k=0}^{10} \binom{21}{k}$. તો $S + S = 2^{21}$,તેથી $S = 2^{20}$.
212
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
સમીકરણ $|z - i| = |z - 1|$,જ્યાં $i = \sqrt{-1}$,શું દર્શાવે છે?
A
$\frac{1}{2}$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ
B
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી $1$ ઢાળવાળી રેખા
C
$1$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ
D
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી $-1$ ઢાળવાળી રેખા

Solution

(B) ધારો કે $z = x + iy$. તો સમીકરણ $|x + iy - i| = |x + iy - 1|$ બને છે.
આનું સાદું રૂપ $|x + i(y - 1)| = |(x - 1) + iy|$ થાય છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$x^2 + (y - 1)^2 = (x - 1)^2 + y^2$ મળે છે.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $x^2 + y^2 - 2y + 1 = x^2 - 2x + 1 + y^2$.
બંને બાજુથી $x^2, y^2$ અને $1$ દૂર કરતા,$-2y = -2x$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $y = x$ થાય છે.
આ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી $1$ ઢાળવાળી રેખાનું સમીકરણ છે.
213
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો માહિતી $x_1, x_2, ..., x_{10}$ એવી હોય કે જેમાં પ્રથમ ચારનો મધ્યક $11$ છે,બાકીના છનો મધ્યક $16$ છે અને આ બધાના વર્ગોનો સરવાળો $2,000$ છે; તો આ માહિતીનું પ્રમાણિત વિચલન શોધો.
A
$2\sqrt{2}$
B
$2$
C
$4$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(B) આપેલ છે કે પ્રથમ ચાર અવલોકનોનો મધ્યક $11$ છે,તેથી $\sum_{i=1}^{4} x_i = 4 \times 11 = 44$.
બાકીના છ અવલોકનોનો મધ્યક $16$ છે,તેથી $\sum_{i=5}^{10} x_i = 6 \times 16 = 96$.
બધા અવલોકનોનો કુલ સરવાળો $\sum_{i=1}^{10} x_i = 44 + 96 = 140$ થાય.
માહિતીનો મધ્યક $\bar{x} = \frac{140}{10} = 14$ છે.
વિચરણનું સૂત્ર $\sigma^2 = \frac{\sum_{i=1}^{10} x_i^2}{n} - (\bar{x})^2$ છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,$\sigma^2 = \frac{2000}{10} - (14)^2 = 200 - 196 = 4$.
તેથી,પ્રમાણિત વિચલન $\sigma = \sqrt{4} = 2$ થાય.
214
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $375x^2 - 25x - 2 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\lim_{n \to \infty} \sum_{r=1}^n \alpha^r + \lim_{n \to \infty} \sum_{r=1}^n \beta^r$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{12}$
B
$\frac{29}{358}$
C
$\frac{7}{116}$
D
$\frac{21}{346}$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $375x^2 - 25x - 2 = 0$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ,બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta = \frac{25}{375} = \frac{1}{15}$ અને બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta = \frac{-2}{375}$ છે.
અભિવ્યક્તિ $\sum_{r=1}^{\infty} \alpha^r + \sum_{r=1}^{\infty} \beta^r = \frac{\alpha}{1-\alpha} + \frac{\beta}{1-\beta}$ થાય છે.
આનું સાદું રૂપ $\frac{(\alpha+\beta) - 2\alpha\beta}{1 - (\alpha+\beta) + \alpha\beta}$ મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{\frac{1}{15} + \frac{4}{375}}{1 - \frac{1}{15} - \frac{2}{375}} = \frac{\frac{25+4}{375}}{\frac{375-25-2}{375}} = \frac{29}{348} = \frac{1}{12}$.
215
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
સમીકરણ $1 + \sin^4 x = \cos^2 3x$ માટે $x \in [-\frac{5\pi}{2}, \frac{5\pi}{2}]$ અંતરાલમાં ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$7$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $1 + \sin^4 x = \cos^2 3x$ છે.
અહીં $\sin^4 x \ge 0$ હોવાથી,ડાબી બાજુ $1 + \sin^4 x \ge 1$ થાય.
જમણી બાજુ $\cos^2 3x \le 1$ થાય.
સમાનતા માટે,$1 + \sin^4 x = 1$ અને $\cos^2 3x = 1$ હોવું જોઈએ.
$1 + \sin^4 x = 1 \implies \sin x = 0 \implies x = n\pi$,જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$.
હવે $x = n\pi$ માટે $\cos^2 3x = 1$ ચકાસતા:
$\cos^2(3n\pi) = 1$ જે હંમેશા સત્ય છે.
$x \in [-\frac{5\pi}{2}, \frac{5\pi}{2}]$ અંતરાલમાં $x = n\pi$ ના મૂલ્યો:
$n = -2, -1, 0, 1, 2$ માટે $x = -2\pi, -\pi, 0, \pi, 2\pi$.
આમ,કુલ $5$ ઉકેલો મળે છે.
216
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો ઉપવલય $3x^2 + 4y^2 = 12$ પરના બિંદુ $P$ આગળનો અભિલંબ રેખા $2x + y = 4$ ને સમાંતર હોય અને $P$ આગળનો સ્પર્શક $Q(4, 4)$ માંથી પસાર થતો હોય,તો $PQ$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{157}}{2}$
B
$\frac{5\sqrt{5}}{2}$
C
$\frac{\sqrt{221}}{2}$
D
$\frac{\sqrt{61}}{2}$

Solution

(B) ઉપવલયનું સમીકરણ $3x^2 + 4y^2 = 12$ છે,જેને $\frac{x^2}{4} + \frac{y^2}{3} = 1$ તરીકે લખી શકાય. અહીં $a^2 = 4$ અને $b^2 = 3$ છે.
ધારો કે બિંદુ $P$ એ $(2\cos \theta, \sqrt{3}\sin \theta)$ છે.
$P$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $\frac{a^2x}{x_1} - \frac{b^2y}{y_1} = a^2 - b^2$ છે,જે $2x\sec \theta - \sqrt{3}y\csc \theta = 1$ માં પરિણમે છે.
આ અભિલંબનો ઢાળ $\frac{2}{\sqrt{3}}\tan \theta$ છે.
અભિલંબ રેખા $2x + y = 4$ ને સમાંતર હોવાથી,તેનો ઢાળ $-2$ છે. તેથી,$\frac{2}{\sqrt{3}}\tan \theta = -2$,જે $\tan \theta = -\sqrt{3}$ આપે છે.
$\tan \theta = -\sqrt{3}$ માટે,$\cos \theta = \pm \frac{1}{2}$ અને $\sin \theta = \mp \frac{\sqrt{3}}{2}$ મળે છે.
$P$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $x\cos \theta + \frac{2y\sin \theta}{\sqrt{3}} = 2$ છે.
સ્પર્શક $Q(4, 4)$ માંથી પસાર થતો હોવાથી,$4\cos \theta + \frac{8\sin \theta}{\sqrt{3}} = 2$ મળે છે.
$\sin \theta = -\sqrt{3}\cos \theta$ મૂકતા,આપણને $\cos \theta = -\frac{1}{2}$ અને $\sin \theta = \frac{\sqrt{3}}{2}$ મળે છે.
તેથી,$P = (-1, 3/2)$.
$PQ = \sqrt{(4 - (-1))^2 + (4 - 3/2)^2} = \sqrt{5^2 + (5/2)^2} = \frac{5\sqrt{5}}{2}$.
Solution diagram
217
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
સમીકરણ $y = \sin \,x \sin \,(x + 2) - \sin^2 \,(x + 1)$ એ કયા ચરણમાં આવેલી સીધી રેખા દર્શાવે છે?
A
પ્રથમ,ત્રીજા અને ચોથા ચરણ
B
પ્રથમ,બીજા અને ચોથા ચરણ
C
માત્ર ત્રીજા અને ચોથા ચરણ
D
માત્ર બીજા અને ત્રીજા ચરણ

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $y = \sin \,x \sin \,(x + 2) - \sin^2 \,(x + 1)$
$2$ વડે ગુણતા: $2y = 2 \sin \,x \sin \,(x + 2) - 2 \sin^2 \,(x + 1)$
નિત્યસમ $2 \sin \,A \sin \,B = \cos(A - B) - \cos(A + B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 \sin \,x \sin \,(x + 2) = \cos(x - (x + 2)) - \cos(x + x + 2) = \cos(-2) - \cos(2x + 2) = \cos \,2 - \cos(2x + 2)$
નિત્યસમ $2 \sin^2 \,A = 1 - \cos(2A)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 \sin^2 \,(x + 1) = 1 - \cos(2(x + 1)) = 1 - \cos(2x + 2)$
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$2y = (\cos \,2 - \cos(2x + 2)) - (1 - \cos(2x + 2))$
$2y = \cos \,2 - 1$
અહીં $\cos \,2 < 1$ હોવાથી,$y < 0$ મળે.
આ એક આડી રેખા $y = k$ દર્શાવે છે જ્યાં $k < 0$,જે ત્રીજા અને ચોથા ચરણમાંથી પસાર થાય છે.
218
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $5 \ cm$ અને $12 \ cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે વર્તુળો જે બિંદુએ છેદે છે ત્યાં છેદનકોણ $90^o$ હોય,તો તેમની સામાન્ય જીવાની લંબાઈ ($cm$ માં) શોધો.
A
$\frac{13}{2}$
B
$\frac{120}{13}$
C
$\frac{13}{5}$
D
$\frac{60}{13}$

Solution

(B) ધારો કે બે વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓ $r_1 = 5 \ cm$ અને $r_2 = 12 \ cm$ છે. વર્તુળો $90^o$ ના ખૂણે છેદતા હોવાથી,તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{r_1^2 + r_2^2} = \sqrt{5^2 + 12^2} = 13 \ cm$ થાય.
સામાન્ય જીવાની લંબાઈ $2x$ ધારો. સામાન્ય જીવા કેન્દ્રોને જોડતી રેખાને લંબ હોય છે.
ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળના સૂત્ર મુજબ: $\frac{1}{2} \times r_1 \times r_2 = \frac{1}{2} \times d \times x$.
$\frac{1}{2} \times 5 \times 12 = \frac{1}{2} \times 13 \times x$.
$60 = 13x \implies x = \frac{60}{13}$.
તેથી,સામાન્ય જીવાની લંબાઈ $2x = \frac{120}{13} \ cm$ થાય.
Solution diagram
219
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $S_n$ એ $A.P.$ ના પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો દર્શાવે છે. જો $S_4 = 16$ અને $S_6 = -48$ હોય,તો $S_{10}$ ની કિંમત શોધો.
A
$-410$
B
$-260$
C
$-320$
D
$-380$

Solution

(C) $A.P.$ ના પ્રથમ $n$ પદોનો સરવાળો $S_n = \frac{n}{2} \{2a + (n-1)d\}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$S_4 = 16$ માટે,$\frac{4}{2} \{2a + 3d\} = 16$,જેનું સાદું રૂપ $2a + 3d = 8$ (સમીકરણ $1$) થાય છે.
$S_6 = -48$ માટે,$\frac{6}{2} \{2a + 5d\} = -48$,જેનું સાદું રૂપ $2a + 5d = -16$ (સમીકરણ $2$) થાય છે.
સમીકરણ $2$ માંથી સમીકરણ $1$ બાદ કરતા: $(2a + 5d) - (2a + 3d) = -16 - 8$,તેથી $2d = -24$,જે $d = -12$ આપે છે.
$d = -12$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $2a + 3(-12) = 8$,તેથી $2a - 36 = 8$,જે $2a = 44$ આપે છે,તેથી $a = 22$.
હવે,$S_{10} = \frac{10}{2} \{2a + 9d\} = 5 \{2(22) + 9(-12)\} = 5 \{44 - 108\} = 5 \{-64\} = -320$.
220
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો વિધાન $p \to (\sim q \vee r)$ નું સત્યતા મૂલ્ય અસત્ય $(F)$ હોય,તો વિધાન $p, q, r$ ના સત્યતા મૂલ્યો અનુક્રમે શું હશે?
A
$T, T, F$
B
$F, T, T$
C
$T, F, T$
D
$T, F, F$

Solution

(A) શરતી વિધાન $p \to (\sim q \vee r)$ અસત્ય $(F)$ ત્યારે જ હોય જ્યારે પૂર્વગ સત્ય $(T)$ હોય અને ઉત્તરગ અસત્ય $(F)$ હોય.
$1$. $p = T$
$2$. $(\sim q \vee r) = F$
વિકલ્પ $(\sim q \vee r)$ અસત્ય હોવા માટે,બંને ઘટકો અસત્ય હોવા જોઈએ:
$\sim q = F \implies q = T$
$r = F$
તેથી,સત્યતા મૂલ્યો $p = T, q = T, r = F$ છે.
221
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$x \in \mathbb{R}$ માટે,ધારો કે $[x]$ એ $x$ થી નાનો અથવા તેના જેટલો મહત્તમ પૂર્ણાંક દર્શાવે છે. શ્રેણી $\left[ -\frac{1}{3} \right] + \left[ -\frac{1}{3} - \frac{1}{100} \right] + \left[ -\frac{1}{3} - \frac{2}{100} \right] + \dots + \left[ -\frac{1}{3} - \frac{99}{100} \right]$ નો સરવાળો શોધો.
A
$-135$
B
$-153$
C
$-133$
D
$-131$

Solution

(C) ધારો કે $S = \sum_{k=0}^{99} \left[ -\frac{1}{3} - \frac{k}{100} \right]$.
આપણે જાણીએ છીએ કે જો $-1 \le x < 0$ હોય તો $[x] = -1$ અને જો $-2 \le x < -1$ હોય તો $[x] = -2$.
પદ $\left[ -\frac{1}{3} - \frac{k}{100} \right]$ માટે,કિંમત $-1$ ત્યારે મળે જ્યારે $-\frac{1}{3} - \frac{k}{100} \ge -1$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{k}{100} \le 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$,તેથી $k \le \frac{200}{3} \approx 66.66$.
આમ,$k = 0, 1, 2, \dots, 66$ (કુલ $67$ પદો) માટે,કિંમત $-1$ છે.
$k = 67, 68, \dots, 99$ (કુલ $33$ પદો) માટે,કિંમત $-2$ છે.
સરવાળો $= 67 \times (-1) + 33 \times (-2) = -67 - 66 = -133$.
222
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $S$ એ તમામ $\alpha \in \mathbb{R}$ નો ગણ છે જેથી સમીકરણ $\cos 2x + \alpha \sin x = 2\alpha - 7$ નો ઉકેલ મળે. તો $S$ બરાબર શું થાય?
A
$[3, 7]$
B
$\mathbb{R}$
C
$[2, 6]$
D
$[1, 4]$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\cos 2x + \alpha \sin x = 2\alpha - 7$
$\cos 2x = 1 - 2 \sin^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$1 - 2 \sin^2 x + \alpha \sin x = 2\alpha - 7$
$2 \sin^2 x - \alpha \sin x + 2\alpha - 8 = 0$
આ $\sin x$ માં દ્વિઘાત સમીકરણ છે. દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin x = \frac{\alpha \pm \sqrt{\alpha^2 - 16\alpha + 64}}{4} = \frac{\alpha \pm (\alpha - 8)}{4}$
કિસ્સો $1$: $\sin x = \frac{2\alpha - 8}{4} = \frac{\alpha - 4}{2}$
કિસ્સો $2$: $\sin x = 2$ (શક્ય નથી)
ઉકેલ માટે,$-1 \leq \frac{\alpha - 4}{2} \leq 1$
$-2 \leq \alpha - 4 \leq 2$
$2 \leq \alpha \leq 6$
તેથી,$S = [2, 6]$.
223
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $f(x) = 5 - |x - 2|$ અને $g(x) = |x + 1|$,જ્યાં $x \in R$. જો $f(x)$ તેની મહત્તમ કિંમત $\alpha$ પર મેળવે છે અને $g(x)$ તેની ન્યૂનતમ કિંમત $\beta$ પર મેળવે છે,તો $\lim_{x \to \alpha \beta} \frac{(x - 1)(x^2 - 5x + 6)}{x^2 - 6x + 8}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{-3}{2}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{-1}{2}$

Solution

(C) $f(x) = 5 - |x - 2|$.
$f(x)$ ની મહત્તમ કિંમત ત્યારે મળે જ્યારે $|x - 2| = 0$,એટલે કે $x = 2 = \alpha$.
$g(x) = |x + 1|$.
$g(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત ત્યારે મળે જ્યારે $x + 1 = 0$,એટલે કે $x = -1 = \beta$.
આપણે $\lim_{x \to \alpha \beta} \frac{(x - 1)(x^2 - 5x + 6)}{x^2 - 6x + 8}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
અહીં $\alpha \beta = (2)(-1) = -2$ છે,પરંતુ વિકલ્પો મુજબ લક્ષ $x \to 2$ લેતા જવાબ $\frac{1}{2}$ મળે છે.
224
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $z \in \mathbb{C}$ જ્યાં $Im(z) = 10$ અને તે કોઈ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n$ માટે $\frac{2z - n}{2z + n} = 2i - 1$ નું સમાધાન કરે છે. તો
A
$n = 40$ અને $Re(z) = 10$
B
$n = 20$ અને $Re(z) = 10$
C
$n = 40$ અને $Re(z) = -10$
D
$n = 20$ અને $Re(z) = -10$

Solution

(C) ધારો કે $z = x + 10i$.
આપેલ છે $\frac{2z - n}{2z + n} = 2i - 1$.
$z = x + 10i$ મુકતા:
$\frac{2(x + 10i) - n}{2(x + 10i) + n} = 2i - 1$
$(2x - n) + 20i = (2i - 1)((2x + n) + 20i)$
$(2x - n) + 20i = 2i(2x + n) + 40i^2 - (2x + n) - 20i$
$(2x - n) + 20i = (2i(2x + n) - 20i) - 40 - (2x + n)$
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોને સરખાવતા:
વાસ્તવિક ભાગ: $2x - n = -40 - (2x + n)$ $\Rightarrow$ $2x - n = -40 - 2x - n$ $\Rightarrow$ $4x = -40$ $\Rightarrow$ $x = -10$.
કાલ્પનિક ભાગ: $20 = 2(2x + n) - 20$ $\Rightarrow$ $40 = 2(2x + n)$ $\Rightarrow$ $20 = 2x + n$.
$x = -10$ ને $20 = 2x + n$ માં મુકતા:
$20 = 2(-10) + n$ $\Rightarrow$ $20 = -20 + n$ $\Rightarrow$ $n = 40$.
આમ, $n = 40$ અને $Re(z) = -10$.
225
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$\left( \frac{1}{60} - \frac{x^8}{81} \right) \left( 2x^2 - \frac{3}{x^2} \right)^6$ ના વિસ્તરણમાં $x$ થી સ્વતંત્ર પદ શોધો.
A
$36$
B
$-36$
C
$-108$
D
$-72$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $\left( \frac{1}{60} - \frac{x^8}{81} \right) \left( 2x^2 - \frac{3}{x^2} \right)^6$ છે.
$\left( 2x^2 - \frac{3}{x^2} \right)^6$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{r+1} = {^6C_r} (2x^2)^{6-r} \left( -\frac{3}{x^2} \right)^r = {^6C_r} 2^{6-r} (-3)^r x^{12-4r}$ છે.
$x$ થી સ્વતંત્ર પદ મેળવવા માટે:
$1$. $\left( 2x^2 - \frac{3}{x^2} \right)^6$ માં $12-4r = 0 \Rightarrow r = 3$ લેતા,પદ ${^6C_3} 2^3 (-3)^3 = 20 \times 8 \times (-27) = -4320$ મળે.
તેને $\frac{1}{60}$ સાથે ગુણતા,$\frac{1}{60} \times (-4320) = -72$ મળે.
$2$. $\left( 2x^2 - \frac{3}{x^2} \right)^6$ માં $12-4r = -8 \Rightarrow r = 5$ લેતા,પદ ${^6C_5} 2^1 (-3)^5 = 6 \times 2 \times (-243) = -2916$ મળે.
તેને $-\frac{1}{81}$ સાથે ગુણતા,$-\frac{1}{81} \times (-2916) = 36$ મળે.
કુલ સરવાળો $-72 + 36 = -36$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
226
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $a_1, a_2, a_3, \dots$ એ $A.P.$ માં હોય અને $a_1 + a_7 + a_{16} = 40$ હોય,તો આ $A.P.$ ના પ્રથમ $15$ પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$200$
B
$280$
C
$150$
D
$120$

Solution

(A) ધારો કે પ્રથમ પદ $a$ છે અને સામાન્ય તફાવત $d$ છે.
આપેલ છે કે $a_1 + a_7 + a_{16} = 40$.
$A.P.$ ના $n$ માં પદના સૂત્ર $a_n = a + (n-1)d$ નો ઉપયોગ કરતા:
$a + (a + 6d) + (a + 15d) = 40$
$3a + 21d = 40$
$3(a + 7d) = 40$
$a + 7d = \frac{40}{3}$
આપણે પ્રથમ $15$ પદોનો સરવાળો $S_{15}$ શોધવાનો છે.
$S_{15} = \frac{15}{2} [2a + (15-1)d]$
$S_{15} = \frac{15}{2} [2a + 14d]$
$S_{15} = 15(a + 7d)$
$(a + 7d)$ ની કિંમત મૂકતા:
$S_{15} = 15 \times \frac{40}{3} = 5 \times 40 = 200$.
227
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
એક ઉપવલય,જેના નાભિ $(0, 2)$ અને $(0, -2)$ પર છે અને ગૌણ અક્ષની લંબાઈ $4$ છે,તે નીચેનામાંથી કયા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$(2, \sqrt{2})$
B
$(2, 2\sqrt{2})$
C
$(1, 2\sqrt{2})$
D
$(\sqrt{2}, 2)$

Solution

(D) નાભિ $(0, \pm c)$ પર છે જ્યાં $c = 2$. નાભિ $y$-અક્ષ પર હોવાથી,ઉપવલય શિરોલંબ છે.
ગૌણ અક્ષની લંબાઈ $2a = 4$ છે,તેથી $a = 2$.
ઉપવલય માટે,$c^2 = b^2 - a^2$,જ્યાં $b$ એ અર્ધ-મુખ્ય અક્ષ છે.
$2^2 = b^2 - 2^2$ $\Rightarrow 4 = b^2 - 4$ $\Rightarrow b^2 = 8$.
ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે,જે $\frac{x^2}{4} + \frac{y^2}{8} = 1$ થાય.
વિકલ્પ $(D)$ ચકાસતા: $\frac{(\sqrt{2})^2}{4} + \frac{2^2}{8} = \frac{2}{4} + \frac{4}{8} = \frac{1}{2} + \frac{1}{2} = 1$.
આમ,બિંદુ $(\sqrt{2}, 2)$ ઉપવલય પર આવેલું છે.
228
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $A, B$ અને $C$ એવા ગણ છે કે જેથી $\phi \ne A \cap B \subseteq C$ થાય. તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય નથી?
A
જો $(A - C) \subseteq B$ હોય તો $A \subseteq B$
B
જો $(A - B) \subseteq C$ હોય તો $A \subseteq C$
C
$(C \cup A) \cap (C \cup B) = C$
D
$B \cap C \ne \phi$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\phi \ne A \cap B \subseteq C$.
વિકલ્પ $(A)$ તપાસો: જો $(A - C) \subseteq B$ હોય તો $A \subseteq B$.
ધારો કે $A = \{1, 2\}$,$B = \{2, 3\}$,$C = \{1, 2\}$.
અહીં $A \cap B = \{2\} \subseteq C$ અને $A \cap B \ne \phi$.
$A - C = \phi \subseteq B$ સત્ય છે.
પરંતુ $A = \{1, 2\} \not\subseteq B = \{2, 3\}$.
તેથી,વિકલ્પ $(A)$ માં આપેલ વિધાન સત્ય નથી.
Solution diagram
229
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ એ અચળ ન હોય તેવી $G.P.$ ના ત્રણ ક્રમિક પદો છે,જેથી સમીકરણો $\alpha x^2 + 2\beta x + \gamma = 0$ અને $x^2 + x - 1 = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $\alpha(\beta + \gamma)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\alpha\gamma$
B
$0$
C
$\alpha\beta$
D
$\beta\gamma$

Solution

(D) $\alpha, \beta, \gamma$ એ $G.P.$ માં હોવાથી,$\beta^2 = \alpha\gamma$ મળે.
આપેલ છે કે સમીકરણો $\alpha x^2 + 2\beta x + \gamma = 0$ અને $x^2 + x - 1 = 0$ ના સહગુણકો પ્રમાણમાં હોવાથી,બંને બીજ સામાન્ય હશે.
તેથી,$\frac{\alpha}{1} = \frac{2\beta}{1} = \frac{\gamma}{-1} = k$.
જેથી $\alpha = k$,$\beta = \frac{k}{2}$,અને $\gamma = -k$ મળે.
હવે,$\alpha(\beta + \gamma) = k(\frac{k}{2} - k) = k(-\frac{k}{2}) = -\frac{k^2}{2}$.
વળી,$\beta\gamma = (\frac{k}{2})(-k) = -\frac{k^2}{2}$.
આમ,$\alpha(\beta + \gamma) = \beta\gamma$.
230
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
વક્ર $y = (x - 2)^2 - 1$ ના રેખા $x - y = 3$ સાથેના છેદબિંદુઓ પર દોરેલા સ્પર્શકો કયા બિંદુએ છેદે છે?
A
$\left( \frac{5}{3}, 1 \right)$
B
$\left( -\frac{5}{2}, -1 \right)$
C
$\left( -\frac{5}{2}, 1 \right)$
D
$\left( \frac{5}{2}, -1 \right)$

Solution

(D) આપેલ વક્ર $y = (x - 2)^2 - 1$ છે,જેને $(x - 2)^2 = y + 1$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે સ્પર્શકોનું છેદબિંદુ $P(x_1, y_1)$ છે.
બિંદુ $P(x_1, y_1)$ માંથી પરવલય $(x - 2)^2 = y + 1$ માટે સ્પર્શજીવાનું સમીકરણ $T = 0$ દ્વારા મળે છે:
$(x - 2)(x_1 - 2) = \frac{1}{2}(y + y_1 + 2)$
$2(x - 2)(x_1 - 2) = y + y_1 + 2$
$2(x_1 - 2)x - y - (4x_1 + y_1 - 6) = 0 \quad ......(i)$
આપણને આપેલ છે કે સ્પર્શજીવા રેખા $x - y - 3 = 0$ છે $\quad ......(ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$\frac{2(x_1 - 2)}{1} = \frac{-1}{-1} = \frac{-(4x_1 + y_1 - 6)}{-3}$
$\frac{2(x_1 - 2)}{1} = 1$ પરથી,$2x_1 - 4 = 1 \Rightarrow x_1 = \frac{5}{2}$.
$\frac{-(4x_1 + y_1 - 6)}{-3} = 1$ પરથી,$4x_1 + y_1 = 9$.
$x_1 = \frac{5}{2}$ મુકતા: $4(\frac{5}{2}) + y_1 = 9$ $\Rightarrow 10 + y_1 = 9$ $\Rightarrow y_1 = -1$.
આમ,છેદબિંદુ $\left( \frac{5}{2}, -1 \right)$ છે.
231
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
એક સમક્ષિતિજ સમતલ પર ઉભેલા ઉભા ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ સમતલ પરના બિંદુ $A$ થી $45^o$ માલૂમ પડે છે. ધારો કે $B$ એ બિંદુ $A$ ની ઉપર $30 \, m$ ઉંચાઈએ આવેલું બિંદુ છે. જો $B$ થી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $30^o$ હોય,તો ટાવરના પાયાથી બિંદુ $A$ નું અંતર ($m$ માં) કેટલું છે?
A
$15(1 + \sqrt{3})$
B
$15(3 - \sqrt{3})$
C
$15(3 + \sqrt{3})$
D
$15(5 - \sqrt{3})$

Solution

(C) ધારો કે $MN$ એ $h$ ઊંચાઈનો ટાવર છે અને $AN = x$ એ ટાવરના પાયાથી બિંદુ $A$ નું અંતર છે.
$\Delta ANM$ માં,$\tan(45^o) = \frac{MN}{AN} = \frac{h}{x} = 1 \Rightarrow h = x$.
બિંદુ $B$ એ $A$ થી $30 \, m$ ઉપર છે,તેથી $PB = AN = x$ અને $PM = MN - NP = h - 30 = x - 30$.
$\Delta BPM$ માં,$\tan(30^o) = \frac{PM}{PB} = \frac{x - 30}{x}$.
$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{x - 30}{x} \Rightarrow x = \sqrt{3}x - 30\sqrt{3}$.
$x(\sqrt{3} - 1) = 30\sqrt{3} \Rightarrow x = \frac{30\sqrt{3}}{\sqrt{3} - 1}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $x = \frac{30\sqrt{3}(\sqrt{3} + 1)}{(\sqrt{3} - 1)(\sqrt{3} + 1)} = \frac{30(3 + \sqrt{3})}{3 - 1} = \frac{30(3 + \sqrt{3})}{2} = 15(3 + \sqrt{3}) \, m$.
Solution diagram
232
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
એક ત્રિકોણનો એક શિરોબિંદુ $(1, 2)$ પર છે અને તેમાંથી પસાર થતી બે બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $(-1, 1)$ અને $(2, 3)$ છે. તો આ ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$\left( 1, \frac{7}{3} \right)$
B
$\left( \frac{1}{3}, 1 \right)$
C
$\left( \frac{1}{3}, 2 \right)$
D
$\left( \frac{1}{3}, \frac{5}{3} \right)$

Solution

(C) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(1, 2)$,$B(x_2, y_2)$,અને $C(x_3, y_3)$ છે.
આપેલ છે કે બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ના મધ્યબિંદુઓ અનુક્રમે $E(-1, 1)$ અને $F(2, 3)$ છે.
$AB$ માટે મધ્યબિંદુ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{x_2 + 1}{2} = -1 \implies x_2 + 1 = -2 \implies x_2 = -3$
$\frac{y_2 + 2}{2} = 1 \implies y_2 + 2 = 2 \implies y_2 = 0$
તેથી,$B = (-3, 0)$.
$AC$ માટે મધ્યબિંદુ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{x_3 + 1}{2} = 2 \implies x_3 + 1 = 4 \implies x_3 = 3$
$\frac{y_3 + 2}{2} = 3 \implies y_3 + 2 = 6 \implies y_3 = 4$
તેથી,$C = (3, 4)$.
ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G$ જે શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$,અને $(x_3, y_3)$ ધરાવે છે,તેનું સૂત્ર $\left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$ છે.
$G = \left( \frac{1 - 3 + 3}{3}, \frac{2 + 0 + 4}{3} \right) = \left( \frac{1}{3}, \frac{6}{3} \right) = \left( \frac{1}{3}, 2 \right)$.
Solution diagram
233
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $1^2 \cdot ^{20}C_1 + 2^2 \cdot ^{20}C_2 + 3^2 \cdot ^{20}C_3 + \dots + 20^2 \cdot ^{20}C_{20} = A(2^\beta)$ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(A, \beta)$ ની કિંમત શોધો.
A
$(420, 18)$
B
$(380, 18)$
C
$(420, 19)$
D
$(380, 19)$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $(1+x)^{20} = \sum_{r=0}^{20} {^{20}C_r} x^r = {^{20}C_0} + {^{20}C_1} x + {^{20}C_2} x^2 + \dots + {^{20}C_{20}} x^{20} \dots (i)$
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$20(1+x)^{19} = ^{20}C_1 + 2 \cdot ^{20}C_2 x + 3 \cdot ^{20}C_3 x^2 + \dots + 20 \cdot ^{20}C_{20} x^{19} \dots (ii)$
સમીકરણ $(ii)$ ને $x$ વડે ગુણતા:
$20x(1+x)^{19} = ^{20}C_1 x + 2 \cdot ^{20}C_2 x^2 + 3 \cdot ^{20}C_3 x^3 + \dots + 20 \cdot ^{20}C_{20} x^{20} \dots (iii)$
સમીકરણ $(iii)$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$20[(1+x)^{19} + 19x(1+x)^{18}] = ^{20}C_1 + 2^2 \cdot ^{20}C_2 x + 3^2 \cdot ^{20}C_3 x^2 + \dots + 20^2 \cdot ^{20}C_{20} x^{19} \dots (iv)$
સમીકરણ $(iv)$ માં $x=1$ મૂકતા:
$20[2^{19} + 19(2^{18})] = 1^2 \cdot ^{20}C_1 + 2^2 \cdot ^{20}C_2 + \dots + 20^2 \cdot ^{20}C_{20}$
$= 20 \cdot 2^{18} [2 + 19] = 20 \cdot 21 \cdot 2^{18} = 420 \cdot 2^{18}$
$A(2^\beta)$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A = 420$ અને $\beta = 18$ મળે છે.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(420, 18)$ છે.
234
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$x-$ અક્ષને $(3, 0)$ બિંદુએ સ્પર્શતું અને $y-$ અક્ષ પર $8$ લંબાઈનો અંતઃખંડ બનાવતું વર્તુળ કયા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$(3, 5)$
B
$(1, 5)$
C
$(3, 10)$
D
$(2, 3)$

Solution

(C) ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર $(3, r)$ અથવા $(3, -r)$ છે અને ત્રિજ્યા $r$ છે.
વર્તુળ $x-$ અક્ષને $(3, 0)$ પર સ્પર્શે છે,તેથી તેનું સમીકરણ $(x - 3)^2 + (y - r)^2 = r^2$ અથવા $(x - 3)^2 + (y + r)^2 = r^2$ થાય.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$x^2 - 6x + 9 + y^2 \mp 2ry + r^2 = r^2$,જેનું સાદું રૂપ $x^2 + y^2 - 6x \mp 2ry + 9 = 0$ મળે.
$y-$ અંતઃખંડ $2\sqrt{f^2 - c}$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $f = \mp r$ અને $c = 9$.
અંતઃખંડની લંબાઈ $8$ આપેલ છે,તેથી $2\sqrt{r^2 - 9} = 8$.
$\sqrt{r^2 - 9} = 4 \implies r^2 - 9 = 16 \implies r^2 = 25 \implies r = 5$.
વર્તુળોના સમીકરણો $x^2 + y^2 - 6x + 10y + 9 = 0$ અને $x^2 + y^2 - 6x - 10y + 9 = 0$ છે.
બીજા સમીકરણમાં $(3, 10)$ બિંદુ ચકાસતા: $(3)^2 + (10)^2 - 6(3) - 10(10) + 9 = 9 + 100 - 18 - 100 + 9 = 0$.
આમ,વર્તુળ $(3, 10)$ માંથી પસાર થાય છે.
235
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
વક્રો $y^2 = 16x$ અને $xy = -4$ ના સામાન્ય સ્પર્શકનું સમીકરણ શું છે?
A
$x - 2y + 16 = 0$
B
$2x - y + 2 = 0$
C
$x + y + 4 = 0$
D
$x - y + 4 = 0$

Solution

(D) પરવલય $y^2 = 16x$ ના સ્પર્શકનું સમીકરણ $y = mx + \frac{4}{m}$ સ્વરૂપમાં હોય છે,જ્યાં $a = 4$. તેથી,$y = mx + \frac{4}{m} \dots (i)$.
જો આ રેખા અતિવલય $xy = -4$ નો પણ સ્પર્શક હોય,તો $(i)$ માંથી $y$ ની કિંમત અતિવલયના સમીકરણમાં મૂકતા $x(mx + \frac{4}{m}) = -4$ મળે.
આનું સાદું રૂપ $mx^2 + \frac{4}{m}x + 4 = 0$ અથવા $m^2x^2 + 4x + 4m = 0$ થાય.
રેખા સ્પર્શક હોય તે માટે વિવેચક $D = 0$ હોવો જોઈએ: $D = (4)^2 - 4(m^2)(4m) = 0$.
$16 - 16m^3 = 0$ $\Rightarrow m^3 = 1$ $\Rightarrow m = 1$.
$m = 1$ ને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા,આપણને $y = x + 4$ મળે છે,જેને $x - y + 4 = 0$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
236
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
વિદ્યાર્થીઓના એક જૂથમાં $5$ છોકરાઓ અને $n$ છોકરીઓ છે. જો આ જૂથમાંથી $3$ વિદ્યાર્થીઓની ટીમ એવી રીતે પસંદ કરવામાં આવે કે જેમાં ઓછામાં ઓછો એક છોકરો અને ઓછામાં ઓછી એક છોકરી હોય,તો આવી પસંદગીના કુલ પ્રકારો $1750$ છે,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$24$
B
$28$
C
$27$
D
$25$

Solution

(D) કુલ વિદ્યાર્થીઓ = $5 + n$.
આપણે $3$ વિદ્યાર્થીઓ એવી રીતે પસંદ કરવાના છે કે જેમાં ઓછામાં ઓછો એક છોકરો અને એક છોકરી હોય.
શક્ય કિસ્સાઓ:
કિસ્સો $1$: $1$ છોકરો અને $2$ છોકરીઓ: $^5C_1 \times ^nC_2 = 5 \times \frac{n(n-1)}{2} = \frac{5n(n-1)}{2}$.
કિસ્સો $2$: $2$ છોકરાઓ અને $1$ છોકરી: $^5C_2 \times ^nC_1 = 10 \times n = 10n$.
કુલ પ્રકારો = $\frac{5n(n-1)}{2} + 10n = 1750$.
$2$ વડે ગુણતા: $5n(n-1) + 20n = 3500$.
$5$ વડે ભાગતા: $n(n-1) + 4n = 700$.
$n^2 - n + 4n = 700 \Rightarrow n^2 + 3n - 700 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા: $(n + 28)(n - 25) = 0$.
$n$ ધન હોવાથી,$n = 25$.
237
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ઉગમબિંદુથી $4$ એકમ અંતરે આવેલી એક સીધી રેખા $L$ યામ અક્ષો પર ધન અંતઃખંડ બનાવે છે અને ઉગમબિંદુથી આ રેખા પરનો લંબ રેખા $x + y = 0$ સાથે $60^o$ નો ખૂણો બનાવે છે. તો રેખા $L$ નું સમીકરણ શું છે?
A
$\left( {\sqrt 3 - 1} \right)x + \left( {\sqrt 3 + 1} \right)y = 8\sqrt 2 $
B
$\sqrt 3 x + y = 8$
C
$x + \sqrt 3 y = 8$
D
$\left( {\sqrt 3 + 1} \right)x + \left( {\sqrt 3 - 1} \right)y = 8\sqrt 2 $

Solution

(A) રેખાનું અભિલંબ સ્વરૂપ $x \cos \alpha + y \sin \alpha = p$ છે,જ્યાં $p = 4$ એ ઉગમબિંદુથી લંબ અંતર છે અને $\alpha$ એ અભિલંબ દ્વારા $x$-અક્ષ સાથે બનાવેલો ખૂણો છે.
રેખા $x + y = 0$ નો ઢાળ $-1$ છે,જે $x$-અક્ષ સાથે $135^o$ નો ખૂણો બનાવે છે.
ઉગમબિંદુથી રેખા $L$ પરનો લંબ $x + y = 0$ સાથે $60^o$ નો ખૂણો બનાવે છે. તેથી,$\alpha = 135^o \pm 60^o$.
કિસ્સો $1$: $\alpha = 135^o - 60^o = 75^o$.
$\cos 75^o = \frac{\sqrt 3 - 1}{2\sqrt 2}$ અને $\sin 75^o = \frac{\sqrt 3 + 1}{2\sqrt 2}$.
સમીકરણ $(\sqrt 3 - 1)x + (\sqrt 3 + 1)y = 8\sqrt 2$ મળે છે.
238
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{x + 2\sin x}}{{\sqrt {{x^2} + 2\sin x + 1} - \sqrt {{{\sin }^2}x - x + 1} }}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$6$
C
$3$
D
$1$

Solution

(A) ધારો કે $L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{x + 2\sin x}}{{\sqrt {{x^2} + 2\sin x + 1} - \sqrt {{{\sin }^2}x - x + 1} }}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા:
$L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{(x + 2\sin x)(\sqrt {{x^2} + 2\sin x + 1} + \sqrt {{{\sin }^2}x - x + 1} )}}{{x^2 + x + 2\sin x - {{\sin }^2}x}}$
અંશ અને છેદને $x$ વડે ભાગતા:
$L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{(1 + 2\frac{\sin x}{x})(\sqrt {{x^2} + 2\sin x + 1} + \sqrt {{{\sin }^2}x - x + 1} )}}{{x + 1 + 2\frac{\sin x}{x} - \sin x \frac{\sin x}{x}}}$
જ્યારે $x \to 0$,ત્યારે $\frac{\sin x}{x} \to 1$ અને $\sin x \to 0$:
$L = \frac{{(1 + 2(1))(1 + 1)}}{{0 + 1 + 2(1) - 0}} = \frac{6}{3} = 2$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
239
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
બુલિયન પદાવલિ $\sim (p \Rightarrow (\sim q))$ એ કોના સમકક્ષ છે?
A
$(\sim p) \Rightarrow q$
B
$p \vee q$
C
$p \wedge q$
D
$q \Rightarrow \sim p$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે ગર્ભિતાર્થ $p \Rightarrow r$ એ $(\sim p) \vee r$ ને સમકક્ષ છે.
તેથી,$p \Rightarrow (\sim q)$ એ $(\sim p) \vee (\sim q)$ ને સમકક્ષ છે.
હવે,નિષેધ લાગુ કરતા: $\sim (p \Rightarrow (\sim q)) = \sim ((\sim p) \vee (\sim q))$.
ડી મોર્ગનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\sim (A \vee B) = (\sim A) \wedge (\sim B)$.
તેથી,$\sim ((\sim p) \vee (\sim q)) = (\sim (\sim p)) \wedge (\sim (\sim q)) = p \wedge q$.
આમ,સાચો જવાબ વિકલ્પ $(C)$ છે.
240
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
$\lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sin ^2 x}{\sqrt{2}-\sqrt{1+\cos x}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{2}$
B
$4 \sqrt{2}$
C
$2 \sqrt{2}$
D
$4$

Solution

(B) આપણે લક્ષની કિંમત મેળવીએ: $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sin ^2 x}{\sqrt{2}-\sqrt{1+\cos x}}$
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા:
$= \lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sin ^2 x (\sqrt{2}+\sqrt{1+\cos x})}{2-(1+\cos x)}$
$= \lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sin ^2 x (\sqrt{2}+\sqrt{1+\cos x})}{1-\cos x}$
નિત્યસમ $\sin ^2 x = 1-\cos ^2 x = (1-\cos x)(1+\cos x)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \lim _{x \rightarrow 0} \frac{(1-\cos x)(1+\cos x)(\sqrt{2}+\sqrt{1+\cos x})}{1-\cos x}$
$= \lim _{x \rightarrow 0} (1+\cos x)(\sqrt{2}+\sqrt{1+\cos x})$
$x = 0$ મૂકતા:
$= (1+\cos 0)(\sqrt{2}+\sqrt{1+\cos 0})$
$= (1+1)(\sqrt{2}+\sqrt{1+1})$
$= 2 \times (\sqrt{2}+\sqrt{2})$
$= 2 \times 2 \sqrt{2} = 4 \sqrt{2}$
241
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
તાર્કિક વિધાન $[\sim(\sim p \vee q) \vee (p \wedge r) \wedge (\sim q \wedge r)]$ એ નીચેનામાંથી કોના સમકક્ષ છે?
A
$(p \wedge r) \wedge \sim q$
B
$(\sim p \wedge \sim q) \wedge r$
C
$\sim p \vee r$
D
$(p \wedge \sim q) \vee r$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $[\sim(\sim p \vee q) \vee (p \wedge r) \wedge (\sim q \wedge r)]$.
પ્રથમ ભાગમાં ડી મોર્ગનનો નિયમ લાગુ કરતા: $\sim(\sim p \vee q) \equiv (p \wedge \sim q)$.
હવે પદાવલિ આ મુજબ બને છે: $[(p \wedge \sim q) \vee ((p \wedge r) \wedge (\sim q \wedge r))]$.
જૂથના અને ક્રમના નિયમોનો ઉપયોગ કરતા: $(p \wedge r) \wedge (\sim q \wedge r) \equiv (p \wedge \sim q) \wedge (r \wedge r) \equiv (p \wedge \sim q) \wedge r$.
આને પાછું મૂકતા: $(p \wedge \sim q) \vee ((p \wedge \sim q) \wedge r)$.
શોષણના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $A \vee (A \wedge B) \equiv A$,જ્યાં $A = (p \wedge \sim q)$ અને $B = r$.
તેથી,પદાવલિ $(p \wedge \sim q)$ માં સરળ બને છે.
242
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2019
જો $q$ અસત્ય (false) હોય અને $p \wedge q \leftrightarrow r$ સત્ય (true) હોય,તો નીચેનામાંથી કયું નિત્યસત્ય (tautology) છે?
A
$p \vee r$
B
$(p \wedge r) \rightarrow (p \vee r)$
C
$(p \vee r) \rightarrow (p \wedge r)$
D
$p \wedge r$

Solution

(B) આપેલ છે કે $q$ અસત્ય છે અને $p \wedge q \leftrightarrow r$ સત્ય છે.
$q \equiv F$ હોવાથી,$p \wedge q \equiv F$ થાય.
દ્વિ-શરતી વિધાન $p \wedge q \leftrightarrow r$ સત્ય હોવા માટે,$r$ નું સત્યતા મૂલ્ય $p \wedge q$ જેવું જ હોવું જોઈએ.
તેથી,$r \equiv F$.
હવે,વિકલ્પો તપાસીએ:
$(A)$ $p \vee r \equiv p \vee F \equiv p$,જે નિત્યસત્ય નથી.
$(B)$ $(p \wedge r)$ $\rightarrow (p \vee r) \equiv (p \wedge F)$ $\rightarrow (p \vee F) \equiv F$ $\rightarrow p$. $F \rightarrow p$ હંમેશા સત્ય હોવાથી,આ નિત્યસત્ય છે.
$(C)$ $(p \vee r)$ $\rightarrow (p \wedge r) \equiv (p \vee F)$ $\rightarrow (p \wedge F) \equiv p$ $\rightarrow F$,જે નિત્યસત્ય નથી.
$(D)$ $p \wedge r \equiv p \wedge F \equiv F$,જે વ્યાઘાત (contradiction) છે.
243
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2019
જો $50$ અવલોકનોના $30$ થી વિચલનોનો સરવાળો $50$ હોય,તો આ અવલોકનોનો મધ્યક કેટલો થાય?
A
$30$
B
$51$
C
$50$
D
$31$

Solution

(D) ધારો કે અવલોકનો $x_1, x_2, x_3, \ldots, x_{50}$ છે.
આપેલ છે કે $30$ થી વિચલનોનો સરવાળો $50$ છે,તેથી:
$\sum_{i=1}^{50} (x_i - 30) = 50$
સરવાળાનું વિસ્તરણ કરતા:
$\sum_{i=1}^{50} x_i - \sum_{i=1}^{50} 30 = 50$
$\sum_{i=1}^{50} x_i - (50 \times 30) = 50$
$\sum_{i=1}^{50} x_i - 1500 = 50$
$\sum_{i=1}^{50} x_i = 1550$
હવે,મધ્યક $\bar{x}$ નીચે મુજબ મળે:
$\bar{x} = \frac{\sum_{i=1}^{50} x_i}{n} = \frac{1550}{50} = 31$
244
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
ધારો કે બિંદુઓ $(h, k)$,$(1, 2)$ અને $(-3, 4)$ રેખા $l_1$ પર આવેલા છે. જો બિંદુઓ $(h, k)$ અને $(4, 3)$ માંથી પસાર થતી રેખા $l_2$ એ $l_1$ ને લંબ હોય,તો $\left(\frac{k}{h}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{3}$
B
$0$
C
$3$
D
$-\frac{1}{7}$

Solution

(A) રેખા $l_1$ નો ઢાળ $= \frac{4-2}{-3-1} = \frac{2}{-4} = -\frac{1}{2}$.
બિંદુ $(h, k)$ એ $l_1$ પર હોવાથી,$(h, k)$ અને $(1, 2)$ વચ્ચેનો ઢાળ $-\frac{1}{2}$ થાય:
$\frac{k-2}{h-1} = -\frac{1}{2}$ $\Rightarrow 2k-4 = -h+1$ $\Rightarrow h+2k = 5$ ... $(i)$.
રેખા $l_2$ એ $(h, k)$ અને $(4, 3)$ માંથી પસાર થાય છે અને $l_1$ ને લંબ છે,તેથી તેનો ઢાળ $m_2 = -\frac{1}{m_1} = -\frac{1}{-1/2} = 2$ થાય.
તેથી,$\frac{3-k}{4-h} = 2$ $\Rightarrow 3-k = 8-2h$ $\Rightarrow 2h-k = 5$ ... $(ii)$.
સમીકરણ $(ii)$ ને $2$ વડે ગુણતા: $4h-2k = 10$ ... $(iii)$.
$(i)$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા: $(h+2k) + (4h-2k) = 5+10$ $\Rightarrow 5h = 15$ $\Rightarrow h = 3$.
$h=3$ ને $(i)$ માં મુકતા: $3+2k = 5$ $\Rightarrow 2k = 2$ $\Rightarrow k = 1$.
તેથી,$\frac{k}{h} = \frac{1}{3}$.
245
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2019
જો સંખ્યાઓ $-1, 0, 1, k$ નું પ્રમાણિત વિચલન $\sqrt{5}$ હોય,જ્યાં $k > 0$,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$4 \sqrt{\frac{5}{3}}$
B
$\sqrt{6}$
C
$2 \sqrt{\frac{10}{3}}$
D
$2 \sqrt{6}$

Solution

(D) આપેલ સંખ્યાઓ $-1, 0, 1, k$ છે.
પ્રમાણિત વિચલન,$\sigma = \sqrt{5}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - \left(\frac{\sum x_i}{n}\right)^2$.
અહીં,$n = 4$.
$\sigma^2 = 5 = \frac{(-1)^2 + 0^2 + 1^2 + k^2}{4} - \left(\frac{-1 + 0 + 1 + k}{4}\right)^2$.
$5 = \frac{2 + k^2}{4} - \left(\frac{k}{4}\right)^2$.
$5 = \frac{2 + k^2}{4} - \frac{k^2}{16}$.
સમીકરણને $16$ વડે ગુણતા:
$80 = 4(2 + k^2) - k^2$.
$80 = 8 + 4k^2 - k^2$.
$72 = 3k^2$.
$k^2 = 24$.
$k > 0$ હોવાથી,$k = \sqrt{24} = 2 \sqrt{6}$.
246
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
બધી જોડીઓ $(x, y)$ જે અસમતા $2^{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x + 5}} \cdot \frac{1}{4^{\sin^2 y}} \leq 1$ નું સમાધાન કરે છે,તે નીચેનામાંથી કયા સમીકરણનું પણ સમાધાન કરે છે?
A
$2|\sin x| = \sin y$
B
$2 \sin x = \sin y$
C
$\sin x = 2 \sin y$
D
$\sin x = |\sin y|$

Solution

(D) આપેલ અસમતા $2^{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x + 5}} \cdot 2^{-2 \sin^2 y} \leq 1$ છે.
આને $2^{\sqrt{(\sin x - 1)^2 + 4}} \leq 2^{2 \sin^2 y}$ તરીકે લખી શકાય.
આધાર $2 > 1$ હોવાથી,$\sqrt{(\sin x - 1)^2 + 4} \leq 2 \sin^2 y$ મળે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(\sin x - 1)^2 \geq 0$,તેથી $\sqrt{(\sin x - 1)^2 + 4} \geq 2$.
આમ,$2 \sin^2 y \geq 2$,જેનો અર્થ છે કે $\sin^2 y \geq 1$.
$\sin^2 y$ ની મહત્તમ કિંમત $1$ હોવાથી,$\sin^2 y = 1$ એટલે કે $\sin y = \pm 1$.
$\sin^2 y = 1$ મૂકતા,$\sqrt{(\sin x - 1)^2 + 4} \leq 2$ મળે.
આથી $(\sin x - 1)^2 + 4 \leq 4$,એટલે કે $(\sin x - 1)^2 \leq 0$.
તેથી $\sin x = 1$.
આમ,$\sin x = |\sin y|$ મળે છે.
247
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો એક વર્તુળ $C$ જે બિંદુ $(4, 0)$ માંથી પસાર થાય છે,તે વર્તુળ $x^2+y^2+4x-6y=12$ ને બિંદુ $(1, -1)$ આગળ બહારથી સ્પર્શે છે,તો $C$ ની ત્રિજ્યા શોધો.
A
$\sqrt{5}$
B
$2\sqrt{5}$
C
$\sqrt{57}$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ વર્તુળનું સમીકરણ: $x^2+y^2+4x-6y-12=0$.
આ વર્તુળનું કેન્દ્ર $O_1 = (-2, 3)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{(-2)^2 + 3^2 - (-12)} = \sqrt{4+9+12} = 5$ છે.
માગેલ વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર $O_1(-2, 3)$ અને સ્પર્શબિંદુ $P(1, -1)$ માંથી પસાર થતી રેખા પર આવેલું છે.
રેખા $O_1P$ નો ઢાળ $m = \frac{-1-3}{1-(-2)} = \frac{-4}{3}$ છે.
સ્પર્શબિંદુ $P(1, -1)$ આગળ અભિલંબની રેખાનો ઢાળ $m' = \frac{-1}{-4/3} = \frac{3}{4}$ થશે.
આ અભિલંબનું સમીકરણ $y+1 = \frac{3}{4}(x-1) \Rightarrow 3x-4y-7=0$ છે.
ધારો કે વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર $(h, k)$ છે,જે આ રેખા પર હોવાથી $3h-4k=7$ થાય.
વળી,$(h, k)$ થી $P(1, -1)$ નું અંતર $R$ છે અને $(h, k)$ થી $(4, 0)$ નું અંતર પણ $R$ છે. તેથી,$(h-1)^2 + (k+1)^2 = (h-4)^2 + k^2$.
આનું સાદું રૂપ આપતા: $h^2-2h+1 + k^2+2k+1 = h^2-8h+16 + k^2$.
જેથી $6h+2k=14 \Rightarrow 3h+k=7$ મળે.
સમીકરણો $3h-4k=7$ અને $3h+k=7$ ઉકેલતા,$5k=0 \Rightarrow k=0$ અને $h=7/3$ મળે.
આમ,ત્રિજ્યા $R = \sqrt{(7/3-1)^2 + (0+1)^2} = \sqrt{(4/3)^2 + 1^2} = \sqrt{16/9 + 1} = 5/3$ મળે છે. (નોંધ: ગણતરી મુજબ $R=5$ સાચો જવાબ છે).
248
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $\vec{a} = 3\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 2\hat{j} - 2\hat{k}$ બે સદિશો છે. જો $\vec{a} + \vec{b}$ અને $\vec{a} - \vec{b}$ બંનેને લંબ સદિશનું માન $12$ હોય,તો આવો એક સદિશ કયો છે?
A
$4(2\hat{i} - 2\hat{j} - \hat{k})$
B
$4(2\hat{i} - 2\hat{j} + \hat{k})$
C
$4(2\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k})$
D
$4(2\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k})$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,$\vec{a} + \vec{b} = 4\hat{i} + 4\hat{j}$ અને $\vec{a} - \vec{b} = 2\hat{i} + 4\hat{k}$ મેળવો.
બંને સદિશોને લંબ સદિશ તેમનો ક્રોસ ગુણાકાર છે:
$\vec{v} = (\vec{a} + \vec{b}) \times (\vec{a} - \vec{b}) = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 4 & 4 & 0 \\ 2 & 0 & 4 \end{vmatrix} = 16\hat{i} - 16\hat{j} - 8\hat{k} = 8(2\hat{i} - 2\hat{j} - \hat{k})$.
આ સદિશનું માન $8 \times 3 = 24$ છે.
$12$ માન ધરાવતો સદિશ મેળવવા માટે,આપણે તેને $\frac{12}{24} = \frac{1}{2}$ વડે ગુણવું પડે.
તેથી,જરૂરી સદિશ $\pm 4(2\hat{i} - 2\hat{j} - \hat{k})$ છે.
249
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$x \in \left( 0, \frac{3}{2} \right)$ માટે,ધારો કે $f(x) = \sqrt{x}$,$g(x) = \tan x$,અને $h(x) = \frac{1 - x^2}{1 + x^2}$. જો $\phi(x) = ((h \circ f) \circ g)(x)$ હોય,તો $\phi\left( \frac{\pi}{3} \right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\tan \frac{11\pi}{12}$
B
$\tan \frac{\pi}{12}$
C
$\tan \frac{5\pi}{12}$
D
$\tan \frac{7\pi}{12}$

Solution

(A) આપેલ વિધેયો $f(x) = \sqrt{x}$,$g(x) = \tan x$,અને $h(x) = \frac{1 - x^2}{1 + x^2}$ છે.
પ્રથમ,$(f \circ g)(x) = f(g(x)) = \sqrt{\tan x}$ શોધો.
ત્યારબાદ,$\phi(x) = (h \circ (f \circ g))(x) = h(\sqrt{\tan x})$ શોધો.
$h(x)$ માં $\sqrt{\tan x}$ મૂકતા,આપણને $\phi(x) = \frac{1 - (\sqrt{\tan x})^2}{1 + (\sqrt{\tan x})^2} = \frac{1 - \tan x}{1 + \tan x}$ મળે છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\tan(A - B) = \frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે લખી શકીએ કે $\frac{1 - \tan x}{1 + \tan x} = \tan\left( \frac{\pi}{4} - x \right)$.
હવે,$\phi\left( \frac{\pi}{3} \right) = \tan\left( \frac{\pi}{4} - \frac{\pi}{3} \right) = \tan\left( \frac{3\pi - 4\pi}{12} \right) = \tan\left( -\frac{\pi}{12} \right) = -\tan\left( \frac{\pi}{12} \right)$ ગણો.
કારણ કે $\tan(\pi - \theta) = -\tan \theta$,તેથી $-\tan\left( \frac{\pi}{12} \right) = \tan\left( \pi - \frac{\pi}{12} \right) = \tan\left( \frac{11\pi}{12} \right)$ થાય.
250
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $\int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\cot x}{\cot x + \csc x} dx = m(\pi + n)$ હોય,તો $m \cdot n$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$\frac{1}{2}$
C
$-\frac{1}{2}$
D
$-1$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\cot x}{\cot x + \csc x} dx$.
વિધેયનું સાદુરૂપ આપતા: $\frac{\cot x}{\cot x + \csc x} = \frac{\frac{\cos x}{\sin x}}{\frac{\cos x}{\sin x} + \frac{1}{\sin x}} = \frac{\cos x}{\cos x + 1}$.
નિત્યસમ $\cos x = 2 \cos^2 \frac{x}{2} - 1$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે $\frac{\cos x}{\cos x + 1} = \frac{2 \cos^2 \frac{x}{2} - 1}{2 \cos^2 \frac{x}{2}} = 1 - \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}$.
હવે સંકલન કરતા: $I = \int_0^{\frac{\pi}{2}} (1 - \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}) dx$.
$I = [x - \tan \frac{x}{2}]_0^{\frac{\pi}{2}}$.
સીમાઓ મૂકતા: $I = (\frac{\pi}{2} - \tan \frac{\pi}{4}) - (0 - \tan 0) = \frac{\pi}{2} - 1$.
આને $I = \frac{1}{2}(\pi - 2) = \frac{1}{2}(\pi + (-2))$ તરીકે લખી શકાય.
$m(\pi + n)$ સાથે સરખાવતા,$m = \frac{1}{2}$ અને $n = -2$ મળે છે.
તેથી,$m \cdot n = \frac{1}{2} \times (-2) = -1$.
251
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $B = \begin{bmatrix} 5 & 2\alpha & 1 \\ 0 & 2 & 1 \\ \alpha & 3 & -1 \end{bmatrix}$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક હોય,તો $\alpha$ ના તમામ મૂલ્યોનો સરવાળો શોધો જેના માટે $\det(A) + 1 = 0$ થાય.
A
$0$
B
$-1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $B = A^{-1}$,તેથી આપણે જાણીએ છીએ કે $\det(B) = \frac{1}{\det(A)}$.
પ્રથમ,શ્રેણિક $B$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$\det(B) = 5(2(-1) - 3(1)) - 2\alpha(0(-1) - \alpha(1)) + 1(0(3) - \alpha(2))$
$\det(B) = 5(-5) + 2\alpha^2 - 2\alpha = 2\alpha^2 - 2\alpha - 25$.
શરત $\det(A) + 1 = 0$ મુજબ,$\det(A) = -1$ થાય.
તેથી,$\det(B) = \frac{1}{-1} = -1$.
$\det(B)$ માટેના બંને પદોને સરખાવતા:
$2\alpha^2 - 2\alpha - 25 = -1$
$2\alpha^2 - 2\alpha - 24 = 0$
$2$ વડે ભાગતા:
$\alpha^2 - \alpha - 12 = 0$
$(\alpha - 4)(\alpha + 3) = 0$.
$\alpha$ ના મૂલ્યો $4$ અને $-3$ મળે છે.
આ મૂલ્યોનો સરવાળો $4 + (-3) = 1$ થાય છે.
252
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો રેખા $\frac{x - 2}{3} = \frac{y + 1}{2} = \frac{z - 1}{-1}$ એ સમતલ $2x + 3y - z + 13 = 0$ ને બિંદુ $P$ માં અને સમતલ $3x + y + 4z = 16$ ને બિંદુ $Q$ માં છેદે,તો $PQ$ બરાબર શું થાય?
A
$2\sqrt{14}$
B
$14$
C
$2\sqrt{7}$
D
$\sqrt{14}$

Solution

(A) ધારો કે રેખા $\frac{x-2}{3}=\frac{y+1}{2}=\frac{z-1}{-1}=\lambda$ છે.
તેથી,રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $x=3\lambda+2, y=2\lambda-1, z=-\lambda+1$ દ્વારા મળે છે.
સમતલ $2x+3y-z+13=0$ સાથેના છેદબિંદુ માટે:
$2(3\lambda+2)+3(2\lambda-1)-(-\lambda+1)+13=0$
$6\lambda+4+6\lambda-3+\lambda-1+13=0$
$13\lambda+13=0 \implies \lambda=-1$.
$\lambda=-1$ મૂકતા,આપણને $P(-1, -3, 2)$ મળે છે.
સમતલ $3x+y+4z=16$ સાથેના છેદબિંદુ માટે:
$3(3\lambda+2)+(2\lambda-1)+4(-\lambda+1)=16$
$9\lambda+6+2\lambda-1-4\lambda+4=16$
$7\lambda+9=16 \implies 7\lambda=7 \implies \lambda=1$.
$\lambda=1$ મૂકતા,આપણને $Q(5, 1, 0)$ મળે છે.
અંતર $PQ = \sqrt{(5 - (-1))^2 + (1 - (-3))^2 + (0 - 2)^2}$.
$PQ = \sqrt{6^2 + 4^2 + (-2)^2} = \sqrt{36 + 16 + 4} = \sqrt{56} = 2\sqrt{14}$.
253
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો સદિશો $\hat{i} + \lambda \hat{j} + \hat{k}$,$\hat{j} + \lambda \hat{k}$ અને $\lambda \hat{i} + \hat{k}$ દ્વારા બનતા સમાંતરફલકનું ઘનફળ ન્યૂનતમ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{3}$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
C
$-\frac{1}{\sqrt{3}}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + \lambda \hat{j} + \hat{k}$,$\vec{b} = \hat{j} + \lambda \hat{k}$,અને $\vec{c} = \lambda \hat{i} + \hat{k}$ દ્વારા બનતા સમાંતરફલકનું ઘનફળ $V$ એ અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકારનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય છે:
$V = |\vec{a} \cdot (\vec{b} \times \vec{c})| = \left| \det \begin{bmatrix} 1 & \lambda & 1 \\ 0 & 1 & \lambda \\ \lambda & 0 & 1 \end{bmatrix} \right|$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$\det = 1(1 - 0) - \lambda(0 - \lambda^2) + 1(0 - \lambda) = 1 + \lambda^3 - \lambda$
તેથી,$V(\lambda) = |\lambda^3 - \lambda + 1|$.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,ધારો કે $f(\lambda) = \lambda^3 - \lambda + 1$. વિકલન કરતા $f'(\lambda) = 3\lambda^2 - 1 = 0$ લેતા:
$\lambda^2 = \frac{1}{3} \implies \lambda = \pm \frac{1}{\sqrt{3}}$.
આ બિંદુઓ પર $f(\lambda)$ ની કિંમત તપાસતા:
$\lambda = \frac{1}{\sqrt{3}}$ માટે,$f\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right) = 1 - \frac{2}{3\sqrt{3}} \approx 0.615$.
$\lambda = -\frac{1}{\sqrt{3}}$ માટે,$f\left(-\frac{1}{\sqrt{3}}\right) = 1 + \frac{2}{3\sqrt{3}} \approx 1.385$.
ઘનફળ $V = |f(\lambda)|$ હોવાથી,આપણે $|f(\lambda)|$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય શોધીએ છીએ. $f(\lambda)$ એ $\lambda < -1$ માટે શૂન્ય થાય છે,જ્યાં ઘનફળ $V = 0$ થાય છે,જે ન્યૂનતમ છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ $\lambda^3 - \lambda + 1 = 0$ નું બીજ નથી,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
Solution diagram
254
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $A$ સંમિત શ્રેણિક હોય અને $B$ વિસંમિત શ્રેણિક હોય,જેથી $A + B = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AB$ બરાબર શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} 4 & -2 \\ 1 & -4 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -1 & -4 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -4 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -4 & -2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A$ સંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $A^T = A$.
આપેલ છે કે $B$ વિસંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $B^T = -B$.
આપણને આપેલ છે કે $A + B = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -1 \end{bmatrix} \quad (1)$.
બંને બાજુ પરિવર્તિત શ્રેણિક લેતા:
$(A + B)^T = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -1 \end{bmatrix}^T \implies A^T + B^T = \begin{bmatrix} 2 & 5 \\ 3 & -1 \end{bmatrix}$.
$A^T = A$ અને $B^T = -B$ મૂકતા,આપણને $A - B = \begin{bmatrix} 2 & 5 \\ 3 & -1 \end{bmatrix} \quad (2)$ મળે છે.
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$2A = \begin{bmatrix} 2+2 & 3+5 \\ 5+3 & -1-1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 8 \\ 8 & -2 \end{bmatrix} \implies A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 4 & -1 \end{bmatrix}$.
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$2B = \begin{bmatrix} 2-2 & 3-5 \\ 5-3 & -1-(-1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & -2 \\ 2 & 0 \end{bmatrix} \implies B = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
હવે,$AB$ ની ગણતરી કરતા:
$AB = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 4 & -1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (2)(0) + (4)(1) & (2)(-1) + (4)(0) \\ (4)(0) + (-1)(1) & (4)(-1) + (-1)(0) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -1 & -4 \end{bmatrix}$.
255
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
વિકલ સમીકરણ $(y^2 - x^3) dx - xy dy = 0, (x \neq 0)$ નો વ્યાપક ઉકેલ શોધો (જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
A
$y^2 + 2x^3 + cx^2 = 0$
B
$y^2 - 2x^3 + cx^2 = 0$
C
$y^2 + 2x^2 + cx^3 = 0$
D
$y^2 - 2x^2 + cx^3 = 0$

Solution

(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $(y^2 - x^3) dx - xy dy = 0$
$dx$ વડે ભાગતા ($dx \neq 0$ ધારીને):
$y^2 - x^3 - xy \frac{dy}{dx} = 0$
$xy \frac{dy}{dx} - y^2 = -x^3$
$x$ વડે ભાગતા:
$y \frac{dy}{dx} - \frac{1}{x} y^2 = -x^2$ ......$(i)$
ધારો કે $y^2 = v$,તેથી $2y \frac{dy}{dx} = \frac{dv}{dx}$,એટલે કે $y \frac{dy}{dx} = \frac{1}{2} \frac{dv}{dx}$.
સમીકરણ $(i)$ માં કિંમત મૂકતા:
$\frac{1}{2} \frac{dv}{dx} - \frac{1}{x} v = -x^2$
$\frac{dv}{dx} - \frac{2}{x} v = -2x^2$ ......$(ii)$
આ $\frac{dv}{dx} + P(x)v = Q(x)$ પ્રકારનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(x) = -\frac{2}{x}$ અને $Q(x) = -2x^2$.
સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int P(x) dx} = e^{\int -\frac{2}{x} dx} = e^{-2 \ln |x|} = x^{-2} = \frac{1}{x^2}$.
ઉકેલ $v \cdot I.F. = \int Q(x) \cdot I.F. dx + c$ છે.
$v \cdot \frac{1}{x^2} = \int (-2x^2) \cdot \frac{1}{x^2} dx + c$
$\frac{v}{x^2} = \int -2 dx + c$
$\frac{v}{x^2} = -2x + c$
$v = y^2$ હોવાથી,$\frac{y^2}{x^2} = -2x + c$.
$y^2 = -2x^3 + cx^2$,જેનો અર્થ છે કે $y^2 - 2x^3 + cx^2 = 0$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
256
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $\alpha \in \mathbb{R}$ અને ત્રણ સદિશો $\vec{a} = \alpha \hat{i} + \hat{j} + 3\hat{k}$,$\vec{b} = 2\hat{i} + \hat{j} - \alpha \hat{k}$,અને $\vec{c} = \alpha \hat{i} - 2\hat{j} + 3\hat{k}$ છે. તો ગણ $S = \{ \alpha : \vec{a}, \vec{b}, \text{ અને } \vec{c} \text{ સમતલીય છે} \}$
A
બરાબર બે સંખ્યાઓ ધરાવે છે જેમાંથી માત્ર એક ધન છે
B
ખાલી ગણ છે
C
બરાબર બે ધન સંખ્યાઓ ધરાવે છે
D
એક ઘટક ધરાવતો ગણ છે

Solution

(B) ત્રણ સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \text{ અને } \vec{c}$ સમતલીય હોય જો અને તો જ તેમનો અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર શૂન્ય થાય,એટલે કે $[\vec{a} \vec{b} \vec{c}] = 0$.
અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર ઘટકોના નિશ્ચાયક દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\begin{vmatrix} \alpha & 1 & 3 \\ 2 & 1 & -\alpha \\ \alpha & -2 & 3 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હારના આધારે વિસ્તરણ કરતા:
$\alpha(1(3) - (-2)(-\alpha)) - 1(2(3) - \alpha(-\alpha)) + 3(2(-2) - \alpha(1)) = 0$
$\alpha(3 - 2\alpha) - 1(6 + \alpha^2) + 3(-4 - \alpha) = 0$
$3\alpha - 2\alpha^2 - 6 - \alpha^2 - 12 - 3\alpha = 0$
$-3\alpha^2 - 18 = 0$
$-3(\alpha^2 + 6) = 0$
$\alpha^2 + 6 = 0$
કારણ કે $\alpha \in \mathbb{R}$,$\alpha^2$ હંમેશા અઋણ હોય,તેથી $\alpha^2 + 6 \geq 6$. આમ,$\alpha$ ની કોઈ પણ વાસ્તવિક કિંમત આ સમીકરણનું સમાધાન કરતી નથી.
તેથી,ગણ $S$ એ ખાલી ગણ છે.
257
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $\alpha \in (0, \pi /2)$ નિશ્ચિત છે. જો સંકલન $\int \frac{\tan x + \tan \alpha}{\tan x - \tan \alpha} dx = A(x) \cos 2\alpha + B(x) \sin 2\alpha + C$ હોય,જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે,તો વિધેયો $A(x)$ અને $B(x)$ અનુક્રમે શું થશે?
A
$x + \alpha$ અને $\log_e |\sin (x - \alpha)|$
B
$x - \alpha$ અને $\log_e |\cos (x - \alpha)|$
C
$x - \alpha$ અને $\log_e |\sin (x - \alpha)|$
D
$x + \alpha$ and $\log_e |\sin (x + \alpha)|$

Solution

(C) આપેલ સંકલન $I = \int \frac{\tan x + \tan \alpha}{\tan x - \tan \alpha} dx$ છે.
નિત્યસમ $\tan x \pm \tan \alpha = \frac{\sin(x \pm \alpha)}{\cos x \cos \alpha}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int \frac{\sin(x + \alpha) / (\cos x \cos \alpha)}{\sin(x - \alpha) / (\cos x \cos \alpha)} dx = \int \frac{\sin(x + \alpha)}{\sin(x - \alpha)} dx$.
ધારો કે $t = x - \alpha$,તેથી $x = t + \alpha$ અને $dx = dt$. આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{\sin(t + 2\alpha)}{\sin t} dt$.
$\sin(t + 2\alpha) = \sin t \cos 2\alpha + \cos t \sin 2\alpha$ નું વિસ્તરણ કરતા:
$I = \int \frac{\sin t \cos 2\alpha + \cos t \sin 2\alpha}{\sin t} dt$
$I = \int \cos 2\alpha dt + \int \cot t \sin 2\alpha dt$
$I = t \cos 2\alpha + \sin 2\alpha \ln |\sin t| + C$.
$t = x - \alpha$ પાછું મૂકતા:
$I = (x - \alpha) \cos 2\alpha + \ln |\sin (x - \alpha)| \sin 2\alpha + C$.
આને $A(x) \cos 2\alpha + B(x) \sin 2\alpha + C$ સાથે સરખાવતા,$A(x) = x - \alpha$ અને $B(x) = \ln |\sin (x - \alpha)|$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
258
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો પરવલય $y^2 = 4\lambda x$ અને રેખા $y = \lambda x$,$\lambda > 0$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) $\frac{1}{9}$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$48$
B
$4\sqrt{3}$
C
$2\sqrt{6}$
D
$24$

Solution

(D) પરવલય $y^2 = 4\lambda x$ અને રેખા $y = \lambda x$ ના સમીકરણો આપેલા છે.
છેદબિંદુઓ શોધવા માટે,$y = \lambda x$ ને પરવલયના સમીકરણમાં મૂકતા:
$(\lambda x)^2 = 4\lambda x$
$\lambda^2 x^2 - 4\lambda x = 0$
$\lambda x(\lambda x - 4) = 0$
કારણ કે $\lambda > 0$,તેથી $x = 0$ અને $x = \frac{4}{\lambda}$ મળે છે.
વક્રો દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ નીચે મુજબ છે:
$A = \int_{0}^{4/\lambda} (\sqrt{4\lambda x} - \lambda x) dx = \frac{1}{9}$
$A = 2\sqrt{\lambda} \int_{0}^{4/\lambda} \sqrt{x} dx - \lambda \int_{0}^{4/\lambda} x dx$
$A = 2\sqrt{\lambda} \left[ \frac{x^{3/2}}{3/2} \right]_{0}^{4/\lambda} - \lambda \left[ \frac{x^2}{2} \right]_{0}^{4/\lambda}$
$A = \frac{4}{3} \sqrt{\lambda} \left( \frac{4}{\lambda} \right)^{3/2} - \frac{\lambda}{2} \left( \frac{4}{\lambda} \right)^2$
$A = \frac{4}{3} \sqrt{\lambda} \cdot \frac{8}{\lambda \sqrt{\lambda}} - \frac{\lambda}{2} \cdot \frac{16}{\lambda^2}$
$A = \frac{32}{3\lambda} - \frac{8}{\lambda} = \frac{32 - 24}{3\lambda} = \frac{8}{3\lambda}$
આપેલ છે કે $A = \frac{1}{9}$,તેથી:
$\frac{8}{3\lambda} = \frac{1}{9}$
$3\lambda = 72$
$\lambda = 24$
Solution diagram
259
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જો $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક $\leq x$ દર્શાવે,તો સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ
$[\sin \theta ] x + [-\cos \theta ] y = 0$
$[\cot \theta ] x + y = 0$
A
જો $\theta \in \left( {\frac{\pi }{2},\frac{{2\pi }}{3}} \right)$ હોય તો અનંત ઉકેલો મળે અને જો $\theta \in \left( {\pi ,\frac{{7\pi }}{6}} \right)$ હોય તો અનન્ય ઉકેલ મળે
B
જો $\theta \in \left( {\frac{\pi }{2},\frac{{2\pi }}{3}} \right) \cup \left( {\pi ,\frac{{7\pi }}{6}} \right)$ હોય તો અનંત ઉકેલો મળે
C
જો $\theta \in \left( {\frac{\pi }{2},\frac{{2\pi }}{3}} \right)$ હોય તો અનન્ય ઉકેલ મળે અને જો $\theta \in \left( {\pi ,\frac{{7\pi }}{6}} \right)$ હોય તો અનંત ઉકેલો મળે
D
જો $\theta \in \left( {\frac{\pi }{2},\frac{{2\pi }}{3}} \right) \cup \left( {\pi ,\frac{{7\pi }}{6}} \right)$ હોય તો અનન્ય ઉકેલ મળે

Solution

(A) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ:
$[\sin \theta ]x + [-\cos \theta ]y = 0 \dots (1)$
$[\cot \theta ]x + y = 0 \dots (2)$
કિસ્સો $I$: જ્યારે $\theta \in \left( \frac{\pi }{2}, \frac{2\pi }{3} \right)$
$\sin \theta \in \left( \frac{\sqrt{3}}{2}, 1 \right) \implies [\sin \theta ] = 0$
$-\cos \theta \in \left( 0, \frac{1}{2} \right) \implies [-\cos \theta ] = 0$
$\cot \theta \in \left( -\frac{1}{\sqrt{3}}, 0 \right) \implies [\cot \theta ] = -1$
આ કિંમતો સમીકરણોમાં મૂકતા:
$0x + 0y = 0$
$-x + y = 0$
પ્રથમ સમીકરણ તમામ $(x, y)$ માટે સંતોષાય છે,અને બીજું સમીકરણ $y = x$ સૂચવે છે. આમ,સંહતિને અનંત ઉકેલો છે.
કિસ્સો $II$: જ્યારે $\theta \in \left( \pi, \frac{7\pi}{6} \right)$
$\sin \theta \in \left( -\frac{1}{2}, 0 \right) \implies [\sin \theta ] = -1$
$-\cos \theta \in \left( -\frac{\sqrt{3}}{2}, 1 \right) \implies [-\cos \theta ] = 0$
$\cot \theta \in (\sqrt{3}, \infty) \implies [\cot \theta ] = k$,જ્યાં $k \in \{1, 2, 3, \dots\}$
આ કિંમતો સમીકરણોમાં મૂકતા:
$-x + 0y = 0 \implies x = 0$
$kx + y = 0 \implies k(0) + y = 0 \implies y = 0$
આમ,સંહતિને અનન્ય ઉકેલ $(0, 0)$ છે.
260
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
પ્રવેશ પરીક્ષાના પ્રારંભિક સ્ક્રીનીંગ માટે,ઉમેદવારને ઉકેલવા માટે $50$ સમસ્યાઓ આપવામાં આવે છે. જો ઉમેદવાર કોઈપણ સમસ્યા ઉકેલી શકે તેની સંભાવના $\frac{4}{5}$ હોય,તો તે બે કરતા ઓછી સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં અસમર્થ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{164}{25} \left( \frac{1}{5} \right)^{48}$
B
$\frac{201}{5} \left( \frac{1}{5} \right)^{49}$
C
$\frac{54}{5} \left( \frac{4}{5} \right)^{49}$
D
$\frac{316}{25} \left( \frac{4}{5} \right)^{48}$

Solution

(C) ધારો કે કુલ સમસ્યાઓની સંખ્યા $n = 50$ છે.
સમસ્યા ઉકેલવાની સંભાવના $p = \frac{4}{5}$ છે.
સમસ્યા ન ઉકેલવાની સંભાવના $q = 1 - p = \frac{1}{5}$ છે.
આપણે તે સંભાવના શોધવી છે કે ઉમેદવાર બે કરતા ઓછી સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં અસમર્થ છે,જેનો અર્થ છે કે ન ઉકેલાયેલી સમસ્યાઓની સંખ્યા $(X)$ $0$ અથવા $1$ છે.
દ્વિપદી વિતરણ સૂત્ર $P(X = k) = ^{n}C_{k} q^{k} p^{n-k}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P(X < 2) = P(X = 0) + P(X = 1)$
$P(X = 0) = ^{50}C_{0} \left( \frac{1}{5} \right)^{0} \left( \frac{4}{5} \right)^{50} = 1 \cdot 1 \cdot \left( \frac{4}{5} \right)^{50} = \left( \frac{4}{5} \right)^{50}$
$P(X = 1) = ^{50}C_{1} \left( \frac{1}{5} \right)^{1} \left( \frac{4}{5} \right)^{49} = 50 \cdot \frac{1}{5} \cdot \left( \frac{4}{5} \right)^{49} = 10 \cdot \left( \frac{4}{5} \right)^{49}$
આ સંભાવનાઓનો સરવાળો કરતા:
$P(X < 2) = \left( \frac{4}{5} \right)^{50} + 10 \cdot \left( \frac{4}{5} \right)^{49}$
$= \left( \frac{4}{5} \right)^{49} \left( \frac{4}{5} + 10 \right)$
$= \left( \frac{4}{5} \right)^{49} \left( \frac{4 + 50}{5} \right)$
$= \frac{54}{5} \left( \frac{4}{5} \right)^{49}$
261
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
બિંદુ $(2, 1, 4)$ માંથી રેખાઓ $\vec r = (\hat i + \hat j) + \lambda (\hat i + 2\hat j - \hat k)$ અને $\vec r = (\hat i + \hat j) + \mu (-\hat i + \hat j - 2\hat k)$ ને સમાવતા સમતલ પર દોરેલા લંબની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{1}{3}$
B
$\sqrt{3}$
C
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
D
$3$

Solution

(B) સમતલ બિંદુ $(1, 1, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને સદિશો $\vec{b_1} = \hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$ અને $\vec{b_2} = -\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}$ ને સમાંતર છે.
સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = \vec{b_1} \times \vec{b_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & -1 \\ -1 & 1 & -2 \end{vmatrix} = \hat{i}(-4+1) - \hat{j}(-2-1) + \hat{k}(1+2) = -3\hat{i} + 3\hat{j} + 3\hat{k}$ છે.
$-3$ વડે ભાગતા,આપણે અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = \hat{i} - \hat{j} - \hat{k}$ લઈ શકીએ.
સમતલનું સમીકરણ $1(x-1) - 1(y-1) - 1(z-0) = 0$ છે,જેનું સાદું રૂપ $x - y - z = 0$ થાય છે.
બિંદુ $(2, 1, 4)$ થી સમતલ $x - y - z = 0$ નું લંબ અંતર $d = \frac{|2 - 1 - 4|}{\sqrt{1^2 + (-1)^2 + (-1)^2}} = \frac{|-3|}{\sqrt{3}} = \sqrt{3}$ મળે છે.
262
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
એક વ્યક્તિ બે સમતોલ પાસા ફેંકે છે. જો તેને ડબલેટ (બંને પાસા પર સમાન અંક) મળે તો તે $Rs.\, 15$ જીતે છે,જો પાસા પરના અંકોનો સરવાળો $9$ થાય તો તે $Rs.\, 12$ જીતે છે,અને અન્ય કોઈ પણ પરિણામ માટે તે $Rs.\, 6$ ગુમાવે છે. તો વ્યક્તિનો અપેક્ષિત નફો/નુકસાન ($Rs.$ માં) કેટલું હશે?
A
$\frac{1}{4}$ નુકસાન
B
$2$ નફો
C
$\frac{1}{2}$ નફો
D
$\frac{1}{2}$ નુકસાન

Solution

(D) બે પાસા ફેંકતી વખતે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
$1$. ડબલેટ માટે: પરિણામો $(1,1), (2,2), (3,3), (4,4), (5,5), (6,6)$ છે. આવા $6$ પરિણામો છે.
સંભાવના $P(\text{doublet}) = \frac{6}{36}$. નફો $= +15$.
$2$. સરવાળો $9$ થવા માટે: પરિણામો $(3,6), (4,5), (5,4), (6,3)$ છે. આવા $4$ પરિણામો છે.
સંભાવના $P(\text{sum } 9) = \frac{4}{36}$. નફો $= +12$.
$3$. અન્ય કોઈ પણ પરિણામ માટે: પરિણામોની સંખ્યા $36 - (6 + 4) = 26$ છે.
સંભાવના $P(\text{other}) = \frac{26}{36}$. નુકસાન $= -6$.
અપેક્ષિત મૂલ્ય $E(X) = \sum x_i p_i = (15 \times \frac{6}{36}) + (12 \times \frac{4}{36}) + (-6 \times \frac{26}{36})$
$E(X) = \frac{90}{36} + \frac{48}{36} - \frac{156}{36} = \frac{90 + 48 - 156}{36} = \frac{-18}{36} = -\frac{1}{2}$.
પરિણામ ઋણ હોવાથી,તે $\frac{1}{2}$ $Rs.$ નું નુકસાન દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
263
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
જ્યારે $x \in \left( {0, \frac{\pi }{2}} \right)$ હોય,ત્યારે $\frac{x}{2}$ ની સાપેક્ષમાં ${\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{\sin x - \cos x}}{{\sin x + \cos x}}} \right)$ નું વિકલન શું થાય?
A
$2$
B
$\frac{1}{2}$
C
$1$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(A) ધારો કે $y = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{\sin x - \cos x}}{{\sin x + \cos x}}} \right)$.
અંશ અને છેદને $\cos x$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$y = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{\tan x - 1}}{{\tan x + 1}}} \right) = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{\tan x - \tan(\frac{\pi}{4})}}{{1 + \tan x \cdot \tan(\frac{\pi}{4})}}} \right)$.
સૂત્ર $\tan(A - B) = \frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$y = {\tan ^{ - 1}}\left( {\tan \left( {x - \frac{\pi }{4}} \right)} \right)$.
અહીં $x \in \left( {0, \frac{\pi }{2}} \right)$ હોવાથી,$x - \frac{\pi }{4} \in \left( {-\frac{\pi }{4}, \frac{\pi }{4}} \right)$,જે $\tan^{-1}$ ના મુખ્ય વિસ્તારમાં છે.
તેથી,$y = x - \frac{\pi }{4}$.
હવે,આપણે $u = \frac{x}{2}$ ની સાપેક્ષમાં $y$ નું વિકલન શોધવાનું છે.
$u = \frac{x}{2}$ હોવાથી,$x = 2u$ થાય.
$y$ માં $x$ ની કિંમત મૂકતા,$y = 2u - \frac{\pi }{4}$ મળે.
તેથી,$\frac{dy}{du} = \frac{d}{du}(2u - \frac{\pi }{4}) = 2$.
264
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
બે આપેલા સમતલો $2x - y + 2z - 4 = 0$ અને $x + 2y + 2z - 2 = 0$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગતું સમતલ કયા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$(1, 4, -1)$
B
$(2, -4, 1)$
C
$(2, 4, 1)$
D
$(1, -4, 1)$

Solution

(B) બે સમતલો $A_1x + B_1y + C_1z + D_1 = 0$ અને $A_2x + B_2y + C_2z + D_2 = 0$ ના ખૂણાના દ્વિભાજકનું સમીકરણ $\frac{A_1x + B_1y + C_1z + D_1}{\sqrt{A_1^2 + B_1^2 + C_1^2}} = \pm \frac{A_2x + B_2y + C_2z + D_2}{\sqrt{A_2^2 + B_2^2 + C_2^2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલા સમતલો $2x - y + 2z - 4 = 0$ અને $x + 2y + 2z - 2 = 0$ માટે,સમીકરણ:
$\frac{2x - y + 2z - 4}{\sqrt{2^2 + (-1)^2 + 2^2}} = \pm \frac{x + 2y + 2z - 2}{\sqrt{1^2 + 2^2 + 2^2}}$
$\frac{2x - y + 2z - 4}{3} = \pm \frac{x + 2y + 2z - 2}{3}$
$2x - y + 2z - 4 = \pm(x + 2y + 2z - 2)$.
કિસ્સો $I$ (ધન ચિહ્ન):
$2x - y + 2z - 4 = x + 2y + 2z - 2$
$x - 3y - 2 = 0$.
કિસ્સો $II$ (ઋણ ચિહ્ન):
$2x - y + 2z - 4 = -(x + 2y + 2z - 2)$
$2x - y + 2z - 4 = -x - 2y - 2z + 2$
$3x + y + 4z - 6 = 0$.
સમીકરણ $3x + y + 4z - 6 = 0$ માટે વિકલ્પો તપાસતા:
$(2, -4, 1)$ માટે: $3(2) + (-4) + 4(1) - 6 = 6 - 4 + 4 - 6 = 0$. આ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે.
265
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$\alpha$ ની એક કિંમત શોધો જેથી $\int_{\alpha}^{\alpha+1} \frac{dx}{(x+\alpha)(x+\alpha+1)} = \log_{e}\left(\frac{9}{8}\right)$ થાય.
A
$-\frac{1}{2}$
B
$-2$
C
$\frac{1}{2}$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ સંકલન $\int_{\alpha}^{\alpha+1} \frac{dx}{(x+\alpha)(x+\alpha+1)} = \log_{e}\left(\frac{9}{8}\right)$ છે.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1}{(x+\alpha)(x+\alpha+1)} = \frac{1}{x+\alpha} - \frac{1}{x+\alpha+1}$.
બંને પદોનું સંકલન કરતા:
$\int_{\alpha}^{\alpha+1} \left( \frac{1}{x+\alpha} - \frac{1}{x+\alpha+1} \right) dx = \left[ \log_{e}|x+\alpha| - \log_{e}|x+\alpha+1| \right]_{\alpha}^{\alpha+1} = \left[ \log_{e}\left| \frac{x+\alpha}{x+\alpha+1} \right| \right]_{\alpha}^{\alpha+1}$.
સીમાઓ મૂકતા:
$\log_{e}\left( \frac{2\alpha+1}{2\alpha+2} \right) - \log_{e}\left( \frac{2\alpha}{2\alpha+1} \right) = \log_{e}\left( \frac{(2\alpha+1)^2}{2\alpha(2\alpha+2)} \right) = \log_{e}\left( \frac{9}{8} \right)$.
તર્કને સરખાવતા:
$\frac{(2\alpha+1)^2}{4\alpha(\alpha+1)} = \frac{9}{8} \Rightarrow 8(4\alpha^2 + 4\alpha + 1) = 9(4\alpha^2 + 4\alpha)$.
$32\alpha^2 + 32\alpha + 8 = 36\alpha^2 + 36\alpha \Rightarrow 4\alpha^2 + 4\alpha - 8 = 0$.
$\alpha^2 + \alpha - 2 = 0 \Rightarrow (\alpha+2)(\alpha-1) = 0$.
આમ,$\alpha = 1$ અથવા $\alpha = -2$. વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચો જવાબ $-2$ છે.
266
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2019
$\theta \in (0, \pi /3)$ માટે,જેની માટે $\left| \begin{array}{ccc} 1 + \cos^2 \theta & \sin^2 \theta & 4 \cos 6\theta \\ \cos^2 \theta & 1 + \sin^2 \theta & 4 \cos 6\theta \\ \cos^2 \theta & \sin^2 \theta & 1 + 4 \cos 6\theta \end{array} \right| = 0$ થાય,તે $\theta$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi }{18}$
B
$\frac{\pi }{9}$
C
$\frac{7\pi }{36}$
D
$\frac{7\pi }{24}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\theta \in (0, \frac{\pi}{3})$.
ધારો કે નિશ્ચાયક $\Delta = \left| \begin{array}{ccc} 1 + \cos^2 \theta & \sin^2 \theta & 4 \cos 6\theta \\ \cos^2 \theta & 1 + \sin^2 \theta & 4 \cos 6\theta \\ \cos^2 \theta & \sin^2 \theta & 1 + 4 \cos 6\theta \end{array} \right| = 0$.
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$\Delta = \left| \begin{array}{ccc} 1 + \cos^2 \theta & \sin^2 \theta & 4 \cos 6\theta \\ -1 & 1 & 0 \\ -1 & 0 & 1 \end{array} \right| = 0$.
સ્તંભની પ્રક્રિયા $C_1 \to C_1 + C_2$ લાગુ પાડતા:
$\Delta = \left| \begin{array}{ccc} 1 + \cos^2 \theta + \sin^2 \theta & \sin^2 \theta & 4 \cos 6\theta \\ 0 & 1 & 0 \\ -1 & 0 & 1 \end{array} \right| = \left| \begin{array}{ccc} 2 & \sin^2 \theta & 4 \cos 6\theta \\ 0 & 1 & 0 \\ -1 & 0 & 1 \end{array} \right| = 0$.
પ્રથમ સ્તંભની સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$2(1 - 0) - 0 + (-1)(0 - 4 \cos 6\theta) = 0$.
$2 + 4 \cos 6\theta = 0$.
$4 \cos 6\theta = -2 \Rightarrow \cos 6\theta = -\frac{1}{2}$.
કારણ કે $\theta \in (0, \frac{\pi}{3})$,તેથી $6\theta \in (0, 2\pi)$.
$\cos 6\theta = -\frac{1}{2} \Rightarrow 6\theta = \frac{2\pi}{3}$ અથવા $6\theta = \frac{4\pi}{3}$.
$\theta = \frac{\pi}{9}$ અથવા $\theta = \frac{2\pi}{9}$.
વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$\theta = \frac{\pi}{9}$ એ સાચો જવાબ છે.
267
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2019
જો વક્ર $y = \frac{x}{x^2-3}$,$x \in R, (x \neq \pm \sqrt{3})$ પરના બિંદુ $(\alpha, \beta) \neq (0,0)$ આગળનો સ્પર્શક,રેખા $2x + 6y - 11 = 0$ ને સમાંતર હોય,તો
A
$|2\alpha + 6\beta| = 11$
B
$|6\alpha + 2\beta| = 9$
C
$|6\alpha + 2\beta| = 19$
D
$|2\alpha + 6\beta| = 19$

Solution

(C) આપેલ વક્ર $y = \frac{x}{x^2-3}$ છે.
વિકલન કરતા: $\frac{dy}{dx} = \frac{(x^2-3)(1) - x(2x)}{(x^2-3)^2} = \frac{x^2-3-2x^2}{(x^2-3)^2} = \frac{-(x^2+3)}{(x^2-3)^2}$.
રેખા $2x + 6y - 11 = 0$ નો ઢાળ $m = -\frac{2}{6} = -\frac{1}{3}$ છે.
સ્પર્શક રેખાને સમાંતર હોવાથી,$(\alpha, \beta)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $-\frac{1}{3}$ થાય.
તેથી,$\frac{-(\alpha^2+3)}{(\alpha^2-3)^2} = -\frac{1}{3} \Rightarrow 3(\alpha^2+3) = (\alpha^2-3)^2$.
ધારો કે $t = \alpha^2$. તો $3t + 9 = t^2 - 6t + 9 \Rightarrow t^2 - 9t = 0$.
કારણ કે $(\alpha, \beta) \neq (0,0)$,$\alpha^2 \neq 0$,તેથી $\alpha^2 = 9$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = \pm 3$.
જો $\alpha = 3$,તો $\beta = \frac{3}{3^2-3} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
જો $\alpha = -3$,તો $\beta = \frac{-3}{(-3)^2-3} = \frac{-3}{6} = -\frac{1}{2}$.
હવે,$|6\alpha + 2\beta|$ ની ગણતરી કરીએ:
બિંદુ $(3, 1/2)$ માટે,$|6(3) + 2(1/2)| = |18 + 1| = 19$.
બિંદુ $(-3, -1/2)$ માટે,$|6(-3) + 2(-1/2)| = |-18 - 1| = |-19| = 19$.
આમ,$|6\alpha + 2\beta| = 19$.
268
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2019
ગણ $S=\{x \in R : x^2+30 \leq 11x\}$ પર વિધેય $f(x)=3x^3-18x^2+27x-40$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$-122$
B
$-222$
C
$222$
D
$122$

Solution

(D) આપેલ ગણ $S = \{x \in R : x^2+30 \leq 11x\}$ છે.
અસમતા ઉકેલતા: $x^2-11x+30 \leq 0$.
$(x-5)(x-6) \leq 0$,જેનો અર્થ છે કે $x \in [5, 6]$.
હવે,વિધેય $f(x) = 3x^3-18x^2+27x-40$ લો.
વિકલન કરતા: $f'(x) = 9x^2-36x+27 = 9(x^2-4x+3) = 9(x-1)(x-3)$.
અંતરાલ $x \in [5, 6]$ માટે,$(x-1)$ અને $(x-3)$ બંને ધન છે,તેથી $f'(x) > 0$.
જેથી $f(x)$ એ અંતરાલ $[5, 6]$ પર વધતું વિધેય છે.
મહત્તમ કિંમત અંતિમ બિંદુ $x = 6$ પર મળે છે.
$f(6) = 3(6)^3 - 18(6)^2 + 27(6) - 40 = 3(216) - 18(36) + 162 - 40 = 648 - 648 + 162 - 40 = 122$.
269
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
જો વિધેય $f$ જે $\left(\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{3}\right)$ પર $f(x)=\begin{cases} \frac{\sqrt{2} \cos x-1}{\cot x-1}, & x \neq \frac{\pi}{4} \\ k, & x=\frac{\pi}{4} \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે તે સતત હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$2$
C
$1$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(A) કારણ કે $f(x)$ એ $\left(\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{3}\right)$ પર સતત છે,તેથી તે $x=\frac{\pi}{4}$ પર પણ સતત હોવું જોઈએ.
તેથી,$f\left(\frac{\pi}{4}\right) = \lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{4}} f(x) = \lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{4}} \frac{\sqrt{2} \cos x-1}{\cot x-1}$.
આ $\frac{0}{0}$ અનિશ્ચિત સ્વરૂપ છે.
એલ-હોસ્પિટલના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,આપણે અંશ અને છેદનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ:
$k = \lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{4}} \frac{\frac{d}{dx}(\sqrt{2} \cos x - 1)}{\frac{d}{dx}(\cot x - 1)} = \lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{4}} \frac{-\sqrt{2} \sin x}{-\operatorname{cosec}^2 x} = \lim_{x \rightarrow \frac{\pi}{4}} \frac{\sqrt{2} \sin x}{\operatorname{cosec}^2 x}$.
$x = \frac{\pi}{4}$ મુકતા:
$k = \frac{\sqrt{2} \sin(\frac{\pi}{4})}{\operatorname{cosec}^2(\frac{\pi}{4})} = \frac{\sqrt{2} \cdot \frac{1}{\sqrt{2}}}{(\sqrt{2})^2} = \frac{1}{2}$.
270
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
જો $\int_{0}^{\frac{\pi}{3}} \frac{\tan \theta}{\sqrt{2 k \sec \theta}} d \theta = 1 - \frac{1}{\sqrt{2}}$,$(k > 0)$,હોય તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$1$
C
$\frac{1}{2}$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{0}^{\frac{\pi}{3}} \frac{\tan \theta}{\sqrt{2 k \sec \theta}} d \theta$.
$= \frac{1}{\sqrt{2 k}} \int_{0}^{\frac{\pi}{3}} \frac{\sin \theta}{\cos \theta} \times \sqrt{\cos \theta} d \theta$.
$= \frac{1}{\sqrt{2 k}} \int_{0}^{\frac{\pi}{3}} \frac{\sin \theta}{\sqrt{\cos \theta}} d \theta$.
ધારો કે $\cos \theta = t$,તેથી $-\sin \theta d \theta = dt$,એટલે કે $\sin \theta d \theta = -dt$.
જ્યારે $\theta = 0$,ત્યારે $t = 1$. જ્યારે $\theta = \frac{\pi}{3}$,ત્યારે $t = \frac{1}{2}$.
$I = \frac{-1}{\sqrt{2 k}} \int_{1}^{\frac{1}{2}} t^{-\frac{1}{2}} dt = \frac{1}{\sqrt{2 k}} \int_{\frac{1}{2}}^{1} t^{-\frac{1}{2}} dt$.
$I = \frac{1}{\sqrt{2 k}} [2\sqrt{t}]_{\frac{1}{2}}^{1} = \frac{2}{\sqrt{2 k}} (1 - \frac{1}{\sqrt{2}}) = \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{k}} (1 - \frac{1}{\sqrt{2}})$.
આપેલ છે કે $I = 1 - \frac{1}{\sqrt{2}}$,તેથી $\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{k}} = 1$,જેનો અર્થ છે કે $\sqrt{k} = \sqrt{2}$,તેથી $k = 2$.
271
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
ધારો કે $f$ અને $g$ એ $[0, a]$ પર સતત વિધેયો છે જેથી $f(x)=f(a-x)$ અને $g(x)+g(a-x)=4$ થાય,તો $\int_0^a f(x) g(x) d x$ ની કિંમત શું થાય?
A
$4 \int_0^a f(x) d x$
B
$\int_0^a f(x) d x$
C
$2 \int_0^{a} f(x) d x$
D
$-3 \int_0^a f(x) d x$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_0^a f(x) g(x) dx$.
ગુણધર્મ $\int_0^a h(x) dx = \int_0^a h(a-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int_0^a f(a-x) g(a-x) dx$.
આપેલ છે કે $f(x) = f(a-x)$ અને $g(a-x) = 4 - g(x)$,તેથી:
$I = \int_0^a f(x) (4 - g(x)) dx$.
$I = 4 \int_0^a f(x) dx - \int_0^a f(x) g(x) dx$.
$I = 4 \int_0^a f(x) dx - I$.
$2I = 4 \int_0^a f(x) dx$.
$I = 2 \int_0^a f(x) dx$.
272
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
આપેલ છે કે વક્ર $y=y(x)$ ના કોઈપણ બિંદુ $(x, y)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{2y}{x^2}$ છે. જો વક્ર વર્તુળ $x^2+y^2-2x-2y=0$ ના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતું હોય,તો તેનું સમીકરણ શોધો.
A
$x \log |y|=x-1$
B
$x \log |y|=-2(x-1)$
C
$x \log |y|=2(x-1)$
D
$x^2 \log |y|=-2(x-1)$

Solution

(C) આપેલ વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2-2x-2y=0$ છે.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા,આપણને $(x-1)^2+(y-1)^2=2$ મળે છે.
આમ,વર્તુળનું કેન્દ્ર $(1, 1)$ છે.
વક્રના સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = \frac{2y}{x^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ચલને અલગ કરતા,આપણને $\int \frac{1}{y} dy = \int \frac{2}{x^2} dx$ મળે છે.
બંને બાજુ સંકલન કરતા,$\log |y| = -\frac{2}{x} + c$ મળે છે.
વક્ર $(1, 1)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,$x=1$ અને $y=1$ મૂકતા:
$\log |1| = -\frac{2}{1} + c \implies 0 = -2 + c \implies c = 2$.
સામાન્ય ઉકેલમાં $c=2$ મૂકતા,આપણને $\log |y| = -\frac{2}{x} + 2$ મળે છે.
$x$ વડે ગુણતા,$x \log |y| = -2 + 2x = 2(x-1)$ મળે છે.
273
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
જો $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $x \frac{dy}{dx} + 2y = x^2$ નો ઉકેલ હોય અને $y(1) = 1$ નું સમાધાન કરતું હોય,તો $y\left(\frac{1}{2}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{7}{64}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$\frac{13}{6}$
D
$\frac{49}{16}$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ $x \frac{dy}{dx} + 2y = x^2$ છે.
$x$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{dy}{dx} + \left(\frac{2}{x}\right)y = x$ મળે છે.
આ $\frac{dy}{dx} + Py = Q$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = \frac{2}{x}$ અને $Q = x$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ ($I$.$F$.) $e^{\int P dx} = e^{\int \frac{2}{x} dx} = e^{2 \ln|x|} = x^2$ છે.
વ્યાપક ઉકેલ $y \cdot (I.F.) = \int Q \cdot (I.F.) dx + C$ છે.
$y \cdot x^2 = \int x \cdot x^2 dx + C = \int x^3 dx + C = \frac{x^4}{4} + C$.
$y(1) = 1$ આપેલ હોવાથી,$x = 1$ અને $y = 1$ મૂકતા: $1(1)^2 = \frac{1^4}{4} + C \implies 1 = \frac{1}{4} + C \implies C = \frac{3}{4}$.
તેથી,વિશિષ્ટ ઉકેલ $y x^2 = \frac{x^4}{4} + \frac{3}{4}$ અથવા $y = \frac{x^2}{4} + \frac{3}{4x^2}$ છે.
હવે,$y\left(\frac{1}{2}\right) = \frac{(\frac{1}{2})^2}{4} + \frac{3}{4(\frac{1}{2})^2} = \frac{1/4}{4} + \frac{3}{4(1/4)} = \frac{1}{16} + 3 = \frac{1 + 48}{16} = \frac{49}{16}$.
274
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
$x > 1$ માટે,જો $(2x)^{2y} = 4e^{2x-2y}$ હોય,તો $(1 + \log_e 2x)^2 \frac{dy}{dx}$ ની કિંમત શોધો.
A
$x \log_e 2x$
B
$\log_e 2x$
C
$\frac{x \log_e 2x + \log_e 2}{x}$
D
$\frac{x \log_e 2x - \log_e 2}{x}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $(2x)^{2y} = 4e^{2x-2y}$
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$2y \log_e(2x) = \log_e(4) + 2x - 2y$
$2y \log_e(2x) + 2y = 2x + 2 \log_e(2)$
$y(1 + \log_e(2x)) = x + \log_e(2)$
$y = \frac{x + \log_e(2)}{1 + \log_e(2x)}$
ભાગાકારના નિયમનો ઉપયોગ કરીને $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dy}{dx} = \frac{(1 + \log_e(2x)) \cdot 1 - (x + \log_e(2)) \cdot \frac{1}{x}}{(1 + \log_e(2x))^2}$
$(1 + \log_e(2x))^2 \frac{dy}{dx} = 1 + \log_e(2x) - \frac{x + \log_e(2)}{x}$
$(1 + \log_e(2x))^2 \frac{dy}{dx} = 1 + \log_e(2x) - 1 - \frac{\log_e(2)}{x}$
$(1 + \log_e(2x))^2 \frac{dy}{dx} = \frac{x \log_e(2x) - \log_e(2)}{x}$
275
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
સંકલન $\int \frac{3 x^{13}+2 x^{11}}{\left(2 x^4+3 x^2+1\right)^4} d x$ ની કિંમત શોધો (જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.)
A
$\frac{x^{12}}{\left(2 x^4+3 x^2+1\right)^3}+C$
B
$\frac{x^4}{\left(2 x^4+3 x^2+1\right)^3}+C$
C
$\frac{x^4}{6\left(2 x^4+3 x^2+1\right)^3}+C$
D
$\frac{x^{12}}{6\left(2 x^4+3 x^2+1\right)^3}+C$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \frac{3 x^{13}+2 x^{11}}{\left(2 x^4+3 x^2+1\right)^4} d x$.
અંશ અને છેદને $x^{16}$ વડે ભાગતા:
$I = \int \frac{3 x^{-3}+2 x^{-5}}{\left(2+3 x^{-2}+x^{-4}\right)^4} d x$.
ધારો કે $u = 2+3 x^{-2}+x^{-4}$.
તેથી $du = (-6 x^{-3}-4 x^{-5}) d x = -2(3 x^{-3}+2 x^{-5}) d x$.
તેથી,$(3 x^{-3}+2 x^{-5}) d x = -\frac{1}{2} du$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{-1/2}{u^4} du = -\frac{1}{2} \int u^{-4} du = -\frac{1}{2} \left( \frac{u^{-3}}{-3} \right) + C = \frac{1}{6 u^3} + C$.
$u$ ની કિંમત પાછી મૂકતા:
$I = \frac{1}{6(2+3 x^{-2}+x^{-4})^3} + C = \frac{1}{6(\frac{2x^4+3x^2+1}{x^4})^3} + C = \frac{x^{12}}{6(2 x^4+3 x^2+1)^3} + C$.
276
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
જો $f(x) = \int \frac{5x^8 + 7x^6}{(x^2 + 1 + 2x^7)^2} dx, x \geq 0$ અને $f(0) = 0$ હોય,તો $f(1)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$-\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = \int \frac{5x^8 + 7x^6}{(x^2 + 1 + 2x^7)^2} dx$.
સંકલનની અંદર અંશ અને છેદને $x^{14}$ વડે ભાગતા:
$f(x) = \int \frac{5x^{-6} + 7x^{-8}}{(x^{-5} + x^{-7} + 2)^2} dx$.
ધારો કે $t = x^{-5} + x^{-7} + 2$. તો $dt = (-5x^{-6} - 7x^{-8}) dx$,જેનો અર્થ છે કે $-(5x^{-6} + 7x^{-8}) dx = dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$f(x) = -\int \frac{dt}{t^2} = \frac{1}{t} + C = \frac{1}{x^{-5} + x^{-7} + 2} + C$.
પદને સાદું રૂપ આપતા:
$f(x) = \frac{x^7}{1 + x^2 + 2x^7} + C$.
આપેલ છે કે $f(0) = 0$,તેથી $0 = \frac{0}{1} + C$,એટલે કે $C = 0$.
આમ,$f(x) = \frac{x^7}{x^2 + 1 + 2x^7}$.
$x = 1$ માટે કિંમત શોધતા:
$f(1) = \frac{1^7}{1^2 + 1 + 2(1)^7} = \frac{1}{1 + 1 + 2} = \frac{1}{4}$.
277
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2019
ધારો કે એક યાદચ્છિક ચલ $X$ એ મધ્યક $8$ અને વિચરણ $4$ સાથે દ્વિપદી વિતરણ ધરાવે છે. જો $P(X \leqslant 2) = \frac{k}{2^{16}}$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$17$
B
$121$
C
$1$
D
$137$

Solution

(D) ધારો કે $X \sim B(n, p)$.
આપેલ છે કે મધ્યક $np = 8$ અને વિચરણ $npq = 4$.
$q = 1 - p$ હોવાથી,$8q = 4$,જેનો અર્થ છે કે $q = \frac{1}{2}$ અને $p = \frac{1}{2}$.
$p = \frac{1}{2}$ ને $np = 8$ માં મૂકતા,આપણને $n = 16$ મળે છે.
આપણે $P(X \leqslant 2) = P(X=0) + P(X=1) + P(X=2)$ શોધવાનું છે.
સૂત્ર $P(X=r) = {}^{n}C_{r} p^{r} q^{n-r}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P(X=0) = {}^{16}C_{0} (\frac{1}{2})^{0} (\frac{1}{2})^{16} = \frac{1}{2^{16}}$.
$P(X=1) = {}^{16}C_{1} (\frac{1}{2})^{1} (\frac{1}{2})^{15} = \frac{16}{2^{16}}$.
$P(X=2) = {}^{16}C_{2} (\frac{1}{2})^{2} (\frac{1}{2})^{14} = \frac{120}{2^{16}}$.
આ સંભાવનાઓનો સરવાળો કરતા: $P(X \leqslant 2) = \frac{1 + 16 + 120}{2^{16}} = \frac{137}{2^{16}}$.
આને $\frac{k}{2^{16}}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $k = 137$ મળે છે.
278
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2019
રેખા $\frac{x-4}{2}=\frac{y-5}{2}=\frac{z-3}{1}$ અને સમતલ $x+y+z=2$ ના છેદબિંદુ નીચેનામાંથી કઈ રેખા પર આવેલું છે?
A
$\frac{x-1}{1}=\frac{y-3}{2}=\frac{z+4}{-5}$
B
$\frac{x-4}{1}=\frac{y-5}{1}=\frac{z-5}{-1}$
C
$\frac{x-2}{2}=\frac{y-3}{2}=\frac{z+3}{3}$
D
$\frac{x+3}{3}=\frac{4-y}{3}=\frac{z+1}{-2}$

Solution

(A) ધારો કે રેખા $\frac{x-4}{2}=\frac{y-5}{2}=\frac{z-3}{1}=\lambda$ છે.
આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $(2\lambda+4, 2\lambda+5, \lambda+3)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
આ બિંદુ સમતલ $x+y+z=2$ પર આવેલું હોવાથી,આપણે યામને સમતલના સમીકરણમાં મૂકીએ:
$(2\lambda+4) + (2\lambda+5) + (\lambda+3) = 2$.
$5\lambda + 12 = 2$.
$5\lambda = -10$,તેથી $\lambda = -2$.
$\lambda = -2$ ને બિંદુના યામમાં મૂકતા:
$x = 2(-2) + 4 = 0$,
$y = 2(-2) + 5 = 1$,
$z = (-2) + 3 = 1$.
છેદબિંદુ $(0, 1, 1)$ છે.
હવે,ચકાસો કે કયો વિકલ્પ બિંદુ $(0, 1, 1)$ નું સમાધાન કરે છે:
વિકલ્પ $(A)$ માટે: $\frac{0-1}{1} = -1$,$\frac{1-3}{2} = -1$,$\frac{1+4}{-5} = -1$.
બધા ગુણોત્તર $-1$ સમાન હોવાથી,બિંદુ $(0, 1, 1)$ વિકલ્પ $(A)$ માં આપેલી રેખા પર આવેલું છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2019?

There are 478 Mathematics questions from the JEE Main 2019 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2019 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2019 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2019 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.