GSEB 2024 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

100 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ155 of 100 questions

Page 1 of 2 · Gujarati

1
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
વિધેય $f(x) = \sin x + \cos x$ ની મહત્તમ કિંમત શું છે?
A
$0$
B
$\sqrt{2}$
C
$2$
D
$1$

Solution

(B) વિધેય $f(x) = \sin x + \cos x$ ની મહત્તમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે વિધેયને $\sqrt{2}$ વડે ગુણી અને ભાગીને ફરીથી લખી શકીએ છીએ:
$f(x) = \sqrt{2} \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \sin x + \frac{1}{\sqrt{2}} \cos x \right)$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે લખી શકીએ:
$f(x) = \sqrt{2} \left( \sin x \cos \frac{\pi}{4} + \cos x \sin \frac{\pi}{4} \right)$
$f(x) = \sqrt{2} \sin \left( x + \frac{\pi}{4} \right)$
કારણ કે સાઈન વિધેય $\sin \theta$ ની મહત્તમ કિંમત $1$ છે,તેથી $f(x)$ ની મહત્તમ કિંમત $\sqrt{2} \times 1 = \sqrt{2}$ થશે.
2
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
વક્ર $x^2=2y$ પરનું બિંદુ $(0,5)$ થી સૌથી નજીકનું બિંદુ . . . . . . છે.
A
$(2,2)$
B
$(0,0)$
C
$(2\sqrt{2}, 0)$
D
$(2\sqrt{2}, 4)$

Solution

(D) ધારો કે વક્ર $x^2=2y$ પરનું બિંદુ $P(x, y)$ છે. $x^2=2y$ હોવાથી,$y = \frac{x^2}{2}$ મળે.
તેથી,બિંદુ $P$ એ $(x, \frac{x^2}{2})$ છે.
બિંદુ $P(x, \frac{x^2}{2})$ અને $(0, 5)$ વચ્ચેનું અંતર $D$ એ $D^2 = (x-0)^2 + (\frac{x^2}{2}-5)^2$ દ્વારા મળે છે.
ધારો કે $f(x) = D^2 = x^2 + (\frac{x^2}{2}-5)^2 = x^2 + \frac{x^4}{4} - 5x^2 + 25 = \frac{x^4}{4} - 4x^2 + 25$.
ન્યૂનતમ અંતર શોધવા માટે,આપણે $f(x)$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ અને તેને $0$ સાથે સરખાવીએ:
$f'(x) = x^3 - 8x = x(x^2 - 8) = 0$.
આનાથી $x = 0$ અથવા $x^2 = 8$ મળે,એટલે કે $x = \pm 2\sqrt{2}$.
$x=0$ માટે,$y=0$,$D^2 = 25$,$D=5$.
$x^2=8$ માટે,$y = \frac{8}{2} = 4$. તેથી $D^2 = 8 + (4-5)^2 = 8 + 1 = 9$,એટલે કે $D=3$.
$3 < 5$ હોવાથી,સૌથી નજીકનું બિંદુ $(2\sqrt{2}, 4)$ અથવા $(-2\sqrt{2}, 4)$ છે.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચું બિંદુ $(2\sqrt{2}, 4)$ છે.
3
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
ઉપવલય $\frac{x^2}{4} + \frac{y^2}{9} = 1$ દ્વારા આવૃત પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ . . . . . . છે. ($\pi$ માં)
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$6$

Solution

(D) ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે,જ્યાં $a^2 = 4$ અને $b^2 = 9$ છે।
તેથી,$a = 2$ અને $b = 3$ મળે।
ઉપવલયનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર $A = \pi ab$ છે।
કિંમતો મૂકતા,$A = \pi \times 2 \times 3 = 6 \pi$ મળે।
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે।
4
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે,$P(A)=0.5$,$P(A \cup B)=0.6$ અને $P(B)=K$ આપેલ છે. જો $A$ અને $B$ નિરપેક્ષ ઘટનાઓ હોય,તો $K=$ . . . . . . .
A
$0.1$
B
$0.2$
C
$0.11$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ છે: $P(A)=0.5$,$P(A \cup B)=0.6$,અને $P(B)=K$.
જ્યારે $A$ અને $B$ નિરપેક્ષ ઘટનાઓ હોય,ત્યારે તેમની છેદ ઘટનાની સંભાવના $P(A \cap B) = P(A) \times P(B) = 0.5K$ થાય છે.
સંભાવનાના સરવાળાના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $0.6 = 0.5 + K - 0.5K$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $0.6 = 0.5 + 0.5K$.
બંને બાજુથી $0.5$ બાદ કરતા: $0.1 = 0.5K$.
$K$ ની કિંમત શોધતા: $K = \frac{0.1}{0.5} = 0.2$.
5
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જ્યારે પાસાની એક જોડી ફેંકવામાં આવે ત્યારે દરેક પાસા પર બેકી સંખ્યા મેળવવાની સંભાવના . . . . . . છે.
A
$\frac{1}{9}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{36}$

Solution

(C) જ્યારે પાસાની એક જોડી ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
પાસા પરની બેકી સંખ્યા $2, 4,$ અથવા $6$ હોઈ શકે છે.
તેથી,દરેક પાસા માટે $3$ સાનુકૂળ પરિણામો છે.
બંને પાસા પર બેકી સંખ્યા આવે તેવા સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $3 \times 3 = 9$ છે.
સંભાવના એ સાનુકૂળ પરિણામો અને કુલ પરિણામોનો ગુણોત્તર છે:
$P = \frac{9}{36} = \frac{1}{4}$.
6
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$f: R \rightarrow R$,$f(x) = 4x + 3$ વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $f^{-1}(x) =$ . . . . . . .
A
$\frac{x-3}{4}$
B
$\frac{x-4}{3}$
C
$\frac{x+3}{4}$
D
$\frac{x+4}{3}$

Solution

(A) પ્રતિવિધેય $f^{-1}(x)$ શોધવા માટે,ધારો કે $y = f(x)$.
આપેલ છે કે $y = 4x + 3$.
હવે,$x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં મેળવો:
$y - 3 = 4x$
$x = \frac{y - 3}{4}$.
આથી $f^{-1}(y) = x$ હોવાથી,$f^{-1}(y) = \frac{y - 3}{4}$ મળે.
$y$ ને $x$ વડે બદલતા,આપણને $f^{-1}(x) = \frac{x - 3}{4}$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
7
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
વિધેય $f: N \rightarrow N$ જે $f(x) = \begin{cases} x+1, & x \text{ અયુગ્મ હોય} \\ x-1, & x \text{ યુગ્મ હોય} \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તો $f$ એ . . . . . . છે.
A
એક-એક નથી અને વ્યાપ્ત નથી
B
અનેક-એક અને વ્યાપ્ત છે
C
એક-એક અને વ્યાપ્ત છે
D
એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી

Solution

(C) $f$ એક-એક છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે:
ધારો કે $f(x_1) = f(x_2)$.
જો $x_1$ અયુગ્મ અને $x_2$ યુગ્મ હોય,તો $x_1+1 = x_2-1$,તેથી $x_2 - x_1 = 2$. $x_1$ અયુગ્મ હોવાથી $x_1+1$ યુગ્મ થાય અને $x_2$ યુગ્મ હોવાથી $x_2-1$ અયુગ્મ થાય. આ $f(x_1) = f(x_2)$ સાથે વિરોધાભાસ છે.
જો બંને અયુગ્મ હોય,તો $x_1+1 = x_2+1 \implies x_1 = x_2$.
જો બંને યુગ્મ હોય,તો $x_1-1 = x_2-1 \implies x_1 = x_2$.
આમ,$f$ એક-એક છે.
$f$ વ્યાપ્ત છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે:
કોઈપણ $y \in N$ માટે,જો $y$ અયુગ્મ હોય,તો આપણે $x = y+1$ (જે યુગ્મ છે) લઈ શકીએ,જેથી $f(y+1) = (y+1)-1 = y$.
જો $y$ યુગ્મ હોય,તો આપણે $x = y-1$ (જે અયુગ્મ છે) લઈ શકીએ,જેથી $f(y-1) = (y-1)+1 = y$.
દરેક $y \in N$ માટે,એવો $x \in N$ મળે છે કે જેથી $f(x) = y$,તેથી $f$ વ્યાપ્ત છે.
તેથી,$f$ એક-એક અને વ્યાપ્ત છે.
8
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
સંબંધ $R = \{(a, b): a < b\}$ એ વાસ્તવિક સંખ્યાઓના ગણ પર વ્યાખ્યાયિત છે,તો $R$ એ . . . . . . છે.
A
સ્વવાચક અને પરંપરિત છે પરંતુ સંમિત નથી.
B
પરંપરિત છે પરંતુ સ્વવાચક અને સંમિત નથી.
C
સ્વવાચક અને સંમિત છે પરંતુ પરંપરિત નથી.
D
સંમિત છે પરંતુ સ્વવાચક અને પરંપરિત નથી.

Solution

(B) $1$. સ્વવાચક: જો દરેક $a \in \mathbb{R}$ માટે $(a, a) \in R$ હોય,તો સંબંધ $R$ સ્વવાચક કહેવાય. અહીં,કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા $a$ માટે $a < a$ અસત્ય છે. તેથી,$R$ સ્વવાચક નથી.
$2$. સંમિત: જો $(a, b) \in R$ હોય અને તેના પરથી $(b, a) \in R$ મળે,તો સંબંધ $R$ સંમિત કહેવાય. જો $a < b$ હોય,તો તેનો અર્થ એ નથી કે $b < a$. ઉદાહરણ તરીકે,$1 < 2$ સત્ય છે,પરંતુ $2 < 1$ અસત્ય છે. તેથી,$R$ સંમિત નથી.
$3$. પરંપરિત: જો $(a, b) \in R$ અને $(b, c) \in R$ હોય અને તેના પરથી $(a, c) \in R$ મળે,તો સંબંધ $R$ પરંપરિત કહેવાય. જો $a < b$ અને $b < c$ હોય,તો અસમતાના ગુણધર્મ મુજબ $a < c$ થાય. તેથી,$R$ પરંપરિત છે.
આમ,$R$ પરંપરિત છે પરંતુ સ્વવાચક અને સંમિત નથી.
9
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
ધારો કે $A = \{1, 2, 3\}$ છે. $A$ પર $(1, 2)$ ધરાવતા સામ્ય સંબંધોની સંખ્યા . . . . . . . છે.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(C) $A = \{1, 2, 3\}$ પરના સંબંધ $R$ માટે,જો તે $(1, 2)$ ધરાવતો સામ્ય સંબંધ હોય,તો તેણે સ્વવાચકતા,સંમિતતા અને પરંપરિતતાનું પાલન કરવું આવશ્યક છે.
સ્વવાચક હોવાથી,$(1, 1), (2, 2), (3, 3) \in R$.
તેમાં $(1, 2)$ છે અને તે સંમિત હોવાથી,$(2, 1) \in R$.
હવે આપણી પાસે $R_0 = \{(1, 1), (2, 2), (3, 3), (1, 2), (2, 1)\}$ છે. આ એક સામ્ય સંબંધ છે.
સામ્યતા જાળવી રાખીને વધુ ઘટકો ઉમેરવા માટે,આપણે $A$ ના વિભાજનો ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ. $R_0$ ને અનુરૂપ વિભાજન $\{\{1, 2\}, \{3\}\}$ છે.
$A$ નું બીજું એકમાત્ર વિભાજન જેમાં ઉપગણ $\{1, 2\}$ હોય તે સાર્વત્રિક વિભાજન $\{\{1, 2, 3\}\}$ છે.
વિભાજન $\{\{1, 2, 3\}\}$ ને અનુરૂપ સામ્ય સંબંધ એ સાર્વત્રિક સંબંધ $A \times A$ છે,જેમાં $(1, 2)$ નો સમાવેશ થાય છે.
આમ,આવા $2$ સામ્ય સંબંધો છે: $\{(1, 1), (2, 2), (3, 3), (1, 2), (2, 1)\}$ અને $A \times A$.
10
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$f: N \rightarrow N$,$f(x)=x^6$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તો . . . . . . .
A
$f$ એક-એક અને વ્યાપ્ત છે
B
$f$ અનેક-એક અને વ્યાપ્ત છે
C
$f$ એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી
D
$f$ એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી

Solution

(C) આપેલ છે કે $f: N \rightarrow N$ એ $f(x) = x^6$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે.
$1$. એક-એક માટે તપાસ:
ધારો કે $f(x_1) = f(x_2)$ જ્યાં $x_1, x_2 \in N$.
તેથી $x_1^6 = x_2^6$.
$x_1, x_2 \in N$ હોવાથી (પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ ધન હોય છે),આપણને $x_1 = x_2$ મળે છે.
આમ,$f$ એ એક-એક વિધેય છે.
$2$. વ્યાપ્ત માટે તપાસ:
વિધેય વ્યાપ્ત ત્યારે કહેવાય જો તેનો વિસ્તાર તેના સહ-પ્રદેશ $(N)$ જેટલો હોય.
$f(x) = x^6$ માટે,વિસ્તાર ${1^6, 2^6, 3^6, \dots} = {1, 64, 729, \dots}$ છે.
અહીં વિસ્તાર એ સહ-પ્રદેશ $N$ જેટલો નથી (દા.ત.,$2 \in N$ છે પરંતુ કોઈ એવું $x \in N$ નથી કે જેથી $x^6 = 2$),તેથી $f$ એ વ્યાપ્ત નથી.
તેથી,$f$ એ એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી.
11
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
ગણ $A = \{a, b, c\}$ પર સંબંધ $R = \{(a, a), (b, b), (c, c), (a, b), (b, a)\}$ વ્યાખ્યાયિત છે. તો $R$ એ . . . . . . છે.
A
સ્વવાચક,પરંતુ સંમિત અને પરંપરિત નથી
B
સંમિત,પરંતુ સ્વવાચક અને પરંપરિત નથી
C
પરંપરિત,પરંતુ સ્વવાચક અને સંમિત નથી
D
સામ્ય સંબંધ

Solution

(D) આપેલ ગણ $A = \{a, b, c\}$ અને સંબંધ $R = \{(a, a), (b, b), (c, c), (a, b), (b, a)\}$ છે.
$1$. સ્વવાચકતા: $R$ સ્વવાચક હોવા માટે,$(a, a), (b, b), (c, c)$ એ $R$ માં હોવા જોઈએ. આ બધા ઘટકો હાજર હોવાથી,$R$ સ્વવાચક છે.
$2$. સંમિતતા: $R$ સંમિત હોવા માટે,જો $(x, y) \in R$ હોય,તો $(y, x) \in R$ હોવું જોઈએ. અહીં,$(a, b) \in R$ અને $(b, a) \in R$ છે. તેથી,$R$ સંમિત છે.
$3$. પરંપરિતતા: $R$ પરંપરિત હોવા માટે,જો $(x, y) \in R$ અને $(y, z) \in R$ હોય,તો $(x, z) \in R$ હોવું જોઈએ. અહીં,$(a, b) \in R$ અને $(b, a) \in R$ છે,અને $(a, a) \in R$ છે. તેમજ $(b, a) \in R$ અને $(a, b) \in R$ છે,અને $(b, b) \in R$ છે. બધી શરતો સંતોષાય છે,તેથી $R$ પરંપરિત છે.
$R$ સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત હોવાથી,તે સામ્ય સંબંધ છે.
12
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\cos ^{-1}\left(\cos \frac{13 \pi}{6}\right)+\tan ^{-1}\left(\tan \frac{7 \pi}{6}\right)=$ . . . . . . .
A
$0$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\pi$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos ^{-1} x$ ની મુખ્ય કિંમતની શાખા $[0, \pi]$ છે અને $\tan ^{-1} x$ ની મુખ્ય કિંમતની શાખા $(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2})$ છે.
પ્રથમ,$\cos ^{-1}\left(\cos \frac{13 \pi}{6}\right)$ ધ્યાનમાં લો.
કારણ કે $\frac{13 \pi}{6} = 2 \pi + \frac{\pi}{6}$,તેથી $\cos \frac{13 \pi}{6} = \cos \frac{\pi}{6}$ થાય.
આમ,$\cos ^{-1}\left(\cos \frac{13 \pi}{6}\right) = \cos ^{-1}\left(\cos \frac{\pi}{6}\right) = \frac{\pi}{6}$.
હવે,$\tan ^{-1}\left(\tan \frac{7 \pi}{6}\right)$ ધ્યાનમાં લો.
કારણ કે $\frac{7 \pi}{6} = \pi + \frac{\pi}{6}$,તેથી $\tan \frac{7 \pi}{6} = \tan \frac{\pi}{6}$ થાય.
આમ,$\tan ^{-1}\left(\tan \frac{7 \pi}{6}\right) = \tan ^{-1}\left(\tan \frac{\pi}{6}\right) = \frac{\pi}{6}$.
આ પરિણામોનો સરવાળો કરતા,આપણને $\frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{6} = \frac{2 \pi}{6} = \frac{\pi}{3}$ મળે છે.
13
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\cot ^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{x^2-1}}\right), x>1$ નું સાદું સ્વરૂપ . . . . . . છે.
A
$-\operatorname{cosec}^{-1} x$
B
$-\sec ^{-1} x$
C
$\operatorname{cosec}^{-1} x$
D
$\sec ^{-1} x$

Solution

(D) ધારો કે $x = \sec \theta$. કારણ કે $x > 1$,તેથી $0 < \theta < \frac{\pi}{2}$ મળે.
હવે,$\sqrt{x^2-1} = \sqrt{\sec^2 \theta - 1} = \sqrt{\tan^2 \theta} = \tan \theta$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા,$\cot ^{-1}\left(\frac{1}{\tan \theta}\right) = \cot ^{-1}(\cot \theta)$ મળે.
$0 < \theta < \frac{\pi}{2}$ હોવાથી,$\cot ^{-1}(\cot \theta) = \theta$ થાય.
$\theta = \sec ^{-1} x$ પાછું મૂકતા,આપણને સાદું સ્વરૂપ $\sec ^{-1} x$ મળે છે.
14
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\sin (\tan^{-1} x)$,જ્યાં $|x| < 1$,તે કોના બરાબર છે?
A
$\frac{x}{\sqrt{1+x^2}}$
B
$\frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$
C
$\frac{1}{\sqrt{1+x^2}}$
D
$\frac{x}{\sqrt{1-x^2}}$

Solution

(A) ધારો કે $\tan^{-1} x = \theta$.
તેથી,$\tan \theta = x = \frac{x}{1}$.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,સામેની બાજુ $x$ છે અને પાસેની બાજુ $1$ છે.
કર્ણ $\sqrt{(\text{સામેની બાજુ})^2 + (\text{પાસેની બાજુ})^2} = \sqrt{x^2 + 1^2} = \sqrt{1+x^2}$ થાય.
હવે,$\sin \theta = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}} = \frac{x}{\sqrt{1+x^2}}$.
તેથી,$\sin (\tan^{-1} x) = \frac{x}{\sqrt{1+x^2}}$.
સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
15
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\tan ^{-1}(-\sqrt{3})-\sec ^{-1}(-2)=$ . . . . . . .
A
$\frac{2 \pi}{3}$
B
$\pi$
C
$-\pi$
D
$-\frac{2 \pi}{3}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan^{-1} x$ ની મુખ્ય કિંમતની શાખા $(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2})$ છે અને $\sec^{-1} x$ માટે $[0, \pi] - \{\frac{\pi}{2}\}$ છે.
પ્રથમ,$\tan^{-1}(-\sqrt{3})$ ની કિંમત શોધો:
કારણ કે $\tan(\frac{\pi}{3}) = \sqrt{3}$,તેથી $\tan(-\frac{\pi}{3}) = -\sqrt{3}$ થાય.
આમ,$\tan^{-1}(-\sqrt{3}) = -\frac{\pi}{3}$.
ત્યારબાદ,$\sec^{-1}(-2)$ ની કિંમત શોધો:
કારણ કે $\sec(\frac{\pi}{3}) = 2$,તેથી $\sec(\pi - \frac{\pi}{3}) = \sec(\frac{2\pi}{3}) = -2$ થાય.
આમ,$\sec^{-1}(-2) = \frac{2\pi}{3}$.
છેલ્લે,પદાવલિની ગણતરી કરો:
$\tan^{-1}(-\sqrt{3}) - \sec^{-1}(-2) = -\frac{\pi}{3} - \frac{2\pi}{3} = -\frac{3\pi}{3} = -\pi$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
16
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\cos \left(\tan^{-1} x\right) = . . . . . . . (|x| < 1)$.
A
$\frac{x}{\sqrt{1-x^2}}$
B
$\frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$
C
$\frac{1}{\sqrt{1+x^2}}$
D
$\frac{x}{\sqrt{1+x^2}}$

Solution

(C) ધારો કે $\theta = \tan^{-1} x$.
તેથી,$\tan \theta = x = \frac{x}{1}$.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,સામેની બાજુ $x$ છે અને પાસેની બાજુ $1$ છે.
કર્ણ $\sqrt{x^2 + 1^2} = \sqrt{1+x^2}$ થશે.
તેથી,$\cos \theta = \frac{\text{પાસેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}} = \frac{1}{\sqrt{1+x^2}}$.
આમ,$\cos(\tan^{-1} x) = \frac{1}{\sqrt{1+x^2}}$.
સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
17
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $\cos ^{-1} x = y$ હોય,તો . . . . . . .
A
$-\frac{\pi}{2} < y < \frac{\pi}{2}$
B
$-\frac{\pi}{2} \leq y \leq \frac{\pi}{2}$
C
$0 < y < \pi$
D
$0 \leq y \leq \pi$

Solution

(D) પ્રતિ-કોસાઇન વિધેય (inverse cosine function) ની મુખ્ય કિંમતની શાખા,જેને $\cos^{-1} x$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,તે અંતરાલ $[0, \pi]$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
તેથી,જો $\cos^{-1} x = y$ હોય,તો $y$ નો વિસ્તાર $0 \leq y \leq \pi$ હોવો જોઈએ.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
18
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\tan ^{-1}\left(\tan \frac{31 \pi}{6}\right)=$ . . . . . . .
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{5 \pi}{6}$
C
$\frac{31 \pi}{6}$
D
$-\frac{\pi}{6}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan ^{-1} x$ ની મુખ્ય કિંમતની શાખાનો વિસ્તાર $(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2})$ છે.
આપેલ પદ $\tan ^{-1}(\tan \frac{31 \pi}{6})$ છે.
પ્રથમ,ખૂણા $\frac{31 \pi}{6}$ ને સરળ બનાવો:
$\frac{31 \pi}{6} = \frac{30 \pi + \pi}{6} = 5 \pi + \frac{\pi}{6}$.
કારણ કે $\tan(n \pi + \theta) = \tan \theta$,તેથી $\tan(5 \pi + \frac{\pi}{6}) = \tan \frac{\pi}{6}$ થાય.
તેથી,$\tan ^{-1}(\tan \frac{31 \pi}{6}) = \tan ^{-1}(\tan \frac{\pi}{6})$.
કારણ કે $\frac{\pi}{6} \in (-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2})$,તેથી કિંમત $\frac{\pi}{6}$ મળે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
19
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\sin ^{-1}\left(-\frac{1}{2}\right)+\cos ^{-1}\left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right)=$ . . . . . . .
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\pi$
C
$\frac{5 \pi}{6}$
D
$0$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $x \in [-1, 1]$ માટે $\sin ^{-1}(-x) = -\sin ^{-1}(x)$ થાય છે.
તેથી,$\sin ^{-1}\left(-\frac{1}{2}\right) = -\sin ^{-1}\left(\frac{1}{2}\right) = -\frac{\pi}{6}$.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે $\cos ^{-1}\left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = \frac{\pi}{6}$ કારણ કે $\cos\left(\frac{\pi}{6}\right) = \frac{\sqrt{3}}{2}$ થાય છે.
આ કિંમતોનો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે: $-\frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{6} = 0$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
20
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના વિસંમિત શ્રેણિકો (skew-symmetric matrices) હોય,તો $(AB)^{\prime} =$ . . . . . . .
A
$-BA$
B
$A^{\prime}B^{\prime}$
C
$-A^{\prime}B^{\prime}$
D
$BA$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના વિસંમિત શ્રેણિકો છે,તેથી $A^{\prime} = -A$ અને $B^{\prime} = -B$ થાય.
ગુણાકારના પરિવર્તિત શ્રેણિકના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$(AB)^{\prime} = B^{\prime}A^{\prime}$.
$A^{\prime}$ અને $B^{\prime}$ ની કિંમતો મૂકતા,આપણને $(AB)^{\prime} = (-B)(-A)$ મળે છે.
તેથી,$(AB)^{\prime} = BA$.
21
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A = \begin{bmatrix} \alpha & \beta \\ \gamma & -\alpha \end{bmatrix}$ માટે $A^2 = I$ હોય,તો . . . . . . .
A
$1 + \alpha^2 - \beta \gamma = 0$
B
$1 - \alpha^2 + \beta \gamma = 0$
C
$1 - \alpha^2 - \beta \gamma = 0$
D
$1 + \alpha^2 + \beta \gamma = 0$

Solution

(C) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} \alpha & \beta \\ \gamma & -\alpha \end{bmatrix}$ છે.
આપણને આપેલ છે કે $A^2 = I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
પ્રથમ,$A^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^2 = \begin{bmatrix} \alpha & \beta \\ \gamma & -\alpha \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \alpha & \beta \\ \gamma & -\alpha \end{bmatrix}$
$A^2 = \begin{bmatrix} \alpha^2 + \beta \gamma & \alpha \beta - \beta \alpha \\ \gamma \alpha - \alpha \gamma & \beta \gamma + \alpha^2 \end{bmatrix}$
$A^2 = \begin{bmatrix} \alpha^2 + \beta \gamma & 0 \\ 0 & \alpha^2 + \beta \gamma \end{bmatrix}$
$A^2 = I$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\begin{bmatrix} \alpha^2 + \beta \gamma & 0 \\ 0 & \alpha^2 + \beta \gamma \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
ઘટકોની સરખામણી કરતા,$\alpha^2 + \beta \gamma = 1$ મળે છે.
પદોને ગોઠવતા,$1 - \alpha^2 - \beta \gamma = 0$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
22
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$3 \times 3$ ક્રમના શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે,નીચેનામાંથી કયું સામાન્ય રીતે સાચું છે?
A
$AB = I$
B
$AB \neq BA$
C
$AB = O$
D
$AB = BA$

Solution

(B) સામાન્ય રીતે,શ્રેણિકનો ગુણાકાર ક્રમનો નિયમ પાળતો નથી. સમાન ક્રમના બે ચોરસ શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે,ગુણાકાર $AB$ એ $BA$ ને સમાન હોય તે જરૂરી નથી. તેથી,$AB \neq BA$ એ શ્રેણિક ગુણાકારના સામાન્ય ગુણધર્મને દર્શાવતું સાચું વિધાન છે.
23
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
શ્રેણિક $A$ નો ક્રમ $m \times n$ છે અને શ્રેણિક $B$ માટે,જો $AB^{\prime}$ અને $B^{\prime}A$ વ્યાખ્યાયિત હોય,તો શ્રેણિક $B$ નો ક્રમ . . . . . . છે.
A
$m \times n$
B
$n \times n$
C
$n \times m$
D
$m \times m$

Solution

(A) ધારો કે શ્રેણિક $B$ નો ક્રમ $p \times q$ છે.
તો $B^{\prime}$ નો ક્રમ $q \times p$ થાય.
$AB^{\prime}$ વ્યાખ્યાયિત હોવા માટે,$A$ માં સ્તંભોની સંખ્યા એ $B^{\prime}$ માં હારની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ.
આથી,$n = q$.
$B^{\prime}A$ વ્યાખ્યાયિત હોવા માટે,$B^{\prime}$ માં સ્તંભોની સંખ્યા એ $A$ માં હારની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ.
આથી,$p = m$.
તેથી,શ્રેણિક $B$ નો ક્રમ $m \times n$ છે.
24
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{10} = $ . . . . . . .
A
$2^{10} A$
B
$2^9 A$
C
$2^8 A$
D
$A$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1+1 & 1+1 \\ 1+1 & 1+1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 2 & 2 \end{bmatrix} = 2A$ શોધો.
હવે,$A^3 = A^2 \times A = (2A) \times A = 2(A^2) = 2(2A) = 2^2 A$ ગણો.
તે જ રીતે,$A^4 = A^3 \times A = (2^2 A) \times A = 2^2 (A^2) = 2^2 (2A) = 2^3 A$.
ગાણિતિક અનુમાનના સિદ્ધાંત મુજબ,આપણે કહી શકીએ કે $A^n = 2^{n-1} A$.
તેથી,$n = 10$ માટે,$A^{10} = 2^{10-1} A = 2^9 A$.
25
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A$ એવો ચોરસ શ્રેણિક હોય કે જેથી $A^2 = A$ થાય,તો $(I + A)^2 - 3A =$ . . . . . . .
A
$A$
B
$I - A$
C
$I$
D
$3A$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A^2 = A$ અને $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
આપણે $(I + A)^2 - 3A$ પદાવલિની કિંમત શોધવાની છે.
$(I + A)^2 = I^2 + IA + AI + A^2$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરીને વિસ્તરણ કરતા:
$IA = AI = A$ અને $I^2 = I$ હોવાથી:
$(I + A)^2 = I + A + A + A^2$
$(I + A)^2 = I + 2A + A^2$
હવે $A^2 = A$ મૂકતા:
$(I + A)^2 = I + 2A + A = I + 3A$
આ કિંમત મૂળ પદાવલિમાં મૂકતા:
$(I + A)^2 - 3A = (I + 3A) - 3A$
$(I + A)^2 - 3A = I$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
26
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 1 & -2 \\ 0 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AB =$ . . . . . . .
A
$\begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 1 & -2 \\ 0 & 3 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 1 & -2 \end{bmatrix}$
D
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(D) શ્રેણિક $A$ એ $2 \times 2$ એકમ શ્રેણિક છે,જેને $I_2$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
શ્રેણિક $B$ એ $3 \times 2$ શ્રેણિક છે.
ગુણાકાર $AB$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$A$ ના સ્તંભોની સંખ્યા $B$ ની હારની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ.
અહીં,$A$ માં સ્તંભોની સંખ્યા $2$ છે અને $B$ માં હારની સંખ્યા $3$ છે.
$2 \neq 3$ હોવાથી,શ્રેણિક ગુણાકાર $AB$ વ્યાખ્યાયિત નથી.
તેથી,$AB$ નું અસ્તિત્વ નથી.
27
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$3 \times 2$ ક્રમના શ્રેણિકોની સંખ્યા શોધો જેના દરેક ઘટકો $1$ અથવા $2$ હોય.
A
$512$
B
$64$
C
$32$
D
$128$

Solution

(B) $3 \times 2$ ક્રમના શ્રેણિકમાં કુલ $3 \times 2 = 6$ ઘટકો હોય છે.
દરેક ઘટકને $2$ રીતે ભરી શકાય છે (અથવા $1$ અથવા $2$).
અહીં $6$ સ્વતંત્ર સ્થાનો ભરવાના હોવાથી,આવા શ્રેણિકોની કુલ સંખ્યા $2^6$ થશે.
$2^6 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 64$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
28
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A$ અને $B$ એ $3 \times 3$ કક્ષાના શ્રેણિકો હોય અને $|A|=5$,$|B|=3$ હોય,તો $|3AB|=$ . . . . . . .
A
$405$
B
$15$
C
$135$
D
$45$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ અને $B$ એ $3 \times 3$ કક્ષાના શ્રેણિકો છે,તેથી $n=3$.
આપણે નિશ્ચાયકનો ગુણધર્મ જાણીએ છીએ: $|kA| = k^n |A|$,જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકની કક્ષા છે.
વળી,$|AB| = |A| |B|$.
તેથી,$|3AB| = 3^3 |AB| = 27 |A| |B|$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $|3AB| = 27 \times 5 \times 3$.
$|3AB| = 27 \times 15 = 405$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
29
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$ માટે,$(A^{-1})^2 = $ . . . . . .
A
$\begin{bmatrix} -\frac{1}{4} & 0 & 0 \\ 0 & -\frac{1}{9} & 0 \\ 0 & 0 & -\frac{1}{16} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -4 & 0 & 0 \\ 0 & -9 & 0 \\ 0 & 0 & -16 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \frac{1}{4} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{9} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{16} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 4 & 0 & 0 \\ 0 & 9 & 0 \\ 0 & 0 & 16 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ વિકર્ણ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$ છે.
જેহেতু $A$ એક વિકર્ણ શ્રેણિક છે,તેનો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ તેના વિકર્ણ ઘટકોના વ્યસ્ત દ્વારા મળે છે:
$A^{-1} = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{3} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{4} \end{bmatrix}$.
હવે,આપણે $(A^{-1})^2 = A^{-1} \times A^{-1}$ શોધવાની જરૂર છે:
$(A^{-1})^2 = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{3} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{4} \end{bmatrix} \times \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{3} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{4} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{4} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{9} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{16} \end{bmatrix}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
30
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$(2, -6)$,$(5, 4)$ અને $(k, 4)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $35$ ચોરસ એકમ છે,તો $k$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$12, -2$
B
$-2$
C
$-12, -2$
D
$12$

Solution

(A) $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ નીચે મુજબ છે:
$\text{Area} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $(2, -6)$,$(5, 4)$ અને $(k, 4)$ છે અને $\text{Area} = 35$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$35 = \frac{1}{2} |2(4 - 4) + 5(4 - (-6)) + k(-6 - 4)|$
$70 = |2(0) + 5(10) + k(-10)|$
$70 = |50 - 10k|$
આ બે કિસ્સાઓ સૂચવે છે:
$1) 50 - 10k = 70 \implies -10k = 20 \implies k = -2$
$2) 50 - 10k = -70 \implies -10k = -120 \implies k = 12$
આમ,$k$ ની કિંમતો $12$ અને $-2$ છે.
31
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A$ એ $2 \times 2$ કક્ષાનો અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક હોય,તો $A^{-1}$ નો નિશ્ચાયક . . . . . . છે.
A
$0$
B
$\frac{1}{\det(A)}$
C
$1$
D
$\det(A)$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ અસામાન્ય શ્રેણિક $A$ માટે,$A$ અને તેના વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ નો ગુણાકાર એકમ શ્રેણિક $I$ થાય છે.
$A \cdot A^{-1} = I$
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા:
$\det(A \cdot A^{-1}) = \det(I)$
ગુણધર્મ $\det(AB) = \det(A) \cdot \det(B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\det(A) \cdot \det(A^{-1}) = \det(I)$
એકમ શ્રેણિક માટે $\det(I) = 1$ હોવાથી:
$\det(A) \cdot \det(A^{-1}) = 1$
તેથી,$\det(A^{-1}) = \frac{1}{\det(A)}$.
32
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$(3,5), (2,2)$ અને $(k, 2)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $3$ ચોરસ એકમ છે. તો,$k$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$0, 4$
B
$0, -4$
C
$3, 1$
D
$-3, 1$

Solution

(A) $(x_1, y_1), (x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$\text{Area} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $(3, 5), (2, 2)$ અને $(k, 2)$ છે અને $\text{Area} = 3$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$3 = \frac{1}{2} |3(2 - 2) + 2(2 - 5) + k(5 - 2)|$
$3 = \frac{1}{2} |3(0) + 2(-3) + k(3)|$
$3 = \frac{1}{2} |0 - 6 + 3k|$
$6 = |-6 + 3k|$
આ બે કિસ્સાઓ સૂચવે છે:
$1) -6 + 3k = 6 \implies 3k = 12 \implies k = 4$
$2) -6 + 3k = -6 \implies 3k = 0 \implies k = 0$
આમ,$k$ ની કિંમતો $0$ અને $4$ છે.
33
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A = \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A(\operatorname{adj} A) = $ . . . . . . .
A
$I$
B
$A$
C
$23 I$
D
$23 A$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,ગુણધર્મ $A(\operatorname{adj} A) = |A| I$ સાચો છે,જ્યાં $I$ એ $n$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$.
$A$ નો નિશ્ચાયક $|A| = (5 \times 3) - (-2 \times 4) = 15 - (-8) = 15 + 8 = 23$ છે.
શ્રેણિક $A$ ની કક્ષા $2 \times 2$ હોવાથી,$I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ મળે.
તેથી,$A(\operatorname{adj} A) = |A| I = 23 \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = 23 I$.
34
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 3 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $|\operatorname{adj} A| = $ . . . . . . .
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$6$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 3 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક $|A|$ શોધીએ.
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા: $|A| = 1(2 \times 1 - 3 \times 0) - 0 + 0 = 1(2) = 2$.
શ્રેણિક $A$ ની કક્ષા $n = 3$ છે.
આપણે શ્રેણિકના એડજોઈન્ટ (સહઅવયવજ) નો ગુણધર્મ વાપરીએ: $|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $|\operatorname{adj} A| = 2^{3-1} = 2^2 = 4$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
35
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $f(\theta) = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$ હોય,તો $f\left(\frac{\pi}{6}\right) = $ . . . . . . .
A
$\begin{bmatrix} \frac{\sqrt{3}}{2} & -\frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & -\frac{\sqrt{3}}{2} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \frac{1}{2} & -\frac{\sqrt{3}}{2} \\ \frac{\sqrt{3}}{2} & -\frac{1}{2} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \frac{\sqrt{3}}{2} & \frac{1}{2} \\ -\frac{1}{2} & \frac{\sqrt{3}}{2} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -\frac{\sqrt{3}}{2} & \frac{1}{2} \\ -\frac{1}{2} & \frac{\sqrt{3}}{2} \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ વિધેય $f(\theta) = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$ છે.
$f\left(\frac{\pi}{6}\right)$ શોધવા માટે,આપણે શ્રેણિકમાં $\theta = \frac{\pi}{6}$ મૂકીશું.
$f\left(\frac{\pi}{6}\right) = \begin{bmatrix} \cos(\frac{\pi}{6}) & -\sin(\frac{\pi}{6}) \\ \sin(\frac{\pi}{6}) & -\cos(\frac{\pi}{6}) \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos(\frac{\pi}{6}) = \frac{\sqrt{3}}{2}$ અને $\sin(\frac{\pi}{6}) = \frac{1}{2}$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$f\left(\frac{\pi}{6}\right) = \begin{bmatrix} \frac{\sqrt{3}}{2} & -\frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & -\frac{\sqrt{3}}{2} \end{bmatrix}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
36
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$xy = e^{x-y}$ માટે,$\frac{dy}{dx} =$ . . . . . .
A
$\frac{y(x-1)}{x(y+1)}$
B
$\frac{y(1-x)}{x(1+y)}$
C
$\frac{y(x+1)}{x(y-1)}$
D
$\frac{x(y+1)}{y(x-1)}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $xy = e^{x-y}$ છે.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક (natural logarithm) લેતા:
$\ln(xy) = \ln(e^{x-y})$
$\ln x + \ln y = x - y$
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{d}{dx}(\ln x) + \frac{d}{dx}(\ln y) = \frac{d}{dx}(x) - \frac{d}{dx}(y)$
$\frac{1}{x} + \frac{1}{y} \frac{dy}{dx} = 1 - \frac{dy}{dx}$
$\frac{dy}{dx}$ વાળા પદોને એક બાજુ ભેગા કરતા:
$\frac{1}{y} \frac{dy}{dx} + \frac{dy}{dx} = 1 - \frac{1}{x}$
$\frac{dy}{dx} (\frac{1}{y} + 1) = \frac{x-1}{x}$
$\frac{dy}{dx} (\frac{1+y}{y}) = \frac{x-1}{x}$
$\frac{dy}{dx} = \frac{y(x-1)}{x(y+1)}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
37
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $x = \sin y$ હોય,તો $\frac{d^2 y}{dx^2} = . . . . . .$,$(0 < x < 1)$ શોધો.
A
$\frac{-1}{(1 - x^2)^{3/2}}$
B
$\frac{-x}{(1 - x^2)^{3/2}}$
C
$\frac{x}{(1 - x^2)^{3/2}}$
D
$\frac{1}{(1 - x^2)^{3/2}}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $x = \sin y$,તેથી $y = \arcsin x$ થાય.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$\frac{dy}{dx} = \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}} = (1 - x^2)^{-1/2}$ મળે.
હવે,સાંકળના નિયમનો ઉપયોગ કરીને ફરીથી $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{d^2 y}{dx^2} = -\frac{1}{2}(1 - x^2)^{-3/2} \cdot \frac{d}{dx}(1 - x^2)$.
$\frac{d^2 y}{dx^2} = -\frac{1}{2}(1 - x^2)^{-3/2} \cdot (-2x)$.
$\frac{d^2 y}{dx^2} = \frac{x}{(1 - x^2)^{3/2}}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
38
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\sin ^2 x$ નું $\cos ^2 x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરો.
A
$\tan ^2 x$
B
$-\tan ^2 x$
C
$-1$
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે $u = \sin ^2 x$ અને $v = \cos ^2 x$.
આપણે $\frac{du}{dv} = \frac{du/dx}{dv/dx}$ શોધવાનું છે.
પ્રથમ,$u$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{du}{dx} = \frac{d}{dx}(\sin ^2 x) = 2 \sin x \cos x = \sin(2x)$.
ત્યારબાદ,$v$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dv}{dx} = \frac{d}{dx}(\cos ^2 x) = 2 \cos x (-\sin x) = -2 \sin x \cos x = -\sin(2x)$.
હવે,વિકલન મેળવો:
$\frac{du}{dv} = \frac{\sin(2x)}{-\sin(2x)} = -1$.
39
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $y=1+x+\frac{x^2}{2!}+\frac{x^3}{3!}+\ldots$ હોય,તો $\frac{dy}{dx}=$ . . . . . . .
A
$y$
B
$y-1$
C
$0$
D
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(A) આપેલ શ્રેણી એ ઘાતાંકીય વિધેય $y = e^x$ નું વિસ્તરણ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $e^x = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \ldots$.
તેથી,$y = e^x$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને $\frac{dy}{dx} = \frac{d}{dx}(e^x) = e^x$ મળે છે.
કારણ કે $y = e^x$,તેથી $\frac{dy}{dx} = y$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
40
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $f(x) = \begin{cases} kx + 1, & x \leq \frac{\pi}{2} \\ \sin x, & x > \frac{\pi}{2} \end{cases}$ એ $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સતત હોય,તો $k = $ . . . . . . .
A
$-\frac{2}{\pi}$
B
$\frac{2}{\pi}$
C
$1$
D
$0$

Solution

(D) વિધેય $f(x)$ એ $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સતત હોવા માટે,ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$,જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ અને $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય સમાન હોવા જોઈએ.
$1$. $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય:
$f(\frac{\pi}{2}) = k(\frac{\pi}{2}) + 1$
$2$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$:
$\lim_{x \to \frac{\pi}{2}^-} f(x) = \lim_{x \to \frac{\pi}{2}^-} (kx + 1) = k(\frac{\pi}{2}) + 1$
$3$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$:
$\lim_{x \to \frac{\pi}{2}^+} f(x) = \lim_{x \to \frac{\pi}{2}^+} \sin x = \sin(\frac{\pi}{2}) = 1$
સાતત્ય માટે,$LHL = RHL$:
$k(\frac{\pi}{2}) + 1 = 1$
$k(\frac{\pi}{2}) = 0$
$k = 0$
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
41
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
વિધેય $y = 6 - 9x - x^2$ એ કયા અંતરાલ પર ચુસ્ત વધતું વિધેય છે?
A
$(-\infty, -4.5)$
B
$(-4.5, \infty)$
C
$(-4.5, 0)$
D
$(0, 4.5)$

Solution

(A) વિધેય $y = f(x) = 6 - 9x - x^2$ કયા અંતરાલ પર ચુસ્ત વધતું છે તે નક્કી કરવા માટે,આપણે તેનું વિકલન મેળવીએ:
$f'(x) = \frac{d}{dx}(6 - 9x - x^2) = -9 - 2x$.
વિધેય ચુસ્ત વધતું હોય તે માટે,આપણે $f'(x) > 0$ હોવું જોઈએ.
તેથી,$-9 - 2x > 0$.
$-2x > 9$.
$-2$ વડે ભાગતા અસમતા બદલાશે: $x < -4.5$.
આમ,વિધેય અંતરાલ $(-\infty, -4.5)$ પર ચુસ્ત વધતું છે.
42
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
વર્તુળની ત્રિજ્યા $0.7 \text{ cm/s}$ ના દરે વધી રહી છે,તો વર્તુળનો પરિઘ . . . . . . ના દરે વધી રહ્યો છે.
A
$-1.4 \pi \text{ cm/s}$
B
$14 \pi \text{ cm/s}$
C
$0.14 \pi \text{ cm/s}$
D
$1.4 \pi \text{ cm/s}$

Solution

(D) ધારો કે $r$ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા છે અને $C$ એ વર્તુળનો પરિઘ છે.
આપેલ છે કે ત્રિજ્યામાં થતો ફેરફારનો દર $\frac{dr}{dt} = 0.7 \text{ cm/s}$ છે.
વર્તુળના પરિઘનું સૂત્ર $C = 2 \pi r$ છે.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ વિકલન કરતા:
$\frac{dC}{dt} = 2 \pi \frac{dr}{dt}$.
આપેલ કિંમત $\frac{dr}{dt} = 0.7 \text{ cm/s}$ મૂકતા:
$\frac{dC}{dt} = 2 \pi (0.7) = 1.4 \pi \text{ cm/s}$.
આમ,વર્તુળનો પરિઘ $1.4 \pi \text{ cm/s}$ ના દરે વધી રહ્યો છે.
43
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $x = at^2$ અને $y = 2at$ હોય,તો $\frac{dy}{dx}$ શોધો.
A
$\frac{y}{x}$
B
$\frac{x}{2y}$
C
$\frac{1}{t}$
D
$\frac{x}{y}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $x = at^2$ અને $y = 2at$.
આપણે $\frac{dy}{dx} = \frac{dy/dt}{dx/dt}$ નો ઉપયોગ કરીને $\frac{dy}{dx}$ શોધવાનું છે.
$y$ નું $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા: $\frac{dy}{dt} = \frac{d}{dt}(2at) = 2a$.
$x$ નું $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા: $\frac{dx}{dt} = \frac{d}{dt}(at^2) = 2at$.
હવે,$\frac{dy}{dx} = \frac{2a}{2at} = \frac{1}{t}$.
આમ,સાચો જવાબ $\frac{1}{t}$ છે.
44
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$f(x) = x^2 - 6x + 10$ એ . . . . . . અંતરાલમાં વધતું વિધેય છે.
A
$(3, \infty)$
B
$(-\infty, 3)$
C
$(-3, 3)$
D
$(0, 6)$

Solution

(A) વિધેય $f(x) = x^2 - 6x + 10$ કયા અંતરાલમાં વધતું વિધેય છે તે નક્કી કરવા માટે,આપણે તેનું વિકલન $f'(x)$ શોધીએ.
$f'(x) = \frac{d}{dx}(x^2 - 6x + 10) = 2x - 6$.
વિધેય ત્યારે વધતું વિધેય કહેવાય જ્યારે $f'(x) > 0$ હોય.
$2x - 6 > 0 \implies 2x > 6 \implies x > 3$.
આમ,વિધેય $(3, \infty)$ અંતરાલમાં વધતું વિધેય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
45
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
એક ઉત્પાદનના $x$ એકમોના વેચાણથી મળતી કુલ આવક (રૂપિયામાં) $R(x) = x^2 + 6x + 5$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જ્યારે $x = 20$ હોય,ત્યારે સીમાંત આવક . . . . . . છે.
A
$525$
B
$126$
C
$46$
D
$96$

Solution

(C) સીમાંત આવકને વેચાયેલા એકમોની સંખ્યાના સંદર્ભમાં કુલ આવકના ફેરફારના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે વિકલન $R'(x)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $R(x) = x^2 + 6x + 5$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$R'(x) = \frac{d}{dx}(x^2 + 6x + 5) = 2x + 6$.
જ્યારે $x = 20$ હોય ત્યારે સીમાંત આવક શોધવા માટે,આપણે વિકલનમાં $x = 20$ મૂકીએ છીએ:
$R'(20) = 2(20) + 6 = 40 + 6 = 46$.
આમ,સીમાંત આવક $46$ રૂપિયા છે.
46
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$r = 3 \text{ cm}$ પર વર્તુળના ક્ષેત્રફળનો તેની ત્રિજ્યાની સાપેક્ષમાં બદલાવનો દર . . . . . . $\text{cm}^2/\text{cm}$ છે. ($\pi$ માં)
A
$6$
B
$12$
C
$24$
D
$9$

Solution

(A) વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $A$ એ સૂત્ર $A = \pi r^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $r$ એ ત્રિજ્યા છે.
ત્રિજ્યાની સાપેક્ષમાં ક્ષેત્રફળના બદલાવનો દર શોધવા માટે,આપણે $A$ નું $r$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ:
$\frac{dA}{dr} = \frac{d}{dr}(\pi r^2) = 2 \pi r$.
હવે,આપણે આ વિકલિતનું મૂલ્ય $r = 3 \text{ cm}$ પર શોધીએ છીએ:
$\left. \frac{dA}{dr} \right|_{r=3} = 2 \pi (3) = 6 \pi$.
આમ,$r = 3 \text{ cm}$ પર વર્તુળના ક્ષેત્રફળનો તેની ત્રિજ્યાની સાપેક્ષમાં બદલાવનો દર $6 \pi \text{ cm}^2/\text{cm}$ છે.
47
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\int \tan ^8 x \cdot \sec ^4 x \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$\frac{\tan ^9 x}{9} - \frac{\tan ^7 x}{7}$
B
$\frac{\tan ^{11} x}{11} - \frac{\tan ^9 x}{9}$
C
$\frac{\tan ^9 x}{9} + \frac{\tan ^7 x}{7}$
D
$\frac{\tan ^{11} x}{11} + \frac{\tan ^9 x}{9}$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \tan ^8 x \cdot \sec ^4 x \, dx$.
આપણે $\sec ^4 x$ ને $\sec ^2 x \cdot \sec ^2 x$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
તેથી,$I = \int \tan ^8 x \cdot \sec ^2 x \cdot \sec ^2 x \, dx$.
કારણ કે $\sec ^2 x = 1 + \tan ^2 x$,તેથી:
$I = \int \tan ^8 x (1 + \tan ^2 x) \sec ^2 x \, dx$.
ધારો કે $u = \tan x$,તો $du = \sec ^2 x \, dx$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int u^8 (1 + u^2) \, du = \int (u^8 + u^{10}) \, du$.
$u$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$I = \frac{u^9}{9} + \frac{u^{11}}{11} + C$.
$u = \tan x$ પાછું મૂકતા:
$I = \frac{\tan ^9 x}{9} + \frac{\tan ^{11} x}{11} + C$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
48
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\int \frac{1-\cos x}{1+\cos x} d x=$ . . . . . . $+C$.
A
$2 \tan \frac{x}{2}-x$
B
$2 \tan \frac{x}{2}+x$
C
$-2 \tan \frac{x}{2}-x$
D
$-\tan \frac{x}{2}-x$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $1-\cos x = 2 \sin^2 \frac{x}{2}$ અને $1+\cos x = 2 \cos^2 \frac{x}{2}$ થાય છે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$\int \frac{2 \sin^2 \frac{x}{2}}{2 \cos^2 \frac{x}{2}} d x = \int \tan^2 \frac{x}{2} d x$.
નિત્યસમ $\tan^2 \theta = \sec^2 \theta - 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\int (\sec^2 \frac{x}{2} - 1) d x$.
દરેક પદનું સંકલન કરતા:
$= \int \sec^2 \frac{x}{2} d x - \int 1 d x$.
$= 2 \tan \frac{x}{2} - x + C$.
49
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
નિશ્ચિત સંકલન $\int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{d x}{1+\sqrt{\tan x}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{12}$
D
$\frac{\pi}{6}$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{dx}{1+\sqrt{\tan x}}$.
ગુણધર્મ $\int_{a}^{b} f(x) dx = \int_{a}^{b} f(a+b-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $a = \frac{\pi}{6}$ અને $b = \frac{\pi}{3}$,આપણને $a+b = \frac{\pi}{2}$ મળે છે.
$I = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{dx}{1+\sqrt{\tan(\frac{\pi}{2}-x)}} = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{dx}{1+\sqrt{\cot x}} = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{dx}{1+\frac{1}{\sqrt{\tan x}}} = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{\sqrt{\tan x}}{\sqrt{\tan x}+1} dx$.
$I$ માટેના બંને પદોનો સરવાળો કરતા:
$2I = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \left( \frac{1}{1+\sqrt{\tan x}} + \frac{\sqrt{\tan x}}{1+\sqrt{\tan x}} \right) dx = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} 1 dx$.
$2I = [x]_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} = \frac{\pi}{3} - \frac{\pi}{6} = \frac{\pi}{6}$.
તેથી,$I = \frac{\pi}{12}$.
50
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\int e^x \cdot \sec x(1+\tan x) \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$e^x \cdot \tan x$
B
$e^x \cdot \sec x$
C
$e^x \cdot \sin x$
D
$e^x \cdot \cos x$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\int e^x [f(x) + f'(x)] \, dx = e^x f(x) + C$ સ્વરૂપના સંકલનનું મૂલ્ય $e^x f(x) + C$ થાય છે.
આપેલ સંકલન $\int e^x \cdot \sec x(1 + \tan x) \, dx$ છે.
આને $\int e^x (\sec x + \sec x \tan x) \, dx$ તરીકે ફરીથી લખી શકાય છે.
અહીં,ધારો કે $f(x) = \sec x$.
તેથી,તેનું વિકલન $f'(x) = \sec x \tan x$ થાય છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $\int e^x (f(x) + f'(x)) \, dx = e^x \sec x + C$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
51
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\int \frac{e^x(1+x)}{\sin ^2(x \cdot e^x)} dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$-\cot(x \cdot e^x)$
B
$\tan(x \cdot e^x)$
C
$-\tan(x \cdot e^x)$
D
$\cot(x \cdot e^x)$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{e^x(1+x)}{\sin^2(x \cdot e^x)} dx$.
$u = x \cdot e^x$ આદેશ લેતા,
$du = (1 \cdot e^x + x \cdot e^x) dx = e^x(1+x) dx$ મળે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{1}{\sin^2(u)} du = \int \csc^2(u) du$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\int \csc^2(u) du = -\cot(u) + C$,
તેથી $I = -\cot(x \cdot e^x) + C$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
52
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\int \frac{x}{\sqrt{x+4}} \, dx = $ . . . . . . $+ C, x > -4$.
A
$-\frac{1}{3} \sqrt{x+4}(x-8)$
B
$\frac{2}{3} \sqrt{x+4}(x-8)$
C
$\frac{1}{3} \sqrt{x+4}(x-8)$
D
$-\frac{2}{3} \sqrt{x+4}(x-8)$

Solution

(B) સંકલન $I = \int \frac{x}{\sqrt{x+4}} \, dx$ ની ગણતરી કરવા માટે,ધારો કે $u = x+4$. તેથી $du = dx$ અને $x = u-4$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{u-4}{\sqrt{u}} \, du$
$I = \int (\frac{u}{\sqrt{u}} - \frac{4}{\sqrt{u}}) \, du$
$I = \int (u^{1/2} - 4u^{-1/2}) \, du$
દરેક પદનું સંકલન કરતા:
$I = \frac{u^{3/2}}{3/2} - 4 \frac{u^{1/2}}{1/2} + C$
$I = \frac{2}{3} u^{3/2} - 8 u^{1/2} + C$
$I = \frac{2}{3} u^{1/2} (u - 12) + C$
હવે $u = x+4$ પાછા મૂકતા:
$I = \frac{2}{3} \sqrt{x+4} (x+4 - 12) + C$
$I = \frac{2}{3} \sqrt{x+4} (x-8) + C$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
53
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\int \frac{\sin (\tan ^{-1} x)}{1+x^2} d x=$ . . . . . . $+C$.
A
$-\cos (\tan ^{-1} x)$
B
$\sin (\tan ^{-1} x)$
C
$\cos (\tan ^{-1} x)$
D
$-\sin (\tan ^{-1} x)$

Solution

(A) સંકલન $I = \int \frac{\sin (\tan ^{-1} x)}{1+x^2} d x$ ની ગણતરી કરવા માટે,આપણે આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
ધારો કે $u = \tan ^{-1} x$.
તેથી,$x$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ વિકલન કરતા,આપણને $du = \frac{1}{1+x^2} dx$ મળે છે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને $I = \int \sin(u) du$ મળે છે.
$\sin(u)$ નું સંકલન $-\cos(u) + C$ થાય છે.
$u = \tan ^{-1} x$ પાછું મૂકતા,આપણને $I = -\cos (\tan ^{-1} x) + C$ મળે છે.
54
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
જો $\frac{d}{d x}(f(x))=4 x^3-\frac{3}{x^4}$ અને $f(2)=0$ હોય,તો $f(x)=$ . . . . . . .
A
$x^4+\frac{1}{x^3}-\frac{129}{8}$
B
$x^4+\frac{1}{x^3}+\frac{129}{8}$
C
$x^3+\frac{1}{x^4}-\frac{129}{8}$
D
$x^3+\frac{1}{x^4}+\frac{129}{8}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\frac{d}{d x}(f(x))=4 x^3-3 x^{-4}$.
$f(x)$ શોધવા માટે,આપણે બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરીએ છીએ:
$f(x) = \int (4 x^3-3 x^{-4}) d x$.
$f(x) = 4 \frac{x^4}{4} - 3 \frac{x^{-3}}{-3} + C$.
$f(x) = x^4 + x^{-3} + C = x^4 + \frac{1}{x^3} + C$.
આપેલ છે કે $f(2) = 0$,તેથી $x=2$ મૂકતા:
$f(2) = 2^4 + \frac{1}{2^3} + C = 0$.
$16 + \frac{1}{8} + C = 0$.
$C = - (16 + \frac{1}{8}) = - \frac{128+1}{8} = - \frac{129}{8}$.
તેથી,$f(x) = x^4 + \frac{1}{x^3} - \frac{129}{8}$.
55
MathematicsEasyMCQGSEB · 2024
$\int_0^{2 \pi} \sin ^3 x \cos ^2 x \, dx = $ . . . . . . .
A
$2 \pi$
B
$-1$
C
$1$
D
$0$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_0^{2 \pi} \sin ^3 x \cos ^2 x \, dx$.
ગુણધર્મ $\int_0^{2a} f(x) \, dx = 0$ નો ઉપયોગ કરતા,જો $f(2a - x) = -f(x)$ હોય.
અહીં,$f(x) = \sin ^3 x \cos ^2 x$.
$f(2 \pi - x) = \sin ^3(2 \pi - x) \cos ^2(2 \pi - x) = (-\sin x)^3 (\cos x)^2 = -\sin ^3 x \cos ^2 x = -f(x)$.
કારણ કે $f(2 \pi - x) = -f(x)$,તેથી સંકલનનું મૂલ્ય $0$ થાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real GSEB style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live GSEB mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in GSEB 2024?

There are 100 Mathematics questions from the GSEB 2024 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are GSEB 2024 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice GSEB 2024 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full GSEB mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from GSEB previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix GSEB Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick GSEB 2024 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.