Gujarati

Solution of quadratic inequations and Newton Formula Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 4-2.Quadratic Equations and Inequations · Solution of quadratic inequations and Newton Formula

53+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 46 of 53 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
ધારો કે $f(x) = x^2 + 4x + 1$. તો
A
બધા $x$ માટે $f(x) > 0$
B
જ્યારે $x \ge 0$ હોય ત્યારે $f(x) > 1$
C
જ્યારે $x \le -4$ હોય ત્યારે $f(x) \ge 1$
D
બધા $x$ માટે $f(x) = f(-x)$

Solution

(C) આપેલ છે $f(x) = x^2 + 4x + 1$.
વિકલ્પ $A$ માટે: વિવેચક $D = b^2 - 4ac = 16 - 4 = 12 > 0$. તેથી $f(x)$ બધા $x$ માટે સમાન ચિહ્ન ધરાવતું નથી.
વિકલ્પ $B$ માટે: જો $x \ge 0$ હોય,તો $x^2 + 4x + 1 \ge 1$. આ સાચું છે.
વિકલ્પ $C$ માટે: $f(x) \ge 1 \implies x^2 + 4x \ge 0 \implies x(x + 4) \ge 0$. આ અસમતા $x \le -4$ અથવા $x \ge 0$ માટે સાચી છે. તેથી $x \le -4$ માટે $f(x) \ge 1$ સાચું છે.
2
EasyMCQ
અસમતા $x^2 - 4x < 12$ નો સંપૂર્ણ ઉકેલ શું છે?
A
$x < -2$ અથવા $x > 6$
B
$-6 < x < 2$
C
$2 < x < 6$
D
$-2 < x < 6$

Solution

(D) આપેલ અસમતા: $x^2 - 4x < 12$
બંને બાજુથી $12$ બાદ કરતા: $x^2 - 4x - 12 < 0$
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા: $(x - 6)(x + 2) < 0$
બે અવયવોનો ગુણાકાર ઋણ હોવા માટે,અવયવો વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવતા હોવા જોઈએ.
આ અસમતા ત્યારે સાચી ઠરે છે જ્યારે $x$ એ $-2$ અને $6$ ની વચ્ચે હોય.
તેથી,ઉકેલ $-2 < x < 6$ છે.
3
MediumMCQ
જો તમામ $x \in R$ માટે ${x^2} + 2ax + 10 - 3a > 0$ હોય,તો
A
$-5 < a < 2$
B
$a < -5$
C
$a > 5$
D
$2 < a < 5$

Solution

(A) દ્વિઘાત પદાવલિ $Ax^2 + Bx + C > 0$ તમામ $x \in R$ માટે સાચી હોય,તો તેનો વિવેચક $D < 0$ અને $A > 0$ હોવો જોઈએ.
અહીં,$A = 1$,જે $> 0$ છે.
વિવેચક $D = B^2 - 4AC = (2a)^2 - 4(1)(10 - 3a) < 0$.
$4a^2 - 40 + 12a < 0$.
$4$ વડે ભાગતા,આપણને $a^2 + 3a - 10 < 0$ મળે છે.
અવયવ પાડતા,$(a + 5)(a - 2) < 0$ મળે.
આ અસમતા ત્યારે જ સાચી ઠરે જ્યારે $a$ એ $-5$ અને $2$ ની વચ્ચે હોય,તેથી $-5 < a < 2$.
4
EasyMCQ
જો $a < 0$ હોય,તો અસમતા $ax^2 - 2x + 4 > 0$ નો ઉકેલ નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$\frac{1 + \sqrt{1 - 4a}}{a} > x > \frac{1 - \sqrt{1 - 4a}}{a}$
B
$x < \frac{1 - \sqrt{1 - 4a}}{a}$
C
$x < 2$
D
$2 > x > \frac{1 + \sqrt{1 - 4a}}{a}$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત અસમતા $ax^2 - 2x + 4 > 0$ છે જ્યાં $a < 0$.
સૌ પ્રથમ,દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 - 2x + 4 = 0$ ના બીજ દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરીને મેળવો.
અહીં,$x = \frac{2 \pm \sqrt{(-2)^2 - 4(a)(4)}}{2a} = \frac{2 \pm \sqrt{4 - 16a}}{2a} = \frac{1 \pm \sqrt{1 - 4a}}{a}$.
$a < 0$ હોવાથી,પરવલય $y = ax^2 - 2x + 4$ નીચેની તરફ ખુલે છે.
અસમતા $ax^2 - 2x + 4 > 0$ તેના બે બીજની વચ્ચે સાચી ઠરે છે.
ધારો કે $\alpha = \frac{1 + \sqrt{1 - 4a}}{a}$ અને $\beta = \frac{1 - \sqrt{1 - 4a}}{a}$.
$a < 0$ હોવાથી,$\frac{1 + \sqrt{1 - 4a}}{a} < \frac{1 - \sqrt{1 - 4a}}{a}$ થાય.
તેથી,ઉકેલ $\frac{1 + \sqrt{1 - 4a}}{a} < x < \frac{1 - \sqrt{1 - 4a}}{a}$ છે.
5
EasyMCQ
જો $x$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોય,તો $x$ ની કઈ કિંમતો માટે $3x^2 + 14x + 11 > 0$ થાય?
A
$x < -\frac{11}{3}$
B
$x < -\frac{11}{3} \text{ અથવા } x > -1$
C
$x > -1$
D
$-\frac{11}{3} < x < -1$

Solution

(B) અસમતા $3x^2 + 14x + 11 > 0$ ઉકેલવા માટે,આપણે પ્રથમ દ્વિઘાત સમીકરણ $3x^2 + 14x + 11 = 0$ ના બીજ શોધીએ.
અવયવીકરણની રીતનો ઉપયોગ કરતા: $3x^2 + 3x + 11x + 11 = 0$.
$3x(x + 1) + 11(x + 1) = 0$.
$(3x + 11)(x + 1) = 0$.
બીજ $x = -\frac{11}{3}$ અને $x = -1$ મળે છે.
અહીં $x^2$ નો સહગુણક ધન $(3 > 0)$ હોવાથી,પરવલય ઉપરની તરફ ખુલે છે.
આથી,$3x^2 + 14x + 11$ ની કિંમત બીજની વચ્ચેના અંતરાલની બહાર ધન રહેશે.
તેથી,અસમતા $x < -\frac{11}{3}$ અથવા $x > -1$ માટે સાચી છે.
6
MediumMCQ
અસમતા $x^2 + 2|x| - 15 \geq 0$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$x \leq -\sqrt{3}$ અથવા $x \geq \sqrt{3}$
B
$x \leq -3$ અથવા $x \geq 3$
C
$-3 \leq x \leq 3$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $|x| = t$,જ્યાં $t \geq 0$.
અસમતા $t^2 + 2t - 15 \geq 0$ બને છે.
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા: $(t + 5)(t - 3) \geq 0$.
$t \geq 0$ હોવાથી,$t + 5$ હંમેશા ધન છે.
તેથી,$t - 3 \geq 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે $t \geq 3$.
$|x| \geq 3$ પાછું મૂકતા,આપણને $x \geq 3$ અથવા $x \leq -3$ મળે છે.
7
DifficultMCQ
જો $\left( mx - 1 + \frac{1}{x} \right)$ પદાવલિ,$x$ ની બધી જ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ માટે ઋણ ન હોય,તો $m$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી હોવી જોઈએ?
A
$-\frac{1}{2}$
B
$0$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x) = mx - 1 + \frac{1}{x} \geq 0$,તમામ $x > 0$ માટે.
$x > 0$ હોવાથી,$x$ વડે ગુણતા,$mx^2 - x + 1 \geq 0$ મળે.
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c \geq 0$ તમામ $x > 0$ માટે સાચું હોય તે માટેની શરતો તપાસતા:
જો $m \leq 0$ હોય,તો મોટા $x$ માટે $mx^2 - x + 1$ ઋણ થઈ જશે,તેથી $m > 0$ હોવું જોઈએ.
$mx^2 - x + 1 \geq 0$ તમામ $x > 0$ માટે સાચું રહે તે માટે વિવેચક $D \leq 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (-1)^2 - 4(m)(1) = 1 - 4m \leq 0$.
$1 \leq 4m \implies m \geq \frac{1}{4}$.
આમ,$m$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $\frac{1}{4}$ છે.
8
DifficultMCQ
$x$ ની કઈ કિંમતો માટે $\frac{8x^2 + 16x - 51}{(2x - 3)(x + 4)} > 3$ થાય?
A
$x < -4$
B
$-3 < x < \frac{3}{2}$
C
$x > \frac{5}{2}$
D
આપેલ તમામ
9
MediumMCQ
સમીકરણ $2x^2 + 3x - 9 \le 0$ નો ઉકેલ શું છે?
A
$3/2 \le x \le 3$
B
$-3 \le x \le 3/2$
C
$-3 \le x \le 3$
D
$3/2 \le x \le 2$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત અસમતા: $2x^2 + 3x - 9 \le 0$
પગલું $1$: દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડો.
$2x^2 + 6x - 3x - 9 \le 0$
$2x(x + 3) - 3(x + 3) \le 0$
$(2x - 3)(x + 3) \le 0$
પગલું $2$: અવયવોને શૂન્ય સાથે સરખાવીને નિર્ણાયક બિંદુઓ શોધો.
$2x - 3 = 0 \implies x = 3/2$
$x + 3 = 0 \implies x = -3$
પગલું $3$: તે અંતરાલ નક્કી કરો જ્યાં ગુણાકાર શૂન્ય અથવા શૂન્યથી નાનો હોય.
દ્વિઘાત અસમતા $(x - \alpha)(x - \beta) \le 0$ માટે,જ્યાં $\alpha < \beta$,ઉકેલ $\alpha \le x \le \beta$ થાય.
અહીં,$-3 \le x \le 3/2$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
10
MediumMCQ
જો $x$ ના તમામ વાસ્તવિક મૂલ્યો માટે $\frac{4x^2 + 1}{64x^2 - 96x \sin \alpha + 5} < \frac{1}{32}$ હોય,તો $\alpha$ કયા અંતરાલમાં હશે?
A
$(0, \pi/3)$
B
$(\pi/3, 2\pi/3)$
C
$(4\pi/3, 5\pi/3)$
D
$b$ અથવા $c$ બંને

Solution

(D) આપેલ અસમતા: $\frac{4x^2 + 1}{64x^2 - 96x \sin \alpha + 5} < \frac{1}{32}$.
છેદ $64x^2 - 96x \sin \alpha + 5 > 0$ ધારીને,ગુણાકાર કરતા:
$128x^2 + 32 < 64x^2 - 96x \sin \alpha + 5$
$64x^2 + 96x \sin \alpha + 27 < 0$.
આ દ્વિઘાત સમીકરણ માટે વિવેચક $D > 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (96 \sin \alpha)^2 - 4(64)(27) > 0$
$9216 \sin^2 \alpha - 6912 > 0$
$\sin^2 \alpha > \frac{3}{4}$
$|\sin \alpha| > \frac{\sqrt{3}}{2}$.
આથી $\sin \alpha > \frac{\sqrt{3}}{2}$ અથવા $\sin \alpha < -\frac{\sqrt{3}}{2}$.
$\sin \alpha > \frac{\sqrt{3}}{2}$ માટે,$\alpha \in (\pi/3, 2\pi/3)$.
$\sin \alpha < -\frac{\sqrt{3}}{2}$ માટે,$\alpha \in (4\pi/3, 5\pi/3)$.
11
DifficultMCQ
અસમતા $2^{\log_{\sqrt{2}}(x - 1)} > x + 5$ માટે,$x$ ના વાસ્તવિક મૂલ્યોનો ગણ છે:
A
$(-\infty, -1) \cup (4, +\infty)$
B
$(4, +\infty)$
C
$(-1, 4)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) અસમતા $2^{\log_{\sqrt{2}}(x - 1)} > x + 5$ આપેલ છે.
પ્રથમ,લઘુગણકીય વિધેયનો પ્રદેશ ધ્યાનમાં લો: $x - 1 > 0 \implies x > 1$.
ગુણધર્મ $\log_{a^n}(b) = \frac{1}{n} \log_a(b)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\log_{\sqrt{2}}(x - 1) = \log_{2^{1/2}}(x - 1) = 2 \log_2(x - 1) = \log_2((x - 1)^2)$.
આને અસમતામાં મૂકતા: $2^{\log_2((x - 1)^2)} > x + 5$.
કારણ કે $2^{\log_2(y)} = y$,અસમતા $(x - 1)^2 > x + 5$ બને છે.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $x^2 - 2x + 1 > x + 5$.
પદોને ગોઠવતા: $x^2 - 3x - 4 > 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(x - 4)(x + 1) > 0$.
બીજ $x = 4$ અને $x = -1$ છે.
અસમતા $x \in (-\infty, -1) \cup (4, +\infty)$ માટે સાચી છે.
પ્રદેશ $x > 1$ ને ધ્યાનમાં લેતા,$(x > 1)$ અને $(x < -1 \text{ અથવા } x > 4)$ નો છેદગણ $x > 4$ છે.
આમ,ઉકેલ ગણ $(4, +\infty)$ છે.
12
AdvancedMCQ
જો અસમતા $kx^2 - 2x + k \geq 0$ ઓછામાં ઓછા એક વાસ્તવિક $x$ માટે સાચી હોય,તો $k$ ની કિંમતોનો સંપૂર્ણ ગણ કયો છે?
A
$[-1, 1]$
B
$(-\infty, 1]$
C
$\phi$
D
$[-1, \infty)$

Solution

(D) આપેલ અસમતા $kx^2 - 2x + k \geq 0$ છે.
કિસ્સો $1$: જો $k = 0$ હોય,તો અસમતા $-2x \geq 0$ બને છે,જેનો અર્થ છે $x \leq 0$. આ ઓછામાં ઓછા એક વાસ્તવિક $x$ માટે સાચું છે,તેથી $k = 0$ ઉકેલ છે.
કિસ્સો $2$: જો $k \neq 0$ હોય,તો અસમતા $k \geq \frac{2x}{x^2 + 1}$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે $f(x) = \frac{2x}{x^2 + 1}$. $f(x)$ નો વિસ્તાર $[-1, 1]$ છે.
અસમતા $k \geq f(x)$ ઓછામાં ઓછા એક $x$ માટે સાચી રહે તે માટે,$k$ એ $f(x)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કરતા મોટી અથવા તેના જેટલી હોવી જોઈએ.
આમ,$k \geq -1$.
તેથી,$k$ ની કિંમતોનો ગણ $k \in [-1, \infty)$ છે.
13
AdvancedMCQ
$m$ ના કેટલા પૂર્ણાંક મૂલ્યો માટે $\{x\}^2 + 5m\{x\} - 3m + 1 < 0$ એ તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે સાચું છે? (જ્યાં $\{.\}$ એ અપૂર્ણાંક ભાગ વિધેય દર્શાવે છે).
A
$1$
B
$0$
C
$2$
D
અનંત

Solution

(B) ધારો કે $f(t) = t^2 + 5mt - 3m + 1$,જ્યાં $t = \{x\} \in [0, 1)$.
આપણે ઇચ્છીએ છીએ કે તમામ $t \in [0, 1)$ માટે $f(t) < 0$ થાય.
$f(t)$ એ $t$ માં દ્વિઘાત સમીકરણ છે જેનો અગ્ર સહગુણક ધન છે,તેથી પરવલય ઉપરની તરફ ખુલે છે.
તમામ $t \in [0, 1)$ માટે $f(t) < 0$ થવા માટે,અંતિમ બિંદુઓ પરની કિંમતો $f(0) < 0$ અને $f(1) \leq 0$ હોવી જોઈએ.
$f(0) = -3m + 1 < 0 \implies 3m > 1 \implies m > \frac{1}{3}$.
$f(1) = 1 + 5m - 3m + 1 = 2m + 2 \leq 0 \implies 2m \leq -2 \implies m \leq -1$.
$m > \frac{1}{3}$ અને $m \leq -1$ ને જોડતા,આપણને કોઈ પણ $m$ મળતું નથી.
આમ,$m$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યોની સંખ્યા $0$ છે.
14
MediumMCQ
$x^{2} \leq 4$ નો ઉકેલ ગણ કયો છે......
A
$[-2, 2]$
B
$(-2, 2)$
C
$(-\infty, -2] \cup [2, \infty)$
D
$\emptyset$

Solution

(A) $x^{2} \leq 4$ અસમતા ઉકેલવા માટે,આપણે તેને $x^{2} - 4 \leq 0$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
આ વર્ગોનો તફાવત છે,જેનું અવયવીકરણ $(x - 2)(x + 2) \leq 0$ થાય છે.
સંબંધિત સમીકરણ $(x - 2)(x + 2) = 0$ ના બીજ $x = 2$ અને $x = -2$ છે.
આ બીજ સંખ્યા રેખાને ત્રણ અંતરાલોમાં વિભાજિત કરે છે: $(-\infty, -2)$,$(-2, 2)$,અને $(2, \infty)$.
$(-2, 2)$ અંતરાલમાં એક કિંમત ચકાસતા,જેમ કે $x = 0$: $(0 - 2)(0 + 2) = -4$,જે $\leq 0$ છે.
અસમતામાં સમાનતાની નિશાનીનો સમાવેશ થતો હોવાથી,અંતિમ બિંદુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.
તેથી,ઉકેલ ગણ સંવૃત અંતરાલ $[-2, 2]$ છે.
15
MediumMCQ
$x^{2} \leq 9$ નો ઉકેલ ગણ કયો છે?
A
$[-3, 3]$
B
$(-3, 3)$
C
$(-\infty, -3) \cup (3, \infty)$
D
$\phi$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $x^{2} \leq 9$ છે.
આને $x^{2} - 9 \leq 0$ તરીકે લખી શકાય.
અવયવ પાડતા,આપણને $(x - 3)(x + 3) \leq 0$ મળે છે.
બે અવયવોનો ગુણાકાર શૂન્ય અથવા શૂન્યથી નાનો હોય તે માટે,$x$ ની કિંમતો સમીકરણ $(x - 3)(x + 3) = 0$ ના બીજની વચ્ચે હોવી જોઈએ.
બીજ $x = 3$ અને $x = -3$ છે.
અંતરાલો તપાસતા,આપણને મળે છે કે $x \in [-3, 3]$ માટે,પદાવલિ $(x - 3)(x + 3) \leq 0$ સાચી ઠરે છે.
તેથી,ઉકેલ ગણ $[-3, 3]$ છે.
16
MediumMCQ
પૂર્ણાંક $k$ કે જેના માટે અસમતા $x^{2}-2(3k-1)x+8k^{2}-7>0$ એ દરેક $x \in \mathbb{R}$ માટે સાચી હોય,તે છે
A
$3$
B
$2$
C
$0$
D
$4$

Solution

(A) દ્વિઘાત અસમતા $ax^{2}+bx+c > 0$ દરેક $x \in \mathbb{R}$ માટે સાચી હોય તે માટે વિવેચક $D < 0$ હોવો જોઈએ અને $a > 0$ હોવો જોઈએ.
અહીં,$a = 1 > 0$,તેથી આપણે ફક્ત $D < 0$ ની જરૂર છે.
$D = [-2(3k-1)]^{2} - 4(1)(8k^{2}-7) < 0$
$4(9k^{2}-6k+1) - 4(8k^{2}-7) < 0$
$4$ વડે ભાગતા:
$9k^{2}-6k+1 - 8k^{2}+7 < 0$
$k^{2}-6k+8 < 0$
$(k-2)(k-4) < 0$
આનો અર્થ એ છે કે $k \in (2, 4)$.
$k$ પૂર્ણાંક હોવાથી,અંતરાલ $(2, 4)$ માં એકમાત્ર પૂર્ણાંક કિંમત $k = 3$ છે.
17
DifficultMCQ
જો $a$ અને $b$ એ સમીકરણ $x^2-7x-1=0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{a^{21}+b^{21}+a^{17}+b^{17}}{a^{19}+b^{19}}$ ની કિંમત $........$ થાય.
A
$50$
B
$51$
C
$52$
D
$53$

Solution

(B) ધારો કે $S_n = a^n + b^n$. $a$ અને $b$ એ $x^2-7x-1=0$ ના બીજ હોવાથી,ન્યૂટનના સરવાળાના નિયમ મુજબ,$S_{n+2} - 7S_{n+1} - S_n = 0$,એટલે કે $S_{n+2} = 7S_{n+1} + S_n$.
આપણે $\frac{S_{21} + S_{17}}{S_{19}}$ ની કિંમત શોધવી છે.
પુનરાવર્તિત સંબંધ મુજબ,$S_{21} = 7S_{20} + S_{19}$.
વળી,$S_{19} = 7S_{18} + S_{17}$,જેનો અર્થ છે કે $S_{17} = S_{19} - 7S_{18}$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{S_{21} + S_{17}}{S_{19}} = \frac{7S_{20} + S_{19} + S_{19} - 7S_{18}}{S_{19}} = \frac{7S_{20} + 2S_{19} - 7S_{18}}{S_{19}}$.
કારણ કે $S_{20} = 7S_{19} + S_{18}$,તેથી $S_{20} - S_{18} = 7S_{19}$.
અંશમાં આ કિંમત મૂકતા:
$\frac{7(S_{20} - S_{18}) + 2S_{19}}{S_{19}} = \frac{7(7S_{19}) + 2S_{19}}{S_{19}} = \frac{49S_{19} + 2S_{19}}{S_{19}} = \frac{51S_{19}}{S_{19}} = 51$.
18
DifficultMCQ
$a$ ના એવા ધન પૂર્ણાંક મૂલ્યોનો ગણ $S$ ધારો કે જેના માટે $\frac{ax^2+2(a+1)x+9a+4}{x^2-8x+32} < 0, \forall x \in R$ થાય. તો $S$ માં રહેલા ઘટકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$0$
C
$\infty$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ અસમતા $\frac{ax^2+2(a+1)x+9a+4}{x^2-8x+32} < 0$ દરેક $x \in R$ માટે છે.
છેદ $x^2-8x+32 = (x-4)^2 + 16 > 0$ હોવાથી,અંશ $f(x) = ax^2+2(a+1)x+9a+4 < 0$ દરેક $x \in R$ માટે હોવો જોઈએ.
$f(x) < 0$ દરેક $x \in R$ માટે હોય તે માટે $a < 0$ અને વિવેચક $D < 0$ હોવો જરૂરી છે.
પરંતુ,પ્રશ્નમાં $a$ ના ધન પૂર્ણાંક મૂલ્યો માંગ્યા છે.
$a$ ઋણ હોવો જોઈએ,તેથી કોઈ પણ ધન પૂર્ણાંક $a$ આ શરતનું પાલન કરતું નથી.
તેથી,$S$ ખાલી ગણ છે અને તેમાં ઘટકોની સંખ્યા $0$ છે.
19
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 - (t^2 - 5t + 6)x + 1 = 0$ ના ભિન્ન બીજ છે,જ્યાં $t \in \mathbb{R}$,અને $a_n = \alpha^n + \beta^n$. તો $\frac{a_{2023} + a_{2025}}{a_{2024}}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$1/4$
B
$-1/2$
C
$-1/4$
D
$1/2$

Solution

(C) ન્યૂટનના સૂત્ર મુજબ,સમીકરણ $x^2 - (t^2 - 5t + 6)x + 1 = 0$ માટે:
$a_{n+2} - (t^2 - 5t + 6)a_{n+1} + a_n = 0$
પદોને ગોઠવતા:
$a_{n+2} + a_n = (t^2 - 5t + 6)a_{n+1}$
$n = 2023$ લેતા:
$a_{2025} + a_{2023} = (t^2 - 5t + 6)a_{2024}$
તેથી,ગુણોત્તર:
$\frac{a_{2025} + a_{2023}}{a_{2024}} = t^2 - 5t + 6$
દ્વિઘાત પદાવલિ $f(t) = t^2 - 5t + 6$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે:
$f(t) = (t - 5/2)^2 - 1/4$
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $-1/4$ છે.
20
EasyMCQ
ગણ $\{x \in R: 4+11x-3x^2>0\}$ એ કયો અંતરાલ છે?
A
$\left(-\frac{1}{3}, 4\right)$
B
$\left(-\infty, 4\right)$
C
$\left(-4, \frac{1}{3}\right)$
D
$\left(-4, -\frac{1}{3}\right)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $4+11x-3x^2 > 0$
બંને બાજુ $-1$ વડે ગુણતા,અસમતાની નિશાની બદલાશે:
$3x^2 - 11x - 4 < 0$
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા:
$3x^2 - 12x + x - 4 < 0$
$3x(x - 4) + 1(x - 4) < 0$
$(3x + 1)(x - 4) < 0$
જ્યાં ગુણાકાર ઋણ હોય તેવો અંતરાલ શોધવા માટે,શૂન્યો શોધીએ: $x = -\frac{1}{3}$ અને $x = 4$.
અંતરાલો તપાસતા:
$x < -\frac{1}{3}$ માટે,પદાવલિ ધન છે.
$-\frac{1}{3} < x < 4$ માટે,પદાવલિ ઋણ છે.
$x > 4$ માટે,પદાવલિ ધન છે.
તેથી,ઉકેલ ગણ $x \in \left(-\frac{1}{3}, 4\right)$ છે.
Solution diagram
21
EasyMCQ
અસમતા $\sqrt{x^2+6x+5} > (8-x)$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(8, \infty)$
B
$(\frac{59}{22}, 8]$
C
$(\frac{59}{22}, \infty)$
D
$(-1, \infty)$

Solution

(C) વર્ગમૂળ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$x^2+6x+5 \ge 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે $(x+5)(x+1) \ge 0$,તેથી $x \in (-\infty, -5] \cup [-1, \infty)$.
અસમતા $\sqrt{x^2+6x+5} > (8-x)$ માટે,$8-x < 0$ અથવા ($8-x \ge 0$ અને $x^2+6x+5 > (8-x)^2$) હોવું જરૂરી છે.
કિસ્સો $1$: $8-x < 0 \implies x > 8$. કારણ કે $x > 8$ એ $x \in [-1, \infty)$ ને સંતોષે છે,આ એક માન્ય ઉકેલ છે.
કિસ્સો $2$: $8-x \ge 0 \implies x \le 8$. બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $x^2+6x+5 > 64-16x+x^2$.
$22x > 59 \implies x > \frac{59}{22}$.
$x > \frac{59}{22}$ અને $x \le 8$ ને જોડતા,આપણને $x \in (\frac{59}{22}, 8]$ મળે છે.
કિસ્સો $1$ અને $2$ ને જોડતા: $x \in (\frac{59}{22}, 8] \cup (8, \infty) = (\frac{59}{22}, \infty)$.
22
MediumMCQ
જો દરેક $x \in R$ માટે $(2k-1)x^2 - 2(3k-2)x + 4k > 0$ હોય,તો $k$ ના તમામ શક્ય પૂર્ણાંક મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$21$
B
$27$
C
$36$
D
$28$

Solution

(D) દ્વિઘાત પદાવલિ $f(x) = ax^2 + bx + c$ દરેક $x \in R$ માટે ધન હોય તે માટે $a > 0$ અને વિવેચક $D < 0$ હોવું જોઈએ.
અહીં,$a = 2k - 1$,$b = -2(3k - 2)$,અને $c = 4k$.
શરત $1$: $a > 0 \implies 2k - 1 > 0 \implies k > \frac{1}{2}$.
શરત $2$: $D < 0 \implies b^2 - 4ac < 0$.
$[-2(3k - 2)]^2 - 4(2k - 1)(4k) < 0$.
$4(9k^2 - 12k + 4) - 16k(2k - 1) < 0$.
$4$ વડે ભાગતા: $(9k^2 - 12k + 4) - 4k(2k - 1) < 0$.
$9k^2 - 12k + 4 - 8k^2 + 4k < 0$.
$k^2 - 8k + 4 < 0$.
$k^2 - 8k + 4 = 0$ ના બીજ $k = 4 \pm 2\sqrt{3}$ છે.
$2\sqrt{3} \approx 3.46$ હોવાથી,બીજ $0.54$ અને $7.46$ છે.
તેથી,$0.54 < k < 7.46$.
$k > 0.5$ સાથે સરખાવતા,$0.54 < k < 7.46$ મળે.
$k$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો $1, 2, 3, 4, 5, 6, 7$ છે.
તેમનો સરવાળો $1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 = 28$ થાય.
23
MediumMCQ
જો $x^2-4ax+5+a>0$ એ તમામ $x \in R$ માટે સાચું હોય જ્યારે $a \in (\alpha, \beta)$,તો $4\beta+\alpha=$
A
$0$
B
$4$
C
$5$
D
$8$

Solution

(B) દ્વિઘાત પદાવલિ $f(x) = x^2 - 4ax + (5+a)$ એ તમામ $x \in R$ માટે $0$ કરતા મોટી હોય તે માટે વિવેચક $D < 0$ હોવો જોઈએ.
$D = (-4a)^2 - 4(1)(5+a) < 0$
$16a^2 - 20 - 4a < 0$
$4a^2 - a - 5 < 0$
અવયવ પાડતા: $(4a - 5)(a + 1) < 0$
આ અસમતા $a \in (-1, 5/4)$ માટે સાચી છે.
$a \in (\alpha, \beta)$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = -1$ અને $\beta = 5/4$ મળે.
તેથી,$4\beta + \alpha = 4(5/4) + (-1) = 5 - 1 = 4$.
24
MediumMCQ
$k$ ની તમામ કિંમતોનો ગણ શોધો જેના માટે અસમતા $x^2 - (3k + 1)x + 4k^2 + 3k - 3 > 0$ એ $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે સાચી હોય.
A
$(-\frac{13}{7}, 1)$
B
$(-1, \frac{13}{7})$
C
$(-\infty, -\frac{13}{7}) \cup (1, \infty)$
D
$(-\infty, -1) \cup (\frac{13}{7}, \infty)$

Solution

(C) દ્વિઘાત પદાવલિ $ax^2 + bx + c > 0$ એ તમામ $x \in R$ માટે સાચી હોય તે માટે,$a > 0$ અને વિવેચક $D = b^2 - 4ac < 0$ હોવું જોઈએ.
અહીં,$a = 1 > 0$,જે હંમેશા સાચું છે.
વિવેચક $D = \{-(3k + 1)\}^2 - 4(1)(4k^2 + 3k - 3) < 0$.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $(9k^2 + 6k + 1) - (16k^2 + 12k - 12) < 0$ મળે છે.
$-7k^2 - 6k + 13 < 0$.
$-1$ વડે ગુણતા અસમતા બદલાય છે: $7k^2 + 6k - 13 > 0$.
અવયવ પાડતા: $(7k + 13)(k - 1) > 0$.
બીજ $k = -\frac{13}{7}$ અને $k = 1$ છે.
પદાવલિ ધન હોય તે માટે,$k$ એ અંતરાલ $[-\frac{13}{7}, 1]$ ની બહાર હોવું જોઈએ.
આમ,ઉકેલ ગણ $k \in (-\infty, -\frac{13}{7}) \cup (1, \infty)$ છે.
25
EasyMCQ
$k$ ની પૂર્ણાંક કિંમત શોધો જેના માટે $x^2 - 2(4k - 1)x + 15k^2 - 2k - 7 > 0$ એ તમામ $x \in R$ માટે સાચું હોય.
A
$2$
B
$3$
C
$1$
D
$4$

Solution

(B) દ્વિઘાત પદાવલિ $ax^2 + bx + c > 0$ એ તમામ $x \in R$ માટે સાચું હોય તે માટેની શરતો $a > 0$ અને વિવેચક $D < 0$ છે.
અહીં,$a = 1$,જે $> 0$ છે.
વિવેચક $D = b^2 - 4ac < 0$.
$D = [-2(4k - 1)]^2 - 4(1)(15k^2 - 2k - 7) < 0$.
$4(16k^2 - 8k + 1) - 4(15k^2 - 2k - 7) < 0$.
$4$ વડે ભાગતા,આપણને $16k^2 - 8k + 1 - 15k^2 + 2k + 7 < 0$ મળે છે.
$k^2 - 6k + 8 < 0$.
$(k - 2)(k - 4) < 0$.
આ અસમતા $2 < k < 4$ માટે સાચી છે.
આ અંતરાલમાં $k$ ની એકમાત્ર પૂર્ણાંક કિંમત $k = 3$ છે.
26
DifficultMCQ
$x^2+5x+6 \geq 0$ અને $x^2+3x-4 < 0$ બંનેનું સમાધાન કરતા ઉકેલોનો ગણ કયો છે?
A
$(-4, 1)$
B
$(-4, -3] \cup [-2, 1)$
C
$(-4, -3) \cup (-2, 1)$
D
$[-4, -3] \cup [-2, 1]$

Solution

(B) પ્રથમ અસમતા માટે: $x^2+5x+6 \geq 0 \Rightarrow (x+2)(x+3) \geq 0$. આ $x \in (-\infty, -3] \cup [-2, \infty)$ માટે સાચું છે.
બીજી અસમતા માટે: $x^2+3x-4 < 0 \Rightarrow (x+4)(x-1) < 0$. આ $x \in (-4, 1)$ માટે સાચું છે.
આ બંને શરતોનું સમાધાન કરતા $x$ ના મૂલ્યોનો છેદગણ:
છેદગણ: $(-\infty, -3] \cup [-2, \infty) \cap (-4, 1) = (-4, -3] \cup [-2, 1)$.
27
MediumMCQ
જો $\alpha_1, \alpha_2$ અને $\alpha_3$ એ $x^3+3x+2=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha_1^5+\alpha_2^5+\alpha_3^5=$
A
-$30$
B
$6$
C
-$6$
D
$30$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha_1, \alpha_2, \alpha_3$ એ $x^3+3x+2=0$ ના બીજ છે.
ન્યુટનના સરવાળાના સૂત્ર મુજબ,ધારો કે $S_n = \alpha_1^n + \alpha_2^n + \alpha_3^n$.
સમીકરણ $x^3 + 0x^2 + 3x + 2 = 0$ છે.
$n=1$ માટે: $S_1 + 0 = 0 \Rightarrow S_1 = 0$.
$n=2$ માટે: $S_2 + 0(S_1) + 3(2) = 0 \Rightarrow S_2 = -6$.
$n=3$ માટે: $S_3 + 0(S_2) + 3(S_1) + 2(3) = 0 \Rightarrow S_3 = -6$.
$n=4$ માટે: $S_4 + 0(S_3) + 3(S_2) + 2(S_1) = 0$ $\Rightarrow S_4 + 3(-6) + 2(0) = 0$ $\Rightarrow S_4 = 18$.
$n=5$ માટે: $S_5 + 0(S_4) + 3(S_3) + 2(S_2) = 0 \Rightarrow S_5 + 3(-6) + 2(-6) = 0$.
$S_5 - 18 - 12 = 0 \Rightarrow S_5 = 30$.
28
MediumMCQ
અસમતા $3^x + 3^{1-x} - 4 < 0$ નો $R^{+}$ માં સમાવિષ્ટ ઉકેલ ગણ કયો છે?
A
$(0, 1)$
B
$(1, 3)$
C
$(0, 1]$
D
$(0, 2)$

Solution

(A) ધારો કે $3^x = y$. કારણ કે $x \in R^{+}$,તેથી $y > 1$.
આપેલ અસમતા $y + \frac{3}{y} - 4 < 0$ છે.
$y$ વડે ગુણતા ($y > 0$ હોવાથી),આપણને $y^2 - 4y + 3 < 0$ મળે છે.
અવયવ પાડતા,$(y - 1)(y - 3) < 0$ મળે.
આનો અર્થ એ છે કે $1 < y < 3$.
$y = 3^x$ પાછું મૂકતા,$1 < 3^x < 3$ મળે.
બધી બાજુ $\log_3$ લેતા,$\log_3(1) < x < \log_3(3)$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $0 < x < 1$ થાય છે.
આમ,ઉકેલ ગણ $(0, 1)$ છે.
29
DifficultMCQ
સમીકરણ $x^3+x+1=0$ ના બીજોના ચતુર્થ ઘાતનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-2$
B
$-1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(D) ધારો કે સમીકરણ $x^3+x+1=0$ ના બીજો $\alpha, \beta, \gamma$ છે. ધારો કે $S_n = \alpha^n + \beta^n + \gamma^n$.
ન્યૂટનના સરવાળાના સૂત્ર મુજબ,$x^3+p_1x^2+p_2x+p_3=0$ માટે,જ્યાં $p_1=0, p_2=1, p_3=1$:
$S_1 + p_1 = 0$ $\Rightarrow S_1 + 0 = 0$ $\Rightarrow S_1 = 0$.
$S_2 + p_1S_1 + 2p_2 = 0$ $\Rightarrow S_2 + 0(0) + 2(1) = 0$ $\Rightarrow S_2 = -2$.
$S_3 + p_1S_2 + p_2S_1 + 3p_3 = 0$ $\Rightarrow S_3 + 0(-2) + 1(0) + 3(1) = 0$ $\Rightarrow S_3 = -3$.
$S_4 + p_1S_3 + p_2S_2 + p_3S_1 = 0 \Rightarrow S_4 + 0(-3) + 1(-2) + 1(0) = 0$.
$S_4 - 2 = 0 \Rightarrow S_4 = 2$.
30
MediumMCQ
અસમતા $x^2-|x+2|+x>0$ નું સમાધાન કરતી તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ કયો છે?
A
$[-2, -\sqrt{2}) \cup (\sqrt{2}, \infty)$
B
$(-\infty, -2) \cup (2, \infty)$
C
$(-\infty, -\sqrt{2}) \cup (\sqrt{2}, \infty)$
D
$(-\infty, -2) \cup (\sqrt{2}, \infty)$

Solution

(C) આપેલ અસમતા: $x^2 - |x+2| + x > 0$
કિસ્સો $I$: જો $x+2 \geq 0$ (એટલે કે $x \geq -2$), તો $|x+2| = x+2$.
અસમતા બને છે:
$x^2 - (x+2) + x > 0$
$\Rightarrow x^2 - 2 > 0$
$\Rightarrow (x-\sqrt{2})(x+\sqrt{2}) > 0$
આનો ઉકેલ $x \in (-\infty, -\sqrt{2}) \cup (\sqrt{2}, \infty)$ છે.
શરત $x \geq -2$ ને ધ્યાનમાં લેતા, છેદગણ $x \in [-2, -\sqrt{2}) \cup (\sqrt{2}, \infty)$ મળે છે.
કિસ્સો $II$: જો $x+2 < 0$ (એટલે કે $x < -2$), તો $|x+2| = -(x+2)$.
અસમતા બને છે:
$x^2 - (-(x+2)) + x > 0$
$\Rightarrow x^2 + 2x + 2 > 0$
$\Rightarrow (x+1)^2 + 1 > 0$
કારણ કે $(x+1)^2 + 1$ તમામ વાસ્તવિક $x$ માટે હંમેશા ધન છે, તેથી શરત $x < -2$ સંતોષાય છે.
કિસ્સો $I$ અને $II$ ને જોડતા:
$(-\infty, -2) \cup [-2, -\sqrt{2}) \cup (\sqrt{2}, \infty) = (-\infty, -\sqrt{2}) \cup (\sqrt{2}, \infty)$
31
MediumMCQ
જો $[x]$ એ $x$ થી વધુ ન હોય તેવો મહત્તમ પૂર્ણાંક દર્શાવે,તો $[x]^2-7[x]+12 \leq 0$ નું સમાધાન કરતા $x$ ના મૂલ્યો કયા છે?
A
$1 \leq x < 4$
B
$3 \leq x < 5$
C
$-5 < x \leq -3$
D
$2 \leq x \leq 4$

Solution

(B) આપેલ અસમતા $[x]^2 - 7[x] + 12 \leq 0$ છે.
ધારો કે $y = [x]$. તો અસમતા $y^2 - 7y + 12 \leq 0$ બને છે.
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા,આપણને $(y - 4)(y - 3) \leq 0$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $3 \leq y \leq 4$.
કારણ કે $y = [x]$,તેથી $3 \leq [x] \leq 4$.
આનો અર્થ એ છે કે $[x]$ કાં તો $3$ હોઈ શકે અથવા $4$.
જો $[x] = 3$ હોય,તો $3 \leq x < 4$.
જો $[x] = 4$ હોય,તો $4 \leq x < 5$.
આ બંને અંતરાલોને જોડતા,આપણને $3 \leq x < 5$ મળે છે.
32
MediumMCQ
$x$ ના તમામ મૂલ્યોનો સમૂહ શોધો જેના માટે અસમતાઓ $x^2-7x+10 \geq 0$ અને $2x+3-x^2 > 0$ એકસાથે સાચી હોય.
A
$(-\infty, 2]$
B
$(3, \infty)$
C
$(-1, 2]$
D
$[2, 3)$

Solution

(C) પ્રથમ અસમતા માટે: $x^2-7x+10 \geq 0$
$(x-2)(x-5) \geq 0$
તેથી,$x \in (-\infty, 2] \cup [5, \infty)$.
બીજી અસમતા માટે: $2x+3-x^2 > 0$
$x^2-2x-3 < 0$
$(x-3)(x+1) < 0$
તેથી,$x \in (-1, 3)$.
બંને અંતરાલોનો છેદ લેતા:
$(-\infty, 2] \cup [5, \infty) \cap (-1, 3) = (-1, 2]$.
તેથી,$x$ ના તમામ મૂલ્યોનો સમૂહ $(-1, 2]$ છે.
33
EasyMCQ
વિધાન $(A)$: $3x^2 - 16x + 4 > -16$ એ વાસ્તવિક $x$ ની $(0, \frac{10}{3})$ અંતરાલની કેટલીક કિંમતો માટે સંતોષાય છે.
કારણ $(R)$: જ્યારે $b^2 - 4ac > 0$ હોય ત્યારે $x \in \mathbb{R}$ ની કેટલીક કિંમતો માટે $ax^2 + bx + c$ અને $a$ સમાન ચિહ્ન ધરાવે છે.
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
$(A)$ સાચું છે,$(R)$ સાચું છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
$(A)$ સાચું છે,$(R)$ સાચું છે પણ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી
C
$(A)$ સાચું છે,પણ $(R)$ ખોટું છે
D
$(A)$ ખોટું છે,પણ $(R)$ સાચું છે

Solution

(A) આપેલ અસમતા $3x^2 - 16x + 4 > -16$ છે.
આનું સાદું રૂપ $3x^2 - 16x + 20 > 0$ થાય છે.
ધારો કે $f(x) = 3x^2 - 16x + 20$. અહીં $a = 3, b = -16, c = 20$.
વિવેચક $D = b^2 - 4ac = (-16)^2 - 4(3)(20) = 256 - 240 = 16 > 0$.
$3x^2 - 16x + 20 = 0$ ના બીજ $x = 2$ અને $x = \frac{10}{3}$ મળે છે.
$a > 0$ હોવાથી,$x \in (-\infty, 2) \cup (\frac{10}{3}, \infty)$ માટે $f(x) > 0$ થાય છે.
અંતરાલ $(0, \frac{10}{3})$ માં $x=1$ જેવી કિંમતો છે જ્યાં $f(1) = 7 > 0$ થાય છે. તેથી,$(A)$ સાચું છે.
કારણ $(R)$ જણાવે છે કે જ્યારે $D > 0$ હોય ત્યારે $ax^2 + bx + c$ અને $a$ સમાન ચિહ્ન ધરાવે છે. આ સાચું છે. તેથી,$(A)$ સાચું છે અને $(R)$ એ તેની સાચી સમજૂતી છે.
34
DifficultMCQ
જો $x^2+2px-2p+8>0$ એ $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે હોય,તો $p$ ની તમામ શક્ય કિંમતોનો ગણ કયો છે?
A
$(2,4)$
B
$(-\infty,-4)$
C
$(2, \infty)$
D
$(-4,2)$

Solution

(D) આપેલ દ્વિઘાત પદાવલિ $f(x) = x^2+2px-2p+8 > 0$ એ $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે છે.
કોઈપણ દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2+bx+c > 0$ એ તમામ $x \in R$ માટે સત્ય હોય,તો તેની શરતો $a > 0$ અને વિવેચક $D < 0$ છે.
અહીં,$a = 1 > 0$,જે સંતોષાય છે.
હવે,વિવેચક $D = b^2 - 4ac < 0$ ની ગણતરી કરીએ:
$D = (2p)^2 - 4(1)(-2p+8) < 0$
$4p^2 + 8p - 32 < 0$
$4$ વડે ભાગતા:
$p^2 + 2p - 8 < 0$
અવયવ પાડતા:
$(p+4)(p-2) < 0$
સાઇન સ્કીમ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા,પદાવલિ $p = -4$ અને $p = 2$ ની વચ્ચે ઋણ છે.
તેથી,$p$ ની તમામ શક્ય કિંમતોનો ગણ $p \in (-4, 2)$ છે.
35
EasyMCQ
જો $x^2-5x-14 > 0$ એ સૂચવે છે કે $x$ એ $[\alpha, \beta]$ ની બહાર છે,તો $\frac{\alpha}{\beta}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{-2}{7}$
B
$\frac{-7}{2}$
C
$\frac{2}{7}$
D
$\frac{7}{2}$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $x^2-5x-14 > 0$
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા: $(x+2)(x-7) > 0$
ગુણાકાર ધન હોવા માટે,$x$ એ નાના બીજ કરતા નાનો અથવા મોટા બીજ કરતા મોટો હોવો જોઈએ: $x \in (-\infty, -2) \cup (7, \infty)$
પ્રશ્ન મુજબ,$x$ એ $[\alpha, \beta]$ અંતરાલની બહાર છે.
સરખામણી કરતા,$\alpha = -2$ અને $\beta = 7$ મળે છે.
તેથી,$\frac{\alpha}{\beta} = \frac{-2}{7}$.
Solution diagram
36
MediumMCQ
$x$ ના તમામ મૂલ્યોનો સમૂહ જે અસમતાઓ $x^2-1 \leq 0$ અને $x^2-x-2 \geq 0$ બંનેને એકસાથે સંતોષે છે તે છે
A
$(-1, 2)$
B
$(-1, 1)$
C
$(-2, -1)$
D
$\{-1\}$

Solution

(D) આપેલ અસમતાઓ $x^2-1 \leq 0$ અને $x^2-x-2 \geq 0$ છે.
$x^2-1 \leq 0$ માટે:
$(x-1)(x+1) \leq 0$
આ સૂચવે છે કે $x \in [-1, 1]$.
$x^2-x-2 \geq 0$ માટે:
$(x-2)(x+1) \geq 0$
આ સૂચવે છે કે $x \in (-\infty, -1] \cup [2, \infty)$.
બંને ગણ $x \in [-1, 1]$ અને $x \in (-\infty, -1] \cup [2, \infty)$ નો છેદગણ માત્ર એક બિંદુ $\{-1\}$ છે.
આમ,$x$ ના તમામ મૂલ્યોનો સમૂહ $\{-1\}$ છે.
37
EasyMCQ
અસમતા $3^x+3^{1-x}-4 < 0$ નો ઉકેલ ગણ છે
A
$(0,1)$
B
$(0,2)$
C
$(1,2)$
D
$(1,3)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $3^x+3^{1-x}-4 < 0$
$3^x$ વડે ગુણતા ($3^x > 0$ હોવાથી):
$(3^x)^2 - 4 \cdot 3^x + 3 < 0$
ધારો કે $y = 3^x$,તો $y^2 - 4y + 3 < 0$
અવયવ પાડતા: $(y-1)(y-3) < 0$
આથી $1 < y < 3$
$y = 3^x$ મૂકતા: $1 < 3^x < 3$
$3^0 < 3^x < 3^1$
આધાર $3 > 1$ હોવાથી,$0 < x < 1$
આમ,ઉકેલ ગણ $(0,1)$ છે.
38
EasyMCQ
$|x|^2-5|x|+4 < 0$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(-4,-1)$
B
$(1,4)$
C
$(-4,-1) \cup (1,4)$
D
$(-4,4)$

Solution

(C) આપેલ અસમતા: $|x|^2-5|x|+4 < 0$
ધારો કે $|x| = y$. કારણ કે $|x| \ge 0$,તેથી $y \ge 0$.
અસમતા $y^2-5y+4 < 0$ બને છે.
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા: $(y-4)(y-1) < 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $1 < y < 4$.
$y = |x|$ પાછું મૂકતા,આપણને $1 < |x| < 4$ મળે છે.
આ અસમતા $|x| > 1$ અને $|x| < 4$ ને સમાન છે.
$|x| > 1$ માટે,$x \in (-\infty, -1) \cup (1, \infty)$.
$|x| < 4$ માટે,$x \in (-4, 4)$.
આ બંને ગણનો છેદ લેતા,આપણને $x \in (-4, -1) \cup (1, 4)$ મળે છે.
39
MediumMCQ
$x \in R-\{-6\}$ માટે,$\frac{(x+2)(x+5)}{(x+6)}$ ની કિંમત કયા અંતરાલમાં નથી?
A
$[-9,-1]$
B
$[-5,-2]$
C
$(-5,-2)$
D
$(-9,-1)$

Solution

(D) ધારો કે $y = \frac{(x+2)(x+5)}{x+6}$.
$xy + 6y = x^2 + 7x + 10$
$x^2 + (7-y)x + (10-6y) = 0$
$x$ વાસ્તવિક હોય તે માટે,વિવેચક $\Delta \geq 0$.
$(7-y)^2 - 4(10-6y) \geq 0$
$y^2 - 14y + 49 - 40 + 24y \geq 0$
$y^2 + 10y + 9 \geq 0$
$(y+1)(y+9) \geq 0$
આમ,$y \in (-\infty, -9] \cup [-1, \infty)$.
$y$ ની જે કિંમતો વિસ્તારમાં નથી તે $(-9, -1)$ અંતરાલમાં છે.
Solution diagram
40
EasyMCQ
$R$ માં અસમતા $x^2 - 2x + 5 \leq 0$ ના તમામ ઉકેલોનો ગણ કયો છે?
A
$R - (-\infty, -5)$
B
$R - (5, \infty)$
C
$\phi$
D
$R - (-\infty, -4)$

Solution

(C) આપેલ અસમતા $x^2 - 2x + 5 \leq 0$ છે.
આપણે પદાવલિને પૂર્ણવર્ગ બનાવીને ફરીથી લખી શકીએ:
$x^2 - 2x + 1 + 4 \leq 0$
$(x - 1)^2 + 4 \leq 0$
દરેક વાસ્તવિક $x$ માટે $(x - 1)^2 \geq 0$ હોવાથી,$(x - 1)^2 + 4 \geq 4$ થાય.
તેથી,પદાવલિ $(x - 1)^2 + 4$ હંમેશા ધન છે અને તે ક્યારેય $0$ કે તેથી નાની હોઈ શકે નહીં.
આમ,આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરે તેવી કોઈ વાસ્તવિક સંખ્યા $x$ અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી.
તેથી,તમામ ઉકેલોનો ગણ ખાલી ગણ છે,જેને $\phi$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
41
EasyMCQ
અસમતાઓ $x^2-4x \leq 12$ અને $x^2-2x \geq 15$ નો સામાન્ય ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(5,6)$
B
$[5,6]$
C
$[-3,5]$
D
$(-\infty,-3] \cup [5, \infty)$

Solution

(B) પ્રથમ અસમતા માટે: $x^2-4x \leq 12$
$x^2-4x-12 \leq 0$
$(x-6)(x+2) \leq 0$
તેથી,$x \in [-2, 6]$ ... $(i)$
બીજી અસમતા માટે: $x^2-2x \geq 15$
$x^2-2x-15 \geq 0$
$(x-5)(x+3) \geq 0$
તેથી,$x \in (-\infty, -3] \cup [5, \infty)$ ... $(ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ નો છેદગણ લેતા:
$[-2, 6] \cap ((-\infty, -3] \cup [5, \infty)) = [5, 6]$
તેથી,સામાન્ય ઉકેલ ગણ $[5, 6]$ છે.
42
EasyMCQ
અસમતા $3^x+3^{1-x}-4 < 0$ નો $\mathbb{R}$ માં ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(1,2)$
B
$(1,3)$
C
$(0,2)$
D
$(0,1)$

Solution

(D) $3^x+3^{1-x}-4 < 0$
$\Rightarrow 3^x+\frac{3}{3^x}-4 < 0$
ધારો કે $3^x=t$,જ્યાં $t > 0$.
$\Rightarrow t+\frac{3}{t}-4 < 0$
$\Rightarrow t^2-4t+3 < 0$
$\Rightarrow (t-1)(t-3) < 0$
આ અસમતા $1 < t < 3$ માટે સાચી છે.
$t=3^x$ મૂકતા,આપણને $1 < 3^x < 3$ મળે છે.
$\Rightarrow 3^0 < 3^x < 3^1$
આધાર $3 > 1$ હોવાથી,અસમતાનું ચિહ્ન સમાન રહેશે:
$0 < x < 1$
તેથી,ઉકેલ ગણ $x \in (0,1)$ છે.
43
MediumMCQ
વિધાન $(I)$: $|x|^2 - 4|x| + 3 < 0$ ના ઉકેલોનો ગણ અંતરાલ $(-3, 3)$ છે.
વિધાન $(II)$: જો $x < 3$ અથવા $x > 5$ હોય,તો $x^2 - 8x + 15 > 0$.
ઉપરનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
A
વિધાન $I$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે
B
વિધાન $II$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $I$ ખોટું છે
C
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે

Solution

(B) $I \rightarrow |x|^2 - 4|x| + 3 < 0$
ધારો કે $t = |x|$,જ્યાં $t \geq 0$. અસમતા $t^2 - 4t + 3 < 0$ બને છે.
$(t - 1)(t - 3) < 0$,જેનો અર્થ છે $1 < t < 3$.
કારણ કે $t = |x|$,તેથી $1 < |x| < 3$.
આનો અર્થ છે $x \in (-3, -1) \cup (1, 3)$.
આમ,વિધાન $I$ ખોટું છે.
$II \rightarrow x^2 - 8x + 15 > 0$
$(x - 3)(x - 5) > 0$.
બીજ $x = 3$ અને $x = 5$ છે. અસમતા $x < 3$ અથવા $x > 5$ માટે સાચી છે.
આમ,વિધાન $II$ સાચું છે.
44
EasyMCQ
બંને દ્વિઘાત અસમતાઓ $x^2 < 4x + 77$ અને $x^2 > 4$ નું સમાધાન કરતો સૌથી નાનો ઋણ પૂર્ણાંક કયો છે?
A
$-6$
B
$-3$
C
$-2$
D
$-7$

Solution

(A) આપેલ અસમતાઓ $x^2 < 4x + 77$ અને $x^2 > 4$ છે.
પ્રથમ,$x^2 - 4x < 77$ ઉકેલો.
બંને બાજુ $4$ ઉમેરતા,$x^2 - 4x + 4 < 77 + 4$,જે $(x - 2)^2 < 81$ થાય છે.
વર્ગમૂળ લેતા,$-9 < x - 2 < 9$,જે $-7 < x < 11$ આપે છે.
આગળ,$x^2 > 4$ ઉકેલો,જેનો અર્થ છે $x^2 - 4 > 0$,એટલે કે $(x - 2)(x + 2) > 0$.
આ શરત $x > 2$ અથવા $x < -2$ માટે સાચી છે.
બંને શરતોને જોડતા,આપણને $(-7 < x < 11)$ અને $(x > 2 \text{ અથવા } x < -2)$ મળે છે.
છેદગણ $(-7, -2) \cup (2, 11)$ છે.
આ ગણમાં રહેલા ઋણ પૂર્ણાંકો $\{-6, -5, -4, -3\}$ છે.
આ ગણમાં સૌથી નાનો ઋણ પૂર્ણાંક $-6$ છે.
45
EasyMCQ
$9 x-2 < (x+2)^2 < 12 x-3$ નું સમાધાન કરતા $x$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
અનંત
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) અમારી પાસે અસમતા છે: $9 x-2 < (x+2)^2 < 12 x-3$
આને બે ભાગમાં વહેંચી શકાય છે:
ભાગ $I$: $9 x-2 < (x+2)^2$
$9 x-2 < x^2+4 x+4$
$x^2-5 x+6 > 0$
$(x-3)(x-2) > 0$
તેથી,$x \in (-\infty, 2) \cup (3, \infty)$ ... $(i)$
ભાગ $II$: $(x+2)^2 < 12 x-3$
$x^2+4 x+4 < 12 x-3$
$x^2-8 x+7 < 0$
$(x-7)(x-1) < 0$
તેથી,$x \in (1, 7)$ ... $(ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ નો છેદ લેતા,આપણને મળે છે:
$x \in (1, 2) \cup (3, 7)$
આ અંતરાલમાં $x$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો $\{4, 5, 6\}$ છે.
આમ,પૂર્ણાંક મૂલ્યોની સંખ્યા $3$ છે.
46
EasyMCQ
$x$ ના મૂલ્યોનો સમૂહ શોધો જેના માટે અસમતાઓ $x^2-3x-10 < 0$ અને $10x-x^2-16 > 0$ એકસાથે સંતોષાય છે:
A
$(-2, 5)$
B
$(2, 8)$
C
$(-2, 8)$
D
$(2, 5)$

Solution

(D) આપેલ અસમતાઓ:
$1$) $x^2 - 3x - 10 < 0$
$(x - 5)(x + 2) < 0$
આ સૂચવે છે કે $x \in (-2, 5)$.
$2$) $10x - x^2 - 16 > 0$
$-1$ વડે ગુણતા (અસમતાની નિશાની બદલાશે):
$x^2 - 10x + 16 < 0$
$(x - 2)(x - 8) < 0$
આ સૂચવે છે કે $x \in (2, 8)$.
બંને અસમતાઓ એકસાથે સંતોષાય તેવા $x$ ના મૂલ્યો શોધવા માટે,આપણે બંને ગણનો છેદગણ લેવો પડે:
$x \in (-2, 5) \cap (2, 8) = (2, 5)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

4-2.Quadratic Equations and Inequations — Solution of quadratic inequations and Newton Formula · Frequently Asked Questions

1Are these 4-2.Quadratic Equations and Inequations questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 4-2.Quadratic Equations and Inequations Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.