Gujarati

Mix Examples-Quadratic Equations and Inequations Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 4-2.Quadratic Equations and Inequations · Mix Examples-Quadratic Equations and Inequations

200+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 200 questions in Gujarati

51
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ $x^{2}-3x+p=0$ ના બીજ છે અને $\gamma$ અને $\delta$ એ $x^{2}-6x+q=0$ ના બીજ છે. જો $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,તો ગુણોત્તર $(2q+p):(2q-p)$ શોધો.
A
$3:1$
B
$33:31$
C
$9:7$
D
$5:3$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો $x^{2}-3x+p=0$ ના બીજ $\alpha, \beta$ અને $x^{2}-6x+q=0$ ના બીજ $\gamma, \delta$ છે.
$\alpha, \beta, \gamma, \delta$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોવાથી,તેમને $a, ar, ar^{2}, ar^{3}$ તરીકે લો.
પ્રથમ સમીકરણ પરથી,$\alpha+\beta = a+ar = 3$ અને $\alpha\beta = a^{2}r = p$.
બીજા સમીકરણ પરથી,$\gamma+\delta = ar^{2}+ar^{3} = 6$ અને $\gamma\delta = a^{2}r^{5} = q$.
બીજા સમીકરણના બીજનો સરવાળો ભાગ્યા પ્રથમ સમીકરણના બીજનો સરવાળો લેતા: $\frac{ar^{2}(1+r)}{a(1+r)} = \frac{6}{3} \implies r^{2} = 2$.
હવે,$p$ અને $q$ ની કિંમત $a$ અને $r$ ના સ્વરૂપમાં મેળવતા: $p = a^{2}r$ અને $q = a^{2}r^{5} = a^{2}r(r^{2})^{2} = p(2)^{2} = 4p$.
ગુણોત્તર $\frac{2q+p}{2q-p} = \frac{2(4p)+p}{2(4p)-p} = \frac{8p+p}{8p-p} = \frac{9p}{7p} = \frac{9}{7}$.
52
DifficultMCQ
$k$ $(k \neq 0)$ ના તમામ પૂર્ણાંક મૂલ્યોનો સરવાળો શોધો જેના માટે સમીકરણ $\frac{2}{x-1}-\frac{1}{x-2}=\frac{2}{k}$ ને $x$ માં કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
A
$95$
B
$76$
C
$66$
D
$70$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $\frac{2}{x-1}-\frac{1}{x-2}=\frac{2}{k}$ છે,જ્યાં $x \in \mathbb{R} \setminus \{1, 2\}$.
સાદું રૂપ આપતા: $k(x-3) = 2(x^2-3x+2)$.
$x \neq 3$ માટે,$k = 2(x-3 + \frac{2}{x-3} + 3)$.
$AM$-$GM$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા,$k$ ની કિંમત $(6-4\sqrt{2}, 6+4\sqrt{2})$ ની વચ્ચે હોવી જોઈએ.
આ અંતરાલ આશરે $(0.344, 11.656)$ છે.
તેથી $k$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો $\{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11\}$ છે.
તેમનો સરવાળો $66$ થાય છે.
53
DifficultMCQ
પૂર્ણાંક $a \in [-5, 30]$ પસંદ કરવાની સંભાવના શોધો જેથી તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે $x^{2}+2(a+4)x-5a+64 > 0$ થાય.
A
$\frac{1}{4}$
B
$\frac{7}{36}$
C
$\frac{2}{9}$
D
$\frac{1}{6}$

Solution

(C) દ્વિઘાત પદાવલિ $x^{2}+2(a+4)x-5a+64 > 0$ તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે સાચું હોય તે માટે તેનો વિવેચક $D < 0$ હોવો જોઈએ.
$D = [2(a+4)]^{2} - 4(1)(-5a+64) < 0$
$4(a^{2}+8a+16) + 20a - 256 < 0$
$4a^{2} + 32a + 64 + 20a - 256 < 0$
$4a^{2} + 52a - 192 < 0$
$4$ વડે ભાગતા,આપણને $a^{2} + 13a - 48 < 0$ મળે છે.
અવયવ પાડતા,$(a+16)(a-3) < 0$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $a \in (-16, 3)$.
$a$ એ $[-5, 30]$ ની વચ્ચેનો પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ,તેથી $a$ ની શક્ય કિંમતો $\{-5, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2\}$ છે.
સાનુકૂળ કિંમતોની સંખ્યા $8$ છે.
$[-5, 30]$ ની વચ્ચેના કુલ પૂર્ણાંકોની સંખ્યા $30 - (-5) + 1 = 36$ છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $\frac{8}{36} = \frac{2}{9}$ છે.
54
DifficultMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^{2}+(3)^{1/4}x+3^{1/2}=0$ ના ભિન્ન બીજ હોય,તો $\alpha^{96}(\alpha^{12}-1) + \beta^{96}(\beta^{12}-1)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$56 \times 3^{25}$
B
$52 \times 3^{24}$
C
$56 \times 3^{24}$
D
$28 \times 3^{25}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^{2} + 3^{1/4}x + 3^{1/2} = 0$ છે.
$\alpha$ એ બીજ હોવાથી,$\alpha^{2} + 3^{1/2} = -3^{1/4}\alpha$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(\alpha^{2} + 3^{1/2})^{2} = 3^{1/2}\alpha^{2}$.
$\alpha^{4} + 3^{1/2}\alpha^{2} + 3 = 0$.
$(\alpha^{2} - 3^{1/2})$ વડે ગુણતા: $\alpha^{6} - (3^{1/2})^{3} = 0$.
$\alpha^{6} = 3 \sqrt{3}$.
તેથી $\alpha^{12} = (3 \sqrt{3})^{2} = 27 = 3^{3}$.
$\alpha^{96} = (\alpha^{12})^{8} = (3^{3})^{8} = 3^{24}$.
તે જ રીતે,$\beta^{12} = 27$ અને $\beta^{96} = 3^{24}$.
અભિવ્યક્તિ $\alpha^{96}(\alpha^{12}-1) + \beta^{96}(\beta^{12}-1) = 3^{24}(26) + 3^{24}(26) = 52 \times 3^{24}$.
55
EasyMCQ
ધારો કે $a, b \in \mathbb{R}$ એવા છે કે જેથી સમીકરણ $ax^{2}-2bx+15=0$ નું પુનરાવર્તિત બીજ $\alpha$ છે. જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^{2}-2bx+21=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^{2}+\beta^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$37$
B
$58$
C
$68$
D
$92$

Solution

(B) સમીકરણ $ax^{2}-2bx+15=0$ માટે,પુનરાવર્તિત બીજ $\alpha$ હોવાથી,વિવેચક શૂન્ય થાય:
$D = (-2b)^{2} - 4(a)(15) = 0 \implies 4b^{2} = 60a \implies b^{2} = 15a$.
વળી,બીજ $\alpha = -\frac{-2b}{2a} = \frac{b}{a}$.
$\alpha = \frac{b}{a}$ માં $a = \frac{b^{2}}{15}$ મૂકતા,$\alpha = \frac{b}{b^{2}/15} = \frac{15}{b}$ મળે.
$\alpha$ એ $x^{2}-2bx+21=0$ નું બીજ હોવાથી:
$(\frac{15}{b})^{2} - 2b(\frac{15}{b}) + 21 = 0$
$\frac{225}{b^{2}} - 30 + 21 = 0 \implies \frac{225}{b^{2}} = 9 \implies b^{2} = 25$.
સમીકરણ $x^{2}-2bx+21=0$ માટે,બીજનો સરવાળો $\alpha+\beta = 2b$ અને ગુણાકાર $\alpha\beta = 21$.
આપણે $\alpha^{2}+\beta^{2} = (\alpha+\beta)^{2} - 2\alpha\beta$ શોધવાનું છે.
$\alpha^{2}+\beta^{2} = (2b)^{2} - 2(21) = 4b^{2} - 42$.
$b^{2} = 25$ મૂકતા:
$\alpha^{2}+\beta^{2} = 4(25) - 42 = 100 - 42 = 58$.
56
DifficultMCQ
ધારો કે $p$ અને $q$ બે એવી વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે કે જેથી $p+q=3$ અને $p^{4}+q^{4}=369$ થાય. તો $\left(\frac{1}{p}+\frac{1}{q}\right)^{-2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$1$
C
$4$
D
$5$

Solution

(C) આપેલ છે કે $p+q=3$ અને $p^{4}+q^{4}=369$.
આપણે $\left(\frac{1}{p}+\frac{1}{q}\right)^{-2} = \left(\frac{p+q}{pq}\right)^{-2} = \frac{(pq)^{2}}{(p+q)^{2}} = \frac{(pq)^{2}}{3^{2}} = \frac{(pq)^{2}}{9}$ શોધવાનું છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $p^{2}+q^{2} = (p+q)^{2}-2pq = 9-2pq$.
વળી,$p^{4}+q^{4} = (p^{2}+q^{2})^{2}-2p^{2}q^{2} = (9-2pq)^{2}-2(pq)^{2} = 369$.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$81+4(pq)^{2}-36pq-2(pq)^{2} = 369$.
$2(pq)^{2}-36pq+81 = 369 \implies 2(pq)^{2}-36pq-288 = 0$.
$2$ વડે ભાગતા,$(pq)^{2}-18pq-144 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા,$(pq-24)(pq+6) = 0$.
તેથી,$pq=24$ અથવા $pq=-6$.
જો $pq=24$ હોય,તો $p^{2}+q^{2} = 9-2(24) = 9-48 = -39$,જે વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $p$ અને $q$ માટે અશક્ય છે.
તેથી,$pq=-6$.
$pq=-6$ ને આપણી પદાવલિમાં મૂકતા: $\frac{(pq)^{2}}{9} = \frac{(-6)^{2}}{9} = \frac{36}{9} = 4$.
57
MediumMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^{2}-4 \lambda x+5=0$ ના બીજ છે અને $\alpha, \gamma$ એ સમીકરણ $x^{2}-(3 \sqrt{2}+2 \sqrt{3}) x+7+3 \lambda \sqrt{3}=0$ ના બીજ છે. જો $\beta+\gamma=3 \sqrt{2}$ હોય,તો $(\alpha+2 \beta+\gamma)^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$95$
B
$96$
C
$97$
D
$98$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$x^{2}-4 \lambda x+5=0$ ના બીજ $\alpha, \beta$ છે $\implies \alpha+\beta=4 \lambda$ અને $\alpha \beta=5$.
$x^{2}-(3 \sqrt{2}+2 \sqrt{3}) x+(7+3 \lambda \sqrt{3})=0$ ના બીજ $\alpha, \gamma$ છે $\implies \alpha+\gamma=3 \sqrt{2}+2 \sqrt{3}$ અને $\alpha \gamma=7+3 \lambda \sqrt{3}$.
બીજના સરવાળાની બાદબાકી કરતા: $(\alpha+\gamma)-(\alpha+\beta) = (3 \sqrt{2}+2 \sqrt{3}) - 4 \lambda \implies \gamma-\beta = 3 \sqrt{2}+2 \sqrt{3}-4 \lambda$.
આપેલ છે કે $\beta+\gamma=3 \sqrt{2}$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $2 \gamma = 6 \sqrt{2}+2 \sqrt{3}-4 \lambda \implies \gamma = 3 \sqrt{2}+\sqrt{3}-2 \lambda$.
બાદબાકી કરતા: $2 \beta = 4 \lambda - 2 \sqrt{3} \implies \beta = 2 \lambda - \sqrt{3}$.
$\alpha+\beta=4 \lambda$ હોવાથી,$\alpha = 4 \lambda - (2 \lambda - \sqrt{3}) = 2 \lambda + \sqrt{3}$.
$\alpha \beta = 5$ નો ઉપયોગ કરતા: $(2 \lambda + \sqrt{3})(2 \lambda - \sqrt{3}) = 5 \implies 4 \lambda^{2}-3 = 5 \implies 4 \lambda^{2}=8 \implies \lambda^{2}=2$.
$\alpha = 2 \lambda + \sqrt{3}$,$\beta = 2 \lambda - \sqrt{3}$,અને $\gamma = 3 \sqrt{2}+\sqrt{3}-2 \lambda$.
આપણે $(\alpha+2 \beta+\gamma)^{2} = (\alpha+\beta+\beta+\gamma)^{2} = (4 \lambda + 3 \sqrt{2})^{2}$ શોધવાનું છે.
$\lambda^{2}=2$ હોવાથી,$\lambda = \sqrt{2}$ લેતા: $(4 \sqrt{2}+3 \sqrt{2})^{2} = (7 \sqrt{2})^{2} = 49 \times 2 = 98$.
58
AdvancedMCQ
ધારો કે $f(x)$ એ $1$ અગ્ર સહગુણક ધરાવતી દ્વિઘાત બહુપદી છે,જેથી $f(0)=p, p \neq 0$ અને $f(1)=\frac{1}{3}$ થાય. જો સમીકરણો $f(x)=0$ અને $f(f(f(f(x))))=0$ ને એક સામાન્ય વાસ્તવિક બીજ હોય,તો $f(-3)$ ની કિંમત $........$ થાય.
A
$25$
B
$24$
C
$23$
D
$22$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = x^2 + bx + c$. અગ્ર સહગુણક $1$ હોવાથી અને $f(0) = p$ હોવાથી,$c = p$ મળે. તેથી,$f(x) = x^2 + bx + p$.
આપેલ છે કે $f(1) = 1 + b + p = \frac{1}{3}$,તેથી $b = \frac{1}{3} - 1 - p = -\frac{2}{3} - p$.
ધારો કે $\alpha$ એ $f(x) = 0$ અને $f(f(f(f(x)))) = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે. $f(\alpha) = 0$ હોવાથી,$f(f(f(f(\alpha)))) = f(f(f(0))) = f(f(p)) = 0$ મળે.
આનો અર્થ એ છે કે $f(p)$ એ $f(x) = 0$ નું બીજ હોવું જોઈએ,તેથી $f(f(p)) = 0$ નો અર્થ છે કે $f(p) = \alpha$ અથવા $f(p) = \beta$,જ્યાં $\alpha, \beta$ એ $f(x) = 0$ ના બીજ છે.
$f(x) = (x-\alpha)(x-\beta)$ હોવાથી,$f(0) = \alpha \beta = p$ મળે.
વળી,$f(1) = (1-\alpha)(1-\beta) = \frac{1}{3}$.
જો $f(p) = \alpha$ હોય,તો $(p-\alpha)(p-\beta) = \alpha$ થાય. $p = \alpha \beta$ મૂકતા,$(\alpha \beta - \alpha)(\alpha \beta - \beta) = \alpha$ મળે.
$\alpha(\beta-1) \beta(\alpha-1) = \alpha$. $\alpha \neq 0$ હોવાથી,$(\beta-1)(\alpha-1)\beta = 1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(1-\alpha)(1-\beta) = \frac{1}{3}$,તેથી $(\alpha-1)(\beta-1) = \frac{1}{3}$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા,$\frac{1}{3} \beta = 1$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $\beta = 3$.
તેથી $(1-\alpha)(1-3) = \frac{1}{3} \Rightarrow -2(1-\alpha) = \frac{1}{3} \Rightarrow 1-\alpha = -\frac{1}{6} \Rightarrow \alpha = \frac{7}{6}$.
આમ,$f(x) = (x-\frac{7}{6})(x-3)$.
અંતે,$f(-3) = (-3 - \frac{7}{6})(-3 - 3) = (-\frac{25}{6})(-6) = 25$.
59
DifficultMCQ
ધારો કે $S = \{x \in [-6, 3] \setminus \{-2, 2\} : \frac{|x+3|-1}{|x|-2} \geq 0\}$ અને $T = \{x \in \mathbb{Z} : x^2 - 7|x| + 9 \leq 0\}$. તો $S \cap T$ માં ઘટકોની સંખ્યા $....$ છે.
A
$7$
B
$5$
C
$4$
D
$3$

Solution

(D) ગણ $S$ માટે: અસમતા $\frac{|x+3|-1}{|x|-2} \geq 0$ છે.
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ્સ $x = -4, -2, 2, -2$ છે.
$[-6, 3] \setminus \{-2, 2\}$ માં અંતરાલો તપાસતા:
$[-6, -4] \cup (-2, 2) \cup (2, 3]$.
ગણ $T$ માટે: $x^2 - 7|x| + 9 \leq 0$. ધારો કે $y = |x|$,તો $y^2 - 7y + 9 \leq 0$.
ઉકેલ $y \in [1.7, 5.3]$ મળે છે. $x \in \mathbb{Z}$ હોવાથી,$|x| \in \{2, 3, 4, 5\}$,તેથી $x \in \{-5, -4, -3, -2, 2, 3, 4, 5\}$.
$S$ અને $T$ નો છેદગણ: $S \cap T = \{-5, -4, 3\}$.
ઘટકોની સંખ્યા $3$ છે.
60
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta (\alpha > \beta)$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^{2} - x - 4 = 0$ ના બીજ છે. જો $P_{n} = \alpha^{n} - \beta^{n}, n \in N$ હોય,તો $\frac{P_{15} P_{16} - P_{14} P_{16} - P_{15}^{2} + P_{14} P_{15}}{P_{13} P_{14}}$ ની કિંમત $......$ છે.
A
$15$
B
$14$
C
$13$
D
$16$

Solution

(D) આપેલ છે કે $P_{n} = \alpha^{n} - \beta^{n}$ અને દ્વિઘાત સમીકરણ $x^{2} - x - 4 = 0$ છે.
$\alpha$ અને $\beta$ બીજ હોવાથી,$\alpha^{2} = \alpha + 4$ અને $\beta^{2} = \beta + 4$ થાય.
$P_{n} - P_{n-1} = (\alpha^{n} - \beta^{n}) - (\alpha^{n-1} - \beta^{n-1}) = \alpha^{n-1}(\alpha - 1) - \beta^{n-1}(\beta - 1)$.
$\alpha^{2} - \alpha = 4$ હોવાથી,$\alpha - 1 = \frac{4}{\alpha}$ અને $\beta - 1 = \frac{4}{\beta}$ થાય.
તેથી,$P_{n} - P_{n-1} = 4(\alpha^{n-2} - \beta^{n-2}) = 4P_{n-2}$.
હવે,પદાવલિનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{(P_{15} - P_{14})(P_{16} - P_{15})}{P_{13} P_{14}}$.
સંબંધ $P_{n} - P_{n-1} = 4P_{n-2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$P_{15} - P_{14} = 4P_{13}$ અને $P_{16} - P_{15} = 4P_{14}$ મળે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{(4P_{13})(4P_{14})}{P_{13} P_{14}} = 16$.
61
AdvancedMCQ
ધન પૂર્ણાંકો $(a, b)$ ની એવી ક્રમિત જોડીઓની સંખ્યા કેટલી છે કે જેથી $\frac{2a-1}{b}$ અને $\frac{2b-1}{a}$ બંને પૂર્ણાંકો હોય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$3$ કરતા વધારે

Solution

(C) ધારો કે $\frac{2a-1}{b} = \alpha$ અને $\frac{2b-1}{a} = \beta$,જ્યાં $\alpha, \beta \in \mathbb{Z}^+$.
$a, b \ge 1$ હોવાથી,$2a-1 \ge 1$ અને $2b-1 \ge 1$ મળે,તેથી $\alpha, \beta \ge 1$.
સમીકરણો પરથી,$2a-1 = \alpha b$ અને $2b-1 = \beta a$.
બીજા સમીકરણમાં $b = \frac{2a-1}{\alpha}$ મૂકતા: $2(\frac{2a-1}{\alpha}) - 1 = \beta a$.
$4a - 2 - \alpha = \alpha \beta a$,જે દર્શાવે છે કે $a(4 - \alpha \beta) = \alpha + 2$.
$a > 0$ અને $\alpha + 2 > 0$ હોવાથી,$4 - \alpha \beta > 0$ હોવું જોઈએ,તેથી $\alpha \beta < 4$.
શક્ય જોડીઓ $(\alpha, \beta)$ એ $(1, 1), (1, 2), (1, 3), (2, 1), (3, 1)$ છે.
કિસ્સો $1$: $(\alpha, \beta) = (1, 1) \implies 3a = 3 \implies a = 1$. તેથી $b = 1$. જોડી: $(1, 1)$.
કિસ્સો $2$: $(\alpha, \beta) = (1, 2) \implies 2a = 3$,પૂર્ણાંક ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $3$: $(\alpha, \beta) = (1, 3) \implies a = 3$. તેથી $b = 5$. જોડી: $(3, 5)$.
કિસ્સો $4$: $(\alpha, \beta) = (2, 1) \implies 2a = 4 \implies a = 2$. તેથી $b = 1.5$,જે પૂર્ણાંક નથી.
કિસ્સો $5$: $(\alpha, \beta) = (3, 1) \implies a = 5$. તેથી $b = 3$. જોડી: $(5, 3)$.
આમ,કુલ $3$ ક્રમિત જોડીઓ મળે છે.
62
AdvancedMCQ
$x+y+z$ ના સરવાળા માટે શક્ય અલગ-અલગ કિંમતોની સંખ્યા કેટલી છે,જ્યાં $x, y, z$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને $x^4+4y^4+16z^4+64=32xyz$ છે?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$8$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^4+4y^4+16z^4+64=32xyz$ છે.
$AM \geq GM$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા,$x^4, 4y^4, 16z^4, 64$ માટે:
$\frac{x^4+4y^4+16z^4+64}{4} \geq \sqrt[4]{x^4 \cdot 4y^4 \cdot 16z^4 \cdot 64} = 8|xyz|$.
તેથી,$x^4+4y^4+16z^4+64 \geq 32|xyz|$.
સમાનતા માટે,$|x|=2\sqrt{2}, |y|=2, |z|=\sqrt{2}$ હોવું જોઈએ અને $xyz > 0$ હોવું જોઈએ.
$(x, y, z)$ માટે શક્યતાઓ:
$1$. $(2\sqrt{2}, 2, \sqrt{2}) \implies x+y+z = 3\sqrt{2}+2$.
$2$. $(2\sqrt{2}, -2, -\sqrt{2}) \implies x+y+z = \sqrt{2}-2$.
$3$. $(-2\sqrt{2}, 2, -\sqrt{2}) \implies x+y+z = 2-3\sqrt{2}$.
$4$. $(-2\sqrt{2}, -2, \sqrt{2}) \implies x+y+z = -\sqrt{2}-2$.
આમ,$x+y+z$ માટે $4$ અલગ કિંમતો શક્ય છે.
63
AdvancedMCQ
ધારો કે $S = \left\{ \frac{a^2+b^2+c^2}{ab+bc+ca} : a, b, c \in \mathbb{R}, ab+bc+ca \neq 0 \right\}$ જ્યાં $\mathbb{R}$ એ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ છે. તો,$S$ બરાબર શું થાય?
A
$(-\infty, -1] \cup [1, \infty)$
B
$(-\infty, 0) \cup (0, \infty)$
C
$(-\infty, -1] \cup [2, \infty)$
D
$(-\infty, -2] \cup [1, \infty)$

Solution

(D) ધારો કે $f(a, b, c) = \frac{a^2+b^2+c^2}{ab+bc+ca}$.
કિસ્સો $1$: જો $ab+bc+ca > 0$ હોય,તો આપણે જાણીએ છીએ કે $(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2 \geq 0$,જેનો અર્થ છે કે $2(a^2+b^2+c^2) - 2(ab+bc+ca) \geq 0$,તેથી $a^2+b^2+c^2 \geq ab+bc+ca$.
આમ,$\frac{a^2+b^2+c^2}{ab+bc+ca} \geq 1$.
કિસ્સો $2$: જો $ab+bc+ca < 0$ હોય,તો આપણે નિત્યસમ $(a+b+c)^2 = a^2+b^2+c^2 + 2(ab+bc+ca) \geq 0$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
આ સૂચવે છે કે $a^2+b^2+c^2 \geq -2(ab+bc+ca)$.
કારણ કે $ab+bc+ca < 0$ છે,તેથી તેના વડે ભાગતા અસમતાની નિશાની બદલાશે:
$\frac{a^2+b^2+c^2}{ab+bc+ca} \leq -2$.
બંને કિસ્સાઓને જોડતા,$S$ નો વિસ્તાર $(-\infty, -2] \cup [1, \infty)$ મળે છે.
64
DifficultMCQ
ધારો કે $p, q, r$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $q=p(4-p)$,$r=q(4-q)$,અને $p=r(4-r)$ થાય. $p+q+r$ ની મહત્તમ શક્ય કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$3$
C
$9$
D
$27$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો છે:
$q = p(4-p) \dots (i)$
$r = q(4-q) \dots (ii)$
$p = r(4-r) \dots (iii)$
સમીકરણો $(i)$,$(ii)$,અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે:
$p+q+r = 4(p+q+r) - (p^2+q^2+r^2)$
$p^2+q^2+r^2 = 3(p+q+r)$
ધારો કે $p=q=r$ છે. તો $p = p(4-p) \Rightarrow p = 4p - p^2 \Rightarrow p^2 - 3p = 0$,જે $p=0$ અથવા $p=3$ આપે છે.
જો $p=q=r=0$ હોય,તો $p+q+r = 0$.
જો $p=q=r=3$ હોય,તો $p+q+r = 3+3+3 = 9$.
કોશી-શ્વાર્ટઝ અસમતા મુજબ $(p+q+r)^2 \le 3(p^2+q^2+r^2)$,તેથી $(p+q+r)^2 \le 3(3(p+q+r)) = 9(p+q+r)$.
આમ,$p+q+r \le 9$.
મહત્તમ કિંમત $9$ છે.
65
AdvancedMCQ
ધારો કે $x, y, z$ એ ધન પૂર્ણાંકો છે જેથી $HCF(x, y, z)=1$ અને $x^2+y^2=2z^2$ થાય. નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$I$. $4$ એ $x$ ને ભાગે છે અથવા $4$ એ $y$ ને ભાગે છે.
$II$. $3$ એ $x+y$ ને ભાગે છે અથવા $3$ એ $x-y$ ને ભાગે છે.
$III$. $5$ એ $z(x^2-y^2)$ ને ભાગે છે.
A
માત્ર $I$ અને $II$
B
માત્ર $II$ અને $III$
C
માત્ર $II$
D
માત્ર $III$

Solution

(B) આપેલ છે $x^2+y^2=2z^2$ જ્યાં $HCF(x, y, z)=1$.
$I$ તપાસો: ધારો કે $x=1, y=7, z=5$. અહીં $1^2+7^2=50=2(5^2)$. $HCF(1, 7, 5)=1$. $4$ એ $1$ કે $7$ ને ભાગતું નથી. તેથી,$I$ ખોટું છે.
$II$ તપાસો: $x^2+y^2=2z^2 \implies x^2+y^2 \equiv 2z^2 \pmod 3$. $3$ ના મોડ્યુલોમાં વર્ગો $0, 1$ છે. જો $z^2 \equiv 0$,તો $x^2+y^2 \equiv 0 \implies x, y$ એ $3$ ના ગુણક છે,જે $HCF=1$ નો વિરોધાભાસ કરે છે. જો $z^2 \equiv 1$,તો $x^2+y^2 \equiv 2 \implies x^2 \equiv 1, y^2 \equiv 1$. તેથી $x \equiv \pm 1, y \equiv \pm 1$. આમ $x+y \equiv 0$ અથવા $x-y \equiv 0 \pmod 3$. $II$ સાચું છે.
$III$ તપાસો: $x^2+y^2=2z^2 \implies x^2-z^2 = z^2-y^2$. $5$ ના મોડ્યુલોમાં વર્ગો $0, 1, 4$ છે. જો $z^2 \equiv 0$,તો $x^2+y^2 \equiv 0 \implies x, y \equiv 0$,વિરોધાભાસ. જો $z^2 \equiv 1$,$x^2+y^2 \equiv 2$. શક્ય જોડી $(x^2, y^2)$ એ $(1, 1)$ છે. તેથી $x^2-y^2 \equiv 0 \pmod 5$. જો $z^2 \equiv 4$,$x^2+y^2 \equiv 8 \equiv 3$. શક્ય જોડી $(x^2, y^2)$ એ $(4, 4)$ છે. તેથી $x^2-y^2 \equiv 0 \pmod 5$. બંને કિસ્સામાં,$5$ એ $x^2-y^2$ ને ભાગે છે,તેથી $5$ એ $z(x^2-y^2)$ ને ભાગે છે. $III$ સાચું છે.
66
DifficultMCQ
સમીકરણ $x^4+y^4+z^4+1=4xyz$ નું સમાધાન કરતી વાસ્તવિક સંખ્યાઓની ત્રિપુટી $(x, y, z)$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$4$
C
$8$
D
$8$ થી વધુ

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^4+y^4+z^4+1=4xyz$ છે.
ચાર ધન સંખ્યાઓ $x^4, y^4, z^4, 1$ માટે સમાંતર મધ્યક-ભૂમિતિ મધ્યક $(AM \geq GM)$ અસમતા મુજબ:
$\frac{x^4+y^4+z^4+1}{4} \geq \sqrt[4]{x^4 y^4 z^4 \cdot 1}$
આપેલ સમીકરણની કિંમત મૂકતા:
$\frac{4xyz}{4} \geq |xyz|$
$xyz \geq |xyz|$
આ અસમતા ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે $xyz \geq 0$ હોય. $AM \geq GM$ માં સમાનતા માટે,બધા પદો સમાન હોવા જોઈએ:
$x^4 = y^4 = z^4 = 1$
આનો અર્થ એ છે કે $|x| = 1, |y| = 1, |z| = 1$. તેથી,$x, y, z \in \{1, -1\}$.
મૂળ સમીકરણમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$1+1+1+1 = 4xyz$ $\Rightarrow 4 = 4xyz$ $\Rightarrow xyz = 1$.
જેનો ગુણાકાર $1$ થાય તેવી શક્ય ત્રિપુટીઓ $(x, y, z)$ નીચે મુજબ છે:
$(1, 1, 1), (1, -1, -1), (-1, 1, -1), (-1, -1, 1)$.
આમ,કુલ $4$ ત્રિપુટીઓ મળે છે.
67
AdvancedMCQ
વાસ્તવિક સંખ્યાઓની ક્રમિત જોડીઓ $(x, y)$ ની સંખ્યા જે સમીકરણો $x+y^2=x^2+y=12$ નું સમાધાન કરે છે તે કેટલી છે?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$x+y^2=12 \quad \dots(i)$
$x^2+y=12 \quad \dots(ii)$
$(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા:
$(x^2-x) + (y-y^2) = 0$
$(x^2-y^2) - (x-y) = 0$
$(x-y)(x+y) - (x-y) = 0$
$(x-y)(x+y-1) = 0$
આથી $x=y$ અથવા $x+y=1$.
કિસ્સો $1$: જો $x=y$,તો $x^2+x=12$ $\Rightarrow x^2+x-12=0$ $\Rightarrow (x+4)(x-3)=0$. આમ,$x=3, y=3$ અને $x=-4, y=-4$. આ $2$ ઉકેલો આપે છે.
કિસ્સો $2$: જો $x+y=1$,તો $y=1-x$. $(ii)$ માં મૂકતા: $x^2+(1-x)=12 \Rightarrow x^2-x-11=0$. વિવેચક $D = (-1)^2 - 4(1)(-11) = 1+44 = 45 > 0$. આ દ્વિઘાત સમીકરણના $x$ માટે $2$ ભિન્ન વાસ્તવિક ઉકેલો મળે છે,જે પ્રત્યેક માટે $y$ ની વાસ્તવિક કિંમત મળે છે. આ બીજા $2$ ઉકેલો આપે છે.
કુલ ક્રમિત જોડીઓ $(x, y)$ ની સંખ્યા $2+2=4$ છે.
68
DifficultMCQ
ધારો કે $x$ અને $y$ બે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $x+y=1$ થાય. તો,$\frac{1}{x}+\frac{1}{y}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$2$
B
$\frac{5}{2}$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $x$ અને $y$ બે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $x+y=1$ થાય.
આપણે $f(x, y) = \frac{1}{x} + \frac{1}{y}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધવી છે.
બે ધન સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ માટે સમાંતર મધ્યક-હરાત્મક મધ્યક $(AM \geq HM)$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{x+y}{2} \geq \frac{2}{\frac{1}{x} + \frac{1}{y}}$
અસમતામાં $x+y=1$ મૂકતા:
$\frac{1}{2} \geq \frac{2}{\frac{1}{x} + \frac{1}{y}}$
બંને બાજુ $2(\frac{1}{x} + \frac{1}{y})$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$\frac{1}{x} + \frac{1}{y} \geq 4$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $4$ છે.
69
DifficultMCQ
$2^x + 3^y = 5^{xy}$ નું સમાધાન કરતી ધન પૂર્ણાંકોની ક્રમિત જોડીઓ $(x, y)$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$5$
D
અનંત

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $2^x + 3^y = 5^{xy}$ છે,જ્યાં $x, y \in \mathbb{Z}^+$.
જો $x = 1$ અને $y = 1$ હોય,તો $2^1 + 3^1 = 2 + 3 = 5$ અને $5^{1 \times 1} = 5^1 = 5$ થાય. આમ,$(1, 1)$ એક ઉકેલ છે.
જો $x > 1$ અથવા $y > 1$ હોય,તો સમીકરણને $5^{xy}$ વડે ભાગતા $\frac{2^x}{5^{xy}} + \frac{3^y}{5^{xy}} = 1$ મળે.
આને $\left(\frac{2}{5^y}\right)^x + \left(\frac{3}{5^x}\right)^y = 1$ તરીકે લખી શકાય.
$x, y \ge 1$ માટે,પદો $\frac{2^x}{5^{xy}}$ અને $\frac{3^y}{5^{xy}}$ ઝડપથી ઘટે છે.
ખાસ કરીને,$x, y \ge 1$ માટે,$(1, 1)$ સિવાયની તમામ જોડીઓ માટે $2^x + 3^y < 5^{xy}$ થાય છે.
તેથી,સમીકરણનું સમાધાન કરતી એકમાત્ર ક્રમિત જોડી $(1, 1)$ છે.
70
DifficultMCQ
$x^3+y^3=65$ નું સમાધાન કરતા પૂર્ણાંકોની ક્રમિત જોડીઓ $(x, y)$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$2$
C
$4$
D
$6$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^3+y^3=65$ છે.
આપણે પદાવલિનું અવયવીકરણ $(x+y)(x^2-xy+y^2)=65$ તરીકે કરી શકીએ છીએ.
$x$ અને $y$ પૂર્ણાંકો હોવાથી,$(x+y)$ એ $65$ નો ભાજક હોવો જોઈએ.
$65$ ના ભાજકો $\pm 1, \pm 5, \pm 13, \pm 65$ છે.
$x$ અને $y$ માટે પૂર્ણાંક કિંમતો ચકાસતા:
જો $x=1$ હોય,તો $1+y^3=65 \implies y^3=64 \implies y=4$.
જો $y=1$ હોય,તો $x^3+1=65 \implies x^3=64 \implies x=4$.
આમ,$(1, 4)$ અને $(4, 1)$ ઉકેલો છે.
અન્ય કિંમતો માટે,જો $x$ અથવા $y$ ઋણ અથવા મોટા હોય,તો ઘનનો સરવાળો $65$ મળતો નથી.
તેથી,કુલ $2$ ક્રમિત જોડીઓ શક્ય છે.
71
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c, d$ એ ભિન્ન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $a, b$ એ $x^2-5cx-6d=0$ ના બીજ છે,અને $c, d$ એ $x^2-5ax-6b=0$ ના બીજ છે. તો $b+d$ ની કિંમત શોધો.
A
$180$
B
$162$
C
$144$
D
$126$

Solution

(C) આપેલ છે કે $a, b$ એ $x^2-5cx-6d=0$ ના બીજ છે,તેથી:
$a+b=5c$ $(1)$
$ab=-6d$ $(2)$
આપેલ છે કે $c, d$ એ $x^2-5ax-6b=0$ ના બીજ છે,તેથી:
$c+d=5a$ $(3)$
$cd=-6b$ $(4)$
$(1)$ માંથી $(3)$ બાદ કરતા:
$(a+b)-(c+d) = 5c-5a$
$(a-c)+(b-d) = -5(a-c)$
$b-d = 6(c-a)$ $(5)$
$(1)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$(a+b)+(c+d) = 5c+5a$
$b+d = 4(a+c)$ $(6)$
$(2)$ અને $(4)$ પરથી,$ab-cd = -6d+6b = 6(b-d)$.
$(5)$ ની કિંમત મૂકતા: $ab-cd = 36(c-a)$.
વળી,$ab-cd = c^2-a^2 = (c-a)(c+a)$.
$a, b, c, d$ ભિન્ન હોવાથી,$c-a \neq 0$,તેથી $c+a = 36$.
$(6)$ માં કિંમત મૂકતા: $b+d = 4(36) = 144$.
72
AdvancedMCQ
જો $a, b, c$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ એવી રીતે હોય કે $a+b+c=0$ અને $a^2+b^2+c^2=1$,તો $(3a+5b-8c)^2+(-8a+3b+5c)^2+(5a-8b+3c)^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$49$
B
$98$
C
$147$
D
$294$

Solution

(C) આપેલ છે કે $a+b+c=0$ અને $a^2+b^2+c^2=1$.
ધારો કે $S = (3a+5b-8c)^2+(-8a+3b+5c)^2+(5a-8b+3c)^2$.
દરેક પદનું વિસ્તરણ કરતા:
$(3a+5b-8c)^2 = 9a^2+25b^2+64c^2+30ab-48ac-80bc$
$(-8a+3b+5c)^2 = 64a^2+9b^2+25c^2-48ab-80ac+30bc$
$(5a-8b+3c)^2 = 25a^2+64b^2+9c^2-80ab+30ac-48bc$
આ પદોનો સરવાળો કરતા:
$S = 98a^2 + 98b^2 + 98c^2 - 98ab - 98ac - 98bc$
$S = 98(a^2+b^2+c^2) - 98(ab+bc+ca)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $(a+b+c)^2 = a^2+b^2+c^2+2(ab+bc+ca) = 0$,તેથી $ab+bc+ca = -\frac{1}{2}(a^2+b^2+c^2) = -\frac{1}{2}(1) = -\frac{1}{2}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$S = 98(1) - 98(-\frac{1}{2}) = 98 + 49 = 147$.
73
DifficultMCQ
નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો: કોઈપણ પૂર્ણાંક $n$ માટે,
$I.$ $n^2+3$ એ ક્યારેય $17$ વડે વિભાજ્ય નથી.
$II.$ $n^2+4$ એ ક્યારેય $17$ વડે વિભાજ્ય નથી.
તો,
A
$I$ અને $II$ બંને સાચા છે.
B
$I$ અને $II$ બંને ખોટા છે.
C
$I$ ખોટું છે અને $II$ સાચું છે.
D
$I$ સાચું છે અને $II$ ખોટું છે.

Solution

(D) વિધાન $I$ માટે: આપણે તપાસીએ કે $n^2+3 \equiv 0 \pmod{17}$.
આનો અર્થ એ છે કે $n^2 \equiv -3 \equiv 14 \pmod{17}$.
$17$ ના મોડ્યુલોમાં વર્ગ અવશેષો ${0, 1, 2, 4, 8, 9, 13, 15, 16}$ છે.
$14$ એ આ ગણમાં નથી,તેથી $n^2+3$ ક્યારેય $17$ વડે વિભાજ્ય નથી. આમ,$I$ સાચું છે.
વિધાન $II$ માટે: આપણે તપાસીએ કે $n^2+4 \equiv 0 \pmod{17}$.
આનો અર્થ એ છે કે $n^2 \equiv -4 \equiv 13 \pmod{17}$.
$8^2 = 64 \equiv 13 \pmod{17}$ હોવાથી,$n=8$ માટે $n^2+4 = 68$ એ $17$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,$II$ ખોટું છે.
તેથી,$I$ સાચું છે અને $II$ ખોટું છે.
74
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c, d$ એ $-5$ અને $5$ ની વચ્ચેની વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $|a|=\sqrt{4-\sqrt{5-a}}$,$|b|=\sqrt{4+\sqrt{5-b}}$,$|c|=\sqrt{4-\sqrt{5+c}}$,અને $|d|=\sqrt{4+\sqrt{5+d}}$ થાય. તો,ગુણાકાર $abcd$ શું થશે?
A
$11$
B
$-11$
C
$121$
D
$-121$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$|a|=\sqrt{4-\sqrt{5-a}}$
$|b|=\sqrt{4+\sqrt{5-b}}$
$|c|=\sqrt{4-\sqrt{5+c}}$
$|d|=\sqrt{4+\sqrt{5+d}}$
પ્રથમ સમીકરણનો વર્ગ કરતા: $a^2 = 4 - \sqrt{5-a} \implies a^2 - 4 = -\sqrt{5-a}$.
ફરીથી વર્ગ કરતા: $(a^2 - 4)^2 = 5 - a \implies a^4 - 8a^2 + 16 = 5 - a \implies a^4 - 8a^2 + a + 11 = 0$.
તે જ રીતે,$b, c, d$ માટે,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $a, b, -c, -d$ એ બહુપદી સમીકરણ $x^4 - 8x^2 + x + 11 = 0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ,$x^4 + 0x^3 - 8x^2 + x + 11 = 0$ ના બીજનો ગુણાકાર અચળ પદ જેટલો થાય છે,જે $11$ છે.
આમ,$a \cdot b \cdot (-c) \cdot (-d) = 11 \implies abcd = 11$.
75
AdvancedMCQ
ધારો કે $a_1, a_2, a_3, a_4$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $a_1+a_2+a_3+a_4=0$ અને $a_1^2+a_2^2+a_3^2+a_4^2=1$ થાય. તો,પદાવલિ $(a_1-a_2)^2+(a_2-a_3)^2+(a_3-a_4)^2+(a_4-a_1)^2$ ની ન્યૂનતમ શક્ય કિંમત કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$(0, 1.5)$
B
$(1.5, 2.5)$
C
$(2.5, 3)$
D
$(3, 3.5)$

Solution

(B) ધારો કે $S = (a_1-a_2)^2+(a_2-a_3)^2+(a_3-a_4)^2+(a_4-a_1)^2$.
વર્ગોનું વિસ્તરણ કરતા,$S = 2(a_1^2+a_2^2+a_3^2+a_4^2) - 2(a_1a_2+a_2a_3+a_3a_4+a_4a_1)$.
આપેલ છે કે $a_1^2+a_2^2+a_3^2+a_4^2=1$,તેથી $S = 2 - 2(a_1+a_3)(a_2+a_4)$.
$a_1+a_2+a_3+a_4=0$ હોવાથી,$a_2+a_4 = -(a_1+a_3)$.
ધારો કે $x = a_1+a_3$,તો $a_2+a_4 = -x$.
આમ,$S = 2 - 2(x)(-x) = 2 + 2x^2$.
$S$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે,આપણે $x^2$ ને ન્યૂનતમ કરવું પડશે.
કોશી-શ્વાર્ટઝ અસમતા મુજબ,$x^2$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $0$ છે.
જો $x=0$ હોય,તો $S = 2 + 2(0) = 2$.
$2$ એ $(1.5, 2.5)$ અંતરાલમાં આવે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
76
AdvancedMCQ
દ્વિઘાત સમીકરણ $nx^2 + 7\sqrt{n}x + n = 0$ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $n$ એ ધન પૂર્ણાંક છે. નીચેનામાંથી કયા વિધાનો ચોક્કસપણે સાચા છે?
$I$. કોઈપણ $n$ માટે,બીજ ભિન્ન છે.
$II$. $n$ ની એવી અનંત કિંમતો છે જેના માટે બંને બીજ વાસ્તવિક છે.
$III$. બીજનો ગુણાકાર હંમેશા પૂર્ણાંક હોય છે.
A
માત્ર $III$
B
$I$ અને $III$
C
$II$ અને $III$
D
$I, II$ અને $III$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $nx^2 + 7\sqrt{n}x + n = 0$ છે.
વિવેચક $D = (7\sqrt{n})^2 - 4(n)(n) = 49n - 4n^2 = n(49 - 4n)$ છે.
બીજ ભિન્ન હોવા માટે,$D \neq 0$ હોવું જોઈએ. $n$ એ ધન પૂર્ણાંક હોવાથી,$49 - 4n = 0$ નો અર્થ $n = 12.25$ થાય,જે પૂર્ણાંક નથી. તેથી,તમામ $n \in \mathbb{Z}^+$ માટે $D \neq 0$ છે. આમ,વિધાન $I$ સાચું છે.
બીજ વાસ્તવિક હોવા માટે,$D \geq 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે $n(49 - 4n) \geq 0$. $n > 0$ હોવાથી,$49 - 4n \geq 0$ એટલે કે $n \leq 12.25$. $n$ માટે શક્ય કિંમતો $\{1, 2, 3, \dots, 12\}$ છે. આ એક મર્યાદિત ગણ છે,તેથી વિધાન $II$ ખોટું છે.
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બીજનો ગુણાકાર $\frac{c}{a}$ છે. અહીં,ગુણાકાર $\frac{n}{n} = 1$ છે,જે પૂર્ણાંક છે. તેથી,વિધાન $III$ સાચું છે.
તેથી,વિધાનો $I$ અને $III$ સાચા છે.
77
AdvancedMCQ
ધારો કે $x, y, z$ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. નીચેનામાંથી કઈ શરત $x=y=z$ સૂચવે છે?
$I.$ $x^3+y^3+z^3=3xyz$
$II.$ $x^3+y^2z+yz^2=3xyz$
$III.$ $x^3+y^2z+z^2x=3xyz$
$IV.$ $(x+y+z)^3=27xyz$
A
માત્ર $I, IV$
B
માત્ર $I, II, IV$
C
માત્ર $I, II, III$
D
બધા જ

Solution

(B) $x, y, z > 0$ માટે,આપણે દરેક શરતનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$I.$ $x^3+y^3+z^3-3xyz = \frac{1}{2}(x+y+z)((x-y)^2+(y-z)^2+(z-x)^2) = 0$. $x+y+z > 0$ હોવાથી,આ સૂચવે છે કે $(x-y)^2+(y-z)^2+(z-x)^2 = 0$,તેથી $x=y=z$.
$II.$ $x^3+y^2z+yz^2=3xyz$. $xyz$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{x^2}{yz} + \frac{y}{x} + \frac{z}{x} = 3$ મળે છે. $AM$-$GM$ અસમતા દ્વારા,$\frac{x^2}{yz} + \frac{y}{x} + \frac{z}{x} \ge 3 \sqrt[3]{\frac{x^2}{yz} \cdot \frac{y}{x} \cdot \frac{z}{x}} = 3(1) = 3$. સમાનતા ત્યારે જ મળે જો $\frac{x^2}{yz} = \frac{y}{x} = \frac{z}{x}$ હોય,જે $x=y=z$ સૂચવે છે.
$III.$ $x^3+y^2z+z^2x=3xyz$. જો $x=1, y=2, z=0.5$ લઈએ,તો $3.25 \neq 3$ મળે છે. આ શરત હંમેશા $x=y=z$ સૂચવતી નથી.
$IV.$ $AM$-$GM$ દ્વારા,$\frac{x+y+z}{3} \ge \sqrt[3]{xyz}$. તેથી $(x+y+z)^3 \ge 27xyz$. સમાનતા ત્યારે જ મળે જો $x=y=z$ હોય.
આમ,$I, II,$ અને $IV$ એ $x=y=z$ સૂચવે છે.
78
AdvancedMCQ
ધારો કે $r$ એ સમીકરણ $x^2+2x+6=0$ નું એક બીજ છે. તો $(r+2)(r+3)(r+4)(r+5)$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$51$
B
$-51$
C
$-126$
D
$126$

Solution

(C) આપેલ છે કે $r$ એ સમીકરણ $x^2+2x+6=0$ નું બીજ છે,તેથી $r^2+2r+6=0$,જેનો અર્થ છે કે $r^2+2r = -6$.
આપણે $(r+2)(r+3)(r+4)(r+5)$ નું મૂલ્ય શોધવાનું છે.
પદોને નીચે મુજબ ગોઠવતા:
$E = (r^2+5r+6)(r^2+9r+20)$
$r^2 = -2r-6$ મૂકતા:
$E = (-2r-6+5r+6)(-2r-6+9r+20)$
$E = (3r)(7r+14)$
$E = 21(r^2+2r)$
$r^2+2r = -6$ હોવાથી:
$E = 21 \times (-6) = -126$.
79
AdvancedMCQ
એક ફાર્મમાં પશુઓની વસ્તી એવી રીતે વધે છે કે વર્ષ $n+2$ અને વર્ષ $n$ ની વસ્તી વચ્ચેનો તફાવત એ વર્ષ $n+1$ ની વસ્તીના પ્રમાણમાં હોય છે. જો વર્ષ $2010, 2011$ અને $2013$ માં વસ્તી અનુક્રમે $39, 60$ અને $123$ હોય,તો વર્ષ $2012$ માં વસ્તી કેટલી હતી?
A
$81$
B
$84$
C
$87$
D
$90$

Solution

(B) ધારો કે વર્ષ $n$ માં વસ્તી $P_n$ છે. સમસ્યા મુજબ,$P_{n+2} - P_n = k P_{n+1}$,જ્યાં $k$ એક અચળાંક છે.
આપેલ વસ્તી:
$P_{2010} = 39$
$P_{2011} = 60$
$P_{2013} = 123$
ધારો કે $P_{2012} = x$.
$n = 2010$ માટે:
$P_{2012} - P_{2010} = k P_{2011}$ $\Rightarrow x - 39 = k(60)$ $\Rightarrow k = \frac{x - 39}{60} \quad (i)$
$n = 2011$ માટે:
$P_{2013} - P_{2011} = k P_{2012}$ $\Rightarrow 123 - 60 = k(x)$ $\Rightarrow 63 = kx$ $\Rightarrow k = \frac{63}{x} \quad (ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ ને સરખાવતા:
$\frac{x - 39}{60} = \frac{63}{x}$
$x^2 - 39x - 3780 = 0$
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ઉકેલતા:
$x = \frac{39 \pm 129}{2}$
વસ્તી ધન હોવી જોઈએ,તેથી $x = 84$.
આમ,વર્ષ $2012$ માં વસ્તી $84$ હતી.
80
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c$ એ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $a+b+c=0$. ધારો કે $q=a^2+b^2+c^2$ અને $r=a^4+b^4+c^4$. તો,
A
$q^2 < 2r$ હંમેશા
B
$q^2 = 2r$ હંમેશા
C
$q^2 > 2r$ હંમેશા
D
$q^2 - 2r$ ધન અને ઋણ બંને કિંમતો લઈ શકે છે

Solution

(B) આપેલ છે કે $a+b+c=0$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(a+b+c)^2 = a^2+b^2+c^2 + 2(ab+bc+ca) = 0$.
તેથી,$q + 2(ab+bc+ca) = 0$,જે સૂચવે છે કે $ab+bc+ca = -\frac{q}{2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(ab+bc+ca)^2 = \frac{q^2}{4}$.
વળી,$(ab+bc+ca)^2 = a^2b^2+b^2c^2+c^2a^2 + 2abc(a+b+c) = a^2b^2+b^2c^2+c^2a^2 + 0 = \frac{q^2}{4}$.
હવે,$q^2 = (a^2+b^2+c^2)^2 = a^4+b^4+c^4 + 2(a^2b^2+b^2c^2+c^2a^2)$ ધ્યાનમાં લો.
$r = a^4+b^4+c^4$ અને $a^2b^2+b^2c^2+c^2a^2 = \frac{q^2}{4}$ મુકતા,આપણને મળે છે:
$q^2 = r + 2(\frac{q^2}{4}) = r + \frac{q^2}{2}$.
પદોને ગોઠવતા,$q^2 - \frac{q^2}{2} = r$,જેનું સાદું રૂપ $\frac{q^2}{2} = r$ અથવા $q^2 = 2r$ થાય છે.
81
AdvancedMCQ
અંતરાલ $[1, 2014]$ માં પૂર્ણાંક $a$ ની સંખ્યા કેટલી છે જેના માટે સમીકરણોની સિસ્ટમ $x+y=a$ અને $\frac{x^2}{x-1}+\frac{y^2}{y-1}=4$ ના મર્યાદિત ઉકેલો મળે?
A
$0$
B
$1007$
C
$2013$
D
$2014$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$x+y=a$ $(1)$
$\frac{x^2}{x-1}+\frac{y^2}{y-1}=4$ $(2)$
સમીકરણ $(2)$ ને સાદું રૂપ આપતા,$(a-2)(xy - (a-2)) = 0$ મળે છે.
જો $a=2$ હોય,તો અનંત ઉકેલો મળે છે.
જો $a \neq 2$ હોય,તો $xy = a-2$ મળે છે. $x$ અને $y$ એ $t^2 - at + (a-2) = 0$ ના બીજ છે.
વિવેચક $D = a^2 - 4a + 8 = (a-2)^2 + 4 > 0$ હોવાથી,દરેક $a$ માટે બે વાસ્તવિક ઉકેલો મળે છે.
આમ,$a=2$ સિવાયના તમામ $2013$ પૂર્ણાંકો માટે મર્યાદિત ઉકેલો મળે છે.
82
AdvancedMCQ
ધારો કે $x, y, z$ એ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $\frac{x}{y}+\frac{y}{z}+\frac{z}{x}=7$ અને $\frac{y}{x}+\frac{z}{y}+\frac{x}{z}=9$ થાય,તો $\frac{x^3}{y^3}+\frac{y^3}{z^3}+\frac{z^3}{x^3}-3$ ની કિંમત શોધો.
A
$152$
B
$153$
C
$154$
D
$155$

Solution

(C) ધારો કે $a = \frac{x}{y}$,$b = \frac{y}{z}$,અને $c = \frac{z}{x}$.
આપેલ છે કે $a+b+c = 7$ અને $\frac{1}{a}+\frac{1}{b}+\frac{1}{c} = 9$.
નોંધો કે $\frac{1}{a}+\frac{1}{b}+\frac{1}{c} = \frac{y}{x}+\frac{z}{y}+\frac{x}{z} = 9$.
આપણે જાણીએ છીએ કે બીજગણિતીય નિત્યસમ $a^3+b^3+c^3-3abc = (a+b+c)(a^2+b^2+c^2-ab-bc-ca)$.
આને $a^3+b^3+c^3-3abc = (a+b+c)((a+b+c)^2-3(ab+bc+ca))$ તરીકે લખી શકાય.
અહીં,$abc = (\frac{x}{y})(\frac{y}{z})(\frac{z}{x}) = 1$.
વળી,$ab+bc+ca = (\frac{x}{y})(\frac{y}{z}) + (\frac{y}{z})(\frac{z}{x}) + (\frac{z}{x})(\frac{x}{y}) = \frac{x}{z} + \frac{y}{x} + \frac{z}{y} = 9$.
આ કિંમતો નિત્યસમમાં મૂકતા:
$a^3+b^3+c^3-3(1) = (7)((7)^2 - 3(9))$.
$a^3+b^3+c^3-3 = 7(49-27)$.
$a^3+b^3+c^3-3 = 7(22) = 154$.
83
AdvancedMCQ
એક લંબઘનની દરેક સપાટી પર તેની પરિમિતિ અને તેના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો લખેલ છે. આમ લખાયેલી છ સંખ્યાઓમાંથી ત્રણ ભિન્ન સંખ્યાઓ $16, 24$ અને $31$ છે. લંબઘનનું ઘનફળ કોની વચ્ચે આવે છે?
A
$7$ અને $14$
B
$14$ અને $21$
C
$21$ અને $28$
D
$28$ અને $35$

Solution

(D) ધારો કે લંબઘનના પરિમાણો $x, y,$ અને $z$ છે. સપાટીઓના પરિમાણો $(x, y), (y, z),$ અને $(x, z)$ છે.
દરેક સપાટી માટે પરિમિતિ અને ક્ષેત્રફળનો સરવાળો:
$2(x+y) + xy = 16 \quad (i)$
$2(y+z) + yz = 24 \quad (ii)$
$2(x+z) + xz = 31 \quad (iii)$
દરેક સમીકરણમાં $4$ ઉમેરતા:
$(x+2)(y+2) = 20 \quad (iv)$
$(y+2)(z+2) = 28 \quad (v)$
$(x+2)(z+2) = 35 \quad (vi)$
ધારો કે $X = x+2, Y = y+2, Z = z+2$. તો $XY=20, YZ=28, XZ=35$.
ગુણાકાર કરતા: $(XYZ)^2 = 19600 \implies XYZ = 140$.
$Z = 7 \implies z = 5$,$X = 5 \implies x = 3$,$Y = 4 \implies y = 2$.
ઘનફળ $V = xyz = 3 \times 2 \times 5 = 30$.
$30$ એ $28$ અને $35$ ની વચ્ચે આવે છે,તેથી વિકલ્પ $(d)$ સાચો છે.
Solution diagram
84
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c$ ત્રણ ભિન્ન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. ધારો કે $P(x) = \frac{(x-b)(x-c)}{(a-b)(a-c)} + \frac{(x-c)(x-a)}{(b-c)(b-a)} + \frac{(x-a)(x-b)}{(c-a)(c-b)}$. સાદું રૂપ આપતા,$P(x)$ શું બને?
A
$1$
B
$x$
C
$\frac{x^2+(a+b+c)(ab+bc+ca)}{(a-b)(b-c)(c-a)}$
D
$0$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $P(x) = \frac{(x-b)(x-c)}{(a-b)(a-c)} + \frac{(x-c)(x-a)}{(b-c)(b-a)} + \frac{(x-a)(x-b)}{(c-a)(c-b)}$ છે.
$x=a$ માટે $P(a) = \frac{(a-b)(a-c)}{(a-b)(a-c)} + 0 + 0 = 1$ મળે છે.
$x=b$ માટે $P(b) = 0 + \frac{(b-c)(b-a)}{(b-c)(b-a)} + 0 = 1$ મળે છે.
$x=c$ માટે $P(c) = 0 + 0 + \frac{(c-a)(c-b)}{(c-a)(c-b)} = 1$ મળે છે.
$P(x)$ એ મહત્તમ $2$ ઘાત ધરાવતી બહુપદી છે અને તે $x = a, b, c$ એમ ત્રણ ભિન્ન કિંમતો માટે $1$ મૂલ્ય ધારણ કરે છે,તેથી તે અચળ બહુપદી $P(x) = 1$ હોવી જોઈએ.
તેથી,સાદું રૂપ $1$ મળે છે.
85
DifficultMCQ
જો $x+\frac{1}{x}=a$ અને $x^2+\frac{1}{x^3}=b$ હોય,તો $x^3+\frac{1}{x^2}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$a^3+a^2-3a-2-b$
B
$a^3-a^2-3a+4-b$
C
$a^3-a^2+3a-6-b$
D
$a^3+a^2+3a-16-b$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$x+\frac{1}{x}=a$ અને $x^2+\frac{1}{x^3}=b$.
$x+\frac{1}{x}=a$ નો વર્ગ કરતા,આપણને મળે:
$x^2+\frac{1}{x^2}+2=a^2 \Rightarrow x^2+\frac{1}{x^2}=a^2-2$.
$x+\frac{1}{x}=a$ નો ઘન કરતા,આપણને મળે:
$x^3+\frac{1}{x^3}+3(x+\frac{1}{x})=a^3 \Rightarrow x^3+\frac{1}{x^3}=a^3-3a$.
હવે,સરવાળો ધ્યાનમાં લો:
$(x^2+\frac{1}{x^2}) + (x^3+\frac{1}{x^3}) = (a^2-2) + (a^3-3a)$.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા:
$(x^2+\frac{1}{x^3}) + (x^3+\frac{1}{x^2}) = a^3+a^2-3a-2$.
$x^2+\frac{1}{x^3}=b$ મૂકતા:
$b + (x^3+\frac{1}{x^2}) = a^3+a^2-3a-2$.
તેથી,$x^3+\frac{1}{x^2} = a^3+a^2-3a-2-b$.
86
AdvancedMCQ
વાસ્તવિક સંખ્યાઓની જોડી $(x, y)$ ની સંખ્યા શોધો જેથી $x = x^2 + y^2$ અને $y = 2xy$ થાય.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(i) x = x^2 + y^2$
$(ii) y = 2xy$
સમીકરણ $(ii)$ પરથી:
$y - 2xy = 0$
$y(1 - 2x) = 0$
આથી $y = 0$ અથવા $x = \frac{1}{2}$ મળે.
કિસ્સો $1$: જો $y = 0$ હોય,તો $(i)$ માં મૂકતા:
$x = x^2 + 0^2$
$x^2 - x = 0$
$x(x - 1) = 0$
તેથી,$x = 0$ અથવા $x = 1$.
આમ,$(0, 0)$ અને $(1, 0)$ જોડી મળે.
કિસ્સો $2$: જો $x = \frac{1}{2}$ હોય,તો $(i)$ માં મૂકતા:
$\frac{1}{2} = (\frac{1}{2})^2 + y^2$
$\frac{1}{2} = \frac{1}{4} + y^2$
$y^2 = \frac{1}{2} - \frac{1}{4} = \frac{1}{4}$
$y = \pm \frac{1}{2}$.
આમ,$(\frac{1}{2}, \frac{1}{2})$ અને $(\frac{1}{2}, -\frac{1}{2})$ જોડી મળે.
આમ,$(x, y)$ ની કુલ સંખ્યા $4$ છે.
87
AdvancedMCQ
સમીકરણ $x^2 + y^2 = a^2 + b^2 + c^2$ ના ઉકેલોની સંખ્યા શોધો,જ્યાં $x, y, a, b, c$ તમામ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે.
A
$0$
B
$1$
C
$1$ કરતા વધારે પણ મર્યાદિત
D
અનંત

Solution

(A) ધારો કે સમીકરણ $x^2 + y^2 = a^2 + b^2 + c^2$ છે જ્યાં $x, y, a, b, c$ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે.
કિસ્સો $1$: જો તમામ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ એકી હોય,તો $x^2, y^2, a^2, b^2, c^2 \equiv 1 \pmod{4}$ અથવા $1 \pmod{8}$ થાય.
કોઈપણ એકી અવિભાજ્ય સંખ્યા $p$ માટે,$p^2 \equiv 1 \pmod{8}$ થાય.
તેથી $x^2 + y^2 \equiv 1 + 1 = 2 \pmod{8}$ અને $a^2 + b^2 + c^2 \equiv 1 + 1 + 1 = 3 \pmod{8}$ થાય.
$2 \not\equiv 3 \pmod{8}$ હોવાથી,કોઈ ઉકેલ શક્ય નથી.
કિસ્સો $2$: જો ઓછામાં ઓછી એક સંખ્યા $2$ હોય.
જો $x=2$ હોય,તો $4 + y^2 = a^2 + b^2 + c^2$. જો $y=2$ હોય,તો $8 = a^2 + b^2 + c^2$. $8$ થી નાની અવિભાજ્ય સંખ્યાઓનો વર્ગ માત્ર $2$ છે. જો $a=b=c=2$ લઈએ,તો $a^2 + b^2 + c^2 = 12 \neq 8$ થાય.
નાની અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ ચકાસતા,કોઈ ઉકેલ મળતો નથી.
આમ,ઉકેલોની સંખ્યા $0$ છે.
88
AdvancedMCQ
પૂર્ણાંક સંખ્યાઓની એવી ક્રમિત જોડીઓ $(a, b)$ ની સંખ્યા શોધો કે જેથી $a-b$ એ $x^2+ax+b=0$ નું બીજ હોય.
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+ax+b=0$ છે. જો $a-b$ એ બીજ હોય,તો તે સમીકરણનું સમાધાન કરે:
$(a-b)^2 + a(a-b) + b = 0$
$b^2 + b(1-3a) + 2a^2 = 0$
$b$ માટે ઉકેલતા,વિવેચક $D = a^2 - 6a + 1$ પૂર્ણવર્ગ હોવો જોઈએ,ધારો કે $k^2$.
$(a-3)^2 - k^2 = 8$
$(a-3-k)(a-3+k) = 8$
અવયવો પાડતા,શક્ય જોડીઓ $(a, b)$ મળે છે: $(6, 9), (6, 8), (0, 0), (0, -1)$.
આમ,કુલ $4$ ક્રમિત જોડીઓ શક્ય છે.
89
DifficultMCQ
ધારો કે $\lambda \in R$ અને સમીકરણ $E$ એ $|x|^2 - 2|x| + |\lambda - 3| = 0$ છે. તો ગણ $S = \{x + \lambda : x \text{ એ } E \text{ નો પૂર્ણાંક ઉકેલ છે}\}$ માં સૌથી મોટો ઘટક $..........$ છે.
A
$4$
B
$3$
C
$5$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $|x|^2 - 2|x| + |\lambda - 3| = 0$ છે.
આને $(|x| - 1)^2 = 1 - |\lambda - 3|$ તરીકે લખી શકાય.
$x$ વાસ્તવિક ઉકેલ હોય તે માટે $1 - |\lambda - 3| \ge 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $2 \le \lambda \le 4$.
$x$ પૂર્ણાંક હોવાથી,$(|x| - 1)^2$ એ પૂર્ણ વર્ગ હોવો જોઈએ,એટલે કે $0$ અથવા $1$.
કિસ્સો $1$: $(|x| - 1)^2 = 0 \implies |x| = 1 \implies x = \pm 1$. તો $1 - |\lambda - 3| = 0 \implies |\lambda - 3| = 1 \implies \lambda = 4$ અથવા $\lambda = 2$.
જો $\lambda = 4, x = 1, -1$,તો $x + \lambda$ ની કિંમત $5$ અથવા $3$ મળે.
જો $\lambda = 2, x = 1, -1$,તો $x + \lambda$ ની કિંમત $3$ અથવા $1$ મળે.
કિસ્સો $2$: $(|x| - 1)^2 = 1 \implies |x| = 2$ અથવા $0 \implies x = \pm 2, 0$. તો $1 - |\lambda - 3| = 1 \implies |\lambda - 3| = 0 \implies \lambda = 3$.
જો $\lambda = 3, x = 2, -2, 0$,તો $x + \lambda$ ની કિંમત $5, 1, 3$ મળે.
ગણ $S = \{5, 3, 1\}$ છે. સૌથી મોટો ઘટક $5$ છે.
90
DifficultMCQ
ધારો કે $a \in \mathbb{R}$ અને $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2+60^{\frac{1}{4}} x+a=0$ ના બીજ છે. જો $\alpha^4+\beta^4=-30$ હોય,તો $a$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો ગુણાકાર $......$ છે.
A
$45$
B
$44$
C
$43$
D
$42$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+60^{\frac{1}{4}} x+a=0$ માટે,બીજનો સરવાળો $\alpha+\beta = -60^{\frac{1}{4}}$ અને બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta = a$ છે.
આપણને $\alpha^4+\beta^4 = -30$ આપેલ છે.
નિત્યસમ $\alpha^4+\beta^4 = (\alpha^2+\beta^2)^2 - 2(\alpha \beta)^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(\alpha^2+\beta^2)^2 - 2a^2 = -30$.
અહીં $\alpha^2+\beta^2 = (\alpha+\beta)^2 - 2\alpha \beta = (-60^{\frac{1}{4}})^2 - 2a = 60^{\frac{1}{2}} - 2a$ હોવાથી:
$(60^{\frac{1}{2}} - 2a)^2 - 2a^2 = -30$.
વર્ગનું વિસ્તરણ કરતા:
$60 + 4a^2 - 4a(60^{\frac{1}{2}}) - 2a^2 = -30$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા:
$2a^2 - 4\sqrt{60}a + 90 = 0$.
આ $a$ માં દ્વિઘાત સમીકરણ છે. બીજનો ગુણાકાર $a_1 a_2 = \frac{90}{2} = 45$ થાય.
91
DifficultMCQ
સમીકરણ $|x^2-8x+15|-2x+7=0$ ના તમામ બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$9+\sqrt{3}$
B
$11+\sqrt{3}$
C
$9-\sqrt{3}$
D
$11-\sqrt{3}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $|x^2-8x+15|-2x+7=0$ છે.
કિસ્સો $1$: $x^2-8x+15 \geq 0$,જેનો અર્થ છે $x \leq 3$ અથવા $x \geq 5$.
સમીકરણ $x^2-8x+15-2x+7=0$ બને છે,તેથી $x^2-10x+22=0$.
બીજ $x = \frac{10 \pm \sqrt{100-88}}{2} = 5 \pm \sqrt{3}$ છે.
$5+\sqrt{3} \geq 5$ અને $5-\sqrt{3} \approx 3.268$ (જે $x \leq 3$ અથવા $x \geq 5$ માં નથી),તેથી માત્ર $x = 5+\sqrt{3}$ માન્ય બીજ છે.
કિસ્સો $2$: $x^2-8x+15 < 0$,જેનો અર્થ છે $3 < x < 5$.
સમીકરણ $-(x^2-8x+15)-2x+7=0$ બને છે,તેથી $-x^2+8x-15-2x+7=0$,જે $-x^2+6x-8=0$ અથવા $x^2-6x+8=0$ માં પરિણમે છે.
અવયવ પાડતા $(x-2)(x-4)=0$ મળે છે,તેથી $x=2$ અથવા $x=4$.
$3 < x < 5$ હોવાથી,માત્ર $x=4$ માન્ય બીજ છે.
તમામ બીજનો સરવાળો $(5+\sqrt{3}) + 4 = 9+\sqrt{3}$ છે.
92
DifficultMCQ
ધારો કે $m$ અને $n$ એ દ્વિઘાત સમીકરણો $x^2-12x+[x]+31=0$ અને $x^2-5|x+2|-4=0$ ના વાસ્તવિક બીજની સંખ્યા છે,જ્યાં $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક $\leq x$ દર્શાવે છે. તો $m^2+mn+n^2$ ની કિંમત $..............$ છે.
A
$9$
B
$8$
C
$7$
D
$6$

Solution

(A) પ્રથમ સમીકરણ માટે: $x^2-12x+[x]+31=0$.
કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ મળતો નથી,તેથી $m=0$.
બીજા સમીકરણ માટે: $x^2-5|x+2|-4=0$.
$x \geq -2$ માટે,$x^2-5x-14=0 \implies x=7, -2$.
$x < -2$ માટે,$x^2+5x+6=0 \implies x=-3, -2$.
બીજની સંખ્યા $n=3$ છે.
તેથી $m^2+mn+n^2 = 0^2+0(3)+3^2 = 9$.
Solution diagram
93
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta \in \mathbb{N}$ એ સમીકરણ $x^2-70x+\lambda=0$ ના બીજ છે,જ્યાં $\frac{\lambda}{2}, \frac{\lambda}{3} \notin \mathbb{N}$. જો $\lambda$ ન્યૂનતમ શક્ય કિંમત ધારણ કરે,તો $\frac{(\sqrt{\alpha-1}+\sqrt{\beta-1})(\lambda+35)}{|\alpha-\beta|}$ ની કિંમત શોધો:
A
$88$
B
$80$
C
$70$
D
$60$

Solution

(D) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2-70x+\lambda=0$ ના બીજ $\alpha, \beta \in \mathbb{N}$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ,$\alpha+\beta=70$ અને $\alpha\beta=\lambda$.
આપણને આપેલ છે કે $\frac{\lambda}{2} \notin \mathbb{N}$ અને $\frac{\lambda}{3} \notin \mathbb{N}$,જેનો અર્થ છે કે $\lambda$ એ $2$ કે $3$ વડે વિભાજ્ય નથી.
$\lambda = \alpha(70-\alpha)$ હોવાથી,આપણે $\alpha$ ની એવી કિંમતો ચકાસીએ જેના માટે $\lambda$ એ $2$ કે $3$ વડે વિભાજ્ય ન હોય.
$\alpha=5$ માટે,$\lambda=325$ મળે છે,જે $2$ કે $3$ વડે વિભાજ્ય નથી. આ ન્યૂનતમ કિંમત છે.
$\alpha=5, \beta=65, \lambda=325$ લેતા,અભિવ્યક્તિની કિંમત:
$\frac{(2+8)(325+35)}{60} = \frac{10 \times 360}{60} = 60$.
94
DifficultMCQ
$0 < c < b < a$ માટે,ધારો કે $(a+b-2c)x^2 + (b+c-2a)x + (c+a-2b) = 0$ છે અને $\alpha \neq 1$ એ તેનું એક બીજ છે. તો,નીચેના બે વિધાનો પૈકી:
$(I)$ જો $\alpha \in (-1, 0)$ હોય,તો $b$ એ $a$ અને $c$ નો સમગુણોત્તર મધ્યક હોઈ શકે નહીં.
$(II)$ જો $\alpha \in (0, 1)$ હોય,તો $b$ એ $a$ અને $c$ નો સમગુણોત્તર મધ્યક હોઈ શકે છે.
A
બંને $(I)$ અને $(II)$ સાચા છે
B
બંનેમાંથી એકપણ $(I)$ કે $(II)$ સાચું નથી
C
માત્ર $(II)$ સાચું છે
D
માત્ર $(I)$ સાચું છે

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = (a+b-2c)x^2 + (b+c-2a)x + (c+a-2b)$.
સહગુણકોનો સરવાળો: $f(1) = (a+b-2c) + (b+c-2a) + (c+a-2b) = 0$.
કારણ કે $f(1) = 0$,તેથી $x = 1$ એ સમીકરણનું એક બીજ છે.
ધારો કે બીજ $1$ અને $\alpha$ છે. બીજના ગુણાકારના સૂત્ર મુજબ,$1 \cdot \alpha = \frac{c+a-2b}{a+b-2c}$.
આમ,$\alpha = \frac{c+a-2b}{a+b-2c}$.
કિસ્સો $(I)$: જો $-1 < \alpha < 0$ હોય,તો $-1 < \frac{c+a-2b}{a+b-2c} < 0$. $0 < c < b < a$ આપેલ હોવાથી આ અસમતા ઉકેલતા $b > \frac{a+c}{2}$ મળે છે. $a$ અને $c$ નો સમગુણોત્તર મધ્યક $\sqrt{ac}$ છે અને $\sqrt{ac} < \frac{a+c}{2}$ હોવાથી,$b$ એ સમગુણોત્તર મધ્યક હોઈ શકે નહીં.
કિસ્સો $(II)$: જો $0 < \alpha < 1$ હોય,તો $0 < \frac{c+a-2b}{a+b-2c} < 1$. આ ઉકેલતા $b < \frac{a+c}{2}$ મળે છે. $\sqrt{ac} < b < \frac{a+c}{2}$ શક્ય હોવાથી,$b$ એ $a$ અને $c$ નો સમગુણોત્તર મધ્યક હોઈ શકે છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે.
95
DifficultMCQ
ધારો કે $a, b, c$ એ ત્રિકોણની ત્રણ બાજુઓની લંબાઈ છે જે શરત $(a^2+b^2)x^2-2b(a+c)x+(b^2+c^2)=0$ નું પાલન કરે છે. જો $x$ ની તમામ શક્ય કિંમતોનો ગણ અંતરાલ $(\alpha, \beta)$ હોય,તો $12(\alpha^2+\beta^2)$ ની કિંમત શોધો.
A
$30$
B
$36$
C
$35$
D
$37$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $(a^2+b^2)x^2-2b(a+c)x+(b^2+c^2)=0$ છે.
આને $(ax-b)^2+(bx-c)^2=0$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી $ax-b=0$ અને $bx-c=0$,જેનો અર્થ છે $x = b/a = c/b$.
ત્રિકોણની અસમતા મુજબ $a+b > c$,$b+c > a$ અને $c+a > b$.
$b = ax$ અને $c = ax^2$ મૂકતા:
$x^2 - x - 1 < 0$ અને $x^2 + x - 1 > 0$.
આથી $\frac{\sqrt{5}-1}{2} < x < \frac{\sqrt{5}+1}{2}$.
અહીં $\alpha = \frac{\sqrt{5}-1}{2}$ અને $\beta = \frac{\sqrt{5}+1}{2}$.
તેથી $\alpha^2 + \beta^2 = 3$.
પરિણામે $12(\alpha^2+\beta^2) = 12(3) = 36$.
96
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b$ એ દ્વિઘાત બહુપદી $x^2+20x-2020$ ના ભિન્ન વાસ્તવિક બીજ છે અને ધારો કે $c, d$ એ દ્વિઘાત બહુપદી $x^2-20x+2020$ ના ભિન્ન સંકર બીજ છે. તો $ac(a-c)+ad(a-d)+bc(b-c)+bd(b-d)$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$8000$
C
$8080$
D
$16000$

Solution

(D) આપેલ છે કે $x^2+20x-2020=0$ ના બીજ $a, b$ છે. વિએટાના સૂત્રો મુજબ,$a+b = -20$ અને $ab = -2020$ થાય.
આપેલ છે કે $x^2-20x+2020=0$ ના બીજ $c, d$ છે. વિએટાના સૂત્રો મુજબ,$c+d = 20$ અને $cd = 2020$ થાય.
આપણે $E = ac(a-c)+ad(a-d)+bc(b-c)+bd(b-d)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પદાવલિનું વિસ્તરણ કરતા: $E = a^2c - ac^2 + a^2d - ad^2 + b^2c - bc^2 + b^2d - bd^2$.
પદોને જૂથમાં ગોઠવતા: $E = a^2(c+d) + b^2(c+d) - c^2(a+b) - d^2(a+b)$.
$E = (c+d)(a^2+b^2) - (a+b)(c^2+d^2)$.
$a^2+b^2 = (a+b)^2 - 2ab$ અને $c^2+d^2 = (c+d)^2 - 2cd$ નો ઉપયોગ કરતા:
$a^2+b^2 = (-20)^2 - 2(-2020) = 400 + 4040 = 4440$.
$c^2+d^2 = (20)^2 - 2(2020) = 400 - 4040 = -3640$.
આ કિંમતો મૂકતા: $E = (20)(4440) - (-20)(-3640)$.
$E = 88800 - 72800 = 16000$.
97
AdvancedMCQ
$x \in R$ માટે,સમીકરણ $3x^2 - 4|x^2 - 1| + x - 1 = 0$ ના વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$5$
C
$7$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $3x^2 + x - 1 = 4|x^2 - 1|$ છે.
કિસ્સો $1$: જો $x \in [-1, 1]$,તો $|x^2 - 1| = 1 - x^2$.
સમીકરણ $3x^2 + x - 1 = 4 - 4x^2 \Rightarrow 7x^2 + x - 5 = 0$ બને છે.
ધારો કે $f(x) = 7x^2 + x - 5$. અહીં $f(-1) = 1$ અને $f(1) = 3$. $f(0) = -5$ હોવાથી,આ દ્વિઘાત સમીકરણને $(-1, 1)$ અંતરાલમાં બે વાસ્તવિક ઉકેલો છે.
કિસ્સો $2$: જો $x \in (-\infty, -1] \cup [1, \infty)$,તો $|x^2 - 1| = x^2 - 1$.
સમીકરણ $3x^2 + x - 1 = 4x^2 - 4 \Rightarrow x^2 - x - 3 = 0$ બને છે.
આના ઉકેલો $x = \frac{1 \pm \sqrt{13}}{2}$ છે,જે બંને અંતરાલમાં આવે છે.
આમ,કુલ $4$ વાસ્તવિક ઉકેલો છે.
Solution diagram
98
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha_\theta$ અને $\beta_\theta$ એ $2x^2 + (\cos \theta)x - 1 = 0$ ના ભિન્ન બીજ છે,જ્યાં $\theta \in (0, 2\pi)$. જો $m$ અને $M$ એ $\alpha_\theta^4 + \beta_\theta^4$ ની ન્યૂનતમ અને મહત્તમ કિંમતો હોય,તો $16(M + m)$ ની કિંમત શોધો:
A
$24$
B
$25$
C
$27$
D
$17$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $2x^2 + (\cos \theta)x - 1 = 0$ છે.
બીજનો સરવાળો $\alpha_\theta + \beta_\theta = -\frac{\cos \theta}{2}$ અને બીજનો ગુણાકાર $\alpha_\theta \beta_\theta = -\frac{1}{2}$ છે.
આપણે $\alpha_\theta^4 + \beta_\theta^4 = (\alpha_\theta^2 + \beta_\theta^2)^2 - 2(\alpha_\theta \beta_\theta)^2$ શોધવાનું છે.
$\alpha_\theta^2 + \beta_\theta^2 = (\alpha_\theta + \beta_\theta)^2 - 2\alpha_\theta \beta_\theta = \frac{\cos^2 \theta}{4} + 1$ હોવાથી,
$\alpha_\theta^4 + \beta_\theta^4 = (\frac{\cos^2 \theta}{4} + 1)^2 - 2(-\frac{1}{2})^2 = (\frac{\cos^2 \theta}{4} + 1)^2 - \frac{1}{2}$.
ધારો કે $u = \cos^2 \theta$,જ્યાં $u \in [0, 1]$.
$f(u) = (\frac{u}{4} + 1)^2 - \frac{1}{2}$ લેતા.
$u = 0$ માટે,$f(0) = (1)^2 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2} = m$.
$u = 1$ માટે,$f(1) = (\frac{1}{4} + 1)^2 - \frac{1}{2} = \frac{25}{16} - \frac{8}{16} = \frac{17}{16} = M$.
તેથી,$16(M + m) = 16(\frac{17}{16} + \frac{1}{2}) = 25$.
99
DifficultMCQ
$x^2+3x+2=\min \{|x-3|, |x+2|\}$ સમીકરણના વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$0$
C
$3$
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = x^2+3x+2 = (x+1)(x+2)$.
ધારો કે $g(x) = \min \{|x-3|, |x+2|\}$.
આપણે $y = f(x)$ અને $y = g(x)$ ના છેદબિંદુઓની સંખ્યા શોધવાની છે.
$x < -2$ માટે,$f(x) > 0$ અને $g(x) = |x-3| = 3-x$. $x^2+3x+2 = 3-x$ ઉકેલતા $x^2+4x-1 = 0$ મળે,તેથી $x = -2 \pm \sqrt{5}$. $x < -2$ હોવાથી,$x = -2-\sqrt{5}$ એક ઉકેલ છે.
$-2 \le x < 0.5$ માટે,$g(x) = |x+2| = x+2$. $x^2+3x+2 = x+2$ ઉકેલતા $x^2+2x = 0$ મળે,તેથી $x=0$ અથવા $x=-2$. બંને અંતરાલમાં છે.
$x \ge 0.5$ માટે,$g(x) = |x-3|$. પરવલય $f(x)$ વધતું વિધેય છે અને $g(x)$ ઘટે છે અથવા વધે છે,પરંતુ $f(x)$ ખૂબ ઝડપથી વધે છે,તેથી કોઈ વધારાના ઉકેલો નથી.
ઉકેલો $x = -2-\sqrt{5}$,$x = -2$,અને $x = 0$ છે. આમ,કુલ $3$ વાસ્તવિક ઉકેલો છે.
Solution diagram
100
DifficultMCQ
સમીકરણ $x^2+|2x-3|-4=0$ ના તમામ બીજોના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$3(3-\sqrt{2})$
B
$6(3-\sqrt{2})$
C
$15 - 4\sqrt{2}$
D
$3(2-\sqrt{2})$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $x^2+|2x-3|-4=0$.
કિસ્સો $I$: $x \geq \frac{3}{2}$.
સમીકરણ $x^2 + 2x - 3 - 4 = 0$ બને છે,જે $x^2 + 2x - 7 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$x = \frac{-2 \pm \sqrt{4 - 4(1)(-7)}}{2} = \frac{-2 \pm \sqrt{32}}{2} = -1 \pm 2\sqrt{2}$.
$x \geq \frac{3}{2}$ હોવાથી,આપણે $x = 2\sqrt{2} - 1$ સ્વીકારીએ છીએ.
કિસ્સો $II$: $x < \frac{3}{2}$.
સમીકરણ $x^2 - (2x - 3) - 4 = 0$ બને છે,જે $x^2 - 2x - 1 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$x = \frac{2 \pm \sqrt{4 - 4(1)(-1)}}{2} = \frac{2 \pm \sqrt{8}}{2} = 1 \pm \sqrt{2}$.
$x < \frac{3}{2}$ હોવાથી,આપણે $x = 1 + \sqrt{2}$ અને $x = 1 - \sqrt{2}$ બંને સ્વીકારીએ છીએ.
બીજો $2\sqrt{2}-1$,$1+\sqrt{2}$,અને $1-\sqrt{2}$ છે.
વર્ગોનો સરવાળો $= (2\sqrt{2}-1)^2 + (1+\sqrt{2})^2 + (1-\sqrt{2})^2$.
$= (8 - 4\sqrt{2} + 1) + (1 + 2\sqrt{2} + 2) + (1 - 2\sqrt{2} + 2)$.
$= 9 - 4\sqrt{2} + 3 + 2\sqrt{2} + 3 - 2\sqrt{2} = 15 - 4\sqrt{2}$.

4-2.Quadratic Equations and Inequations — Mix Examples-Quadratic Equations and Inequations · Frequently Asked Questions

1Are these 4-2.Quadratic Equations and Inequations questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 4-2.Quadratic Equations and Inequations Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.