Gujarati

Special types of matrices, Transpose of matrices and Trace of matrices Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Special types of matrices, Transpose of matrices and Trace of matrices

91+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 91 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક (વિસંમિત) શ્રેણિકમાં,વિકર્ણના તમામ ઘટકો
A
એકબીજાથી અલગ હોય છે
B
શૂન્ય હોય છે
C
એક હોય છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) શ્રેણિક $A = [a_{ij}]$ ને સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક શ્રેણિક કહેવાય છે જો $A^T = -A$ હોય,જેનો અર્થ છે કે તમામ $i, j$ માટે $a_{ij} = -a_{ji}$.
વિકર્ણના ઘટકો માટે,આપણે $i = j$ લઈએ છીએ,જે $a_{ii} = -a_{ii}$ આપે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $2a_{ii} = 0$,તેથી તમામ $i$ માટે $a_{ii} = 0$.
આથી,સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક શ્રેણિકના તમામ વિકર્ણ ઘટકો શૂન્ય હોય છે.
2
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & -2 \\ -1 & 0 & 5 \\ 2 & -5 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો
A
$A' = A$
B
$A' = -A$
C
$A' = 2A$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & -2 \\ -1 & 0 & 5 \\ 2 & -5 & 0 \end{bmatrix}$ છે.
પરિવર્તિત શ્રેણિક $A'$ શોધવા માટે,આપણે હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીએ છીએ:
$A' = \begin{bmatrix} 0 & -1 & 2 \\ 1 & 0 & -5 \\ -2 & 5 & 0 \end{bmatrix}$.
હવે,શ્રેણિક $A'$ માંથી $-1$ સામાન્ય લેતા:
$A' = -1 \times \begin{bmatrix} 0 & 1 & -2 \\ -1 & 0 & 5 \\ 2 & -5 & 0 \end{bmatrix}$.
અંદરનો શ્રેણિક $A$ હોવાથી,આપણને $A' = -A$ મળે છે.
આમ,શ્રેણિક $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક (skew-symmetric matrix) છે.
3
EasyMCQ
શ્રેણિકના પરિવર્ત (transpose) માટે નીચેનામાંથી કયો સંબંધ ખોટો છે?
A
$(A + B + \dots + L)' = A' + B' + \dots + L'$
B
$(AB \dots L)' = A'B' \dots L'$
C
$(kA)' = kA'$
D
$(A')' = A$

Solution

(B) શ્રેણિકોના ગુણાકારના પરિવર્ત માટેનો સાચો ગુણધર્મ $(AB)' = B'A'$ છે.
વિકલ્પ $(B)$ જણાવે છે કે $(AB \dots L)' = A'B' \dots L'$,જે ખોટું છે કારણ કે ગુણાકારના પરિવર્તમાં શ્રેણિકોનો ક્રમ ઉલટાઈ જાય છે.
વિકલ્પ $(D)$ માં $(A)' = A$ લખેલું છે,પરંતુ જો તે $(A')' = A$ ને સંદર્ભિત કરતું હોય,તો તે એક પ્રમાણિત નિત્યસમ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$(B)$ એ શ્રેણિક બીજગણિતના સંદર્ભમાં મૂળભૂત રીતે ખોટો સંબંધ છે.
4
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના સંમિત શ્રેણિકો હોય,તો $AB - BA$ એ
A
સંમિત શ્રેણિક છે
B
વિસંમિત શ્રેણિક છે
C
શૂન્ય શ્રેણિક છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $A$ અને $B$ સંમિત શ્રેણિકો છે,તેથી $A' = A$ અને $B' = B$ થાય.
શ્રેણિક $(AB - BA)$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક લઈએ:
$(AB - BA)' = (AB)' - (BA)'$
ગુણધર્મ $(XY)' = Y'X'$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(AB - BA)' = B'A' - A'B'$
$A' = A$ અને $B' = B$ હોવાથી,આપણે આ કિંમતો મૂકીએ:
$(AB - BA)' = BA - AB$
$(AB - BA)' = -(AB - BA)$
જેથી,શ્રેણિક $(AB - BA)$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક તેના ઋણ મૂલ્ય જેટલો હોવાથી,$(AB - BA)$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
5
EasyMCQ
જો $A$ એક સંમિત શ્રેણિક (symmetric matrix) હોય,તો શ્રેણિક $M'AM$ એ
A
સંમિત
B
વિસંમિત
C
હર્મિશિયન
D
વિ-હર્મિશિયન

Solution

(A) શ્રેણિક $M'AM$ નો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક (transpose) લઈએ:
$(M'AM)' = M'A'(M')'$
પરિવર્તિત શ્રેણિકના ગુણધર્મ $(ABC)' = C'B'A'$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$(M'AM)' = M'A'M$
કારણ કે $A$ એક સંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $A' = A$ થાય.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$(M'AM)' = M'AM$
જેથી,શ્રેણિક $M'AM$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક તે પોતે જ હોવાથી,$M'AM$ એ એક સંમિત શ્રેણિક છે.
6
EasyMCQ
ઓર્થોગોનલ (લંબકોણીય) શ્રેણિક કયો છે?
A
$\begin{bmatrix} \cos \alpha & 2\sin \alpha \\ -2\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ \sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(B) એક ચોરસ શ્રેણિક $A$ ને ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક કહેવાય છે જો $A'A = I = AA'$ થાય,જ્યાં $A'$ એ $A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક છે અને $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$.
તેથી,પરિવર્તિત શ્રેણિક $A' = \begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha \\ \sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$.
$AA'$ ની ગણતરી કરતા:
$AA' = \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha \\ \sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha & -\cos \alpha \sin \alpha + \sin \alpha \cos \alpha \\ -\sin \alpha \cos \alpha + \cos \alpha \sin \alpha & \sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = I$.
તે જ રીતે,$A'A = I$ થાય છે.
આમ,$AA' = A'A = I$ હોવાથી,વિકલ્પ $(b)$ માં આપેલો શ્રેણિક ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક છે.
7
EasyMCQ
જો $A$ એક ચોરસ શ્રેણિક હોય,તો નીચેનામાંથી કયો શ્રેણિક સંમિત નથી?
A
$A + A'$
B
$AA'$
C
$A'A$
D
$A - A'$

Solution

(D) શ્રેણિક $M$ સંમિત કહેવાય જો $M' = M$ હોય.
વિકલ્પ $A$ માટે: $(A + A')' = A' + (A')' = A' + A = A + A'$. તેથી,$A + A'$ સંમિત છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $(AA')' = (A')'A' = AA'$. તેથી,$AA'$ સંમિત છે.
વિકલ્પ $C$ માટે: $(A'A)' = A'(A')' = A'A$. તેથી,$A'A$ સંમિત છે.
વિકલ્પ $D$ માટે: $(A - A')' = A' - (A')' = A' - A = -(A - A')$. કારણ કે $(A - A')' = -(A - A')$,તેથી શ્રેણિક $A - A'$ વિસંમિત (skew-symmetric) છે,સંમિત નથી.
8
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિકો હોય,તો તેમના ગુણાકારના પરિવર્તિત શ્રેણિક માટે નીચેનામાંથી કયો ગુણધર્મ સાચો છે?
A
$(AB)' = A'B'$
B
$(AB)' = B'A'$
C
$AB = O$ જો $|A| = 0$ અથવા $|B| = 0$ હોય
D
$AB = O$ જો $A = I$ અથવા $B = I$ હોય

Solution

(B) બે શ્રેણિકોના ગુણાકારનો પરિવર્તિત શ્રેણિક એ તેમના પરિવર્તિત શ્રેણિકોના ઉલટા ક્રમમાં ગુણાકાર બરાબર હોય છે.
સમાન કક્ષાના કોઈપણ બે શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે,આ ગુણધર્મ $(AB)' = B'A'$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(B)$ સાચો ગુણધર્મ છે.
9
MediumMCQ
જો $A$ એ સંમિત શ્રેણિક હોય અને $n \in N$ હોય,તો $A^n$ એ શું છે?
A
સંમિત
B
વિસંમિત
C
વિકર્ણ શ્રેણિક
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ એ સંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $A^T = A$ થાય.
$A^n$ સંમિત છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે,આપણે $A^n$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક $(A^n)^T$ શોધવો પડે.
પરિવર્તિત શ્રેણિકના ગુણધર્મ $(A^k)^T = (A^T)^k$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(A^n)^T = (A^T)^n$
કારણ કે $A^T = A$,તેથી આપણે આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકીએ:
$(A^n)^T = (A)^n = A^n$
આમ,$(A^n)^T = A^n$ હોવાથી,$A^n$ એ સંમિત શ્રેણિક છે.
10
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 5 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A + A^T$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 3 & 6 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & -4 \\ 10 & 6 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & 4 \\ -10 & 6 \end{bmatrix}$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 5 & 3 \end{bmatrix}$ છે.
શ્રેણિક $A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^T$ મેળવવા માટે હાર અને સ્તંભની અદલાબદલી કરતા:
$A^T = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ -2 & 3 \end{bmatrix}$.
હવે,આપણે $A + A^T$ નો સરવાળો કરીએ:
$A + A^T = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 5 & 3 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ -2 & 3 \end{bmatrix}$
$A + A^T = \begin{bmatrix} 1+1 & -2+5 \\ 5+(-2) & 3+3 \end{bmatrix}$
$A + A^T = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 3 & 6 \end{bmatrix}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
11
MediumMCQ
સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક (વિસંમિત) શ્રેણિકોના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
એકી કક્ષાનો સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક શ્રેણિક નોન-સિંગ્યુલર (અસામાન્ય) હોય છે
B
એકી કક્ષાનો સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક શ્રેણિક સિંગ્યુલર (સામાન્ય) હોય છે
C
બેકી કક્ષાનો સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક શ્રેણિક હંમેશા સિંગ્યુલર હોય છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $A$ એ $n \times n$ કક્ષાનો સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક શ્રેણિક છે. વ્યાખ્યા મુજબ,$A^T = -A$.
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા,આપણને મળે છે $\det(A^T) = \det(-A)$.
કારણ કે $\det(A^T) = \det(A)$ અને $\det(-A) = (-1)^n \det(A)$,તેથી $\det(A) = (-1)^n \det(A)$.
જો $n$ એકી સંખ્યા હોય,તો $(-1)^n = -1$,તેથી $\det(A) = -\det(A)$,જેનો અર્થ છે કે $2 \det(A) = 0$,અથવા $\det(A) = 0$.
જે શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $0$ હોય તેને સિંગ્યુલર શ્રેણિક કહેવામાં આવે છે.
તેથી,એકી કક્ષાનો સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક શ્રેણિક હંમેશા સિંગ્યુલર હોય છે.
12
MediumMCQ
કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,$AA^T$ એ એક
A
એકમ શ્રેણિક
B
સંમિત શ્રેણિક
C
વિસંમિત શ્રેણિક
D
વિકર્ણ શ્રેણિક

Solution

(B) ધારો કે $B = AA^T$.
$B$ સંમિત છે કે નહીં તે તપાસવા માટે,આપણે તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $B^T$ શોધીએ.
$B^T = (AA^T)^T$.
ગુણધર્મ $(XY)^T = Y^T X^T$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$B^T = (A^T)^T A^T$.
કારણ કે $(A^T)^T = A$,તેથી:
$B^T = AA^T = B$.
આમ,$B^T = B$ હોવાથી,શ્રેણિક $AA^T$ એ એક સંમિત શ્રેણિક છે.
13
EasyMCQ
શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 0 & 5 & -7 \\ -5 & 0 & 11 \\ 7 & -11 & 0 \end{bmatrix}$ ને શું કહેવાય છે?
A
ઉપરનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક
B
વિસંમિત શ્રેણિક
C
સંમિત શ્રેણિક
D
વિકર્ણ શ્રેણિક

Solution

(B) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 5 & -7 \\ -5 & 0 & 11 \\ 7 & -11 & 0 \end{bmatrix}$ છે.
શ્રેણિક વિસંમિત છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે,આપણે તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $A'$ શોધીએ.
$A' = \begin{bmatrix} 0 & -5 & 7 \\ 5 & 0 & -11 \\ -7 & 11 & 0 \end{bmatrix}$ મળે છે.
હવે,$A'$ માંથી $-1$ સામાન્ય લેતા:
$A' = -1 \begin{bmatrix} 0 & 5 & -7 \\ -5 & 0 & 11 \\ 7 & -11 & 0 \end{bmatrix} = -A$.
અહીં $A' = -A$ હોવાથી,આ શ્રેણિક વિસંમિત શ્રેણિક છે.
14
EasyMCQ
જો $A$ એક ચોરસ શ્રેણિક હોય,તો $A + A^T$ એ શું છે?
A
અસામાન્ય શ્રેણિક
B
સંમિત શ્રેણિક
C
વિસંમિત શ્રેણિક
D
એકમ શ્રેણિક

Solution

(B) ધારો કે $S = A + A^T$.
$S$ સંમિત છે કે નહીં તે તપાસવા માટે,આપણે તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક શોધીએ:
$S^T = (A + A^T)^T$.
પરિવર્તિત શ્રેણિકના ગુણધર્મ $(X + Y)^T = X^T + Y^T$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$S^T = A^T + (A^T)^T$.
કારણ કે $(A^T)^T = A$,તેથી:
$S^T = A^T + A = A + A^T = S$.
આમ,$S^T = S$ હોવાથી,શ્રેણિક $A + A^T$ એ સંમિત શ્રેણિક છે.
15
EasyMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} i & 1 - 2i \\ -1 - 2i & 0 \end{bmatrix}$ એ નીચેનામાંથી શું છે?
A
સંમિત (Symmetric)
B
વિસંમિત (Skew-symmetric)
C
હર્મિશિયન (Hermitian)
D
વિ-હર્મિશિયન (Skew-hermitian)

Solution

(D) શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} i & 1 - 2i \\ -1 - 2i & 0 \end{bmatrix}$ નો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે તેનો અનુબદ્ધ પરિવર્તિત શ્રેણિક $(\bar{A})^T$ શોધીએ.
પ્રથમ,દરેક ઘટકના કાલ્પનિક ભાગની નિશાની બદલીને અનુબદ્ધ શ્રેણિક $\bar{A}$ મેળવો:
$\bar{A} = \begin{bmatrix} -i & 1 + 2i \\ -1 + 2i & 0 \end{bmatrix}$.
ત્યારબાદ,અનુબદ્ધ શ્રેણિકનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $(\bar{A})^T$ શોધો:
$(\bar{A})^T = \begin{bmatrix} -i & -1 + 2i \\ 1 + 2i & 0 \end{bmatrix}$.
હવે,આની સરખામણી $-A$ સાથે કરો:
$-A = -\begin{bmatrix} i & 1 - 2i \\ -1 - 2i & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -i & -1 + 2i \\ 1 + 2i & 0 \end{bmatrix}$.
અહીં $(\bar{A})^T = -A$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ વિ-હર્મિશિયન (skew-hermitian) છે.
16
MediumMCQ
ધારો કે $A$ એ એકી કક્ષાનો વિસંમિત શ્રેણિક (skew-symmetric matrix) છે,તો $|A|$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $A$ એ $n$ કક્ષાનો વિસંમિત શ્રેણિક છે,જ્યાં $n = 2k + 1$ એ એકી સંખ્યા છે.
વિસંમિત શ્રેણિકની વ્યાખ્યા મુજબ,$A^T = -A$.
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા,$|A^T| = |-A|$.
નિશ્ચાયકના ગુણધર્મ $|A^T| = |A|$ અને $|cA| = c^n|A|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|A| = (-1)^n |A|$.
અહીં $n$ એકી સંખ્યા હોવાથી,$(-1)^n = -1$.
તેથી,$|A| = -|A|$.
$2|A| = 0 \Rightarrow |A| = 0$.
17
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AA' = $
A
$[14]$
B
$\begin{bmatrix} 1 \\ 4 \\ 3 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 4 & 6 \\ 3 & 6 & 9 \end{bmatrix}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક $A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક,જેને $A'$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,તે તેની હાર અને સ્તંભોને અદલાબદલી કરીને મેળવવામાં આવે છે.
તેથી,$A' = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \end{bmatrix}$.
હવે,આપણે ગુણાકાર $AA'$ ની ગણતરી કરીએ:
$AA' = \begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \times 1 & 1 \times 2 & 1 \times 3 \\ 2 \times 1 & 2 \times 2 & 2 \times 3 \\ 3 \times 1 & 3 \times 2 & 3 \times 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 4 & 6 \\ 3 & 6 & 9 \end{bmatrix}$.
18
EasyMCQ
જો $A'$ અને $B'$ એ અનુક્રમે ચોરસ શ્રેણિકો $A$ અને $B$ ના પરિવર્તિત શ્રેણિકો હોય,તો $(AB)'$ બરાબર શું થાય?
A
$A'B'$
B
$B'A'$
C
$AB'$
D
$BA'$

Solution

(B) બે શ્રેણિકોના ગુણાકારનો પરિવર્તિત શ્રેણિક એ તેમના પરિવર્તિત શ્રેણિકોના ઉલટા ક્રમમાં ગુણાકાર બરાબર હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,કોઈપણ બે શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે કે જેનો ગુણાકાર $AB$ વ્યાખ્યાયિત હોય,પરિવર્તિત શ્રેણિકનો ગુણધર્મ આ મુજબ છે:
$(AB)' = B'A'$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
19
EasyMCQ
જો $A$ એક ચોરસ શ્રેણિક હોય અને $A + A^T$ સંમિત શ્રેણિક હોય,તો $A - A^T$ શું છે?
A
એકમ શ્રેણિક
B
સંમિત શ્રેણિક
C
વિસંમિત શ્રેણિક
D
શૂન્ય શ્રેણિક

Solution

(C) ધારો કે $B = A - A^T$. $B$ સંમિત છે કે વિસંમિત તે તપાસવા માટે,આપણે તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $B^T$ શોધીએ.
$B^T = (A - A^T)^T$
ગુણધર્મ $(X - Y)^T = X^T - Y^T$ નો ઉપયોગ કરતા:
$B^T = A^T - (A^T)^T$
કારણ કે $(A^T)^T = A$,તેથી:
$B^T = A^T - A$
$B^T = -(A - A^T)$
$B^T = -B$
આમ,$B^T = -B$ હોવાથી,શ્રેણિક $A - A^T$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
20
EasyMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1/\sqrt{2} & 1/\sqrt{2} \\ -1/\sqrt{2} & -1/\sqrt{2} \end{bmatrix}$ એ
A
એકમ શ્રેણિક (Unitary)
B
લંબકોણીય (Orthogonal)
C
શૂન્યઘાતી (Nilpotent)
D
અંતર્વલનીય (Involutory)

Solution

(C) શ્રેણિક $A$ નો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે $A^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^2 = A \cdot A = \begin{bmatrix} 1/\sqrt{2} & 1/\sqrt{2} \\ -1/\sqrt{2} & -1/\sqrt{2} \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1/\sqrt{2} & 1/\sqrt{2} \\ -1/\sqrt{2} & -1/\sqrt{2} \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} (1/\sqrt{2})(1/\sqrt{2}) + (1/\sqrt{2})(-1/\sqrt{2}) & (1/\sqrt{2})(1/\sqrt{2}) + (1/\sqrt{2})(-1/\sqrt{2}) \\ (-1/\sqrt{2})(1/\sqrt{2}) + (-1/\sqrt{2})(-1/\sqrt{2}) & (-1/\sqrt{2})(1/\sqrt{2}) + (-1/\sqrt{2})(-1/\sqrt{2}) \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 1/2 - 1/2 & 1/2 - 1/2 \\ -1/2 + 1/2 & -1/2 + 1/2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} = O$
અહીં $A^2 = O$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ $2$ કક્ષાનો શૂન્યઘાતી (nilpotent) શ્રેણિક છે.
21
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ સંમિત શ્રેણિકો હોય,તો $ABA$ એ
A
સંમિત શ્રેણિક
B
વિસંમિત શ્રેણિક
C
વિકર્ણ શ્રેણિક
D
અદિશ શ્રેણિક

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ અને $B$ સંમિત શ્રેણિકો છે,તેથી $A' = A$ અને $B' = B$ થાય.
$ABA$ સંમિત છે કે નહીં તે તપાસવા માટે,આપણે તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક (transpose) શોધીએ:
$(ABA)' = A'B'A'$
$(XYZ)' = Z'Y'X'$ ના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$(ABA)' = A'B'A'$
કારણ કે $A' = A$ અને $B' = B$,આપણે આ કિંમતોને પદમાં મૂકીએ:
$(ABA)' = ABA$
આમ,$ABA$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક તે પોતે જ હોવાથી,$ABA$ એ એક સંમિત શ્રેણિક છે.
22
MediumMCQ
બે ચોરસ શ્રેણિકો $A$ અને $B$ કે જે સરવાળા અને ગુણાકાર માટે સુસંગત છે,તેમના સંદર્ભમાં ખોટું વિધાન ઓળખો.
A
$t_r(A + B) = t_r(A) + t_r(B)$
B
$t_r(\alpha A) = \alpha t_r(A), \alpha \in R$
C
$t_r(A^T) = t_r(A)$
D
$t_r(AB) \ne t_r(BA)$

Solution

(D) ચોરસ શ્રેણિક $A$ નો ટ્રેસ,જેને $t_r(A)$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,તે તેના વિકર્ણ ઘટકોના સરવાળા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
ટ્રેસના ગુણધર્મો નીચે મુજબ છે:
$1$. $t_r(A + B) = t_r(A) + t_r(B)$,જે સાચું છે.
$2$. $t_r(\alpha A) = \alpha t_r(A)$,જે કોઈપણ અદિશ $\alpha \in R$ માટે સાચું છે.
$3$. $t_r(A^T) = t_r(A)$,જે સાચું છે કારણ કે પરિવર્તિત શ્રેણિકમાં વિકર્ણ ઘટકો બદલાતા નથી.
$4$. $t_r(AB) = t_r(BA)$ એ શ્રેણિકોના ગુણાકારના ટ્રેસનો મૂળભૂત ગુણધર્મ છે. તેથી,વિધાન $t_r(AB) \ne t_r(BA)$ ખોટું છે.
23
AdvancedMCQ
નીચેનામાંથી કયો શ્રેણિક લંબકોણીય (orthogonal) શ્રેણિક છે?
A
$\begin{bmatrix} 6/7 & 2/7 & -3/7 \\ 2/7 & 3/7 & 6/7 \\ 3/7 & -6/7 & 2/7 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 6/7 & 2/7 & 3/7 \\ 2/7 & -3/7 & 6/7 \\ 3/7 & 6/7 & -2/7 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -6/7 & -2/7 & -3/7 \\ 2/7 & 3/7 & 6/7 \\ -3/7 & 6/7 & 2/7 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 6/7 & -2/7 & 3/7 \\ 2/7 & 2/7 & -3/7 \\ -6/7 & 2/7 & 3/7 \end{bmatrix}$

Solution

(A) ચોરસ શ્રેણિક $A$ લંબકોણીય છે જો $AA^T = A^TA = I$ હોય,જ્યાં $I$ એકમ શ્રેણિક છે. આનો અર્થ એ છે કે દરેક હાર (અથવા સ્તંભ) ના ઘટકોના વર્ગોનો સરવાળો $1$ થાય છે,અને કોઈપણ બે અલગ હાર (અથવા સ્તંભ) ના અનુરૂપ ઘટકોના ગુણાકારનો સરવાળો $0$ થાય છે.
ચાલો વિકલ્પ $A$ તપાસીએ:
હાર $1$: $(6/7)^2 + (2/7)^2 + (-3/7)^2 = (36+4+9)/49 = 49/49 = 1$.
હાર $2$: $(2/7)^2 + (3/7)^2 + (6/7)^2 = (4+9+36)/49 = 49/49 = 1$.
હાર $3$: $(3/7)^2 + (-6/7)^2 + (2/7)^2 = (9+36+4)/49 = 49/49 = 1$.
હાર $1$ અને હાર $2$ નો ડોટ ગુણાકાર: $(6/7)(2/7) + (2/7)(3/7) + (-3/7)(6/7) = (12+6-18)/49 = 0/49 = 0$.
હાર $2$ અને હાર $3$ નો ડોટ ગુણાકાર: $(2/7)(3/7) + (3/7)(-6/7) + (6/7)(2/7) = (6-18+12)/49 = 0/49 = 0$.
હાર $1$ અને હાર $3$ નો ડોટ ગુણાકાર: $(6/7)(3/7) + (2/7)(-6/7) + (-3/7)(2/7) = (18-12-6)/49 = 0/49 = 0$.
બધી શરતો સંતોષાય છે,તેથી વિકલ્પ $A$ માં આપેલ શ્રેણિક લંબકોણીય છે.
24
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો શ્રેણિક શૂન્યઘાતી (nilpotent) શ્રેણિક છે?
A
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(C) શ્રેણિક $A$ ને શૂન્યઘાતી (nilpotent) કહેવાય છે જો કોઈ ધન પૂર્ણાંક $m$ માટે $A^m = 0$ થાય,જ્યાં $0$ એ શૂન્ય શ્રેણિક છે.
વિકલ્પ $C$ માટે,ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
તેથી $A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \times 0 + 0 \times 1 & 0 \times 0 + 0 \times 0 \\ 1 \times 0 + 0 \times 1 & 1 \times 0 + 0 \times 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$.
અહીં $A^2 = 0$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ $2$ ઘાત ધરાવતો શૂન્યઘાતી શ્રેણિક છે.
25
AdvancedMCQ
આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ માટે,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$A = A^{-1} \, \forall \, \theta \in \mathbb{R}$
B
$A$ એ $\theta = (2n + 1) \frac{\pi}{2}, n \in \mathbb{Z}$ માટે સંમિત શ્રેણિક છે
C
$A$ એ $\theta \in \mathbb{R}$ માટે લંબકોણીય (orthogonal) શ્રેણિક છે
D
$A$ એ $\theta = n\pi, n \in \mathbb{Z}$ માટે વિસંમિત (skew-symmetric) શ્રેણિક છે

Solution

(C) શ્રેણિક $A$ લંબકોણીય (orthogonal) કહેવાય જો $AA^T = I$ હોય.
$A^T = \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ ગણતા.
તેથી $AA^T = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos^2 \theta + \sin^2 \theta & 0 \\ 0 & \sin^2 \theta + \cos^2 \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = I$.
$AA^T = I$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ તમામ $\theta \in \mathbb{R}$ માટે લંબકોણીય શ્રેણિક છે.
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
26
MediumMCQ
ધારો કે $A + 2B = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 0 \\ 6 & -3 & 3 \\ -5 & 3 & 1 \end{bmatrix}$ અને $2A - B = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 5 \\ 2 & -1 & 6 \\ 0 & 1 & 2 \end{bmatrix}$ છે,તો $Tr(A) - Tr(B)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
કોઈ નહીં

Solution

(C) શ્રેણિકનો ટ્રેસ,$Tr(M)$,એ તેના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો છે.
$A + 2B$ માટે,વિકર્ણ ઘટકો $1, -3, 1$ છે. તેથી,$Tr(A + 2B) = 1 - 3 + 1 = -1$.
ગુણધર્મ $Tr(A + 2B) = Tr(A) + 2Tr(B)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $Tr(A) + 2Tr(B) = -1$ મળે છે.
$2A - B$ માટે,વિકર્ણ ઘટકો $2, -1, 2$ છે. તેથી,$Tr(2A - B) = 2 - 1 + 2 = 3$.
ગુણધર્મ $Tr(2A - B) = 2Tr(A) - Tr(B)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $2Tr(A) - Tr(B) = 3$ મળે છે.
ધારો કે $Tr(A) = x$ અને $Tr(B) = y$.
આપણને સમીકરણોની સિસ્ટમ મળે છે:
$x + 2y = -1$
$2x - y = 3$
બીજા સમીકરણને $2$ વડે ગુણતા,આપણને $4x - 2y = 6$ મળે છે.
આને પ્રથમ સમીકરણમાં ઉમેરતા: $(x + 2y) + (4x - 2y) = -1 + 6 \implies 5x = 5 \implies x = 1$.
$x = 1$ ને $2x - y = 3$ માં મૂકતા: $2(1) - y = 3 \implies 2 - y = 3 \implies y = -1$.
તેથી,$Tr(A) - Tr(B) = x - y = 1 - (-1) = 2$.
27
DifficultMCQ
$P$ એ એક ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક છે અને $A$ એ $4$ ના આવર્તકાળ ધરાવતો આવર્તી શ્રેણિક છે અને $Q = PAP^T$ છે,તો $X = P^TQ^{2005}P$ કોના બરાબર થશે?
A
$A$
B
$A^2$
C
$A^3$
D
$A^4$

Solution

(A) આપેલ છે કે $Q = PAP^T$ અને $P$ એ ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક છે,તેથી $P^TP = PP^T = I$.
આપણે $X = P^TQ^{2005}P$ શોધવાનું છે.
પ્રથમ,$Q^2 = (PAP^T)(PAP^T) = PA(P^TP)AP^T = PA(I)AP^T = PA^2P^T$ ગણીએ.
ગાણિતિક અનુમાન દ્વારા,$Q^n = PA^nP^T$.
તેથી,$Q^{2005} = PA^{2005}P^T$.
આ કિંમતને $X$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$X = P^T(PA^{2005}P^T)P = (P^TP)A^{2005}(P^TP) = I \cdot A^{2005} \cdot I = A^{2005}$.
કારણ કે $A$ એ $4$ ના આવર્તકાળ ધરાવતો આવર્તી શ્રેણિક છે,$A^{k+1} = A$ જ્યાં $k=4$. તેથી $A^5 = A$.
આપણે $2005 = 4 \times 501 + 1$ લખી શકીએ.
તેથી,$A^{2005} = A^{4 \times 501 + 1} = (A^4)^{501} \cdot A = I^{501} \cdot A = A$.
આમ,$X = A$.
28
AdvancedMCQ
ધારો કે $2A+B = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 3 \\ -1 & 4 & 6 \\ 2 & 5 & 2 \end{bmatrix}$ અને $A-2B = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 5 \\ 0 & 3 & 6 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ છે. તો $Tr(A) - Tr(B)$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય? (જ્યાં $Tr(A)$ એ શ્રેણિક $A$ નો ટ્રેસ દર્શાવે છે).
A
$3$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(B) શ્રેણિકનો ટ્રેસ,$Tr(M)$,એ તેના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો છે.
આપેલ છે કે $2A + B = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 3 \\ -1 & 4 & 6 \\ 2 & 5 & 2 \end{bmatrix}$,તેથી $Tr(2A + B) = 1 + 4 + 2 = 7$.
$Tr(2A + B) = 2Tr(A) + Tr(B)$ હોવાથી,$2Tr(A) + Tr(B) = 7$ (સમીકરણ $1$).
આપેલ છે કે $A - 2B = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 5 \\ 0 & 3 & 6 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$,તેથી $Tr(A - 2B) = 2 + 3 + 1 = 6$.
$Tr(A - 2B) = Tr(A) - 2Tr(B)$ હોવાથી,$Tr(A) - 2Tr(B) = 6$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ ને $2$ વડે ગુણતા: $4Tr(A) + 2Tr(B) = 14$.
આને સમીકરણ $2$ માં ઉમેરતા: $(4Tr(A) + 2Tr(B)) + (Tr(A) - 2Tr(B)) = 14 + 6 \Rightarrow 5Tr(A) = 20 \Rightarrow Tr(A) = 4$.
$Tr(A) = 4$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $2(4) + Tr(B) = 7 \Rightarrow 8 + Tr(B) = 7 \Rightarrow Tr(B) = -1$.
અંતે,$Tr(A) - Tr(B) = 4 - (-1) = 4 + 1 = 5$.
29
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ કોઈપણ બે $3 \times 3$ શ્રેણિકો છે. જો $A$ સંમિત (symmetric) હોય અને $B$ વિસંમિત (skew-symmetric) હોય,તો શ્રેણિક $AB - BA$ એ
A
વિસંમિત (skew-symmetric)
B
સંમિત (symmetric)
C
ન તો સંમિત કે ન તો વિસંમિત
D
$I$ અથવા $-I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે

Solution

(B) આપેલ છે કે $A$ એ સંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $A^T = A$.
આપેલ છે કે $B$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $B^T = -B$.
આપણે શ્રેણિક $M = AB - BA$ નો પ્રકાર તપાસવો છે.
$M$ નો પરિવર્ત શ્રેણિક (transpose) લેતા:
$M^T = (AB - BA)^T = (AB)^T - (BA)^T$
ગુણધર્મ $(XY)^T = Y^T X^T$ નો ઉપયોગ કરતા:
$M^T = B^T A^T - A^T B^T$
$A^T = A$ અને $B^T = -B$ મૂકતા:
$M^T = (-B)(A) - (A)(-B)$
$M^T = -BA + AB = AB - BA = M$
અહીં $M^T = M$ હોવાથી,શ્રેણિક $AB - BA$ એ સંમિત શ્રેણિક છે.
30
DifficultMCQ
જો $A$ સંમિત શ્રેણિક હોય અને $B$ વિસંમિત શ્રેણિક હોય,જેથી $A + B = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AB$ બરાબર શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} 4 & -2 \\ 1 & -4 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -1 & -4 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -4 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -4 & -2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A$ સંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $A^T = A$.
આપેલ છે કે $B$ વિસંમિત શ્રેણિક છે,તેથી $B^T = -B$.
આપણને આપેલ છે કે $A + B = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -1 \end{bmatrix} \quad (1)$.
બંને બાજુ પરિવર્તિત શ્રેણિક લેતા:
$(A + B)^T = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -1 \end{bmatrix}^T \implies A^T + B^T = \begin{bmatrix} 2 & 5 \\ 3 & -1 \end{bmatrix}$.
$A^T = A$ અને $B^T = -B$ મૂકતા,આપણને $A - B = \begin{bmatrix} 2 & 5 \\ 3 & -1 \end{bmatrix} \quad (2)$ મળે છે.
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$2A = \begin{bmatrix} 2+2 & 3+5 \\ 5+3 & -1-1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 8 \\ 8 & -2 \end{bmatrix} \implies A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 4 & -1 \end{bmatrix}$.
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$2B = \begin{bmatrix} 2-2 & 3-5 \\ 5-3 & -1-(-1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & -2 \\ 2 & 0 \end{bmatrix} \implies B = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
હવે,$AB$ ની ગણતરી કરતા:
$AB = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 4 & -1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (2)(0) + (4)(1) & (2)(-1) + (4)(0) \\ (4)(0) + (-1)(1) & (4)(-1) + (-1)(0) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -1 & -4 \end{bmatrix}$.
31
Easy
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & \sqrt{3} & 2 \\ 4 & 2 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix}$ હોય,તો ચકાસો કે $(A')' = A$.

Solution

(N/A) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 3 & \sqrt{3} & 2 \\ 4 & 2 & 0 \end{bmatrix}$ છે.
પરિવર્તિત શ્રેણિક $A'$ મેળવવા માટે,આપણે $A$ ની હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીએ છીએ:
$A' = \begin{bmatrix} 3 & 4 \\ \sqrt{3} & 2 \\ 2 & 0 \end{bmatrix}$.
હવે,$A'$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક $(A')'$ મેળવવા માટે,આપણે $A'$ ની હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીએ છીએ:
$(A')' = \begin{bmatrix} 3 & \sqrt{3} & 2 \\ 4 & 2 & 0 \end{bmatrix}$.
આ પરિણામની મૂળ શ્રેણિક $A$ સાથે સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $(A')' = A$.
આમ,ગુણધર્મ ચકાસાયેલ છે.
32
Medium
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & \sqrt{3} & 2 \\ 4 & 2 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(A+B)^{\prime} = A^{\prime} + B^{\prime}$ ચકાસો.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 3 & \sqrt{3} & 2 \\ 4 & 2 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A+B$ શોધો:
$A+B = \begin{bmatrix} 3+2 & \sqrt{3}-1 & 2+2 \\ 4+1 & 2+2 & 0+4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & \sqrt{3}-1 & 4 \\ 5 & 4 & 4 \end{bmatrix}$.
હવે,તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $(A+B)^{\prime}$ શોધો:
$(A+B)^{\prime} = \begin{bmatrix} 5 & 5 \\ \sqrt{3}-1 & 4 \\ 4 & 4 \end{bmatrix}$.
ત્યારબાદ,$A^{\prime}$ અને $B^{\prime}$ શોધો:
$A^{\prime} = \begin{bmatrix} 3 & 4 \\ \sqrt{3} & 2 \\ 2 & 0 \end{bmatrix}$,$B^{\prime} = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ -1 & 2 \\ 2 & 4 \end{bmatrix}$.
અંતે,$A^{\prime} + B^{\prime}$ ની ગણતરી કરો:
$A^{\prime} + B^{\prime} = \begin{bmatrix} 3+2 & 4+1 \\ \sqrt{3}-1 & 2+2 \\ 2+2 & 0+4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 5 \\ \sqrt{3}-1 & 4 \\ 4 & 4 \end{bmatrix}$.
આમ,$(A+B)^{\prime} = A^{\prime} + B^{\prime}$ સાબિત થાય છે.
33
Medium
જો $A = \begin{bmatrix} -2 \\ 4 \\ 5 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 3 & -6 \end{bmatrix}$ હોય,તો ચકાસો કે $(AB)^{\prime} = B^{\prime} A^{\prime}$.

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} -2 \\ 4 \\ 5 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 3 & -6 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,ગુણાકાર $AB$ શોધો:
$AB = \begin{bmatrix} -2 \\ 4 \\ 5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 3 & -6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -2 & -6 & 12 \\ 4 & 12 & -24 \\ 5 & 15 & -30 \end{bmatrix}$.
હવે,ગુણાકારનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $(AB)^{\prime}$ શોધો:
$(AB)^{\prime} = \begin{bmatrix} -2 & 4 & 5 \\ -6 & 12 & 15 \\ 12 & -24 & -30 \end{bmatrix}$.
ત્યારબાદ,$A$ અને $B$ ના પરિવર્તિત શ્રેણિકો $A^{\prime}$ અને $B^{\prime}$ શોધો:
$A^{\prime} = \begin{bmatrix} -2 & 4 & 5 \end{bmatrix}$ અને $B^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 \\ 3 \\ -6 \end{bmatrix}$.
હવે,ગુણાકાર $B^{\prime} A^{\prime}$ શોધો:
$B^{\prime} A^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 \\ 3 \\ -6 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -2 & 4 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -2 & 4 & 5 \\ -6 & 12 & 15 \\ 12 & -24 & -30 \end{bmatrix}$.
પરિણામોની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $(AB)^{\prime} = B^{\prime} A^{\prime}$. આમ,ગુણધર્મ ચકાસાયેલ છે.
34
Medium
શ્રેણિક $B=\left[\begin{array}{rrr}2 & -2 & -4 \\ -1 & 3 & 4 \\ 1 & -2 & -3\end{array}\right]$ ને સંમિત અને વિસંમિત શ્રેણિકના સરવાળા તરીકે દર્શાવો.

Solution

કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $B$ ને સંમિત શ્રેણિક $P$ અને વિસંમિત શ્રેણિક $Q$ ના સરવાળા તરીકે દર્શાવી શકાય છે,જ્યાં $P = \frac{1}{2}(B + B')$ અને $Q = \frac{1}{2}(B - B')$.
આપેલ $B = \left[\begin{array}{rrr}2 & -2 & -4 \\ -1 & 3 & 4 \\ 1 & -2 & -3\end{array}\right]$,તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $B' = \left[\begin{array}{rrr}2 & -1 & 1 \\ -2 & 3 & -2 \\ -4 & 4 & -3\end{array}\right]$ છે.
$P = \frac{1}{2}(B + B') = \frac{1}{2} \left( \left[\begin{array}{rrr}2 & -2 & -4 \\ -1 & 3 & 4 \\ 1 & -2 & -3\end{array}\right] + \left[\begin{array}{rrr}2 & -1 & 1 \\ -2 & 3 & -2 \\ -4 & 4 & -3\end{array}\right] \right) = \frac{1}{2} \left[\begin{array}{rrr}4 & -3 & -3 \\ -3 & 6 & 2 \\ -3 & 2 & -6\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrr}2 & -\frac{3}{2} & -\frac{3}{2} \\ -\frac{3}{2} & 3 & 1 \\ -\frac{3}{2} & 1 & -3\end{array}\right]$ ગણતા.
$P' = P$ હોવાથી,$P$ એ સંમિત શ્રેણિક છે.
$Q = \frac{1}{2}(B - B') = \frac{1}{2} \left( \left[\begin{array}{rrr}2 & -2 & -4 \\ -1 & 3 & 4 \\ 1 & -2 & -3\end{array}\right] - \left[\begin{array}{rrr}2 & -1 & 1 \\ -2 & 3 & -2 \\ -4 & 4 & -3\end{array}\right] \right) = \frac{1}{2} \left[\begin{array}{rrr}0 & -1 & -5 \\ 1 & 0 & 6 \\ 5 & -6 & 0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrr}0 & -\frac{1}{2} & -\frac{5}{2} \\ \frac{1}{2} & 0 & 3 \\ \frac{5}{2} & -3 & 0\end{array}\right]$ ગણતા.
$Q' = -Q$ હોવાથી,$Q$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
આમ,$B = P + Q = \left[\begin{array}{rrr}2 & -\frac{3}{2} & -\frac{3}{2} \\ -\frac{3}{2} & 3 & 1 \\ -\frac{3}{2} & 1 & -3\end{array}\right] + \left[\begin{array}{rrr}0 & -\frac{1}{2} & -\frac{5}{2} \\ \frac{1}{2} & 0 & 3 \\ \frac{5}{2} & -3 & 0\end{array}\right]$.
35
EasyMCQ
નીચે આપેલા શ્રેણિકનો પરિવર્ત શ્રેણિક શોધો: $\left[\begin{array}{c}5 \\ \frac{1}{2} \\ -1\end{array}\right]$.
A
$\left[\begin{array}{lll}5 & \frac{1}{2} & -1\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{c}5 \\ \frac{1}{2} \\ -1\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}5 & \frac{1}{2} \\ -1 & 0\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ccc}5 & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{2} & 0 \\ 0 & 0 & -1\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{c}5 \\ \frac{1}{2} \\ -1\end{array}\right]$.
શ્રેણિકનો પરિવર્ત શ્રેણિક શોધવા માટે,આપણે તેની હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીએ છીએ.
આપેલ શ્રેણિક $A$ એ $3 \times 1$ કક્ષાનો સ્તંભ શ્રેણિક છે.
તેનો પરિવર્ત શ્રેણિક $A^T$ એ $1 \times 3$ કક્ષાનો હાર શ્રેણિક બનશે.
તેથી,$A^T = \left[\begin{array}{lll}5 & \frac{1}{2} & -1\end{array}\right]$.
36
EasyMCQ
નીચે આપેલા શ્રેણિકનો પરિવર્તિત શ્રેણિક (transpose) શોધો: $\left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ 2 & 3\end{array}\right]$
A
$\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ -1 & 3\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ 2 & 3\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 1 & -1\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{cc}-1 & 1 \\ 3 & 2\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ 2 & 3\end{array}\right]$ છે.
શ્રેણિકનો પરિવર્તિત શ્રેણિક શોધવા માટે,આપણે તેની હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીએ છીએ.
$A$ ની પ્રથમ હાર $(1, -1)$ છે,જે $A^T$ નો પ્રથમ સ્તંભ બનશે.
$A$ ની બીજી હાર $(2, 3)$ છે,જે $A^T$ નો બીજો સ્તંભ બનશે.
તેથી,$A^T = \left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ -1 & 3\end{array}\right]$.
37
EasyMCQ
નીચે આપેલા શ્રેણિકનો પરિવર્તિત શ્રેણિક (transpose) શોધો: $\left[\begin{array}{ccc}-1 & 5 & 6 \\ \sqrt{3} & 5 & 6 \\ 2 & 3 & -1\end{array}\right]$
A
$\left[\begin{array}{ccc}-1 & \sqrt{3} & 2 \\ 5 & 5 & 3 \\ 6 & 6 & -1\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ccc}1 & \sqrt{3} & 2 \\ 5 & 5 & 3 \\ 6 & 6 & 1\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ccc}-1 & 5 & 6 \\ \sqrt{3} & 5 & 6 \\ 2 & 3 & -1\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 5 & 6 \\ \sqrt{3} & 5 & 6 \\ 2 & 3 & -1\end{array}\right]$

Solution

(A) શ્રેણિકનો પરિવર્તિત શ્રેણિક શોધવા માટે,આપણે તેની હાર (rows) અને સ્તંભો (columns) ને અદલાબદલી કરીએ છીએ.
ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ccc}-1 & 5 & 6 \\ \sqrt{3} & 5 & 6 \\ 2 & 3 & -1\end{array}\right]$.
$A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક,જેને $A^T$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,તે $A$ ની પ્રથમ હારને $A^T$ ના પ્રથમ સ્તંભ તરીકે,$A$ ની બીજી હારને $A^T$ ના બીજા સ્તંભ તરીકે અને $A$ ની ત્રીજી હારને $A^T$ ના ત્રીજા સ્તંભ તરીકે લખીને મેળવવામાં આવે છે.
આમ,$A^T = \left[\begin{array}{ccc}-1 & \sqrt{3} & 2 \\ 5 & 5 & 3 \\ 6 & 6 & -1\end{array}\right]$.
38
Easy
જો $A=\begin{bmatrix}-1 & 2 & 3 \\ 5 & 7 & 9 \\ -2 & 1 & 1\end{bmatrix}$ અને $B=\begin{bmatrix}-4 & 1 & -5 \\ 1 & 2 & 0 \\ 1 & 3 & 1\end{bmatrix}$ હોય,તો ચકાસો કે $(A+B)^{\prime}=A^{\prime}+B^{\prime}$.

Solution

(A) આપણી પાસે છે:
$A^{\prime}=\begin{bmatrix}-1 & 5 & -2 \\ 2 & 7 & 1 \\ 3 & 9 & 1\end{bmatrix}, B^{\prime}=\begin{bmatrix}-4 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ -5 & 0 & 1\end{bmatrix}$
$A+B=\begin{bmatrix}-1 & 2 & 3 \\ 5 & 7 & 9 \\ -2 & 1 & 1\end{bmatrix}+\begin{bmatrix}-4 & 1 & -5 \\ 1 & 2 & 0 \\ 1 & 3 & 1\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}-5 & 3 & -2 \\ 6 & 9 & 9 \\ -1 & 4 & 2\end{bmatrix}$
$\therefore (A+B)^{\prime}=\begin{bmatrix}-5 & 6 & -1 \\ 3 & 9 & 4 \\ -2 & 9 & 2\end{bmatrix}$
$A^{\prime}+B^{\prime}=\begin{bmatrix}-1 & 5 & -2 \\ 2 & 7 & 1 \\ 3 & 9 & 1\end{bmatrix}+\begin{bmatrix}-4 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ -5 & 0 & 1\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}-5 & 6 & -1 \\ 3 & 9 & 4 \\ -2 & 9 & 2\end{bmatrix}$
આમ,$(A+B)^{\prime} = A^{\prime}+B^{\prime}$ સાબિત થાય છે.
39
Easy
જો $A=\left[\begin{array}{rrr}-1 & 2 & 3 \\ 5 & 7 & 9 \\ -2 & 1 & 1\end{array}\right]$ અને $B=\left[\begin{array}{rrr}-4 & 1 & -5 \\ 1 & 2 & 0 \\ 1 & 3 & 1\end{array}\right],$ હોય,તો ચકાસો કે $(A-B)^{\prime}=A^{\prime}-B^{\prime}$.

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,$A-B$ ની ગણતરી કરો:
$A-B = \left[\begin{array}{rrr}-1 & 2 & 3 \\ 5 & 7 & 9 \\ -2 & 1 & 1\end{array}\right] - \left[\begin{array}{rrr}-4 & 1 & -5 \\ 1 & 2 & 0 \\ 1 & 3 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrr}3 & 1 & 8 \\ 4 & 5 & 9 \\ -3 & -2 & 0\end{array}\right]$
હવે,પરિવર્તિત શ્રેણિક $(A-B)^{\prime}$ શોધો:
$(A-B)^{\prime} = \left[\begin{array}{rrr}3 & 4 & -3 \\ 1 & 5 & -2 \\ 8 & 9 & 0\end{array}\right]$
આગળ,$A^{\prime}$ અને $B^{\prime}$ શોધો:
$A^{\prime} = \left[\begin{array}{rrr}-1 & 5 & -2 \\ 2 & 7 & 1 \\ 3 & 9 & 1\end{array}\right]$,$B^{\prime} = \left[\begin{array}{rrr}-4 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ -5 & 0 & 1\end{array}\right]$
હવે,$A^{\prime}-B^{\prime}$ ની ગણતરી કરો:
$A^{\prime}-B^{\prime} = \left[\begin{array}{rrr}-1 & 5 & -2 \\ 2 & 7 & 1 \\ 3 & 9 & 1\end{array}\right] - \left[\begin{array}{rrr}-4 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ -5 & 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrr}3 & 4 & -3 \\ 1 & 5 & -2 \\ 8 & 9 & 0\end{array}\right]$
આમ,$(A-B)^{\prime} = A^{\prime}-B^{\prime}$ હોવાથી,ગુણધર્મ ચકાસાયેલ છે.
40
Medium
જો $A^{\prime}=\begin{bmatrix} 3 & 4 \\ -1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B=\begin{bmatrix} -1 & 2 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો ચકાસો કે $(A+B)^{\prime}=A^{\prime}+B^{\prime}$.

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $A = (A^{\prime})^{\prime}$.
તેથી,$A = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 0 \\ 4 & 2 & 1 \end{bmatrix}$.
આપેલ $B = \begin{bmatrix} -1 & 2 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \end{bmatrix}$ પરથી,$B^{\prime} = \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 2 & 2 \\ 1 & 3 \end{bmatrix}$ મળે.
હવે,$A+B = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 0 \\ 4 & 2 & 1 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} -1 & 2 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 1 & 1 \\ 5 & 4 & 4 \end{bmatrix}$.
તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક લેતા,$(A+B)^{\prime} = \begin{bmatrix} 2 & 5 \\ 1 & 4 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$.
આગળ,$A^{\prime} + B^{\prime} = \begin{bmatrix} 3 & 4 \\ -1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 2 & 2 \\ 1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 5 \\ 1 & 4 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$.
આમ,$(A+B)^{\prime} = \begin{bmatrix} 2 & 5 \\ 1 & 4 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$ અને $A^{\prime} + B^{\prime} = \begin{bmatrix} 2 & 5 \\ 1 & 4 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$ હોવાથી,તે સાબિત થાય છે કે $(A+B)^{\prime} = A^{\prime} + B^{\prime}$.
41
Easy
જો $A^{\prime}=\begin{bmatrix} 3 & 4 \\ -1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B=\begin{bmatrix} -1 & 2 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો ચકાસો કે $(A-B)^{\prime}=A^{\prime}-B^{\prime}$.

Solution

(A) આપેલ છે કે $A^{\prime} = \begin{bmatrix} 3 & 4 \\ -1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$,તેથી $A = (A^{\prime})^{\prime} = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 0 \\ 4 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ મળે.
હવે,$A-B = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 0 \\ 4 & 2 & 1 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} -1 & 2 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & -3 & -1 \\ 3 & 0 & -2 \end{bmatrix}$ થાય.
તેથી,$(A-B)^{\prime} = \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -3 & 0 \\ -1 & -2 \end{bmatrix}$ મળે.
આગળ,$B^{\prime} = \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 2 & 2 \\ 1 & 3 \end{bmatrix}$ થાય.
તેથી,$A^{\prime}-B^{\prime} = \begin{bmatrix} 3 & 4 \\ -1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 2 & 2 \\ 1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -3 & 0 \\ -1 & -2 \end{bmatrix}$ મળે.
આમ,$(A-B)^{\prime} = A^{\prime}-B^{\prime} = \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -3 & 0 \\ -1 & -2 \end{bmatrix}$ હોવાથી,ગુણધર્મ ચકાસાય છે.
42
Medium
શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે,ચકાસો કે $(AB)^{\prime} = B^{\prime} A^{\prime}$ જ્યાં $A = \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 5 & 7 \end{bmatrix}$.

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,આપણે ગુણાકાર $AB$ શોધીએ:
$AB = \begin{bmatrix} 0 \\ 1 \\ 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 5 & 7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \times 1 & 0 \times 5 & 0 \times 7 \\ 1 \times 1 & 1 \times 5 & 1 \times 7 \\ 2 \times 1 & 2 \times 5 & 2 \times 7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 1 & 5 & 7 \\ 2 & 10 & 14 \end{bmatrix}$
હવે,હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીને આપણે પરિવર્તિત શ્રેણિક $(AB)^{\prime}$ મેળવીએ:
$(AB)^{\prime} = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 0 & 5 & 10 \\ 0 & 7 & 14 \end{bmatrix}$
આગળ,આપણે $A^{\prime}$ અને $B^{\prime}$ શોધીએ:
$A^{\prime} = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \end{bmatrix}$
$B^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 \\ 5 \\ 7 \end{bmatrix}$
હવે,આપણે ગુણાકાર $B^{\prime} A^{\prime}$ શોધીએ:
$B^{\prime} A^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 \\ 5 \\ 7 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \times 0 & 1 \times 1 & 1 \times 2 \\ 5 \times 0 & 5 \times 1 & 5 \times 2 \\ 7 \times 0 & 7 \times 1 & 7 \times 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 0 & 5 & 10 \\ 0 & 7 & 14 \end{bmatrix}$
આમ,$(AB)^{\prime} = B^{\prime} A^{\prime}$ હોવાથી,ગુણધર્મ ચકાસાયેલ છે.
43
Easy
સાબિત કરો કે શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 5 \\ -1 & 2 & 1 \\ 5 & 1 & 3 \end{bmatrix}$ એ સંમિત શ્રેણિક છે.

Solution

(N/A) જો $A^{\prime} = A$ હોય,તો શ્રેણિક $A$ ને સંમિત શ્રેણિક કહેવાય છે,જ્યાં $A^{\prime}$ એ શ્રેણિક $A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 5 \\ -1 & 2 & 1 \\ 5 & 1 & 3 \end{bmatrix}$.
પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^{\prime}$ મેળવવા માટે,આપણે $A$ ની હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીએ છીએ:
$A^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 5 \\ -1 & 2 & 1 \\ 5 & 1 & 3 \end{bmatrix}$.
અહીં $A^{\prime} = A$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ સંમિત શ્રેણિક છે.
44
Easy
સાબિત કરો કે શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & -1 \\ -1 & 0 & 1 \\ 1 & -1 & 0 \end{bmatrix}$ એ વિસંમિત શ્રેણિક (skew-symmetric matrix) છે.

Solution

(N/A) જો $A^{\prime} = -A$ હોય,તો શ્રેણિક $A$ ને વિસંમિત શ્રેણિક કહેવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & -1 \\ -1 & 0 & 1 \\ 1 & -1 & 0 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક $A$ નો પરિવર્ત શ્રેણિક $A^{\prime}$,તેની હાર અને સ્તંભોને અદલાબદલી કરીને મેળવવામાં આવે છે:
$A^{\prime} = \begin{bmatrix} 0 & -1 & 1 \\ 1 & 0 & -1 \\ -1 & 1 & 0 \end{bmatrix}$.
હવે,શ્રેણિક $A^{\prime}$ માંથી $-1$ સામાન્ય લેતા:
$A^{\prime} = -1 \times \begin{bmatrix} 0 & 1 & -1 \\ -1 & 0 & 1 \\ 1 & -1 & 0 \end{bmatrix} = -A$.
અહીં $A^{\prime} = -A$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
45
Easy
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 6 & 7 \end{bmatrix}$ માટે,ચકાસો કે $(A + A^{\prime})$ એક સંમિત શ્રેણિક છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $A = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 6 & 7 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,શ્રેણિક $A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^{\prime}$ શોધો:
$A^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 & 6 \\ 5 & 7 \end{bmatrix}$.
હવે,સરવાળો $(A + A^{\prime})$ ગણો:
$A + A^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 6 & 7 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 6 \\ 5 & 7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1+1 & 5+6 \\ 6+5 & 7+7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 11 \\ 11 & 14 \end{bmatrix}$.
$(A + A^{\prime})$ સંમિત છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે,આપણે તપાસીએ કે $(A + A^{\prime})^{\prime} = (A + A^{\prime})$ થાય છે કે નહીં:
$(A + A^{\prime})^{\prime} = \begin{bmatrix} 2 & 11 \\ 11 & 14 \end{bmatrix}^{\prime} = \begin{bmatrix} 2 & 11 \\ 11 & 14 \end{bmatrix}$.
અહીં $(A + A^{\prime})^{\prime} = (A + A^{\prime})$ હોવાથી,સાબિત થાય છે કે $(A + A^{\prime})$ એક સંમિત શ્રેણિક છે.
46
Easy
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 6 & 7 \end{bmatrix}$ માટે,ચકાસો કે $(A - A^{\prime})$ એ વિસંમિત શ્રેણિક (skew-symmetric matrix) છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 6 & 7 \end{bmatrix}$.
$A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 & 6 \\ 5 & 7 \end{bmatrix}$ છે.
હવે,$A - A^{\prime}$ ની ગણતરી કરીએ:
$A - A^{\prime} = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 6 & 7 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 1 & 6 \\ 5 & 7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
ધારો કે $B = A - A^{\prime} = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
હવે,$B$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક શોધીએ:
$B^{\prime} = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$.
અહીં જોઈ શકાય છે કે $B^{\prime} = -\begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = -B$.
આમ,$(A - A^{\prime})^{\prime} = -(A - A^{\prime})$ હોવાથી,તે સાબિત થાય છે કે $(A - A^{\prime})$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
47
Difficult
જ્યારે $A=\left[\begin{array}{ccc}0 & a & b \\ -a & 0 & c \\ -b & -c & 0\end{array}\right]$ હોય,ત્યારે $\frac{1}{2}(A+A^{\prime})$ અને $\frac{1}{2}(A-A^{\prime})$ શોધો.

Solution

આપેલ શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{ccc}0 & a & b \\ -a & 0 & c \\ -b & -c & 0\end{array}\right]$ છે.
પ્રથમ,હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીને પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^{\prime}$ મેળવો:
$A^{\prime} = \left[\begin{array}{ccc}0 & -a & -b \\ a & 0 & -c \\ b & c & 0\end{array}\right].$
હવે,$A+A^{\prime}$ ની ગણતરી કરો:
$A+A^{\prime} = \left[\begin{array}{ccc}0 & a & b \\ -a & 0 & c \\ -b & -c & 0\end{array}\right] + \left[\begin{array}{ccc}0 & -a & -b \\ a & 0 & -c \\ b & c & 0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right].$
તેથી,$\frac{1}{2}(A+A^{\prime}) = \left[\begin{array}{ccc}0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right].$
આગળ,$A-A^{\prime}$ ની ગણતરી કરો:
$A-A^{\prime} = \left[\begin{array}{ccc}0 & a & b \\ -a & 0 & c \\ -b & -c & 0\end{array}\right] - \left[\begin{array}{ccc}0 & -a & -b \\ a & 0 & -c \\ b & c & 0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}0 & 2a & 2b \\ -2a & 0 & 2c \\ -2b & -2c & 0\end{array}\right].$
તેથી,$\frac{1}{2}(A-A^{\prime}) = \left[\begin{array}{ccc}0 & a & b \\ -a & 0 & c \\ -b & -c & 0\end{array}\right].$
48
Medium
નીચે આપેલા શ્રેણિકને સંમિત અને વિસંમિત શ્રેણિકના સરવાળા તરીકે દર્શાવો: $\left[\begin{array}{rrr}6 & -2 & 2 \\ -2 & 3 & -1 \\ 2 & -1 & 3\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ccc}6 & -2 & 2 \\ -2 & 3 & -1 \\ 2 & -1 & 3\end{array}\right]$.
તેથી,પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^{\prime} = \left[\begin{array}{ccc}6 & -2 & 2 \\ -2 & 3 & -1 \\ 2 & -1 & 3\end{array}\right]$.
કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ ને $A = P + Q$ તરીકે લખી શકાય છે,જ્યાં $P = \frac{1}{2}(A + A^{\prime})$ એ સંમિત શ્રેણિક છે અને $Q = \frac{1}{2}(A - A^{\prime})$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
પ્રથમ,$A + A^{\prime}$ ની ગણતરી કરો:
$A + A^{\prime} = \left[\begin{array}{ccc}6+6 & -2-2 & 2+2 \\ -2-2 & 3+3 & -1-1 \\ 2+2 & -1-1 & 3+3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}12 & -4 & 4 \\ -4 & 6 & -2 \\ 4 & -2 & 6\end{array}\right]$.
આમ,$P = \frac{1}{2}(A + A^{\prime}) = \left[\begin{array}{ccc}6 & -2 & 2 \\ -2 & 3 & -1 \\ 2 & -1 & 3\end{array}\right]$.
કારણ કે $P^{\prime} = P$,તેથી $P$ એ સંમિત શ્રેણિક છે.
આગળ,$A - A^{\prime}$ ની ગણતરી કરો:
$A - A^{\prime} = \left[\begin{array}{ccc}6-6 & -2-(-2) & 2-2 \\ -2-(-2) & 3-3 & -1-(-1) \\ 2-2 & -1-(-1) & 3-3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right]$.
આમ,$Q = \frac{1}{2}(A - A^{\prime}) = \left[\begin{array}{ccc}0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right]$.
કારણ કે $Q^{\prime} = -Q$,તેથી $Q$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
અંતે,$A = P + Q = \left[\begin{array}{ccc}6 & -2 & 2 \\ -2 & 3 & -1 \\ 2 & -1 & 3\end{array}\right] + \left[\begin{array}{ccc}0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right]$.
49
Easy
શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{cc}1 & 5 \\ -1 & 2\end{array}\right]$ ને સંમિત અને વિસંમિત શ્રેણિકના સરવાળા તરીકે દર્શાવો.

Solution

(N/A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}1 & 5 \\ -1 & 2\end{array}\right]$. તો $A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^{\prime} = \left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ 5 & 2\end{array}\right]$ થાય.
કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ ને $A = P + Q$ તરીકે લખી શકાય,જ્યાં $P = \frac{1}{2}(A + A^{\prime})$ એ સંમિત શ્રેણિક છે અને $Q = \frac{1}{2}(A - A^{\prime})$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
પ્રથમ,$A + A^{\prime} = \left[\begin{array}{cc}1 & 5 \\ -1 & 2\end{array}\right] + \left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ 5 & 2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}2 & 4 \\ 4 & 4\end{array}\right]$ મેળવો.
તેથી,$P = \frac{1}{2}(A + A^{\prime}) = \left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 2 & 2\end{array}\right]$. અહીં $P^{\prime} = P$ હોવાથી,$P$ એ સંમિત શ્રેણિક છે.
હવે,$A - A^{\prime} = \left[\begin{array}{cc}1 & 5 \\ -1 & 2\end{array}\right] - \left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ 5 & 2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}0 & 6 \\ -6 & 0\end{array}\right]$ મેળવો.
તેથી,$Q = \frac{1}{2}(A - A^{\prime}) = \left[\begin{array}{cc}0 & 3 \\ -3 & 0\end{array}\right]$. અહીં $Q^{\prime} = -Q$ હોવાથી,$Q$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
આમ,$A = P + Q = \left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 2 & 2\end{array}\right] + \left[\begin{array}{cc}0 & 3 \\ -3 & 0\end{array}\right]$.
50
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha \\ \sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$ હોય,તો $A + A^{\prime} = I$ થાય,જો $\alpha$ ની કિંમત . . . હોય.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{3\pi}{2}$
C
$\pi$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha \\ \sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક $A$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^{\prime} = \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$ થાય.
શરત $A + A^{\prime} = I$ આપેલ છે,જ્યાં $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
$A$ અને $A^{\prime}$ નો સરવાળો કરતા:
$\begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha \\ \sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
$\begin{bmatrix} 2 \cos \alpha & 0 \\ 0 & 2 \cos \alpha \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$2 \cos \alpha = 1$
$\cos \alpha = \frac{1}{2}$
તેથી,$\cos \alpha = \frac{1}{2}$ હોવાથી $\alpha = \frac{\pi}{3}$ મળે.

3 and 4 .Determinants and Matrices — Special types of matrices, Transpose of matrices and Trace of matrices · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.