ChemistryQ1–65 of 93 questions
Page 1 of 2 · Gujarati
1
ChemistryMCQGSEB · 2024
તમાકુના છોડના કયા ભાગને $Meloidogyne$ $incognita$ દ્વારા ચેપ લાગે છે?
A
પર્ણ
B
પ્રકાંડ
C
મૂળ
D
પુષ્પ
Solution
(C) સૂત્રકૃમિ $Meloidogyne$ $incognita$ તમાકુના છોડના મૂળને ચેપ લગાડે છે.
આ ચેપને કારણે પાકના ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
આને રોકવા માટે,$RNA$ અંતઃક્ષેપ $(RNAi)$ તકનીકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,જે સૂત્રકૃમિના વિશિષ્ટ $mRNA$ ને નિષ્ક્રિય (silence) કરે છે,જેનાથી છોડના મૂળને ચેપથી સુરક્ષિત કરી શકાય છે.
આ ચેપને કારણે પાકના ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
આને રોકવા માટે,$RNA$ અંતઃક્ષેપ $(RNAi)$ તકનીકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,જે સૂત્રકૃમિના વિશિષ્ટ $mRNA$ ને નિષ્ક્રિય (silence) કરે છે,જેનાથી છોડના મૂળને ચેપથી સુરક્ષિત કરી શકાય છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMCQGSEB · 2024
વિકલ સમીકરણ $\frac{y dx - x dy}{y} = 0$ નો વ્યાપક ઉકેલ શોધો.
A
$y = C x^2$
B
$y = C x$
C
$x = C y^2$
D
$x y = C$
Solution
(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{y dx - x dy}{y} = 0$ છે.
બંને બાજુને $xy$ વડે ભાગતા ($x \neq 0, y \neq 0$ ધારતા):
$\frac{y dx - x dy}{xy} = 0$
આને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$\frac{dx}{x} - \frac{dy}{y} = 0$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\int \frac{1}{x} dx - \int \frac{1}{y} dy = \int 0 dx$
$\log |x| - \log |y| = \log |C|$
લઘુગણકના ગુણધર્મ $\log a - \log b = \log(\frac{a}{b})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\log \left| \frac{x}{y} \right| = \log |C|$
બંને બાજુ ઘાતાંક લેતા:
$\frac{x}{y} = C$
$y$ ને કર્તા બનાવતા:
$y = \frac{1}{C} x$
અહીં $\frac{1}{C}$ એક સ્વૈર અચળાંક હોવાથી,આપણે તેને $C_1$ તરીકે લખી શકીએ:
$y = C_1 x$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
બંને બાજુને $xy$ વડે ભાગતા ($x \neq 0, y \neq 0$ ધારતા):
$\frac{y dx - x dy}{xy} = 0$
આને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$\frac{dx}{x} - \frac{dy}{y} = 0$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\int \frac{1}{x} dx - \int \frac{1}{y} dy = \int 0 dx$
$\log |x| - \log |y| = \log |C|$
લઘુગણકના ગુણધર્મ $\log a - \log b = \log(\frac{a}{b})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\log \left| \frac{x}{y} \right| = \log |C|$
બંને બાજુ ઘાતાંક લેતા:
$\frac{x}{y} = C$
$y$ ને કર્તા બનાવતા:
$y = \frac{1}{C} x$
અહીં $\frac{1}{C}$ એક સ્વૈર અચળાંક હોવાથી,આપણે તેને $C_1$ તરીકે લખી શકીએ:
$y = C_1 x$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryMCQGSEB · 2024
$n-$પ્રકારના સિલિકોનમાં,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
ઇલેક્ટ્રોન મેજોરિટી કેરિયર્સ છે અને ટ્રાયવેલેન્ટ અણુઓ ડોપન્ટ્સ છે.
B
ઇલેક્ટ્રોન માઇનોરિટી કેરિયર્સ છે અને પેન્ટાવેલેન્ટ અણુઓ ડોપન્ટ્સ છે.
C
હોલ્સ માઇનોરિટી કેરિયર્સ છે અને પેન્ટાવેલેન્ટ અણુઓ ડોપન્ટ્સ છે.
D
હોલ્સ મેજોરિટી કેરિયર્સ છે અને ટ્રાયવેલેન્ટ અણુઓ ડોપન્ટ્સ છે.
Solution
(C) $n-$પ્રકારના સેમિકન્ડક્ટરમાં,મેજોરિટી ચાર્જ કેરિયર્સ ઇલેક્ટ્રોન છે અને માઇનોરિટી ચાર્જ કેરિયર્સ હોલ્સ છે.
$n-$પ્રકારના સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે,સિલિકોન (એક ટેટ્રાવેલેન્ટ તત્વ) ને પેન્ટાવેલેન્ટ અશુદ્ધિના અણુઓ (જેમ કે ફોસ્ફરસ,આર્સેનિક અથવા એન્ટિમની) સાથે ડોપ કરવામાં આવે છે.
આ પેન્ટાવેલેન્ટ અણુઓ કન્ડક્શન બેન્ડમાં વધારાના ઇલેક્ટ્રોન પૂરા પાડે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન મેજોરિટી કેરિયર્સ બને છે.
તેથી,હોલ્સ માઇનોરિટી કેરિયર્સ છે અને પેન્ટાવેલેન્ટ અણુઓ ડોપન્ટ્સ છે.
આમ,સાચું વિધાન $(c)$ છે.
$n-$પ્રકારના સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે,સિલિકોન (એક ટેટ્રાવેલેન્ટ તત્વ) ને પેન્ટાવેલેન્ટ અશુદ્ધિના અણુઓ (જેમ કે ફોસ્ફરસ,આર્સેનિક અથવા એન્ટિમની) સાથે ડોપ કરવામાં આવે છે.
આ પેન્ટાવેલેન્ટ અણુઓ કન્ડક્શન બેન્ડમાં વધારાના ઇલેક્ટ્રોન પૂરા પાડે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન મેજોરિટી કેરિયર્સ બને છે.
તેથી,હોલ્સ માઇનોરિટી કેરિયર્સ છે અને પેન્ટાવેલેન્ટ અણુઓ ડોપન્ટ્સ છે.
આમ,સાચું વિધાન $(c)$ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryMCQGSEB · 2024
કાર્બન,સિલિકોન અને જર્મેનિયમ દરેક પાસે ચાર વેલેન્સ ઇલેક્ટ્રોન છે. આ તત્વોમાં વેલેન્સ બેન્ડ અને કન્ડક્શન બેન્ડ વચ્ચેના એનર્જી બેન્ડ ગેપ અનુક્રમે $(E_{g})_{C}$,$(E_{g})_{Si}$ અને $(E_{g})_{Ge}$ છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$(E_{g})_{C} > (E_{g})_{Si} > (E_{g})_{Ge}$
B
$(E_{g})_{Si} < (E_{g})_{Ge} < (E_{g})_{C}$
C
$(E_{g})_{C} < (E_{g})_{Ge} > (E_{g})_{Si}$
D
$(E_{g})_{C} = (E_{g})_{Si} = (E_{g})_{Ge}$
Solution
(A) એનર્જી બેન્ડ ગેપ $(E_{g})$ એ વેલેન્સ બેન્ડની ટોચ અને કન્ડક્શન બેન્ડના તળિયા વચ્ચેનો ઉર્જા તફાવત છે.
આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $14$ ના તત્વો માટે,જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ પરમાણુ કદ વધે છે અને સહસંયોજક બંધની મજબૂતી ઘટે છે.
પરિણામે,ઇલેક્ટ્રોનને વેલેન્સ બેન્ડમાંથી કન્ડક્શન બેન્ડમાં ઉત્તેજિત કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા ઘટે છે.
આ તત્વો માટે એનર્જી બેન્ડ ગેપ આશરે નીચે મુજબ છે:
કાર્બન (હીરો): $(E_{g}) \approx 5.4 \ eV$
સિલિકોન: $(E_{g}) \approx 1.1 \ eV$
જર્મેનિયમ: $(E_{g}) \approx 0.7 \ eV$
તેથી,સાચો સંબંધ $(E_{g})_{C} > (E_{g})_{Si} > (E_{g})_{Ge}$ છે.
આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $14$ ના તત્વો માટે,જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ પરમાણુ કદ વધે છે અને સહસંયોજક બંધની મજબૂતી ઘટે છે.
પરિણામે,ઇલેક્ટ્રોનને વેલેન્સ બેન્ડમાંથી કન્ડક્શન બેન્ડમાં ઉત્તેજિત કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા ઘટે છે.
આ તત્વો માટે એનર્જી બેન્ડ ગેપ આશરે નીચે મુજબ છે:
કાર્બન (હીરો): $(E_{g}) \approx 5.4 \ eV$
સિલિકોન: $(E_{g}) \approx 1.1 \ eV$
જર્મેનિયમ: $(E_{g}) \approx 0.7 \ eV$
તેથી,સાચો સંબંધ $(E_{g})_{C} > (E_{g})_{Si} > (E_{g})_{Ge}$ છે.
0 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
વિધાન : $p$-નાઈટ્રોફિનોલનું ઉત્કલનબિંદુ $o$-નાઈટ્રોફિનોલ કરતા વધારે હોય છે.
કારણ : $p$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ હોય છે જ્યારે $o$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતઃઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ હોય છે.
કારણ : $p$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ હોય છે જ્યારે $o$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતઃઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ હોય છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે
B
વિધાન ખોટું છે પણ કારણ સાચું છે
C
વિધાન સાચું છે પણ કારણ ખોટું છે
D
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે
Solution
(D) $p$-નાઈટ્રોફિનોલ આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ દર્શાવે છે,જે અણુઓના જોડાણ તરફ દોરી જાય છે,જેનાથી ઉત્કલનબિંદુ વધે છે.
તેનાથી વિપરીત,$o$-નાઈટ્રોફિનોલ આંતઃઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ દર્શાવે છે,જે અણુઓના જોડાણને અટકાવે છે,પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ નીચું રહે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
તેનાથી વિપરીત,$o$-નાઈટ્રોફિનોલ આંતઃઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ દર્શાવે છે,જે અણુઓના જોડાણને અટકાવે છે,પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ નીચું રહે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
એસ્પિરિનમાં $\sigma$ (સિગ્મા) અને $\pi$ (પાઈ) બંધની સંખ્યા અનુક્રમે . . . . . . છે.
A
$22$ અને $4$
B
$22$ અને $5$
C
$21$ અને $4$
D
$21$ અને $5$
Solution
(D) એસ્પિરિન એ એસિટિલસેલિસિલિક એસિડ છે જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_9H_8O_4$ છે.
તેની રચનામાં બેન્ઝીન રિંગ,કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ અને એસ્ટર ગ્રુપ $(-OCOCH_3)$ હોય છે.
બંધની ગણતરી:
$1$. બેન્ઝીન રિંગમાં $6$ $C-C$ $\sigma$ બંધ,$3$ $C-C$ $\pi$ બંધ અને $4$ $C-H$ $\sigma$ બંધ હોય છે.
$2$. કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપમાં $1$ $C-C$ $\sigma$ બંધ,$1$ $C=O$ $\sigma$ બંધ,$1$ $C=O$ $\pi$ બંધ,$1$ $C-O$ $\sigma$ બંધ અને $1$ $O-H$ $\sigma$ બંધ હોય છે.
$3$. એસ્ટર ગ્રુપમાં $1$ $C-O$ $\sigma$ બંધ,$1$ $C=O$ $\sigma$ બંધ,$1$ $C=O$ $\pi$ બંધ,$1$ $C-C$ $\sigma$ બંધ અને $3$ $C-H$ $\sigma$ બંધ હોય છે.
કુલ $\sigma$ બંધ = $21$ અને કુલ $\pi$ બંધ = $5$.
તેથી,$\sigma$ અને $\pi$ બંધની સંખ્યા અનુક્રમે $21$ અને $5$ છે.
તેની રચનામાં બેન્ઝીન રિંગ,કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ અને એસ્ટર ગ્રુપ $(-OCOCH_3)$ હોય છે.
બંધની ગણતરી:
$1$. બેન્ઝીન રિંગમાં $6$ $C-C$ $\sigma$ બંધ,$3$ $C-C$ $\pi$ બંધ અને $4$ $C-H$ $\sigma$ બંધ હોય છે.
$2$. કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપમાં $1$ $C-C$ $\sigma$ બંધ,$1$ $C=O$ $\sigma$ બંધ,$1$ $C=O$ $\pi$ બંધ,$1$ $C-O$ $\sigma$ બંધ અને $1$ $O-H$ $\sigma$ બંધ હોય છે.
$3$. એસ્ટર ગ્રુપમાં $1$ $C-O$ $\sigma$ બંધ,$1$ $C=O$ $\sigma$ બંધ,$1$ $C=O$ $\pi$ બંધ,$1$ $C-C$ $\sigma$ બંધ અને $3$ $C-H$ $\sigma$ બંધ હોય છે.
કુલ $\sigma$ બંધ = $21$ અને કુલ $\pi$ બંધ = $5$.
તેથી,$\sigma$ અને $\pi$ બંધની સંખ્યા અનુક્રમે $21$ અને $5$ છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$IUPAC$ પદ્ધતિ મુજબ નીચેના સંયોજનનું નામ આપો: $(CH_3)_2CH-CH_2-CH(OH)-CH(CH_2OH)-CH_3$
A
$2,5-$ડાયમિથાઈલહેક્ઝેન$-1,3-$ડાયોલ
B
$2-$મિથાઈલ$-4-$હાઈડ્રોક્સી$-5-$(મિથાઈલ આલ્કોહોલ) હેક્ઝેન
C
$2,5-$ડાયમિથાઈલહેક્ઝેન$-4,6-$ડાયોલ
D
$5-$મિથાઈલ$-3-$હાઈડ્રોક્સી$-$(મિથાઈલ આલ્કોહોલ) હેક્ઝેન
Solution
(A) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહો (હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો) ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $6$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેક્ઝેન છે.
$2$. શૃંખલાને એવા છેડેથી ક્રમાંક આપો કે જેથી વિસ્થાપકો અને ક્રિયાશીલ સમૂહોને સૌથી ઓછા સ્થાન મળે. જમણેથી ડાબે ક્રમાંક આપતા હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો $1$ અને $3$ સ્થાન પર અને મિથાઈલ સમૂહ $5$ સ્થાન પર આવે છે.
$3$. સાચું $IUPAC$ નામ $2,5-$ડાયમિથાઈલહેક્ઝેન$-1,3-$ડાયોલ છે.
$2$. શૃંખલાને એવા છેડેથી ક્રમાંક આપો કે જેથી વિસ્થાપકો અને ક્રિયાશીલ સમૂહોને સૌથી ઓછા સ્થાન મળે. જમણેથી ડાબે ક્રમાંક આપતા હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો $1$ અને $3$ સ્થાન પર અને મિથાઈલ સમૂહ $5$ સ્થાન પર આવે છે.
$3$. સાચું $IUPAC$ નામ $2,5-$ડાયમિથાઈલહેક્ઝેન$-1,3-$ડાયોલ છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$2-$methylbut$-2-$ene $\xrightarrow[\text{(ii) } Zn / H_2 O]{\text{(i) } O_3}$ પ્રક્રિયામાં મળતી નીપજો . . . . . . છે.
A
$CH_3COCH_3 + CH_3CHO$
B
$CH_3CHO + CH_3CH_2CHO$
C
$CH_3COCH_3 + CH_3CH_2CHO$
D
$CH_3COCH_3 + CH_3CHO$
Solution
(A) $2-$methylbut$-2-$ene ની ઓઝોન $(O_3)$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ $Zn / H_2 O$ સાથે રિડક્ટિવ વર્કઅપને ઓઝોનોલિસિસ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,દ્વિબંધ $(C=C)$ તૂટીને કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવે છે.
$2-$methylbut$-2-$ene નું બંધારણ $CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3$ છે.
ઓઝોનોલિસિસ દરમિયાન,દ્વિબંધના સ્થાનેથી બંધ તૂટે છે:
$CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3 \rightarrow CH_3COCH_3 + CH_3CHO$.
મળતી નીપજો એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ અને એસિટોલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,દ્વિબંધ $(C=C)$ તૂટીને કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવે છે.
$2-$methylbut$-2-$ene નું બંધારણ $CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3$ છે.
ઓઝોનોલિસિસ દરમિયાન,દ્વિબંધના સ્થાનેથી બંધ તૂટે છે:
$CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3 \rightarrow CH_3COCH_3 + CH_3CHO$.
મળતી નીપજો એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ અને એસિટોલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
સોડિયમ એસિટેટને સોડાલાઈમ સાથે ગરમ કરવાથી કઈ નીપજ મળે છે?
A
બ્યુટેન
B
પ્રોપેન
C
ઈથેન
D
મિથેન
Solution
(D) સોડિયમ એસિટેટ $(CH_3COONa)$ ની સોડાલાઈમ $(NaOH + CaO)$ સાથેની પ્રક્રિયાને ડીકાર્બોક્સિલેશન કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે સોડિયમ એસિટેટને સોડાલાઈમ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $CO_2$ નો અણુ ગુમાવીને મિથેન $(CH_4)$ અને સોડિયમ કાર્બોનેટ $(Na_2CO_3)$ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $CH_3COONa + NaOH \xrightarrow{CaO, \Delta} CH_4 + Na_2CO_3$.
આમ,મળતી નીપજ મિથેન છે.
જ્યારે સોડિયમ એસિટેટને સોડાલાઈમ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $CO_2$ નો અણુ ગુમાવીને મિથેન $(CH_4)$ અને સોડિયમ કાર્બોનેટ $(Na_2CO_3)$ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $CH_3COONa + NaOH \xrightarrow{CaO, \Delta} CH_4 + Na_2CO_3$.
આમ,મળતી નીપજ મિથેન છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryMCQGSEB · 2024
તમાકુના છોડનો કયો ભાગ સૂત્રકૃમિ $Meloidogyne \ incognita$ દ્વારા સંક્રમિત થાય છે?
A
પ્રકાંડ
B
પર્ણ
C
મૂળ
D
ફળ
Solution
(C) સૂત્રકૃમિ $Meloidogyne \ incognita$ તમાકુના છોડના મૂળને સંક્રમિત કરે છે. આ ચેપને કારણે પાકના ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે. આને રોકવા માટે,કીટ-પ્રતિકારક તમાકુના છોડ બનાવવા માટે $RNA$ અંતઃક્ષેપ $(RNAi)$ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryMCQGSEB · 2024
વિકલ સમીકરણ $\frac{y dx - x dy}{y} = 0$ નો વ્યાપક ઉકેલ . . . . . . છે.
A
$y = Cx^2$
B
$y = Cx$
C
$x = Cy^2$
D
$xy = C$
Solution
(B) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $\frac{y dx - x dy}{y} = 0$.
અહીં $y \neq 0$ હોવાથી,$y$ વડે ગુણતા $y dx - x dy = 0$ મળે.
પદોને ગોઠવતા,$y dx = x dy$ મળે.
ચલને અલગ કરતા,$\frac{dx}{x} = \frac{dy}{y}$ મળે.
બંને બાજુ સંકલન કરતા,$\int \frac{dx}{x} = \int \frac{dy}{y}$ મળે.
આથી $\ln|x| = \ln|y| + \ln|C|$,જ્યાં $\ln|C|$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.
લઘુગણકના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\ln|x| = \ln|Cy|$.
બંને બાજુ ઘાતાંક લેતા,$x = Cy$ મળે,જેને $y = \frac{1}{C} x$ તરીકે લખી શકાય.
$\frac{1}{C}$ પણ એક સ્વૈર અચળાંક હોવાથી,આપણે $y = Cx$ લખી શકીએ.
અહીં $y \neq 0$ હોવાથી,$y$ વડે ગુણતા $y dx - x dy = 0$ મળે.
પદોને ગોઠવતા,$y dx = x dy$ મળે.
ચલને અલગ કરતા,$\frac{dx}{x} = \frac{dy}{y}$ મળે.
બંને બાજુ સંકલન કરતા,$\int \frac{dx}{x} = \int \frac{dy}{y}$ મળે.
આથી $\ln|x| = \ln|y| + \ln|C|$,જ્યાં $\ln|C|$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.
લઘુગણકના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\ln|x| = \ln|Cy|$.
બંને બાજુ ઘાતાંક લેતા,$x = Cy$ મળે,જેને $y = \frac{1}{C} x$ તરીકે લખી શકાય.
$\frac{1}{C}$ પણ એક સ્વૈર અચળાંક હોવાથી,આપણે $y = Cx$ લખી શકીએ.
0 likesView Solution
12
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
જ્યારે એસિડિક $K_2Cr_2O_7$ દ્રાવણ $Sn^{2+}$ ક્ષારમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે $Sn^{2+}$ શેમાં ફેરવાય છે?
A
$Sn^{4+}$
B
$Sn^{3+}$
C
$Sn$
D
$Sn^4$
Solution
(A) એસિડિક પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ $(K_2Cr_2O_7)$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તે એસિડિક માધ્યમમાં સ્ટેનસ આયનો $(Sn^{2+})$ નું સ્ટેનિક આયનો $(Sn^{4+})$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$Cr_2O_7^{2-} + 14H^+ + 3Sn^{2+} \rightarrow 2Cr^{3+} + 3Sn^{4+} + 7H_2O$
તેથી,$Sn^{2+}$ એ $Sn^{4+}$ માં ફેરવાય છે.
તે એસિડિક માધ્યમમાં સ્ટેનસ આયનો $(Sn^{2+})$ નું સ્ટેનિક આયનો $(Sn^{4+})$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$Cr_2O_7^{2-} + 14H^+ + 3Sn^{2+} \rightarrow 2Cr^{3+} + 3Sn^{4+} + 7H_2O$
તેથી,$Sn^{2+}$ એ $Sn^{4+}$ માં ફેરવાય છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
મેંગેનેટ આયનનું સૂત્ર શું છે?
A
$MnO_2^-$
B
$MnO_4^-$
C
$MnO_4^{2-}$
D
$Mn^{2+}$
Solution
(C) મેંગેનેટ આયનનું રાસાયણિક સૂત્ર $MnO_4^{2-}$ છે.
આ આયનમાં મેંગેનીઝ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં હોય છે.
તેની સરખામણીમાં,પરમેંગેનેટ આયનનું સૂત્ર $MnO_4^-$ છે,જેમાં મેંગેનીઝ $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આ આયનમાં મેંગેનીઝ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં હોય છે.
તેની સરખામણીમાં,પરમેંગેનેટ આયનનું સૂત્ર $MnO_4^-$ છે,જેમાં મેંગેનીઝ $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયો અણુ અધ્રુવીય (non-polar) છે?
A
$HCl$
B
$NH_3$
C
$H_2O$
D
$H_2$
Solution
(D) જો અણુની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય હોય તો તે અધ્રુવીય છે.
$HCl$ એક ધ્રુવીય અણુ છે કારણ કે $H$ અને $Cl$ પરમાણુઓ વચ્ચે વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત છે.
$NH_3$ પિરામિડલ ભૂમિતિ ધરાવે છે અને નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મને કારણે તેની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ હોય છે.
$H_2O$ વળેલી (bent) ભૂમિતિ ધરાવે છે,જેના પરિણામે તેની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ હોય છે.
$H_2$ એ સમકેન્દ્રીય દ્વિપરમાણ્વીય અણુ છે જ્યાં બંને પરમાણુઓ સમાન વિદ્યુતઋણતા ધરાવે છે,જેના પરિણામે તેની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ $0$ થાય છે. તેથી,$H_2$ અધ્રુવીય છે.
$HCl$ એક ધ્રુવીય અણુ છે કારણ કે $H$ અને $Cl$ પરમાણુઓ વચ્ચે વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત છે.
$NH_3$ પિરામિડલ ભૂમિતિ ધરાવે છે અને નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મને કારણે તેની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ હોય છે.
$H_2O$ વળેલી (bent) ભૂમિતિ ધરાવે છે,જેના પરિણામે તેની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ હોય છે.
$H_2$ એ સમકેન્દ્રીય દ્વિપરમાણ્વીય અણુ છે જ્યાં બંને પરમાણુઓ સમાન વિદ્યુતઋણતા ધરાવે છે,જેના પરિણામે તેની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ $0$ થાય છે. તેથી,$H_2$ અધ્રુવીય છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેની પ્રક્રિયામાં મુખ્ય નીપજ "$Z$" કઈ છે?
A
$1-nitro-4-(1-bromoethyl)benzene$
B
$1-nitro-4-(2-bromoethyl)benzene$
C
$2-bromo-1-nitro-4-ethylbenzene$
D
$1-bromo-2-nitro-4-ethylbenzene$
Solution
(A) $p-ethylnitrobenzene$ ની $Br_2$ સાથે ગરમી અથવા $UV$ પ્રકાશની હાજરીમાં પ્રક્રિયા મુક્ત મુલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,બ્રોમિન મુલક બેન્ઝીલિક સ્થાન પરથી હાઇડ્રોજન પરમાણુ દૂર કરે છે કારણ કે બનતો બેન્ઝીલિક મુલક બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદન દ્વારા સ્થાયી થાય છે.
ચોક્કસ રીતે,હાઇડ્રોજન પરમાણુ ઇથાઇલ સમૂહના $\alpha$-કાર્બન (બેન્ઝીન વલય સાથે સીધો જોડાયેલ કાર્બન) પરથી દૂર થાય છે.
આનાથી સ્થાયી બેન્ઝીલિક મુલક બને છે,જે પછી $Br_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને મુખ્ય નીપજ $1-nitro-4-(1-bromoethyl)benzene$ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,બ્રોમિન મુલક બેન્ઝીલિક સ્થાન પરથી હાઇડ્રોજન પરમાણુ દૂર કરે છે કારણ કે બનતો બેન્ઝીલિક મુલક બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદન દ્વારા સ્થાયી થાય છે.
ચોક્કસ રીતે,હાઇડ્રોજન પરમાણુ ઇથાઇલ સમૂહના $\alpha$-કાર્બન (બેન્ઝીન વલય સાથે સીધો જોડાયેલ કાર્બન) પરથી દૂર થાય છે.
આનાથી સ્થાયી બેન્ઝીલિક મુલક બને છે,જે પછી $Br_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને મુખ્ય નીપજ $1-nitro-4-(1-bromoethyl)benzene$ બનાવે છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$C_6H_5OC_2H_5 + HI \rightarrow X + Y$. અહીં $X$ અને $Y$ . . . . . . છે.
A
$C_6H_5OH$ અને $C_2H_5I$
B
$C_6H_5I$ અને $C_2H_5OH$
C
$C_6H_5I$ અને $C_2H_5I$
D
$C_6H_5OH$ અને $C_2H_5OH$
Solution
(A) આલ્કાઈલ એરાઈલ ઈથરની $HI$ સાથેની પ્રક્રિયામાં $C_{alkyl}-O$ બંધનું વિભાજન થાય છે કારણ કે સંસ્પંદનને લીધે $C_{aryl}-O$ બંધ આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા ધરાવે છે અને તે વધુ મજબૂત હોય છે.
તેથી,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ થાય છે:
$C_6H_5-O-C_2H_5 + HI \rightarrow C_6H_5OH + C_2H_5I$
અહીં,$X$ એ $C_6H_5OH$ (ફિનોલ) છે અને $Y$ એ $C_2H_5I$ (ઈથાઈલ આયોડાઈડ) છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
તેથી,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ થાય છે:
$C_6H_5-O-C_2H_5 + HI \rightarrow C_6H_5OH + C_2H_5I$
અહીં,$X$ એ $C_6H_5OH$ (ફિનોલ) છે અને $Y$ એ $C_2H_5I$ (ઈથાઈલ આયોડાઈડ) છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયા નથી?
A
ફિનોલ $\xrightarrow{NaOH / CHCl_3}$
B
ફિનોલ $\xrightarrow{\text{dil } HNO_3}$
C
ફિનોલ $\xrightarrow{H_2CrO_4}$
D
ફિનોલ $\xrightarrow{Br_2 / CS_2}$
Solution
(C) ફિનોલની $H_2CrO_4$ (ક્રોમિક એસિડ) સાથેની પ્રક્રિયા એ ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા છે,ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયા નથી.
આ પ્રક્રિયામાં,ફિનોલનું ઓક્સિડેશન થઈને $p$-બેન્ઝોક્વિનોન બને છે.
અન્ય આપેલી પ્રક્રિયાઓ:
$(A)$ રાઈમર-ટીમેન પ્રક્રિયા (ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન),
$(B)$ ફિનોલનું નાઈટ્રેશન (ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન),
$(D)$ ફિનોલનું બ્રોમિનેશન (ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન).
આ પ્રક્રિયામાં,ફિનોલનું ઓક્સિડેશન થઈને $p$-બેન્ઝોક્વિનોન બને છે.
અન્ય આપેલી પ્રક્રિયાઓ:
$(A)$ રાઈમર-ટીમેન પ્રક્રિયા (ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન),
$(B)$ ફિનોલનું નાઈટ્રેશન (ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન),
$(D)$ ફિનોલનું બ્રોમિનેશન (ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન).
0 likesView Solution
18
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કયા સંયોજનના રિડક્શનથી પ્રકાશીય સક્રિય આલ્કોહોલ મળે છે?
A
મિથાઈલ બ્યુટેનોએટ
B
બ્યુટેનોન
C
બ્યુટેનોઈક એસિડ
D
બ્યુટેનાલ
Solution
(B) $NaBH_4$ અથવા $LiAlH_4$ જેવા રિડક્શનકર્તાનો ઉપયોગ કરીને $Butanone$ $(CH_3COCH_2CH_3)$ નું રિડક્શન કરવાથી $Butan-2-ol$ $(CH_3CH(OH)CH_2CH_3)$ મળે છે.
$Butan-2-ol$ માં,$-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: $-H$,$-OH$,$-CH_3$,અને $-CH_2CH_3$.
આ કાર્બન કાયરલ કેન્દ્ર હોવાથી,$Butan-2-ol$ એનાન્શિયોમરની જોડી તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે પ્રકાશીય સક્રિય છે.
અન્ય વિકલ્પો પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $(Butan-1-ol)$ આપે છે જે અકાયરલ છે.
$Butan-2-ol$ માં,$-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: $-H$,$-OH$,$-CH_3$,અને $-CH_2CH_3$.
આ કાર્બન કાયરલ કેન્દ્ર હોવાથી,$Butan-2-ol$ એનાન્શિયોમરની જોડી તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે પ્રકાશીય સક્રિય છે.
અન્ય વિકલ્પો પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $(Butan-1-ol)$ આપે છે જે અકાયરલ છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કયું સંયોજન લ્યુકાસ પ્રક્રિયક સાથે ઝડપી પ્રતિક્રિયા આપે છે?
A
$CH_3CH_2CH(CH_3)OH$
B
$(CH_3)_2CHOH$
C
$(CH_3)_3COH$
D
$CH_3CH_2CH_2OH$
Solution
(C) લ્યુકાસ પ્રક્રિયક $(conc. \ HCl + anhydrous \ ZnCl_2)$ સાથે આલ્કોહોલની પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ક્રમ: $3^\circ > 2^\circ > 1^\circ$ છે.
આ પ્રતિક્રિયા $S_N1$ મિકેનિઝમ દ્વારા થાય છે જેમાં કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને છે.
$3^\circ$ આલ્કોહોલ સૌથી વધુ સ્થિર કાર્બોકેટાયન બનાવે છે અને તેથી તે સૌથી ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
$(CH_3)_3COH$ એ તૃતીયક $(3^\circ)$ આલ્કોહોલ છે,જ્યારે અન્ય દ્વિતીયક $(2^\circ)$ અથવા પ્રાથમિક $(1^\circ)$ આલ્કોહોલ છે.
તેથી,$(CH_3)_3COH$ સૌથી ઝડપી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
આ પ્રતિક્રિયા $S_N1$ મિકેનિઝમ દ્વારા થાય છે જેમાં કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને છે.
$3^\circ$ આલ્કોહોલ સૌથી વધુ સ્થિર કાર્બોકેટાયન બનાવે છે અને તેથી તે સૌથી ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
$(CH_3)_3COH$ એ તૃતીયક $(3^\circ)$ આલ્કોહોલ છે,જ્યારે અન્ય દ્વિતીયક $(2^\circ)$ અથવા પ્રાથમિક $(1^\circ)$ આલ્કોહોલ છે.
તેથી,$(CH_3)_3COH$ સૌથી ઝડપી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેની પ્રક્રિયામાં નીપજો '$X$' અને '$Y$' અનુક્રમે શું હશે તે જણાવો.
$(CH_3)_3C-O-C_2H_5 \xrightarrow{HI} X + Y$
$(CH_3)_3C-O-C_2H_5 \xrightarrow{HI} X + Y$
A
$(CH_3)_3C-OH + C_2H_5I$
B
$(CH_3)_3C-I + C_2H_5OH$
C
$C_4H_{10} + C_2H_6$
D
$(CH_3)_3C-I + CH_3OH$
Solution
(B) જ્યારે ઈથરમાં એક આલ્કાઈલ સમૂહ તૃતીયક (tertiary) હોય ત્યારે $HI$ સાથેની પ્રક્રિયા $S_N1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે.
આપેલ ઈથર $(CH_3)_3C-O-C_2H_5$ માં,તૃતીયક-બ્યુટાઈલ સમૂહ $(CH_3)_3C-$ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવી શકે છે.
તેથી,તૃતીયક-બ્યુટાઈલ સમૂહ અને ઓક્સિજન પરમાણુ વચ્ચેનો $C-O$ બંધ તૂટે છે,જેના પરિણામે તૃતીયક-બ્યુટાઈલ આયોડાઈડ $(CH_3)_3C-I$ અને ઈથેનોલ $C_2H_5OH$ બને છે.
આમ,$X = (CH_3)_3C-I$ અને $Y = C_2H_5OH$.
આપેલ ઈથર $(CH_3)_3C-O-C_2H_5$ માં,તૃતીયક-બ્યુટાઈલ સમૂહ $(CH_3)_3C-$ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવી શકે છે.
તેથી,તૃતીયક-બ્યુટાઈલ સમૂહ અને ઓક્સિજન પરમાણુ વચ્ચેનો $C-O$ બંધ તૂટે છે,જેના પરિણામે તૃતીયક-બ્યુટાઈલ આયોડાઈડ $(CH_3)_3C-I$ અને ઈથેનોલ $C_2H_5OH$ બને છે.
આમ,$X = (CH_3)_3C-I$ અને $Y = C_2H_5OH$.
0 likesView Solution
21
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
Reimer-Tiemann પ્રક્રિયાની અંતિમ નીપજ કઈ છે?
A
સેલિસીલાલ્ડિહાઈડ
B
એસ્પિરિન
C
સેલિસિલિક એસિડ
D
ફિનોલ
Solution
(A) Reimer-Tiemann પ્રક્રિયામાં ફિનોલની પ્રક્રિયા ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ સાથે જલીય બેઇઝ જેમ કે સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ ની હાજરીમાં કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા ફિનોલ વલયના ઓર્થો સ્થાન પર ફોર્મિલ ગ્રુપ $(-CHO)$ દાખલ કરે છે.
અંતિમ નીપજ $2$-હાઇડ્રોક્સીબેન્ઝાલ્ડિહાઇડ બને છે,જેને સામાન્ય રીતે સેલિસીલાલ્ડિહાઇડ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આ પ્રક્રિયા ફિનોલ વલયના ઓર્થો સ્થાન પર ફોર્મિલ ગ્રુપ $(-CHO)$ દાખલ કરે છે.
અંતિમ નીપજ $2$-હાઇડ્રોક્સીબેન્ઝાલ્ડિહાઇડ બને છે,જેને સામાન્ય રીતે સેલિસીલાલ્ડિહાઇડ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેની પ્રક્રિયાની નીપજનું બંધારણ લખો.
A
B
C
D
Solution
(C) $NaBH_4$ (સોડિયમ બોરોહાઇડ્રાઇડ) એક પસંદગીયુક્ત રિડક્શનકર્તા છે જે આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનનું તેમના અનુરૂપ આલ્કોહોલમાં રિડક્શન કરે છે,પરંતુ તે સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં એસ્ટરનું રિડક્શન કરતું નથી.
આપેલ અણુમાં,સાયક્લોહેક્સેન રિંગમાં કીટોન સમૂહ અને એક એસ્ટર સમૂહ $(-COOCH_3)$ છે.
$NaBH_4$ પસંદગીયુક્ત રીતે કીટોન સમૂહનું દ્વિતીયક આલ્કોહોલ $(-CH(OH)-)$ માં રિડક્શન કરશે જ્યારે એસ્ટર સમૂહને અકબંધ રાખશે.
તેથી,નીપજ એ એક અણુ છે જેમાં $-CH_2-COOCH_3$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ સાયક્લોહેક્સેનોલ રિંગ છે.
આ વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ બંધારણને અનુરૂપ છે.
આપેલ અણુમાં,સાયક્લોહેક્સેન રિંગમાં કીટોન સમૂહ અને એક એસ્ટર સમૂહ $(-COOCH_3)$ છે.
$NaBH_4$ પસંદગીયુક્ત રીતે કીટોન સમૂહનું દ્વિતીયક આલ્કોહોલ $(-CH(OH)-)$ માં રિડક્શન કરશે જ્યારે એસ્ટર સમૂહને અકબંધ રાખશે.
તેથી,નીપજ એ એક અણુ છે જેમાં $-CH_2-COOCH_3$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ સાયક્લોહેક્સેનોલ રિંગ છે.
આ વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ બંધારણને અનુરૂપ છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$C_6H_5CHO + C_6H_5COCH_3 \xrightarrow[293 \ K]{OH^{-}}$ પ્રક્રિયાની નીપજ . . . . . . છે.
A
$C_6H_5-CO-CH_2-CO-C_6H_5$
B
$C_6H_5-CH=CH-CO-C_6H_5$
C
$C_6H_5-CH_2-CO-CH_2-C_6H_5$
D
$C_6H_5-CH=CH-CH_2-C_6H_5$
Solution
(B) બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ અને એસિટોફિનોન $(C_6H_5COCH_3)$ વચ્ચે મંદ બેઇઝ $(OH^-)$ ની હાજરીમાં થતી પ્રક્રિયા ક્લેઝન-શ્મિટ કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એસિટોફિનોનમાંથી બનતો એનોલેટ આયન બેન્ઝાલ્ડિહાઈડના કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
પ્રારંભિક નીપજ $\beta$-હાઈડ્રોક્સી કીટોન છે,જે ત્યારબાદ નિર્જલીકરણ પામીને $\alpha,\beta$-અસંતૃપ્ત કીટોન બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5CHO + CH_3COC_6H_5$ $\xrightarrow{OH^-} C_6H_5CH(OH)CH_2COC_6H_5$ $\xrightarrow{-H_2O} C_6H_5CH=CHCOC_6H_5$
અંતિમ નીપજ બેન્ઝાલએસિટોફિનોન (જેને ચાલકોન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) છે,જે વિકલ્પ $B$ ને અનુરૂપ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એસિટોફિનોનમાંથી બનતો એનોલેટ આયન બેન્ઝાલ્ડિહાઈડના કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
પ્રારંભિક નીપજ $\beta$-હાઈડ્રોક્સી કીટોન છે,જે ત્યારબાદ નિર્જલીકરણ પામીને $\alpha,\beta$-અસંતૃપ્ત કીટોન બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5CHO + CH_3COC_6H_5$ $\xrightarrow{OH^-} C_6H_5CH(OH)CH_2COC_6H_5$ $\xrightarrow{-H_2O} C_6H_5CH=CHCOC_6H_5$
અંતિમ નીપજ બેન્ઝાલએસિટોફિનોન (જેને ચાલકોન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) છે,જે વિકલ્પ $B$ ને અનુરૂપ છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનો ઉપયોગ ખાદ્ય પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે થાય છે?
A
એસીટોન
B
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ
C
સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ
D
સોડિયમ બેન્ઝોએટ
Solution
(D) સોડિયમ બેન્ઝોએટ $(C_6H_5COONa)$ નો ઉપયોગ ખાદ્ય પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે થાય છે કારણ કે તે એસિડિક પરિસ્થિતિઓમાં બેક્ટેરિયા,યીસ્ટ અને ફૂગના વિકાસને અટકાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનું $pK_a$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે?
A
બેન્ઝોઇક એસિડ
B
$p$-નાઇટ્રોબેન્ઝોઇક એસિડ
C
$p$-મિથાઇલબેન્ઝોઇક એસિડ
D
$p$-ક્લોરોબેન્ઝોઇક એસિડ
Solution
(C) $pK_a$ મૂલ્ય એસિડિટીના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. પ્રબળ એસિડનું $pK_a$ મૂલ્ય ઓછું હોય છે,જ્યારે નિર્બળ એસિડનું $pK_a$ મૂલ્ય વધુ હોય છે.
એસિડિટી સંયુગ્મી બેઝ (કાર્બોક્સિલેટ આયન) ની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ $(EWG)$ એસિડિટી વધારે છે,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ ગ્રુપ $(EDG)$ એસિડિટી ઘટાડે છે.
બેન્ઝીન રિંગ પરના વિસ્થાપકોની સરખામણી:
$1$. $-NO_2$ એ પ્રબળ $EWG$ છે (એસિડિટી વધારે છે).
$2$. $-Cl$ એ નિર્બળ $EWG$ છે (એસિડિટી વધારે છે).
$3$. $-H$ એ સંદર્ભ છે.
$4$. $-CH_3$ એ $EDG$ છે (એસિડિટી ઘટાડે છે).
$-CH_3$ એ ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ ગ્રુપ હોવાથી,તે કાર્બોક્સિલેટ આયનને અસ્થિર બનાવે છે,જેનાથી $p$-મિથાઇલબેન્ઝોઇક એસિડ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી નિર્બળ એસિડ બને છે.
તેથી,$p$-મિથાઇલબેન્ઝોઇક એસિડનું $pK_a$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે.
એસિડિટી સંયુગ્મી બેઝ (કાર્બોક્સિલેટ આયન) ની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ $(EWG)$ એસિડિટી વધારે છે,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ ગ્રુપ $(EDG)$ એસિડિટી ઘટાડે છે.
બેન્ઝીન રિંગ પરના વિસ્થાપકોની સરખામણી:
$1$. $-NO_2$ એ પ્રબળ $EWG$ છે (એસિડિટી વધારે છે).
$2$. $-Cl$ એ નિર્બળ $EWG$ છે (એસિડિટી વધારે છે).
$3$. $-H$ એ સંદર્ભ છે.
$4$. $-CH_3$ એ $EDG$ છે (એસિડિટી ઘટાડે છે).
$-CH_3$ એ ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ ગ્રુપ હોવાથી,તે કાર્બોક્સિલેટ આયનને અસ્થિર બનાવે છે,જેનાથી $p$-મિથાઇલબેન્ઝોઇક એસિડ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી નિર્બળ એસિડ બને છે.
તેથી,$p$-મિથાઇલબેન્ઝોઇક એસિડનું $pK_a$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કયું સંયોજન ફેહલિંગ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન કરી શકે છે?
A
એસીટોફિનોન
B
એસીટાલ્ડિહાઈડ
C
એસીટોન
D
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ
Solution
(B) ફેહલિંગ પ્રક્રિયક એ એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જેનો ઉપયોગ એલિફેટિક આલ્ડિહાઈડ અને કીટોન વચ્ચેનો તફાવત પારખવા માટે થાય છે.
એલિફેટિક આલ્ડિહાઈડ,જેમ કે $CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઈડ),ફેહલિંગ પ્રક્રિયક દ્વારા સરળતાથી તેમના અનુરૂપ કાર્બોક્સિલેટ આયનોમાં ઓક્સિડાઈઝ થાય છે,જેના પરિણામે $Cu_2O$ ના લાલ-કથ્થઈ રંગના અવક્ષેપ મળે છે.
કીટોન (જેમ કે એસીટોફિનોન અને એસીટોન) અને એરોમેટિક આલ્ડિહાઈડ (જેમ કે બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ) ફેહલિંગ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન કરતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ (એસીટાલ્ડિહાઈડ) છે.
એલિફેટિક આલ્ડિહાઈડ,જેમ કે $CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઈડ),ફેહલિંગ પ્રક્રિયક દ્વારા સરળતાથી તેમના અનુરૂપ કાર્બોક્સિલેટ આયનોમાં ઓક્સિડાઈઝ થાય છે,જેના પરિણામે $Cu_2O$ ના લાલ-કથ્થઈ રંગના અવક્ષેપ મળે છે.
કીટોન (જેમ કે એસીટોફિનોન અને એસીટોન) અને એરોમેટિક આલ્ડિહાઈડ (જેમ કે બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ) ફેહલિંગ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન કરતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ (એસીટાલ્ડિહાઈડ) છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપતી નથી?
A
$C_6H_6 \xrightarrow[\text{Anhy. } AlCl_3]{CO, HCl} C_6H_5CHO$
B
$C_6H_5CH_3 \xrightarrow[CS_2]{CrO_2Cl_2} C_6H_5CHO$
C
$C_6H_5CH_3 \xrightarrow{KMnO_4 + KOH} C_6H_5COOK$
D
$C_6H_5COCl \xrightarrow[Pd-BaSO_4]{H_2} C_6H_5CHO$
Solution
(C) . ગેટરમેન-કોચ પ્રક્રિયા: $C_6H_6 + CO + HCl \xrightarrow{\text{Anhy. } AlCl_3} C_6H_5CHO$ (બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપે છે).
$B$. ઇટાર્ડ પ્રક્રિયા: $C_6H_5CH_3 + CrO_2Cl_2 \xrightarrow{CS_2} C_6H_5CHO$ (બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપે છે).
$C$. $KMnO_4 + KOH$ સાથે ટોલ્યુઈનનું ઓક્સિડેશન પોટેશિયમ બેન્ઝોએટ $(C_6H_5COOK)$ આપે છે,જે એસિડિક માધ્યમમાં બેન્ઝોઈક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ આપે છે,બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ નહીં.
$D$. રોઝનમંડ રિડક્શન: $C_6H_5COCl + H_2 \xrightarrow{Pd-BaSO_4} C_6H_5CHO$ (બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપે છે).
તેથી,જે પ્રક્રિયા બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપતી નથી તે $C$ છે.
$B$. ઇટાર્ડ પ્રક્રિયા: $C_6H_5CH_3 + CrO_2Cl_2 \xrightarrow{CS_2} C_6H_5CHO$ (બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપે છે).
$C$. $KMnO_4 + KOH$ સાથે ટોલ્યુઈનનું ઓક્સિડેશન પોટેશિયમ બેન્ઝોએટ $(C_6H_5COOK)$ આપે છે,જે એસિડિક માધ્યમમાં બેન્ઝોઈક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ આપે છે,બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ નહીં.
$D$. રોઝનમંડ રિડક્શન: $C_6H_5COCl + H_2 \xrightarrow{Pd-BaSO_4} C_6H_5CHO$ (બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપે છે).
તેથી,જે પ્રક્રિયા બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપતી નથી તે $C$ છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનું $K_a$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે?
A
$NO_2CH_2COOH$
B
$BrCH_2COOH$
C
$CCl_3COOH$
D
$CH_3COOH$
Solution
(C) કાર્બોક્સિલિક એસિડની એસિડિકતા તેના સંયુગ્મી બેઝ (કાર્બોક્સિલેટ આયન) ની સ્થિરતા દ્વારા નક્કી થાય છે.
ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ્સ (EWGs) ઇન્ડક્ટિવ ઇફેક્ટ ($-I$ અસર) દ્વારા કાર્બોક્સિલેટ આયનને સ્થિર કરે છે,જેનાથી એસિડિકતા અને $K_a$ નું મૂલ્ય વધે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$CCl_3COOH$ માં ત્રણ અત્યંત વિદ્યુતઋણ ક્લોરિન પરમાણુઓને કારણે સૌથી મજબૂત $-I$ અસર જોવા મળે છે,તેથી તે સૌથી વધુ એસિડિક છે અને તેનું $K_a$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે.
ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ્સ (EWGs) ઇન્ડક્ટિવ ઇફેક્ટ ($-I$ અસર) દ્વારા કાર્બોક્સિલેટ આયનને સ્થિર કરે છે,જેનાથી એસિડિકતા અને $K_a$ નું મૂલ્ય વધે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$CCl_3COOH$ માં ત્રણ અત્યંત વિદ્યુતઋણ ક્લોરિન પરમાણુઓને કારણે સૌથી મજબૂત $-I$ અસર જોવા મળે છે,તેથી તે સૌથી વધુ એસિડિક છે અને તેનું $K_a$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન આયોડોફોર્મ પ્રતિક્રિયા આપે છે?
A
પ્રોપેનાલ
B
એસીટોન
C
પેન્ટ-$3$-ઓન
D
બેન્ઝોફિનોન
Solution
(B) આયોડોફોર્મ પ્રતિક્રિયા એવા સંયોજનો દ્વારા આપવામાં આવે છે જેમાં $CH_3CO-$ જૂથ અથવા $CH_3CH(OH)-$ જૂથ હોય છે.
$1$. પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$ માં $CH_3CO-$ જૂથ હોતું નથી.
$2$. એસીટોન $(CH_3COCH_3)$ માં $CH_3CO-$ જૂથ હોય છે અને તેથી તે હકારાત્મક આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.
$3$. પેન્ટ-$3$-ઓન $(CH_3CH_2COCH_2CH_3)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે જોડાયેલ મિથાઈલ જૂથ હોતું નથી.
$4$. બેન્ઝોફિનોન $(C_6H_5COC_6H_5)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે જોડાયેલ મિથાઈલ જૂથ હોતું નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.
$1$. પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$ માં $CH_3CO-$ જૂથ હોતું નથી.
$2$. એસીટોન $(CH_3COCH_3)$ માં $CH_3CO-$ જૂથ હોય છે અને તેથી તે હકારાત્મક આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.
$3$. પેન્ટ-$3$-ઓન $(CH_3CH_2COCH_2CH_3)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે જોડાયેલ મિથાઈલ જૂથ હોતું નથી.
$4$. બેન્ઝોફિનોન $(C_6H_5COC_6H_5)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે જોડાયેલ મિથાઈલ જૂથ હોતું નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
જ્યારે સાયક્લોપેન્ટેનોન એસિડિક માધ્યમમાં હાઇડ્રોક્સિલ એમાઇન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે કઈ નીપજ મળે છે?
A
સાયક્લોપેન્ટેનોન ઓક્સાઇમ
B
સાયક્લોપેન્ટેનોલ
C
સાયક્લોપેન્ટેનોન હાઇડ્રેઝોન
D
સાયક્લોપેન્ટેનામાઇડ
Solution
(A) એસિડિક માધ્યમમાં કીટોનની હાઇડ્રોક્સિલ એમાઇન $(NH_2OH)$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ-વિલોપન પ્રક્રિયા (ઘનીભવન પ્રક્રિયા) છે.
સાયક્લોપેન્ટેનોન હાઇડ્રોક્સિલ એમાઇન સાથે પ્રક્રિયા કરીને સાયક્લોપેન્ટેનોન ઓક્સાઇમ અને પાણી બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_5H_8O + NH_2OH \xrightarrow{H^+} C_5H_8NOH + H_2O$.
તેથી,સાચી નીપજ સાયક્લોપેન્ટેનોન ઓક્સાઇમ છે.
સાયક્લોપેન્ટેનોન હાઇડ્રોક્સિલ એમાઇન સાથે પ્રક્રિયા કરીને સાયક્લોપેન્ટેનોન ઓક્સાઇમ અને પાણી બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_5H_8O + NH_2OH \xrightarrow{H^+} C_5H_8NOH + H_2O$.
તેથી,સાચી નીપજ સાયક્લોપેન્ટેનોન ઓક્સાઇમ છે.
0 likesView Solution
31
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કેનિઝારો પ્રક્રિયા . . . . . . દ્વારા આપવામાં આવતી નથી.
A
$HCHO$
B
$C_6H_5CHO$
C
$1\text{-methylcyclohexanecarbaldehyde}$
D
$CH_3CHO$
Solution
(D) કેનિઝારો પ્રક્રિયા એ અસમાનતા (disproportionation) પ્રક્રિયા છે જે એવા આલ્ડિહાઇડ્સ દ્વારા આપવામાં આવે છે જેમાં $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોતા નથી.
$HCHO$ (ફોર્માલ્ડિહાઇડ) માં કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન નથી.
$C_6H_5CHO$ (બેન્ઝાલ્ડિહાઇડ) માં કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન નથી.
$1\text{-methylcyclohexanecarbaldehyde}$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન પર કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન નથી.
$CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઇડ) માં ત્રણ $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ છે,તેથી તે કેનિઝારો પ્રક્રિયાને બદલે આલ્ડૉલ સંઘનન પ્રક્રિયા આપે છે.
$HCHO$ (ફોર્માલ્ડિહાઇડ) માં કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન નથી.
$C_6H_5CHO$ (બેન્ઝાલ્ડિહાઇડ) માં કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન નથી.
$1\text{-methylcyclohexanecarbaldehyde}$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન પર કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન નથી.
$CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઇડ) માં ત્રણ $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ છે,તેથી તે કેનિઝારો પ્રક્રિયાને બદલે આલ્ડૉલ સંઘનન પ્રક્રિયા આપે છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ગેટરમેન-કોચ પ્રક્રિયા દ્વારા બેન્ઝીનમાંથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ બનાવવા માટે કયા પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$CH_3COCl$ અને નિર્જળ $AlCl_3$
B
$SnCl_2$ અને $HCl$
C
$CO$,$HCl$ અને નિર્જળ $AlCl_3$
D
$CrO_2Cl_2$ અને $CS_2$
Solution
(C) ગેટરમેન-કોચ પ્રક્રિયા એ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ એસિલેશનનું એક વિશિષ્ટ સ્વરૂપ છે જેનો ઉપયોગ એરોમેટિક વલયમાં ફોર્મિલ ગ્રુપ $(-CHO)$ દાખલ કરવા માટે થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,બેન્ઝીનની પ્રક્રિયા કાર્બન મોનોક્સાઈડ $(CO)$ અને હાઈડ્રોજન ક્લોરાઈડ $(HCl)$ સાથે નિર્જળ એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ $(AlCl_3)$ અથવા ક્યુપ્રસ ક્લોરાઈડ $(CuCl)$ ની હાજરીમાં કરવામાં આવે છે,જેથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $C_6H_6 + CO + HCl \xrightarrow{anhydrous \ AlCl_3 / CuCl} C_6H_5CHO$.
આ પ્રક્રિયામાં,બેન્ઝીનની પ્રક્રિયા કાર્બન મોનોક્સાઈડ $(CO)$ અને હાઈડ્રોજન ક્લોરાઈડ $(HCl)$ સાથે નિર્જળ એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ $(AlCl_3)$ અથવા ક્યુપ્રસ ક્લોરાઈડ $(CuCl)$ ની હાજરીમાં કરવામાં આવે છે,જેથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $C_6H_6 + CO + HCl \xrightarrow{anhydrous \ AlCl_3 / CuCl} C_6H_5CHO$.
0 likesView Solution
33
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કોલમ-$I$ માં આપેલ વિટામિનને કોલમ-$II$ માં આપેલ તેમના રાસાયણિક નામ સાથે જોડો.
| કોલમ-$I$ (વિટામિન) | કોલમ-$II$ (રાસાયણિક નામ) |
|---|---|
| $(i)$ વિટામિન $B_6$ | $(P)$ એસ્કોર્બિક એસિડ |
| $(ii)$ વિટામિન $B_1$ | $(Q)$ રાઈબોફ્લેવિન |
| $(iii)$ વિટામિન $B_2$ | $(R)$ થાઈમીન |
| $(iv)$ વિટામિન $C$ | $(S)$ પાયરિડોક્સિન |
A
$(i)$ $\rightarrow S, (ii)$ $\rightarrow Q, (iii)$ $\rightarrow R, (iv)$ $\rightarrow P$
B
$(i)$ $\rightarrow Q, (ii)$ $\rightarrow R, (iii)$ $\rightarrow S, (iv)$ $\rightarrow P$
C
$(i)$ $\rightarrow S, (ii)$ $\rightarrow R, (iii)$ $\rightarrow Q, (iv)$ $\rightarrow P$
D
$(i)$ $\rightarrow R, (ii)$ $\rightarrow Q, (iii)$ $\rightarrow S, (iv)$ $\rightarrow P$
Solution
(C) વિટામિન્સના રાસાયણિક નામ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ વિટામિન $B_6$ એટલે પાયરિડોક્સિન $(S)$.
$(ii)$ વિટામિન $B_1$ એટલે થાઈમીન $(R)$.
$(iii)$ વિટામિન $B_2$ એટલે રાઈબોફ્લેવિન $(Q)$.
$(iv)$ વિટામિન $C$ એટલે એસ્કોર્બિક એસિડ $(P)$.
તેથી,સાચી જોડ $(i)$ $\rightarrow S, (ii)$ $\rightarrow R, (iii)$ $\rightarrow Q, (iv)$ $\rightarrow P$ છે.
$(i)$ વિટામિન $B_6$ એટલે પાયરિડોક્સિન $(S)$.
$(ii)$ વિટામિન $B_1$ એટલે થાઈમીન $(R)$.
$(iii)$ વિટામિન $B_2$ એટલે રાઈબોફ્લેવિન $(Q)$.
$(iv)$ વિટામિન $C$ એટલે એસ્કોર્બિક એસિડ $(P)$.
તેથી,સાચી જોડ $(i)$ $\rightarrow S, (ii)$ $\rightarrow R, (iii)$ $\rightarrow Q, (iv)$ $\rightarrow P$ છે.
0 likesView Solution
34
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
યકૃતમાં કયો કાર્બોહાઇડ્રેટ હાજર હોય છે?
A
ગ્લાયકોજન
B
એમાયલોઝ
C
એમાયલોપેક્ટીન
D
સેલ્યુલોઝ
Solution
(A) પ્રાણીઓના યકૃતમાં સંગ્રહિત કાર્બોહાઇડ્રેટ $Glycogen$ છે.
તેને ઘણીવાર પ્રાણી સ્ટાર્ચ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેની રચના $Amylopectin$ જેવી જ હોય છે અને તે પ્રાણીઓમાં ગ્લુકોઝના પ્રાથમિક સંગ્રહ સ્વરૂપ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેને ઘણીવાર પ્રાણી સ્ટાર્ચ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેની રચના $Amylopectin$ જેવી જ હોય છે અને તે પ્રાણીઓમાં ગ્લુકોઝના પ્રાથમિક સંગ્રહ સ્વરૂપ તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$Testosterone$ (ટેસ્ટોસ્ટેરોન) એ પુરુષોમાં અવાજ ઘેરો થવો અને ચહેરા પર વાળ આવવા જેવા ગૌણ જાતીય લક્ષણોના વિકાસ માટે જવાબદાર છે.
A
એસ્ટ્રેટ્રિઓલ
B
પ્રોજેસ્ટેરોન
C
એસ્ટ્રાડિઓલ
D
ટેસ્ટોસ્ટેરોન
Solution
(D) $Testosterone$ એ મુખ્ય પુરુષ જાતીય હોર્મોન અને એનાબોલિક સ્ટેરોઇડ છે.
તે પુરુષ પ્રજનન પેશીઓના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,તેમજ ગૌણ જાતીય લક્ષણો જેવા કે સ્નાયુઓ અને હાડકાના દળમાં વધારો,શરીર પર વાળનો વિકાસ અને અવાજ ઘેરો થવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
તે પુરુષ પ્રજનન પેશીઓના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,તેમજ ગૌણ જાતીય લક્ષણો જેવા કે સ્નાયુઓ અને હાડકાના દળમાં વધારો,શરીર પર વાળનો વિકાસ અને અવાજ ઘેરો થવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કયો બેઝ બાયસાઇક્લિક (દ્વિ-ચક્રીય) છે?
A
$U$
B
$C$
C
$T$
D
$G$
Solution
(D) ન્યુક્લિક એસિડમાં,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝને તેમની રચનાના આધારે બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. $\text{પ્યુરીન્સ}$ (બાયસાઇક્લિક બેઝ જેમાં બે જોડાયેલી રીંગ હોય છે): એડેનાઇન $(A)$ અને ગ્વાનીન $(G)$.
$2$. $\text{પિરિમિડિન્સ}$ (મોનોસાઇક્લિક બેઝ જેમાં એક રીંગ હોય છે): સાયટોસિન $(C)$,થાઇમિન $(T)$,અને યુરેસિલ $(U)$.
ગ્વાનીન $(G)$ એ પ્યુરીન હોવાથી,તે બાયસાઇક્લિક (દ્વિ-ચક્રીય) રચના ધરાવે છે. તેથી,સાચો જવાબ $G$ છે.
$1$. $\text{પ્યુરીન્સ}$ (બાયસાઇક્લિક બેઝ જેમાં બે જોડાયેલી રીંગ હોય છે): એડેનાઇન $(A)$ અને ગ્વાનીન $(G)$.
$2$. $\text{પિરિમિડિન્સ}$ (મોનોસાઇક્લિક બેઝ જેમાં એક રીંગ હોય છે): સાયટોસિન $(C)$,થાઇમિન $(T)$,અને યુરેસિલ $(U)$.
ગ્વાનીન $(G)$ એ પ્યુરીન હોવાથી,તે બાયસાઇક્લિક (દ્વિ-ચક્રીય) રચના ધરાવે છે. તેથી,સાચો જવાબ $G$ છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કયો એમિનો એસિડ પ્રકાશીય રીતે સક્રિય નથી?
A
લ્યુસીન
B
એલેનાઇન
C
ગ્લાયસીન
D
વેલાઇન
Solution
(C) જો એમિનો એસિડમાં કાયરલ કાર્બન પરમાણુ (ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ) હોય,તો તે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય હોય છે.
ગ્લાયસીનનું બંધારણ $NH_2-CH_2-COOH$ છે.
ગ્લાયસીનમાં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ બે સમાન હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,જેનો અર્થ છે કે તે કાયરલ કેન્દ્ર નથી.
તેથી,ગ્લાયસીન એ વિકલ્પોમાંનો એકમાત્ર એમિનો એસિડ છે જે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય નથી.
ગ્લાયસીનનું બંધારણ $NH_2-CH_2-COOH$ છે.
ગ્લાયસીનમાં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ બે સમાન હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,જેનો અર્થ છે કે તે કાયરલ કેન્દ્ર નથી.
તેથી,ગ્લાયસીન એ વિકલ્પોમાંનો એકમાત્ર એમિનો એસિડ છે જે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય નથી.
0 likesView Solution
38
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$DNA$ ના ડબલ હેલિક્સ બંધારણમાં કઈ બે બેઝની જોડીમાં હાઇડ્રોજન બંધ હાજર હોય છે?
A
ગ્વાનિન અને થાઇમિન
B
એડેનિન અને થાઇમિન
C
એડેનિન અને સાયટોસિન
D
સાયટોસિન અને થાઇમિન
Solution
(B) $DNA$ ના ડબલ હેલિક્સ બંધારણમાં,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા ચોક્કસ બેઝ જોડી બનાવે છે.
$Adenine$ $(A)$ એ $Thymine$ $(T)$ સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
$Guanine$ $(G)$ એ $Cytosine$ $(C)$ સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેથી,વિકલ્પોમાંથી સાચી જોડી $Adenine$ અને $Thymine$ છે.
$Adenine$ $(A)$ એ $Thymine$ $(T)$ સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
$Guanine$ $(G)$ એ $Cytosine$ $(C)$ સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેથી,વિકલ્પોમાંથી સાચી જોડી $Adenine$ અને $Thymine$ છે.
0 likesView Solution
39
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયો એસિડ વિટામિન છે?
A
એસ્કોર્બિક એસિડ
B
પિક્રિક એસિડ
C
એડિપિક એસિડ
D
એસ્પાર્ટિક એસિડ
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
એસ્કોર્બિક એસિડને રાસાયણિક રીતે $Vitamin \ C$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે કોલેજનના સંશ્લેષણ માટે અને એન્ટીઑકિસડન્ટ તરીકે જરૂરી આવશ્યક પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે.
એસ્કોર્બિક એસિડને રાસાયણિક રીતે $Vitamin \ C$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે કોલેજનના સંશ્લેષણ માટે અને એન્ટીઑકિસડન્ટ તરીકે જરૂરી આવશ્યક પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે.
0 likesView Solution
40
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$Lactose$ (લેક્ટોઝ) ના જળવિભાજનથી કઈ નીપજ મળે છે?
A
$Glucose$ અને $Glucose$
B
$Glucose$ અને $Fructose$
C
$Galactose$ અને $Glucose$
D
$Galactose$ અને $Fructose$
Solution
(C) $Lactose$ એ બે મોનોસેકેરાઈડ એકમોનો બનેલો ડાયસેકેરાઈડ છે.
જળવિભાજન પર,$Lactose$ એ $D-(+)-Glucose$ નો એક અણુ અને $D-(+)-Galactose$ નો એક અણુ આપે છે.
પ્રક્રિયા: $C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow C_6H_{12}O_6 (Glucose) + C_6H_{12}O_6 (Galactose)$.
જળવિભાજન પર,$Lactose$ એ $D-(+)-Glucose$ નો એક અણુ અને $D-(+)-Galactose$ નો એક અણુ આપે છે.
પ્રક્રિયા: $C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow C_6H_{12}O_6 (Glucose) + C_6H_{12}O_6 (Galactose)$.
0 likesView Solution
41
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$E_{a} = 33.256 \ J \ mol^{-1}$ ધરાવતી પ્રક્રિયા માટે $\ln K$ વિરુદ્ધ $\frac{1}{T}$ ના આલેખના ઢાળનું મૂલ્ય શું છે?
A
$-1.74$
B
$-4$
C
$1.74$
D
$4$
Solution
(B) આર્હેનિયસ સમીકરણ મુજબ,$\ln K = \ln A - \frac{E_{a}}{RT}$.
આને સુરેખ રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \ln K$,$x = \frac{1}{T}$,અને $m$ એ ઢાળ છે.
ઢાળ $m = -\frac{E_{a}}{R}$.
આપેલ છે કે $E_{a} = 33.256 \ J \ mol^{-1}$ અને વાયુ અચળાંક $R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
ઢાળ $m = -\frac{33.256}{8.314} = -4$.
આને સુરેખ રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \ln K$,$x = \frac{1}{T}$,અને $m$ એ ઢાળ છે.
ઢાળ $m = -\frac{E_{a}}{R}$.
આપેલ છે કે $E_{a} = 33.256 \ J \ mol^{-1}$ અને વાયુ અચળાંક $R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
ઢાળ $m = -\frac{33.256}{8.314} = -4$.
0 likesView Solution
42
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ઉદ્દીપકની હાજરીમાં,પ્રક્રિયા દરમિયાન મુક્ત થતી અથવા શોષાતી ઉષ્મા . . . . . . .
A
વધી કે ઘટી શકે છે
B
ઘટે છે
C
અપરિવર્તિત રહે છે
D
વધે છે
Solution
(C) ઉદ્દીપક સક્રિયકરણ ઉર્જા $(E_a)$ ઘટાડીને પ્રક્રિયા માટે વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડે છે.
તે પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓના વેગમાં સમાન રીતે વધારો કરે છે.
જોકે,તે પ્રક્રિયાના ઉષ્માગતિશાસ્ત્રીય ગુણધર્મો જેવા કે એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ ને અસર કરતું નથી.
તેથી,પ્રક્રિયા દરમિયાન મુક્ત થતી અથવા શોષાતી ઉષ્મા અપરિવર્તિત રહે છે.
તે પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓના વેગમાં સમાન રીતે વધારો કરે છે.
જોકે,તે પ્રક્રિયાના ઉષ્માગતિશાસ્ત્રીય ગુણધર્મો જેવા કે એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ ને અસર કરતું નથી.
તેથી,પ્રક્રિયા દરમિયાન મુક્ત થતી અથવા શોષાતી ઉષ્મા અપરિવર્તિત રહે છે.
0 likesView Solution
43
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે અર્ધ-આયુષ્ય સમય $5 \ min$ છે. પ્રક્રિયાને $99.9 \%$ પૂર્ણ થવા માટે કેટલો સમય લાગશે ($min$ માં)?
A
$40$
B
$25$
C
$20$
D
$50$
Solution
(D) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k = \frac{0.693}{t_{1/2}}$ છે.
આપેલ છે $t_{1/2} = 5 \ min$,તેથી $k = \frac{0.693}{5} \ min^{-1}$.
$99.9 \%$ પૂર્ણતા માટે જરૂરી સમય $t = \frac{2.303}{k} \log \frac{[A]_0}{[A]_t}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$99.9 \%$ પૂર્ણતા માટે,$[A]_t = 0.001[A]_0$.
કિંમતો મૂકતા: $t = \frac{2.303}{0.693/5} \log \frac{[A]_0}{0.001[A]_0}$.
$t = \frac{2.303 \times 5}{0.693} \log(1000)$.
$\log(1000) = 3$ હોવાથી,$t \approx 3.32 \times 5 \times 3 = 49.8 \approx 50 \ min$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
આપેલ છે $t_{1/2} = 5 \ min$,તેથી $k = \frac{0.693}{5} \ min^{-1}$.
$99.9 \%$ પૂર્ણતા માટે જરૂરી સમય $t = \frac{2.303}{k} \log \frac{[A]_0}{[A]_t}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$99.9 \%$ પૂર્ણતા માટે,$[A]_t = 0.001[A]_0$.
કિંમતો મૂકતા: $t = \frac{2.303}{0.693/5} \log \frac{[A]_0}{0.001[A]_0}$.
$t = \frac{2.303 \times 5}{0.693} \log(1000)$.
$\log(1000) = 3$ હોવાથી,$t \approx 3.32 \times 5 \times 3 = 49.8 \approx 50 \ min$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
44
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
એક પ્રક્રિયા $A + B \rightarrow C$ એ $A$ ના સંદર્ભમાં દ્વિતીય ક્રમની અને $B$ ના સંદર્ભમાં શૂન્ય ક્રમની છે. જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે અને $B$ ની સાંદ્રતા અડધી કરવામાં આવે ત્યારે પ્રક્રિયાના વેગ પર શું અસર થાય છે?
A
$1/2$ ગણો
B
$2$ ગણો
C
$8$ ગણો
D
$4$ ગણો
Solution
(D) પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ આ મુજબ છે: $Rate = k[A]^2[B]^0 = k[A]^2$.
જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા બમણી $([A]' = 2[A])$ અને $B$ ની સાંદ્રતા અડધી $([B]' = 0.5[B])$ કરવામાં આવે,ત્યારે નવો વેગ $(Rate')$ આ મુજબ થશે:
$Rate' = k(2[A])^2(0.5[B])^0 = k(4[A]^2)(1) = 4k[A]^2$.
નવા વેગની સરખામણી મૂળ વેગ સાથે કરતા,આપણને $Rate' = 4 \times Rate$ મળે છે.
તેથી,વેગ મૂળ વેગ કરતા $4$ ગણો થાય છે.
જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા બમણી $([A]' = 2[A])$ અને $B$ ની સાંદ્રતા અડધી $([B]' = 0.5[B])$ કરવામાં આવે,ત્યારે નવો વેગ $(Rate')$ આ મુજબ થશે:
$Rate' = k(2[A])^2(0.5[B])^0 = k(4[A]^2)(1) = 4k[A]^2$.
નવા વેગની સરખામણી મૂળ વેગ સાથે કરતા,આપણને $Rate' = 4 \times Rate$ મળે છે.
તેથી,વેગ મૂળ વેગ કરતા $4$ ગણો થાય છે.
0 likesView Solution
45
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
એક ચોક્કસ પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $K = 2.37 \times 10^2 \ L^2 \ mol^{-2} \ s^{-1}$ છે. પ્રક્રિયાનો ક્રમ શું હશે?
A
$3$
B
$0$
C
$2$
D
$1$
Solution
(A) $n$ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક $K$ નો એકમ $(mol \ L^{-1})^{1-n} \ s^{-1}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ એકમ $L^2 \ mol^{-2} \ s^{-1}$ છે,જેને $mol^{-2} \ L^2 \ s^{-1}$ તરીકે લખી શકાય છે.
આને $(mol \ L^{-1})^{1-n} \ s^{-1}$ સાથે સરખાવતા:
$(mol \ L^{-1})^{1-n} = mol^{-2} \ L^2$.
આનો અર્થ એ છે કે $1-n = -2$.
$n$ માટે ઉકેલતા,આપણને $n = 1 + 2 = 3$ મળે છે.
તેથી,પ્રક્રિયાનો ક્રમ $3$ છે.
આપેલ એકમ $L^2 \ mol^{-2} \ s^{-1}$ છે,જેને $mol^{-2} \ L^2 \ s^{-1}$ તરીકે લખી શકાય છે.
આને $(mol \ L^{-1})^{1-n} \ s^{-1}$ સાથે સરખાવતા:
$(mol \ L^{-1})^{1-n} = mol^{-2} \ L^2$.
આનો અર્થ એ છે કે $1-n = -2$.
$n$ માટે ઉકેલતા,આપણને $n = 1 + 2 = 3$ મળે છે.
તેથી,પ્રક્રિયાનો ક્રમ $3$ છે.
0 likesView Solution
46
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે નીચેનામાંથી કયો સંબંધ સાચો છે?
A
$t_{1/2} \propto [R]_0^2$
B
$t_{1/2} \propto \frac{1}{[R]_0^2}$
C
$t_{1/2} \propto \frac{1}{[R]_0}$
D
$t_{1/2} \propto [R]_0$
Solution
(D) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ નિયમ $Rate = k[R]^0 = k$ છે.
સંકલિત વેગ સમીકરણ મુજબ,$[R]_t = [R]_0 - kt$.
અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t = t_{1/2})$ પર,સાંદ્રતા $[R]_t = \frac{[R]_0}{2}$ થાય છે.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{[R]_0}{2} = [R]_0 - kt_{1/2}$.
તેથી,$kt_{1/2} = \frac{[R]_0}{2}$ અથવા $t_{1/2} = \frac{[R]_0}{2k}$.
અહીં $k$ અચળાંક હોવાથી,$t_{1/2} \propto [R]_0$ થાય છે.
સંકલિત વેગ સમીકરણ મુજબ,$[R]_t = [R]_0 - kt$.
અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t = t_{1/2})$ પર,સાંદ્રતા $[R]_t = \frac{[R]_0}{2}$ થાય છે.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{[R]_0}{2} = [R]_0 - kt_{1/2}$.
તેથી,$kt_{1/2} = \frac{[R]_0}{2}$ અથવા $t_{1/2} = \frac{[R]_0}{2k}$.
અહીં $k$ અચળાંક હોવાથી,$t_{1/2} \propto [R]_0$ થાય છે.
0 likesView Solution
47
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ઉદ્દીપકના સંદર્ભમાં કયું વિધાન સાચું છે?
A
તે ગિબ્સ ઉર્જામાં ફેરફાર કરતું નથી
B
તે સંતુલન અચળાંકમાં વધારો કરે છે
C
તે સક્રિયકરણ ઉર્જાનું મૂલ્ય વધારે છે
D
તે સ્થિતિ ઉર્જા અવરોધમાં વધારો કરે છે
Solution
(A) ઉદ્દીપક પ્રક્રિયા માટે ઓછી સક્રિયકરણ ઉર્જા ધરાવતો વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડે છે.
તે પ્રક્રિયાની ગિબ્સ ઉર્જા $( \Delta G )$ માં ફેરફાર કરતું નથી,કે તે સંતુલન અચળાંક $( K_{eq} )$ માં પણ ફેરફાર કરતું નથી.
તે માત્ર સક્રિયકરણ ઉર્જાના અવરોધને ઘટાડીને સંતુલન પ્રાપ્ત કરવાની ઝડપ વધારે છે.
તેથી,તે ગિબ્સ ઉર્જામાં ફેરફાર કરતું નથી તે વિધાન સાચું છે.
તે પ્રક્રિયાની ગિબ્સ ઉર્જા $( \Delta G )$ માં ફેરફાર કરતું નથી,કે તે સંતુલન અચળાંક $( K_{eq} )$ માં પણ ફેરફાર કરતું નથી.
તે માત્ર સક્રિયકરણ ઉર્જાના અવરોધને ઘટાડીને સંતુલન પ્રાપ્ત કરવાની ઝડપ વધારે છે.
તેથી,તે ગિબ્સ ઉર્જામાં ફેરફાર કરતું નથી તે વિધાન સાચું છે.
0 likesView Solution
48
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
એક પ્રક્રિયા $A$ ની સાપેક્ષમાં પ્રથમ ક્રમની અને $B$ ની સાપેક્ષમાં દ્વિતીય ક્રમની છે. જો $B$ ની સાંદ્રતા ત્રણ ગણી કરવામાં આવે,તો પ્રક્રિયાનો વેગ કેટલા ગણો થશે?
A
$9$ ગણો ઘટે છે
B
$9$ ગણો વધે છે
C
$6$ ગણો વધે છે
D
$6$ ગણો ઘટે છે
Solution
(B) પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ $Rate = k[A]^1[B]^2$ છે.
જો $B$ ની સાંદ્રતા ત્રણ ગણી કરવામાં આવે,તો નવી સાંદ્રતા $[B]' = 3[B]$ થાય.
નવો પ્રક્રિયા વેગ $Rate' = k[A]^1(3[B])^2$ થશે.
$Rate' = k[A]^1(9[B]^2) = 9 \times k[A]^1[B]^2$.
$Rate' = 9 \times Rate$.
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ $9$ ગણો વધે છે.
નોંધ: વેગ અચળાંક $k$ સાંદ્રતામાં ફેરફારથી પ્રભાવિત થતો નથી.
જો $B$ ની સાંદ્રતા ત્રણ ગણી કરવામાં આવે,તો નવી સાંદ્રતા $[B]' = 3[B]$ થાય.
નવો પ્રક્રિયા વેગ $Rate' = k[A]^1(3[B])^2$ થશે.
$Rate' = k[A]^1(9[B]^2) = 9 \times k[A]^1[B]^2$.
$Rate' = 9 \times Rate$.
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ $9$ ગણો વધે છે.
નોંધ: વેગ અચળાંક $k$ સાંદ્રતામાં ફેરફારથી પ્રભાવિત થતો નથી.
0 likesView Solution
49
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
આર્હેનિયસ સમીકરણ મુજબ $\ln K$ અને $\frac{1}{T}$ વચ્ચેના આલેખનો ઢાળ શું છે?
A
$\frac{-2.303 E_a}{R}$
B
$\frac{K}{2.303}$
C
$\frac{-E_a}{R}$
D
$\ln A$
Solution
(C) આર્હેનિયસ સમીકરણ $K = A e^{-E_a / RT}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,આપણને $\ln K = \ln A - \frac{E_a}{RT}$ મળે છે.
આને સુરેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \ln K$,$x = \frac{1}{T}$,$m$ એ ઢાળ છે અને $c$ એ આંતરછેદ છે.
અહીં,ઢાળ $m = -\frac{E_a}{R}$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,આપણને $\ln K = \ln A - \frac{E_a}{RT}$ મળે છે.
આને સુરેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \ln K$,$x = \frac{1}{T}$,$m$ એ ઢાળ છે અને $c$ એ આંતરછેદ છે.
અહીં,ઢાળ $m = -\frac{E_a}{R}$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
50
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
જો વેગ અચળાંક $K = 2.3 \times 10^{-5} \ L \ mol^{-1} \ s^{-1}$ હોય,તો પ્રક્રિયાનો ક્રમ ઓળખો:
A
દ્વિતીય ક્રમ
B
તૃતીય ક્રમ
C
પ્રથમ ક્રમ
D
શૂન્ય ક્રમ
Solution
(A) $n$ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક $K$ નો એકમ $(mol \ L^{-1})^{1-n} \ s^{-1}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દ્વિતીય ક્રમની પ્રક્રિયા $(n = 2)$ માટે,એકમ $(mol \ L^{-1})^{1-2} \ s^{-1} = (mol \ L^{-1})^{-1} \ s^{-1} = L \ mol^{-1} \ s^{-1}$ થાય છે.
આપેલ એકમ $L \ mol^{-1} \ s^{-1}$ હોવાથી,પ્રક્રિયા દ્વિતીય ક્રમની છે.
દ્વિતીય ક્રમની પ્રક્રિયા $(n = 2)$ માટે,એકમ $(mol \ L^{-1})^{1-2} \ s^{-1} = (mol \ L^{-1})^{-1} \ s^{-1} = L \ mol^{-1} \ s^{-1}$ થાય છે.
આપેલ એકમ $L \ mol^{-1} \ s^{-1}$ હોવાથી,પ્રક્રિયા દ્વિતીય ક્રમની છે.
0 likesView Solution
51
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ડાયમેગ્નેટિક અને ટેટ્રાહેડ્રલ (સમચતુષ્ફલકીય) છે?
A
$K_2[NiF_4]$
B
$K_2[Ni(CN)_4]$
C
$[Ni(CO)_4]$
D
$K_2[NiCl_4]$
Solution
(C) સંકિર્ણ $[Ni(CO)_4]$ માં $Ni$ નો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે. $Ni$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^8 4s^2$ છે. પ્રબળ લિગેન્ડ $CO$ ની હાજરીમાં,$4s$ ના ઇલેક્ટ્રોન $3d$ કક્ષકોમાં યુગ્મિત થાય છે,પરિણામે $3d^{10}$ રચના પ્રાપ્ત થાય છે. આ $sp^3$ સંકરણ તરફ દોરી જાય છે,જે ટેટ્રાહેડ્રલ ભૂમિતિ દર્શાવે છે. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી તે ડાયમેગ્નેટિક છે.
0 likesView Solution
52
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
હાઈ સ્પિન કોમ્પ્લેક્સ માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$\Delta_0 \geq P$
B
$\Delta_0 < P$
C
$\Delta_0 = P$
D
$\Delta_0 > P$
Solution
(B) કોઓર્ડિનેશન કોમ્પ્લેક્સમાં,ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્પ્લિટિંગ એનર્જી $(\Delta_0)$ અને પેરિંગ એનર્જી $(P)$ ધાતુ આયનની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી નક્કી કરે છે.
હાઈ સ્પિન કોમ્પ્લેક્સ માટે,ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્પ્લિટિંગ એનર્જી એ પેરિંગ એનર્જી કરતા ઓછી હોય છે $(\Delta_0 < P)$.
આનો અર્થ એ છે કે ઇલેક્ટ્રોન નીચી ઉર્જા ધરાવતી કક્ષકોમાં જોડી બનાવવાને બદલે ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતી કક્ષકોમાં જવાનું પસંદ કરે છે,જેના પરિણામે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા મહત્તમ રહે છે.
તેથી,સાચી સ્થિતિ $\Delta_0 < P$ છે.
હાઈ સ્પિન કોમ્પ્લેક્સ માટે,ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્પ્લિટિંગ એનર્જી એ પેરિંગ એનર્જી કરતા ઓછી હોય છે $(\Delta_0 < P)$.
આનો અર્થ એ છે કે ઇલેક્ટ્રોન નીચી ઉર્જા ધરાવતી કક્ષકોમાં જોડી બનાવવાને બદલે ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતી કક્ષકોમાં જવાનું પસંદ કરે છે,જેના પરિણામે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા મહત્તમ રહે છે.
તેથી,સાચી સ્થિતિ $\Delta_0 < P$ છે.
0 likesView Solution
53
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ક્લોરોફિલ એ . . . . . . નું સંયોજન છે.
A
નિકલ
B
કોબાલ્ટ
C
આયર્ન
D
મેગ્નેશિયમ
Solution
(D) ક્લોરોફિલ એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતું લીલું રંજકદ્રવ્ય છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે પોર્ફિરિનનું વ્યુત્પન્ન છે જેમાં મધ્યસ્થ ધાતુ આયન હોય છે.
ક્લોરોફિલના અણુમાં મધ્યસ્થ ધાતુ આયન $Mg^{2+}$ (મેગ્નેશિયમ આયન) છે.
તેથી,ક્લોરોફિલ એ મેગ્નેશિયમનું સંકલન સંયોજન છે.
તે પોર્ફિરિનનું વ્યુત્પન્ન છે જેમાં મધ્યસ્થ ધાતુ આયન હોય છે.
ક્લોરોફિલના અણુમાં મધ્યસ્થ ધાતુ આયન $Mg^{2+}$ (મેગ્નેશિયમ આયન) છે.
તેથી,ક્લોરોફિલ એ મેગ્નેશિયમનું સંકલન સંયોજન છે.
0 likesView Solution
54
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ઓપ્ટિકલ આઈસોમેરિઝમ (પ્રકાશીય સમઘટકતા) દર્શાવતી સંકીર્ણ સ્પીસીઝ ઓળખો.
A
$Trans-[PtCl_2(en)_2]^{2+}$
B
$[Co(NH_3)_4Cl_2]^{4+}$
C
$Cis-[CrCl_2(ox)_2]^{3-}$
D
$[Co(NH_3)_3(NO_3)_3]$
Solution
(C) ઓપ્ટિકલ આઈસોમેરિઝમ એવા સંકીર્ણો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં સમપ્રમાણતાનું સમતલ (plane of symmetry) અને ઇન્વર્ઝનનું કેન્દ્ર હોતું નથી.
$Cis-[CrCl_2(ox)_2]^{3-}$ માં બે બાયડેન્ટેટ ઓક્ઝેલેટ $(ox^{2-})$ લિગાન્ડ્સ અને બે ક્લોરાઈડ લિગાન્ડ્સ સિસ ગોઠવણીમાં હોય છે.
આ સંકીર્ણમાં સમપ્રમાણતાનું સમતલ હોતું નથી અને તે કાયરલ છે,જેનો અર્થ છે કે તે અરીસાની પ્રતિબિંબ જોડી (એનાન્ટીઓમર્સ) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
તેનાથી વિપરીત,$Trans-[PtCl_2(en)_2]^{2+}$ માં સમપ્રમાણતાનું સમતલ હોય છે,અને અન્ય વિકલ્પો કાં તો અકાયરલ છે અથવા તેમની વિશિષ્ટ ભૂમિતિને કારણે ઓપ્ટિકલ આઈસોમેરિઝમ દર્શાવતા નથી.
$Cis-[CrCl_2(ox)_2]^{3-}$ માં બે બાયડેન્ટેટ ઓક્ઝેલેટ $(ox^{2-})$ લિગાન્ડ્સ અને બે ક્લોરાઈડ લિગાન્ડ્સ સિસ ગોઠવણીમાં હોય છે.
આ સંકીર્ણમાં સમપ્રમાણતાનું સમતલ હોતું નથી અને તે કાયરલ છે,જેનો અર્થ છે કે તે અરીસાની પ્રતિબિંબ જોડી (એનાન્ટીઓમર્સ) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
તેનાથી વિપરીત,$Trans-[PtCl_2(en)_2]^{2+}$ માં સમપ્રમાણતાનું સમતલ હોય છે,અને અન્ય વિકલ્પો કાં તો અકાયરલ છે અથવા તેમની વિશિષ્ટ ભૂમિતિને કારણે ઓપ્ટિકલ આઈસોમેરિઝમ દર્શાવતા નથી.
0 likesView Solution
55
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
આયર્ન $(III)$ હેક્ઝાસાયનોફેરેટ $(II)$ સંકીર્ણના આયનીકરણ દ્વારા કુલ કેટલા આયનો મળે છે?
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$7$
Solution
(D) આયર્ન $(III)$ હેક્ઝાસાયનોફેરેટ $(II)$ નું રાસાયણિક સૂત્ર $Fe_4[Fe(CN)_6]_3$ છે.
આયનીકરણ પર,તે નીચે મુજબ વિયોજન પામે છે:
$Fe_4[Fe(CN)_6]_3 \rightarrow 4Fe^{3+} + 3[Fe(CN)_6]^{4-}$
આયનોની કુલ સંખ્યા = $4 + 3 = 7$.
આયનીકરણ પર,તે નીચે મુજબ વિયોજન પામે છે:
$Fe_4[Fe(CN)_6]_3 \rightarrow 4Fe^{3+} + 3[Fe(CN)_6]^{4-}$
આયનોની કુલ સંખ્યા = $4 + 3 = 7$.
0 likesView Solution
56
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી સૌથી વધુ સ્થાયી સંકીર્ણ . . . . . . છે.
A
$[Fe(C_2O_4)_3]^{3-}$
B
$[Fe(NH_3)_6]^{3+}$
C
$[Fe(H_2O)_6]^{3+}$
D
$[FeCl_6]^{3-}$
Solution
(A) સંકીર્ણની સ્થિરતા કિલેટ અસર (chelate effect) દ્વારા નક્કી થાય છે.
$C_2O_4^{2-}$ (ઓક્ઝેલેટ) એ દ્વિદંતીય લિગેન્ડ છે,જે મધ્યસ્થ ધાતુ આયન સાથે પાંચ-સભ્યની કિલેટ વલય બનાવે છે.
કિલેટ વલય ધરાવતા સંકીર્ણો,$NH_3$,$H_2O$ અથવા $Cl^-$ જેવા એકદંતીય લિગેન્ડ ધરાવતા સંકીર્ણો કરતા વધુ સ્થાયી હોય છે.
તેથી,કિલેટ અસરને કારણે $[Fe(C_2O_4)_3]^{3-}$ એ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ સ્થાયી સંકીર્ણ છે.
$C_2O_4^{2-}$ (ઓક્ઝેલેટ) એ દ્વિદંતીય લિગેન્ડ છે,જે મધ્યસ્થ ધાતુ આયન સાથે પાંચ-સભ્યની કિલેટ વલય બનાવે છે.
કિલેટ વલય ધરાવતા સંકીર્ણો,$NH_3$,$H_2O$ અથવા $Cl^-$ જેવા એકદંતીય લિગેન્ડ ધરાવતા સંકીર્ણો કરતા વધુ સ્થાયી હોય છે.
તેથી,કિલેટ અસરને કારણે $[Fe(C_2O_4)_3]^{3-}$ એ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ સ્થાયી સંકીર્ણ છે.
0 likesView Solution
57
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું એમ્બિડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે?
A
$H_2O$
B
$C_2O_4^{2-}$
C
$SCN^{-}$
D
$[EDTA]^{4-}$
Solution
(C) એમ્બિડેન્ટેટ લિગાન્ડ એ એવો લિગાન્ડ છે જે બે અલગ-અલગ દાતા પરમાણુઓ દ્વારા મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાઈ શકે છે.
$SCN^{-}$ એ એમ્બિડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે કારણ કે તે સલ્ફર પરમાણુ (થાયોસાયનેટો-$S$) અથવા નાઈટ્રોજન પરમાણુ (આઈસોથાયોસાયનેટો-$N$) દ્વારા જોડાઈ શકે છે.
$H_2O$ એ મોનોડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે,$C_2O_4^{2-}$ એ બાયડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે,અને $[EDTA]^{4-}$ એ હેક્સાડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે.
$SCN^{-}$ એ એમ્બિડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે કારણ કે તે સલ્ફર પરમાણુ (થાયોસાયનેટો-$S$) અથવા નાઈટ્રોજન પરમાણુ (આઈસોથાયોસાયનેટો-$N$) દ્વારા જોડાઈ શકે છે.
$H_2O$ એ મોનોડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે,$C_2O_4^{2-}$ એ બાયડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે,અને $[EDTA]^{4-}$ એ હેક્સાડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે.
0 likesView Solution
58
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
સંકીર્ણ આયન $[Ni(CN)_4]^{2-}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$0$
Solution
(D) મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ $Ni$ છે જેનો પરમાણુ ક્રમાંક $28$ છે. $Ni$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^8 4s^2$ છે.
સંકીર્ણ આયન $[Ni(CN)_4]^{2-}$ માં,$Ni$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 4(-1) = -2$ છે,જે $x = +2$ આપે છે.
આમ,$Ni^{2+}$ ની રચના $[Ar] 3d^8$ છે.
$CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે $3d$ કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે.
યુગ્મીકરણ પછી,તમામ $8$ ઇલેક્ટ્રોન $d_{xy}, d_{yz}, d_{xz}$ અને $d_{z^2}$ કક્ષકોમાં યુગ્મમાં ગોઠવાય છે,જેથી કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન બાકી રહેતા નથી.
તેથી,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $0$ છે.
સંકીર્ણ આયન $[Ni(CN)_4]^{2-}$ માં,$Ni$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 4(-1) = -2$ છે,જે $x = +2$ આપે છે.
આમ,$Ni^{2+}$ ની રચના $[Ar] 3d^8$ છે.
$CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે $3d$ કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે.
યુગ્મીકરણ પછી,તમામ $8$ ઇલેક્ટ્રોન $d_{xy}, d_{yz}, d_{xz}$ અને $d_{z^2}$ કક્ષકોમાં યુગ્મમાં ગોઠવાય છે,જેથી કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન બાકી રહેતા નથી.
તેથી,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $0$ છે.
0 likesView Solution
59
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$[Co(NH_3)_5Cl]SO_4$ અને $[Co(NH_3)_5SO_4]Cl$ કયા પ્રકારના સમઘટકો છે?
A
આયનીકરણ સમઘટકતા
B
બંધન સમઘટકતા
C
દ્રાવક સમઘટકતા
D
સવર્ગ સમઘટકતા
Solution
(A) આપેલ સંકીર્ણ $[Co(NH_3)_5Cl]SO_4$ અને $[Co(NH_3)_5SO_4]Cl$ સવર્ગ ક્ષેત્રની બહાર રહેલા પ્રતિ-આયનમાં અલગ પડે છે.
પ્રથમ સંકીર્ણમાં $SO_4^{2-}$ આયન પ્રતિ-આયન છે,જ્યારે બીજા સંકીર્ણમાં $Cl^-$ આયન પ્રતિ-આયન છે.
જ્યારે આ સંકીર્ણોને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ દ્રાવણમાં અલગ-અલગ આયનો આપે છે.
આ પ્રકારની સમઘટકતા,જેમાં પ્રતિ-આયન સવર્ગ ક્ષેત્રના લિગેન્ડ સાથે અદલાબદલી પામે છે,તેને આયનીકરણ સમઘટકતા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
પ્રથમ સંકીર્ણમાં $SO_4^{2-}$ આયન પ્રતિ-આયન છે,જ્યારે બીજા સંકીર્ણમાં $Cl^-$ આયન પ્રતિ-આયન છે.
જ્યારે આ સંકીર્ણોને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ દ્રાવણમાં અલગ-અલગ આયનો આપે છે.
આ પ્રકારની સમઘટકતા,જેમાં પ્રતિ-આયન સવર્ગ ક્ષેત્રના લિગેન્ડ સાથે અદલાબદલી પામે છે,તેને આયનીકરણ સમઘટકતા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
60
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
સંકીર્ણ સંયોજન $[Co(en)_3]Cl_3$ માં $Co$ ની પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક સંયોજકતા અનુક્રમે . . . . . . છે.
A
$2, 3$
B
$3, 6$
C
$3, 3$
D
$4, 6$
Solution
(B) સંકીર્ણ સંયોજન $[Co(en)_3]Cl_3$ માં,મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ $Co$ છે.
પ્રાથમિક સંયોજકતા એ મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુના ઓક્સિડેશન આંકને અનુરૂપ છે. ધારો કે $Co$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. $en$ (ઇથિલીનડાયએમાઇન) એ તટસ્થ લિગેન્ડ છે અને $Cl$ નો વીજભાર $-1$ છે,તેથી $x + 3(0) + 3(-1) = 0$,જે $x = +3$ આપે છે. આમ,પ્રાથમિક સંયોજકતા $3$ છે.
દ્વિતીયક સંયોજકતા એ મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુના સવર્ગ આંકને અનુરૂપ છે. $en$ એ દ્વિદંતીય લિગેન્ડ છે,તેથી $en$ ના $3$ અણુઓ $3 \times 2 = 6$ દાતા પરમાણુઓ પૂરા પાડે છે. આમ,સવર્ગ આંક $6$ છે.
તેથી,પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક સંયોજકતા અનુક્રમે $3$ અને $6$ છે.
પ્રાથમિક સંયોજકતા એ મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુના ઓક્સિડેશન આંકને અનુરૂપ છે. ધારો કે $Co$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. $en$ (ઇથિલીનડાયએમાઇન) એ તટસ્થ લિગેન્ડ છે અને $Cl$ નો વીજભાર $-1$ છે,તેથી $x + 3(0) + 3(-1) = 0$,જે $x = +3$ આપે છે. આમ,પ્રાથમિક સંયોજકતા $3$ છે.
દ્વિતીયક સંયોજકતા એ મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુના સવર્ગ આંકને અનુરૂપ છે. $en$ એ દ્વિદંતીય લિગેન્ડ છે,તેથી $en$ ના $3$ અણુઓ $3 \times 2 = 6$ દાતા પરમાણુઓ પૂરા પાડે છે. આમ,સવર્ગ આંક $6$ છે.
તેથી,પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક સંયોજકતા અનુક્રમે $3$ અને $6$ છે.
0 likesView Solution
61
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયો આયન લીલા રંગનો છે?
A
$MnO_4^{2-}$
B
$Cr_2O_7^{2-}$
C
$MnO_4^{-}$
D
$CrO_4^{2-}$
Solution
(A) $MnO_4^{2-}$ (મેંગેનેટ આયન) લીલા રંગનો હોય છે.
$MnO_4^{-}$ (પરમેંગેનેટ આયન) જાંબલી રંગનો હોય છે.
$Cr_2O_7^{2-}$ (ડાયક્રોમેટ આયન) નારંગી રંગનો હોય છે.
$CrO_4^{2-}$ (ક્રોમેટ આયન) પીળા રંગનો હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$MnO_4^{-}$ (પરમેંગેનેટ આયન) જાંબલી રંગનો હોય છે.
$Cr_2O_7^{2-}$ (ડાયક્રોમેટ આયન) નારંગી રંગનો હોય છે.
$CrO_4^{2-}$ (ક્રોમેટ આયન) પીળા રંગનો હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
62
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
બ્રોન્ઝ એ . . . . . . ધાતુઓનું મિશ્રણ છે.
A
$Cu + Ag$
B
$Cu + Sn$
C
$Cu + Ni$
D
$Cu + Zn$
Solution
(B) બ્રોન્ઝ એ મુખ્યત્વે કોપર $(Cu)$ અને ટીન $(Sn)$ ની મિશ્રધાતુ છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
63
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
વેકર પ્રક્રિયામાં ઉદ્દીપક તરીકે શું વપરાય છે?
A
$AgCl$
B
$PtCl_4$
C
$FeCl_3$
D
$PdCl_2$
Solution
(D) વેકર પ્રક્રિયા એ ઇથિલિનના એસીટાલ્ડિહાઇડમાં ઓક્સિડેશન માટેની ઔદ્યોગિક પદ્ધતિ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$PdCl_2$ (પેલેડિયમ$(II)$ ક્લોરાઇડ) નો ઉપયોગ પ્રાથમિક ઉદ્દીપક તરીકે થાય છે,જે સામાન્ય રીતે સહ-ઉદ્દીપક તરીકે $CuCl_2$ ની હાજરીમાં હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$PdCl_2$ (પેલેડિયમ$(II)$ ક્લોરાઇડ) નો ઉપયોગ પ્રાથમિક ઉદ્દીપક તરીકે થાય છે,જે સામાન્ય રીતે સહ-ઉદ્દીપક તરીકે $CuCl_2$ ની હાજરીમાં હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
64
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કયા આયનનો ચુંબકીય ચાકમાત્રા (માત્ર સ્પિન) સૌથી વધુ છે?
A
$Fe^{3+}$
B
$Cr^{3+}$
C
$Co^{3+}$
D
$Ti^{3+}$
Solution
(A) ચુંબકીય ચાકમાત્રા (માત્ર સ્પિન) ની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$1$. $Fe^{3+}$ $(Z=26)$ માટે: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^5$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $5$.
$2$. $Cr^{3+}$ $(Z=24)$ માટે: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^3$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $3$.
$3$. $Co^{3+}$ $(Z=27)$ માટે: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^6$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $4$.
$4$. $Ti^{3+}$ $(Z=22)$ માટે: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^1$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $1$.
$Fe^{3+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સૌથી વધુ $(n=5)$ હોવાથી,તેની ચુંબકીય ચાકમાત્રા સૌથી વધુ છે.
$1$. $Fe^{3+}$ $(Z=26)$ માટે: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^5$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $5$.
$2$. $Cr^{3+}$ $(Z=24)$ માટે: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^3$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $3$.
$3$. $Co^{3+}$ $(Z=27)$ માટે: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^6$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $4$.
$4$. $Ti^{3+}$ $(Z=22)$ માટે: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^1$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $1$.
$Fe^{3+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સૌથી વધુ $(n=5)$ હોવાથી,તેની ચુંબકીય ચાકમાત્રા સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
65
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કયું સંક્રાંતિ તત્વ પરિવર્તનશીલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવતું નથી?
A
ક્રોમિયમ
B
નિકલ
C
કોપર
D
સ્કેન્ડિયમ
Solution
(D) સંક્રાંતિ તત્વો અંશતઃ ભરાયેલી $d$-કક્ષકોની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે,જે તેમને પરિવર્તનશીલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવવા દે છે.
જોકે,$Scandium$ ($Sc$,પરમાણુ ક્રમાંક $21$) ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^1 4s^2$ છે.
તેના સંયોજનોમાં,તે $Sc^{3+}$ આયન બનાવવા માટે તેના ત્રણેય સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,જે સ્થિર નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના $([Ar])$ ધરાવે છે.
તે અન્ય સ્થિર ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ ધરાવતું ન હોવાથી,$Scandium$ એ આપેલા વિકલ્પોમાંથી એકમાત્ર સંક્રાંતિ તત્વ છે જે પરિવર્તનશીલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
જોકે,$Scandium$ ($Sc$,પરમાણુ ક્રમાંક $21$) ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^1 4s^2$ છે.
તેના સંયોજનોમાં,તે $Sc^{3+}$ આયન બનાવવા માટે તેના ત્રણેય સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,જે સ્થિર નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના $([Ar])$ ધરાવે છે.
તે અન્ય સ્થિર ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ ધરાવતું ન હોવાથી,$Scandium$ એ આપેલા વિકલ્પોમાંથી એકમાત્ર સંક્રાંતિ તત્વ છે જે પરિવર્તનશીલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real GSEB style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live GSEB mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in GSEB 2024?
There are 93 Chemistry questions from the GSEB 2024 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are GSEB 2024 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice GSEB 2024 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full GSEB mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from GSEB previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix GSEB Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick GSEB 2024 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.