JEE Main 2016 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

91 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ190 of 91 questions

Page 1 of 2 · Gujarati

1
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
એક માણસ સીધા રસ્તા પર એક ઉભા સ્તંભ તરફ સમાન ઝડપે ચાલી રહ્યો છે. રસ્તા પરના એક ચોક્કસ બિંદુ $A$ પર,તે અવલોકન કરે છે કે સ્તંભની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $30^o$ છે. $A$ થી તે જ દિશામાં $10 \text{ મિનિટ}$ ચાલ્યા પછી,બિંદુ $B$ પર,તે અવલોકન કરે છે કે સ્તંભની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $60^o$ છે. તો તેના દ્વારા $B$ થી સ્તંભ સુધી પહોંચવા માટે લીધેલ સમય (મિનિટમાં) કેટલો છે?
A
$20$
B
$5$
C
$6$
D
$10$

Solution

(B) ધારો કે $PQ$ એ $h$ ઊંચાઈ ધરાવતો સ્તંભ છે.
$\Delta PAQ$ માં,$\tan(30^o) = \frac{PQ}{AQ}$ $\Rightarrow \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{AQ}$ $\Rightarrow AQ = h\sqrt{3}$.
$\Delta PQB$ માં,$\tan(60^o) = \frac{PQ}{BQ}$ $\Rightarrow \sqrt{3} = \frac{h}{BQ}$ $\Rightarrow BQ = \frac{h}{\sqrt{3}}$.
$10 \text{ મિનિટ}$ માં કાપેલું અંતર $AB = AQ - BQ = h\sqrt{3} - \frac{h}{\sqrt{3}} = \frac{3h - h}{\sqrt{3}} = \frac{2h}{\sqrt{3}}$ છે.
ઝડપ સમાન હોવાથી,લીધેલ સમય અંતરના પ્રમાણમાં હોય છે.
$AB$ અંતર કાપવા માટે લીધેલ સમય $= 10 \text{ મિનિટ}$.
$BQ$ અંતર કાપવા માટે લીધેલ સમય $= \frac{BQ}{AB} \times 10 = \frac{h/\sqrt{3}}{2h/\sqrt{3}} \times 10 = \frac{1}{2} \times 10 = 5 \text{ મિનિટ}$.
Solution diagram
2
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $0 \le x < 2\pi$ હોય,તો સમીકરણ $\cos x + \cos 2x + \cos 3x + \cos 4x = 0$ નું સમાધાન કરતા $x$ ના વાસ્તવિક મૂલ્યોની સંખ્યા . . . છે.
A
$7$
B
$9$
C
$3$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\cos x + \cos 4x + \cos 2x + \cos 3x = 0$
સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\cos A + \cos B = 2 \cos \left(\frac{A+B}{2}\right) \cos \left(\frac{A-B}{2}\right)$
$2 \cos \left(\frac{5x}{2}\right) \cos \left(\frac{3x}{2}\right) + 2 \cos \left(\frac{5x}{2}\right) \cos \left(\frac{x}{2}\right) = 0$
$2 \cos \left(\frac{5x}{2}\right) [\cos \left(\frac{3x}{2}\right) + \cos \left(\frac{x}{2}\right)] = 0$
$\cos C + \cos D = 2 \cos \left(\frac{C+D}{2}\right) \cos \left(\frac{C-D}{2}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$4 \cos \left(\frac{5x}{2}\right) \cos x \cos \left(\frac{x}{2}\right) = 0$
કેસ $1$: $\cos \left(\frac{5x}{2}\right) = 0 \Rightarrow x = \frac{\pi}{5}, \frac{3\pi}{5}, \pi, \frac{7\pi}{5}, \frac{9\pi}{5}$
કેસ $2$: $\cos x = 0 \Rightarrow x = \frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{2}$
કેસ $3$: $\cos \left(\frac{x}{2}\right) = 0 \Rightarrow x = \pi$ (જે પહેલેથી જ સામેલ છે)
કુલ અલગ મૂલ્યોની સંખ્યા $7$ છે.
3
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
$\theta$ નું એક મૂલ્ય જેના માટે $\frac{2 + 3i \sin \theta}{1 - 2i \sin \theta}$ શુદ્ધ કાલ્પનિક હોય,તે છે:
A
$\sin^{-1}\left(\frac{\sqrt{3}}{4}\right)$
B
$\sin^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{6}$

Solution

(B) સંકર સંખ્યા શુદ્ધ કાલ્પનિક હોય તે માટે તેનો વાસ્તવિક ભાગ $0$ હોવો જોઈએ.
આપેલ પદ: $Z = \frac{2 + 3i \sin \theta}{1 - 2i \sin \theta}$
અંશ અને છેદને છેદની અનુબદ્ધ સંખ્યા $(1 + 2i \sin \theta)$ વડે ગુણતા:
$Z = \frac{(2 + 3i \sin \theta)(1 + 2i \sin \theta)}{(1 - 2i \sin \theta)(1 + 2i \sin \theta)}$
$Z = \frac{2 + 4i \sin \theta + 3i \sin \theta + 6i^2 \sin^2 \theta}{1 - (2i \sin \theta)^2}$
$i^2 = -1$ હોવાથી:
$Z = \frac{2 + 7i \sin \theta - 6 \sin^2 \theta}{1 + 4 \sin^2 \theta}$
$Z = \frac{2 - 6 \sin^2 \theta}{1 + 4 \sin^2 \theta} + i \frac{7 \sin \theta}{1 + 4 \sin^2 \theta}$
વાસ્તવિક ભાગને $0$ લેતા:
$\frac{2 - 6 \sin^2 \theta}{1 + 4 \sin^2 \theta} = 0$
$2 - 6 \sin^2 \theta = 0$
$6 \sin^2 \theta = 2$
$\sin^2 \theta = \frac{1}{3}$
$\sin \theta = \pm \frac{1}{\sqrt{3}}$
તેથી,$\theta = \sin^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)$.
4
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$SMALL$ શબ્દના અક્ષરોનો ઉપયોગ કરીને પાંચ અક્ષરોવાળા તમામ શબ્દો (અર્થપૂર્ણ કે અર્થહીન) બનાવીને શબ્દકોશ મુજબ ગોઠવવામાં આવે,તો $SMALL$ શબ્દનું સ્થાન કયું હશે?
A
$52$
B
$58$
C
$46$
D
$59$

Solution

(B) $SMALL$ માં અક્ષરો $A, L, L, M, S$ છે. મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં ગોઠવતા: $A, L, L, M, S$.
$1$. $A$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $L, L, M, S$ છે. ગોઠવણીની સંખ્યા $\frac{4!}{2!} = 12$ છે.
$2$. $L$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $A, L, M, S$ છે. ગોઠવણીની સંખ્યા $4! = 24$ છે.
$3$. $M$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $A, L, L, S$ છે. ગોઠવણીની સંખ્યા $\frac{4!}{2!} = 12$ છે.
$4$. $SA$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $L, L, M$ છે. ગોઠવણીની સંખ્યા $\frac{3!}{2!} = 3$ છે.
$5$. $SL$ થી શરૂ થતા શબ્દો: બાકીના અક્ષરો $A, L, M$ છે. ગોઠવણીની સંખ્યા $3! = 6$ છે.
$6$. ત્યારબાદનો શબ્દ $SMALL$ છે.
કુલ ક્રમ $= 12 + 24 + 12 + 3 + 6 + 1 = 58$.
તેથી,$SMALL$ શબ્દનું સ્થાન $58^{th}$ છે.
5
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો ${\left( {1 - \frac{2}{x} + \frac{4}{{{x^2}}}} \right)^n}, x \ne 0$ ના વિસ્તરણમાં પદોની સંખ્યા $28$ હોય,તો આ વિસ્તરણમાં તમામ પદોના સહગુણકોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$243$
B
$729$
C
$64$
D
$2187$

Solution

(B) બહુપદી $(a_1 + a_2 + \dots + a_k)^n$ ના વિસ્તરણમાં પદોની સંખ્યા $\binom{n+k-1}{k-1}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં $(1 - \frac{2}{x} + \frac{4}{x^2})^n$ માટે,$k=3$ પદો છે.
તેથી,પદોની સંખ્યા $\binom{n+3-1}{3-1} = \binom{n+2}{2} = \frac{(n+2)(n+1)}{2}$ છે.
આપેલ છે કે $\frac{(n+2)(n+1)}{2} = 28$,તેથી $(n+2)(n+1) = 56$.
$8 \times 7 = 56$ હોવાથી,$n+2 = 8$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $n = 6$.
વિસ્તરણમાં સહગુણકોનો સરવાળો મેળવવા માટે ચલની જગ્યાએ $1$ મૂકવામાં આવે છે.
સહગુણકોનો સરવાળો $= (1 - 2 + 4)^n = (3)^n$.
$n = 6$ માટે,સરવાળો $3^6 = 729$ થાય.
6
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો એક અચળ ન હોય તેવી $A.P.$ ના $2^{nd}, 5^{th},$ અને $9^{th}$ પદો $G.P.$ માં હોય,તો આ $G.P.$ નો સામાન્ય ગુણોત્તર શું છે?
A
$1$
B
$\frac{7}{4}$
C
$\frac{8}{5}$
D
$\frac{4}{3}$

Solution

(D) ધારો કે $A.P.$ નું પ્રથમ પદ $a$ અને સામાન્ય તફાવત $d$ છે. પદો $T_n = a + (n-1)d$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$2^{nd}, 5^{th},$ અને $9^{th}$ પદો અનુક્રમે $a+d, a+4d,$ અને $a+8d$ છે.
આ પદો $G.P.$ માં હોવાથી,મધ્યમ પદનો વર્ગ પ્રથમ અને ત્રીજા પદના ગુણાકાર જેટલો થાય:
$(a+4d)^2 = (a+d)(a+8d)$
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા:
$a^2 + 8ad + 16d^2 = a^2 + 9ad + 8d^2$
$a^2$ બાદ કરતા અને પદોને ગોઠવતા:
$8d^2 = ad$
$A.P.$ અચળ ન હોવાથી,$d \neq 0$,તેથી આપણે $d$ વડે ભાગી શકીએ:
$a = 8d$
$G.P.$ ના પદો:
$T_2 = a+d = 8d+d = 9d$
$T_5 = a+4d = 8d+4d = 12d$
$T_9 = a+8d = 8d+8d = 16d$
સામાન્ય ગુણોત્તર $r$:
$r = \frac{T_5}{T_2} = \frac{12d}{9d} = \frac{4}{3}$
7
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો શ્રેણી ${\left( {1\frac{3}{5}} \right)^2} + {\left( {2\frac{2}{5}} \right)^2} + {\left( {3\frac{1}{5}} \right)^2} + {4^2} + \dots$ ના પ્રથમ દસ પદોનો સરવાળો $\frac{16}{5}m$ હોય,તો $m$ ની કિંમત શોધો:
A
$100$
B
$99$
C
$102$
D
$101$

Solution

(D) શ્રેણી $S = \left(\frac{8}{5}\right)^2 + \left(\frac{12}{5}\right)^2 + \left(\frac{16}{5}\right)^2 + \left(\frac{20}{5}\right)^2 + \dots$ $10$ પદો સુધી છે.
આને $S = \frac{1}{25} \sum_{n=1}^{10} (4(n+1))^2 = \frac{16}{25} \sum_{n=1}^{10} (n+1)^2$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે $k = n+1$,તો સરવાળો $\frac{16}{25} \sum_{k=2}^{11} k^2$ થાય.
સૂત્ર $\sum_{k=1}^{N} k^2 = \frac{N(N+1)(2N+1)}{6}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\sum_{k=1}^{11} k^2 = \frac{11(12)(23)}{6} = 506$.
સરવાળો $k=2$ થી શરૂ થતો હોવાથી,$1^2 = 1$ બાદ કરતા: $506 - 1 = 505$.
તેથી,$S = \frac{16}{25} \times 505 = \frac{16 \times 101}{5} = \frac{16}{5} \times 101$.
આપેલ છે કે $S = \frac{16}{5}m$,તેથી $m = 101$.
8
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
એક સમબાજુ ચતુષ્કોણની બે બાજુઓ $x - y + 1 = 0$ અને $7x - y - 5 = 0$ રેખાઓ પર આવેલી છે. જો તેના વિકર્ણો $(-1, -2)$ બિંદુએ છેદતા હોય,તો નીચેનામાંથી કયું બિંદુ આ સમબાજુ ચતુષ્કોણનું શિરોબિંદુ છે?
A
$\left( \frac{1}{3}, - \frac{8}{3} \right)$
B
$\left( - \frac{10}{3}, - \frac{7}{3} \right)$
C
$(-3, -9)$
D
$(-3, -8)$

Solution

(A) સમબાજુ ચતુષ્કોણની બે બાજુઓ ધરાવતી રેખાઓના સમીકરણો $L_1: x - y + 1 = 0$ અને $L_2: 7x - y - 5 = 0$ છે.
આ બે રેખાઓનું છેદબિંદુ શિરોબિંદુ $A$ છે. $x - y = -1$ અને $7x - y = 5$ ઉકેલતા $6x = 6$ મળે,તેથી $x = 1$ અને $y = 2$. આમ,$A = (1, 2)$.
સમબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો બાજુઓ વચ્ચેના ખૂણાઓને દુભાગે છે. ખૂણાના દુભાજકોના સમીકરણો $\frac{x - y + 1}{\sqrt{1^2 + (-1)^2}} = \pm \frac{7x - y - 5}{\sqrt{7^2 + (-1)^2}}$ દ્વારા મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $5(x - y + 1) = \pm (7x - y - 5)$ થાય છે.
કિસ્સો $1$: $5x - 5y + 5 = 7x - y - 5 \Rightarrow x + 2y - 5 = 0$.
કિસ્સો $2$: $5x - 5y + 5 = -7x + y + 5 \Rightarrow 2x - y = 0$.
વિકર્ણો છેદબિંદુ $(-1, -2)$ માંથી પસાર થતા હોવાથી,વિકર્ણોના સમીકરણો $x + 2y + 5 = 0$ અને $2x - y = 0$ છે.
વિકલ્પ તપાસતા,બિંદુ $\left( \frac{1}{3}, - \frac{8}{3} \right)$ એ $x + 2y + 5 = 0$ રેખા પર આવેલું છે.
9
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જે વર્તુળો $x^{2} + y^{2} - 8x - 8y - 4 = 0$ ને બહારથી સ્પર્શે છે અને $x$-અક્ષને પણ સ્પર્શે છે,તેમના કેન્દ્રો શેના પર આવેલા છે?
A
અતિવલય (hyperbola)
B
પરવલય (parabola)
C
વર્તુળ (circle)
D
ઉપવલય (ellipse) જે વર્તુળ નથી

Solution

(B) આપેલ વર્તુળ $x^{2} + y^{2} - 8x - 8y - 4 = 0$ છે.
આ વર્તુળનું કેન્દ્ર $(4, 4)$ છે અને તેની ત્રિજ્યા $r = \sqrt{4^{2} + 4^{2} - (-4)} = 6$ છે.
ધારો કે માંગેલ વર્તુળનું કેન્દ્ર $(h, k)$ છે અને તેની ત્રિજ્યા $R = k$ છે.
વર્તુળો બહારથી સ્પર્શતા હોવાથી,તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર તેમની ત્રિજ્યાઓના સરવાળા જેટલું થાય:
$\sqrt{(h - 4)^{2} + (k - 4)^{2}} = 6 + k$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(h - 4)^{2} + (k - 4)^{2} = (6 + k)^{2}$.
સાદુરૂપ આપતા:
$h^{2} - 8h + 16 + k^{2} - 8k + 16 = 36 + k^{2} + 12k$.
$h^{2} - 8h - 20k - 4 = 0$.
આમ,બિંદુપથ $x^{2} - 8x - 20y - 4 = 0$ મળે છે,જે પરવલયનું સમીકરણ છે.
10
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
જો $x^2 + y^2 - 4x + 6y - 12 = 0$ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવેલ વર્તુળનો એક વ્યાસ,$(-3, 2)$ કેન્દ્ર ધરાવતા વર્તુળ $S$ ની જીવા હોય,તો $S$ ની ત્રિજ્યા શોધો:
A
$5$
B
$10$
C
$5\sqrt{2}$
D
$5\sqrt{3}$

Solution

(D) આપેલ વર્તુળ $x^2 + y^2 - 4x + 6y - 12 = 0$ છે. તેનું કેન્દ્ર $O(2, -3)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{2^2 + (-3)^2 - (-12)} = \sqrt{4 + 9 + 12} = \sqrt{25} = 5$ છે.
ધારો કે $A(-3, 2)$ એ વર્તુળ $S$ નું કેન્દ્ર છે. આપેલ વર્તુળનો એક વ્યાસ એ વર્તુળ $S$ ની જીવા છે. ધારો કે આ જીવા $BC$ છે. $BC$ એ પ્રથમ વર્તુળનો વ્યાસ હોવાથી,તે કેન્દ્ર $O(2, -3)$ માંથી પસાર થાય છે.
$\Delta ABC$ માં,$A$ એ વર્તુળ $S$ નું કેન્દ્ર છે,તેથી $AB$ અને $AC$ એ $S$ ની ત્રિજ્યાઓ છે. $O$ એ જીવા $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $AO \perp BC$.
અંતર $AO$ એ $(-3, 2)$ અને $(2, -3)$ વચ્ચેનું અંતર છે:
$AO = \sqrt{(2 - (-3))^2 + (-3 - 2)^2} = \sqrt{5^2 + (-5)^2} = \sqrt{25 + 25} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta AOB$ માં,વર્તુળ $S$ ની ત્રિજ્યા $R$ એ કર્ણ $AB$ છે:
$R = \sqrt{AO^2 + OB^2} = \sqrt{(5\sqrt{2})^2 + 5^2} = \sqrt{50 + 25} = \sqrt{75} = 5\sqrt{3}$.
Solution diagram
11
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
જે અતિવલયની નાભિલંબની લંબાઈ $8$ હોય અને તેના અનુબદ્ધ અક્ષની લંબાઈ તેની નાભિઓ વચ્ચેના અંતરથી અડધી હોય,તો તે અતિવલયની ઉત્કેન્દ્રતા શોધો:
A
$\frac{2}{\sqrt{3}}$
B
$\sqrt{3}$
C
$\frac{4}{3}$
D
$\frac{4}{\sqrt{3}}$

Solution

(A) આપેલ છે કે,નાભિલંબની લંબાઈ = $\frac{2b^2}{a} = 8$,જે સૂચવે છે કે $b^2 = 4a$.
અનુબદ્ધ અક્ષની લંબાઈ $2b$ છે અને નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$2b = \frac{1}{2}(2ae)$,જેનું સાદું રૂપ $b = \frac{ae}{2}$ અથવા $b^2 = \frac{a^2e^2}{4}$ થાય છે.
$b^2$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $4a = \frac{a^2e^2}{4}$,જે $ae^2 = 16$ આપે છે (કારણ કે $a \neq 0$).
અતિવલય માટે,$b^2 = a^2(e^2 - 1)$.
$b^2 = 4a$ મૂકતા: $4a = a^2(e^2 - 1)$.
$a \neq 0$ હોવાથી,$4 = a(e^2 - 1) = ae^2 - a$.
$ae^2 = 16$ મૂકતા: $4 = 16 - a$,જે $a = 12$ આપે છે.
હવે,$ae^2 = 16 \implies 12e^2 = 16$.
$e^2 = \frac{16}{12} = \frac{4}{3}$.
તેથી,$e = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
12
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $P$ એ પરવલય ${y^2} = 8x$ પરનું બિંદુ છે જે વર્તુળ ${x^2} + {(y + 6)^2} = 1$ ના કેન્દ્ર $C$ થી ન્યૂનતમ અંતરે છે. તો $C$ માંથી પસાર થતા અને $P$ પર કેન્દ્ર ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ શોધો:
A
${x^2} + {y^2} - \frac{x}{4} + 2y - 24 = 0$
B
${x^2} + {y^2} - 4x + 9y + 18 = 0$
C
${x^2} + {y^2} - 4x + 8y + 12 = 0$
D
${x^2} + {y^2} - x + 4y - 12 = 0$

Solution

(C) કોઈ બિંદુથી વક્ર સુધીનું ન્યૂનતમ અંતર તે બિંદુએ વક્રના અભિલંબ (normal) પર હોય છે.
પરવલય ${y^2} = 8x$ માટે,$4a = 8$,તેથી $a = 2$.
બિંદુ $P(at^2, 2at) = (2t^2, 4t)$ પર પરવલયનો અભિલંબ $y = -tx + 2at + at^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$a = 2$ મૂકતા,અભિલંબ $y = -tx + 4t + 2t^3$ મળે છે.
આ અભિલંબ વર્તુળના કેન્દ્ર $C(0, -6)$ માંથી પસાર થતો હોવાથી:
$-6 = -t(0) + 4t + 2t^3
$ $\Rightarrow 2t^3 + 4t + 6 = 0
$ $\Rightarrow t^3 + 2t + 3 = 0$.
નિરીક્ષણ દ્વારા,$t = -1$ એ ઉકેલ છે.
$t = -1$ માટે,બિંદુ $P$ એ $(2(-1)^2, 4(-1)) = (2, -4)$ છે.
અંતર $CP$ એ જરૂરી વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ છે:
$r^2 = CP^2 = (2 - 0)^2 + (-4 - (-6))^2 = 2^2 + 2^2 = 4 + 4 = 8$.
કેન્દ્ર $P(2, -4)$ અને ત્રિજ્યાનો વર્ગ $r^2 = 8$ ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ:
$(x - 2)^2 + (y + 4)^2 = 8
$ $\Rightarrow x^2 - 4x + 4 + y^2 + 8y + 16 = 8
$ $\Rightarrow x^2 + y^2 - 4x + 8y + 12 = 0$.
Solution diagram
13
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $p = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} (1 + \tan^2 \sqrt{x})^{\frac{1}{2x}}$,તો $\log p = $ . . .
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ છે $p = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} (1 + \tan^2 \sqrt{x})^{\frac{1}{2x}}$.
આ $1^\infty$ સ્વરૂપ છે,તેથી આપણે $\mathop {\lim }\limits_{x \to a} f(x)^{g(x)} = e^{\mathop {\lim }\limits_{x \to a} (f(x)-1)g(x)}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીશું.
$p = e^{\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} (\tan^2 \sqrt{x}) \cdot \frac{1}{2x}}$.
કારણ કે $\mathop {\lim }\limits_{\theta \to 0} \frac{\tan \theta}{\theta} = 1$,તેથી $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} \frac{\tan^2 \sqrt{x}}{x} = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} \left( \frac{\tan \sqrt{x}}{\sqrt{x}} \right)^2 = 1^2 = 1$.
આમ,$p = e^{\frac{1}{2} \cdot 1} = e^{1/2}$.
પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,$\log p = \log(e^{1/2}) = \frac{1}{2}$.
14
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
જો સંખ્યાઓ $2, 3, a$ અને $11$ નું પ્રમાણિત વિચલન $3.5$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$3a^2 - 34a + 91 = 0$
B
$3a^2 - 23a + 44 = 0$
C
$3a^2 - 26a + 55 = 0$
D
$3a^2 - 32a + 84 = 0$

Solution

(D) પ્રમાણિત વિચલન $(SD)$ નું સૂત્ર $SD = \sqrt{\frac{\sum x_i^2}{n} - \left(\frac{\sum x_i}{n}\right)^2}$ છે.
આપેલ છે કે $SD = 3.5 = \frac{7}{2}$,તેથી $SD^2 = \frac{49}{4}$.
સંખ્યાઓ $2, 3, a, 11$ છે,તેથી $n = 4$.
$\sum x_i = 2 + 3 + a + 11 = 16 + a$.
$\sum x_i^2 = 2^2 + 3^2 + a^2 + 11^2 = 134 + a^2$.
વિચરણના સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$\frac{49}{4} = \frac{134 + a^2}{4} - \left(\frac{16 + a}{4}\right)^2$.
છેદ દૂર કરવા માટે $16$ વડે ગુણતા:
$49 \times 4 = 4(134 + a^2) - (16 + a)^2$.
$196 = 536 + 4a^2 - (256 + 32a + a^2)$.
$196 = 280 + 3a^2 - 32a$.
$3a^2 - 32a + 84 = 0$.
15
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
સમીકરણ $(x^2 - 5x + 5)^{x^2 + 4x - 60} = 1$ નું સમાધાન કરતા $x$ ના તમામ વાસ્તવિક મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$6$
B
$5$
C
$3$
D
$-4$

Solution

(C) $f(x)^{g(x)} = 1$ ત્યારે જ શક્ય છે જો:
$1)$ $f(x) = 1 \Rightarrow x = 1, 4$.
$2)$ $f(x) = -1$ અને $g(x)$ બેકી સંખ્યા હોય $\Rightarrow x = 2$ (કારણ કે $x=3$ માટે $g(x)$ એકી છે).
$3)$ $g(x) = 0$ અને $f(x) \neq 0 \Rightarrow x = -10, 6$.
આમ,$x$ ના શક્ય મૂલ્યો $1, 4, 2, -10, 6$ છે.
તેમનો સરવાળો $1 + 4 + 2 - 10 + 6 = 3$ થાય.
16
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે બે નિષ્પક્ષ છ-બાજુવાળા પાસા $A$ અને $B$ એકસાથે ફેંકવામાં આવે છે. જો $E_1$ એ ઘટના છે કે પાસા $A$ પર $4$ આવે,$E_2$ એ ઘટના છે કે પાસા $B$ પર $2$ આવે અને $E_3$ એ ઘટના છે કે બંને પાસા પરના અંકોનો સરવાળો એકી હોય,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
$E_1$ અને $E_3$ સ્વતંત્ર છે.
B
$E_1, E_2$ અને $E_3$ સ્વતંત્ર છે.
C
$E_1$ અને $E_2$ સ્વતંત્ર છે.
D
$E_2$ અને $E_3$ સ્વતંત્ર છે.

Solution

(B) નિદર્શાવકાશ $S$ માં $6 \times 6 = 36$ પરિણામો છે.
$E_1 = \{(4, 1), (4, 2), (4, 3), (4, 4), (4, 5), (4, 6)\}$,તેથી $P(E_1) = \frac{6}{36} = \frac{1}{6}$.
$E_2 = \{(1, 2), (2, 2), (3, 2), (4, 2), (5, 2), (6, 2)\}$,તેથી $P(E_2) = \frac{6}{36} = \frac{1}{6}$.
$E_3$ એ ઘટના છે કે સરવાળો એકી છે,જે ત્યારે થાય છે જ્યારે એક પાસો બેકી અને બીજો એકી હોય. $P(E_3) = \frac{18}{36} = \frac{1}{2}$.
$E_1 \cap E_2 = \{(4, 2)\}$,તેથી $P(E_1 \cap E_2) = \frac{1}{36} = P(E_1)P(E_2)$. આમ,$E_1$ અને $E_2$ સ્વતંત્ર છે.
$E_1 \cap E_3 = \{(4, 1), (4, 3), (4, 5)\}$,તેથી $P(E_1 \cap E_3) = \frac{3}{36} = \frac{1}{12} = P(E_1)P(E_3)$. આમ,$E_1$ અને $E_3$ સ્વતંત્ર છે.
$E_2 \cap E_3 = \{(1, 2), (3, 2), (5, 2)\}$,તેથી $P(E_2 \cap E_3) = \frac{3}{36} = \frac{1}{12} = P(E_2)P(E_3)$. આમ,$E_2$ અને $E_3$ સ્વતંત્ર છે.
$E_1, E_2, E_3$ સ્વતંત્ર હોવા માટે,$P(E_1 \cap E_2 \cap E_3) = P(E_1)P(E_2)P(E_3)$ હોવું જોઈએ.
$E_1 \cap E_2 \cap E_3 = \{(4, 2)\} \cap E_3 = \emptyset$ કારણ કે સરવાળો $4+2=6$ બેકી છે. તેથી $P(E_1 \cap E_2 \cap E_3) = 0$.
$0 \neq \frac{1}{72}$ હોવાથી,આ ઘટનાઓ પરસ્પર સ્વતંત્ર નથી.
17
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
બુલિયન પદાવલિ $(p \wedge \sim q) \vee q \vee (\sim p \wedge q)$ એ નીચેનામાંથી કોના સમકક્ષ છે?
A
$p \vee q$
B
$p \vee \sim q$
C
$\sim p \wedge q$
D
$p \wedge q$

Solution

(A) ધારો કે પદાવલિ $E = (p \wedge \sim q) \vee q \vee (\sim p \wedge q)$ છે.
વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$(p \wedge \sim q) \vee q \equiv (p \vee q) \wedge (\sim q \vee q)$.
કારણ કે $(\sim q \vee q) \equiv T$ (નિત્યસત્ય),તેથી $(p \vee q) \wedge T \equiv p \vee q$.
હવે,આ કિંમતને મૂળ પદાવલિમાં મૂકતા:
$E \equiv (p \vee q) \vee (\sim p \wedge q)$.
ફરીથી વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$(p \vee q) \vee (\sim p \wedge q) \equiv (p \vee q \vee \sim p) \wedge (p \vee q \vee q)$.
કારણ કે $(p \vee \sim p) \equiv T$,તેથી $(T \vee q) \wedge (p \vee q)$.
કારણ કે $(T \vee q) \equiv T$,તેથી $T \wedge (p \vee q) \equiv p \vee q$.
આમ,પદાવલિ $p \vee q$ ને સમકક્ષ છે.
18
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $m$ અને $M$ એ $4 + \frac{1}{2} \sin^2 2x - 2 \cos^4 x$ ની ન્યૂનતમ અને મહત્તમ કિંમતો હોય,જ્યાં $x \in R$,તો $M - m$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{9}{4}$
B
$\frac{15}{4}$
C
$\frac{7}{4}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = 4 + \frac{1}{2} \sin^2 2x - 2 \cos^4 x$.
$\sin^2 2x = 4 \cos^2 x (1 - \cos^2 x)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = 4 + 2 \cos^2 x - 4 \cos^4 x$.
$t = \cos^2 x$ લેતા,જ્યાં $t \in [0, 1]$.
$g(t) = -4t^2 + 2t + 4$.
મહત્તમ કિંમત $M$ માટે $t = \frac{1}{4}$ લેતા,$M = \frac{17}{4}$.
ન્યૂનતમ કિંમત $m$ માટે $t = 1$ લેતા,$m = 2$.
$M - m = \frac{17}{4} - 2 = \frac{9}{4}$.
19
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો સમીકરણો $x^2 + bx - 1 = 0$ અને $x^2 + x + b = 0$ ને $-1$ થી અલગ સામાન્ય બીજ હોય,તો $|b|$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$\sqrt{3}$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(C) ધારો કે $\alpha$ એ સામાન્ય બીજ છે.
સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(b-1)\alpha = b+1 \implies \alpha = \frac{b+1}{b-1}$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા $b^3+3b=0$ મળે છે.
તેથી $b(b^2+3)=0$.
આમ,$|b| = \sqrt{3}$ મળે છે.
20
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
એક વર્તુળ $(-2, 4)$ માંથી પસાર થાય છે અને $y-$અક્ષને $(0, 2)$ બિંદુએ સ્પર્શે છે. નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ આ વર્તુળના વ્યાસનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે છે?
A
$2x - 3y + 10 = 0$
B
$3x + 4y - 3 = 0$
C
$4x + 5y - 6 = 0$
D
$5x + 2y + 4 = 0$

Solution

(A) ધારો કે વર્તુળનું સમીકરણ $(x - h)^2 + (y - k)^2 = r^2$ છે.
તે $y-$અક્ષને $(0, 2)$ પર સ્પર્શે છે,તેથી કેન્દ્ર $(r, 2)$ અથવા $(-r, 2)$ છે.
વર્તુળ $(-2, 4)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી કેન્દ્ર $(-r, 2)$ હોવું જોઈએ.
ત્રિજ્યા $r$ એ કેન્દ્ર $(-r, 2)$ થી $(0, 2)$ બિંદુ સુધીનું અંતર છે,જે $r$ છે.
કેન્દ્ર $(-r, 2)$ થી $(-2, 4)$ સુધીનું અંતર પણ $r$ છે.
તેથી,$(-r - (-2))^2 + (2 - 4)^2 = r^2$
$(2 - r)^2 + (-2)^2 = r^2$
$4 - 4r + r^2 + 4 = r^2$
$8 - 4r = 0 \Rightarrow r = 2.$
આમ,કેન્દ્ર $(-2, 2)$ છે.
વર્તુળનો વ્યાસ કેન્દ્ર $(-2, 2)$ માંથી પસાર થવો જોઈએ.
વિકલ્પો તપાસતા:
$A$ માટે: $2(-2) - 3(2) + 10 = -4 - 6 + 10 = 0.$
કેન્દ્ર $(-2, 2)$ એ સમીકરણ $2x - 3y + 10 = 0$ નું સમાધાન કરે છે,તેથી આ રેખા વ્યાસ છે.
Solution diagram
21
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો રેખાઓ $\frac{x}{3} + \frac{y}{4} = 1$ અને $\frac{x}{4} + \frac{y}{3} = 1$ ના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતી એક ચલ રેખા યામ અક્ષોને $A$ અને $B$ $(A \neq B)$ માં મળે,તો $AB$ ના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ શોધો.
A
$7xy = 6(x + y)$
B
$4(x + y)^2 - 28(x + y) + 49 = 0$
C
$6xy = 7(x + y)$
D
$14(x + y)^2 - 97(x + y) + 168 = 0$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $L_1: 4x + 3y - 12 = 0$ અને $L_2: 3x + 4y - 12 = 0$ છે.
તેમના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $L_1 + \lambda L_2 = 0$ એટલે કે $(4x + 3y - 12) + \lambda(3x + 4y - 12) = 0$ છે.
તેને સાદું રૂપ આપતા,$x(4 + 3\lambda) + y(3 + 4\lambda) - 12(1 + \lambda) = 0$ મળે.
આ રેખા અક્ષોને $A\left(\frac{12(1 + \lambda)}{4 + 3\lambda}, 0\right)$ અને $B\left(0, \frac{12(1 + \lambda)}{3 + 4\lambda}\right)$ માં મળે છે.
ધારો કે $AB$ નું મધ્યબિંદુ $(h, k)$ છે. તેથી $h = \frac{6(1 + \lambda)}{4 + 3\lambda}$ અને $k = \frac{6(1 + \lambda)}{3 + 4\lambda}$.
આના પરથી,$\frac{1}{h} = \frac{4 + 3\lambda}{6(1 + \lambda)}$ અને $\frac{1}{k} = \frac{3 + 4\lambda}{6(1 + \lambda)}$.
બંનેનો સરવાળો કરતા,$\frac{1}{h} + \frac{1}{k} = \frac{7 + 7\lambda}{6(1 + \lambda)} = \frac{7}{6}$.
આમ,$\frac{h + k}{hk} = \frac{7}{6}$,જેનો અર્થ છે કે $6(h + k) = 7hk$.
તેથી બિંદુપથ $6(x + y) = 7xy$ છે.
22
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$x \in [0, 2\pi]$ માટે $|\sqrt{2 \sin^4 x + 18 \cos^2 x} - \sqrt{2 \cos^4 x + 18 \sin^2 x}| = 1$ હોય તેવી $x$ ની સંખ્યા શોધો.
A
$2$
B
$6$
C
$4$
D
$8$

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = \sqrt{2 \sin^4 x + 18 \cos^2 x} - \sqrt{2 \cos^4 x + 18 \sin^2 x}$.
આપણને $|f(x)| = 1$ આપેલ છે,જેનો અર્થ છે કે $f(x) = 1$ અથવા $f(x) = -1$.
$u = \sin^2 x$ લેતા,સમીકરણ ઉકેલતા $[0, 2\pi]$ અંતરાલમાં $x$ ના $8$ ઉકેલો મળે છે.
23
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો ઉપવલય $\frac{x^2}{27} + \frac{y^2}{3} = 1$ પરના કોઈ બિંદુએ દોરેલો સ્પર્શક યામ અક્ષોને $A$ અને $B$ માં મળે છે,અને $O$ ઉગમબિંદુ છે,તો ત્રિકોણ $OAB$ નું ન્યૂનતમ ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$3\sqrt{3}$
B
$\frac{9}{2}$
C
$9$
D
$\frac{9}{\sqrt{3}}$

Solution

(C) ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ ના બિંદુ $(a \cos \theta, b \sin \theta)$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $\frac{x \cos \theta}{a} + \frac{y \sin \theta}{b} = 1$ છે.
અહીં,$a = 3\sqrt{3}$ અને $b = \sqrt{3}$ છે.
સ્પર્શકનું સમીકરણ $\frac{x \cos \theta}{3\sqrt{3}} + \frac{y \sin \theta}{\sqrt{3}} = 1$ છે.
$A$ ના યામ $(\frac{3\sqrt{3}}{\cos \theta}, 0)$ અને $B$ ના યામ $(0, \frac{\sqrt{3}}{\sin \theta})$ છે.
ત્રિકોણ $OAB$ નું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} \times \frac{3\sqrt{3}}{\cos \theta} \times \frac{\sqrt{3}}{\sin \theta} = \frac{9}{\sin 2\theta}$ છે.
ક્ષેત્રફળ ન્યૂનતમ થવા માટે $\sin 2\theta = 1$ હોવું જોઈએ.
તેથી,$\Delta_{\min} = 9$ ચોરસ એકમ.
24
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો સંખ્યાઓ $1, 1 + d, . . . , 1 + 100d$ નું તેમના મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન $255$ હોય,તો $d$ ની કિંમત શોધો.
A
$10.1$
B
$5.05$
C
$20.2$
D
$10$

Solution

(A) આપેલ સંખ્યાઓ $1, 1+d, 1+2d, \dots, 1+100d$ છે. આ $n = 101$ પદો ધરાવતી સમાંતર શ્રેણી છે.
મધ્યક $\bar{x} = \frac{1}{101} \sum_{k=0}^{100} (1 + kd) = 1 + 50d$ છે.
મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન:
$MD = \frac{|d|}{101} \sum_{k=0}^{100} |k - 50| = \frac{|d|}{101} \times 2550 = 255$.
તેથી,$|d| = \frac{255 \times 101}{2550} = 10.1$.
25
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$\sum\limits_{r = 1}^{15} {{r^2} \left( \frac{^{15}C_r}{^{15}C_{r - 1}} \right)}$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$1240$
B
$560$
C
$1085$
D
$680$

Solution

(D) આપણી પાસે પદાવલિ $\sum\limits_{r = 1}^{15} {{r^2} \left( \frac{^{15}C_r}{^{15}C_{r - 1}} \right)}$ છે.
$\frac{^nC_r}{^nC_{r-1}} = \frac{n-r+1}{r}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{^{15}C_r}{^{15}C_{r-1}} = \frac{16-r}{r}$.
સરવાળામાં કિંમત મૂકતા:
$\sum\limits_{r = 1}^{15} {{r^2} \left( \frac{16-r}{r} \right)} = \sum\limits_{r = 1}^{15} {r(16-r)} = \sum\limits_{r = 1}^{15} {(16r - r^2)}$.
આ $16 \sum\limits_{r = 1}^{15} r - \sum\limits_{r = 1}^{15} r^2$ બરાબર થાય છે.
$n=15$ માટે $\sum_{r=1}^n r = \frac{n(n+1)}{2}$ અને $\sum_{r=1}^n r^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$ સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$16 \left( \frac{15 \times 16}{2} \right) - \left( \frac{15 \times 16 \times 31}{6} \right)$.
$= 16 \times 120 - 5 \times 8 \times 31 = 1920 - 1240 = 680$.
26
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
બિંદુ $(2, 1)$ ને રેખા $L: x - y = 4$ ને સમાંતર $2\sqrt{3}$ એકમ જેટલું સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે. જો નવું બિંદુ $Q$ ત્રીજા ચરણમાં હોય,તો $Q$ માંથી પસાર થતી અને $L$ ને લંબ રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$x + y = 2 - \sqrt{6}$
B
$2x + 2y = 1 - \sqrt{6}$
C
$x + y = 3 - 3\sqrt{6}$
D
$x + y = 3 - 2\sqrt{6}$

Solution

(D) રેખા $L$ નું સમીકરણ $x - y = 4$ છે,જેનો ઢાળ $m = 1$ છે.
બિંદુ $P(2, 1)$ ને $L$ ને સમાંતર સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,તેથી નવું બિંદુ $Q(x, y)$ એ $L$ ને સમાંતર રેખા પર આવેલું છે.
$P$ અને $Q$ માંથી પસાર થતી રેખાનો ઢાળ $1$ છે.
$P(2, 1)$ અને $Q(x, y)$ વચ્ચેનું અંતર $2\sqrt{3}$ છે.
રેખાના પ્રચલિત સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરતા,$Q$ ના યામ $(2 \pm 2\sqrt{3} \cos \theta, 1 \pm 2\sqrt{3} \sin \theta)$ મળે,જ્યાં $\tan \theta = 1$,તેથી $\cos \theta = \sin \theta = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
$Q = (2 \pm \sqrt{6}, 1 \pm \sqrt{6})$.
$Q$ ત્રીજા ચરણમાં હોવાથી,બંને યામ ઋણ હોવા જોઈએ.
ઋણ ચિહ્ન લેતા: $Q = (2 - \sqrt{6}, 1 - \sqrt{6})$.
$Q$ માંથી પસાર થતી અને $L$ ને લંબ રેખાનો ઢાળ $m' = -1$ છે.
સમીકરણ: $y - (1 - \sqrt{6}) = -1(x - (2 - \sqrt{6}))$.
$y - 1 + \sqrt{6} = -x + 2 - \sqrt{6}$.
$x + y = 3 - 2\sqrt{6}$.
Solution diagram
27
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
નીચેના બે વિધાનો ધ્યાનમાં લો :
$P :$ જો $7$ એક એકી સંખ્યા હોય,તો $7$ એ $2$ વડે વિભાજ્ય છે.
$Q :$ જો $7$ એક અવિભાજ્ય સંખ્યા હોય,તો $7$ એક એકી સંખ્યા છે.
જો $V_1$ એ $P$ ના પ્રતિ-વિધાન (contrapositive) નું સત્યતા મૂલ્ય હોય અને $V_2$ એ $Q$ ના પ્રતિ-વિધાનનું સત્યતા મૂલ્ય હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(V_1, V_2)$ બરાબર શું થાય?
A
$(F, F)$
B
$(F, T)$
C
$(T, F)$
D
$(T, T)$

Solution

(B) શરતી વિધાન $p \Rightarrow q$ નું પ્રતિ-વિધાન $\neg q \Rightarrow \neg p$ છે. પ્રતિ-વિધાનનું સત્યતા મૂલ્ય મૂળ વિધાનના સત્યતા મૂલ્ય સમાન હોય છે.
વિધાન $P: p \Rightarrow q$ માટે,જ્યાં $p$ એ '$7$ એક એકી સંખ્યા છે' (સત્ય) અને $q$ એ '$7$ એ $2$ વડે વિભાજ્ય છે' (અસત્ય).
$T \Rightarrow F$ એ $F$ હોવાથી,સત્યતા મૂલ્ય $V_1 = F$ મળે.
વિધાન $Q: p \Rightarrow q$ માટે,જ્યાં $p$ એ '$7$ એક અવિભાજ્ય સંખ્યા છે' (સત્ય) અને $q$ એ '$7$ એક એકી સંખ્યા છે' (સત્ય).
$T \Rightarrow T$ એ $T$ હોવાથી,સત્યતા મૂલ્ય $V_2 = T$ મળે.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(V_1, V_2) = (F, T)$ થાય.
28
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
આર્ગેન્ડ સમતલમાં $2 + i$ દ્વારા દર્શાવેલ બિંદુ $1 \, \text{unit}$ પૂર્વ દિશામાં,ત્યારબાદ $2 \, \text{units}$ ઉત્તર દિશામાં અને અંતે ત્યાંથી $2\sqrt{2} \, \text{units}$ દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં ગતિ કરે છે. તો આર્ગેન્ડ સમતલમાં તેનું નવું સ્થાન કયા બિંદુ દ્વારા દર્શાવવામાં આવશે?
A
$1+i$
B
$2+2i$
C
$-2-2i$
D
$-1-i$

Solution

(A) પ્રારંભિક સ્થાન $z_0 = 2 + i$ છે,જે આર્ગેન્ડ સમતલમાં બિંદુ $(2, 1)$ ને અનુરૂપ છે.
$1 \, \text{unit}$ પૂર્વ દિશામાં ખસતા સ્થાન $(2+1, 1) = (3, 1)$ થાય છે.
$2 \, \text{units}$ ઉત્તર દિશામાં ખસતા સ્થાન $(3, 1+2) = (3, 3)$ થાય છે.
અંતે,$2\sqrt{2} \, \text{units}$ દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં ખસવાનો અર્થ એ છે કે $2 \, \text{units}$ પશ્ચિમમાં અને $2 \, \text{units}$ દક્ષિણમાં ખસવું (કારણ કે સ્થાનાંતર સદિશ $(-2, -2)$ છે).
અંતિમ સ્થાન $(3-2, 3-2) = (1, 1)$ છે.
આ સંકર સંખ્યા $1 + i$ ને અનુરૂપ છે.
Solution diagram
29
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $\mathop {\lim }\limits_{x \to \infty } {\left( {1 + \frac{a}{x} - \frac{4}{{{x^2}}}} \right)^{2x}} = {e^3},$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(B) આપેલ લક્ષ $1^{\infty}$ સ્વરૂપનું છે.
આપણે સૂત્ર $\mathop {\lim }\limits_{x \to \infty } {(1 + f(x))^{g(x)}} = e^{\mathop {\lim }\limits_{x \to \infty } f(x)g(x)}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
અહીં,$f(x) = \frac{a}{x} - \frac{4}{x^2}$ અને $g(x) = 2x$ છે.
તેથી,લક્ષ $e^{\mathop {\lim }\limits_{x \to \infty } (\frac{a}{x} - \frac{4}{x^2}) \cdot 2x} = e^3$ બને છે.
ઘાતાંકનું સાદું રૂપ આપતા: $\mathop {\lim }\limits_{x \to \infty } (\frac{2ax}{x} - \frac{8x}{x^2}) = \mathop {\lim }\limits_{x \to \infty } (2a - \frac{8}{x}) = 2a - 0 = 2a$.
આમ,$e^{2a} = e^3$.
ઘાતાંકોની સરખામણી કરતા,$2a = 3$,જે $a = \frac{3}{2}$ આપે છે.
30
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $x, y, z$ એ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $x + y + z = 12$ અને $x^3y^4z^5 = (0.1)(600)^3$ થાય. તો $x^3 + y^3 + z^3$ ની કિંમત શોધો.
A
$342$
B
$216$
C
$258$
D
$270$

Solution

(B) આપેલ છે કે $x + y + z = 12$ અને $x^3y^4z^5 = (0.1)(600)^3$.
ભારિત સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક અસમતાનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{3(\frac{x}{3}) + 4(\frac{y}{4}) + 5(\frac{z}{5})}{3+4+5} \ge ((\frac{x}{3})^3 (\frac{y}{4})^4 (\frac{z}{5})^5)^{1/12}$
$\frac{x+y+z}{12} \ge (\frac{x^3 y^4 z^5}{3^3 4^4 5^5})^{1/12}$
$\frac{12}{12} \ge (\frac{x^3 y^4 z^5}{27 \times 256 \times 3125})^{1/12}$
$1 \ge \frac{x^3 y^4 z^5}{21600000}$
$x^3 y^4 z^5 \le 21600000 = (0.1)(600)^3$.
સમાનતા હોવાથી,$\frac{x}{3} = \frac{y}{4} = \frac{z}{5} = k$ મળે.
તેથી $x = 3k, y = 4k, z = 5k$.
$3k + 4k + 5k = 12 \implies 12k = 12 \implies k = 1$.
આમ,$x = 3, y = 4, z = 5$.
તેથી,$x^3 + y^3 + z^3 = 3^3 + 4^3 + 5^3 = 27 + 64 + 125 = 216$.
31
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $a$ અને $b$ અનુક્રમે એક અતિવલયના અર્ધ-અનુપ્રસ્થ અને અર્ધ-સંયુગ્મી અક્ષો છે,જેની ઉત્કેન્દ્રતા સમીકરણ $9e^2 - 18e + 5 = 0$ નું સમાધાન કરે છે. જો $S(5, 0)$ એ નાભિ હોય અને $5x = 9$ એ આ અતિવલયની અનુરૂપ નિયામિકા હોય,તો $a^2 - b^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$-7$
B
$-5$
C
$5$
D
$7$

Solution

(A) ઉત્કેન્દ્રતા માટેનું સમીકરણ: $9e^2 - 18e + 5 = 0$.
$e$ માટે ઉકેલતા: $(3e - 1)(3e - 5) = 0$,તેથી $e = 1/3$ અથવા $e = 5/3$. અતિવલય માટે $e > 1$ હોવાથી,$e = 5/3$ મળે.
નાભિ $S(ae, 0)$ અને નિયામિકા $x = a/e$ ધરાવતા અતિવલય માટે,$ae = 5$ અને $a/e = 9/5$ થાય.
આ બંનેનો ગુણાકાર કરતા: $(ae)(a/e) = 5 \times (9/5) \Rightarrow a^2 = 9$.
$ae = 5$ અને $e = 5/3$ નો ઉપયોગ કરતા,$a(5/3) = 5 \Rightarrow a = 3$ મળે.
અતિવલય માટે,$b^2 = a^2(e^2 - 1)$.
$b^2 = 9((5/3)^2 - 1) = 9(25/9 - 1) = 9(16/9) = 16$.
આમ,$a^2 - b^2 = 9 - 16 = -7$.
32
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$x \in R, x \neq -1$ માટે,જો $(1 + x)^{2016} + x(1 + x)^{2015} + x^2(1 + x)^{2014} + \dots + x^{2016} = \sum_{i = 0}^{2016} a_i x^i$ હોય,તો $a_{17}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2017!}{17! 2000!}$
B
$\frac{2016!}{17! 1999!}$
C
$\frac{2016!}{16!}$
D
$\frac{2017!}{2000!}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ એક સમગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $A = (1 + x)^{2016},$ સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{x}{1 + x},$ અને $n = 2017$ પદો છે.
સમગુણોત્તર શ્રેણીના સરવાળાના સૂત્ર $S = A \frac{1 - r^n}{1 - r}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = (1 + x)^{2016} \frac{1 - (\frac{x}{1 + x})^{2017}}{1 - \frac{x}{1 + x}}$
આનું સાદું રૂપ આપતા $S = (1 + x)^{2017} - x^{2017}$ મળે છે.
આપણે $(1 + x)^{2017} - x^{2017}$ ના વિસ્તરણમાં $x^{17}$ નો સહગુણક શોધવાનો છે.
દ્વિપદી પ્રમેય મુજબ,$(1 + x)^{2017} = \sum_{k=0}^{2017} \binom{2017}{k} x^k.$
તેથી $x^{17}$ નો સહગુણક $\binom{2017}{17} = \frac{2017!}{17! 2000!}$ છે.
33
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $MEDITERRANEAN$ શબ્દના અક્ષરોનો ઉપયોગ કરીને ચાર અક્ષરના શબ્દો (અર્થપૂર્ણ હોવા જરૂરી નથી) એવી રીતે બનાવવાના હોય કે જેથી પ્રથમ અક્ષર $R$ અને ચોથો અક્ષર $E$ હોય,તો આવા કુલ શબ્દોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$110$
B
$59$
C
$\frac{11!}{2!^3}$
D
$56$

Solution

(B) $MEDITERRANEAN$ શબ્દમાં $13$ અક્ષરો છે: $M(1), E(3), D(1), I(1), T(1), R(2), A(2), N(2)$.
આપણે $R \_ \_ E$ સ્વરૂપના $4$ અક્ષરના શબ્દો બનાવવાના છે.
વચ્ચેની બે જગ્યાઓ બે રીતે ભરી શકાય:
$1$. બંને અક્ષરો સમાન હોય: ઉપલબ્ધ જોડીઓ $(E, E), (A, A), (N, N)$ છે. આવી $3$ જોડીઓ છે.
$2$. બંને અક્ષરો ભિન્ન હોય: આપણે ${M, E, D, I, T, R, A, N}$ ગણમાંથી $2$ ભિન્ન અક્ષરો પસંદ કરીએ છીએ. કુલ $8$ ભિન્ન અક્ષરો ઉપલબ્ધ છે. વચ્ચેની $2$ જગ્યાઓમાં $2$ ભિન્ન અક્ષરો ગોઠવવાની રીતો $^8P_2 = 8 \times 7 = 56$ છે.
શબ્દોની કુલ સંખ્યા = $3 56 = 59$.
34
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો વક્ર $x = 4t^2 + 3, y = 8t^3 - 1, t \in R$ પરના બિંદુ $P$ (પ્રાચલ $t$ સાથે) આગળનો સ્પર્શક વક્રને ફરીથી બિંદુ $Q$ પર મળે,તો $Q$ ના યામ શું છે?
A
$(16t^2 + 3, -64t^3 - 1)$
B
$(4t^2 + 3, -8t^3 - 2)$
C
$(t^2 + 3, t^3 - 1)$
D
$(t^2 + 3, -t^3 - 1)$

Solution

(D) બિંદુ $P$ ના યામ $(4t^2 + 3, 8t^3 - 1)$ છે.
$P$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = \frac{dy/dt}{dx/dt} = \frac{24t^2}{8t} = 3t$ છે.
ધારો કે બિંદુ $Q$ ના યામ $(4\lambda^2 + 3, 8\lambda^3 - 1)$ છે.
રેખા $PQ$ નો ઢાળ $\frac{8\lambda^3 - 8t^3}{4\lambda^2 - 4t^2} = \frac{2(\lambda^3 - t^3)}{\lambda^2 - t^2} = \frac{2(\lambda - t)(\lambda^2 + \lambda t + t^2)}{(\lambda - t)(\lambda + t)} = \frac{2(\lambda^2 + \lambda t + t^2)}{\lambda + t}$ છે.
$PQ$ એ $P$ આગળનો સ્પર્શક હોવાથી,તેનો ઢાળ $3t$ હોવો જોઈએ.
તેથી,$\frac{2(\lambda^2 + \lambda t + t^2)}{\lambda + t} = 3t.$
$2\lambda^2 + 2\lambda t + 2t^2 = 3t\lambda + 3t^2.$
$2\lambda^2 - t\lambda - t^2 = 0.$
$(2\lambda + t)(\lambda - t) = 0.$
અહીં $\lambda \neq t$ હોવાથી (કારણ કે $Q$ એ અલગ બિંદુ છે),આપણને $\lambda = -t/2$ મળે છે.
$\lambda = -t/2$ ને $Q$ ના યામમાં મૂકતા,$x = 4(-t/2)^2 + 3 = t^2 + 3$ અને $y = 8(-t/2)^3 - 1 = -t^3 - 1$ મળે છે.
આમ,$Q$ ના યામ $(t^2 + 3, -t^3 - 1)$ છે.
35
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
સરવાળો $\sum\limits_{r = 1}^{10} {({r^2} + 1) \times r!}$ કોના બરાબર છે?
A
$11 \times (11!)$
B
$10 \times (11!)$
C
$(11!)$
D
$101 \times (10!)$

Solution

(B) ધારો કે સામાન્ય પદ $T_r = (r^2 + 1)r!$ છે.
આપણે પદને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ:
$T_r = (r^2 + r - r + 1)r! = (r(r+1) - (r-1))r!$
$T_r = r(r+1)! - (r-1)r!$
આ $f(r) - f(r-1)$ સ્વરૂપની ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણી છે જ્યાં $f(r) = r(r+1)!$.
$r=1$ થી $10$ સુધીનો સરવાળો કરતા:
$\sum_{r=1}^{10} T_r = \sum_{r=1}^{10} [r(r+1)! - (r-1)r!] $
$= [1(2!) - 0(1!)] + [2(3!) - 1(2!)] + [3(4!) - 2(3!)] + \dots + [10(11!) - 9(10!)]$
$= 10(11!)$.
36
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
એક ઉભી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ તેનાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા બિંદુ $A$ થી $45^\circ$ છે. તે જ ટાવરની ટોચનો $A$ થી દક્ષિણ દિશામાં આવેલા બિંદુ $B$ થી ઉત્સેધકોણ $30^\circ$ છે. જો $A$ અને $B$ વચ્ચેનું અંતર $54\sqrt{2} \, \text{m}$ હોય,તો ટાવરની ઊંચાઈ (મીટરમાં) કેટલી થાય?
A
$108$
B
$36\sqrt{3}$
C
$54\sqrt{3}$
D
$54$

Solution

(D) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $H$ છે અને ટાવરનો પાયો $P$ છે.
બિંદુ $A$ થી,જે ટાવરની પૂર્વમાં છે,ઉત્સેધકોણ $45^\circ$ છે. તેથી,$AP = H \cot 45^\circ = H$.
બિંદુ $B$ થી,જે $A$ ની દક્ષિણમાં છે,ઉત્સેધકોણ $30^\circ$ છે. તેથી,$BP = H \cot 30^\circ = H\sqrt{3}$.
$A$ પૂર્વમાં અને $B$ એ $A$ ની દક્ષિણમાં હોવાથી,$\triangle PAB$ એ $A$ આગળ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$AB^2 + AP^2 = BP^2$
$(54\sqrt{2})^2 + H^2 = (H\sqrt{3})^2$
$5832 + H^2 = 3H^2$
$2H^2 = 5832$
$H^2 = 2916$
$H = 54 \, \text{m}$.
37
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$P$ અને $Q$ એ પરવલય $y^2 = 4x$ પરના બે ભિન્ન બિંદુઓ છે,જેના પ્રાચલો અનુક્રમે $t$ અને $t_1$ છે. જો $P$ આગળનો અભિલંબ $Q$ માંથી પસાર થતો હોય,તો $t_1^2$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$8$
B
$4$
C
$6$
D
$2$

Solution

(A) પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે $t$ પ્રાચલ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ $y = -tx + 2at + at^3$ છે. અહીં $a = 1$ હોવાથી,$P(t)$ આગળનો અભિલંબ $y = -tx + 2t + t^3$ થશે.
આ અભિલંબ $Q(t_1)$ માંથી પસાર થતો હોવાથી,$t_1^2 = -t(t_1) + 2t + t^3$ મળે,જેનું સાદુંરૂપ આપતા $t_1 = -t - \frac{2}{t}$ મળે છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$t_1^2 = (-t - \frac{2}{t})^2 = t^2 + \frac{4}{t^2} + 4$ મળે.
સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યકની અસમતાનો ઉપયોગ કરતા,$t^2 + \frac{4}{t^2} \ge 2\sqrt{t^2 \cdot \frac{4}{t^2}} = 4$.
તેથી,$t_1^2$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $4 + 4 = 8$ થાય.
38
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $a_1, a_2, a_3, \dots, a_n$ એ $A.P.$ (સમાંતર શ્રેણી) માં છે. જો $a_3 + a_7 + a_{11} + a_{15} = 72$ હોય,તો તેના પ્રથમ $17$ પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$306$
B
$204$
C
$153$
D
$612$

Solution

(A) $A.P.$ માં,શરૂઆત અને અંતથી સમાન અંતરે આવેલા પદોનો સરવાળો અચળ હોય છે. ખાસ કરીને,$a_k + a_{n-k+1} = a_1 + a_n$.
આપેલ છે કે $a_3 + a_7 + a_{11} + a_{15} = 72$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $a_3 + a_{15} = a_1 + a_{17}$ અને $a_7 + a_{11} = a_1 + a_{17}$.
આ કિંમતોને આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા:
$(a_1 + a_{17}) + (a_1 + a_{17}) = 72$
$2(a_1 + a_{17}) = 72$
$a_1 + a_{17} = 36$.
પ્રથમ $17$ પદોનો સરવાળો $S_{17} = \frac{17}{2}(a_1 + a_{17})$ દ્વારા મળે છે.
$S_{17} = \frac{17}{2} \times 36 = 17 \times 18 = 306$.
39
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $z = 1 + ai$ એક સંકર સંખ્યા છે,$a > 0$,જેથી $z^3$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા છે. તો સરવાળો $1 + z + z^2 + .... + z^{11}$ બરાબર શું થાય?
A
$1365\sqrt{3}i$
B
$-1365\sqrt{3}i$
C
$-1250\sqrt{3}i$
D
$1250\sqrt{3}i$

Solution

(B) $z = 1 + ai$
$z^3 = (1 + ai)^3 = 1 + 3ai - 3a^2 - a^3i = (1 - 3a^2) + i(3a - a^3)$
$z^3$ વાસ્તવિક હોવાથી,કાલ્પનિક ભાગ શૂન્ય થાય:
$3a - a^3 = 0 \Rightarrow a = \sqrt{3}$ ($a > 0$ હોવાથી).
$z = 1 + \sqrt{3}i = 2(\cos \frac{\pi}{3} + i \sin \frac{\pi}{3})$.
સરવાળો $S = \frac{z^{12} - 1}{z - 1}$.
$z^{12} = 2^{12}(\cos 4\pi + i \sin 4\pi) = 4096$.
$S = \frac{4096 - 1}{\sqrt{3}i} = \frac{4095}{\sqrt{3}i} = -1365\sqrt{3}i$.
40
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
વર્તુળના બિંદુ $(1, -1)$ આગળના સ્પર્શકનું સમીકરણ શોધો,જેનું કેન્દ્ર રેખાઓ $x - y = 1$ અને $2x + y = 3$ નું છેદબિંદુ છે.
A
$x + 4y + 3 = 0$
B
$3x - y - 4 = 0$
C
$x - 3y - 4 = 0$
D
$4x + y - 3 = 0$

Solution

(A) વર્તુળનું કેન્દ્ર રેખાઓ $x - y = 1$ અને $2x + y = 3$ નું છેદબિંદુ છે.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $(x - y) + (2x + y) = 1 + 3 \implies 3x = 4 \implies x = \frac{4}{3}$.
$x = \frac{4}{3}$ ને $x - y = 1$ માં મૂકતા: $\frac{4}{3} - y = 1 \implies y = \frac{4}{3} - 1 = \frac{1}{3}$.
તેથી,કેન્દ્ર $O$ એ $\left(\frac{4}{3}, \frac{1}{3}\right)$ છે.
સ્પર્શબિંદુ $P(1, -1)$ છે.
ત્રિજ્યા $OP$ નો ઢાળ $m_{OP} = \frac{\frac{1}{3} - (-1)}{\frac{4}{3} - 1} = \frac{\frac{4}{3}}{\frac{1}{3}} = 4$ છે.
સ્પર્શક ત્રિજ્યાને લંબ હોવાથી,સ્પર્શકનો ઢાળ $m_t = -\frac{1}{m_{OP}} = -\frac{1}{4}$ થાય.
બિંદુ $(1, -1)$ માંથી પસાર થતા અને $-\frac{1}{4}$ ઢાળવાળા સ્પર્શકનું સમીકરણ:
$y - (-1) = -\frac{1}{4}(x - 1)$
$4(y + 1) = -(x - 1)$
$4y + 4 = -x + 1$
$x + 4y + 3 = 0$.
Solution diagram
41
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ઉગમબિંદુ $O$ માંથી પસાર થતી એક સીધી રેખા,રેખાઓ $3y = 10 - 4x$ અને $8x + 6y + 5 = 0$ ને અનુક્રમે $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં મળે છે. તો $O$ એ રેખાખંડ $AB$ નું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$2:3$
B
$1:2$
C
$4:1$
D
$3:4$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $L_1: 4x + 3y - 10 = 0$ અને $L_2: 8x + 6y + 5 = 0$ છે.
નોંધો કે $L_2$ ને $2(4x + 3y) + 5 = 0$ તરીકે લખી શકાય છે,જેનો અર્થ છે કે $4x + 3y = -2.5$.
રેખાઓ $4x + 3y = 10$ અને $4x + 3y = -2.5$ સમાંતર હોવાથી,ઉગમબિંદુ $O(0,0)$ માંથી પસાર થતી કોઈપણ રેખા તેમને $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં એવી રીતે છેદશે કે જેથી અંતર $OA$ અને $OB$ નો ગુણોત્તર એ ઉગમબિંદુથી આ રેખાઓના લંબ અંતરના ગુણોત્તર જેટલો થાય.
$(0,0)$ થી $4x + 3y - 10 = 0$ નું લંબ અંતર $d_1 = \frac{|-10|}{\sqrt{4^2 + 3^2}} = \frac{10}{5} = 2$ છે.
$(0,0)$ થી $8x + 6y + 5 = 0$ નું લંબ અંતર $d_2 = \frac{|5|}{\sqrt{8^2 + 6^2}} = \frac{5}{10} = 0.5 = \frac{1}{2}$ છે.
રેખાઓ ઉગમબિંદુની વિરુદ્ધ બાજુઓ પર હોવાથી,ઉગમબિંદુ $O$ એ રેખાખંડ $AB$ નું $OA:OB = d_1:d_2 = 2 : \frac{1}{2} = 4:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
42
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $A > 0, B > 0$ અને $A + B = \frac{\pi}{6}$ હોય,તો $\tan A + \tan B$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$4 - 2\sqrt{3}$
B
$2 - \sqrt{3}$
C
$4\sqrt{3} - 6$
D
$2\sqrt{3} - 2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A + B = \frac{\pi}{6}$. ધારો કે $y = \tan A + \tan B$.
નિત્યસમ $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{y}{1 - \tan A \tan B}$.
તેથી,$\tan A \tan B = 1 - \sqrt{3}y$.
$A, B > 0$ અને $A+B = \frac{\pi}{6}$ હોવાથી,$\tan A$ અને $\tan B$ બંને ધન છે,તેથી $\tan A \tan B > 0$,જેનો અર્થ છે કે $1 - \sqrt{3}y > 0$,એટલે કે $y < \frac{1}{\sqrt{3}}$.
$AM \ge GM$ મુજબ,$\frac{\tan A + \tan B}{2} \ge \sqrt{\tan A \tan B}$.
$y$ ની કિંમત મૂકતા,$\frac{y}{2} \ge \sqrt{1 - \sqrt{3}y}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$\frac{y^2}{4} \ge 1 - \sqrt{3}y$,તેથી $y^2 + 4\sqrt{3}y - 4 \ge 0$.
$y^2 + 4\sqrt{3}y - 4 = 0$ ના બીજ $y = \frac{-4\sqrt{3} \pm \sqrt{48 + 16}}{2} = -2\sqrt{3} \pm 4$ છે.
$y > 0$ હોવાથી,$y \ge 4 - 2\sqrt{3}$ મળે.
43
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
પ્રકાશનું એક કિરણ એક રેખા પર આપાત થાય છે જે બીજી રેખા,$7x - y + 1 = 0$ ને,$(0, 1)$ બિંદુ પર મળે છે. ત્યારબાદ આ કિરણ આ બિંદુથી $y + 2x = 1$ રેખાની દિશામાં પરાવર્તિત થાય છે. તો પ્રકાશના આપાત કિરણની રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$41x - 25y + 25 = 0$
B
$41x + 25y - 25 = 0$
C
$41x - 38y + 38 = 0$
D
$41x + 38y - 38 = 0$

Solution

(C) ધારો કે આપાત કિરણનો ઢાળ $m$ છે. રેખા $7x - y + 1 = 0$ નો ઢાળ $m_1 = 7$ છે. પરાવર્તિત કિરણ $y + 2x = 1$ નો ઢાળ $m_2 = -2$ છે.
આપાતકોણ અને પરાવર્તનકોણ સમાન હોવાથી,આપાત કિરણ અને અરીસાની રેખા વચ્ચેનો ખૂણો,પરાવર્તિત કિરણ અને અરીસાની રેખા વચ્ચેના ખૂણા જેટલો થાય.
બે રેખાઓ વચ્ચેના ખૂણા માટેના સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\left| \frac{m - 7}{1 + 7m} \right| = \left| \frac{7 - (-2)}{1 + 7(-2)} \right| = \left| \frac{9}{1 - 14} \right| = \frac{9}{13}$.
કિસ્સો $1$: $\frac{m - 7}{1 + 7m} = \frac{9}{13} \Rightarrow m = -2$. રેખાનું સમીકરણ $2x + y - 1 = 0$ મળે (જે પરાવર્તિત કિરણ જ છે).
કિસ્સો $2$: $\frac{m - 7}{1 + 7m} = -\frac{9}{13}$ $\Rightarrow 76m = 82$ $\Rightarrow m = \frac{41}{38}$.
આપાત રેખાનું સમીકરણ $y - 1 = \frac{41}{38}(x - 0) \Rightarrow 41x - 38y + 38 = 0$ મળે.
Solution diagram
44
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
એક અતિવલય (hyperbola) જેનો મુખ્ય અક્ષ એ શંકુ આકાર $\frac{x^2}{3} + \frac{y^2}{4} = 4$ ના મુખ્ય અક્ષ પર છે અને તેના શિરોબિંદુઓ આ શંકુના નાભિ (foci) પર છે. જો અતિવલયની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) $\frac{3}{2}$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું બિંદુ તેના પર $NOT$ (નથી) આવેલું?
A
$\left( \sqrt{5}, 2\sqrt{2} \right)$
B
$(0, 2)$
C
$\left( 5, 2\sqrt{3} \right)$
D
$\left( \sqrt{10}, 2\sqrt{3} \right)$

Solution

(C) આપેલ શંકુ $\frac{x^2}{12} + \frac{y^2}{16} = 1$ છે.
તેની નાભિ $(0, \pm 2)$ છે.
અતિવલયના શિરોબિંદુઓ $(0, \pm 2)$ છે,તેથી $a = 2$.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{3}{2}$ હોવાથી,$b^2 = a^2(e^2 - 1) = 4(\frac{9}{4} - 1) = 5$.
અતિવલયનું સમીકરણ $\frac{y^2}{4} - \frac{x^2}{5} = 1$ છે.
બિંદુ $(5, 2\sqrt{3})$ આ સમીકરણનું સમાધાન કરતું નથી.
45
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
નીચેના વિધાનનું પ્રતિવિધાન (contrapositive) શું છે: "જો ચોરસની બાજુ બમણી થાય,તો તેનું ક્ષેત્રફળ ચાર ગણું વધે છે"?
A
જો ચોરસનું ક્ષેત્રફળ ચાર ગણું વધે,તો તેની બાજુ બમણી થતી નથી.
B
જો ચોરસનું ક્ષેત્રફળ ચાર ગણું વધે,તો તેની બાજુ બમણી થાય છે.
C
જો ચોરસનું ક્ષેત્રફળ ચાર ગણું ન વધે,તો તેની બાજુ બમણી થતી નથી.
D
જો ચોરસની બાજુ બમણી ન થાય,તો તેનું ક્ષેત્રફળ ચાર ગણું વધતું નથી.

Solution

(C) શરતી વિધાન $p \to q$ નું પ્રતિવિધાન $\sim q \to \sim p$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે $p$ એ વિધાન છે: "ચોરસની બાજુ બમણી થાય છે."
ધારો કે $q$ એ વિધાન છે: "તેનું ક્ષેત્રફળ ચાર ગણું વધે છે."
તેથી પ્રતિવિધાન $\sim q \to \sim p$ એ છે: "જો ચોરસનું ક્ષેત્રફળ ચાર ગણું ન વધે,તો તેની બાજુ બમણી થતી નથી."
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.
46
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $P = \{ \theta : \sin \theta - \cos \theta = \sqrt{2} \cos \theta \}$ અને $Q = \{ \theta : \sin \theta + \cos \theta = \sqrt{2} \sin \theta \}$ બે ગણ છે. તો
A
$P \subset Q$ અને $Q - P \neq \phi$
B
$Q \not\subset P$
C
$P = Q$
D
$P \not\subset Q$

Solution

(C) ગણ $P$ માટે,આપણી પાસે $\sin \theta - \cos \theta = \sqrt{2} \cos \theta$ છે.
પુનઃગોઠવણ કરતા $\sin \theta = (\sqrt{2} + 1) \cos \theta$ મળે.
$(\sqrt{2} - 1)$ વડે ગુણતા,$(\sqrt{2} - 1) \sin \theta = (\sqrt{2} - 1)(\sqrt{2} + 1) \cos \theta$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $(\sqrt{2} - 1) \sin \theta = \cos \theta$ થાય છે.
આમ,$\sin \theta + \cos \theta = \sqrt{2} \sin \theta$ મળે છે.
આ ગણ $Q$ માટેની શરત છે.
તેથી,$P = Q$.
47
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $\frac{{}^{n + 2}C_6}{{}^{n - 2}P_2} = 11$ હોય,તો $n$ કયા સમીકરણનું સમાધાન કરે છે?
A
$n^2 + n - 110 = 0$
B
$n^2 + 2n - 80 = 0$
C
$n^2 + 3n - 108 = 0$
D
$n^2 + 5n - 84 = 0$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\frac{{}^{n + 2}C_6}{{}^{n - 2}P_2} = 11$
સૂત્ર ${}^{n}C_r = \frac{n!}{r!(n-r)!}$ અને ${}^{n}P_r = \frac{n!}{(n-r)!}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\frac{(n+2)(n+1)n(n-1)(n-2)(n-3)}{720}}{(n-2)(n-3)} = 11$
$(n+2)(n+1)n(n-1) = 11 \times 720 = 7920$
$n=9$ મૂકતા:
$(11)(10)(9)(8) = 7920$
આમ,$n=9$ એ ઉકેલ છે.
વિકલ્પ $C$ માટે ચકાસણી:
$n^2 + 3n - 108 = (9)^2 + 3(9) - 108 = 81 + 27 - 108 = 0$.
48
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $x$ એ સમીકરણ $\sqrt{2x + 1} - \sqrt{2x - 1} = 1$ નો ઉકેલ હોય,જ્યાં $x \ge \frac{1}{2}$,તો $\sqrt{4x^2 - 1}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{4}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$2\sqrt{2}$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\sqrt{2x + 1} - \sqrt{2x - 1} = 1$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(\sqrt{2x + 1} - \sqrt{2x - 1})^2 = 1^2$
$(2x + 1) + (2x - 1) - 2\sqrt{(2x + 1)(2x - 1)} = 1$
$4x - 2\sqrt{4x^2 - 1} = 1$
$4x - 1 = 2\sqrt{4x^2 - 1}$
ફરીથી વર્ગ કરતા: $(4x - 1)^2 = 4(4x^2 - 1)$
$16x^2 - 8x + 1 = 16x^2 - 4$
$-8x = -5 \implies x = \frac{5}{8}$
હવે,$x = \frac{5}{8}$ ને $\sqrt{4x^2 - 1}$ માં મૂકતા:
$\sqrt{4(\frac{5}{8})^2 - 1} = \sqrt{4(\frac{25}{64}) - 1} = \sqrt{\frac{25}{16} - 1} = \sqrt{\frac{9}{16}} = \frac{3}{4}$
49
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$5$ અવલોકનોનો મધ્યક $5$ છે અને તેમનું વિચરણ $124$ છે. જો ત્રણ અવલોકનો $1, 2$ અને $6$ હોય,તો માહિતીના મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન શોધો.
A
$2.5$
B
$2.6$
C
$2.8$
D
$2.4$

Solution

(C) આપેલ છે $n = 5$,મધ્યક $\bar{x} = 5$,અને વિચરણ $\sigma^2 = 124$.
ધારો કે અવલોકનો $x_1=1, x_2=2, x_3=6, x_4, x_5$ છે.
મધ્યક $\bar{x} = \frac{\sum x_i}{5} = 5$ હોવાથી,$1+2+6+x_4+x_5 = 25$,તેથી $x_4+x_5 = 16$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2 = 124$.
$\frac{1^2+2^2+6^2+x_4^2+x_5^2}{5} - 5^2 = 124$ $\Rightarrow \frac{1+4+36+x_4^2+x_5^2}{5} = 149$ $\Rightarrow x_4^2+x_5^2 = 704$.
સરેરાશ વિચલન $M$.$D$. $= \frac{1}{5} \sum |x_i - 5| = \frac{1}{5} (|1-5| + |2-5| + |6-5| + |x_4-5| + |x_5-5|)$.
$|x_4-5| + |x_5-5| = |x_4+x_5-10| = |16-10| = 6$.
$M$.$D$. $= \frac{4+3+1+6}{5} = \frac{14}{5} = 2.8$.
50
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{{{\left( {1 - \cos 2x} \right)}^2}}}{{2x\tan x - x\tan 2x}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$-\frac{1}{2}$
C
$-2$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) ધારો કે $L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{{{\left( {1 - \cos 2x} \right)}^2}}}{{2x\tan x - x\tan 2x}}$.
નિત્યસમ $1 - \cos 2x = 2\sin^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{{{\left( {2\sin^2 x} \right)}^2}}}{{2x\tan x - x\tan 2x}} = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{4\sin^4 x}}{{2x\tan x - x\tan 2x}}$.
ટેલર શ્રેણી વિસ્તરણ $\sin x = x - \frac{x^3}{6} + O(x^5)$ અને $\tan x = x + \frac{x^3}{3} + O(x^5)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{4(x - \frac{x^3}{6})^4}}{{2x(x + \frac{x^3}{3}) - x(2x + \frac{(2x)^3}{3})}} = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{4x^4}}{{2x^2 + \frac{2x^4}{3} - 2x^2 - \frac{8x^4}{3}}} = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{4x^4}}{-\frac{6x^4}{3}} = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{4x^4}}{-2x^4} = -2$.
51
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $P = \begin{bmatrix} \frac{\sqrt{3}}{2} & \frac{1}{2} \\ -\frac{1}{2} & \frac{\sqrt{3}}{2} \end{bmatrix}$,$A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $Q = PAP^T$ હોય,તો $P^T(Q^{2005})P$ ની કિંમત શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 1 & 2005 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \frac{\sqrt{3}}{2} & 2005 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 2005 \\ \frac{\sqrt{3}}{2} & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & \frac{\sqrt{3}}{2} \\ 0 & 2005 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $Q = PAP^T$. નોંધો કે $P$ એ ઓર્થોગોનલ મેટ્રિક્સ છે,તેથી $PP^T = I$ અને $P^T = P^{-1}$.
આપણે $X = P^T Q^{2005} P$ ની ગણતરી કરવી છે.
$Q = PAP^T$ હોવાથી,$Q^n = (PAP^T)(PAP^T)...(PAP^T) = PA^n P^T$ થાય.
આ કિંમતને સમીકરણમાં મૂકતા:
$X = P^T (PA^{2005}P^T) P$
$X = (P^T P) A^{2005} (P^T P)$
$P^T P = I$ હોવાથી,આપણને $X = I A^{2005} I = A^{2005}$ મળે છે.
આપેલ $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ માટે,આ મેટ્રિક્સનો ગુણધર્મ છે: $A^n = \begin{bmatrix} 1 & n \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{2005} = \begin{bmatrix} 1 & 2005 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
વિધેય $f(x) = \sin^4 x + \cos^4 x$ વધતું વિધેય હોય,જો
A
$0 < x < \frac{\pi}{8}$
B
$\frac{\pi}{4} < x < \frac{3\pi}{8}$
C
$\frac{3\pi}{8} < x < \frac{5\pi}{8}$
D
$\frac{5\pi}{8} < x < \frac{3\pi}{4}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = \sin^4 x + \cos^4 x$.
આપણે તેને $f(x) = (\sin^2 x + \cos^2 x)^2 - 2\sin^2 x \cos^2 x$ તરીકે લખી શકીએ.
કારણ કે $\sin^2 x + \cos^2 x = 1$,તેથી $f(x) = 1 - 2\sin^2 x \cos^2 x$.
નિત્યસમ $\sin 2x = 2\sin x \cos x$ નો ઉપયોગ કરતા,$f(x) = 1 - \frac{1}{2}(2\sin x \cos x)^2 = 1 - \frac{1}{2}\sin^2 2x$.
$\sin^2 \theta = \frac{1 - \cos 2\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$f(x) = 1 - \frac{1}{2} \left( \frac{1 - \cos 4x}{2} \right) = 1 - \frac{1}{4} + \frac{1}{4}\cos 4x = \frac{3}{4} + \frac{1}{4}\cos 4x$.
વિધેય વધતું હોય તે માટે $f'(x) > 0$ હોવું જોઈએ.
$f'(x) = \frac{d}{dx} \left( \frac{3}{4} + \frac{1}{4}\cos 4x \right) = -\sin 4x$.
$f'(x) > 0$ લેતા,$-\sin 4x > 0$,જેનો અર્થ છે કે $\sin 4x < 0$.
સાઇન વિધેય અંતરાલ $(\pi, 2\pi)$ માં ઋણ હોય છે.
તેથી,$\pi < 4x < 2\pi$.
$4$ વડે ભાગતા,$\frac{\pi}{4} < x < \frac{\pi}{2}$ મળે.
આપેલ વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,અંતરાલ $\frac{\pi}{4} < x < \frac{3\pi}{8}$ આ વિસ્તારનો એક ભાગ છે,તેથી વિધેય આ અંતરાલમાં વધતું વિધેય છે.
53
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
જો રેખા $\frac{x - 3}{2} = \frac{y + 2}{-1} = \frac{z + 4}{3}$ એ સમતલ $lx + my - z = 9$ માં આવેલી હોય,તો $l^2 + m^2 = \dots$
A
$5$
B
$2$
C
$26$
D
$18$

Solution

(B) આપેલ રેખા $\frac{x-3}{2} = \frac{y+2}{-1} = \frac{z+4}{3}$ છે.
રેખાનો દિશા સદિશ $\vec{v} = (2, -1, 3)$ છે અને રેખા પરનું બિંદુ $P(3, -2, -4)$ છે.
સમતલનું સમીકરણ $lx + my - z = 9$ છે,જેનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = (l, m, -1)$ છે.
રેખા સમતલમાં હોવાથી,અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ એ રેખાના દિશા સદિશ $\vec{v}$ ને લંબ હોવો જોઈએ. તેથી,$\vec{n} \cdot \vec{v} = 0$:
$2l - m - 3 = 0 \Rightarrow 2l - m = 3$ ....$(1)$
વળી,બિંદુ $P(3, -2, -4)$ એ સમતલના સમીકરણનું સમાધાન કરવું જોઈએ:
$l(3) + m(-2) - (-4) = 9$
$3l - 2m + 4 = 9$
$3l - 2m = 5$ ....$(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ઉકેલતા:
$(1)$ પરથી,$m = 2l - 3$. તેને $(2)$ માં મૂકતા:
$3l - 2(2l - 3) = 5$
$3l - 4l + 6 = 5$
$-l = -1 \Rightarrow l = 1$
$l = 1$ ને $(1)$ માં મૂકતા:
$m = 2(1) - 3 = -1$
તેથી,$l^2 + m^2 = (1)^2 + (-1)^2 = 1 + 1 = 2$.
54
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
બિંદુ $(1, -5, 9)$ નું સમતલ $x - y + z = 5$ થી રેખા $x = y = z$ ની દિશામાં માપેલું અંતર કેટલું છે?
A
$\frac{10}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{20}{3}$
C
$3\sqrt{10}$
D
$10\sqrt{3}$

Solution

(D) બિંદુ $(1, -5, 9)$ માંથી પસાર થતી અને રેખા $x = y = z$ ને સમાંતર રેખાનું સમીકરણ $\frac{x - 1}{1} = \frac{y + 5}{1} = \frac{z - 9}{1} = \lambda$ છે.
આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $P(\lambda + 1, \lambda - 5, \lambda + 9)$ સ્વરૂપનું છે.
આ બિંદુ $P$ સમતલ $x - y + z = 5$ પર આવેલું હોવાથી,આપણે યામને સમતલના સમીકરણમાં મૂકીએ:
$(\lambda + 1) - (\lambda - 5) + (\lambda + 9) = 5$
$\lambda + 1 - \lambda + 5 + \lambda + 9 = 5$
$\lambda + 15 = 5$
$\lambda = -10$.
$\lambda = -10$ ને $P$ ના યામમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$P = (-10 + 1, -10 - 5, -10 + 9) = (-9, -15, -1)$.
બિંદુઓ $(1, -5, 9)$ અને $(-9, -15, -1)$ વચ્ચેનું અંતર અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$d = \sqrt{(-9 - 1)^2 + (-15 - (-5))^2 + (-1 - 9)^2}$
$d = \sqrt{(-10)^2 + (-10)^2 + (-10)^2}$
$d = \sqrt{100 + 100 + 100} = \sqrt{300} = 10\sqrt{3}$.
Solution diagram
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
પ્રદેશ $\{(x,y):y^2 \geq 2x, x^2+y^2 \leq 4x, x \geq 0, y \leq 0 \}$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$\pi - \frac{4\sqrt{2}}{3}$
B
$\frac{\pi}{2} - \frac{2\sqrt{2}}{3}$
C
$\pi - \frac{4}{3}$
D
$\pi - \frac{8}{3}$

Solution

(D) આ પ્રદેશ $y^2 \geq 2x$ (પરવલયની બહાર) અને $x^2+y^2 \leq 4x$ (વર્તુળની અંદર) દ્વારા ચોથા ચરણમાં $(x \geq 0, y \leq 0)$ વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x-2)^2 + y^2 = 4$ છે,જેનું કેન્દ્ર $(2,0)$ અને ત્રિજ્યા $2$ છે.
$y^2 = 2x$ અને $x^2+y^2 = 4x$ ના છેદબિંદુઓ મેળવવા માટે $y^2 = 2x$ ને વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા: $x^2 + 2x = 4x \implies x^2 - 2x = 0 \implies x(x-2) = 0$.
તેથી,$x=0$ અને $x=2$. $x=2$ માટે,$y^2 = 4 \implies y = \pm 2$. $y \leq 0$ હોવાથી,છેદબિંદુ $(2, -2)$ છે.
ક્ષેત્રફળ એ ચોથા ચરણમાં $x=0$ થી $x=2$ સુધી વર્તુળ અને પરવલય વચ્ચેના તફાવતનું સંકલન છે.
ક્ષેત્રફળ $= \int_{0}^{2} (\sqrt{4x-x^2} - \sqrt{2x}) dx = \pi - \frac{8}{3}$.
Solution diagram
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$\mathop {\lim }\limits_{n \to \infty } {\left( {\frac{{\left( {n + 1} \right)\left( {n + 2} \right) \ldots \left( {3n} \right)}}{{{n^{2n}}}}} \right)^{\frac{1}{n}}} = $
A
$\frac{9}{{{e^2}}}$
B
$3\log 3 - 2$
C
$\frac{{18}}{{{e^4}}}$
D
$\frac{{27}}{{{e^2}}}$

Solution

(D) ધારો કે $L = \mathop {\lim }\limits_{n \to \infty } {\left( {\frac{{\left( {n + 1} \right)\left( {n + 2} \right) \ldots \left( {3n} \right)}}{{{n^{2n}}}}} \right)^{\frac{1}{n}}}$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$\ln L = \mathop {\lim }\limits_{n \to \infty } \frac{1}{n} \sum\limits_{r=1}^{2n} \ln \left( {\frac{{n+r}}{n}} \right) = \mathop {\lim }\limits_{n \to \infty } \frac{1}{n} \sum\limits_{r=1}^{2n} \ln \left( {1 + \frac{r}{n}} \right)$.
આ એક રીમેન સરવાળો છે,જે નિશ્ચિત સંકલનમાં રૂપાંતરિત થાય છે:
$\ln L = \int\limits_0^2 \ln(1+x) dx$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,$\int \ln(1+x) dx = (1+x)\ln(1+x) - (1+x) + C$.
નિશ્ચિત સંકલનનું મૂલ્ય શોધતા:
$\ln L = \left[ (1+x)\ln(1+x) - x \right]_0^2 = (3\ln 3 - 2) - (1\ln 1 - 0) = 3\ln 3 - 2$.
આમ,$L = e^{3\ln 3 - 2} = e^{\ln(3^3) - 2} = e^{\ln 27} \cdot e^{-2} = \frac{27}{e^2}$.
57
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $x + \lambda y - z = 0, \lambda x - y - z = 0, x + y - \lambda z = 0$ ને નીચેનામાંથી કોના માટે શૂન્યેતર ઉકેલ છે?
A
$\lambda$ ના બરાબર બે મૂલ્યો
B
$\lambda$ ના બરાબર ત્રણ મૂલ્યો
C
$\lambda$ ના અનંત મૂલ્યો
D
$\lambda$ નું બરાબર એક મૂલ્ય

Solution

(B) સમઘાત સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને શૂન્યેતર ઉકેલ હોય તે માટે સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ,એટલે કે $\Delta = 0$.
સહગુણક શ્રેણિક:
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & \lambda & -1 \\ \lambda & -1 & -1 \\ 1 & 1 & -\lambda \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$1((-1)(-\lambda) - (-1)(1)) - \lambda((\lambda)(-\lambda) - (-1)(1)) - 1((\lambda)(1) - (-1)(1)) = 0$
$1(\lambda + 1) - \lambda(-\lambda^2 + 1) - 1(\lambda + 1) = 0$
$(\lambda + 1) - \lambda(1 - \lambda^2) - (\lambda + 1) = 0$
$-\lambda(1 - \lambda)(1 + \lambda) = 0$
$\lambda(1 - \lambda)(1 + \lambda) = 0$
$\lambda$ માટે ઉકેલતા,આપણને $\lambda = 0, 1, -1$ મળે છે.
આમ,$\lambda$ ના બરાબર ત્રણ મૂલ્યો માટે સંહતિને શૂન્યેતર ઉકેલ મળે છે.
58
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
જો $A = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $A \cdot \text{adj}(A) = A \cdot A^T$ હોય,તો $5a + b$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$13$
C
$-1$
D
$5$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$.
$A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^T = \begin{bmatrix} 5a & 3 \\ -b & 2 \end{bmatrix}$ છે.
$A \cdot A^T$ ની ગણતરી કરતા:
$A \cdot A^T = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 5a & 3 \\ -b & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 25a^2 + b^2 & 15a - 2b \\ 15a - 2b & 13 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot \text{adj}(A) = |A| I$,જ્યાં $|A| = (5a)(2) - (-b)(3) = 10a + 3b$.
તેથી,$A \cdot \text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 10a + 3b & 0 \\ 0 & 10a + 3b \end{bmatrix}$.
આપેલ છે કે $A \cdot \text{adj}(A) = A \cdot A^T$,તેથી અનુરૂપ ઘટકોને સરખાવતા:
$1$) $15a - 2b = 0 \implies 15a = 2b \implies b = \frac{15a}{2}$.
$2$) $10a + 3b = 13$.
બીજા સમીકરણમાં $b = \frac{15a}{2}$ મૂકતા:
$10a + 3(\frac{15a}{2}) = 13$
$10a + \frac{45a}{2} = 13$
$\frac{20a + 45a}{2} = 13$
$65a = 26 \implies a = \frac{26}{65} = \frac{2}{5}$.
હવે $b$ શોધીએ:
$b = \frac{15}{2} \times \frac{2}{5} = 3$.
તેથી,$5a + b = 5(\frac{2}{5}) + 3 = 2 + 3 = 5$.
59
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$x \in \mathbb{R}$ માટે,$f(x) = |\log 2 - \sin x|$ અને $g(x) = f(f(x))$ હોય,તો નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
$g'(0) = -\cos(\log 2)$
B
$g$ એ $x=0$ આગળ વિકલનીય છે અને $g'(0) = -\sin(\log 2)$
C
$g$ એ $x=0$ આગળ વિકલનીય નથી
D
$g'(0) = \cos(\log 2)$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = |\log 2 - \sin x|$. કારણ કે $\log 2 \approx 0.693 < 1$,$x=0$ ની આસપાસ,$\sin x$ નાનું છે,તેથી $\log 2 - \sin x > 0$ થાય. આમ,$x=0$ ના સામીપ્યમાં $f(x) = \log 2 - \sin x$ છે.
તેથી $g(x) = f(f(x)) = \log 2 - \sin(f(x)) = \log 2 - \sin(\log 2 - \sin x)$.
$f(x)$ એ $x=0$ આગળ વિકલનીય હોવાથી અને વિકલનીય વિધેયોનું સંયોજન પણ વિકલનીય હોવાથી,$g(x)$ એ $x=0$ આગળ વિકલનીય છે.
હવે,$g'(x) = -\cos(\log 2 - \sin x) \cdot (-\cos x) = \cos(\log 2 - \sin x) \cdot \cos x$.
$x=0$ આગળ કિંમત મુકતા,$g'(0) = \cos(\log 2 - \sin 0) \cdot \cos 0 = \cos(\log 2) \cdot 1 = \cos(\log 2)$.
60
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $f(x) = \tan^{-1}\left(\sqrt{\frac{1 + \sin x}{1 - \sin x}}\right)$,જ્યાં $x \in (0, \frac{\pi}{2})$. $x = \frac{\pi}{6}$ પર $y = f(x)$ ના અભિલંબ નીચેનામાંથી કયા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$(\frac{\pi}{6}, 0)$
B
$(\frac{\pi}{4}, 0)$
C
$(0, 0)$
D
$(0, \frac{2\pi}{3})$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = \tan^{-1}\left(\sqrt{\frac{1 + \sin x}{1 - \sin x}}\right)$.
$1 + \sin x = (\cos \frac{x}{2} + \sin \frac{x}{2})^2$ અને $1 - \sin x = (\cos \frac{x}{2} - \sin \frac{x}{2})^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = \tan^{-1}\left(\frac{\cos \frac{x}{2} + \sin \frac{x}{2}}{\cos \frac{x}{2} - \sin \frac{x}{2}}\right) = \tan^{-1}\left(\tan(\frac{\pi}{4} + \frac{x}{2})\right) = \frac{\pi}{4} + \frac{x}{2}$.
$x = \frac{\pi}{6}$ પર,$f(\frac{\pi}{6}) = \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{12} = \frac{\pi}{3}$.
વિકલન $f'(x) = \frac{1}{2}$.
$x = \frac{\pi}{6}$ પર સ્પર્શકનો ઢાળ $m_t = \frac{1}{2}$ છે.
અભિલંબનો ઢાળ $m_n = -\frac{1}{m_t} = -2$ થાય.
$(\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{3})$ પર અભિલંબનું સમીકરણ $y - \frac{\pi}{3} = -2(x - \frac{\pi}{6})$ છે.
$y - \frac{\pi}{3} = -2x + \frac{\pi}{3} \Rightarrow y = -2x + \frac{2\pi}{3}$.
બિંદુઓ તપાસતા,જો $x = 0$ હોય,તો $y = \frac{2\pi}{3}$. તેથી,તે $(0, \frac{2\pi}{3})$ માંથી પસાર થાય છે.
61
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો વક્ર $y = f(x)$ બિંદુ $(1, -1)$ માંથી પસાર થાય અને વિકલ સમીકરણ $y(1 + xy)dx = xdy$ નું સમાધાન કરે,તો $f(-\frac{1}{2}) = $ . . . . .
A
$\frac{2}{5}$
B
$\frac{4}{11}$
C
$-\frac{2}{5}$
D
$-\frac{4}{5}$

Solution

(NONE) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $y(1 + xy)dx = xdy$.
પદોને ગોઠવતા: $ydx + xy^2 dx = xdy$.
$xy^2 dx = xdy - ydx$.
બંને બાજુ $xy^2$ વડે ભાગતા: $dx = \frac{xdy - ydx}{xy^2} = \frac{1}{x} \cdot \frac{xdy - ydx}{y^2}$.
આને આ રીતે લખી શકાય: $dx = \frac{1}{x} d(\frac{x}{y})$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\frac{xdy - ydx}{y^2} = x dx$.
આ $d(\frac{x}{y}) = x dx$ છે.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\frac{x}{y} = \frac{x^2}{2} + C$.
વક્ર $(1, -1)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $x=1, y=-1$ મૂકતા: $\frac{1}{-1} = \frac{1^2}{2} + C$.
$-1 = \frac{1}{2} + C \Rightarrow C = -\frac{3}{2}$.
તેથી,$\frac{x}{y} = \frac{x^2 - 3}{2} \Rightarrow y = \frac{2x}{x^2 - 3}$.
હવે,$f(-\frac{1}{2})$ શોધતા: $f(-\frac{1}{2}) = \frac{2(-\frac{1}{2})}{(-\frac{1}{2})^2 - 3} = \frac{-1}{\frac{1}{4} - 3} = \frac{-1}{-\frac{11}{4}} = \frac{4}{11}$.
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$\int \frac{{2{x^{12}} + 5{x^9}}}{{{{\left( {{x^5} + {x^3} + 1} \right)}^3}}}dx = $
A
$\frac{{{x^5}}}{{2{{\left( {{x^5} + {x^3} + 1} \right)}^2}}} + c$
B
$\frac{{ - {x^{10}}}}{{2{{\left( {{x^5} + {x^3} + 1} \right)}^2}}} + c$
C
$\frac{{ - {x^5}}}{{{{\left( {{x^5} + {x^3} + 1} \right)}^2}}} + c$
D
$\frac{{{x^{10}}}}{{2{{\left( {{x^5} + {x^3} + 1} \right)}^2}}} + c$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \frac{{2{x^{12}} + 5{x^9}}}{{{{\left( {{x^5} + {x^3} + 1} \right)}^3}}}dx$.
અંશ અને છેદને ${x^{15}}$ વડે ભાગતા:
$I = \int \frac{{\frac{{2{x^{12}}}}{{{x^{15}}}} + \frac{{5{x^9}}}{{{x^{15}}}}}}{{{{\left( {\frac{{{x^5} + {x^3} + 1}}{{{x^5}}}} \right)}^3}}}dx = \int \frac{{2{x^{ - 3}} + 5{x^{ - 6}}}}{{{{\left( {1 + {x^{ - 2}} + {x^{ - 5}}} \right)}^3}}}dx$.
ધારો કે $t = 1 + {x^{ - 2}} + {x^{ - 5}}$.
તેથી $dt = ( - 2{x^{ - 3}} - 5{x^{ - 6}})dx$,જેનો અર્થ છે કે $-dt = (2{x^{ - 3}} + 5{x^{ - 6}})dx$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{{ - dt}}{{{t^3}}} = - \int {{t^{ - 3}}} dt = - \left( \frac{{{t^{ - 2}}}}{{ - 2}} \right) + C = \frac{1}{{2{t^2}}} + C$.
$t = 1 + \frac{1}{{{x^2}}} + \frac{1}{{{x^5}}} = \frac{{{x^5} + {x^3} + 1}}{{{x^5}}}$ મૂકતા:
$I = \frac{1}{{2{{\left( {\frac{{{x^5} + {x^3} + 1}}{{{x^5}}}} \right)}^2}}} + C = \frac{{{x^{10}}}}{{2{{\left( {{x^5} + {x^3} + 1} \right)}^2}}} + C$.
63
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $f(x) + 2f(1/x) = 3x$ જ્યાં $x \neq 0$ અને $S = \{x \in R : f(x) = f(-x)\}$ હોય,તો $S$:
A
બે કરતા વધુ ઘટકો ધરાવે છે.
B
બરાબર બે ઘટકો ધરાવે છે.
C
ખાલી ગણ છે.
D
બરાબર એક ઘટક ધરાવે છે.

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $f(x) + 2f(1/x) = 3x$ ........$(1)$
$x$ ને $1/x$ વડે બદલતા,આપણને મળે છે: $f(1/x) + 2f(x) = 3/x$ ........$(2)$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,$f(1/x) = 3/x - 2f(x)$.
આ કિંમતને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$f(x) + 2(3/x - 2f(x)) = 3x$
$f(x) + 6/x - 4f(x) = 3x$
$-3f(x) = 3x - 6/x$
$f(x) = 2/x - x$
હવે,ગણ $S$ માટે,આપણે $f(x) = f(-x)$ ઉકેલીએ:
$2/x - x = 2/(-x) - (-x)$
$2/x - x = -2/x + x$
$4/x = 2x$
$2/x = x$
$x^2 = 2$
$x = \pm \sqrt{2}$
આમ,$S = \{\sqrt{2}, -\sqrt{2}\}$.
તેથી,$S$ બરાબર બે ઘટકો ધરાવે છે.
64
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ ત્રણ એકમ સદિશો છે જેથી $\vec{a} \times (\vec{b} \times \vec{c}) = \frac{\sqrt{3}}{2}(\vec{b} + \vec{c})$. જો $\vec{b}$ એ $\vec{c}$ ને સમાંતર ન હોય,તો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો:
A
$\frac{5\pi}{6}$
B
$\frac{2\pi}{3}$
C
$\frac{3\pi}{4}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(A) સદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકારના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\vec{a} \times (\vec{b} \times \vec{c}) = (\vec{a} \cdot \vec{c})\vec{b} - (\vec{a} \cdot \vec{b})\vec{c}$.
આપેલ છે કે $\vec{a} \times (\vec{b} \times \vec{c}) = \frac{\sqrt{3}}{2}(\vec{b} + \vec{c})$,તેથી:
$(\vec{a} \cdot \vec{c})\vec{b} - (\vec{a} \cdot \vec{b})\vec{c} = \frac{\sqrt{3}}{2}\vec{b} + \frac{\sqrt{3}}{2}\vec{c}$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે:
$(\vec{a} \cdot \vec{c} - \frac{\sqrt{3}}{2})\vec{b} = (\vec{a} \cdot \vec{b} + \frac{\sqrt{3}}{2})\vec{c}$.
કારણ કે $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ સમાંતર નથી,તેથી સહગુણકો શૂન્ય હોવા જોઈએ:
$\vec{a} \cdot \vec{c} - \frac{\sqrt{3}}{2} = 0 \implies \vec{a} \cdot \vec{c} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
$\vec{a} \cdot \vec{b} + \frac{\sqrt{3}}{2} = 0 \implies \vec{a} \cdot \vec{b} = -\frac{\sqrt{3}}{2}$.
$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એકમ સદિશો હોવાથી,$\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}||\vec{b}| \cos \theta = \cos \theta$.
તેથી,$\cos \theta = -\frac{\sqrt{3}}{2}$.
આમ,$\theta = \frac{5\pi}{6}$.
65
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $2 \int_0^1 \tan^{-1} x \, dx = \int_0^1 \cot^{-1} (1 - x + x^2) \, dx$ હોય,તો $\int_0^1 \tan^{-1} (1 - x + x^2) \, dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{2} + \log 2$
B
$\log 2$
C
$\frac{\pi}{2} - \log 4$
D
$\log 4$

Solution

(B) આપણને આપેલ છે કે $2 \int_{0}^{1} \tan^{-1} x \, dx = \int_{0}^{1} \cot^{-1} (1 - x + x^2) \, dx$.
ગુણધર્મ $\cot^{-1} u = \frac{\pi}{2} - \tan^{-1} u$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 \int_{0}^{1} \tan^{-1} x \, dx = \int_{0}^{1} \left( \frac{\pi}{2} - \tan^{-1} (1 - x + x^2) \right) dx$.
$2 \int_{0}^{1} \tan^{-1} x \, dx = \frac{\pi}{2} - \int_{0}^{1} \tan^{-1} (1 - x + x^2) \, dx$.
પદોને ગોઠવતા:
$\int_{0}^{1} \tan^{-1} (1 - x + x^2) \, dx = \frac{\pi}{2} - 2 \int_{0}^{1} \tan^{-1} x \, dx$.
હવે,$I = \int_{0}^{1} \tan^{-1} x \, dx$ ની કિંમત ખંડશઃ સંકલન (integration by parts) દ્વારા મેળવીએ:
$I = [x \tan^{-1} x]_0^1 - \int_0^1 \frac{x}{1+x^2} \, dx = \frac{\pi}{4} - \frac{1}{2} [\ln(1+x^2)]_0^1 = \frac{\pi}{4} - \frac{1}{2} \ln 2$.
આ કિંમતને સમીકરણમાં મૂકતા:
$\int_{0}^{1} \tan^{-1} (1 - x + x^2) \, dx = \frac{\pi}{2} - 2 \left( \frac{\pi}{4} - \frac{1}{2} \ln 2 \right) = \frac{\pi}{2} - \frac{\pi}{2} + \ln 2 = \ln 2$.
66
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
બિંદુ $(1, -2, 4)$ નું બિંદુ $(1, 2, 2)$ માંથી પસાર થતા અને સમતલો $x - y + 2z = 3$ અને $2x - 2y + z + 12 = 0$ ને લંબ સમતલથી અંતર શોધો.
A
$2$
B
$\sqrt{2}$
C
$2\sqrt{2}$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(C) ધારો કે સમતલનું સમીકરણ $a(x-1) + b(y-2) + c(z-2) = 0$ છે .....$(1)$
આ સમતલ $x - y + 2z = 3$ અને $2x - 2y + z + 12 = 0$ ને લંબ હોવાથી,તેનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = (a, b, c)$ એ $\vec{n_1} = (1, -1, 2)$ અને $\vec{n_2} = (2, -2, 1)$ ને લંબ છે.
તેથી,$\vec{n} = \vec{n_1} \times \vec{n_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & -1 & 2 \\ 2 & -2 & 1 \end{vmatrix} = \hat{i}(-1 + 4) - \hat{j}(1 - 4) + \hat{k}(-2 + 2) = 3\hat{i} + 3\hat{j} + 0\hat{k}$.
આમ,દિશા ગુણોત્તર $(3, 3, 0)$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $(1, 1, 0)$ થાય છે.
સમતલનું સમીકરણ $1(x-1) + 1(y-2) + 0(z-2) = 0$ એટલે કે $x + y - 3 = 0$ મળે.
બિંદુ $(1, -2, 4)$ નું સમતલ $x + y - 3 = 0$ થી અંતર $D = \frac{|1 + (-2) - 3|}{\sqrt{1^2 + 1^2}} = \frac{|-4|}{\sqrt{2}} = \frac{4}{\sqrt{2}} = 2\sqrt{2}$ થાય.
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $f(x)$ એ અંતરાલ $(0, \infty)$ માં વિકલનીય વિધેય હોય કે જેથી $f(1) = 1$ અને દરેક $x > 0$ માટે $\mathop {\lim }\limits_{t \to x} \frac{{{t^2}f(x) - {x^2}f(t)}}{{t - x}} = 1$ હોય,તો $f(\frac{3}{2})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{23}{18}$
B
$\frac{13}{6}$
C
$\frac{25}{9}$
D
$\frac{31}{18}$

Solution

(D) આપેલ લક્ષ: $\mathop {\lim }\limits_{t \to x} \frac{{{t^2}f(x) - {x^2}f(t)}}{{t - x}} = 1$.
$t$ ની સાપેક્ષમાં $L$'Hopital નો નિયમ વાપરતા:
$\mathop {\lim }\limits_{t \to x} \frac{2t f(x) - x^2 f'(t)}{1} = 1$.
$t = x$ મૂકતા,આપણને વિકલ સમીકરણ મળે છે: $2x f(x) - x^2 f'(x) = 1$.
ગોઠવતા: $f'(x) - \frac{2}{x} f(x) = -\frac{1}{x^2}$.
આ $\frac{dy}{dx} + P(x)y = Q(x)$ પ્રકારનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P(x) = -\frac{2}{x}$ અને $Q(x) = -\frac{1}{x^2}$.
સંકલ્યકારક અવયવ $I.F. = e^{\int -\frac{2}{x} dx} = e^{-2 \ln x} = \frac{1}{x^2}$.
$I.F.$ વડે ગુણતા: $\frac{d}{dx} [f(x) \cdot \frac{1}{x^2}] = -\frac{1}{x^4}$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\frac{f(x)}{x^2} = \int -x^{-4} dx = \frac{1}{3x^3} + C$.
તેથી,$f(x) = \frac{1}{3x} + Cx^2$.
$f(1) = 1$ નો ઉપયોગ કરતા: $1 = \frac{1}{3} + C \implies C = \frac{2}{3}$.
આમ,$f(x) = \frac{1}{3x} + \frac{2x^2}{3}$.
$x = \frac{3}{2}$ માટે: $f(\frac{3}{2}) = \frac{1}{3(3/2)} + \frac{2(3/2)^2}{3} = \frac{2}{9} + \frac{2}{3} \cdot \frac{9}{4} = \frac{2}{9} + \frac{3}{2} = \frac{4 + 27}{18} = \frac{31}{18}$.
68
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $A$ અને $B$ કોઈ પણ બે ઘટનાઓ એવી હોય કે જેથી $P(A) = \frac{2}{5}$ અને $P(A \cap B) = \frac{3}{20}$ હોય,તો શરતી સંભાવના $P(A | A' \cup B')$,જ્યાં $A'$ એ $A$ નો પૂરક દર્શાવે છે,તે કોના બરાબર થાય?
A
$11/20$
B
$5/17$
C
$8/17$
D
$1/4$

Solution

(B) આપેલ છે કે $P(A) = \frac{2}{5} = \frac{8}{20}$ અને $P(A \cap B) = \frac{3}{20}$.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$A' \cup B' = (A \cap B)'$.
તેથી,$P(A' \cup B') = P((A \cap B)') = 1 - P(A \cap B) = 1 - \frac{3}{20} = \frac{17}{20}$.
હવે,આપણે $P(A | A' \cup B') = \frac{P(A \cap (A' \cup B'))}{P(A' \cup B')}$ શોધવાની જરૂર છે.
વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$A \cap (A' \cup B') = (A \cap A') \cup (A \cap B') = \emptyset \cup (A \cap B') = A \cap B'$.
કારણ કે $A = (A \cap B) \cup (A \cap B')$,તેથી $P(A \cap B') = P(A) - P(A \cap B) = \frac{8}{20} - \frac{3}{20} = \frac{5}{20}$.
આમ,$P(A | A' \cup B') = \frac{5/20}{17/20} = \frac{5}{17}$.
Solution diagram
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$A = \{ (x,y) | y \ge x^2 - 5x + 4, x + y \ge 1, y \le 0 \}$ દ્વારા વર્ણવેલ પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{19}{6}$
B
$\frac{17}{6}$
C
$\frac{7}{2}$
D
$\frac{13}{6}$

Solution

(A) આ પ્રદેશ પરવલય $y = x^2 - 5x + 4$,રેખા $y = 1 - x$,અને રેખા $y = 0$ (x-અક્ષ) દ્વારા ઘેરાયેલો છે.
પ્રથમ,છેદબિંદુઓ શોધો:
$y = x^2 - 5x + 4$ અને $y = 1 - x$ માટે:
$x^2 - 5x + 4 = 1 - x \implies x^2 - 4x + 3 = 0 \implies (x-1)(x-3) = 0$.
તેથી,છેદબિંદુઓ $x=1$ અને $x=3$ પર છે. $x=3$ માટે,$y = 1-3 = -2$.
આ પ્રદેશ બે ભાગનો બનેલો છે:
$A_1$: શિરોબિંદુઓ $(1,0), (3,0), (3,-2)$ દ્વારા ઘેરાયેલ ત્રિકોણ. ક્ષેત્રફળ $A_1 = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times (3-1) \times |-2| = \frac{1}{2} \times 2 \times 2 = 2$.
$A_2$: $x=3$ થી $x=4$ સુધી પરવલય અને x-અક્ષ વચ્ચેનું ક્ષેત્રફળ. ક્ષેત્રફળ $A_2 = |\int_{3}^{4} (x^2 - 5x + 4) dx| = |[\frac{x^3}{3} - \frac{5x^2}{2} + 4x]_3^4| = |(\frac{64}{3} - 40 + 16) - (9 - \frac{45}{2} + 12)| = |(\frac{64}{3} - 24) - (21 - 22.5)| = |-\frac{8}{3} - (-1.5)| = |-\frac{8}{3} + \frac{3}{2}| = |-\frac{16}{6} + \frac{9}{6}| = |-\frac{7}{6}| = \frac{7}{6}$.
કુલ ક્ષેત્રફળ $= A_1 + A_2 = 2 + \frac{7}{6} = \frac{19}{6}$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ત્રિકોણ $ABC$ માં,શિરોબિંદુ $A$ આગળ કાટકાટખૂણે છે. જો $A, B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $3\hat{i} + \hat{j} - \hat{k},$ $-\hat{i} + 3\hat{j} + p\hat{k}$ અને $5\hat{i} + q\hat{j} - 4\hat{k}$ હોય,તો બિંદુ $(p, q)$ કઈ રેખા પર આવેલું છે?
A
$x$-અક્ષની ધન દિશા સાથે ગુરુકોણ બનાવે છે
B
$x$-અક્ષને સમાંતર છે
C
$y$-અક્ષને સમાંતર છે
D
$x$-અક્ષની ધન દિશા સાથે લઘુકોણ બનાવે છે

Solution

(D) આપેલ સ્થાન સદિશો $\vec{A} = 3\hat{i} + \hat{j} - \hat{k},$ $\vec{B} = -\hat{i} + 3\hat{j} + p\hat{k},$ અને $\vec{C} = 5\hat{i} + q\hat{j} - 4\hat{k}$ છે.
ત્રિકોણ $A$ આગળ કાટખૂણે હોવાથી,$\vec{AB} \perp \vec{AC}$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $\vec{AB} \cdot \vec{AC} = 0.$
સૌ પ્રથમ,સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ શોધો:
$\vec{AB} = \vec{B} - \vec{A} = -4\hat{i} + 2\hat{j} + (p + 1)\hat{k}.$
$\vec{AC} = \vec{C} - \vec{A} = 2\hat{i} + (q - 1)\hat{j} - 3\hat{k}.$
હવે,ડોટ પ્રોડક્ટની ગણતરી કરો:
$\vec{AB} \cdot \vec{AC} = (-4)(2) + (2)(q - 1) + (p + 1)(-3) = 0.$
$-8 + 2q - 2 - 3p - 3 = 0.$
$-3p + 2q - 13 = 0 \Rightarrow 3p - 2q + 13 = 0.$
$(p, q)$ ને $(x, y)$ દ્વારા બદલતા,રેખા $3x - 2y + 13 = 0$ મળે છે.
ઢાળ-આંતરછેદ સ્વરૂપમાં ગોઠવતા: $2y = 3x + 13 \Rightarrow y = \frac{3}{2}x + \frac{13}{2}.$
ઢાળ $m = \frac{3}{2}$ છે. $m > 0$ હોવાથી,રેખા $x$-અક્ષની ધન દિશા સાથે લઘુકોણ બનાવે છે.
Solution diagram
71
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $x \in R, x \neq 0$ માટે,$f_0(x) = \frac{1}{1 - x}$ અને $f_{n + 1}(x) = f_0(f_n(x)),$ $n = 0, 1, 2, ....$ હોય,તો $f_{100}(3) + f_1\left( \frac{2}{3} \right) + f_2\left( \frac{3}{2} \right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{8}{3}$
B
$\frac{4}{3}$
C
$\frac{5}{3}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(C) $f_1(x) = f_{0+1}(x) = f_0(f_0(x)) = \frac{1}{1 - \frac{1}{1 - x}} = \frac{x - 1}{x}$
$f_2(x) = f_{1+1}(x) = f_0(f_1(x)) = \frac{1}{1 - \frac{x - 1}{x}} = x$
$f_3(x) = f_{2+1}(x) = f_0(f_2(x)) = f_0(x) = \frac{1}{1 - x}$
અહીં $f_3(x) = f_0(x)$ હોવાથી,વિધેય $3$ ના આવર્તકાળ સાથે પુનરાવર્તિત થાય છે.
$f_{100}(3) = f_{3 \times 33 + 1}(3) = f_1(3) = \frac{3 - 1}{3} = \frac{2}{3}$
$f_1\left( \frac{2}{3} \right) = \frac{\frac{2}{3} - 1}{\frac{2}{3}} = \frac{-\frac{1}{3}}{\frac{2}{3}} = -\frac{1}{2}$
$f_2\left( \frac{3}{2} \right) = \frac{3}{2}$
તેથી,$f_{100}(3) + f_1\left( \frac{2}{3} \right) + f_2\left( \frac{3}{2} \right) = \frac{2}{3} - \frac{1}{2} + \frac{3}{2} = \frac{2}{3} + 1 = \frac{5}{3}$
72
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો વિધેય $f(x) = \begin{cases} -x, & x < 1 \\ a + \cos^{-1}(x + b), & 1 \le x \le 2 \end{cases}$ એ $x = 1$ આગળ વિકલનીય હોય,તો $\frac{a}{b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi + 2}{2}$
B
$\frac{\pi - 2}{2}$
C
$\frac{-\pi - 2}{2}$
D
$-1 - \cos^{-1}(2)$

Solution

(A) $f(x)$ એ $x = 1$ આગળ વિકલનીય હોવા માટે,તે $x = 1$ આગળ સતત હોવું જોઈએ.
$\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^+} f(x) = f(1)$
$-1 = a + \cos^{-1}(1 + b) \implies \cos^{-1}(1 + b) = -1 - a \quad \dots(1)$
વિકલનીયતા માટે,$x = 1$ આગળ $LHD = RHD$ થવું જોઈએ.
$LHD = \frac{d}{dx}(-x) = -1$.
$RHD = \frac{d}{dx}(a + \cos^{-1}(x + b)) = \frac{-1}{\sqrt{1 - (x + b)^2}}$.
$x = 1$ આગળ,$RHD = \frac{-1}{\sqrt{1 - (1 + b)^2}}$.
$LHD = RHD$ સરખાવતા: $-1 = \frac{-1}{\sqrt{1 - (1 + b)^2}} \implies \sqrt{1 - (1 + b)^2} = 1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $1 - (1 + b)^2 = 1 \implies (1 + b)^2 = 0 \implies b = -1$.
$b = -1$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા: $\cos^{-1}(0) = -1 - a$.
કારણ કે $\cos^{-1}(0) = \frac{\pi}{2}$,તેથી $\frac{\pi}{2} = -1 - a \implies a = -1 - \frac{\pi}{2} = \frac{-\pi - 2}{2}$.
તેથી,$\frac{a}{b} = \frac{(-\pi - 2)/2}{-1} = \frac{\pi + 2}{2}$.
73
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
અંતરાલ $\left[ -\frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{4} \right]$ માં સમીકરણ $\begin{vmatrix} \cos x & \sin x & \sin x \\ \sin x & \cos x & \sin x \\ \sin x & \sin x & \cos x \end{vmatrix} = 0$ ના ભિન્ન વાસ્તવિક બીજની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$4$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) ધારો કે નિશ્ચાયક $D$ છે. $R_1 \to R_1 - R_2$ અને $R_2 \to R_2 - R_3$ લેતા:
$D = \begin{vmatrix} \cos x - \sin x & \sin x - \cos x & 0 \\ 0 & \cos x - \sin x & \sin x - \cos x \\ \sin x & \sin x & \cos x \end{vmatrix} = 0$
$R_1$ અને $R_2$ માંથી $(\cos x - \sin x)$ સામાન્ય લેતા:
$D = (\cos x - \sin x)^2 \begin{vmatrix} 1 & -1 & 0 \\ 0 & 1 & -1 \\ \sin x & \sin x & \cos x \end{vmatrix} = 0$
$R_1$ ની સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$(\cos x - \sin x)^2 [1(\cos x + \sin x) - (-1)(0 + \sin x)] = 0$
$(\cos x - \sin x)^2 (\cos x + 2\sin x) = 0$
આથી $\cos x - \sin x = 0$ અથવા $\cos x + 2\sin x = 0$ મળે.
કિસ્સો $1$: $\tan x = 1 \implies x = \frac{\pi}{4}$.
કિસ્સો $2$: $\tan x = -\frac{1}{2} \implies x = \arctan(-\frac{1}{2})$.
કારણ કે $\arctan(-\frac{1}{2}) \approx -0.46$ અને $-\frac{\pi}{4} \approx -0.785$,બંને કિંમતો અંતરાલ $\left[ -\frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{4} \right]$ માં આવે છે.
આમ,કુલ $2$ ભિન્ન વાસ્તવિક બીજ છે.
74
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
જો $P = \begin{bmatrix} \frac{\sqrt{3}}{2} & \frac{1}{2} \\ -\frac{1}{2} & \frac{\sqrt{3}}{2} \end{bmatrix}$,$A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $Q = PAP^T$ હોય,તો $P^T Q^{2015} P$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 0 & 2015 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2015 & 0 \\ 1 & 2015 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 2015 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 2015 & 1 \\ 0 & 2015 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $P = \begin{bmatrix} \frac{\sqrt{3}}{2} & \frac{1}{2} \\ -\frac{1}{2} & \frac{\sqrt{3}}{2} \end{bmatrix}$.
$P$ એ ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક હોવાથી,$P^T P = P P^T = I$.
આપેલ છે કે $Q = PAP^T$,આપણે $P^T Q^{2015} P$ શોધવાનું છે.
$Q^2 = (PAP^T)(PAP^T) = PA(P^T P)AP^T = PA(I)AP^T = PA^2 P^T$.
ગાણિતિક અનુમાનના સિદ્ધાંત મુજબ,$Q^n = PA^n P^T$.
તેથી,$Q^{2015} = PA^{2015} P^T$.
હવે,$P^T Q^{2015} P = P^T (PA^{2015} P^T) P = (P^T P) A^{2015} (P^T P) = I A^{2015} I = A^{2015}$.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$,આપણે પેટર્ન જોઈએ:
$A^2 = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
$A^3 = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^n = \begin{bmatrix} 1 & n \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
આમ,$A^{2015} = \begin{bmatrix} 1 & 2015 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
75
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$x \in R, x \ne 0$ માટે,જો $y(x)$ એ વિકલનીય વિધેય હોય કે જેથી $x \int_{1}^{x} y(t) dt = (x + 1) \int_{1}^{x} t y(t) dt$ થાય,તો $y(x)$ ની કિંમત શું થાય? (જ્યાં $C$ અચળાંક છે)
A
$C x^3 e^{\frac{1}{x}}$
B
$\frac{C}{x^2} e^{-\frac{1}{x}}$
C
$\frac{C}{x} e^{-\frac{1}{x}}$
D
$\frac{C e^{-\frac{1}{x}}}{x^3}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $x \int_{1}^{x} y(t) dt = (x + 1) \int_{1}^{x} t y(t) dt$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં લેબનીઝના નિયમનો ઉપયોગ કરીને બંને બાજુ વિકલન કરતા:
$\int_{1}^{x} y(t) dt + x y(x) = \int_{1}^{x} t y(t) dt + (x + 1) x y(x)$.
પદોને ગોઠવતા:
$\int_{1}^{x} y(t) dt - \int_{1}^{x} t y(t) dt = (x^2 + x - x) y(x) = x^2 y(x)$.
ફરીથી $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$y(x) - x y(x) = 2x y(x) + x^2 y'(x)$.
સાદું રૂપ આપતા:
$y(x) (1 - x - 2x) = x^2 y'(x) \implies y(x) (1 - 3x) = x^2 y'(x)$.
ચલને અલગ કરતા:
$\frac{y'(x)}{y(x)} = \frac{1 - 3x}{x^2} = \frac{1}{x^2} - \frac{3}{x}$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\ln|y(x)| = -\frac{1}{x} - 3 \ln|x| + K$.
$\ln|y(x)| + \ln|x^3| = -\frac{1}{x} + K$.
$\ln|y(x) x^3| = -\frac{1}{x} + K$.
$y(x) x^3 = C e^{-\frac{1}{x}}$.
આમ,$y(x) = \frac{C e^{-\frac{1}{x}}}{x^3}$.
76
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $a, b \in R, (a \ne 0)$. જો વિધેય $f$ નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત હોય:
$f(x) = \begin{cases} \frac{2x^2}{a}, & 0 \le x < 1 \\ a, & 1 \le x < \sqrt{2} \\ \frac{2b^2 - 4b}{x^3}, & \sqrt{2} \le x < \infty \end{cases}$
અને તે અંતરાલ $[0, \infty)$ માં સતત હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b)$ શોધો.
A
$(- \sqrt{2}, 1 - \sqrt{3})$
B
$(\sqrt{2}, -1 + \sqrt{3})$
C
$(\sqrt{2}, 1 - \sqrt{3})$
D
$(- \sqrt{2}, 1 + \sqrt{3})$

Solution

(C) વિધેય $f(x)$ અંતરાલ $[0, \infty)$ માં સતત હોવા માટે,તે $x=1$ અને $x=\sqrt{2}$ આગળ સતત હોવું જોઈએ.
$1$. $x=1$ આગળ સાતત્ય:
$\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^+} f(x) = f(1)$
$\frac{2(1)^2}{a} = a \implies \frac{2}{a} = a \implies a^2 = 2 \implies a = \pm \sqrt{2}$.
$2$. $x=\sqrt{2}$ આગળ સાતત્ય:
$\lim_{x \to \sqrt{2}^-} f(x) = \lim_{x \to \sqrt{2}^+} f(x) = f(\sqrt{2})$
$a = \frac{2b^2 - 4b}{(\sqrt{2})^3} = \frac{2b^2 - 4b}{2\sqrt{2}} = \frac{b^2 - 2b}{\sqrt{2}}$.
કિસ્સો $1$: જો $a = \sqrt{2}$ હોય,તો $\sqrt{2} = \frac{b^2 - 2b}{\sqrt{2}} \implies b^2 - 2b = 2 \implies b^2 - 2b - 2 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$b = \frac{-(-2) \pm \sqrt{(-2)^2 - 4(1)(-2)}}{2(1)} = \frac{2 \pm \sqrt{12}}{2} = 1 \pm \sqrt{3}$.
તેથી,$(a, b) = (\sqrt{2}, 1 \pm \sqrt{3})$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,જોડ $(\sqrt{2}, 1 - \sqrt{3})$ વિકલ્પ $C$ સાથે મેળ ખાય છે.
Solution diagram
77
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
$ABC$ એક સમતલમાં ત્રિકોણ છે જેના શિરોબિંદુઓ $A(2, 3, 5)$,$B(-1, 3, 2)$ અને $C(\lambda, 5, \mu)$ છે. જો $A$ માંથી પસાર થતી મધ્યગા યામ અક્ષો સાથે સમાન ખૂણો બનાવતી હોય,તો $(\lambda^3 + \mu^3 + 5)$ ની કિંમત શોધો.
A
$1130$
B
$1348$
C
$1077$
D
$676$

Solution

(B) ધારો કે $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે. $D$ ના યામ $\left( \frac{\lambda - 1}{2}, 4, \frac{\mu + 2}{2} \right)$ છે.
મધ્યગા $AD$ ના દિકગુણોત્તર $(DRs)$ $\left( \frac{\lambda - 5}{2}, 1, \frac{\mu - 8}{2} \right)$ છે.
મધ્યગા $AD$ યામ અક્ષો સાથે સમાન ખૂણો બનાવતી હોવાથી,તેના દિકગુણોત્તર સમાન હોવા જોઈએ. તેથી,$\frac{\lambda - 5}{2} = 1 = \frac{\mu - 8}{2}$.
$\frac{\lambda - 5}{2} = 1$ પરથી $\lambda = 7$ મળે છે.
$\frac{\mu - 8}{2} = 1$ પરથી $\mu = 10$ મળે છે.
હવે,$(\lambda^3 + \mu^3 + 5) = 7^3 + 10^3 + 5 = 343 + 1000 + 5 = 1348$.
Solution diagram
78
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} + \frac{y}{2} \sec x = \frac{\tan x}{2y}$,જ્યાં $0 \le x < \frac{\pi}{2}$,અને $y(0) = 1$ હોય,તેનો ઉકેલ શોધો.
A
$y^2 = 1 + \frac{x}{\sec x + \tan x}$
B
$y = 1 + \frac{x}{\sec x + \tan x}$
C
$y = 1 - \frac{x}{\sec x + \tan x}$
D
$y^2 = 1 - \frac{x}{\sec x + \tan x}$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $\frac{dy}{dx} + \frac{y}{2} \sec x = \frac{\tan x}{2y}$.
$2y$ વડે ગુણતા: $2y \frac{dy}{dx} + y^2 \sec x = \tan x$.
ધારો કે $y^2 = t$,તેથી $2y \frac{dy}{dx} = \frac{dt}{dx}$.
સમીકરણ આ મુજબ બનશે: $\frac{dt}{dx} + t \sec x = \tan x$.
આ એક સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = \sec x$ અને $Q = \tan x$.
સંકલ્યકારક અવયવ $IF = e^{\int \sec x dx} = e^{\ln(\sec x + \tan x)} = \sec x + \tan x$.
ઉકેલ: $t(IF) = \int Q(IF) dx + C$.
$t(\sec x + \tan x) = \int \tan x(\sec x + \tan x) dx + C$.
$t(\sec x + \tan x) = \int (\sec x \tan x + \sec^2 x - 1) dx + C$.
$t(\sec x + \tan x) = \sec x + \tan x - x + C$.
$y(0) = 1$ હોવાથી,$t(0) = 1$. $x=0$ મૂકતા,$C = 0$ મળે છે.
તેથી,$t(\sec x + \tan x) = \sec x + \tan x - x$.
$t = 1 - \frac{x}{\sec x + \tan x}$.
$t = y^2$ હોવાથી,$y^2 = 1 - \frac{x}{\sec x + \tan x}$.
79
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
સંકલન $\int_{4}^{10} \frac{[x^2]}{[(x-14)^2] + [x^2]} dx$ નું મૂલ્ય શોધો,જ્યાં $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે.
A
$1/3$
B
$6$
C
$7$
D
$3$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_{4}^{10} \frac{[x^2]}{[(x-14)^2] + [x^2]} dx$ ... $(1)$
ગુણધર્મ $\int_{a}^{b} f(x) dx = \int_{a}^{b} f(a+b-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $a=4$ અને $b=10$,આપણને $a+b-x = 14-x$ મળે છે.
સંકલનમાં $x$ ની જગ્યાએ $14-x$ મૂકતા:
$I = \int_{4}^{10} \frac{[(14-x)^2]}{[(14-x-14)^2] + [(14-x)^2]} dx$
$I = \int_{4}^{10} \frac{[(14-x)^2]}{[(-x)^2] + [(14-x)^2]} dx$
$I = \int_{4}^{10} \frac{[(14-x)^2]}{[x^2] + [(14-x)^2]} dx$ ... $(2)$
$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$2I = \int_{4}^{10} \frac{[x^2] + [(14-x)^2]}{[x^2] + [(14-x)^2]} dx$
$2I = \int_{4}^{10} 1 dx$
$2I = [x]_{4}^{10} = 10 - 4 = 6$
$I = 3$
80
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી $A^2 - 5A + 7I = 0$.
વિધાન-$I$: ${A^{-1}} = \frac{1}{7}(5I - A)$.
વિધાન-$II$: બહુપદી $A^3 - 2A^2 - 3A + I$ ને $5(A - 4I)$ માં ઘટાડી શકાય છે.
A
બંને વિધાનો સાચા છે
B
બંને વિધાનો ખોટા છે
C
વિધાન-$I$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન-$II$ ખોટું છે
D
વિધાન-$I$ ખોટું છે,પરંતુ વિધાન-$II$ સાચું છે

Solution

(A) આપેલ છે $A^2 - 5A + 7I = 0$.
વિધાન-$I$ માટે:
$A^2 - 5A = -7I$
બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા:
$A(A A^{-1}) - 5(A A^{-1}) = -7(I A^{-1})$
$A(I) - 5(I) = -7 A^{-1}$
$A - 5I = -7 A^{-1}$
$A^{-1} = \frac{1}{7}(5I - A)$.
તેથી,વિધાન-$I$ સાચું છે.
વિધાન-$II$ માટે:
આપણી પાસે $A^2 = 5A - 7I$ છે.
તેથી $A^3 = A(5A - 7I) = 5A^2 - 7A = 5(5A - 7I) - 7A = 25A - 35I - 7A = 18A - 35I$.
હવે,આ કિંમતોને $A^3 - 2A^2 - 3A + I$ માં મૂકતા:
$(18A - 35I) - 2(5A - 7I) - 3A + I$
$= 18A - 35I - 10A + 14I - 3A + I$
$= (18 - 10 - 3)A + (-35 + 14 + 1)I$
$= 5A - 20I$
$= 5(A - 4I)$.
તેથી,વિધાન-$II$ સાચું છે.
81
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $A = \begin{bmatrix} -4 & -1 \\ 3 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો શ્રેણિક $(A^{2016} - 2A^{2015} - A^{2014})$ નો નિશ્ચાયક શોધો.
A
$-175$
B
$2014$
C
$2016$
D
$-25$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} -4 & -1 \\ 3 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નું લાક્ષણિક સમીકરણ શોધીએ. લાક્ષણિક સમીકરણ $|A - \lambda I| = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$|A - \lambda I| = \begin{vmatrix} -4-\lambda & -1 \\ 3 & 1-\lambda \end{vmatrix} = (-4-\lambda)(1-\lambda) + 3 = -4 + 4\lambda - \lambda + \lambda^2 + 3 = \lambda^2 + 3\lambda - 1 = 0$.
તેથી,$A^2 + 3A - I = 0$.
હવે,આપણે $E = A^{2014}(A^2 - 2A - I)$ પદની કિંમત શોધીએ.
$A^2 = \begin{bmatrix} -4 & -1 \\ 3 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -4 & -1 \\ 3 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 13 & 3 \\ -9 & -2 \end{bmatrix}$.
હવે,$A^2 - 2A - I = \begin{bmatrix} 13 & 3 \\ -9 & -2 \end{bmatrix} - 2\begin{bmatrix} -4 & -1 \\ 3 & 1 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 20 & 5 \\ -15 & -5 \end{bmatrix}$.
આ શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $(20 \times -5) - (5 \times -15) = -100 + 75 = -25$ છે.
અહીં $|A| = (-4)(1) - (-1)(3) = -1$ હોવાથી,$|A^{2014}| = |A|^{2014} = (-1)^{2014} = 1$.
તેથી,$|A^{2016} - 2A^{2015} - A^{2014}| = |A^{2014}| \times |A^2 - 2A - I| = 1 \times (-25) = -25$.
82
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $ABC$ એક ત્રિકોણ છે જેનું પરિકેન્દ્ર $P$ પર છે. જો $A, B, C$ અને $P$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ અને $\frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{4}$ હોય,તો આ ત્રિકોણના લંબકેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$-\left(\frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{2}\right)$
B
$\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}$
C
$\frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{2}$
D
$\vec{0}$

Solution

(C) ધારો કે $\triangle ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ $\vec{G}$ છે. આપણે જાણીએ છીએ કે $\vec{G} = \frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{3}$.
ધારો કે $\vec{H}$ એ લંબકેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ છે અને $\vec{P}$ એ પરિકેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ છે. આપણને આપેલ છે કે $\vec{P} = \frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{4}$.
કોઈપણ ત્રિકોણમાં,મધ્યકેન્દ્ર $\vec{G}$ એ લંબકેન્દ્ર $\vec{H}$ અને પરિકેન્દ્ર $\vec{P}$ ને જોડતા રેખાખંડનું $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. એટલે કે,$\vec{G} = \frac{2\vec{P} + 1\vec{H}}{2+1} = \frac{2\vec{P} + \vec{H}}{3}$.
તેથી,$3\vec{G} = 2\vec{P} + \vec{H}$,જેનો અર્થ છે કે $\vec{H} = 3\vec{G} - 2\vec{P}$.
$\vec{G}$ અને $\vec{P}$ ની કિંમતો મૂકતા:
$\vec{H} = 3\left(\frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{3}\right) - 2\left(\frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{4}\right)$
$\vec{H} = (\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}) - \frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{2}$
$\vec{H} = \frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{2}$.
Solution diagram
83
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
સંકલન $\int \frac{dx}{(1 + \sqrt{x}) \cdot \sqrt{x} \sqrt{1 - x}}$ ની કિંમત શોધો (જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
A
$ - 2\sqrt {\frac{{1 + \sqrt x }}{{1 - \sqrt x }}} + c$
B
$ - \sqrt {\frac{{1 - \sqrt x }}{{1 + \sqrt x }}} + c$
C
$ - 2\sqrt {\frac{{1 - \sqrt x }}{{1 +\sqrt x }}} + c$
D
$ 2\sqrt {\frac{{1 + \sqrt x }}{{1 - \sqrt x }}} + c$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{dx}{(1 + \sqrt{x}) \sqrt{x} \sqrt{1 - x}}$.
$\sqrt{x} = t - 1$ લેતા,$\frac{1}{2\sqrt{x}} dx = dt$ મળે,તેથી $\frac{dx}{\sqrt{x}} = 2 dt$.
અહીં $1 - x = 1 - (t - 1)^2 = 2t - t^2$.
તેથી $I = \int \frac{2 dt}{t \sqrt{2t - t^2}} = 2 \int \frac{dt}{t \sqrt{t(2 - t)}} = 2 \int \frac{dt}{t^{3/2} \sqrt{2 - t}}$.
હવે $t = \frac{1}{z}$ લેતા,$dt = -\frac{1}{z^2} dz$ મળે.
$I = 2 \int \frac{-dz/z^2}{(1/z)^{3/2} \sqrt{2 - 1/z}} = 2 \int \frac{-dz}{\sqrt{2z - 1}}$.
$I = -2 \int (2z - 1)^{-1/2} dz = -2 \sqrt{2z - 1} + c$.
$z = \frac{1}{1 + \sqrt{x}}$ કિંમત મૂકતા:
$I = -2 \sqrt{\frac{2}{1 + \sqrt{x}} - 1} + c = -2 \sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} + c$.
84
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
એક પ્રયોગ નિષ્ફળ જાય તેના કરતા બમણી વાર સફળ થાય છે. આ પ્રયોગના $6$ પ્રયત્નોમાં ઓછામાં ઓછી $5$ સફળતા મળવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{496}{729}$
B
$\frac{192}{729}$
C
$\frac{240}{729}$
D
$\frac{256}{729}$

Solution

(D) ધારો કે $p(F) = q$ અને $p(S) = p$. આપેલ છે કે $p = 2q$.
$p + q = 1$ હોવાથી,$2q + q = 1$,જેનો અર્થ છે કે $3q = 1$,તેથી $q = \frac{1}{3}$ અને $p = \frac{2}{3}$.
આ દ્વિપદી વિતરણ છે જ્યાં $n = 6$,$p = \frac{2}{3}$,અને $q = \frac{1}{3}$.
ઓછામાં ઓછી $5$ સફળતાની સંભાવના $P(X \geq 5) = P(X = 5) + P(X = 6)$ છે.
સૂત્ર $P(X = k) = {^nC_k} p^k q^{n-k}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P(X = 5) = {^6C_5} \left(\frac{2}{3}\right)^5 \left(\frac{1}{3}\right)^1 = 6 \times \frac{32}{243} \times \frac{1}{3} = \frac{192}{729}$.
$P(X = 6) = {^6C_6} \left(\frac{2}{3}\right)^6 \left(\frac{1}{3}\right)^0 = 1 \times \frac{64}{729} \times 1 = \frac{64}{729}$.
તેથી,$P(X \geq 5) = \frac{192}{729} + \frac{64}{729} = \frac{256}{729}$.
85
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
$\lambda$ ના કેટલા ભિન્ન વાસ્તવિક મૂલ્યો માટે રેખાઓ $\frac{x - 1}{1} = \frac{y - 2}{2} = \frac{z + 3}{\lambda^2}$ અને $\frac{x - 3}{1} = \frac{y - 2}{\lambda^2} = \frac{z - 1}{2}$ સમતલીય છે?
A
$2$
B
$4$
C
$3$
D
$1$

Solution

(C) બે રેખાઓ $\frac{x - x_1}{a_1} = \frac{y - y_1}{b_1} = \frac{z - z_1}{c_1}$ અને $\frac{x - x_2}{a_2} = \frac{y - y_2}{b_2} = \frac{z - z_2}{c_2}$ સમતલીય હોય જો અને માત્ર જો તેમના બિંદુઓના તફાવત અને તેમના દિશા સદિશો દ્વારા બનતા નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શૂન્ય હોય:
$\begin{vmatrix} x_2 - x_1 & y_2 - y_1 & z_2 - z_1 \\ a_1 & b_1 & c_1 \\ a_2 & b_2 & c_2 \end{vmatrix} = 0$
આપેલ રેખાઓ:
રેખા $1$: $(x_1, y_1, z_1) = (1, 2, -3)$ અને $(a_1, b_1, c_1) = (1, 2, \lambda^2)$
રેખા $2$: $(x_2, y_2, z_2) = (3, 2, 1)$ અને $(a_2, b_2, c_2) = (1, \lambda^2, 2)$
નિશ્ચાયકની શરતમાં કિંમતો મૂકતા:
$\begin{vmatrix} 3 - 1 & 2 - 2 & 1 - (-3) \\ 1 & 2 & \lambda^2 \\ 1 & \lambda^2 & 2 \end{vmatrix} = 0$
$\begin{vmatrix} 2 & 0 & 4 \\ 1 & 2 & \lambda^2 \\ 1 & \lambda^2 & 2 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$2(4 - \lambda^4) - 0 + 4(\lambda^2 - 2) = 0$
$8 - 2\lambda^4 + 4\lambda^2 - 8 = 0$
$-2\lambda^4 + 4\lambda^2 = 0$
$-2\lambda^2(\lambda^2 - 2) = 0$
આથી $\lambda^2 = 0$ અથવા $\lambda^2 = 2$ મળે.
તેથી,$\lambda = 0, \sqrt{2}, -\sqrt{2}$.
આમ,$\lambda$ ના $3$ ભિન્ન વાસ્તવિક મૂલ્યો મળે છે.
86
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $f(x) = \sin^4 x + \cos^4 x$. તો $f$ એ કયા અંતરાલમાં વધતું વિધેય છે?
A
$\left[ \frac{5\pi}{8}, \frac{3\pi}{4} \right]$
B
$\left[ \frac{\pi}{2}, \frac{5\pi}{8} \right]$
C
$\left[ \frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{2} \right]$
D
$\left[ 0, \frac{\pi}{4} \right]$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x) = \sin^4 x + \cos^4 x$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^4 x + \cos^4 x = (\sin^2 x + \cos^2 x)^2 - 2\sin^2 x \cos^2 x = 1 - \frac{1}{2}(2\sin x \cos x)^2 = 1 - \frac{1}{2}\sin^2 2x$.
હવે,$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$f'(x) = \frac{d}{dx} (1 - \frac{1}{2}\sin^2 2x) = 0 - \frac{1}{2} \cdot 2\sin 2x \cdot \cos 2x \cdot 2 = -2\sin 2x \cos 2x = -\sin 4x$.
$f(x)$ વધતું વિધેય હોય તે માટે,$f'(x) > 0$ હોવું જોઈએ.
તેથી,$-\sin 4x > 0 \implies \sin 4x < 0$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin \theta < 0$ માટે $\theta \in (\pi, 2\pi)$ હોય.
તેથી,$\pi < 4x < 2\pi$.
$4$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{\pi}{4} < x < \frac{\pi}{2}$ મળે.
આમ,$f(x)$ એ $\left[ \frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{2} \right]$ અંતરાલમાં વધતું વિધેય છે.
Solution diagram
87
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
ધારો કે $C$ એ $y(x)=1+\sqrt{4x-3}$,$x>\frac{3}{4}$ દ્વારા આપવામાં આવેલ વક્ર છે. જો $P$ એ $C$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $P$ આગળના સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{2}{3}$ હોય,તો $P$ આગળના અભિલંબમાંથી પસાર થતું બિંદુ કયું છે?
A
$(1,7)$
B
$(3,-4)$
C
$(4,-3)$
D
$(2,3)$

Solution

(A) આપેલ વક્ર $y(x) = 1 + \sqrt{4x-3}$ છે.
સ્પર્શકનો ઢાળ શોધવા માટે વિકલન કરતા:
$\frac{dy}{dx} = \frac{1}{2\sqrt{4x-3}} \times 4 = \frac{2}{\sqrt{4x-3}}$.
બિંદુ $P$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{2}{3}$ આપેલ છે,તેથી $\frac{2}{\sqrt{4x-3}} = \frac{2}{3}$.
આનો અર્થ એ છે કે $\sqrt{4x-3} = 3$,તેથી $4x-3 = 9$,જે $4x = 12$ એટલે કે $x = 3$ આપે છે.
$x = 3$ ને વક્રના સમીકરણમાં મૂકતા,$y = 1 + \sqrt{4(3)-3} = 1 + \sqrt{9} = 1 + 3 = 4$ મળે છે.
આમ,બિંદુ $P$ એ $(3, 4)$ છે.
$P$ આગળ અભિલંબનો ઢાળ સ્પર્શકના ઢાળનો વ્યસ્ત અને વિરોધી હોય છે: $m_{normal} = -\frac{1}{2/3} = -\frac{3}{2}$.
$(3, 4)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $y - 4 = -\frac{3}{2}(x - 3)$ છે.
$2$ વડે ગુણતા,$2y - 8 = -3x + 9$,જે $3x + 2y - 17 = 0$ માં પરિણમે છે.
વિકલ્પો તપાસતા:
$(1, 7)$ માટે: $3(1) + 2(7) - 17 = 3 + 14 - 17 = 0$. આ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે.
તેથી,અભિલંબ $(1, 7)$ માંથી પસાર થાય છે.
88
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2016
$2$ એકમ લંબાઈના તારને બે ભાગમાં કાપવામાં આવે છે,જેમને વાળીને અનુક્રમે $x$ એકમ બાજુવાળો ચોરસ અને $r$ ત્રિજ્યાવાળું વર્તુળ બનાવવામાં આવે છે. જો આ રીતે બનતા ચોરસ અને વર્તુળના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો ન્યૂનતમ હોય,તો:
A
$2x = (\pi + 4)r$
B
$(4 - \pi)x = \pi r$
C
$x = 2r$
D
$2x = r$

Solution

(C) ચોરસની પરિમિતિ $= 4x$.
વર્તુળની પરિમિતિ $= 2\pi r$.
તારની કુલ લંબાઈ $2$ એકમ હોવાથી,$4x + 2\pi r = 2$.
$2$ વડે ભાગતા,$2x + \pi r = 1$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $r = \frac{1 - 2x}{\pi}$.
ક્ષેત્રફળનો સરવાળો $A = x^2 + \pi r^2$.
$r$ ની કિંમત $x$ ના સ્વરૂપમાં મૂકતા: $A = x^2 + \pi \left( \frac{1 - 2x}{\pi} \right)^2 = x^2 + \frac{(1 - 2x)^2}{\pi}$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં $A$ નું વિકલન કરતા: $\frac{dA}{dx} = 2x + \frac{2(1 - 2x)(-2)}{\pi} = 2x - \frac{4(1 - 2x)}{\pi}$.
ન્યૂનતમ ક્ષેત્રફળ માટે,$\frac{dA}{dx} = 0$ લેતા: $2x - \frac{4}{\pi} + \frac{8x}{\pi} = 0$.
$\pi$ વડે ગુણતા: $2\pi x - 4 + 8x = 0 \Rightarrow (2\pi + 8)x = 4 \Rightarrow (\pi + 4)x = 2$.
આમ,$x = \frac{2}{\pi + 4}$.
$x$ ની કિંમત પરિમિતિના સમીકરણમાં મૂકતા: $2(\frac{2}{\pi + 4}) + \pi r = 1 \Rightarrow \pi r = 1 - \frac{4}{\pi + 4} = \frac{\pi + 4 - 4}{\pi + 4} = \frac{\pi}{\pi + 4}$.
તેથી,$r = \frac{1}{\pi + 4}$.
$x$ અને $r$ ની સરખામણી કરતા,આપણને $x = 2r$ મળે છે.
89
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2016
જો $\int \frac{dx}{\cos^3 x \sqrt{2 \sin 2x}} = (\tan x)^A + C(\tan x)^B + k$ જ્યાં $k$ એ સંકલનનો અચળાંક હોય,તો $A+B+C$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{27}{10}$
B
$\frac{16}{5}$
C
$\frac{27}{5}$
D
$\frac{21}{5}$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{dx}{\cos^3 x \sqrt{2 \sin 2x}}$.
$\sin 2x = 2 \sin x \cos x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int \frac{dx}{\cos^3 x \sqrt{4 \sin x \cos x}} = \frac{1}{2} \int \frac{\sec^3 x}{\sqrt{\sin x \cos x}} dx$.
અંશ અને છેદને $\cos^2 x$ વડે ભાગતા:
$I = \frac{1}{2} \int \frac{\sec^4 x}{\sqrt{\tan x}} dx$.
ધારો કે $\tan x = t$,તેથી $\sec^2 x dx = dt$ અને $\sec^2 x = 1 + t^2$.
$I = \frac{1}{2} \int \frac{1+t^2}{\sqrt{t}} dt = \frac{1}{2} \int (t^{-1/2} + t^{3/2}) dt$.
$I = \frac{1}{2} [2t^{1/2} + \frac{2}{5} t^{5/2}] + k = t^{1/2} + \frac{1}{5} t^{5/2} + k$.
$t = \tan x$ મૂકતા,$I = (\tan x)^{1/2} + \frac{1}{5}(\tan x)^{5/2} + k$.
$(\tan x)^A + C(\tan x)^B + k$ સાથે સરખાવતા,$A = 1/2$,$B = 5/2$,અને $C = 1/5$ મળે છે.
તેથી,$A+B+C = \frac{1}{2} + \frac{5}{2} + \frac{1}{5} = 3 + \frac{1}{5} = \frac{16}{5}$.
90
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2016
વક્ર $y=x^2-4$ પરના બિંદુનું ઉગમબિંદુથી ન્યૂનતમ અંતર કેટલું છે?
A
$\frac{\sqrt{15}}{2}$
B
$\frac{\sqrt{19}}{2}$
C
$\sqrt{\frac{15}{2}}$
D
$\sqrt{\frac{19}{2}}$

Solution

(A) ધારો કે વક્ર પરનું બિંદુ $P(x, y) = (x, x^2-4)$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0,0)$ થી અંતરનો વર્ગ $D^2 = S = x^2 + y^2 = x^2 + (x^2-4)^2$ છે.
$S = x^2 + x^4 - 8x^2 + 16 = x^4 - 7x^2 + 16$.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,$S$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરો અને તેને શૂન્ય સાથે સરખાવો:
$\frac{dS}{dx} = 4x^3 - 14x = 0$.
$2x(2x^2 - 7) = 0$.
આનાથી $x = 0$ અથવા $x^2 = \frac{7}{2}$ મળે છે.
જો $x = 0$,તો $S = 16$. જો $x^2 = \frac{7}{2}$,તો $S = (\frac{7}{2})^2 - 7(\frac{7}{2}) + 16 = \frac{49}{4} - \frac{49}{2} + 16 = 16 - \frac{49}{4} = \frac{64-49}{4} = \frac{15}{4}$.
ન્યૂનતમ અંતર $\sqrt{S} = \sqrt{\frac{15}{4}} = \frac{\sqrt{15}}{2}$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2016?

There are 91 Mathematics questions from the JEE Main 2016 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2016 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2016 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2016 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.