Gujarati

Mix Examples-Quadratic Equations and Inequations Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 4-2.Quadratic Equations and Inequations · Mix Examples-Quadratic Equations and Inequations

200+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 44 of 200 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
સંમેય સહગુણકો ધરાવતું ન્યૂનતમ ઘાતવાળું સમીકરણ જેના બીજ $\sqrt{3}+\sqrt{2} i$ અને $\sqrt{3}-\sqrt{2}$ હોય તે
A
$(x^4-2x^2+25)(x^4-10x^2+1)=0$
B
$(x^2-2\sqrt{3}x+5)(x^2-2\sqrt{3}x+1)=0$
C
$(x^4-2x^2+25)(x^4+10x^2+1)=0$
D
$(x^4-10x^2+1)(x^4+2x^2+25)=0$

Solution

(A) ધારો કે બીજ $\alpha_1 = \sqrt{3}+\sqrt{2}i$ અને $\alpha_2 = \sqrt{3}-\sqrt{2}$ છે.
સહગુણકો સંમેય હોવાથી,$\alpha_1$ ની અનુબદ્ધ સંખ્યા $\bar{\alpha_1} = \sqrt{3}-\sqrt{2}i$ પણ બીજ હોવું જોઈએ.
તેથી,$\alpha_1$ અને $\bar{\alpha_1}$ માટેનો દ્વિઘાત અવયવ $(x^2-2\sqrt{3}x+5)$ છે.
સહગુણકો સંમેય બનાવવા માટે,આપણે તેના અનુબદ્ધ અવયવ સાથે ગુણાકાર કરવો પડે,જે $(x^4-2x^2+25)=0$ આપે છે.
તે જ રીતે,$\alpha_2 = \sqrt{3}-\sqrt{2}$ માટે,ન્યૂનતમ બહુપદી $(x^4-10x^2+1)=0$ મળે છે.
આમ,સંયુક્ત સમીકરણ $(x^4-2x^2+25)(x^4-10x^2+1)=0$ છે.
152
EasyMCQ
$\alpha$ એ $1-2x-5x^2$ ની મહત્તમ કિંમત છે અને $\beta$ એ $x^2-2x+r$ ની ન્યૂનતમ કિંમત છે. જો $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે $5\alpha x^2+\beta x+6>0$ હોય,તો $r$ જે અંતરાલમાં આવે છે તે છે
A
$(-11, 13)$
B
$(-5, \infty)$
C
$(-\infty, 7)$
D
$(0, 5)$

Solution

(A) આપણી પાસે $f(x) = 1-2x-5x^2 = -5(x+\frac{1}{5})^2 + \frac{6}{5}$ છે.
તેથી,મહત્તમ કિંમત $\alpha = \frac{6}{5}$ છે.
વળી,$g(x) = x^2-2x+r = (x-1)^2 + r-1$ છે,તેથી ન્યૂનતમ કિંમત $\beta = r-1$ છે.
અસમતા $6x^2 + (r-1)x + 6 > 0$ માટે,વિવેચક $D < 0$ હોવો જોઈએ.
$(r-1)^2 - 144 < 0 \Rightarrow (r-13)(r+11) < 0$.
તેથી,$r \in (-11, 13)$.
153
EasyMCQ
જો પદાવલિ $7+6x-3x^2$ એ $x=\alpha$ આગળ તેની અંતિમ કિંમત $\beta$ પ્રાપ્ત કરે,તો સમીકરણ $x^2+\alpha x-\beta=0$ ના બીજના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$21$
B
$-19$
C
$19$
D
$-21$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $f(x) = -3x^2 + 6x + 7$ છે.
$ax^2 + bx + c$ સાથે સરખાવતા,$a = -3, b = 6, c = 7$ મળે.
અંતિમ કિંમત $x = \alpha = \frac{-b}{2a} = \frac{-6}{2(-3)} = 1$ આગળ મળે છે.
અંતિમ કિંમત $\beta = f(1) = -3(1)^2 + 6(1) + 7 = 10$ છે.
હવે,સમીકરણ $x^2 + \alpha x - \beta = 0$ એ $x^2 + x - 10 = 0$ બને છે.
ધારો કે બીજ $x_1$ અને $x_2$ છે.
તો $x_1 + x_2 = -1$ અને $x_1x_2 = -10$.
બીજના વર્ગોનો સરવાળો $x_1^2 + x_2^2 = (x_1 + x_2)^2 - 2x_1x_2$ થાય.
કિંમતો મૂકતા,$x_1^2 + x_2^2 = (-1)^2 - 2(-10) = 1 + 20 = 21$.
154
MediumMCQ
$x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે,$\frac{1-x+x^2}{1+x+x^2}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$0$
B
$\frac{1}{3}$
C
$1$
D
$3$

Solution

(B) ધારો કે $f(x) = \frac{x^2-x+1}{x^2+x+1}$.
આપણે પદને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ:
$f(x) = \frac{(x^2+x+1) - 2x}{x^2+x+1} = 1 - \frac{2x}{x^2+x+1}$.
$f(x)$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે,આપણે $\frac{2x}{x^2+x+1}$ પદને મહત્તમ બનાવવું પડશે.
$x$ વાસ્તવિક હોવાથી,વિવેચક $D \geq 0$ લેતા:
$(y+1)^2 - 4(y-1)^2 \geq 0 \implies (3-y)(3y-1) \geq 0$.
આથી,$\frac{1}{3} \leq y \leq 3$.
તેથી,ન્યૂનતમ કિંમત $\frac{1}{3}$ છે.
155
EasyMCQ
જો $y = \frac{x^2 + 14x + 9}{x^2 + 2x + 3}$ તમામ $x \in R$ માટે હોય,તો $y$ જે મહત્તમ લંબાઈના અંતરાલમાં રહે છે તે કયું છે?
A
$[-5, 4]$
B
$[-4, 5]$
C
$[\frac{1}{3}, 3]$
D
$[-\frac{1}{3}, 3]$

Solution

(A) આપેલ છે $y = \frac{x^2 + 14x + 9}{x^2 + 2x + 3}$.
$y(x^2 + 2x + 3) = x^2 + 14x + 9$.
$(y - 1)x^2 + 2(y - 7)x + 3y - 9 = 0$.
$x \in R$ હોવાથી,વિવેચક $D \geq 0$.
$4(y - 7)^2 - 4(y - 1)(3y - 9) \geq 0$.
$(y^2 - 14y + 49) - (3y^2 - 12y + 9) \geq 0$.
$-2y^2 - 2y + 40 \geq 0$.
$y^2 + y - 20 \leq 0$.
$(y + 5)(y - 4) \leq 0$.
તેથી,$y \in [-5, 4]$.
156
MediumMCQ
ધારો કે,$\alpha$ એ $x^2+bx+5$ ની ન્યૂનતમ કિંમત છે અને $\beta$ એ $-x^2+ax+5$ ની મહત્તમ કિંમત છે. જો $[\alpha, \beta]$ એ $x$ માટે મહત્તમ લંબાઈનો અંતરાલ હોય જેમાં $x^2-10x+24 \leq 0$ હોય,તો $a^2b^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$25$
B
$16$
C
$4$
D
$18$

Solution

(B) દ્વિઘાત પદાવલિ $x^2+bx+5$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $x = -\frac{b}{2}$ પર મળે છે. આ કિંમત મૂકતા,$\alpha = (-\frac{b}{2})^2 + b(-\frac{b}{2}) + 5 = 5 - \frac{b^2}{4}$ મળે છે.
દ્વિઘાત પદાવલિ $-x^2+ax+5$ ની મહત્તમ કિંમત $x = \frac{a}{2}$ પર મળે છે. આ કિંમત મૂકતા,$\beta = -(\frac{a}{2})^2 + a(\frac{a}{2}) + 5 = 5 + \frac{a^2}{4}$ મળે છે.
આપેલ અસમતા $x^2-10x+24 \leq 0$ ને અવયવ પાડતા $(x-4)(x-6) \leq 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $4 \leq x \leq 6$.
આ અંતરાલને $[\alpha, \beta]$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = 4$ અને $\beta = 6$ મળે છે.
પદાવલિઓને સરખાવતા:
$5 - \frac{b^2}{4} = 4$ $\Rightarrow \frac{b^2}{4} = 1$ $\Rightarrow b^2 = 4$.
$5 + \frac{a^2}{4} = 6$ $\Rightarrow \frac{a^2}{4} = 1$ $\Rightarrow a^2 = 4$.
તેથી,$a^2b^2 = 4 \times 4 = 16$.
157
EasyMCQ
જો $\frac{x^2+ax+3}{x^2+x+1}$ એ $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે તમામ વાસ્તવિક કિંમતો ધારણ કરે,તો $a$ કયા અંતરાલમાં હશે?
A
$(-2-\sqrt{11}, -2+\sqrt{11})$
B
$(-2+\sqrt{11}, 2+\sqrt{11})$
C
$(-2-\sqrt{2}, -2+\sqrt{2})$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) ધારો કે $y = \frac{x^2+ax+3}{x^2+x+1}$.
તેથી $yx^2 + yx + y = x^2 + ax + 3$,જે સૂચવે છે કે $(y-1)x^2 + (y-a)x + (y-3) = 0$.
$x$ વાસ્તવિક હોય તે માટે વિવેચક $D \geq 0$ હોવો જોઈએ.
$(y-a)^2 - 4(y-1)(y-3) \geq 0$.
$y^2 - 2ay + a^2 - 4(y^2 - 4y + 3) \geq 0$.
$-3y^2 + (16-2a)y + (a^2-12) \geq 0$.
$3y^2 + (2a-16)y + (12-a^2) \leq 0$.
$y$ નો વિસ્તાર $(-\infty, \infty)$ હોય તે માટે,$y$ માં આ દ્વિઘાત અસમતા તમામ $y \in R$ માટે સાચી હોવી જોઈએ,જે ધન અગ્ર સહગુણક $(3 > 0)$ ધરાવતી દ્વિઘાત પદાવલિ માટે અશક્ય છે.
આમ,કોઈ પણ $a$ માટે આ પદાવલિ તમામ વાસ્તવિક કિંમતો ધારણ કરી શકે નહીં.
158
MediumMCQ
$\frac{9 \cdot 3^{2x} + 6 \cdot 3^x + 4}{9 \cdot 3^{2x} - 6 \cdot 3^x + 4}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(D) ધારો કે $y = \frac{9 \cdot 3^{2x} + 6 \cdot 3^x + 4}{9 \cdot 3^{2x} - 6 \cdot 3^x + 4}$.
$t = 3^x$ લેતા,જ્યાં $t > 0$.
તેથી $y = \frac{9t^2 + 6t + 4}{9t^2 - 6t + 4}$.
$y(9t^2 - 6t + 4) = 9t^2 + 6t + 4$.
$9t^2(y - 1) - 6t(y + 1) + 4(y - 1) = 0$.
$t$ વાસ્તવિક હોવાથી,વિવેચક $D \geq 0$.
$D = [-6(y + 1)]^2 - 4 \cdot 9(y - 1) \cdot 4(y - 1) \geq 0$.
$36(y + 1)^2 - 144(y - 1)^2 \geq 0$.
$36$ વડે ભાગતા: $(y + 1)^2 - 4(y - 1)^2 \geq 0$.
$(y + 1 - 2(y - 1))(y + 1 + 2(y - 1)) \geq 0$.
$(-y + 3)(3y - 1) \geq 0$.
$(y - 3)(3y - 1) \leq 0$.
આમ,$\frac{1}{3} \leq y \leq 3$.
તેથી ન્યૂનતમ કિંમત $\frac{1}{3}$ છે.
159
MediumMCQ
જો $x$ વાસ્તવિક હોય,તો $\frac{x^2+14x+9}{x^2+2x+3}$ ની મહત્તમ અને ન્યૂનતમ કિંમતો અનુક્રમે કેટલી થાય?
A
$4, -5$
B
$5, -4$
C
$9, 3$
D
$24, 6$

Solution

(A) ધારો કે $y = \frac{x^2+14x+9}{x^2+2x+3}$.
$x$ વાસ્તવિક હોવાથી,છેદ $x^2+2x+3 = (x+1)^2+2$ હંમેશા ધન છે.
$y(x^2+2x+3) = x^2+14x+9$
$x^2(y-1) + 2x(y-7) + 3y-9 = 0$.
$x$ વાસ્તવિક હોવા માટે,વિવેચક $D \geq 0$ હોવો જોઈએ.
$D = [2(y-7)]^2 - 4(y-1)(3y-9) \geq 0$
$4(y^2-14y+49) - 4(3y^2-12y+9) \geq 0$
$y^2-14y+49 - 3y^2+12y-9 \geq 0$
$-2y^2-2y+40 \geq 0$
$y^2+y-20 \leq 0$
$(y+5)(y-4) \leq 0$.
આમ,$y \in [-5, 4]$.
તેથી મહત્તમ કિંમત $4$ અને ન્યૂનતમ કિંમત $-5$ છે.
160
MediumMCQ
$E_1: a+b+c=0$,જો $1$ એ $ax^2+bx+c=0$ નું બીજ હોય. $E_2: b^2-a^2=2ac$,જો $\sin \theta, \cos \theta$ એ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ હોય. નીચેનામાંથી કયું સત્ય છે?
A
$E_1$ સત્ય છે,$E_2$ સત્ય છે
B
$E_1$ સત્ય છે,$E_2$ અસત્ય છે
C
$E_1$ અસત્ય છે,$E_2$ સત્ય છે
D
$E_1$ અસત્ય છે,$E_2$ અસત્ય છે

Solution

(A) આપેલ છે કે $1$ એ $ax^2+bx+c=0$ નું બીજ છે.
$x=1$ મૂકતા,આપણને $a(1)^2+b(1)+c=0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે $a+b+c=0$.
આમ,$E_1$ સત્ય છે.
આપેલ છે કે $\sin \theta$ અને $\cos \theta$ એ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ છે.
બીજના સરવાળા અને ગુણાકાર પરથી:
$\sin \theta + \cos \theta = -\frac{b}{a}$ અને $\sin \theta \cos \theta = \frac{c}{a}$.
બીજના સરવાળાનો વર્ગ કરતા:
$(\sin \theta + \cos \theta)^2 = (-\frac{b}{a})^2$
$\sin^2 \theta + \cos^2 \theta + 2 \sin \theta \cos \theta = \frac{b^2}{a^2}$
$1 + 2(\frac{c}{a}) = \frac{b^2}{a^2}$
$a^2$ વડે ગુણતા:
$a^2 + 2ac = b^2$
$b^2 - a^2 = 2ac$.
આમ,$E_2$ સત્ય છે.
તેથી,$E_1$ અને $E_2$ બંને સત્ય છે.
161
EasyMCQ
સમીકરણ $x^4-x^3-16x^2+4x+48=0$ ના બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય છે. જો $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ આ સમીકરણના બીજ હોય,તો $\alpha^4+\beta^4+\gamma^4+\delta^4=$
A
$123$
B
$369$
C
$132$
D
$396$

Solution

(B) ધારો કે બીજ $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ છે જેથી $\alpha+\beta=0$,જેનો અર્થ છે $\beta=-\alpha$.
$\alpha$ અને $-\alpha$ બીજ હોવાથી,બહુપદી $(x-\alpha)(x+\alpha) = x^2-\alpha^2$ વડે વિભાજ્ય છે.
ધારો કે અન્ય બે બીજ $\gamma$ અને $\delta$ છે. તો $(x^2-\alpha^2)(x^2-Sx+P) = x^4-Sx^3+(P-\alpha^2)x^2+S\alpha^2x-P\alpha^2 = x^4-x^3-16x^2+4x+48$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$S=1$
$P-\alpha^2=-16$
$S\alpha^2=4$ $\Rightarrow 1 \cdot \alpha^2=4$ $\Rightarrow \alpha^2=4$.
આમ,$\alpha=2, \beta=-2$.
$P-\alpha^2=-16$ પરથી,આપણને $P-4=-16 \Rightarrow P=-12$ મળે છે.
વળી,$-P\alpha^2=48 \Rightarrow -(-12)(4)=48$,જે સુસંગત છે.
$S=\gamma+\delta=1$ અને $P=\gamma\delta=-12$ હોવાથી,$\gamma^2+\delta^2 = (\gamma+\delta)^2-2\gamma\delta = 1^2-2(-12) = 1+24=25$.
તેથી $\gamma^4+\delta^4 = (\gamma^2+\delta^2)^2-2\gamma^2\delta^2 = 25^2-2(-12)^2 = 625-288=337$.
અંતે,$\alpha^4+\beta^4+\gamma^4+\delta^4 = 2^4+(-2)^4+337 = 16+16+337 = 369$.
162
DifficultMCQ
સમીકરણ $e^{4t} - 10e^{3t} + 29e^{2t} - 20e^t + 4 = 0$ ના બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\log_e 10$
B
$2\log_e 2$
C
$\log_e 2$
D
$2\log_e 10$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $e^{4t} - 10e^{3t} + 29e^{2t} - 20e^t + 4 = 0$.
ધારો કે $x = e^t$. તો સમીકરણ $x^4 - 10x^3 + 29x^2 - 20x + 4 = 0$ બને છે.
ધારો કે $t$ માં સમીકરણના બીજ $t_1, t_2, t_3, t_4$ છે.
તો $x$ માં સમીકરણના બીજ $x_1 = e^{t_1}, x_2 = e^{t_2}, x_3 = e^{t_3}, x_4 = e^{t_4}$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ,બહુપદી $x^4 - 10x^3 + 29x^2 - 20x + 4 = 0$ ના બીજનો ગુણાકાર અચળ પદ જેટલો થાય છે:
$x_1 \cdot x_2 \cdot x_3 \cdot x_4 = 4$.
$e^t$ પાછું મૂકતા:
$e^{t_1} \cdot e^{t_2} \cdot e^{t_3} \cdot e^{t_4} = 4$.
$e^{(t_1 + t_2 + t_3 + t_4)} = 4$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$t_1 + t_2 + t_3 + t_4 = \log_e 4$.
$4 = 2^2$ હોવાથી:
$t_1 + t_2 + t_3 + t_4 = \log_e 2^2 = 2\log_e 2$.
163
DifficultMCQ
જો સમીકરણ જેના બીજ $x^4-2ax^3+4bx^2+8ax+16=0$ સમીકરણના બીજ કરતાં $p$ ગણા હોય,તે વ્યસ્ત સમીકરણ (reciprocal equation) હોય,તો $|p|=$ :
A
$\frac{1}{3}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) ધારો કે આપેલ સમીકરણ $f(x) = x^4-2ax^3+4bx^2+8ax+16=0$ ના બીજ $\alpha_1, \alpha_2, \alpha_3, \alpha_4$ છે.
નવા સમીકરણના બીજ $p\alpha_1, p\alpha_2, p\alpha_3, p\alpha_4$ છે.
તેથી,નવું સમીકરણ $f(\frac{x}{p}) = 0$ થશે.
$\frac{x}{p}$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$(\frac{x}{p})^4 - 2a(\frac{x}{p})^3 + 4b(\frac{x}{p})^2 + 8a(\frac{x}{p}) + 16 = 0$
$p^4$ વડે ગુણતા:
$x^4 - 2apx^3 + 4bp^2x^2 + 8ap^3x + 16p^4 = 0$
આ એક વ્યસ્ત સમીકરણ હોવાથી,$x^4$ નો સહગુણક અચળ પદ જેટલો હોવો જોઈએ:
$1 = 16p^4$
$p^4 = \frac{1}{16}$
$p^2 = \frac{1}{4} \implies |p| = \frac{1}{2}$
164
MediumMCQ
જો $4$ ઘાતવાળી બહુપદી $P(x) = 2x^4 + ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે $P(1) = 4, P(2) = 7, P(3) = 12$ અને $P(4) = 19$ હોય,તો $P(5)$ ની કિંમત શોધો.
A
$28$
B
$76$
C
$26$
D
$72$

Solution

(B) આપેલ છે કે $P(x) = 2x^4 + ax^3 + bx^2 + cx + d$ એ $4$ ઘાતવાળી બહુપદી છે જેનો અગ્ર સહગુણક $2$ છે.
આપણે જોઈએ છીએ કે $x = 1, 2, 3, 4$ માટે,$P(x) = x^2 + 3$ થાય છે.
ધારો કે $Q(x) = P(x) - (x^2 + 3)$.
$P(x)$ એ $4$ ઘાતની બહુપદી હોવાથી,$Q(x)$ પણ $4$ ઘાતની બહુપદી છે જેનો અગ્ર સહગુણક $2$ છે.
$P(1)=4, P(2)=7, P(3)=12, P(4)=19$ હોવાથી,$Q(1)=0, Q(2)=0, Q(3)=0, Q(4)=0$ થાય.
તેથી,$Q(x) = 2(x-1)(x-2)(x-3)(x-4)$.
આમ,$P(x) = 2(x-1)(x-2)(x-3)(x-4) + x^2 + 3$.
$P(5)$ શોધવા માટે,$x = 5$ મૂકતા:
$P(5) = 2(5-1)(5-2)(5-3)(5-4) + (5^2 + 3)$
$P(5) = 2(4)(3)(2)(1) + (25 + 3)$
$P(5) = 2(24) + 28 = 48 + 28 = 76$.
165
MediumMCQ
ધારો કે $2x^4-8x^3+3x^2-1=0$ નું રૂપાંતરિત સમીકરણ એવું છે કે જેમાં $x$ ની ઘન ઘાત વાળું પદ ગેરહાજર હોય અને તે $2x^4+bx^2+cx+d=0$ છે. તો $b=$
A
$-18$
B
$-15$
C
$-9$
D
$-16$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $2x^4-8x^3+3x^2-1=0$ છે.
$x^3$ પદને દૂર કરવા માટે,આપણે $x = y - \frac{a_1}{n a_0}$ રૂપાંતરણનો ઉપયોગ કરીએ છીએ,જ્યાં $a_0=2$ અને $a_1=-8$ છે.
અહીં,$h = -\frac{-8}{4 \times 2} = \frac{8}{8} = 1$.
સમીકરણમાં $x = y+1$ મૂકતા:
$2(y+1)^4 - 8(y+1)^3 + 3(y+1)^2 - 1 = 0$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$2(y^4+4y^3+6y^2+4y+1) - 8(y^3+3y^2+3y+1) + 3(y^2+2y+1) - 1 = 0$.
$2y^4 + 8y^3 + 12y^2 + 8y + 2 - 8y^3 - 24y^2 - 24y - 8 + 3y^2 + 6y + 3 - 1 = 0$.
સમાન પદોને ભેગા કરતા:
$2y^4 + (8-8)y^3 + (12-24+3)y^2 + (8-24+6)y + (2-8+3-1) = 0$.
$2y^4 - 9y^2 - 10y - 4 = 0$.
આને $2x^4+bx^2+cx+d=0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $b = -9$ મળે છે.
166
AdvancedMCQ
જો $6x^6-25x^5+31x^4-31x^2+25x-6=0$ સમીકરણના બે બીજનો સરવાળો $\frac{5}{2}$ હોય,તો સમીકરણના તમામ અવાસ્તવિક બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{11}{9}$
B
$0$
C
$\frac{25}{6}$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $6x^6-25x^5+31x^4-31x^2+25x-6=0$ છે.
આ પ્રથમ પ્રકારનું વ્યસ્ત સમીકરણ (reciprocal equation) છે.
$x=1$ અને $x=-1$ ની કિંમત મૂકતા,આપણે જાણી શકીએ છીએ કે $x=1$ અને $x=-1$ આ સમીકરણના બીજ છે.
ધારો કે બીજ $a_1, a_2, a_3, a_4, a_5, a_6$ છે.
આપેલ છે કે $a_1+a_2 = \frac{5}{2}$.
$1$ અને $-1$ બીજ હોવાથી,ધારો કે $a_3=1$ અને $a_4=-1$.
તમામ બીજનો સરવાળો $-\frac{x^5 \text{ નો સહગુણક}}{x^6 \text{ નો સહગુણક}} = -\frac{-25}{6} = \frac{25}{6}$ થાય.
તેથી,$a_1+a_2+a_3+a_4+a_5+a_6 = \frac{25}{6}$.
જાણીતી કિંમતો મૂકતા: $\frac{5}{2} + 1 - 1 + a_5 + a_6 = \frac{25}{6}$.
$a_5+a_6 = \frac{25}{6} - \frac{5}{2} = \frac{25-15}{6} = \frac{10}{6} = \frac{5}{3}$.
આ સમીકરણ વ્યસ્ત પ્રકારનું હોવાથી,બીજ જોડીમાં $(r, 1/r)$ મળે છે. $1$ અને $-1$ વાસ્તવિક બીજ છે. બાકીના બીજ $a_1, a_2, a_5, a_6$ અવાસ્તવિક છે.
તમામ અવાસ્તવિક બીજનો સરવાળો $(a_1+a_2) + (a_5+a_6) = \frac{5}{2} + \frac{5}{3} = \frac{15+10}{6} = \frac{25}{6}$ થાય.
167
MediumMCQ
સમીકરણ $\left(x^4+1\right)=\frac{1}{a}(x+1)^4$ એ એક વ્યસ્ત સમીકરણ (reciprocal equation) છે:
A
માત્ર $a = 1$ માટે
B
બધા $a \in R-\{1\}$ માટે
C
બધા $a \in R$ માટે
D
જ્યારે $a$ એક અસંમેય સંખ્યા હોય

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\left(x^4+1\right)=\frac{1}{a}(x+1)^4$ છે.
$a$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $a(x^4+1) = (x+1)^4$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $a(x^4+1) = x^4+4x^3+6x^2+4x+1$.
પદોને ગોઠવતા: $(a-1)x^4 - 4x^3 - 6x^2 - 4x + (a-1) = 0$.
કોઈપણ સમીકરણ વ્યસ્ત સમીકરણ ત્યારે જ કહેવાય જ્યારે $x^k$ અને $x^{n-k}$ ના સહગુણકો સમાન હોય.
અહીં,$x^4$ નો સહગુણક $(a-1)$ છે અને અચળ પદ $(a-1)$ છે.
સમીકરણ $4$ ઘાતનું રહે તે માટે $x^4$ નો સહગુણક શૂન્ય ન હોવો જોઈએ,તેથી $a-1 \neq 0$,એટલે કે $a \neq 1$.
આમ,આ સમીકરણ બધા $a \in R - \{1\}$ માટે વ્યસ્ત સમીકરણ છે.
168
EasyMCQ
જો $x=2+2^{\frac{2}{3}}+2^{\frac{1}{3}}$ હોય,તો $x^3-6x^2+6x=$
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ છે $x=2+2^{\frac{2}{3}}+2^{\frac{1}{3}}$.
બંને બાજુથી $2$ બાદ કરતા,$x-2=2^{\frac{2}{3}}+2^{\frac{1}{3}}$ મળે.
બંને બાજુ ઘન કરતા,$(x-2)^3 = (2^{\frac{2}{3}}+2^{\frac{1}{3}})^3$.
નિત્યસમ $(a+b)^3 = a^3+b^3+3ab(a+b)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x^3-6x^2+12x-8 = (2^{\frac{2}{3}})^3 + (2^{\frac{1}{3}})^3 + 3(2^{\frac{2}{3}})(2^{\frac{1}{3}})(2^{\frac{2}{3}}+2^{\frac{1}{3}})$.
$x^3-6x^2+12x-8 = 4 + 2 + 3(2^1)(x-2)$.
$x^3-6x^2+12x-8 = 6 + 6(x-2)$.
$x^3-6x^2+12x-8 = 6 + 6x - 12$.
$x^3-6x^2+12x-8 = 6x - 6$.
પદોને ગોઠવતા,$x^3-6x^2+6x = 8-6 = 2$ મળે.
169
DifficultMCQ
જો $\alpha_1, \beta_1, \gamma_1, \delta_1$ એ સમીકરણ $a x^4+b x^3+c x^2+d x+e=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha_2, \beta_2, \gamma_2, \delta_2$ એ સમીકરણ $e x^4+d x^3+c x^2+b x+a=0$ ના બીજ હોય,જ્યાં $0 < \alpha_1 < \beta_1 < \gamma_1 < \delta_1$,$0 < \alpha_2 < \beta_2 < \gamma_2 < \delta_2$,$\alpha_1-\delta_2=2$,$\beta_1-\gamma_2=2$,$\gamma_1-\beta_2=4$,અને $\delta_1-\alpha_2=4$ હોય,તો $a+b+c+d+e=$
A
$10$
B
$12$
C
$6$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha_1, \beta_1, \gamma_1, \delta_1$ એ $a x^4+b x^3+c x^2+d x+e=0$ ના બીજ છે.
સમીકરણ $e x^4+d x^3+c x^2+b x+a=0$ ના બીજ એ પ્રથમ સમીકરણના બીજના વ્યસ્ત છે.
તેથી,$\alpha_2 = \frac{1}{\delta_1}, \beta_2 = \frac{1}{\gamma_1}, \gamma_2 = \frac{1}{\beta_1}, \delta_2 = \frac{1}{\alpha_1}$.
આપેલ છે $\alpha_1 - \delta_2 = 2 \implies \alpha_1 - \frac{1}{\alpha_1} = 2 \implies \alpha_1^2 - 2\alpha_1 - 1 = 0$.
આપેલ છે $\delta_1 - \alpha_2 = 4 \implies \delta_1 - \frac{1}{\delta_1} = 4 \implies \delta_1^2 - 4\delta_1 - 1 = 0$.
કારણ કે $\alpha_1$ અને $\delta_1$ એ ચતુર્થઘાત સમીકરણના બીજ છે,તેથી દ્વિઘાત અવયવો $(x^2 - 2x - 1)$ અને $(x^2 - 4x - 1)$ છે.
તેથી,$a x^4+b x^3+c x^2+d x+e = (x^2 - 2x - 1)(x^2 - 4x - 1)$.
$a+b+c+d+e$ શોધવા માટે,$x=1$ મૂકતા:
$a(1)^4 + b(1)^3 + c(1)^2 + d(1) + e = (1^2 - 2(1) - 1)(1^2 - 4(1) - 1)$.
$a+b+c+d+e = (-2)(-4) = 8$.
170
EasyMCQ
જો ઘન સમીકરણ $x^3-ax^2+ax-1=0$ એ એવા ઘન સમીકરણ સાથે સમાન હોય જેના બીજ આપેલા ઘન સમીકરણના બીજના વર્ગ હોય,તો '$a$' ની શૂન્યતર વાસ્તવિક કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$2$
C
$3$
D
$\frac{7}{2}$

Solution

(C) ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-ax^2+ax-1=0$ ના બીજ છે. \\ વિએટાના સૂત્રો મુજબ: \\ $\alpha+\beta+\gamma = a$ \\ $\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = a$ \\ $\alpha\beta\gamma = 1$. \\ જે સમીકરણના બીજ $\alpha^2, \beta^2, \gamma^2$ હોય તે સમીકરણ $x^3 - (\alpha^2+\beta^2+\gamma^2)x^2 + (\alpha^2\beta^2+\beta^2\gamma^2+\gamma^2\alpha^2)x - (\alpha\beta\gamma)^2 = 0$ છે. \\ આને $x^3-ax^2+ax-1=0$ સાથે સરખાવતા: \\ $a = \alpha^2+\beta^2+\gamma^2 = (\alpha+\beta+\gamma)^2 - 2(\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha) = a^2 - 2a$. \\ તેથી,$a^2 - 3a = 0$,જેનો અર્થ છે કે $a(a-3) = 0$. \\ $a$ શૂન્યતર હોવાથી,$a = 3$.
171
DifficultMCQ
સમીકરણ $x^5+15x^4+94x^3+305x^2+507x+353=0$ ના તમામ બીજોને કોઈ વાસ્તવિક સંખ્યા $k$ દ્વારા વધારવામાં આવે છે જેથી સમીકરણમાંથી $4$ ઘાત વાળું પદ દૂર કરી શકાય. હવે,રૂપાંતરિત સમીકરણમાં $x$ નો સહગુણક કેટલો હશે?
A
$2$
B
$1$
C
$6$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^5+15x^4+94x^3+305x^2+507x+353=0$ છે.
જો સમીકરણના તમામ બીજોને $k$ દ્વારા વધારવામાં આવે,તો રૂપાંતરિત સમીકરણ $x$ ને $(x-k)$ દ્વારા બદલીને મેળવવામાં આવે છે.
રૂપાંતરિત સમીકરણ $(x-k)^5+15(x-k)^4+94(x-k)^3+305(x-k)^2+507(x-k)+353=0$ છે.
$x^4$ પદને દૂર કરવા માટે,$x^4$ નો સહગુણક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
$x^4$ નો સહગુણક $\binom{5}{1}(-k) + 15 = -5k + 15$ છે.
$-5k + 15 = 0$ લેતા,આપણને $k = 3$ મળે છે.
હવે,$k=3$ ને રૂપાંતરિત સમીકરણમાં મૂકતા: $(x-3)^5+15(x-3)^4+94(x-3)^3+305(x-3)^2+507(x-3)+353=0$.
$x$ નો સહગુણક નીચે મુજબ છે:
$\binom{5}{4}(-3)^4 + 15 \times \binom{4}{3}(-3)^3 + 94 \times \binom{3}{2}(-3)^2 + 305 \times \binom{2}{1}(-3)^1 + 507$.
$= 5(81) + 15(4 \times -27) + 94(3 \times 9) + 305(2 \times -3) + 507$.
$= 405 - 1620 + 2538 - 1830 + 507 = 0$.
આમ,$x$ નો સહગુણક $0$ છે.
172
MediumMCQ
જો સમીકરણ $x^3-7x^2+14x-8=0$ ના બીજને $k$ જેટલા ઘટાડતા તે $y^3+py-\frac{20}{27}=0$ માં રૂપાંતરિત થાય,તો $p=$
A
$\frac{8}{3}$
B
$\frac{7}{3}$
C
$\frac{-7}{3}$
D
$\frac{-8}{3}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^3-7x^2+14x-8=0$ છે. ધારો કે બીજ $k$ જેટલા ઘટાડવામાં આવે છે,તેથી $y = x - k$,જેનો અર્થ છે $x = y + k$.
$x = y + k$ ને મૂળ સમીકરણમાં મૂકતા:
$(y+k)^3 - 7(y+k)^2 + 14(y+k) - 8 = 0$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$(y^3 + 3y^2k + 3yk^2 + k^3) - 7(y^2 + 2yk + k^2) + 14(y + k) - 8 = 0$
$y^3 + y^2(3k - 7) + y(3k^2 - 14k + 14) + (k^3 - 7k^2 + 14k - 8) = 0$
આને $y^3 + py - \frac{20}{27} = 0$ સાથે સરખાવતા,$y^2$ નો સહગુણક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$3k - 7 = 0 \Rightarrow k = \frac{7}{3}$
હવે,$y$ ના સહગુણક તરીકે $p$ શોધો:
$p = 3k^2 - 14k + 14$
$p = 3(\frac{7}{3})^2 - 14(\frac{7}{3}) + 14$
$p = 3(\frac{49}{9}) - \frac{98}{3} + 14$
$p = \frac{49}{3} - \frac{98}{3} + \frac{42}{3} = -\frac{7}{3}$
173
EasyMCQ
$5$ ઘાતવાળું બહુપદી સમીકરણ જેના બીજ એ $x^5-2x^4+3x^3-4x^2+5x-6=0$ ના બીજને $-2$ જેટલા સ્થાનાંતરિત કરવાથી મળે છે,તે કયું છે?
A
$x^5-8x^4+27x^3+46x^2+41x+12=0$
B
$x^5+8x^4+27x^3+46x^2+41x+12=0$
C
$x^5+6x^4+28x^3+46x^2+41x+12=0$
D
$x^5+8x^4+28x^3+46x^2+41x+12=0$

Solution

(B) જેના બીજ $-2$ જેટલા સ્થાનાંતરિત હોય તેવી બહુપદી મેળવવા માટે,આપણે મૂળ સમીકરણ $x^5-2x^4+3x^3-4x^2+5x-6=0$ માં $x$ ની જગ્યાએ $(x+2)$ મૂકીશું.
$x \to x+2$ મૂકતા:
$(x+2)^5 - 2(x+2)^4 + 3(x+2)^3 - 4(x+2)^2 + 5(x+2) - 6 = 0$.
દરેક પદનું વિસ્તરણ કરતા:
$(x^5+10x^4+40x^3+80x^2+80x+32) - 2(x^4+8x^3+24x^2+32x+16) + 3(x^3+6x^2+12x+8) - 4(x^2+4x+4) + 5(x+2) - 6 = 0$.
સમાન પદોને ભેગા કરતા:
$x^5 + 8x^4 + 27x^3 + 46x^2 + 41x + 12 = 0$.
174
DifficultMCQ
ધારો કે $f(x)=a x^2+b x+c$ અને $a, b, c$ નો $GCD$ $1$ છે. જો $\frac{-7+\sqrt{11} i}{6}$ એ $f(x)=0$ નું એક બીજ હોય અને $f\left(\frac{x}{k}\right)-L=(x+4)(3 x-5)$ હોય,તો $k$ અને $L$ અનુક્રમે શું થાય?
A
$1, -15$
B
$1, 25$
C
$7, -15$
D
$7, 25$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x)=a x^2+b x+c$ અને $GCD(a, b, c)=1$.
જો $\frac{-7+\sqrt{11} i}{6}$ એ $f(x)=0$ નું બીજ હોય,તો તેની અનુબદ્ધ સંખ્યા $\frac{-7-\sqrt{11} i}{6}$ પણ બીજ થાય.
બીજનો સરવાળો $= \frac{-7+\sqrt{11} i}{6} + \frac{-7-\sqrt{11} i}{6} = \frac{-14}{6} = -\frac{7}{3} = -\frac{b}{a} \implies \frac{b}{a} = \frac{7}{3}$.
બીજનો ગુણાકાર $= \left(\frac{-7+\sqrt{11} i}{6}\right) \left(\frac{-7-\sqrt{11} i}{6}\right) = \frac{49+11}{36} = \frac{60}{36} = \frac{5}{3} = \frac{c}{a}$.
આમ,$a=3, b=7, c=5$,જે $GCD(3, 7, 5)=1$ નું પાલન કરે છે.
તેથી,$f(x) = 3x^2+7x+5$.
આપેલ છે કે $f\left(\frac{x}{k}\right)-L = (x+4)(3x-5) = 3x^2+7x-20$.
$f\left(\frac{x}{k}\right) = 3\left(\frac{x}{k}\right)^2 + 7\left(\frac{x}{k}\right) + 5$ મુકતા:
$3\frac{x^2}{k^2} + \frac{7x}{k} + 5 - L = 3x^2 + 7x - 20$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$\frac{3}{k^2} = 3 \implies k^2 = 1 \implies k = 1$.
$\frac{7}{k} = 7 \implies k = 1$.
$5 - L = -20 \implies L = 25$.
તેથી,$k=1$ અને $L=25$.
Solution diagram
175
MediumMCQ
જો $\alpha$ એ સમીકરણ $x^2-x+1=0$ નું બીજ હોય,તો $\left(\alpha+\frac{1}{\alpha}\right)^3+\left(\alpha^2+\frac{1}{\alpha^2}\right)^3+\left(\alpha^3+\frac{1}{\alpha^3}\right)^3+\left(\alpha^4+\frac{1}{\alpha^4}\right)^3+\ldots$ $12$ પદો સુધી $=$
A
$-32$
B
$32$
C
$0$
D
$16$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^2-x+1=0$ છે. તેના બીજ $\alpha = -\omega$ અને $\alpha = -\omega^2$ છે,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
$\alpha^2-\alpha+1=0$ હોવાથી,$\alpha+\frac{1}{\alpha} = 1$ મળે.
ધારો કે $S_n = \alpha^n + \frac{1}{\alpha^n}$.
$n=1$ માટે,$S_1 = 1$.
$n=2$ માટે,$S_2 = -1$.
$n=3$ માટે,$S_3 = -2$.
$n=4$ માટે,$S_4 = 1$.
$n=5$ માટે,$S_5 = -1$.
$n=6$ માટે,$S_6 = 2$.
પદો $S_n^3$ છે: $1, -1, -8, 1, -1, 8, 1, -1, -8, 1, -1, 8$.
$12$ પદોનો સરવાળો: $(1-1-8) + (1-1+8) + (1-1-8) + (1-1+8) = 0$.
176
EasyMCQ
જો $\alpha$ એ સમીકરણ $x^2-x+1=0$ નું બીજ હોય,તો $\left(\alpha+\frac{1}{\alpha}\right)^3+\left(\alpha^2+\frac{1}{\alpha^2}\right)^3+\left(\alpha^3+\frac{1}{\alpha^3}\right)^3+\left(\alpha^4+\frac{1}{\alpha^4}\right)^3=$
A
$0$
B
$1$
C
$-3$
D
$-9$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^2-x+1=0$ છે. $\alpha$ એ બીજ હોવાથી,$\alpha^2-\alpha+1=0$.
$\alpha$ વડે ભાગતા,$\alpha-1+\frac{1}{\alpha}=0$,તેથી $\alpha+\frac{1}{\alpha}=1$.
હવે,$\left(\alpha+\frac{1}{\alpha}\right)^2 = \alpha^2+\frac{1}{\alpha^2}+2 = 1^2 = 1$,જે સૂચવે છે કે $\alpha^2+\frac{1}{\alpha^2} = -1$.
વળી,$\alpha^3+\frac{1}{\alpha^3} = (\alpha+\frac{1}{\alpha})(\alpha^2+\frac{1}{\alpha^2}-1) = (1)(-1-1) = -2$.
$\alpha^4+\frac{1}{\alpha^4}$ માટે,આપણે $(\alpha^2+\frac{1}{\alpha^2})^2 = \alpha^4+\frac{1}{\alpha^4}+2 = (-1)^2 = 1$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ,તેથી $\alpha^4+\frac{1}{\alpha^4} = -1$.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$(1)^3 + (-1)^3 + (-2)^3 + (-1)^3 = 1 - 1 - 8 - 1 = -9$.
177
EasyMCQ
જો $\sqrt{2} \sin^2 x + (3\sqrt{2} + 1) \sin x + 3 > 0$ અને $x^2 - 7x + 10 < 0$ હોય,તો $x$ કયા અંતરાલમાં હશે?
A
$\left(\frac{-\pi}{4}, \frac{3\pi}{4}\right)$
B
$\left(2, \frac{5\pi}{4}\right)$
C
$\left(0, \frac{3\pi}{2}\right)$
D
$\left(\frac{5\pi}{4}, 5\right)$

Solution

(B) આપેલ અસમતા $\sqrt{2} \sin^2 x + (3\sqrt{2} + 1) \sin x + 3 > 0$ છે.
અવયવ પાડતા: $(\sqrt{2} \sin x + 1)(\sin x + 3) > 0$.
કારણ કે $\sin x + 3 > 0$ દરેક વાસ્તવિક $x$ માટે સત્ય છે,તેથી $\sqrt{2} \sin x + 1 > 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે $\sin x > -\frac{1}{\sqrt{2}}$.
આ અસમતા $x \in \left(-\frac{\pi}{4} + 2n\pi, \frac{5\pi}{4} + 2n\pi\right)$ માટે સાચી છે.
બીજી અસમતા $x^2 - 7x + 10 < 0$ માટે,અવયવ $(x - 2)(x - 5) < 0$ મળે છે,જેનો ઉકેલ $x \in (2, 5)$ છે.
તેથી,બંનેનો છેદગણ $x \in \left(2, \frac{5\pi}{4}\right)$ મળે છે.
178
EasyMCQ
$\frac{x^2-2x+1}{x^2+x-1}$ ની કિંમતો કયા અંતરાલમાં નથી?
A
$\left(-\frac{4}{5}, 0\right)$
B
$\left(-\infty, -\frac{4}{5}\right)$
C
$(0, \infty)$
D
$\left(\frac{4}{5}, \infty\right)$

Solution

(A) ધારો કે $y = \frac{x^2-2x+1}{x^2+x-1}$.
$y(x^2+x-1) = x^2-2x+1$
$(y-1)x^2 + (y+2)x - (y+1) = 0$.
$x \in \mathbb{R}$ હોવાથી,વિવેચક $D \geq 0$.
$D = (y+2)^2 + 4(y-1)(y+1) \geq 0$
$5y^2 + 4y \geq 0$
$y(5y+4) \geq 0$.
આથી $y \in (-\infty, -\frac{4}{5}] \cup [0, \infty)$.
તેથી,$y$ ની કિંમતો $\left(-\frac{4}{5}, 0\right)$ અંતરાલમાં નથી.
179
EasyMCQ
ધારો કે $x$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા છે. નીચેનાને જોડો:
યાદી-$I$યાદી-$II$
$(A)$ $2x^2 + 4x + 5$ ની ન્યૂનતમ કિંમત$(I)$ $-1$
$(B)$ $\frac{x^2 + 4x + 1}{x^2 + x + 1}$ ની મહત્તમ કિંમત$(II)$ $1$
$(C)$ જો $1 \leq \frac{3x^2 - 5x + 6}{x^2 + 1} \leq 2$,$\forall x \in [a, b]$ હોય તો $b =$$(III)$ $2$
$(D)$ જો $1 \leq \frac{3x^2 - 5x + 6}{x^2 + 1} \leq 2$,$\forall x \in [a, b]$ હોય તો $a =$$(IV)$ $3$
$(V)$ $4$
A
$IV, III, II, V$
B
$IV, V, II, III$
C
$IV, III, V, II$
D
$III, V, IV, I$

Solution

(C) પદાવલિ $2x^2 + 4x + 5 = 2(x^2 + 2x + 1) + 3 = 2(x+1)^2 + 3$. કારણ કે $(x+1)^2 \geq 0$,ન્યૂનતમ કિંમત $3$ $(IV)$ છે.
$(B)$ ધારો કે $y = \frac{x^2 + 4x + 1}{x^2 + x + 1}$. તેથી $y(x^2 + x + 1) = x^2 + 4x + 1 \implies (y-1)x^2 + (y-4)x + (y-1) = 0$. $x$ વાસ્તવિક હોવા માટે,$D \geq 0 \implies (y-4)^2 - 4(y-1)^2 \geq 0 \implies (y+2)(y-2) \leq 0 \implies -2 \leq y \leq 2$. મહત્તમ કિંમત $2$ $(III)$ છે.
$(C)$ અને $(D)$ આપેલ છે $1 \leq \frac{3x^2 - 5x + 6}{x^2 + 1} \leq 2$.
$x^2 + 1 \leq 3x^2 - 5x + 6 \implies 2x^2 - 5x + 5 \geq 0$ (હંમેશા સત્ય કારણ કે $D < 0$).
$3x^2 - 5x + 6 \leq 2x^2 + 2 \implies x^2 - 5x + 4 \leq 0 \implies 1 \leq x \leq 4$.
તેથી $a = 1$ $(II)$ અને $b = 4$ $(V)$.
મેળવણી: $(A)$ $\rightarrow IV, (B)$ $\rightarrow III, (C)$ $\rightarrow V, (D)$ $\rightarrow II$. સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
180
MediumMCQ
બધા $x \in R-\{-2, 1\}$ માટે પદાવલિ $\frac{x^2-x+2}{x^2+x-2}$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતોનો ગણ શું છે?
A
$(-2, 3)$
B
$\left[\frac{7}{9}, \infty\right)$
C
$(-\infty, -1] \cup \left[\frac{7}{9}, \infty\right)$
D
$(-\infty, -1]$

Solution

(C) ધારો કે $y = \frac{x^2-x+2}{x^2+x-2}$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે $y(x^2+x-2) = x^2-x+2$.
$yx^2 + yx - 2y = x^2 - x + 2$.
$(y-1)x^2 + (y+1)x - (2y+2) = 0$.
$x$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવા માટે,વિવેચક $D \ge 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (y+1)^2 - 4(y-1)(-2y-2) \ge 0$.
$(y+1)^2 + 8(y-1)(y+1) \ge 0$.
$(y+1)[(y+1) + 8(y-1)] \ge 0$.
$(y+1)(y+1+8y-8) \ge 0$.
$(y+1)(9y-7) \ge 0$.
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ્સ $y = -1$ અને $y = \frac{7}{9}$ છે.
અંતરાલો તપાસતા,અસમતા $y \in (-\infty, -1] \cup \left[\frac{7}{9}, \infty\right)$ માટે સાચી છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
181
MediumMCQ
જો $x$ વાસ્તવિક હોય,તો $\frac{x^2-3x+4}{x^2+3x+4}$ ની કિંમત કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$[\frac{1}{3}, 3]$
B
$[\frac{1}{5}, 5]$
C
$[\frac{1}{6}, 6]$
D
$[\frac{1}{7}, 7]$

Solution

(D) ધારો કે $y = \frac{x^2-3x+4}{x^2+3x+4}$.
$y(x^2+3x+4) = x^2-3x+4$
$yx^2 + 3yx + 4y = x^2 - 3x + 4$
$x^2(y-1) + x(3y+3) + (4y-4) = 0$.
$x$ વાસ્તવિક હોવાથી,વિવેચક $D \geq 0$.
$D = (3y+3)^2 - 4(y-1)(4y-4) \geq 0$
$9(y+1)^2 - 16(y-1)^2 \geq 0$
$9(y^2+2y+1) - 16(y^2-2y+1) \geq 0$
$9y^2 + 18y + 9 - 16y^2 + 32y - 16 \geq 0$
$-7y^2 + 50y - 7 \geq 0$
$7y^2 - 50y + 7 \leq 0$
$(7y-1)(y-7) \leq 0$.
આમ,અંતરાલ $[\frac{1}{7}, 7]$ છે.
182
DifficultMCQ
$x \in R$ માટે,$\frac{x^2-6x+5}{x^2+2x+1}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
-$1$
B
$-\frac{1}{2}$
C
$-\frac{1}{4}$
D
$-\frac{1}{3}$

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = \frac{x^2-6x+5}{x^2+2x+1}$,જ્યાં $x \in R$.
$y = \frac{x^2-6x+5}{x^2+2x+1}$ લેતા,
$y(x^2+2x+1) = x^2-6x+5$
$(y-1)x^2 + (2y+6)x + (y-5) = 0$.
$x$ વાસ્તવિક હોવાથી,વિવેચક $D \geq 0$ થાય.
$D = (2y+6)^2 - 4(y-1)(y-5) \geq 0$.
$4(y+3)^2 - 4(y^2-6y+5) \geq 0$.
$y^2+6y+9 - y^2+6y-5 \geq 0$.
$12y + 4 \geq 0$.
$12y \geq -4$.
$y \geq -\frac{1}{3}$.
આમ,આપેલ પદાવલિની ન્યૂનતમ કિંમત $-\frac{1}{3}$ છે.
183
MediumMCQ
જો $x = \frac{1}{2} \left( \sqrt{3} + \frac{1}{\sqrt{3}} \right)$ હોય,તો $\frac{\sqrt{x^2 - 1}}{x - \sqrt{x^2 - 1}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $x = \frac{1}{2} \left( \sqrt{3} + \frac{1}{\sqrt{3}} \right)$.
પ્રથમ,$x^2$ ની ગણતરી કરો:
$x^2 = \frac{1}{4} \left( 3 + \frac{1}{3} + 2 \right) = \frac{1}{4} \left( \frac{9+1+6}{3} \right) = \frac{1}{4} \left( \frac{16}{3} \right) = \frac{4}{3}$.
હવે,$x^2 - 1$ ની ગણતરી કરો:
$x^2 - 1 = \frac{4}{3} - 1 = \frac{1}{3}$.
તેથી,$\sqrt{x^2 - 1} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
આ કિંમતોને $\frac{\sqrt{x^2 - 1}}{x - \sqrt{x^2 - 1}}$ પદમાં મૂકતા:
$= \frac{\frac{1}{\sqrt{3}}}{\frac{1}{2} \left( \sqrt{3} + \frac{1}{\sqrt{3}} \right) - \frac{1}{\sqrt{3}}}$
$= \frac{\frac{1}{\sqrt{3}}}{\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2\sqrt{3}} - \frac{1}{\sqrt{3}}}$
$= \frac{\frac{1}{\sqrt{3}}}{\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2\sqrt{3}}}$
$= \frac{\frac{1}{\sqrt{3}}}{\frac{3 - 1}{2\sqrt{3}}} = \frac{\frac{1}{\sqrt{3}}}{\frac{2}{2\sqrt{3}}} = \frac{\frac{1}{\sqrt{3}}}{\frac{1}{\sqrt{3}}} = 1$.
184
EasyMCQ
જો $3x - 2x^2 + 1$ ની અંતિમ કિંમત $k$ હોય,તો $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતોનો ગણ શોધો જેના માટે $kx^2 + 2x + 1 > 0$ થાય.
A
$\left(\frac{1}{2}, 1\right)$
B
$\left(-\infty, \frac{1}{2}\right) \cup (1, \infty)$
C
$(-\infty, \infty)$
D
$\left(-\infty, \frac{17}{8}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = -2x^2 + 3x + 1$.
અંતિમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે $f(x)$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ:
$f'(x) = -4x + 3$.
$f'(x) = 0$ લેતા,આપણને $-4x + 3 = 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે $x = \frac{3}{4}$.
અંતિમ કિંમત $k = f\left(\frac{3}{4}\right) = -2\left(\frac{3}{4}\right)^2 + 3\left(\frac{3}{4}\right) + 1 = -2\left(\frac{9}{16}\right) + \frac{9}{4} + 1 = -\frac{9}{8} + \frac{18}{8} + \frac{8}{8} = \frac{17}{8}$.
હવે,આપણે $x$ નો એવો ગણ શોધવો છે કે જેના માટે $kx^2 + 2x + 1 > 0$ થાય,જ્યાં $k = \frac{17}{8}$.
$k$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $\frac{17}{8}x^2 + 2x + 1 > 0$ મળે છે.
$8$ વડે ગુણતા,$17x^2 + 16x + 8 > 0$ મળે છે.
આ દ્વિઘાત સમીકરણનો વિવેચક $D = b^2 - 4ac = (16)^2 - 4(17)(8) = 256 - 544 = -288$ છે.
કેમ કે $D < 0$ છે અને $x^2$ નો સહગુણક $(17)$ ધન છે,તેથી દ્વિઘાત પદાવલિ $17x^2 + 16x + 8$ તમામ વાસ્તવિક $x$ માટે હંમેશા ધન રહેશે.
આમ,ઉકેલ ગણ $(-\infty, \infty)$ છે.
185
EasyMCQ
જો $f(x)=2x^2+\alpha x+8$ ની ન્યૂનતમ કિંમત અને $g(x)=-3x^2-4x+\alpha^2$ ની મહત્તમ કિંમત સમાન હોય,તો $\alpha^2=$
A
$\frac{150}{27}$
B
$\frac{160}{27}$
C
$\frac{170}{27}$
D
$\frac{181}{27}$

Solution

(B) દ્વિઘાત વિધેય $f(x)=ax^2+bx+c$ (જ્યાં $a>0$) ની ન્યૂનતમ કિંમત $-\frac{D}{4a} = \frac{4ac-b^2}{4a}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$f(x)=2x^2+\alpha x+8$ માટે,આપણી પાસે $a=2, b=\alpha, c=8$ છે. ન્યૂનતમ કિંમત $\frac{4(2)(8)-\alpha^2}{4(2)} = \frac{64-\alpha^2}{8}$ છે.
દ્વિઘાત વિધેય $g(x)=ax^2+bx+c$ (જ્યાં $a < 0$) ની મહત્તમ કિંમત $-\frac{D}{4a} = \frac{4ac-b^2}{4a}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$g(x)=-3x^2-4x+\alpha^2$ માટે,આપણી પાસે $a=-3, b=-4, c=\alpha^2$ છે. મહત્તમ કિંમત $\frac{4(-3)(\alpha^2)-(-4)^2}{4(-3)} = \frac{-12\alpha^2-16}{-12} = \frac{12\alpha^2+16}{12}$ છે.
બંને કિંમતોને સરખાવતા:
$\frac{64-\alpha^2}{8} = \frac{12\alpha^2+16}{12}$
બંને બાજુ $24$ વડે ગુણતા:
$3(64-\alpha^2) = 2(12\alpha^2+16)$
$192-3\alpha^2 = 24\alpha^2+32$
$160 = 27\alpha^2$
$\alpha^2 = \frac{160}{27}$.
આમ,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.
186
MediumMCQ
જો $x = \frac{1}{2} \left( \sqrt{7} + \frac{1}{\sqrt{7}} \right)$ હોય,તો $\frac{\sqrt{x^2 - 1}}{x - \sqrt{x^2 - 1}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$x = \frac{1}{2} \left( \sqrt{7} + \frac{1}{\sqrt{7}} \right) = \frac{1}{2} \left( \frac{7+1}{\sqrt{7}} \right) = \frac{4}{\sqrt{7}}$.
તેથી,$x^2 = \frac{16}{7}$.
માટે,$x^2 - 1 = \frac{16}{7} - 1 = \frac{9}{7}$.
આમ,$\sqrt{x^2 - 1} = \sqrt{\frac{9}{7}} = \frac{3}{\sqrt{7}}$.
હવે,આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{\sqrt{x^2 - 1}}{x - \sqrt{x^2 - 1}} = \frac{\frac{3}{\sqrt{7}}}{\frac{4}{\sqrt{7}} - \frac{3}{\sqrt{7}}} = \frac{\frac{3}{\sqrt{7}}}{\frac{1}{\sqrt{7}}} = 3$.
187
MediumMCQ
ધારો કે $p, q$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. જો $\alpha$ એ $x^{2}+3 p^{2} x+5 q^{2}=0$ નું બીજ હોય,$\beta$ એ $x^{2}+9 p^{2} x+15 q^{2}=0$ નું બીજ હોય અને $0 < \alpha < \beta$ હોય,તો સમીકરણ $x^{2}+6 p^{2} x+10 q^{2}=0$ નું બીજ $\gamma$ હંમેશા નીચેનામાંથી કઈ શરતનું પાલન કરે છે?
A
$\gamma=\frac{\alpha}{4}+\beta$
B
$\beta < \gamma$
C
$\gamma=\frac{\alpha}{2}+\beta$
D
$\alpha < \gamma < \beta$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha$ એ $x^{2}+3 p^{2} x+5 q^{2}=0$ નું બીજ છે,તેથી $\alpha^{2}+3 p^{2} \alpha+5 q^{2}=0$.
$\beta$ એ $x^{2}+9 p^{2} x+15 q^{2}=0$ નું બીજ છે,તેથી $\beta^{2}+9 p^{2} \beta+15 q^{2}=0$.
ધારો કે $f(x)=x^{2}+6 p^{2} x+10 q^{2}$.
$f(\alpha)$ ની કિંમત શોધતા:
$f(\alpha)=\alpha^{2}+6 p^{2} \alpha+10 q^{2} = (\alpha^{2}+3 p^{2} \alpha+5 q^{2}) + 3 p^{2} \alpha + 5 q^{2} = 3 p^{2} \alpha + 5 q^{2} > 0$.
$f(\beta)$ ની કિંમત શોધતા:
$f(\beta)=\beta^{2}+6 p^{2} \beta+10 q^{2} = (\beta^{2}+9 p^{2} \beta+15 q^{2}) - (3 p^{2} \beta + 5 q^{2}) = -(3 p^{2} \beta + 5 q^{2}) < 0$.
$f(x)$ એ બહુપદી હોવાથી અને $f(\alpha) > 0$ તથા $f(\beta) < 0$ હોવાથી,મધ્યવર્તી મૂલ્ય પ્રમેય મુજબ,$\alpha < \gamma < \beta$ થાય તેવું બીજ $\gamma$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
188
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ $x^2-a(x-1)+b=0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{1}{\alpha^2-a \alpha}+\frac{1}{\beta^2-a \beta}+\frac{2}{a+b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{4}{a+b}$
B
$\frac{1}{a+b}$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(C) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - a(x-1) + b = 0$ છે,જેનું સાદું રૂપ $x^2 - ax + a + b = 0$ થાય છે.
$\alpha$ અને $\beta$ બીજ હોવાથી:
$\alpha^2 - a\alpha = -(a+b)$
$\beta^2 - a\beta = -(a+b)$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{1}{-(a+b)} + \frac{1}{-(a+b)} + \frac{2}{a+b} = -\frac{2}{a+b} + \frac{2}{a+b} = 0$.
189
DifficultMCQ
વાસ્તવિક $x$ માટે,$\frac{x^{2}+2 x+4}{2 x^{2}+4 x+9}$ ની મહત્તમ કિંમત શું છે?
A
$1$
B
$-1$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(C) ધારો કે $y = \frac{x^{2}+2 x+4}{2 x^{2}+4 x+9}$.
$y(2 x^{2}+4 x+9) = x^{2}+2 x+4$.
$2 y x^{2} + 4 y x + 9 y = x^{2} + 2 x + 4$.
$(2 y-1) x^{2} + (4 y-2) x + (9 y-4) = 0$.
$x$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવાથી,વિવેચક $D \geq 0$.
$D = (4 y-2)^{2} - 4(2 y-1)(9 y-4) \geq 0$.
$4(2 y-1)^{2} - 4(2 y-1)(9 y-4) \geq 0$.
$4(2 y-1) [ (2 y-1) - (9 y-4) ] \geq 0$.
$4(2 y-1) (-7 y + 3) \geq 0$.
$(2 y-1) (7 y - 3) \leq 0$.
આ અસમતા $\frac{3}{7} \leq y \leq \frac{1}{2}$ માટે સાચી છે.
તેથી,$y$ ની મહત્તમ કિંમત $\frac{1}{2}$ છે.
190
EasyMCQ
જો $a$ અને $b$ સ્વૈચ્છિક ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,તો $\frac{6a}{5b} + \frac{10b}{3a}$ ની ન્યૂનતમ શક્ય કિંમત કેટલી થાય?
A
$4$
B
$\frac{6}{5}$
C
$\frac{10}{3}$
D
$\frac{68}{15}$

Solution

(A) $\frac{6a}{5b} + \frac{10b}{3a}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક $(AM \geq GM)$ અસમતાનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
કોઈપણ બે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ માટે,$x+y \geq 2\sqrt{xy}$ થાય.
ધારો કે $x = \frac{6a}{5b}$ અને $y = \frac{10b}{3a}$.
તેથી,$\frac{6a}{5b} + \frac{10b}{3a} \geq 2 \sqrt{\frac{6a}{5b} \times \frac{10b}{3a}}$.
વર્ગમૂળની અંદરની પદાવલિનું સાદુંરૂપ આપતા:
$\frac{6a}{5b} \times \frac{10b}{3a} = \frac{60}{15} = 4$.
તેથી,$\frac{6a}{5b} + \frac{10b}{3a} \geq 2 \sqrt{4} = 4$.
આમ,ન્યૂનતમ શક્ય કિંમત $4$ છે.
191
MediumMCQ
ધારો કે $a, b, c$ અને $d$ કોઈપણ ચાર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. તો કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n$ માટે $a^{n} + b^{n} = c^{n} + d^{n}$ સાચું છે જો:
A
$a + b = c + d$
B
$a - b = c - d$
C
$a + b = c + d$ અને $a^{2} + b^{2} = c^{2} + d^{2}$
D
$a - b = c - d$ અને $a^{2} - b^{2} = c^{2} - d^{2}$

Solution

(C) દરેક $n \in \mathbb{N}$ માટે $a^{n} + b^{n} = c^{n} + d^{n}$ આપેલ છે.
$n = 1$ માટે,$a + b = c + d$ મળે છે.
$n = 2$ માટે,$a^{2} + b^{2} = c^{2} + d^{2}$ મળે છે.
આ શરતો પર્યાપ્ત છે કે જેથી ${a, b} = {c, d}$ થાય,જે આપેલ સમીકરણને તમામ $n$ માટે સંતોષે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
192
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2 - 3x + r = 0$ ના બીજ છે,અને $\frac{\alpha}{2}, 2\beta$ એ સમીકરણ $x^2 + 3x + r = 0$ ના બીજ છે. જો સમીકરણ $x^2 + 6x = m$ ના બીજ $2\alpha + \beta + 2r$ અને $\alpha - 2\beta - \frac{r}{2}$ હોય,તો $m$ ની કિંમત શોધો:
A
-$135$
B
-$567$
C
$135$
D
$567$

Solution

(D) $1$) સમીકરણ $x^2 - 3x + r = 0$ પરથી,આપણી પાસે $\alpha + \beta = 3$ અને $\alpha\beta = r$ છે.
$2$) સમીકરણ $x^2 + 3x + r = 0$ ના બીજ $\frac{\alpha}{2}$ અને $2\beta$ છે. તેથી,$\frac{\alpha}{2} + 2\beta = -3$ અને $(\frac{\alpha}{2})(2\beta) = r$,જે $\alpha\beta = r$ માં પરિણમે છે. આ સુસંગત છે.
$3$) પ્રથમ સમીકરણને $2$ વડે ગુણતા,આપણને $\alpha + 4\beta = -6$ મળે છે. તેમાંથી $\alpha + \beta = 3$ બાદ કરતા $3\beta = -9$ મળે,તેથી $\beta = -3$. કિંમત મૂકતા,$\alpha = 6$ મળે છે.
$4$) તેથી $r = \alpha\beta = 6(-3) = -18$.
$5$) સમીકરણ $x^2 + 6x - m = 0$ ના બીજ $x_1 = 2\alpha + \beta + 2r = 2(6) - 3 + 2(-18) = 12 - 3 - 36 = -27$ અને $x_2 = \alpha - 2\beta - \frac{r}{2} = 6 - 2(-3) - \frac{-18}{2} = 6 + 6 + 9 = 21$ છે.
$6$) બીજનો ગુણાકાર $x_1 x_2 = (-27)(21) = -567$ છે. સમીકરણ $x^2 + 6x - m = 0$ હોવાથી,બીજનો ગુણાકાર $-m$ થાય. તેથી,$-m = -567$,જેનો અર્થ છે કે $m = 567$.
193
DifficultMCQ
ધારો કે $\tan A$ અને $\tan B$,જ્યાં $A, B \in (-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2})$,એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - 2x - 5 = 0$ ના બીજ છે. તો $20 \sin^2(\frac{A+B}{2})$ ની કિંમત શોધો:
A
$10 + \sqrt{10}$
B
$10 - 2\sqrt{10}$
C
$10 - 3\sqrt{10}$
D
$10 - \sqrt{10}$

Solution

(C) ધારો કે $x_1 = \tan A$ અને $x_2 = \tan B$ એ સમીકરણ $x^2 - 2x - 5 = 0$ ના બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,$x_1 + x_2 = 2$ અને $x_1 x_2 = -5$ મળે.
$\tan(A+B)$ ના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\tan(A+B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B} = \frac{2}{1 - (-5)} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^2(\frac{A+B}{2}) = \frac{1 - \cos(A+B)}{2}$.
આપેલ છે કે $\tan(A+B) = \frac{1}{3}$,તેથી $\cos(A+B) = \frac{3}{\sqrt{1^2 + 3^2}} = \frac{3}{\sqrt{10}}$.
આ કિંમતને નિત્યસમમાં મૂકતા: $\sin^2(\frac{A+B}{2}) = \frac{1 - 3/\sqrt{10}}{2} = \frac{\sqrt{10} - 3}{2\sqrt{10}}$.
અંતે,$20 \sin^2(\frac{A+B}{2}) = 20 \times \frac{\sqrt{10} - 3}{2\sqrt{10}} = \frac{10(\sqrt{10} - 3)}{\sqrt{10}} = 10 - 3\sqrt{10}$.
194
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2 - x + p = 0$ ના બીજ છે અને $\gamma, \delta$ એ સમીકરણ $x^2 - 4x + q = 0$ ના બીજ છે,જ્યાં $p, q \in Z$. જો $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ એ સમગુણોત્તર શ્રેણી ($G$.$P$.) માં હોય,તો $|p + q|$ ની કિંમત શોધો:
A
$16$
B
$32$
C
$34$
D
$38$

Solution

(C) ધારો કે બીજ $a, ar, ar^2, ar^3$ એ $G$.$P$. માં છે.
પ્રથમ સમીકરણ $x^2 - x + p = 0$ પરથી,$\alpha + \beta = a + ar = 1$ અને $\alpha\beta = a(ar) = a^2r = p$ મળે.
બીજા સમીકરણ $x^2 - 4x + q = 0$ પરથી,$\gamma + \delta = ar^2 + ar^3 = r^2(a + ar) = 4$ અને $\gamma\delta = (ar^2)(ar^3) = a^2r^5 = q$ મળે.
$a + ar = 1$ હોવાથી,તેને બીજા સમીકરણમાં મૂકતા: $r^2(1) = 4 \implies r^2 = 4 \implies r = \pm 2$.
કિસ્સો $1$: જો $r = 2$ હોય,તો $a(1 + 2) = 1 \implies a = 1/3$. તેથી $p = a^2r = (1/9)(2) = 2/9$,જે પૂર્ણાંક નથી. આ કિસ્સો અમાન્ય છે.
કિસ્સો $2$: જો $r = -2$ હોય,તો $a(1 - 2) = 1 \implies -a = 1 \implies a = -1$.
હવે $p$ અને $q$ ની ગણતરી કરતા: $p = a^2r = (-1)^2(-2) = -2$.
$q = a^2r^5 = (-1)^2(-2)^5 = 1 \times (-32) = -32$.
અંતે,$|p + q| = |-2 + (-32)| = |-34| = 34$.

4-2.Quadratic Equations and Inequations — Mix Examples-Quadratic Equations and Inequations · Frequently Asked Questions

1Are these 4-2.Quadratic Equations and Inequations questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 4-2.Quadratic Equations and Inequations Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.