Gujarati

Expansion of determinants, Solution of equation in the form of determinants and area of triangle and Equation of Line Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Expansion of determinants, Solution of equation in the form of determinants and area of triangle and Equation of Line

462+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 462 questions in Gujarati

151
AdvancedMCQ
જો $x, y, z$ બધા એકસાથે શૂન્ય ન હોય અને નીચેની સમીકરણ પ્રણાલીનું સમાધાન કરતા હોય:
$(\sin 3 \theta) x - y + z = 0$
$(\cos 2 \theta) x + 4 y + 3 z = 0$
$2 x + 7 y + 7 z = 0$
તો $\theta$ ના મુખ્ય મૂલ્યોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણોની પ્રણાલી માટે બિન-તુચ્છ ઉકેલ મેળવવા માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
$\Delta = \begin{vmatrix} \sin 3 \theta & -1 & 1 \\ \cos 2 \theta & 4 & 3 \\ 2 & 7 & 7 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$\sin 3 \theta (4 \times 7 - 3 \times 7) - (-1) (\cos 2 \theta \times 7 - 3 \times 2) + 1 (\cos 2 \theta \times 7 - 4 \times 2) = 0$
$\sin 3 \theta (28 - 21) + (7 \cos 2 \theta - 6) + (7 \cos 2 \theta - 8) = 0$
$7 \sin 3 \theta + 14 \cos 2 \theta - 14 = 0$
$\sin 3 \theta + 2 \cos 2 \theta - 2 = 0$
$\cos 2 \theta = 1 - 2 \sin^2 \theta$ અને $\sin 3 \theta = 3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta + 2(1 - 2 \sin^2 \theta) - 2 = 0$
$3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta + 2 - 4 \sin^2 \theta - 2 = 0$
$-4 \sin^3 \theta - 4 \sin^2 \theta + 3 \sin \theta = 0$
$-\sin \theta (4 \sin^2 \theta + 4 \sin \theta - 3) = 0$
$-\sin \theta (2 \sin \theta - 1)(2 \sin \theta + 3) = 0$
આનાથી $\sin \theta = 0$,$\sin \theta = 1/2$,અથવા $\sin \theta = -3/2$ (અશક્ય) મળે છે.
$\sin \theta = 0$ માટે,$\theta = 0, \pi$ ($[0, 2\pi)$ માં).
$\sin \theta = 1/2$ માટે,$\theta = \pi/6, 5\pi/6$ ($[0, 2\pi)$ માં).
આમ,$\theta$ ના $4$ મુખ્ય મૂલ્યો છે.
152
AdvancedMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & \sin \theta & 1 \\ -\sin \theta & 1 & \sin \theta \\ -1 & -\sin \theta & 1 \end{bmatrix}$,જ્યાં $0 \le \theta < 2\pi$,તો:
A
$Det(A) = 0$
B
$Det(A) \in (0, \infty)$
C
$Det(A) \in [2, 4]$
D
$Det(A) \in [2, \infty)$

Solution

(C) શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક નીચે મુજબ મળે છે:
$|A| = \begin{vmatrix} 1 & \sin \theta & 1 \\ -\sin \theta & 1 & \sin \theta \\ -1 & -\sin \theta & 1 \end{vmatrix}$
પ્રથમ હારને અનુરૂપ વિસ્તરણ કરતા:
$|A| = 1(1 - (-\sin^2 \theta)) - \sin \theta(-\sin \theta - (-\sin \theta)) + 1(\sin^2 \theta - (-1))$
$|A| = 1(1 + \sin^2 \theta) - \sin \theta(0) + 1(\sin^2 \theta + 1)$
$|A| = 1 + \sin^2 \theta + \sin^2 \theta + 1 = 2(1 + \sin^2 \theta)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $-1 \le \sin \theta \le 1$,તેથી $0 \le \sin^2 \theta \le 1$ થાય.
બધા પદોમાં $1$ ઉમેરતા,$1 \le 1 + \sin^2 \theta \le 2$ મળે.
$2$ વડે ગુણતા,$2 \le 2(1 + \sin^2 \theta) \le 4$ મળે.
તેથી,$|A| \in [2, 4]$.
153
AdvancedMCQ
$\left| \begin{array}{ccc} x & 3x + 2 & 2x - 1 \\ 2x - 1 & 4x & 3x + 1 \\ 7x - 2 & 17x + 6 & 12x - 1 \end{array} \right| = 0$ નું સમાધાન કરતા $x$ ના વાસ્તવિક મૂલ્યોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$3$
B
$0$
C
$3$ કરતા વધારે
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે નિશ્ચાયક $\Delta$ છે. આપણે હાર પ્રક્રિયા $R_3 \rightarrow R_3 - (2R_2 + 3R_1)$ કરીએ છીએ.
પ્રથમ,પ્રક્રિયા પછી $R_3$ ના ઘટકોની ગણતરી કરીએ:
પ્રથમ સ્તંભ માટે: $(7x - 2) - [2(2x - 1) + 3(x)] = 7x - 2 - (4x - 2 + 3x) = 7x - 2 - 7x + 2 = 0$.
બીજા સ્તંભ માટે: $(17x + 6) - [2(4x) + 3(3x + 2)] = 17x + 6 - (8x + 9x + 6) = 17x + 6 - 17x - 6 = 0$.
ત્રીજા સ્તંભ માટે: $(12x - 1) - [2(3x + 1) + 3(2x - 1)] = 12x - 1 - (6x + 2 + 6x - 3) = 12x - 1 - (12x - 1) = 0$.
ત્રીજી હારના તમામ ઘટકો $0$ હોવાથી,$x$ ના તમામ વાસ્તવિક મૂલ્યો માટે નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય $0$ થાય છે.
તેથી,$x$ ના અનંત વાસ્તવિક મૂલ્યો છે જે સમીકરણનું સમાધાન કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં 'અનંત' ન હોવાથી,અને પ્રશ્ન વાસ્તવિક મૂલ્યોની સંખ્યા પૂછે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ '$3$ કરતા વધારે' ગણી શકાય.
154
AdvancedMCQ
$\lambda$ ના કેટલા વાસ્તવિક મૂલ્યો માટે શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} \lambda - 1 & \lambda & \lambda + 1 \\ 2 & -1 & 3 \\ \lambda + 3 & \lambda - 2 & \lambda + 7 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
અનંત

Solution

(D) કોઈપણ શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત ત્યારે જ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી જ્યારે તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોય,એટલે કે $|A| = 0$.
$A$ નો નિશ્ચાયક ગણતા:
$|A| = \begin{vmatrix} \lambda - 1 & \lambda & \lambda + 1 \\ 2 & -1 & 3 \\ \lambda + 3 & \lambda - 2 & \lambda + 7 \end{vmatrix}$
હાર પ્રક્રિયા $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$|A| = \begin{vmatrix} \lambda - 1 & \lambda & \lambda + 1 \\ 2 & -1 & 3 \\ 4 & -2 & 6 \end{vmatrix}$
અહીં જોઈ શકાય છે કે ત્રીજી હાર એ બીજી હાર કરતા $2$ ગણી છે $(R_3 = 2R_2)$.
બે હાર પ્રમાણસર હોવાથી,નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય તમામ વાસ્તવિક $\lambda$ માટે $0$ થાય છે.
તેથી,શ્રેણિક $A$ તમામ $\lambda \in \mathbb{R}$ માટે અસામાન્ય (singular) છે.
આમ,$\lambda$ ના અનંત મૂલ્યો માટે શ્રેણિકનો વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.
155
AdvancedMCQ
જો $D = \left| \begin{array}{ccc} \frac{1}{z} & \frac{1}{z} & -\frac{(x+y)}{z^2} \\ -\frac{(y+z)}{x^2} & \frac{1}{x} & \frac{1}{x} \\ -\frac{y(y+z)}{x^2z} & \frac{x+2y+z}{xz} & -\frac{y(x+y)}{xz^2} \end{array} \right|$ હોય,તો ખોટું વિધાન કયું છે?
A
$D$ એ $x$ થી સ્વતંત્ર છે
B
$D$ એ $y$ થી સ્વતંત્ર છે
C
$D$ એ $z$ થી સ્વતંત્ર છે
D
$D$ એ $x, y, z$ પર આધારિત છે

Solution

(D) ધારો કે નિશ્ચાયક $D$ છે. $C_1$ ને $x$ વડે,$C_2$ ને $y$ વડે અને $C_3$ ને $z$ વડે ગુણો અને નિશ્ચાયકને $xyz$ વડે ભાગો:
$D = \frac{1}{xyz} \left| \begin{array}{ccc} \frac{x}{z} & \frac{y}{z} & -\frac{x+y}{z} \\ -\frac{y+z}{x} & \frac{y}{x} & \frac{z}{x} \\ -\frac{y(y+z)}{x^2} & \frac{y(x+2y+z)}{xz} & -\frac{yz(x+y)}{xz^2} \end{array} \right|$.
હાર અને સ્તંભની પ્રક્રિયાઓ કરવાથી અથવા નિશ્ચાયકનું સાદુંરૂપ આપવાથી,આપણે જાણી શકીએ છીએ કે હાર અથવા સ્તંભો સુરેખ રીતે આધારિત છે.
ચોક્કસ રીતે,જો આપણે નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શોધીએ,તો આપણને $D = 0$ મળે છે.
$D = 0$ હોવાથી,નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય અચળ (શૂન્ય) છે અને તે $x, y,$ કે $z$ પર આધારિત નથી.
તેથી,વિધાન '$D$ એ $x, y, z$ પર આધારિત છે' તે ખોટું છે.
156
AdvancedMCQ
જો $a, b, c$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,તો નિશ્ચાયક $\left| {\begin{array}{*{20}{c}} {{a^2} + 1}&{ab}&{ac}\\{ab}&{{b^2} + 1}&{bc}\\{ac}&{bc}&{{c^2} + 1}\end{array}}\right| = 1$ થાય જો
A
$a + b + c = 0$
B
$a + b + c = 1$
C
$a + b + c = -1$
D
$a = b = c = 0$

Solution

(D) ધારો કે $\Delta = \left| {\begin{array}{*{20}{c}} {{a^2} + 1}&{ab}&{ac}\\{ab}&{{b^2} + 1}&{bc}\\{ac}&{bc}&{{c^2} + 1}\end{array}}\right|$.
$R_1$ ને $a$ વડે,$R_2$ ને $b$ વડે અને $R_3$ ને $c$ વડે ગુણતા અને નિશ્ચાયકને $abc$ વડે ભાગતા:
$\Delta = \frac{1}{abc} \left| {\begin{array}{*{20}{c}} {a(a^2+1)}&{a^2b}&{a^2c}\\{ab^2}&{b(b^2+1)}&{b^2c}\\{ac^2}&{bc^2}&{c(c^2+1)}\end{array}}\right|$.
$C_1, C_2, C_3$ માંથી અનુક્રમે $a, b, c$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = \frac{abc}{abc} \left| {\begin{array}{*{20}{c}} {a^2+1}&{a^2}&{a^2}\\{b^2}&{b^2+1}&{b^2}\\{c^2}&{c^2}&{c^2+1}\end{array}}\right| = \left| {\begin{array}{*{20}{c}} {a^2+1}&{a^2}&{a^2}\\{b^2}&{b^2+1}&{b^2}\\{c^2}&{c^2}&{c^2+1}\end{array}}\right|$.
$C_1 \rightarrow C_1 + C_2 + C_3$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\Delta = \left| {\begin{array}{*{20}{c}} {a^2+b^2+c^2+1}&{a^2}&{a^2}\\{a^2+b^2+c^2+1}&{b^2+1}&{b^2}\\{a^2+b^2+c^2+1}&{c^2}&{c^2+1}\end{array}}\right| = (a^2+b^2+c^2+1) \left| {\begin{array}{*{20}{c}} 1&{a^2}&{a^2}\\{1}&{b^2+1}&{b^2}\\{1}&{c^2}&{c^2+1}\end{array}}\right|$.
$R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\Delta = (a^2+b^2+c^2+1) \left| {\begin{array}{*{20}{c}} 1&{a^2}&{a^2}\\{0}&{1}&{0}\\{0}&{0}&{1}\end{array}}\right| = (a^2+b^2+c^2+1)(1) = 1+a^2+b^2+c^2$.
આપેલ છે કે $\Delta = 1$,તેથી $1+a^2+b^2+c^2 = 1$,જેનો અર્થ છે કે $a^2+b^2+c^2 = 0$. કારણ કે $a, b, c$ વાસ્તવિક છે,આ માત્ર ત્યારે જ શક્ય છે જો $a = b = c = 0$.
157
MediumMCQ
સમીકરણ $\left| \begin{array}{ccc} 1 - \lambda & 2 & 1 \\ -3 & \lambda & -2 \\ 2 & -2 & 1 + \lambda \end{array} \right| = 0$ ના ધન પૂર્ણાંક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$2$
C
$3$
D
$1$

Solution

(D) ધન પૂર્ણાંક ઉકેલોની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શોધીએ:
$\Delta = (1 - \lambda) [\lambda(1 + \lambda) - (-2)(-2)] - 2 [(-3)(1 + \lambda) - (-2)(2)] + 1 [(-3)(-2) - \lambda(2)] = 0$
$\Delta = (1 - \lambda) [\lambda + \lambda^2 - 4] - 2 [-3 - 3\lambda + 4] + 1 [6 - 2\lambda] = 0$
$\Delta = (1 - \lambda)(\lambda^2 + \lambda - 4) - 2(1 - 3\lambda) + (6 - 2\lambda) = 0$
$\Delta = (\lambda^2 + \lambda - 4 - \lambda^3 - \lambda^2 + 4\lambda) - 2 + 6\lambda + 6 - 2\lambda = 0$
$\Delta = -\lambda^3 + 5\lambda - 4 - 2 + 6\lambda + 6 - 2\lambda = 0$
$\Delta = -\lambda^3 + 9\lambda = 0$
$\lambda^3 - 9\lambda = 0$
$\lambda(\lambda^2 - 9) = 0$
$\lambda(\lambda - 3)(\lambda + 3) = 0$
ઉકેલો $\lambda = 0, 3, -3$ મળે છે.
અહીં માત્ર $\lambda = 3$ એ ધન પૂર્ણાંક ઉકેલ છે.
તેથી,ધન પૂર્ણાંક ઉકેલોની સંખ્યા $1$ છે.
158
AdvancedMCQ
જો $x = a + 2b$ એ ઘન સમીકરણ $(a, b \in R)$ $f(x) = \begin{vmatrix} a - x & b & b \\ b & a - x & b \\ b & b & a - x \end{vmatrix} = 0$ નું સમાધાન કરે છે,તો તેના બાકીના બે બીજ શું છે?
A
વાસ્તવિક અને અલગ
B
વાસ્તવિક અને સમાન
C
કાલ્પનિક
D
એક વાસ્તવિક અને બીજું કાલ્પનિક

Solution

(B) આપેલ નિશ્ચાયક $f(x) = \begin{vmatrix} a - x & b & b \\ b & a - x & b \\ b & b & a - x \end{vmatrix} = 0$ છે.
હાર પ્રક્રિયા $R_1 \to R_1 + R_2 + R_3$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે છે:
$f(x) = \begin{vmatrix} a - x + 2b & a - x + 2b & a - x + 2b \\ b & a - x & b \\ b & b & a - x \end{vmatrix} = 0$.
પ્રથમ હારમાંથી $(a - x + 2b)$ સામાન્ય લેતા:
$f(x) = (a - x + 2b) \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ b & a - x & b \\ b & b & a - x \end{vmatrix} = 0$.
સ્તંભ પ્રક્રિયા $C_2 \to C_2 - C_1$ અને $C_3 \to C_3 - C_1$ લાગુ પાડતા:
$f(x) = (a - x + 2b) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 0 \\ b & a - x - b & 0 \\ b & 0 & a - x - b \end{vmatrix} = 0$.
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$f(x) = (a - x + 2b)(a - x - b)^2 = 0$.
બીજ $x = a + 2b$ અને $x = a - b$ (બે વાર) છે.
કારણ કે $a, b \in R$,બાકીના બે બીજ $x = a - b$ છે,જે વાસ્તવિક અને સમાન છે.
159
AdvancedMCQ
ત્રણ અંકની સંખ્યાઓ $x17$,$3y6$,અને $12z$,જ્યાં $x, y, z$ એ $0$ થી $9$ સુધીના પૂર્ણાંકો છે,તે એક નિશ્ચિત અચળાંક $k$ વડે વિભાજ્ય છે. તો નિશ્ચાયક $\left| \begin{array}{ccc} x & 3 & 1 \\ 7 & 6 & z \\ 1 & y & 2 \end{array} \right| + 48$ એ કોના વડે વિભાજ્ય હોવું જોઈએ?
A
$k$
B
$k^2$
C
$k^3$
D
કોઈ નહીં

Solution

(A) સંખ્યાઓ $100x + 17$,$306 + 10y$,અને $120 + z$ છે. આ સંખ્યાઓ $k$ વડે વિભાજ્ય હોવાથી,$100x + 17 \equiv 0 \pmod{k}$,$306 + 10y \equiv 0 \pmod{k}$,અને $120 + z \equiv 0 \pmod{k}$ થાય.
નિશ્ચાયક $D = \left| \begin{array}{ccc} x & 3 & 1 \\ 7 & 6 & z \\ 1 & y & 2 \end{array} \right|$ નું વિસ્તરણ કરતા:
$D = x(12 - yz) - 3(14 - z) + 1(7y - 6)$
$D = 12x - xyz - 42 + 3z + 7y - 6$
$D = 12x - xyz + 3z + 7y - 48$.
આપણને $D + 48 = 12x - xyz + 3z + 7y$ ની કિંમત પૂછવામાં આવી છે.
આપેલ વિભાજ્યતાની શરતો મુજબ,$k$ ના ચોક્કસ મૂલ્યો માટે,આ પદ $k$ નો ગુણક બને છે. તેથી,$D+48$ એ $k$ વડે વિભાજ્ય છે.
160
AdvancedMCQ
$3$ ક્રમના ચોરસ શ્રેણિક $A$ માં,$a_{ii}$ એ સમીકરણ $x^2 - (a + b)x + ab = 0$ ના બીજનો સરવાળો છે; $a_{i, i+1}$ એ બીજનો ગુણાકાર છે,$a_{i, i-1}$ બધા એકમ $(1)$ છે અને બાકીના ઘટકો શૂન્ય છે. તો $\det(A)$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$0$
B
$(a + b)^3$
C
$a^3 - b^3$
D
$(a^2 + ab + b^2)(a + b)$

Solution

(D) સમીકરણ $x^2 - (a + b)x + ab = 0$ ના બીજ $a$ અને $b$ છે.
બીજનો સરવાળો $a + b$ છે અને બીજનો ગુણાકાર $ab$ છે.
$3 \times 3$ ક્રમનો શ્રેણિક $A$ નીચે મુજબ છે:
$a_{11} = a_{22} = a_{33} = a + b$
$a_{12} = a_{23} = ab$
$a_{21} = a_{32} = 1$
બાકીના તમામ ઘટકો $0$ છે.
તેથી,$A = \begin{bmatrix} a+b & ab & 0 \\ 1 & a+b & ab \\ 0 & 1 & a+b \end{bmatrix}$.
પ્રથમ હાર મુજબ નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$\det(A) = (a+b) \begin{vmatrix} a+b & ab \\ 1 & a+b \end{vmatrix} - ab \begin{vmatrix} 1 & ab \\ 0 & a+b \end{vmatrix} + 0$
$\det(A) = (a+b)((a+b)^2 - ab) - ab(a+b)$
$\det(A) = (a+b)(a^2 + 2ab + b^2 - ab) - ab(a+b)$
$\det(A) = (a+b)(a^2 + ab + b^2) - ab(a+b)$
$\det(A) = (a+b)(a^2 + ab + b^2 - ab) = (a+b)(a^2 + b^2)$.
161
AdvancedMCQ
ધારો કે $N = \left| \begin{array}{ccc} 28 & 25 & 38 \\ 42 & 38 & 65 \\ 56 & 47 & 83 \end{array} \right|$. તો $N$ ને બે પરસ્પર અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવવાની રીતોની સંખ્યા શોધો.
A
$4$
B
$8$
C
$9$
D
$16$

Solution

(B) પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $N = \left| \begin{array}{ccc} 28 & 25 & 38 \\ 42 & 38 & 65 \\ 56 & 47 & 83 \end{array} \right|$ ની કિંમત શોધીએ.
હારની પ્રક્રિયાઓ લાગુ પાડતા: $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_2$,આપણને મળે છે:
$N = \left| \begin{array}{ccc} 28 & 25 & 38 \\ 14 & 13 & 27 \\ 14 & 9 & 18 \end{array} \right|$.
$R_2 \to R_2 - R_3$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે છે:
$N = \left| \begin{array}{ccc} 28 & 25 & 38 \\ 0 & 4 & 9 \\ 14 & 9 & 18 \end{array} \right|$.
પ્રથમ સ્તંભ મુજબ વિસ્તરણ કરતા: $N = 28(4 \times 18 - 9 \times 9) - 0 + 14(25 \times 9 - 38 \times 4) = 28(-9) + 14(73) = -252 + 1022 = 770$.
$N = 770$ ના અવિભાજ્ય અવયવો $2 \times 5 \times 7 \times 11$ છે.
$N$ ને બે પરસ્પર અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવવાની રીતોની સંખ્યા $2^{n-1}$ છે,જ્યાં $n$ એ ભિન્ન અવિભાજ્ય અવયવોની સંખ્યા છે.
અહીં,$n = 4$,તેથી રીતોની સંખ્યા $2^{4-1} = 2^3 = 8$ છે.
162
AdvancedMCQ
જો $A, B, C$ એ ત્રિકોણના ખૂણાઓ હોય અને $\left| {\begin{array}{*{20}{c}}1&1&1\\{1 + \sin A}&{1 + \sin B}&{1 + \sin C}\\{\sin A + {{\sin }^2}A}&{\sin B + {{\sin }^2}B}&{\sin C + {{\sin }^2}C} \end{array}} \right| = 0$ હોય,તો તે ત્રિકોણ કેવો છે?
A
સમબાજુ ત્રિકોણ
B
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ
C
કાટકોણ ત્રિકોણ
D
કોઈપણ ત્રિકોણ

Solution

(B) આપેલ નિશ્ચાયક: $\left|\begin{array}{ccc}1 & 1 & 1 \\ 1+\sin A & 1+\sin B & 1+\sin C \\ \sin A+\sin ^{2} A & \sin B+\sin ^{2} B & \sin C+\sin ^{2} C\end{array}\right|=0$
સ્તંભ પ્રક્રિયાઓ $C_2 \rightarrow C_2 - C_1$ અને $C_3 \rightarrow C_3 - C_1$ લાગુ પાડતા:
$\left|\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 1+\sin A & \sin B-\sin A & \sin C-\sin A \\ \sin A+\sin^2 A & (\sin B-\sin A)(1+\sin B+\sin A) & (\sin C-\sin A)(1+\sin C+\sin A)\end{array}\right|=0$
$C_2$ માંથી $(\sin B - \sin A)$ અને $C_3$ માંથી $(\sin C - \sin A)$ સામાન્ય લેતા:
$(\sin B - \sin A)(\sin C - \sin A) \left|\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 1+\sin A & 1 & 1 \\ \sin A+\sin^2 A & 1+\sin B+\sin A & 1+\sin C+\sin A\end{array}\right|=0$
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$(\sin B - \sin A)(\sin C - \sin A) [ (1+\sin C+\sin A) - (1+\sin B+\sin A) ] = 0$
$(\sin B - \sin A)(\sin C - \sin A)(\sin C - \sin B) = 0$
આનો અર્થ એ થાય કે $\sin B = \sin A$ અથવા $\sin C = \sin A$ અથવા $\sin C = \sin B$.
કારણ કે $A, B, C$ ત્રિકોણના ખૂણાઓ છે,તેથી $A=B$ અથવા $C=A$ અથવા $C=B$.
તેથી,આ ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
163
AdvancedMCQ
સમીકરણ $\left| \begin{matrix} x & a & b \\ a & x & a \\ b & b & x \end{matrix} \right| = 0$ ના ઉકેલ(ઓ) છે:
A
$x = -(a + b)$
B
$x = a$
C
$x = b$
D
ઉપરના તમામ

Solution

(A) આપેલ નિશ્ચાયક $\Delta = \left| \begin{matrix} x & a & b \\ a & x & a \\ b & b & x \end{matrix} \right| = 0$ છે.
$C_1 \rightarrow C_1 + C_2 + C_3$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\left| \begin{matrix} x+a+b & a & b \\ x+a+b & x & a \\ x+a+b & b & x \end{matrix} \right| = 0$.
$C_1$ માંથી $(x+a+b)$ સામાન્ય લેતા:
$(x+a+b) \left| \begin{matrix} 1 & a & b \\ 1 & x & a \\ 1 & b & x \end{matrix} \right| = 0$.
$R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ પ્રક્રિયા કરતા:
$(x+a+b) \left| \begin{matrix} 1 & a & b \\ 0 & x-a & a-b \\ 0 & b-a & x-b \end{matrix} \right| = 0$.
$C_1$ ની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$(x+a+b) [(x-a)(x-b) - (a-b)(b-a)] = 0$.
આમ,$x = -(a+b)$ એ એક ઉકેલ છે.
164
AdvancedMCQ
જો $\left| \begin{matrix} 1 & a & a^2 \\ 1 & x & x^2 \\ b^2 & ab & a^2 \end{matrix} \right| = 0$ હોય,તો:
A
$x = a$
B
$x = b$
C
$x = \frac{a}{b}$
D
$(A)$ અને $(C)$ બંને

Solution

(D) આપેલ નિશ્ચાયક: $\left| \begin{matrix} 1 & a & a^2 \\ 1 & x & x^2 \\ b^2 & ab & a^2 \end{matrix} \right| = 0$.
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$\left| \begin{matrix} 1 & a & a^2 \\ 0 & x-a & x^2-a^2 \\ b^2-1 & ab-a & 0 \end{matrix} \right| = 0$.
$R_2$ માંથી $(x-a)$ અને $R_3$ માંથી $(b-1)$ સામાન્ય લેતા:
$(x-a)(b-1) \left| \begin{matrix} 1 & a & a^2 \\ 0 & 1 & x+a \\ b+1 & a & 0 \end{matrix} \right| = 0$.
$C_1$ ની સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$(x-a)(b-1) [1(0 - a(x+a)) - 0 + (b+1)(a(x+a) - a^2)] = 0$.
$(x-a)(b-1) [-ax - a^2 + (b+1)(ax)] = 0$.
$(x-a)(b-1) [-ax - a^2 + abx + ax] = 0$.
$(x-a)(b-1) [abx - a^2] = 0$.
$(x-a)(b-1) a(bx - a) = 0$.
આથી $x = a$ અથવા $x = \frac{a}{b}$ મળે છે.
165
AdvancedMCQ
એક સમબાજુ ત્રિકોણની દરેક બાજુની લંબાઈ $6 \text{ cm}$ છે. જો $(x_1, y_1), (x_2, y_2), \text{ અને } (x_3, y_3)$ તેના શિરોબિંદુઓ હોય,તો નિશ્ચાયક $\left| \begin{array}{ccc} x_1 & y_1 & 1 \\ x_2 & y_2 & 1 \\ x_3 & y_3 & 1 \end{array} \right|^2$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$192$
B
$243$
C
$486$
D
$972$

Solution

(D) $(x_1, y_1), (x_2, y_2), \text{ અને } (x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $A = \frac{1}{2} \left| \begin{array}{ccc} x_1 & y_1 & 1 \\ x_2 & y_2 & 1 \\ x_3 & y_3 & 1 \end{array} \right|$ છે.
તેથી,$\left| \begin{array}{ccc} x_1 & y_1 & 1 \\ x_2 & y_2 & 1 \\ x_3 & y_3 & 1 \end{array} \right|^2 = (2A)^2 = 4A^2$.
$s = 6 \text{ cm}$ બાજુવાળા સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $A = \frac{\sqrt{3}}{4} s^2 = \frac{\sqrt{3}}{4} \times 36 = 9\sqrt{3}$ થાય.
આમ,$4A^2 = 4 \times (9\sqrt{3})^2 = 4 \times 243 = 972$.
166
AdvancedMCQ
જો $n$ એ $x$ ની એવી કિંમતોની સંખ્યા હોય જેના માટે શ્રેણિક $\Delta(x) = \begin{bmatrix} -x & x & 2 \\ 2 & x & -x \\ x & -2 & -x \end{bmatrix}$ અસામાન્ય (singular) હોય,તો $\det(\Delta(n))$ ની કિંમત શોધો.
A
$-8$
B
$-6$
C
$0$
D
$10$

Solution

(C) શ્રેણિક અસામાન્ય હોય જો તેનો નિશ્ચાયક $0$ હોય. આપણે $\Delta(x)$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$\det(\Delta(x)) = \begin{vmatrix} -x & x & 2 \\ 2 & x & -x \\ x & -2 & -x \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$-x(x(-x) - (-x)(-2)) - x(2(-x) - (-x)(x)) + 2(2(-2) - x(x)) = 0$
$-x(-x^2 - 2x) - x(-2x + x^2) + 2(-4 - x^2) = 0$
$x^3 + 2x^2 + 2x^2 - x^3 - 8 - 2x^2 = 0$
$2x^2 - 8 = 0$
$2x^2 = 8 \Rightarrow x^2 = 4 \Rightarrow x = \pm 2$
આમ,$x$ ની $n = 2$ કિંમતો છે જેના માટે શ્રેણિક અસામાન્ય છે.
હવે,આપણે $\det(\Delta(n)) = \det(\Delta(2))$ શોધવાનું છે.
$x = 2$ ને $\Delta(x)$ માં મૂકતા:
$\Delta(2) = \begin{bmatrix} -2 & 2 & 2 \\ 2 & 2 & -2 \\ 2 & -2 & -2 \end{bmatrix}$
$\det(\Delta(2)) = -2(2(-2) - (-2)(-2)) - 2(2(-2) - (-2)(2)) + 2(2(-2) - 2(2))$
$= -2(-4 - 4) - 2(-4 + 4) + 2(-4 - 4)$
$= -2(-8) - 2(0) + 2(-8) = 16 - 0 - 16 = 0$.
167
AdvancedMCQ
આપેલ સમીકરણ સંહતિ $a(x + y + z) = x$,$b(x + y + z) = y$,$c(x + y + z) = z$ માટે જ્યાં $a, b, c$ એ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. જો વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $x, y, z$ એવી હોય કે $xyz \neq 0$,તો $(a + b + c)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$0$
B
$-1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણોને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$(a-1)x + ay + az = 0$
$bx + (b-1)y + bz = 0$
$cx + cy + (c-1)z = 0$
કારણ કે $xyz \neq 0$,તેથી આ સંહતિનો ઉકેલ શૂન્યતર છે. તેથી,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\begin{vmatrix} a-1 & a & a \\ b & b-1 & b \\ c & c & c-1 \end{vmatrix} = 0$
સ્તંભ પ્રક્રિયા $C_1 \rightarrow C_1 + C_2 + C_3$ લાગુ પાડતા:
$\begin{vmatrix} a+b+c-1 & a & a \\ a+b+c-1 & b-1 & b \\ a+b+c-1 & c & c-1 \end{vmatrix} = 0$
$(a+b+c-1)$ ને સામાન્ય લેતા:
$(a+b+c-1) \begin{vmatrix} 1 & a & a \\ 1 & b-1 & b \\ 1 & c & c-1 \end{vmatrix} = 0$
હાર પ્રક્રિયા $R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$(a+b+c-1) \begin{vmatrix} 1 & a & a \\ 0 & -1 & 0 \\ 0 & c-a & c-a-1 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ સ્તંભની સાપેક્ષમાં નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$(a+b+c-1) [1 \times ((-1)(c-a-1) - 0)] = 0$
$(a+b+c-1) (a-c+1) = 0$
કારણ કે $x, y, z$ શૂન્ય નથી,તેથી $a+b+c-1 = 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $a+b+c = 1$.
168
AdvancedMCQ
જો $a$ એ અવાસ્તવિક સંકર સંખ્યા હોય જેના માટે સમીકરણ સંહતિ $ax - a^2y + a^3z = 0$,$-a^2x + a^3y + az = 0$ અને $a^3x + ay - a^2z = 0$ ને શૂન્યેતર ઉકેલો હોય,તો $|a|$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$\sqrt{3}$
D
$2$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણ સંહતિને શૂન્યેતર ઉકેલો હોય તે માટે સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
$\Delta = \left|\begin{array}{ccc} a & -a^2 & a^3 \\ -a^2 & a^3 & a \\ a^3 & a & -a^2 \end{array}\right| = 0$
દરેક હારમાંથી $a$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = a^3 \left|\begin{array}{ccc} 1 & -a & a^2 \\ -a & a^2 & 1 \\ a^2 & 1 & -a \end{array}\right| = 0$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$a^3 [1(-a^3 - 1) + a(a^2 - a^2) + a^2(-a - a^4)] = 0$
$a^3 [-a^3 - 1 - a^3 - a^6] = 0$
$-a^3 (a^6 + 2a^3 + 1) = 0$
$-a^3 (a^3 + 1)^2 = 0$
અહીં $a^3 + 1 = (a+1)(a^2 - a + 1) = 0$ હોવાથી,બીજ $a = -1$ અને $a = -\omega, -\omega^2$ મળે છે,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું ઘનમૂળ છે.
આપેલ છે કે $a$ અવાસ્તવિક સંકર સંખ્યા છે,તેથી $a = -\omega$ અથવા $a = -\omega^2$.
$|-\omega| = |-\omega^2| = 1$ હોવાથી,$|a| = 1$ થાય.
169
MediumMCQ
$(102, -4)$,$(105, -2)$ અને $(103, -3)$ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$1$
B
$2$
C
$0.5$
D
$0.25$

Solution

(C) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(102, -4)$,$B(105, -2)$ અને $C(103, -3)$ છે.
ઉગમબિંદુને $A(102, -4)$ પર ખસેડતા,નવા યામો:
$A' = (0, 0)$
$B' = (3, 2)$
$C' = (1, 1)$
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1 y_2 - x_2 y_1|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |(3)(1) - (1)(2)| = 0.5$ ચોરસ એકમ.
170
MediumMCQ
$\lambda$ ના કેટલા મૂલ્યો માટે બિંદુઓ $(\lambda + 1, 1)$,$(2\lambda + 1, 3)$ અને $(2\lambda + 2, 2\lambda)$ સમરેખ છે?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) ત્રણ બિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ સમરેખ હોય જો તેમના દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $0$ હોય.
$\frac{1}{2} \left| \begin{matrix} \lambda+1 & 1 & 1 \\ 2\lambda+1 & 3 & 1 \\ 2\lambda+2 & 2\lambda & 1 \end{matrix} \right| = 0$
હાર પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$\left| \begin{matrix} \lambda+1 & 1 & 1 \\ \lambda & 2 & 0 \\ \lambda+1 & 2\lambda-1 & 0 \end{matrix} \right| = 0$
ત્રીજા સ્તંભની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$1 \cdot [\lambda(2\lambda-1) - 2(\lambda+1)] = 0$
$2\lambda^2 - \lambda - 2\lambda - 2 = 0$
$2\lambda^2 - 3\lambda - 2 = 0$
$2\lambda^2 - 4\lambda + \lambda - 2 = 0$
$2\lambda(\lambda - 2) + 1(\lambda - 2) = 0$
$(2\lambda + 1)(\lambda - 2) = 0$
આમ,$\lambda = -1/2$ અથવા $\lambda = 2$.
$\lambda$ માટે $2$ શક્ય મૂલ્યો છે.
171
AdvancedMCQ
જો શ્રેણિક $A_{\lambda} = \begin{bmatrix} \lambda & \lambda - 1 \\ \lambda - 1 & \lambda \end{bmatrix}$,જ્યાં $\lambda \in N$ હોય,તો $|A_1| + |A_2| + |A_3| + \dots + |A_{300}|$ ની કિંમત શોધો.
A
$(299)^2$
B
$(300)^2$
C
$(150)^2$
D
$(301)^2$

Solution

(B) શ્રેણિક $A_{\lambda}$ નો નિશ્ચાયક નીચે મુજબ મળે છે:
$|A_{\lambda}| = \begin{vmatrix} \lambda & \lambda - 1 \\ \lambda - 1 & \lambda \end{vmatrix} = \lambda^2 - (\lambda - 1)^2$
$= \lambda^2 - (\lambda^2 - 2\lambda + 1) = 2\lambda - 1$
આપણે સરવાળો $S = \sum_{\lambda=1}^{300} |A_{\lambda}| = \sum_{\lambda=1}^{300} (2\lambda - 1)$ શોધવાનો છે.
આ પ્રથમ $300$ એકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરવાળો છે.
$S = 1 + 3 + 5 + \dots + (2(300) - 1)$
$S = 1 + 3 + 5 + \dots + 599$
સમાંતર શ્રેણીના સરવાળાના સૂત્ર $S_n = \frac{n}{2}(a + l)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = \frac{300}{2}(1 + 599) = 150 \times 600 = 90000$
કારણ કે $(300)^2 = 90000$,તેથી સાચો જવાબ $(300)^2$ છે.
172
AdvancedMCQ
જો $A$,$B$ અને $C$ ત્રિકોણના ખૂણાઓ હોય,તો નિશ્ચાયક $\left| \begin{array}{ccc} -1 + \cos B & \cos C + \cos B & \cos B \\ \cos C + \cos A & -1 + \cos A & \cos A \\ -1 + \cos B & -1 + \cos A & -1 \end{array} \right|$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$-1$
D
$0$

Solution

(D) ધારો કે નિશ્ચાયક $\Delta = \left| \begin{array}{ccc} -1 + \cos B & \cos C + \cos B & \cos B \\ \cos C + \cos A & -1 + \cos A & \cos A \\ -1 + \cos B & -1 + \cos A & -1 \end{array} \right|$ છે.
સ્તંભ પ્રક્રિયાઓ $C_1 \rightarrow C_1 - C_3$ અને $C_2 \rightarrow C_2 - C_3$ લાગુ પાડતા:
$\Delta = \left| \begin{array}{ccc} -1 & \cos C & \cos B \\ \cos C & -1 & \cos A \\ -1 & -1 & 0 \end{array} \right|$.
ત્રીજી હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = -1( \cos C \cos A - (-\cos B)) - (-1)( -\cos A - \cos B \cos C ) + 0$
$\Delta = -\cos A \cos C - \cos B + \cos A + \cos B \cos C$
ત્રિકોણના ગુણધર્મો મુજબ,આ નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય $0$ થાય છે.
173
AdvancedMCQ
જો $\left| \begin{array}{ccc} \cos 2x & \sin^2 x & \cos 4x \\ \sin^2 x & \cos 2x & \cos^2 x \\ \cos 4x & \cos^2 x & \cos 2x \end{array} \right| = a_0 + a_1 \sin x + a_2 \sin^2 x + \dots$ હોય,તો $a_0$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(C) નિશ્ચાયકના વિસ્તરણમાં અચળ પદ $a_0$ શોધવા માટે,આપણે $x = 0$ લઈએ છીએ.
નિશ્ચાયકમાં $x = 0$ મૂકતા:
$\cos(2 \times 0) = \cos(0) = 1$
$\sin^2(0) = 0$
$\cos(4 \times 0) = \cos(0) = 1$
$\cos^2(0) = 1$
નિશ્ચાયક આ મુજબ બનશે:
$\Delta = \left| \begin{array}{ccc} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \end{array} \right|$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = 1(1 \times 1 - 1 \times 1) - 0(0 \times 1 - 1 \times 1) + 1(0 \times 1 - 1 \times 1)$
$\Delta = 1(0) - 0(-1) + 1(-1)$
$\Delta = 0 + 0 - 1 = -1$
આમ,વિસ્તરણ $a_0 + a_1 \sin x + a_2 \sin^2 x + \dots$ હોવાથી,$x = 0$ મૂકતા $a_0 = -1$ મળે છે.
174
DifficultMCQ
જો $a_i^2 + b_i^2 + c_i^2 = 1$ જ્યાં $i = 1, 2, 3$ અને $a_ia_j + b_ib_j + c_ic_j = 0$ જ્યાં $i \ne j$ અને $i, j = 1, 2, 3$ હોય,તો નિશ્ચાયક $\left| \begin{array}{ccc} a_1 & a_2 & a_3 \\ b_1 & b_2 & b_3 \\ c_1 & c_2 & c_3 \end{array} \right|$ ની કિંમત શું થાય?
A
$1/2$
B
$0$
C
$2$
D
$1$ અથવા $-1$

Solution

(D) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} a_1 & a_2 & a_3 \\ b_1 & b_2 & b_3 \\ c_1 & c_2 & c_3 \end{bmatrix}$.
આપેલ શરતો $a_i^2 + b_i^2 + c_i^2 = 1$ અને $i \ne j$ માટે $a_ia_j + b_ib_j + c_ic_j = 0$ સૂચવે છે કે શ્રેણિક $A$ ના સ્તંભો ઓર્થોનોર્મલ સદિશો છે.
ખાસ કરીને,જો આપણે $A^T A$ નો ગુણાકાર કરીએ,તો આપણને મળે:
$A^T A = \begin{bmatrix} a_1 & b_1 & c_1 \\ a_2 & b_2 & c_2 \\ a_3 & b_3 & c_3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} a_1 & a_2 & a_3 \\ b_1 & b_2 & b_3 \\ c_1 & c_2 & c_3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = I$.
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા,આપણને $\det(A^T A) = \det(I) = 1$ મળે છે.
કારણ કે $\det(A^T) = \det(A)$,તેથી $(\det(A))^2 = 1$ થાય.
તેથી,$\det(A) = \pm 1$ મળે.
175
AdvancedMCQ
જો $q_1, q_2, q_3$ એ સમીકરણ $x^3 + 64 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\left| \begin{array}{ccc} q_1 & q_2 & q_3 \\ q_2 & q_3 & q_1 \\ q_3 & q_1 & q_2 \end{array} \right|$ નું મૂલ્ય શું થાય?
A
$1$
B
$4$
C
$16$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^3 + 64 = 0$ છે,જેને $x^3 = -64$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે આ સમીકરણના બીજ $q_1, q_2, q_3$ છે. વિએટાના સૂત્રો મુજબ,ત્રિઘાત સમીકરણ $ax^3 + bx^2 + cx + d = 0$ ના બીજનો સરવાળો $-b/a$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,સમીકરણ $x^3 + 0x^2 + 0x + 64 = 0$ છે,તેથી બીજનો સરવાળો $q_1 + q_2 + q_3 = -0/1 = 0$ થાય.
હવે,નિશ્ચાયક $\Delta = \left| \begin{array}{ccc} q_1 & q_2 & q_3 \\ q_2 & q_3 & q_1 \\ q_3 & q_1 & q_2 \end{array} \right|$ ધ્યાનમાં લો.
સ્તંભ પ્રક્રિયા $C_1 \rightarrow C_1 + C_2 + C_3$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે છે:
$\Delta = \left| \begin{array}{ccc} q_1 + q_2 + q_3 & q_2 & q_3 \\ q_2 + q_3 + q_1 & q_3 & q_1 \\ q_3 + q_1 + q_2 & q_1 & q_2 \end{array} \right|$
કારણ કે $q_1 + q_2 + q_3 = 0$,પ્રથમ સ્તંભ શૂન્ય થઈ જાય છે:
$\Delta = \left| \begin{array}{ccc} 0 & q_2 & q_3 \\ 0 & q_3 & q_1 \\ 0 & q_1 & q_2 \end{array} \right| = 0$.
આમ,નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય $0$ છે.
176
AdvancedMCQ
ધારો કે $[.]$,$\{.\}$ અને $\operatorname{sgn}(.)$ અનુક્રમે મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય,અપૂર્ણાંક ભાગ વિધેય અને સિગ્નમ વિધેય દર્શાવે છે. તો નિશ્ચાયક $\left| {\begin{array}{*{20}{c}} {[ \pi ]} & {\operatorname{amp}(1 + i\sqrt 3 )} & 1 \\ 1 & 0 & 2 \\ {\operatorname{sgn} (\cot^{ - 1}x)} & 1 & {\{ \pi \} } \end{array}} \right|$ નું મૂલ્ય છે:
A
$- 6 + \frac{5\pi}{3} - \frac{\pi^2}{3}$
B
$\frac{5\pi}{3} - \frac{\pi^2}{3} - 5$
C
$\frac{5\pi}{3} + \frac{\pi^2}{3} + 6$
D
$- 5 + \frac{\pi^3}{3} - \frac{5\pi^2}{3}$

Solution

(B) પ્રથમ,નિશ્ચાયકના દરેક પદની કિંમત મેળવીએ:
$1$. $[\pi] = 3$ ($\pi$ થી નાનો અથવા તેના જેટલો મહત્તમ પૂર્ણાંક).
$2$. $\operatorname{amp}(1 + i\sqrt{3}) = \tan^{-1}(\frac{\sqrt{3}}{1}) = \frac{\pi}{3}$.
$3$. $\operatorname{sgn}(\cot^{-1}x) = 1$ (કારણ કે તમામ વાસ્તવિક $x$ માટે $\cot^{-1}x > 0$).
$4$. $\{\pi\} = \pi - [\pi] = \pi - 3$.
આ કિંમતોને નિશ્ચાયકમાં મૂકતા:
$D = \left| \begin{array}{ccc} 3 & \pi/3 & 1 \\ 1 & 0 & 2 \\ 1 & 1 & \pi-3 \end{array} \right|$
બીજી હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$D = -1 \cdot \left| \begin{array}{cc} \pi/3 & 1 \\ 1 & \pi-3 \end{array} \right| + 0 \cdot \dots - 2 \cdot \left| \begin{array}{cc} 3 & \pi/3 \\ 1 & 1 \end{array} \right|$
$D = -1 \cdot (\frac{\pi}{3}(\pi-3) - 1) - 2 \cdot (3 - \frac{\pi}{3})$
$D = -(\frac{\pi^2}{3} - \pi - 1) - (6 - \frac{2\pi}{3})$
$D = -\frac{\pi^2}{3} + \pi + 1 - 6 + \frac{2\pi}{3}$
$D = -\frac{\pi^2}{3} + \frac{5\pi}{3} - 5$.
177
AdvancedMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} \sin \theta & \csc \theta & 1 \\ \csc \theta & 1 & \sin \theta \\ 1 & \sin \theta & \csc \theta \end{bmatrix}$ એ અ-વ્યસ્ત શ્રેણિક હોય,તો $\theta$ ની શક્ય કિંમત $(n \in \mathbb{Z})$ કઈ છે?
A
$n\pi + (-1)^n \frac{\pi}{4}$
B
$n\pi + (-1)^n \frac{\pi}{3}$
C
$n\pi + (-1)^n \frac{\pi}{6}$
D
$n\pi + (-1)^n \frac{\pi}{6}$

Solution

(D) શ્રેણિક અ-વ્યસ્ત હોય જો તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોય,એટલે કે $|A| = 0$.
આપેલ $A = \begin{bmatrix} \sin \theta & \csc \theta & 1 \\ \csc \theta & 1 & \sin \theta \\ 1 & \sin \theta & \csc \theta \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A| = \sin \theta (\csc^2 \theta - \sin^2 \theta) - \csc \theta (\csc^2 \theta - \sin \theta) + 1 (\sin \theta \csc \theta - 1) = 0$.
$|A| = \csc \theta - \sin^3 \theta - \csc^3 \theta + 1 = 0$.
ધારો કે $x = \sin \theta$,તો $\csc \theta = \frac{1}{x}$.
$\frac{1}{x} - x^3 - \frac{1}{x^3} + 1 = 0 \Rightarrow x^6 - x^3 - x^2 + 1 = 0 \Rightarrow (x^3 - 1)(x^3 - x^2 + 1) = 0$.
અહીં $x^3 - x^2 + 1 = 0$ ને $\sin \theta$ માટે કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી,તેથી $x^3 = 1 \Rightarrow \sin \theta = 1$.
આમ,$\theta = 2n\pi + \frac{\pi}{2}$.
178
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c > 0$ અને $\Delta = \begin{vmatrix} a+b & b & c \\ b+c & c & a \\ c+a & a & b \end{vmatrix}$. તો નીચેનામાંથી કયું સાચું નથી?
A
$\Delta = -(a^3 + b^3 + c^3 - 3abc)$
B
$\Delta \leq 0$
C
$\Delta = 0 \Rightarrow a + b + c = 0$
D
$\Delta = 0$ જો $a = b = c$ હોય

Solution

(C) આપેલ છે $\Delta = \begin{vmatrix} a+b & b & c \\ b+c & c & a \\ c+a & a & b \end{vmatrix}$.
$C_1 \rightarrow C_1 - C_2$ પ્રક્રિયા કરતા,આપણને મળે $\Delta = \begin{vmatrix} a & b & c \\ b & c & a \\ c & a & b \end{vmatrix}$.
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા,$\Delta = a(bc - a^2) - b(b^2 - ac) + c(ab - c^2) = abc - a^3 - b^3 + abc + abc - c^3 = -(a^3 + b^3 + c^3 - 3abc)$.
આને $\Delta = -\frac{1}{2}(a+b+c)[(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2]$ તરીકે પણ લખી શકાય.
કારણ કે $a, b, c > 0$,તેથી $a+b+c > 0$. વળી,વર્ગોનો સરવાળો હંમેશા અ-ઋણ હોય છે. તેથી,$\Delta \leq 0$.
જો $\Delta = 0$ હોય,તો કાં તો $a+b+c = 0$ (જે અશક્ય છે કારણ કે $a, b, c > 0$) અથવા $(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2 = 0$,જેનો અર્થ છે $a=b=c$.
તેથી,વિધાન $\Delta = 0 \Rightarrow a+b+c = 0$ ખોટું છે.
179
MediumMCQ
જો $\left| \begin{matrix} -6 & 1 & \lambda \\ 0 & 3 & 7 \\ -1 & 0 & 5 \end{matrix} \right| = 5948$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$2011$
B
$2013$
C
$2015$
D
$2017$

Solution

(C) $\lambda$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે નિશ્ચાયકનું પ્રથમ સ્તંભની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરીશું:
$\left| \begin{matrix} -6 & 1 & \lambda \\ 0 & 3 & 7 \\ -1 & 0 & 5 \end{matrix} \right| = -6(3 \times 5 - 7 \times 0) - 0(1 \times 5 - \lambda \times 0) + (-1)(1 \times 7 - 3 \times \lambda) = 5948$
$-6(15) - 0 + (-1)(7 - 3\lambda) = 5948$
$-90 - 7 + 3\lambda = 5948$
$-97 + 3\lambda = 5948$
$3\lambda = 5948 + 97$
$3\lambda = 6045$
$\lambda = \frac{6045}{3} = 2015$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
180
AdvancedMCQ
ઘન સમીકરણ $\left| \begin{array}{ccc} 0 & a-x & b-x \\ -a-x & 0 & c-x \\ -b-x & -c-x & 0 \end{array} \right| = 0$ માં $x$ નું પુનરાવર્તિત બીજ હોય,તો:
A
$2ac = ab + bc$
B
$ac = ab + bc$
C
$ac = 2ab + 2bc$
D
$a^2c^2 = a^2b^2 + b^2c^2$

Solution

(B) ધારો કે નિશ્ચાયક $D$ છે. પ્રથમ હાર મુજબ નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$D = 0 - (a-x)[(-a-x)(0) - (c-x)(-b-x)] + (b-x)[(-a-x)(-c-x) - 0(-b-x)]$
$D = -(a-x)[-(c-x)(-b-x)] + (b-x)[(-a-x)(-c-x)]$
$D = (a-x)(c-x)(-b-x) + (b-x)(a+x)(c+x)$
આ પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$(a-x)(c-x)(-b-x) = -x^3 + (a-b+c)x^2 + (ab+bc-ac)x - abc$
$(b-x)(a+x)(c+x) = -x^3 + (b-a-c)x^2 + (ab+bc-ac)x + abc$
બંનેનો સરવાળો કરતા:
$D = -2x^3 + 2(ab+bc-ac)x = 0$
$-2x(x^2 - (ab+bc-ac)) = 0$
સમીકરણમાં પુનરાવર્તિત બીજ હોવા માટે,$x=0$ એ પુનરાવર્તિત બીજ હોવું જોઈએ,જેના માટે $x$ નો સહગુણક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$ab+bc-ac = 0 \Rightarrow ac = ab+bc$.
181
AdvancedMCQ
ધારો કે ${a_2},{a_3} \in R$ એવા છે કે જેથી $\left| {{a_2} - {a_3}} \right| = 6$ અને $f\left( x \right) = \left| \begin{array}{ccc} 1 & {a_3} & {a_2} \\ 1 & {a_3} & {2{a_2} - x} \\ 1 & {2{a_3} - x} & {a_2} \end{array} \right|, x \in R.$ તો $f(x)$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$36$
B
$24$
C
$12$
D
$9$

Solution

(D) આપેલ નિશ્ચાયક $f(x) = \left| \begin{array}{ccc} 1 & {a_3} & {a_2} \\ 1 & {a_3} & {2{a_2} - x} \\ 1 & {2{a_3} - x} & {a_2} \end{array} \right|$ છે.
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$f(x) = \left| \begin{array}{ccc} 1 & {a_3} & {a_2} \\ 0 & 0 & {a_2 - x} \\ 0 & {a_3 - x} & {a_2 - a_3} \end{array} \right|$.
પ્રથમ સ્તંભની સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$f(x) = 1 \cdot [0 - (a_2 - x)(a_3 - x)] = -(a_2 - x)(a_3 - x) = -(a_2 a_3 - a_2 x - a_3 x + x^2) = -x^2 + (a_2 + a_3)x - a_2 a_3$.
આ એક નીચેની તરફ ખુલતો પરવલય $f(x) = ax^2 + bx + c$ છે જ્યાં $a = -1$,$b = (a_2 + a_3)$,અને $c = -a_2 a_3$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c$ ની મહત્તમ કિંમત $-\frac{D}{4a}$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $D = b^2 - 4ac$.
$D = (a_2 + a_3)^2 - 4(-1)(-a_2 a_3) = (a_2 + a_3)^2 - 4a_2 a_3 = (a_2 - a_3)^2$.
આપેલ છે કે $|a_2 - a_3| = 6$,તેથી $D = 6^2 = 36$.
મહત્તમ કિંમત $-\frac{36}{4(-1)} = \frac{36}{4} = 9$ છે.
182
DifficultMCQ
જો તમામ $a, b, c \in R$ માટે ${a^2} + {b^2} + {c^2} + ab + bc + ca \leq 0$ હોય,તો નિશ્ચાયક $\left| {\begin{array}{*{20}{c}} {{(a + b + c)}^2} & {{a^2} + {b^2}} & 1 \\ 1 & {{(b + c + 2)}^2} & {{b^2} + {c^2}} \\ {{c^2} + {a^2}} & 1 & {{(c + a + 2)}^2} \end{array}} \right|$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$65$
B
$a^2+b^2+c^2+31$
C
$4(a^2+b^2+c^2)$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ અસમતા: ${a^2} + {b^2} + {c^2} + ab + bc + ca \leq 0$.
$2$ વડે ગુણતા,આપણને મળે: $2a^2 + 2b^2 + 2c^2 + 2ab + 2bc + 2ca \leq 0$.
આને આ રીતે ફરીથી લખી શકાય: $(a^2 + 2ab + b^2) + (b^2 + 2bc + c^2) + (c^2 + 2ca + a^2) \leq 0$.
$(a+b)^2 + (b+c)^2 + (c+a)^2 \leq 0$.
વાસ્તવિક સંખ્યાઓના વર્ગોનો સરવાળો હંમેશા અ-ઋણ હોવાથી,સરવાળો $\leq 0$ ત્યારે જ શક્ય છે જો દરેક પદ શૂન્ય હોય:
$a+b=0, b+c=0, c+a=0$.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,આપણને $a=0, b=0, c=0$ મળે છે.
હવે,નિશ્ચાયકમાં $a=0, b=0, c=0$ મૂકતા:
$\Delta = \left| {\begin{array}{*{20}{c}} {{(0+0+0)}^2} & {{0^2} + {0^2}} & 1 \\ 1 & {{(0+0+2)}^2} & {{0^2} + {0^2}} \\ {{0^2} + {0^2}} & 1 & {{(0+0+2)}^2} \end{array}} \right| = \left| {\begin{array}{*{20}{c}} 0 & 0 & 1 \\ 1 & 4 & 0 \\ 0 & 1 & 4 \end{array}} \right|$.
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = 0(16-0) - 0(4-0) + 1(1-0) = 1$.
183
AdvancedMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 & 0 \\ 1 & 2 & 5 \\ 3 & -1 & 2 \end{bmatrix}$ નું લાક્ષણિક સમીકરણ (characteristic equation) શું છે?
A
$x^3 - 6x^2 + 18x - 57 = 0$
B
$2x^2 - 12x + 114 = 0$
C
$2x^3 - 12x^2 + 7x - 114 = 0$
D
$x^3 - 6x^2 + 14x - 57 = 0$

Solution

(D) લાક્ષણિક સમીકરણ $|A - xI| = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 & 0 \\ 1 & 2 & 5 \\ 3 & -1 & 2 \end{bmatrix}$,તેથી $A - xI = \begin{bmatrix} 2-x & 3 & 0 \\ 1 & 2-x & 5 \\ 3 & -1 & 2-x \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A - xI| = (2-x) \begin{vmatrix} 2-x & 5 \\ -1 & 2-x \end{vmatrix} - 3 \begin{vmatrix} 1 & 5 \\ 3 & 2-x \end{vmatrix} + 0 \begin{vmatrix} 1 & 2-x \\ 3 & -1 \end{vmatrix} = 0$.
$(2-x)((2-x)^2 + 5) - 3(2-x - 15) = 0$.
$(2-x)(4 - 4x + x^2 + 5) - 3(-x - 13) = 0$.
$(2-x)(x^2 - 4x + 9) + 3x + 39 = 0$.
$2x^2 - 8x + 18 - x^3 + 4x^2 - 9x + 3x + 39 = 0$.
$-x^3 + 6x^2 - 14x + 57 = 0$.
$-1$ વડે ગુણતા,આપણને $x^3 - 6x^2 + 14x - 57 = 0$ મળે છે.
184
AdvancedMCQ
જો $\omega$ એ એકમનું ઘનમૂળ હોય,તો સમીકરણ $\left| \begin{array}{ccc} x + 2 & \omega & \omega^2 \\ \omega & x + 1 + \omega^2 & 1 \\ \omega^2 & 1 & x + 1 + \omega \end{array} \right| = 0$ નું બીજ શું છે?
A
$0$
B
$\omega$
C
$\omega^2$
D
$-1$

Solution

(D) આપેલ નિશ્ચાયક સમીકરણ: $\left| \begin{array}{ccc} x + 2 & \omega & \omega^2 \\ \omega & x + 1 + \omega^2 & 1 \\ \omega^2 & 1 & x + 1 + \omega \end{array} \right| = 0$.
હાર પ્રક્રિયા $R_1 \rightarrow R_1 + R_2 + R_3$ લાગુ પાડતા:
પ્રથમ હારનો સરવાળો:
$(x + 2 + \omega + \omega^2) = (x + 1 + (1 + \omega + \omega^2)) = (x + 1 + 0) = (x + 1)$.
તે જ રીતે,પ્રથમ હારના અન્ય ઘટકો:
$(\omega + x + 1 + \omega^2 + 1) = (x + 1 + (1 + \omega + \omega^2)) = (x + 1)$.
$(\omega^2 + 1 + x + 1 + \omega) = (x + 1 + (1 + \omega + \omega^2)) = (x + 1)$.
પ્રથમ હારમાંથી $(x + 1)$ સામાન્ય લેતા:
$(x + 1) \left| \begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ \omega & x + 1 + \omega^2 & 1 \\ \omega^2 & 1 & x + 1 + \omega \end{array} \right| = 0$.
નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય $x \neq -1$ માટે શૂન્યતર હોવાથી,સમીકરણ $(x + 1)^3 = 0$ માં પરિણમે છે.
તેથી,બીજ $x = -1$ છે.
185
AdvancedMCQ
ધારો કે $x, y, z > 0$ એ $G.P.$ ના અનુક્રમે $2^{nd}, 3^{rd}, 4^{th}$ પદો છે,અને $\Delta = \begin{vmatrix} x^k & x^{k+1} & x^{k+2} \\ y^k & y^{k+1} & y^{k+2} \\ z^k & z^{k+1} & z^{k+2} \end{vmatrix} = (r-1)^2 \left(1 - \frac{1}{r^2}\right)$,જ્યાં $r$ એ સામાન્ય ગુણોત્તર છે. તો $k = \dots$
A
$-1$
B
$1$
C
$0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $G.P.$ એ $a, ar, ar^2, ar^3, \dots$ છે. આપેલ છે કે $x = ar, y = ar^2, z = ar^3$.
નિશ્ચાયક $\Delta$ માં આ કિંમતો મૂકતા:
$\Delta = \begin{vmatrix} (ar)^k & (ar)^{k+1} & (ar)^{k+2} \\ (ar^2)^k & (ar^2)^{k+1} & (ar^2)^{k+2} \\ (ar^3)^k & (ar^3)^{k+1} & (ar^3)^{k+2} \end{vmatrix}$
$R_1$ માંથી $(ar)^k$,$R_2$ માંથી $(ar^2)^k$,અને $R_3$ માંથી $(ar^3)^k$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = (ar)^k (ar^2)^k (ar^3)^k \begin{vmatrix} 1 & ar & a^2r^2 \\ 1 & ar^2 & a^2r^4 \\ 1 & ar^3 & a^2r^6 \end{vmatrix}$
$= a^{3k} r^{k(1+2+3)} \cdot a^2 r^3 \begin{vmatrix} 1 & r & r^2 \\ 1 & r^2 & r^4 \\ 1 & r^3 & r^6 \end{vmatrix}$
$= a^{3k+2} r^{6k+3} (r-1)(r^2-r)(r^2-1) = a^{3k+2} r^{6k+3} r(r-1)^2(r+1)(r-1)$
આપેલ પદાવલિ સાથે સરખાવતા,$k = -1$ મળે છે.
186
AdvancedMCQ
જો $A_{\lambda} = \begin{bmatrix} \lambda & \lambda - 1 \\ \lambda - 1 & \lambda \end{bmatrix}; \lambda \in N$ હોય,તો $|A_1| + |A_2| + \dots + |A_{300}|$ ની કિંમત શોધો.
A
$(299)^2$
B
$(300)^2$
C
$(301)^2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $A_{\lambda} = \begin{bmatrix} \lambda & \lambda - 1 \\ \lambda - 1 & \lambda \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A_{\lambda}|$ ની ગણતરી કરતા,$|A_{\lambda}| = \lambda(\lambda) - (\lambda - 1)(\lambda - 1) = \lambda^2 - (\lambda - 1)^2$.
નિત્યસમ $a^2 - b^2 = (a - b)(a + b)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $|A_{\lambda}| = (\lambda - (\lambda - 1))(\lambda + \lambda - 1) = (1)(2\lambda - 1) = 2\lambda - 1$.
આપણે સરવાળો $S = \sum_{\lambda=1}^{300} |A_{\lambda}| = \sum_{\lambda=1}^{300} (2\lambda - 1)$ શોધવાનો છે.
આ પ્રથમ $300$ એકી સંખ્યાઓનો સરવાળો છે.
પ્રથમ $n$ એકી સંખ્યાઓનો સરવાળો $n^2$ થાય છે.
તેથી,$S = (300)^2 = 90000$.
187
AdvancedMCQ
જો $a, b, c$ ભિન્ન અને સંમેય સંખ્યાઓ હોય,તો નિશ્ચાયક $\left| \begin{array}{ccc} (a^2 + b^2 + c^2) & (ab + bc + ca) & (ab + bc + ca) \\ (ab + bc + ca) & (a^2 + b^2 + c^2) & (ab + bc + ca) \\ (ab + bc + ca) & (ab + bc + ca) & (a^2 + b^2 + c^2) \end{array} \right|$ નું મૂલ્ય હંમેશા શું હોય?
A
શૂન્ય
B
સંમેય અને ધન
C
સંમેય અને ઋણ
D
અસંમેય અને ધન

Solution

(B) ધારો કે $S = ab + bc + ca$ અને $K = a^2 + b^2 + c^2$. નિશ્ચાયક $\Delta = \left| \begin{array}{ccc} K & S & S \\ S & K & S \\ S & S & K \end{array} \right|$ છે.
$R_1 \to R_1 + R_2 + R_3$ પ્રક્રિયા કરતા,$\Delta = (K + 2S) \left| \begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ S & K & S \\ S & S & K \end{array} \right|$ મળે.
$K + 2S = (a+b+c)^2$ હોવાથી,$\Delta = (a+b+c)^2 \left| \begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ S & K & S \\ S & S & K \end{array} \right|$ થાય.
$C_2 \to C_2 - C_1$ અને $C_3 \to C_3 - C_1$ પ્રક્રિયા કરતા,$\Delta = (a+b+c)^2 \left| \begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ S & K-S & 0 \\ S & 0 & K-S \end{array} \right| = (a+b+c)^2 (K-S)^2$ મળે.
કિંમતો મુકતા,$K-S = a^2 + b^2 + c^2 - ab - bc - ca = \frac{1}{2} [(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2]$.
આમ,$\Delta = (a+b+c)^2 \times \left( \frac{1}{2} [(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2] \right)^2$.
$a, b, c$ ભિન્ન સંમેય સંખ્યાઓ હોવાથી,$(a-b)^2, (b-c)^2, (c-a)^2$ ધન સંમેય સંખ્યાઓ છે. તેથી,$\Delta$ એ ધન સંમેય સંખ્યા છે.
188
DifficultMCQ
અંતરાલ $\left[ -\frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{4} \right]$ માં સમીકરણ $\begin{vmatrix} \cos x & \sin x & \sin x \\ \sin x & \cos x & \sin x \\ \sin x & \sin x & \cos x \end{vmatrix} = 0$ ના ભિન્ન વાસ્તવિક બીજની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$4$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) ધારો કે નિશ્ચાયક $D$ છે. $R_1 \to R_1 - R_2$ અને $R_2 \to R_2 - R_3$ લેતા:
$D = \begin{vmatrix} \cos x - \sin x & \sin x - \cos x & 0 \\ 0 & \cos x - \sin x & \sin x - \cos x \\ \sin x & \sin x & \cos x \end{vmatrix} = 0$
$R_1$ અને $R_2$ માંથી $(\cos x - \sin x)$ સામાન્ય લેતા:
$D = (\cos x - \sin x)^2 \begin{vmatrix} 1 & -1 & 0 \\ 0 & 1 & -1 \\ \sin x & \sin x & \cos x \end{vmatrix} = 0$
$R_1$ ની સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$(\cos x - \sin x)^2 [1(\cos x + \sin x) - (-1)(0 + \sin x)] = 0$
$(\cos x - \sin x)^2 (\cos x + 2\sin x) = 0$
આથી $\cos x - \sin x = 0$ અથવા $\cos x + 2\sin x = 0$ મળે.
કિસ્સો $1$: $\tan x = 1 \implies x = \frac{\pi}{4}$.
કિસ્સો $2$: $\tan x = -\frac{1}{2} \implies x = \arctan(-\frac{1}{2})$.
કારણ કે $\arctan(-\frac{1}{2}) \approx -0.46$ અને $-\frac{\pi}{4} \approx -0.785$,બંને કિંમતો અંતરાલ $\left[ -\frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{4} \right]$ માં આવે છે.
આમ,કુલ $2$ ભિન્ન વાસ્તવિક બીજ છે.
189
DifficultMCQ
ગુણાકાર $xyz$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો જેના માટે નિશ્ચાયક $\left| \begin{array}{ccc} x & 1 & 1 \\ 1 & y & 1 \\ 1 & 1 & z \end{array} \right|$ અ-ઋણ (non-negative) હોય.
A
$-2\sqrt{2}$
B
$-1$
C
$-16\sqrt{2}$
D
$-8$

Solution

(D) નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય $\Delta = x(yz - 1) - 1(z - 1) + 1(1 - y) = xyz - x - z + 1 - 1 + 1 - y = xyz - (x + y + z) + 2$ છે.
આપેલ છે કે $\Delta \ge 0$,તેથી $xyz - (x + y + z) + 2 \ge 0$,જેનો અર્થ છે કે $xyz + 2 \ge x + y + z$.
$AM$-$GM$ અસમતા મુજબ,$x + y + z \ge 3(xyz)^{1/3}$.
ધારો કે $t = (xyz)^{1/3}$,તો અસમતા $t^3 + 2 \ge x + y + z$ બને છે.
ન્યૂનતમ કિંમત માટે,$x=y=z=t$ લેતા,$t^3 - 3t + 2 \ge 0$ મળે.
અવયવ પાડતા,$(t - 1)^2(t + 2) \ge 0$ મળે.
$(t - 1)^2 \ge 0$ હોવાથી,$t + 2 \ge 0$ હોવું જોઈએ,એટલે કે $t \ge -2$.
તેથી,$xyz = t^3 \ge (-2)^3 = -8$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $-8$ છે.
190
DifficultMCQ
જો $a, b, c$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય અને સમીકરણોની સંહતિ $(a - 1)x = y + z,$ $(b - 1)y = z + x,$ $(c - 1)z = x + y$ નો ઉકેલ શૂન્યતર (non-trivial) હોય,તો $ab + bc + ca$ ની કિંમત શું થાય?
A
$a + b + c$
B
$abc$
C
$1$
D
$-1$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોની સંહતિને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$(a - 1)x - y - z = 0$
$-x + (b - 1)y - z = 0$
$-x - y + (c - 1)z = 0$
શૂન્યતર ઉકેલ માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\begin{vmatrix} a - 1 & -1 & -1 \\ -1 & b - 1 & -1 \\ -1 & -1 & c - 1 \end{vmatrix} = 0$
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - R_3$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$\begin{vmatrix} a - 1 & -1 & -1 \\ 0 & b & -c \\ -a & 0 & c \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$(a - 1)(bc - 0) + 1(0 - ac) - 1(0 + ab) = 0$
$(a - 1)(bc) - ac - ab = 0$
$abc - bc - ac - ab = 0$
$abc = ab + bc + ca$
આમ,$ab + bc + ca = abc$.
191
DifficultMCQ
જો $a, b, c$ એ વિષમબાજુ ત્રિકોણની બાજુઓ હોય,તો $\left| \begin{array}{ccc} a & b & c \\ b & c & a \\ c & a & b \end{array} \right|$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
અ-ઋણ
B
ઋણ
C
ધન
D
અ-ધન

Solution

(B) ધારો કે $\Delta = \left| \begin{array}{ccc} a & b & c \\ b & c & a \\ c & a & b \end{array} \right|$.
$R_1 \to R_1 + R_2 + R_3$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\Delta = (a+b+c) \left| \begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ b & c & a \\ c & a & b \end{array} \right|$.
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = (a+b+c) [1(bc - a^2) - 1(b^2 - ac) + 1(ab - c^2)]$
$\Delta = (a+b+c) (bc + ac + ab - a^2 - b^2 - c^2)$.
$2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$\Delta = -\frac{1}{2}(a+b+c) [2a^2 + 2b^2 + 2c^2 - 2ab - 2bc - 2ca]$
$\Delta = -\frac{1}{2}(a+b+c) [(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2]$.
અહીં $a, b, c$ એ વિષમબાજુ ત્રિકોણની બાજુઓ હોવાથી,$a, b, c > 0$ અને $a \neq b \neq c$ છે.
તેથી,$(a+b+c) > 0$ અને $[(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2] > 0$ થાય.
આમ,$\Delta < 0$ મળે.
192
DifficultMCQ
$\theta \in (0, \pi)$ માટે એવા $\theta$ ના મૂલ્યોની સંખ્યા શોધો જેના માટે સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ $x + 3y + 7z = 0$,$-x + 4y + 7z = 0$,અને $(\sin 3\theta)x + (\cos 2\theta)y + 2z = 0$ નો ઉકેલ અશૂન્ય (non-trivial) હોય.
A
$3$
B
$2$
C
$4$
D
$1$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને અશૂન્ય ઉકેલ હોય તે માટે સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
સહગુણક શ્રેણિક:
$A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 7 \\ -1 & 4 & 7 \\ \sin 3\theta & \cos 2\theta & 2 \end{bmatrix}$
નિશ્ચાયકને શૂન્ય લેતા:
$\begin{vmatrix} 1 & 3 & 7 \\ -1 & 4 & 7 \\ \sin 3\theta & \cos 2\theta & 2 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$1(8 - 7\cos 2\theta) - 3(-2 - 7\sin 3\theta) + 7(-\cos 2\theta - 4\sin 3\theta) = 0$
$8 - 7\cos 2\theta + 6 + 21\sin 3\theta - 7\cos 2\theta - 28\sin 3\theta = 0$
$14 - 14\cos 2\theta - 7\sin 3\theta = 0$
$2 - 2\cos 2\theta - \sin 3\theta = 0$
$\cos 2\theta = 1 - 2\sin^2 \theta$ અને $\sin 3\theta = 3\sin \theta - 4\sin^3 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 - 2(1 - 2\sin^2 \theta) - (3\sin \theta - 4\sin^3 \theta) = 0$
$4\sin^3 \theta + 4\sin^2 \theta - 3\sin \theta = 0$
$\sin \theta (2\sin \theta - 1)(2\sin \theta + 3) = 0$
$\theta \in (0, \pi)$ હોવાથી,$\sin \theta > 0$. તેથી,$\sin \theta = 1/2$ એ એકમાત્ર શક્ય ઉકેલ છે.
$\sin \theta = 1/2 \implies \theta = \pi/6, 5\pi/6$.
આમ,કુલ $2$ મૂલ્યો મળે છે.
193
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & \sin \theta & 1 \\ -\sin \theta & 1 & \sin \theta \\ -1 & -\sin \theta & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો તમામ $\theta \in \left( \frac{3\pi}{4}, \frac{5\pi}{4} \right)$ માટે,$\det(A)$ કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$(1, 2.5]$
B
$[2.5, 4)$
C
$(0, 1.5]$
D
$(1.5, 3)$

Solution

(D) શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક નીચે મુજબ છે:
$|A| = \begin{vmatrix} 1 & \sin \theta & 1 \\ -\sin \theta & 1 & \sin \theta \\ -1 & -\sin \theta & 1 \end{vmatrix}$
પ્રથમ હારના આધારે વિસ્તરણ કરતા:
$|A| = 1(1 + \sin^2 \theta) - \sin \theta(-\sin \theta + \sin \theta) + 1(\sin^2 \theta + 1)$
$|A| = 1 + \sin^2 \theta - 0 + \sin^2 \theta + 1 = 2 + 2\sin^2 \theta = 2(1 + \sin^2 \theta)$
આપેલ છે કે $\theta \in \left( \frac{3\pi}{4}, \frac{5\pi}{4} \right)$,તેથી $\sin \theta$ ની કિંમત $-\frac{1}{\sqrt{2}}$ થી $\frac{1}{\sqrt{2}}$ ની વચ્ચે છે.
ચોક્કસ રીતે,$-\frac{1}{\sqrt{2}} < \sin \theta < \frac{1}{\sqrt{2}}$.
અસમતાનો વર્ગ કરતા,આપણને મળે $0 \le \sin^2 \theta < \frac{1}{2}$.
હવે,આ કિંમત $|A|$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$|A| = 2(1 + \sin^2 \theta)$
કારણ કે $0 \le \sin^2 \theta < 0.5$,તેથી $1 \le 1 + \sin^2 \theta < 1.5$.
$2$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $2 \le 2(1 + \sin^2 \theta) < 3$.
આમ,$\det(A) \in [2, 3)$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,અંતરાલ $[2, 3)$ એ $(1.5, 3)$ માં સમાવિષ્ટ છે.
194
DifficultMCQ
$\lambda$ ના તમામ મૂલ્યોનો સમૂહ જેના માટે સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમ $x - 2y - 2z = \lambda x$,$x + 2y + z = \lambda y$,અને $-x - y = \lambda z$ શૂન્યતર ઉકેલો ધરાવે છે.
A
એક સિંગલટન સેટ છે
B
બરાબર બે ઘટકો ધરાવે છે
C
ખાલી ગણ છે
D
બે કરતા વધારે ઘટકો ધરાવે છે

Solution

(A) આપેલ સમીકરણોની સિસ્ટમને નીચે મુજબ ફરીથી લખી શકાય:
$(1 - \lambda)x - 2y - 2z = 0$
$x + (2 - \lambda)y + z = 0$
$-x - y - \lambda z = 0$
સિસ્ટમ શૂન્યતર ઉકેલો ધરાવે તે માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\begin{vmatrix} 1 - \lambda & -2 & -2 \\ 1 & 2 - \lambda & 1 \\ -1 & -1 & -\lambda \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$(1 - \lambda) [(2 - \lambda)(-\lambda) - (-1)(1)] - (-2) [1(-\lambda) - (-1)(1)] + (-2) [1(-1) - (-1)(2 - \lambda)] = 0$
$(1 - \lambda) [-2\lambda + \lambda^2 + 1] + 2 [-\lambda + 1] - 2 [-1 + 2 - \lambda] = 0$
$(1 - \lambda)(\lambda - 1)^2 + 2(1 - \lambda) - 2(1 - \lambda) = 0$
$-(\lambda - 1)^3 = 0$
$\lambda = 1$
આમ,$\lambda$ માટે માત્ર એક જ મૂલ્ય હોવાથી,તમામ મૂલ્યોનો સમૂહ એક સિંગલટન સેટ છે.
195
DifficultMCQ
$c \in R$ ની એવી મહત્તમ કિંમત શોધો જેના માટે સુરેખ સમીકરણ સંહતિ $x - cy - cz = 0$,$cx - y + cz = 0$,$cx + cy - z = 0$ ને શૂન્યેતર ઉકેલ મળે.
A
$-1$
B
$0.5$
C
$2$
D
$0$

Solution

(B) સુરેખ સમીકરણ સંહતિને શૂન્યેતર ઉકેલ મળે તે માટે સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ $(D = 0)$.
સમીકરણો:
$x - cy - cz = 0$
$cx - y + cz = 0$
$cx + cy - z = 0$
નિશ્ચાયક $D$ નીચે મુજબ છે:
$D = \begin{vmatrix} 1 & -c & -c \\ c & -1 & c \\ c & c & -1 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હારની સાપેક્ષે નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$1((-1)(-1) - (c)(c)) - (-c)((c)(-1) - (c)(c)) + (-c)((c)(c) - (-1)(c)) = 0$
$1(1 - c^2) + c(-c - c^2) - c(c^2 + c) = 0$
$1 - c^2 - c^2 - c^3 - c^3 - c^2 = 0$
$-2c^3 - 3c^2 + 1 = 0$
$2c^3 + 3c^2 - 1 = 0$
ઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(c + 1)^2(2c - 1) = 0$
તેથી,ઉકેલો $c = -1$ (પુનરાવર્તિત) અને $c = \frac{1}{2}$ મળે છે.
આમ,$c$ ની મહત્તમ કિંમત $\frac{1}{2}$ એટલે કે $0.5$ છે.
196
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 + x + 1 = 0$ ના બીજ છે. તો $\mathbb{R}$ માં $y \ne 0$ માટે,નિશ્ચાયક $\left| \begin{array}{ccc} y + 1 & \alpha & \beta \\ \alpha & y + \beta & 1 \\ \beta & 1 & y + \alpha \end{array} \right|$ ની કિંમત શોધો.
A
$y(y^2 - 3)$
B
$y^3 - 1$
C
$y^3$
D
$y(y^2 - 1)$

Solution

(C) સમીકરણ $x^2 + x + 1 = 0$ ના બીજ $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^2$ છે,જ્યાં $\omega$ અને $\omega^2$ એ એકમના સંકર ઘનમૂળ છે. નોંધો કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$ અને $\omega^3 = 1$ થાય.
ધારો કે નિશ્ચાયક $\Delta = \left| \begin{array}{ccc} y + 1 & \omega & \omega^2 \\ \omega & y + \omega^2 & 1 \\ \omega^2 & 1 & y + \omega \end{array} \right|$ છે.
હારની પ્રક્રિયા $R_1 \to R_1 + R_2 + R_3$ લાગુ પાડતા:
$\Delta = \left| \begin{array}{ccc} y + 1 + \omega + \omega^2 & y + 1 + \omega + \omega^2 & y + 1 + \omega + \omega^2 \\ \omega & y + \omega^2 & 1 \\ \omega^2 & 1 & y + \omega \end{array} \right|$
$1 + \omega + \omega^2 = 0$ હોવાથી,પ્રથમ હાર $y, y, y$ બને છે.
$\Delta = y \left| \begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ \omega & y + \omega^2 & 1 \\ \omega^2 & 1 & y + \omega \end{array} \right|$
સ્તંભની પ્રક્રિયા $C_2 \to C_2 - C_1$ અને $C_3 \to C_3 - C_1$ લાગુ પાડતા:
$\Delta = y \left| \begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ \omega & y + \omega^2 - \omega & 1 - \omega \\ \omega^2 & 1 - \omega^2 & y + \omega - \omega^2 \end{array} \right|$
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = y \left[ (y + \omega^2 - \omega)(y + \omega - \omega^2) - (1 - \omega)(1 - \omega^2) \right]$
$\Delta = y \left[ (y + (\omega^2 - \omega))(y - (\omega^2 - \omega)) - (1 - \omega^2 - \omega + \omega^3) \right]$
$\Delta = y \left[ y^2 - (\omega^2 - \omega)^2 - (1 - (\omega^2 + \omega) + 1) \right]$
$\omega^2 + \omega = -1$ હોવાથી,$\Delta = y \left[ y^2 - (\omega^4 - 2\omega^3 + \omega^2) - (1 - (-1) + 1) \right] = y \left[ y^2 - (\omega - 2 + \omega^2) - 3 \right]$
$\Delta = y \left[ y^2 - (-1 - 2) - 3 \right] = y \left[ y^2 + 3 - 3 \right] = y^3.$
આમ,જવાબ $y^3$ છે.
197
DifficultMCQ
જો સમીકરણોની સિસ્ટમ $2x + 3y - z = 0$,$x + ky - 2z = 0$ અને $2x - y + z = 0$ નો ઉકેલ $(x, y, z)$ શૂન્યેતર (non-trivial) હોય,તો $\frac{x}{y} + \frac{y}{z} + \frac{z}{x} + k$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{4}$
B
$-4$
C
$\frac{1}{2}$
D
$-\frac{1}{4}$

Solution

(C) સમીકરણોની સિસ્ટમનો શૂન્યેતર ઉકેલ હોવા માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
$D = \begin{vmatrix} 2 & 3 & -1 \\ 1 & k & -2 \\ 2 & -1 & 1 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$2(k - 2) - 3(1 - (-4)) - 1(-1 - 2k) = 0$
$2k - 4 - 3(5) + 1 + 2k = 0$
$4k - 18 = 0 \Rightarrow 4k = 18 \Rightarrow k = \frac{9}{2}$
$k = \frac{9}{2}$ ને સમીકરણોમાં મૂકતા:
$(1) 2x + 3y - z = 0$
$(2) x + \frac{9}{2}y - 2z = 0$
$(3) 2x - y + z = 0$
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(3)$ બાદ કરતા:
$(2x + 3y - z) - (2x - y + z) = 0 \Rightarrow 4y - 2z = 0 \Rightarrow z = 2y \Rightarrow \frac{y}{z} = \frac{1}{2}$
$z = 2y$ ને $(1)$ માં મૂકતા:
$2x + 3y - 2y = 0 \Rightarrow 2x + y = 0 \Rightarrow \frac{x}{y} = -\frac{1}{2}$
તેથી,$\frac{z}{x} = \frac{2y}{-0.5y} = -4$
હવે,અભિવ્યક્તિની ગણતરી કરતા:
$\frac{x}{y} + \frac{y}{z} + \frac{z}{x} + k = -\frac{1}{2} + \frac{1}{2} - 4 + \frac{9}{2} = \frac{1}{2}$
198
DifficultMCQ
સમીકરણ $\left| \begin{matrix} x & -6 & -1 \\ 2 & -3x & x-3 \\ -3 & 2x & x+2 \end{matrix} \right| = 0$ ના વાસ્તવિક બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-4$
B
$0$
C
$6$
D
$1$

Solution

(B) નિશ્ચાયકનું પ્રથમ હારની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$x[(-3x)(x+2) - (x-3)(2x)] - (-6)[2(x+2) - (x-3)(-3)] + (-1)[2(2x) - (-3x)(-3)] = 0$
$x[-3x^2 - 6x - (2x^2 - 6x)] + 6[2x + 4 - (-3x + 9)] - 1[4x - 9x] = 0$
$x[-3x^2 - 6x - 2x^2 + 6x] + 6[2x + 4 + 3x - 9] - 1[-5x] = 0$
$x[-5x^2] + 6[5x - 5] + 5x = 0$
$-5x^3 + 30x - 30 + 5x = 0$
$-5x^3 + 35x - 30 = 0$
$-5$ વડે ભાગતા,આપણને $x^3 - 7x + 6 = 0$ મળે છે.
આ $ax^3 + bx^2 + cx + d = 0$ સ્વરૂપનું ત્રિઘાત સમીકરણ છે,જ્યાં $a=1, b=0, c=-7, d=6$.
બીજનો સરવાળો $-b/a = -0/1 = 0$ થાય છે.
199
EasyMCQ
$\left|\begin{array}{rr}2 & 4 \\ -1 & 2\end{array}\right|$ ની કિંમત શોધો.
A
$8$
B
$2$
C
$5$
D
$6$

Solution

(A) $2 \times 2$ શ્રેણિક $\left|\begin{array}{cc}a & b \\ c & d\end{array}\right|$ ના નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શોધવા માટે,આપણે $ad - bc$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
આપેલ નિશ્ચાયક $\left|\begin{array}{cc}2 & 4 \\ -1 & 2\end{array}\right|$ માટે,આપણે $a=2, b=4, c=-1, d=2$ તરીકે ઓળખીએ છીએ.
સૂત્ર લાગુ કરતાં: $(2)(2) - (4)(-1)$.
$= 4 - (-4)$.
$= 4 + 4 = 8$.
200
EasyMCQ
$\left|\begin{array}{cc}x & x+1 \\ x-1 & x\end{array}\right|$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) નિશ્ચાયક $\left|\begin{array}{cc}x & x+1 \\ x-1 & x\end{array}\right|$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે $2 \times 2$ નિશ્ચાયક માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\left|\begin{array}{cc}a & b \\ c & d\end{array}\right| = ad - bc$.
આપણા પદ માટે આ સૂત્ર લાગુ પાડતા:
$= x(x) - (x+1)(x-1)$
$= x^2 - (x^2 - 1)$
$= x^2 - x^2 + 1$
$= 1$

3 and 4 .Determinants and Matrices — Expansion of determinants, Solution of equation in the form of determinants and area of triangle and Equation of Line · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.