Gujarati

Maximum and minimum values of trigonometrical functions, Conditional trigonometrical identities Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Trigonometrical Ratios, Functions and Identities · Maximum and minimum values of trigonometrical functions, Conditional trigonometrical identities

248+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 248 questions in Gujarati

101
AdvancedMCQ
$(8 \sec^2 \theta + 2 \cos^2 \theta)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય :-
A
$10$
B
$16$
C
$8$
D
કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $f(\theta) = 8 \sec^2 \theta + 2 \cos^2 \theta$.
ધન પદો માટે સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક $(AM \ge GM)$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{8 \sec^2 \theta + 2 \cos^2 \theta}{2} \ge \sqrt{8 \sec^2 \theta \times 2 \cos^2 \theta}$
$\frac{8 \sec^2 \theta + 2 \cos^2 \theta}{2} \ge \sqrt{16 \sec^2 \theta \cos^2 \theta}$
કારણ કે $\sec^2 \theta \cos^2 \theta = 1$,તેથી:
$\frac{8 \sec^2 \theta + 2 \cos^2 \theta}{2} \ge \sqrt{16}$
$8 \sec^2 \theta + 2 \cos^2 \theta \ge 2 \times 4$
$8 \sec^2 \theta + 2 \cos^2 \theta \ge 8$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $8$ છે.
102
AdvancedMCQ
જો $\sin \theta = \frac{1}{2} \left( \sqrt{\frac{x}{y}} + \sqrt{\frac{y}{x}} \right)$,જ્યાં $x, y \in \mathbb{R} - \{0\}$. તો:
A
$x = y$
B
$x < y$
C
$x > y$
D
$x + y = 1 \ \forall \ x, y \in \mathbb{R}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ માટે,સમાંતર મધ્યક એ ગુણોત્તર મધ્યક કરતા મોટો અથવા તેના જેટલો હોય છે,એટલે કે $\frac{a+b}{2} \ge \sqrt{ab}$.
ધારો કે $a = \sqrt{\frac{x}{y}}$ અને $b = \sqrt{\frac{y}{x}}$.
તેથી $\frac{1}{2} \left( \sqrt{\frac{x}{y}} + \sqrt{\frac{y}{x}} \right) \ge \sqrt{\sqrt{\frac{x}{y}} \cdot \sqrt{\frac{y}{x}}} = \sqrt{1} = 1$.
કારણ કે $\sin \theta = \frac{1}{2} \left( \sqrt{\frac{x}{y}} + \sqrt{\frac{y}{x}} \right)$ અને આપણે જાણીએ છીએ કે તમામ $\theta \in \mathbb{R}$ માટે $\sin \theta \le 1$,તેથી આ પદાવલિની એકમાત્ર શક્ય કિંમત $1$ છે.
તેથી,$\frac{1}{2} \left( \sqrt{\frac{x}{y}} + \sqrt{\frac{y}{x}} \right) = 1$.
આનો અર્થ એ છે કે $\sqrt{\frac{x}{y}} + \sqrt{\frac{y}{x}} = 2$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $\frac{x}{y} + \frac{y}{x} + 2 = 4$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{x}{y} + \frac{y}{x} = 2$ થાય છે.
$xy$ વડે ગુણતા,આપણને $x^2 + y^2 = 2xy$ મળે છે,અથવા $(x-y)^2 = 0$.
આમ,$x = y$.
103
AdvancedMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ ધન સંખ્યાઓ એવી રીતે હોય કે $\alpha + \beta = \pi$ અને $\beta + \gamma = \alpha$,તો $\tan \alpha$ ની કિંમત શું થાય? (જ્યાં $\gamma \neq n\pi, n \in I$)
A
$-2\sqrt{\frac{\tan \beta + \tan \gamma}{\tan \gamma}}$
B
$\sqrt{\frac{2\tan \beta + \tan \gamma}{\tan \gamma}}$
C
$-\sqrt{\frac{2\tan \beta + \tan \gamma}{\tan \gamma}}$
D
$\sqrt{\frac{\tan \beta + \tan \gamma}{\tan \gamma}}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\alpha + \beta = \pi \implies \alpha = \pi - \beta \implies \tan \alpha = -\tan \beta$.
વળી,$\beta + \gamma = \alpha$.
બંને બાજુ ટેન્જન્ટ લેતા: $\tan(\beta + \gamma) = \tan \alpha$.
$\frac{\tan \beta + \tan \gamma}{1 - \tan \beta \tan \gamma} = \tan \alpha$.
$\tan \beta = -\tan \alpha$ મૂકતા:
$\frac{-\tan \alpha + \tan \gamma}{1 - (-\tan \alpha) \tan \gamma} = \tan \alpha$.
$-\tan \alpha + \tan \gamma = \tan \alpha(1 + \tan \alpha \tan \gamma) = \tan \alpha + \tan^2 \alpha \tan \gamma$.
$\tan^2 \alpha \tan \gamma = -2 \tan \alpha + \tan \gamma$.
$\tan \alpha = -\tan \beta$ હોવાથી,$\tan^2 \alpha \tan \gamma = 2 \tan \beta + \tan \gamma$.
$\tan^2 \alpha = \frac{2 \tan \beta + \tan \gamma}{\tan \gamma}$.
$\alpha = \pi - \beta$ હોવાથી અને $\beta, \gamma$ ધન હોવાથી,$\alpha$ બીજા ચરણમાં છે,તેથી $\tan \alpha$ ઋણ હશે.
તેથી,$\tan \alpha = -\sqrt{\frac{2 \tan \beta + \tan \gamma}{\tan \gamma}}$.
104
AdvancedMCQ
$E = \frac{25\sec^4 x - 50\sec^2 x + 74}{\tan^2 x}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$50$
B
$70$
C
$75$
D
$90$

Solution

(B) આપેલ છે $E = \frac{25\sec^4 x - 50\sec^2 x + 74}{\tan^2 x}$.
નિત્યસમ $\sec^2 x = 1 + \tan^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{25(\sec^2 x - 1)^2 + 49}{\tan^2 x}$
$\sec^2 x - 1 = \tan^2 x$ હોવાથી:
$E = \frac{25(\tan^2 x)^2 + 49}{\tan^2 x}$
$E = 25\tan^2 x + \frac{49}{\tan^2 x}$
સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક અસમતા $(AM \ge GM)$ મુજબ:
$E \ge 2 \sqrt{25\tan^2 x \cdot \frac{49}{\tan^2 x}}$
$E \ge 2 \sqrt{25 \cdot 49}$
$E \ge 2 \cdot 5 \cdot 7 = 70$
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $70$ છે.
105
AdvancedMCQ
$cosec^2 \theta = \frac{4xy}{(x + y)^2}$ એ ત્યારે જ સાચું છે જો
A
$x + y \neq 0$
B
$x = y, x \neq 0$
C
$x = y$
D
$x \neq 0, y \neq 0$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ માટે,સમાંતર મધ્યક એ ગુણોત્તર મધ્યક કરતા મોટો અથવા તેના જેટલો હોય છે,એટલે કે $\frac{x+y}{2} \geq \sqrt{xy}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $\frac{(x+y)^2}{4} \geq xy$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $\frac{4xy}{(x+y)^2} \leq 1$.
બધી વાસ્તવિક $\theta$ માટે $cosec^2 \theta \geq 1$ હોવાથી,સમીકરણ $cosec^2 \theta = \frac{4xy}{(x+y)^2}$ ત્યારે જ શક્ય છે જો બંને બાજુ $1$ હોય.
આ ત્યારે થાય છે જ્યારે $\frac{4xy}{(x+y)^2} = 1$,જેનું સાદું રૂપ $4xy = (x+y)^2$ અથવા $(x-y)^2 = 0$ થાય છે,એટલે કે $x = y$.
વધુમાં,$cosec^2 \theta$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$x$ અને $y$ શૂન્ય ન હોવા જોઈએ (કારણ કે $x=y$,$x \neq 0$ નો અર્થ છે $y \neq 0$ અને $x+y \neq 0$).
106
AdvancedMCQ
પદાવલિ $E = \sin \theta + \cos \theta + \sin 2\theta$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$1 + \sqrt{2}$
C
$\sqrt{2}$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે $E = \sin \theta + \cos \theta + \sin 2\theta$.
ધારો કે $t = \sin \theta + \cos \theta$. તો $t^2 = \sin^2 \theta + \cos^2 \theta + 2 \sin \theta \cos \theta = 1 + \sin 2\theta$,તેથી $\sin 2\theta = t^2 - 1$.
$t = \sin \theta + \cos \theta = \sqrt{2} \sin(\theta + \frac{\pi}{4})$ નો વિસ્તાર $[-\sqrt{2}, \sqrt{2}]$ છે.
$t$ ની કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા,આપણને $E = t + t^2 - 1 = t^2 + t - 1$ મળે છે.
આ $t$ માં એક દ્વિઘાત સમીકરણ છે જે ઉપરની તરફ ખુલે છે. $[-\sqrt{2}, \sqrt{2}]$ અંતરાલ પર મહત્તમ કિંમત સીમા $t = \sqrt{2}$ પર મળે છે.
$E_{\max} = (\sqrt{2})^2 + \sqrt{2} - 1 = 2 + \sqrt{2} - 1 = 1 + \sqrt{2}$.
નોંધો કે $1 + \sqrt{2} = \tan(\frac{3\pi}{8})$.
107
AdvancedMCQ
$p$ ના કેટલા પૂર્ણાંક મૂલ્યો માટે સમીકરણ $99 \cos 2\theta - 20 \sin 2\theta = 20p + 35$ નો ઉકેલ મળે?
A
$8$
B
$9$
C
$10$
D
$11$

Solution

(C) $99 \cos 2\theta - 20 \sin 2\theta$ પદ $a \cos x + b \sin x$ સ્વરૂપમાં છે,જેનો વિસ્તાર $[-\sqrt{a^2 + b^2}, \sqrt{a^2 + b^2}]$ છે.
અહીં,$a = 99$ અને $b = -20$.
$\sqrt{99^2 + (-20)^2} = \sqrt{9801 + 400} = \sqrt{10201} = 101$.
આમ,$-101 \leq 99 \cos 2\theta - 20 \sin 2\theta \leq 101$.
સમીકરણનો ઉકેલ મળે તે માટે,$-101 \leq 20p + 35 \leq 101$ હોવું જોઈએ.
બધી બાજુથી $35$ બાદ કરતા: $-136 \leq 20p \leq 66$.
$20$ વડે ભાગતા: $-6.8 \leq p \leq 3.3$.
$p$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો $\{-6, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3\}$ છે.
આવા પૂર્ણાંક મૂલ્યોની કુલ સંખ્યા $10$ છે.
108
AdvancedMCQ
જો સમીકરણ $\frac{x^2 + 5}{2} = x - 2\cos(ax + b)$ ને ઓછામાં ઓછો એક ઉકેલ હોય,તો $(b + a)$ ની કિંમત કેટલી હોઈ શકે?
A
$0$
B
$\pi$
C
$2\pi$
D
$4\pi$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\frac{x^2 + 5}{2} = x - 2\cos(ax + b)$ છે.
પદોને ગોઠવતા,$2\cos(ax + b) = x - \frac{x^2 + 5}{2}$ મળે.
$-\frac{1}{2}$ વડે ગુણતા,$-\cos(ax + b) = \frac{x^2 - 2x + 5}{4}$ મળે.
આને $-\cos(ax + b) = \frac{(x - 1)^2}{4} + 1$ તરીકે લખી શકાય.
આપણે જાણીએ છીએ કે $-\cos(ax + b) \in [-1, 1]$.
વળી,$\frac{(x - 1)^2}{4} + 1 \geq 1$ તમામ વાસ્તવિક $x$ માટે.
સમીકરણનો ઉકેલ મેળવવા માટે,બંને બાજુ $1$ હોવી જોઈએ.
તેથી,$\frac{(x - 1)^2}{4} + 1 = 1 \Rightarrow x = 1$.
$x = 1$ ને $-\cos(ax + b) = 1$ માં મૂકતા,$\cos(ax + b) = -1$ મળે.
આનો અર્થ એ છે કે $ax + b = (2k + 1)\pi$,જ્યાં $k$ પૂર્ણાંક છે.
$x = 1$ માટે,$a + b = (2k + 1)\pi$ મળે.
$k = 0$ લેતા,$a + b = \pi$ મળે.
109
AdvancedMCQ
જો $y = \frac{7 + 6 \tan x - \tan^2 x}{1 + \tan^2 x}$ ની મહત્તમ કિંમત $\lambda$ હોય,તો $\log_{\sqrt{2}}(\lambda)$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$6$
C
$8$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ છે $y = \frac{7 + 6 \tan x - \tan^2 x}{1 + \tan^2 x}$.
$1 + \tan^2 x = \sec^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા,$y = (7 + 6 \tan x - \tan^2 x) \cos^2 x$.
$y = 7 \cos^2 x + 6 \sin x \cos x - \sin^2 x$.
$\cos^2 x = \frac{1 + \cos 2x}{2}$,$\sin^2 x = \frac{1 - \cos 2x}{2}$,અને $\sin x \cos x = \frac{\sin 2x}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$y = 7 \left( \frac{1 + \cos 2x}{2} \right) + 3 \sin 2x - \left( \frac{1 - \cos 2x}{2} \right)$.
$y = \frac{7 + 7 \cos 2x - 1 + \cos 2x}{2} + 3 \sin 2x = 4 \cos 2x + 3 \sin 2x + 3$.
$a \cos \theta + b \sin \theta$ ની મહત્તમ કિંમત $\sqrt{a^2 + b^2}$ છે.
અહીં,મહત્તમ કિંમત $\sqrt{4^2 + 3^2} + 3 = 5 + 3 = 8$ છે.
તેથી,$\lambda = 8$.
આપણે $\log_{\sqrt{2}}(8) = \log_{\sqrt{2}}((\sqrt{2})^6) = 6$ મેળવીએ છીએ.
110
AdvancedMCQ
વિધેય $f(x) = |\sin x + \cos x + \tan x + \cot x + \sec x + \csc x|$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$2\sqrt{2}$
B
$2\sqrt{2} - 1$
C
$2 + 3\sqrt{2}$
D
$2\sqrt{2} + 1$

Solution

(D) ધારો કે $p = \sin x + \cos x$. તેથી $p^2 = 1 + 2 \sin x \cos x$,જેનો અર્થ છે કે $\sin x \cos x = \frac{p^2 - 1}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan x + \cot x = \frac{1}{\sin x \cos x} = \frac{2}{p^2 - 1}$.
વળી,$\sec x + \csc x = \frac{\sin x + \cos x}{\sin x \cos x} = \frac{2p}{p^2 - 1}$.
વિધેયમાં આ કિંમતો મૂકતા: $f(x) = |p + \frac{2}{p^2 - 1} + \frac{2p}{p^2 - 1}| = |p + \frac{2(1 + p)}{(p - 1)(p + 1)}| = |p + \frac{2}{p - 1}|$.
આને આ રીતે લખી શકાય: $f(x) = |(p - 1) + \frac{2}{p - 1} + 1|$.
$p - 1 > 0$ માટે,$AM$-$GM$ અસમતા મુજબ,$(p - 1) + \frac{2}{p - 1} \geq 2\sqrt{2}$.
આમ,$f(x) \geq 2\sqrt{2} + 1$.
111
AdvancedMCQ
$\sin(\cos(\tan x))$ ની મહત્તમ કિંમત શું છે?
A
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
B
$\sin 1$
C
$1$
D
$\sin(\cos 1)$

Solution

(B) વિધેય $f(x) = \cos(\tan x)$ નો વિસ્તાર $[-1, 1]$ છે.
કારણ કે સાઈન વિધેય $g(u) = \sin u$ એ અંતરાલ $[-1, 1]$ પર ચુસ્ત વધતું વિધેય છે,તેથી સંયોજિત વિધેય $\sin(\cos(\tan x))$ ની મહત્તમ કિંમત ત્યારે મળશે જ્યારે અંદરના વિધેય $\cos(\tan x)$ ની કિંમત મહત્તમ હોય.
$\cos(\tan x)$ ની મહત્તમ કિંમત $1$ છે (જે $\tan x = 0$ હોય ત્યારે મળે છે).
તેથી,$\sin(\cos(\tan x))$ ની મહત્તમ કિંમત $\sin(1)$ છે.
112
AdvancedMCQ
જો $A, B, C$ એ ત્રિકોણના ખૂણાઓ હોય,તો $(\sin A + \sin B - \cos C)$ ની મહત્તમ કિંમત શું છે?
A
$\sqrt{2}$
B
$\frac{\sqrt{5} + 1}{2}$
C
$\frac{\sqrt{3} + \sqrt{2}}{2}$
D
$\frac{3}{2}$

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = \sin x$,જ્યાં $x \in (0, \pi)$.
$f''(x) = -\sin x < 0$ હોવાથી,$f(x)$ એ અંતર્મુખ વિધેય છે.
જેન્સનના અસમતા મુજબ,$\frac{\sin A + \sin B + \sin(C - \frac{\pi}{2})}{3} \leq \sin\left(\frac{A + B + C - \frac{\pi}{2}}{3}\right)$.
$A + B + C = \pi$ હોવાથી,$\frac{\sin A + \sin B - \cos C}{3} \leq \sin\left(\frac{\pi}{6}\right) = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\sin A + \sin B - \cos C \leq \frac{3}{2}$.
મહત્તમ કિંમત $\frac{3}{2}$ છે.
113
MediumMCQ
વાસ્તવિક કિંમતો $\theta$ માટે $\cos 2\theta + \cos \theta$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$-9/8$
B
$0$
C
$-2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $S = \cos 2\theta + \cos \theta$.
નિત્યસમ $\cos 2\theta = 2\cos^2 \theta - 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = 2\cos^2 \theta - 1 + \cos \theta$.
$\cos \theta$ ના પદમાં પૂર્ણવર્ગ બનાવતા:
$S = 2(\cos^2 \theta + \frac{1}{2}\cos \theta) - 1$.
$S = 2(\cos^2 \theta + \frac{1}{2}\cos \theta + \frac{1}{16} - \frac{1}{16}) - 1$.
$S = 2(\cos \theta + \frac{1}{4})^2 - \frac{1}{8} - 1$.
$S = 2(\cos \theta + \frac{1}{4})^2 - \frac{9}{8}$.
કારણ કે $(\cos \theta + \frac{1}{4})^2$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $0$ છે (જે $\cos \theta = -1/4$ હોય ત્યારે મળે છે,જે $\cos \theta$ માટે શક્ય છે),તેથી $S$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $-9/8$ છે.
114
AdvancedMCQ
પદાવલિ $2\sin^2\theta - 3\sin\theta$ ની મહત્તમ અને ન્યૂનતમ કિંમત અનુક્રમે કેટલી થાય?
A
$5, -\frac{9}{8}$
B
$0, -\frac{9}{8}$
C
$0, -1$
D
$-1, -\frac{9}{8}$

Solution

(A) ધારો કે $f(\theta) = 2\sin^2\theta - 3\sin\theta$. ધારો કે $x = \sin\theta$,જ્યાં $x \in [-1, 1]$.
તેથી પદાવલિ $g(x) = 2x^2 - 3x$ બને છે.
આ પરવલયનું શિરોબિંદુ $x = -b/(2a) = 3/4$ પર છે.
$3/4 \in [-1, 1]$ હોવાથી,ન્યૂનતમ કિંમત $x = 3/4$ પર મળે છે:
$g(3/4) = 2(9/16) - 9/4 = -9/8$.
મહત્તમ કિંમત અંતરાલના અંતિમ બિંદુઓ $x = -1$ અને $x = 1$ પર મળે છે.
$x = -1$ માટે: $g(-1) = 2 + 3 = 5$.
$x = 1$ માટે: $g(1) = 2 - 3 = -1$.
આમ,મહત્તમ કિંમત $5$ અને ન્યૂનતમ કિંમત $-9/8$ છે.
115
DifficultMCQ
જો $0 < \theta < \pi$ હોય,તો $3 \sin \theta + \text{cosec}^3 \theta$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$4$
B
$3$
C
$5$
D
$6$

Solution

(A) આપણે $0 < \theta < \pi$ માટે $f(\theta) = 3 \sin \theta + \text{cosec}^3 \theta$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધવી છે.
ચાર ધન પદો $\sin \theta, \sin \theta, \sin \theta, \text{cosec}^3 \theta$ માટે $A.M. \ge G.M.$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\sin \theta + \sin \theta + \sin \theta + \text{cosec}^3 \theta}{4} \ge \sqrt[4]{(\sin \theta \cdot \sin \theta \cdot \sin \theta \cdot \text{cosec}^3 \theta)}$
$\frac{3 \sin \theta + \text{cosec}^3 \theta}{4} \ge \sqrt[4]{(\sin^3 \theta \cdot \text{cosec}^3 \theta)}$
કારણ કે $\sin \theta \cdot \text{cosec} \theta = 1$,તેથી:
$\frac{3 \sin \theta + \text{cosec}^3 \theta}{4} \ge \sqrt[4]{1^3} = 1$
$3 \sin \theta + \text{cosec}^3 \theta \ge 4$
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $4$ છે.
116
DifficultMCQ
સમીકરણ $\sin^2 \theta = \frac{x^2 + y^2}{2xy}$,જ્યાં $x, y \neq 0$,ત્યારે શક્ય છે જો
A
$x = y$
B
$x = -y$
C
$2x = y$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $\sin^2 \theta = \frac{x^2 + y^2}{2xy}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^2 \theta \leq 1$,તેથી $\frac{x^2 + y^2}{2xy} \leq 1$ હોવું જોઈએ.
વળી,$\sin^2 \theta$ અઋણ હોવાથી,$x$ અને $y$ સમાન ચિહ્ન ધરાવતા હોવા જોઈએ,તેથી $\frac{x^2 + y^2}{2xy} > 0$.
સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યકની અસમતા મુજબ,ધન $x, y$ માટે,$\frac{x^2 + y^2}{2} \geq \sqrt{x^2 y^2} = |xy|$.
આમ,જ્યારે $x, y$ સમાન ચિહ્ન ધરાવતા હોય ત્યારે $\frac{x^2 + y^2}{2xy} \geq 1$ થાય.
આપણે $\frac{x^2 + y^2}{2xy} \leq 1$ અને $\frac{x^2 + y^2}{2xy} \geq 1$ બંને શરતોનું પાલન કરવું પડે,તેથી $\frac{x^2 + y^2}{2xy} = 1$ હોવું જોઈએ.
આનો અર્થ એ થાય કે $x^2 + y^2 = 2xy$,જેનું સાદું રૂપ $(x - y)^2 = 0$ થાય,તેથી $x = y$.
117
AdvancedMCQ
$sin^{2n}x + cos^{2n}x$ કઈ કિંમતોની વચ્ચે આવે છે?
A
$0$ અને $1$
B
$1$ અને $2$
C
$-1$ અને $1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $n \geq 1$ અને $x \in \mathbb{R}$ માટે,$0 \leq \sin^2 x \leq 1$ અને $0 \leq \cos^2 x \leq 1$ છે.
$0 \leq \sin^2 x \leq 1$ હોવાથી,$0 \leq \sin^{2n} x \leq \sin^2 x$ મળે.
તે જ રીતે,$0 \leq \cos^{2n} x \leq \cos^2 x$ મળે.
આ અસમતાઓનો સરવાળો કરતા,$0 \leq \sin^{2n} x + \cos^{2n} x \leq \sin^2 x + \cos^2 x$ મળે.
કારણ કે $\sin^2 x + \cos^2 x = 1$,તેથી $0 < \sin^{2n} x + \cos^{2n} x \leq 1$ થાય.
ચોક્કસ રીતે,ન્યૂનતમ કિંમત $1/2^{n-1}$ ($x = \pi/4$ પર) અને મહત્તમ કિંમત $1$ ($x = 0$ અથવા $x = \pi/2$ પર) છે.
118
MediumMCQ
જો $\sin \theta_1 + \sin \theta_2 + \sin \theta_3 = 3$ હોય,તો $\cos \theta_1 + \cos \theta_2 + \cos \theta_3 =$ શું થાય?
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sin \theta_1 + \sin \theta_2 + \sin \theta_3 = 3$.
સાઇન વિધેયની મહત્તમ કિંમત $1$ હોવાથી,આ સમીકરણ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે $\sin \theta_1 = 1$,$\sin \theta_2 = 1$,અને $\sin \theta_3 = 1$ હોય.
આનો અર્થ એ છે કે $\theta_1 = \theta_2 = \theta_3 = \frac{\pi}{2}$.
હવે,કોસાઇનનો સરવાળો ગણતા:
$\cos \theta_1 + \cos \theta_2 + \cos \theta_3 = \cos(\frac{\pi}{2}) + \cos(\frac{\pi}{2}) + \cos(\frac{\pi}{2}) = 0 + 0 + 0 = 0$.
119
AdvancedMCQ
$12 \sin \theta - 9 \sin^2 \theta$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $f(\theta) = 12 \sin \theta - 9 \sin^2 \theta$.
મહત્તમ કિંમત શોધવા માટે,$x = \sin \theta$ લો,જ્યાં $x \in [-1, 1]$.
તેથી $f(x) = 12x - 9x^2$.
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ્સ શોધવા માટે,$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$f'(x) = 12 - 18x$.
$f'(x) = 0$ લેતા,$12 - 18x = 0$,તેથી $x = \frac{12}{18} = \frac{2}{3}$.
કારણ કે $\frac{2}{3} \in [-1, 1]$,આપણે આ બિંદુએ વિધેયની કિંમત શોધીએ:
$f\left(\frac{2}{3}\right) = 12\left(\frac{2}{3}\right) - 9\left(\frac{2}{3}\right)^2 = 8 - 9\left(\frac{4}{9}\right) = 8 - 4 = 4$.
કારણ કે $f''(x) = -18 < 0$,વિધેયને $x = \frac{2}{3}$ પર સ્થાનિક મહત્તમ કિંમત મળે છે.
આમ,મહત્તમ કિંમત $4$ છે.
120
AdvancedMCQ
જો $K = \sin^6x + \cos^6x$ હોય,તો $K$ કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$[\frac{7}{8}, \frac{5}{4}]$
B
$[\frac{1}{5}, \frac{5}{8}]$
C
$[\frac{1}{4}, 1]$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $a^3 + b^3 = (a+b)^3 - 3ab(a+b)$.
ધારો કે $a = \sin^2x$ અને $b = \cos^2x$.
તેથી $K = (\sin^2x + \cos^2x)^3 - 3\sin^2x\cos^2x(\sin^2x + \cos^2x)$.
કારણ કે $\sin^2x + \cos^2x = 1$,તેથી $K = 1 - 3\sin^2x\cos^2x$.
$4$ વડે ગુણતા અને ભાગતા,આપણને મળે $K = 1 - \frac{3}{4}(4\sin^2x\cos^2x) = 1 - \frac{3}{4}(\sin 2x)^2$.
કારણ કે $0 \leq \sin^2 2x \leq 1$,તેથી $0 \leq \frac{3}{4}\sin^2 2x \leq \frac{3}{4}$.
$-1$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $-\frac{3}{4} \leq -\frac{3}{4}\sin^2 2x \leq 0$.
બધા ભાગમાં $1$ ઉમેરતા,આપણને મળે $1 - \frac{3}{4} \leq 1 - \frac{3}{4}\sin^2 2x \leq 1 + 0$.
આમ,$\frac{1}{4} \leq K \leq 1$.
તેથી,$K \in [\frac{1}{4}, 1]$.
121
AdvancedMCQ
$5 \cos \theta + 3 \cos \left( \theta + \frac{\pi}{3} \right) - 1$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $f(\theta) = 5 \cos \theta + 3 \cos \left( \theta + \frac{\pi}{3} \right) - 1$
$\cos(A+B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$f(\theta) = 5 \cos \theta + 3 \left( \cos \theta \cdot \cos \frac{\pi}{3} - \sin \theta \cdot \sin \frac{\pi}{3} \right) - 1$
$\cos \frac{\pi}{3} = \frac{1}{2}$ અને $\sin \frac{\pi}{3} = \frac{\sqrt{3}}{2}$ મૂકતા:
$f(\theta) = 5 \cos \theta + 3 \left( \frac{1}{2} \cos \theta - \frac{\sqrt{3}}{2} \sin \theta \right) - 1$
$f(\theta) = \frac{13}{2} \cos \theta - \frac{3\sqrt{3}}{2} \sin \theta - 1$
આ પદાવલિ $a \cos \theta + b \sin \theta + c$ સ્વરૂપમાં છે,જેની મહત્તમ કિંમત $\sqrt{a^2 + b^2} + c$ થાય:
$\text{મહત્તમ કિંમત} = \sqrt{\left( \frac{13}{2} \right)^2 + \left( -\frac{3\sqrt{3}}{2} \right)^2} - 1$
$\text{મહત્તમ કિંમત} = \sqrt{\frac{169}{4} + \frac{27}{4}} - 1 = \sqrt{49} - 1 = 6$
122
AdvancedMCQ
જો $A + B + C = \frac{\pi}{2}$ હોય,તો $\tan A \tan B + \tan B \tan C + \tan C \tan A$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$0$
B
$\tan A \tan B \tan C$
C
$1$
D
$-1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A + B + C = \frac{\pi}{2}$.
આનો અર્થ એ થાય કે $A + B = \frac{\pi}{2} - C$.
બંને બાજુ ટેન્જન્ટ લેતા,$\tan(A + B) = \tan(\frac{\pi}{2} - C)$.
નિત્યસમ $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ અને $\tan(\frac{\pi}{2} - C) = \cot C = \frac{1}{\tan C}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B} = \frac{1}{\tan C}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા:
$\tan C(\tan A + \tan B) = 1 - \tan A \tan B$.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા:
$\tan C \tan A + \tan B \tan C = 1 - \tan A \tan B$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે છે:
$\tan A \tan B + \tan B \tan C + \tan C \tan A = 1$.
123
AdvancedMCQ
$2 \sin^2 \theta + 8 \csc^2 \theta$ ની ન્યૂનતમ કિંમત (જ્યાં $\theta \in R$) શોધો:-
A
$10$
B
$2$
C
$8$
D
$12$

Solution

(A) ધારો કે $f(\theta) = 2 \sin^2 \theta + 8 \csc^2 \theta$.
અહીં $x = \sin^2 \theta$ લેતા,જ્યાં $x \in (0, 1]$.
$f(x) = 2x + \frac{8}{x}$.
$f'(x) = 2 - \frac{8}{x^2}$.
$f'(x) < 0$ હોવાથી,વિધેય $x \in (0, 1]$ માટે ઘટતું વિધેય છે.
તેથી,ન્યૂનતમ કિંમત $x = 1$ આગળ મળે.
$f(1) = 2(1) + \frac{8}{1} = 10$.
124
AdvancedMCQ
જો $\sin \theta + \sqrt{3} \cos \theta = 6x - x^2 - 11$,જ્યાં $x \in R$ અને $0 \le \theta \le 2\pi$ હોય,તો આ સમીકરણનો ઉકેલ કઈ કિંમત માટે મળે?
A
$x$ ની એક કિંમત માટે
B
$x$ ની બે કિંમતો માટે
C
$x$ ની અનંત કિંમતો માટે
D
$x$ ની કોઈ કિંમત માટે નહીં
125
DifficultMCQ
જો $m$ અને $M$ એ $4 + \frac{1}{2} \sin^2 2x - 2 \cos^4 x$ ની ન્યૂનતમ અને મહત્તમ કિંમતો હોય,જ્યાં $x \in R$,તો $M - m$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{9}{4}$
B
$\frac{15}{4}$
C
$\frac{7}{4}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = 4 + \frac{1}{2} \sin^2 2x - 2 \cos^4 x$.
$\sin^2 2x = 4 \cos^2 x (1 - \cos^2 x)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = 4 + 2 \cos^2 x - 4 \cos^4 x$.
$t = \cos^2 x$ લેતા,જ્યાં $t \in [0, 1]$.
$g(t) = -4t^2 + 2t + 4$.
મહત્તમ કિંમત $M$ માટે $t = \frac{1}{4}$ લેતા,$M = \frac{17}{4}$.
ન્યૂનતમ કિંમત $m$ માટે $t = 1$ લેતા,$m = 2$.
$M - m = \frac{17}{4} - 2 = \frac{9}{4}$.
126
DifficultMCQ
જો $A > 0, B > 0$ અને $A + B = \frac{\pi}{6}$ હોય,તો $\tan A + \tan B$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$4 - 2\sqrt{3}$
B
$2 - \sqrt{3}$
C
$4\sqrt{3} - 6$
D
$2\sqrt{3} - 2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A + B = \frac{\pi}{6}$. ધારો કે $y = \tan A + \tan B$.
નિત્યસમ $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{y}{1 - \tan A \tan B}$.
તેથી,$\tan A \tan B = 1 - \sqrt{3}y$.
$A, B > 0$ અને $A+B = \frac{\pi}{6}$ હોવાથી,$\tan A$ અને $\tan B$ બંને ધન છે,તેથી $\tan A \tan B > 0$,જેનો અર્થ છે કે $1 - \sqrt{3}y > 0$,એટલે કે $y < \frac{1}{\sqrt{3}}$.
$AM \ge GM$ મુજબ,$\frac{\tan A + \tan B}{2} \ge \sqrt{\tan A \tan B}$.
$y$ ની કિંમત મૂકતા,$\frac{y}{2} \ge \sqrt{1 - \sqrt{3}y}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$\frac{y^2}{4} \ge 1 - \sqrt{3}y$,તેથી $y^2 + 4\sqrt{3}y - 4 \ge 0$.
$y^2 + 4\sqrt{3}y - 4 = 0$ ના બીજ $y = \frac{-4\sqrt{3} \pm \sqrt{48 + 16}}{2} = -2\sqrt{3} \pm 4$ છે.
$y > 0$ હોવાથી,$y \ge 4 - 2\sqrt{3}$ મળે.
127
DifficultMCQ
ધારો કે $x, y$ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને $m, n$ ધન પૂર્ણાંકો છે. પદાવલિ $\frac{x^m y^n}{(1 + x^{2m})(1 + y^{2n})}$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{m + n}{6mn}$

Solution

(C) આપણને પદાવલિ $E = \frac{x^m y^n}{(1 + x^{2m})(1 + y^{2n})}$ આપેલ છે.
આ પદાવલિને આપણે $E = \frac{x^m}{1 + x^{2m}} \times \frac{y^n}{1 + y^{2n}}$ તરીકે લખી શકીએ.
દરેક અપૂર્ણાંકના અંશ અને છેદને અનુક્રમે $x^m$ અને $y^n$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$E = \frac{1}{\left( \frac{1}{x^m} + x^m \right)} \times \frac{1}{\left( \frac{1}{y^n} + y^n \right)}$.
સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક ($AM$-$GM$) અસમતા મુજબ,કોઈપણ ધન વાસ્તવિક સંખ્યા $a$ માટે,$a + \frac{1}{a} \ge 2$,જ્યાં સમાનતા ત્યારે મળે છે જ્યારે $a = 1$ હોય.
તેથી,$x^m + \frac{1}{x^m} \ge 2$ અને $y^n + \frac{1}{y^n} \ge 2$.
આનો અર્થ એ છે કે $\frac{1}{x^m + \frac{1}{x^m}} \le \frac{1}{2}$ અને $\frac{1}{y^n + \frac{1}{y^n}} \le \frac{1}{2}$.
આ અસમતાઓનો ગુણાકાર કરતા,આપણને $E$ ની મહત્તમ કિંમત $\frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{4}$ મળે છે.
128
DifficultMCQ
કોઈપણ વાસ્તવિક કિંમત $\theta$ માટે $3 \cos \theta + 5 \sin \left( \theta - \frac{\pi}{6} \right)$ ની મહત્તમ કિંમત કેટલી છે?
A
$\sqrt{19}$
B
$\frac{\sqrt{79}}{2}$
C
$\sqrt{34}$
D
$\sqrt{31}$

Solution

(A) ધારો કે $f(\theta) = 3 \cos \theta + 5 \sin \left( \theta - \frac{\pi}{6} \right)$.
નિત્યસમ $\sin(A - B) = \sin A \cos B - \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(\theta) = 3 \cos \theta + 5 \left( \sin \theta \cos \frac{\pi}{6} - \cos \theta \sin \frac{\pi}{6} \right)$
$f(\theta) = 3 \cos \theta + 5 \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \sin \theta - \frac{1}{2} \cos \theta \right)$
$f(\theta) = \frac{5\sqrt{3}}{2} \sin \theta + \frac{1}{2} \cos \theta$.
$a \sin \theta + b \cos \theta$ ની મહત્તમ કિંમત $\sqrt{a^2 + b^2}$ છે.
મહત્તમ કિંમત $= \sqrt{\left( \frac{5\sqrt{3}}{2} \right)^2 + \left( \frac{1}{2} \right)^2} = \sqrt{\frac{75}{4} + \frac{1}{4}} = \sqrt{\frac{76}{4}} = \sqrt{19}$.
129
EasyMCQ
જો $y = 3 \sin x + 4 \cos x$ હોય,તો $y$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$-5$
B
$5$
C
$7$
D
$1$

Solution

(B) આ પદાવલિ $y = a \sin x + b \cos x$ ના સ્વરૂપમાં છે.
આ પદાવલિની મહત્તમ કિંમત $\sqrt{a^2 + b^2}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$a = 3$ અને $b = 4$ છે.
તેથી,મહત્તમ કિંમત $\sqrt{3^2 + 4^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$ છે.
130
MediumMCQ
$h(x) = \sin(2x) + 5$ દ્વારા આપવામાં આવેલા વિધેયની મહત્તમ અને ન્યૂનતમ કિંમતો શોધો.
A
મહત્તમ: $6$,ન્યૂનતમ: $4$
B
મહત્તમ: $5$,ન્યૂનતમ: $4$
C
મહત્તમ: $6$,ન્યૂનતમ: $5$
D
મહત્તમ: $7$,ન્યૂનતમ: $3$

Solution

(A) આપેલ વિધેય $h(x) = \sin(2x) + 5$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે સાઈન વિધેયનો વિસ્તાર $[-1, 1]$ છે,તેથી $-1 \leq \sin(2x) \leq 1$.
અસમતાના દરેક ભાગમાં $5$ ઉમેરતા:
$-1 + 5 \leq \sin(2x) + 5 \leq 1 + 5$.
$4 \leq \sin(2x) + 5 \leq 6$.
આમ,$h(x)$ ની મહત્તમ કિંમત $6$ છે અને ન્યૂનતમ કિંમત $4$ છે.
131
MediumMCQ
$f(x) = |\sin 4x + 3|$ દ્વારા આપવામાં આવેલા વિધેયની મહત્તમ અને ન્યૂનતમ કિંમતો શોધો.
A
મહત્તમ = $4$,ન્યૂનતમ = $2$
B
મહત્તમ = $3$,ન્યૂનતમ = $1$
C
મહત્તમ = $4$,ન્યૂનતમ = $0$
D
મહત્તમ = $1$,ન્યૂનતમ = $0$

Solution

(A) આપેલ વિધેય $f(x) = |\sin 4x + 3|$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે સાઈન વિધેયનો વિસ્તાર $-1 \leq \sin \theta \leq 1$ છે.
તેથી,$-1 \leq \sin 4x \leq 1$.
અસમતાના દરેક ભાગમાં $3$ ઉમેરતા:
$-1 + 3 \leq \sin 4x + 3 \leq 1 + 3$
$2 \leq \sin 4x + 3 \leq 4$.
અંતરાલ $[2, 4]$ માંની તમામ કિંમતો ધન હોવાથી,માનાંક વિધેય વિસ્તારમાં કોઈ ફેરફાર કરશે નહીં:
$|2| \leq |\sin 4x + 3| \leq |4|$
$2 \leq f(x) \leq 4$.
આમ,મહત્તમ કિંમત $4$ છે અને ન્યૂનતમ કિંમત $2$ છે.
132
MediumMCQ
વિધેય $f(x) = \sin x + \cos x$ ની મહત્તમ કિંમત શું છે?
A
$1$
B
$\sqrt{2}$
C
$2$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(B) ધારો કે $f(x) = \sin x + \cos x$.
મહત્તમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે વિધેયને $f(x) = \sqrt{2} \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \sin x + \frac{1}{\sqrt{2}} \cos x \right)$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $f(x) = \sqrt{2} \sin \left( x + \frac{\pi}{4} \right)$ મળે છે.
કારણ કે $\sin \theta$ ની મહત્તમ કિંમત $1$ છે,તેથી $f(x)$ ની મહત્તમ કિંમત $\sqrt{2} \times 1 = \sqrt{2}$ થશે.
133
Medium
સાબિત કરો કે $\cos ^{2} x+\cos ^{2}\left(x+\frac{\pi}{3}\right)+\cos ^{2}\left(x-\frac{\pi}{3}\right)=\frac{3}{2}$

Solution

આપણી પાસે છે $\text{L.H.S.} = \cos ^{2} x+\cos ^{2}\left(x+\frac{\pi}{3}\right)+\cos ^{2}\left(x-\frac{\pi}{3}\right)$
નિત્યસમ $\cos^2 \theta = \frac{1 + \cos 2\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\text{L.H.S.} = \frac{1 + \cos 2x}{2} + \frac{1 + \cos(2x + \frac{2\pi}{3})}{2} + \frac{1 + \cos(2x - \frac{2\pi}{3})}{2}$
$= \frac{1}{2} [3 + \cos 2x + \cos(2x + \frac{2\pi}{3}) + \cos(2x - \frac{2\pi}{3})]$
સૂત્ર $\cos(A+B) + \cos(A-B) = 2\cos A \cos B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{1}{2} [3 + \cos 2x + 2\cos 2x \cos \frac{2\pi}{3}]$
કારણ કે $\cos \frac{2\pi}{3} = -\frac{1}{2}$:
$= \frac{1}{2} [3 + \cos 2x + 2\cos 2x(-\frac{1}{2})]$
$= \frac{1}{2} [3 + \cos 2x - \cos 2x]$
$= \frac{3}{2} = \text{R.H.S.}$
134
DifficultMCQ
$2^{\sin x} + 2^{\cos x}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$2^{1 - \frac{1}{\sqrt{2}}}$
B
$2^{-1 + \sqrt{2}}$
C
$2^{1 - \sqrt{2}}$
D
$2^{-1 + \frac{1}{\sqrt{2}}}$

Solution

(A) $AM \geq GM$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2^{\sin x} + 2^{\cos x}}{2} \geq \sqrt{2^{\sin x} \cdot 2^{\cos x}}$
$\Rightarrow 2^{\sin x} + 2^{\cos x} \geq 2 \cdot 2^{\frac{\sin x + \cos x}{2}}$
$\Rightarrow 2^{\sin x} + 2^{\cos x} \geq 2^{1 + \frac{\sin x + \cos x}{2}}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin x + \cos x$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $-\sqrt{2}$ છે.
આ કિંમત મૂકતા:
$\min(2^{\sin x} + 2^{\cos x}) = 2^{1 + \frac{-\sqrt{2}}{2}} = 2^{1 - \frac{\sqrt{2}}{2}} = 2^{1 - \frac{1}{\sqrt{2}}}$
135
MediumMCQ
$k$ ના કેટલા પૂર્ણાંક મૂલ્યો માટે સમીકરણ $3 \sin x + 4 \cos x = k + 1$ નો ઉકેલ મળે,જ્યાં $k \in R$ છે?
A
$11$
B
$22$
C
$33$
D
$7$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $3 \sin x + 4 \cos x = k + 1$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે વિધેય $f(x) = a \sin x + b \cos x$ નો વિસ્તાર $[-\sqrt{a^2 + b^2}, \sqrt{a^2 + b^2}]$ છે.
અહીં,$a = 3$ અને $b = 4$ છે,તેથી વિસ્તાર $[-5, 5]$ થાય.
સમીકરણનો ઉકેલ મળે તે માટે $k + 1$ ની કિંમત આ વિસ્તારમાં હોવી જોઈએ:
$-5 \le k + 1 \le 5$
બધી બાજુથી $1$ બાદ કરતા:
$-6 \le k \le 4$
$k$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો $\{-6, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4\}$ છે.
આવા પૂર્ણાંક મૂલ્યોની કુલ સંખ્યા $11$ છે.
136
MediumMCQ
વિધેય $f(x) = a^{a^{x}} + a^{1-a^{x}}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત,જ્યાં $a, x \in R$ અને $a > 0$,કેટલી થાય? ..... .
A
$2a$
B
$2\sqrt{a}$
C
$a + \frac{1}{a}$
D
$a + 1$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = a^{a^{x}} + a^{1-a^{x}}$ છે.
બીજા પદને $a^{1-a^{x}} = \frac{a}{a^{a^{x}}}$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,$f(x) = a^{a^{x}} + \frac{a}{a^{a^{x}}}$.
અહીં $a > 0$ હોવાથી,$a^{a^{x}}$ અને $\frac{a}{a^{a^{x}}}$ બંને ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે.
સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક $(AM \geq GM)$ ની અસમતા મુજબ,કોઈપણ બે ધન સંખ્યાઓ $u$ અને $v$ માટે,$u + v \geq 2\sqrt{uv}$.
ધારો કે $u = a^{a^{x}}$ અને $v = \frac{a}{a^{a^{x}}}$.
તેથી $f(x) = u + v \geq 2\sqrt{u \cdot v} = 2\sqrt{a^{a^{x}} \cdot \frac{a}{a^{a^{x}}}} = 2\sqrt{a}$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $2\sqrt{a}$ છે.
137
DifficultMCQ
ધારો કે $a = \max_{x \in R} \{8^{2 \sin 3x} \cdot 4^{4 \cos 3x}\}$ અને $\beta = \min_{x \in R} \{8^{2 \sin 3x} \cdot 4^{4 \cos 3x}\}$. જો $8x^2 + bx + c = 0$ એ એક દ્વિઘાત સમીકરણ હોય જેના બીજ $\alpha^{1/5}$ અને $\beta^{1/5}$ હોય,તો $c - b$ ની કિંમત શોધો.
A
$43$
B
$42$
C
$50$
D
$47$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\alpha = \max \{8^{2 \sin 3x} \cdot 4^{4 \cos 3x}\}$ અને $\beta = \min \{8^{2 \sin 3x} \cdot 4^{4 \cos 3x}\}$.
આ પદને $2^{6 \sin 3x} \cdot 2^{8 \cos 3x} = 2^{6 \sin 3x + 8 \cos 3x}$ તરીકે લખી શકાય.
$6 \sin 3x + 8 \cos 3x$ નો વિસ્તાર $[-\sqrt{6^2 + 8^2}, \sqrt{6^2 + 8^2}] = [-10, 10]$ છે.
તેથી,$\alpha = 2^{10}$ અને $\beta = 2^{-10}$.
તેથી $\alpha^{1/5} = (2^{10})^{1/5} = 2^2 = 4$ અને $\beta^{1/5} = (2^{-10})^{1/5} = 2^{-2} = 1/4$.
$8x^2 + bx + c = 0$ ના બીજ $4$ અને $1/4$ છે.
બીજનો સરવાળો: $4 + 1/4 = 17/4 = -b/8 \Rightarrow b = -34$.
બીજનો ગુણાકાર: $4 \cdot 1/4 = 1 = c/8 \Rightarrow c = 8$.
તેથી,$c - b = 8 - (-34) = 42$.
138
AdvancedMCQ
ધારો કે $f(x) = \cos 5x + A \cos 4x + B \cos 3x + C \cos 2x + D \cos x + E$,અને $T = f(0) - f\left(\frac{\pi}{5}\right) + f\left(\frac{2\pi}{5}\right) - f\left(\frac{3\pi}{5}\right) + \dots + f\left(\frac{8\pi}{5}\right) - f\left(\frac{9\pi}{5}\right)$. તો,$T$
A
$A, B, C, D, E$ પર આધાર રાખે છે
B
$A, C, E$ પર આધાર રાખે છે,પરંતુ $B$ અને $D$ થી સ્વતંત્ર છે
C
$B, D$ પર આધાર રાખે છે,પરંતુ $A, C, E$ થી સ્વતંત્ર છે
D
$A, B, C, D, E$ થી સ્વતંત્ર છે

Solution

(C) આપેલ છે $f(x) = \cos 5x + A \cos 4x + B \cos 3x + C \cos 2x + D \cos x + E$.
$f(x) = f(2\pi - x)$ હોવાથી,$f\left(\frac{\pi}{5}\right) = f\left(\frac{9\pi}{5}\right)$,$f\left(\frac{2\pi}{5}\right) = f\left(\frac{8\pi}{5}\right)$,$f\left(\frac{3\pi}{5}\right) = f\left(\frac{7\pi}{5}\right)$,અને $f\left(\frac{4\pi}{5}\right) = f\left(\frac{6\pi}{5}\right)$ થાય.
પદ $T$ ને $T = f(0) - 2f\left(\frac{\pi}{5}\right) + 2f\left(\frac{2\pi}{5}\right) - 2f\left(\frac{3\pi}{5}\right) + 2f\left(\frac{4\pi}{5}\right) - f(\pi)$ તરીકે લખી શકાય.
આ બિંદુઓ પર $f(x)$ ની કિંમતો મૂકતા,$A, C, E$ વાળા પદો $\pi$ ની આસપાસ કોસાઇન વિધેયની સંમિતિને કારણે ઉડી જાય છે.
ખાસ કરીને,$f(0) - f(\pi) = 2(1 + B + D)$.
બાકીના પદોમાં પણ માત્ર $B$ અને $D$ સહગુણકો જ રહે છે.
આમ,$T$ એ $B$ અને $D$ પર આધાર રાખે છે પરંતુ $A, C, E$ થી સ્વતંત્ર છે.
139
AdvancedMCQ
ધારો કે $x, y, z \in [0, 1]$. તો $\sqrt{|x-y|} + \sqrt{|y-z|} + \sqrt{|z-x|}$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$1 + \sqrt{2}$
B
$\sqrt{2}$
C
$2 \sqrt{2}$
D
$2 + \sqrt{2}$

Solution

(A) ધારો કે $P = \sqrt{|x-y|} + \sqrt{|y-z|} + \sqrt{|z-x|}$.
સામાન્યતા ગુમાવ્યા વિના,ધારો કે $0 \leq x \leq y \leq z \leq 1$.
તેથી $P = \sqrt{y-x} + \sqrt{z-y} + \sqrt{z-x}$.
$P$ ને મહત્તમ કરવા માટે,આપણે $x=0$ અને $z=1$ લઈએ છીએ,જે $P = \sqrt{y} + \sqrt{1-y} + 1$ આપે છે.
ધારો કે $f(y) = \sqrt{y} + \sqrt{1-y} + 1$,જ્યાં $y \in [0, 1]$.
$y = \sin^2 \theta$ આદેશ લેતા,જ્યાં $\theta \in [0, \pi/2]$,આપણને $f(\theta) = \sin \theta + \cos \theta + 1$ મળે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin \theta + \cos \theta = \sqrt{2} \sin(\theta + \pi/4)$,જેની મહત્તમ કિંમત $\theta = \pi/4$ પર $\sqrt{2}$ છે.
આમ,$P$ ની મહત્તમ કિંમત $\sqrt{2} + 1$ છે.
140
DifficultMCQ
$\lambda$ ના તમામ મૂલ્યોનો સમૂહ જેના માટે સમીકરણ $\cos ^2 2x - 2 \sin ^4 x - 2 \cos ^2 x = \lambda$ નો ઉકેલ મળે તે છે:
A
$[-2, -1]$
B
$[-2, -\frac{3}{2}]$
C
$[-1, -\frac{1}{2}]$
D
$[-\frac{3}{2}, -1]$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $\lambda = \cos ^2 2x - 2 \sin ^4 x - 2 \cos ^2 x$
બધા પદોને $\cos x$ માં ફેરવો:
$\lambda = (2 \cos ^2 x - 1)^2 - 2(1 - \cos ^2 x)^2 - 2 \cos ^2 x$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$\lambda = (4 \cos ^4 x - 4 \cos ^2 x + 1) - 2(1 - 2 \cos ^2 x + \cos ^4 x) - 2 \cos ^2 x$
સાદુરૂપ આપતા:
$\lambda = 2 \cos ^4 x - 2 \cos ^2 x - 1$
ધારો કે $t = \cos ^2 x$,જ્યાં $t \in [0, 1]$:
$f(t) = 2t^2 - 2t - 1$
$t \in [0, 1]$ માટે $f(t)$ નો વિસ્તાર શોધો:
$f'(t) = 4t - 2$. $f'(t) = 0$ લેતા $t = \frac{1}{2}$ મળે છે.
$f(0) = -1$
$f(1) = -1$
$f(\frac{1}{2}) = -\frac{3}{2}$
તેથી,$\lambda$ નો વિસ્તાર $[-\frac{3}{2}, -1]$ છે.
141
DifficultMCQ
જો $f(\theta) = \frac{\sin^4 \theta + 3 \cos^2 \theta}{\sin^4 \theta + \cos^2 \theta}$,$\theta \in R$ નો વિસ્તાર $[\alpha, \beta]$ હોય,તો અનંત $G.P.$ નો સરવાળો,જેનું પ્રથમ પદ $64$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $\frac{\alpha}{\beta}$ છે,તે કેટલો થાય?
A
$96$
B
$72$
C
$27$
D
$52$

Solution

(B) ધારો કે $x = \cos^2 \theta$,જ્યાં $x \in [0, 1]$.
તેથી $\sin^4 \theta = (1 - x)^2 = 1 - 2x + x^2$.
$f(\theta) = \frac{(1 - 2x + x^2) + 3x}{(1 - 2x + x^2) + x} = \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1}$.
ધારો કે $y = \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1}$.
$y(x^2 - x + 1) = x^2 + x + 1 \implies x^2(y - 1) - x(y + 1) + (y - 1) = 0$.
$x$ વાસ્તવિક હોવા માટે,વિવેચક $D \ge 0$.
$D = (y + 1)^2 - 4(y - 1)^2 \ge 0$.
$(y + 1 - 2(y - 1))(y + 1 + 2(y - 1)) \ge 0$.
$(3 - y)(3y - 1) \ge 0 \implies (y - 3)(3y - 1) \le 0$.
તેથી,$y \in [1/3, 3]$.
આમ,$\alpha = 1/3$ અને $\beta = 3$.
સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{\alpha}{\beta} = \frac{1/3}{3} = 1/9$.
અનંત $G.P.$ નો સરવાળો $S = \frac{a}{1 - r} = \frac{64}{1 - 1/9} = \frac{64}{8/9} = 64 \times \frac{9}{8} = 72$.
142
AdvancedMCQ
પદાવલિ $\frac{1}{\sin^2 \theta + 3 \sin \theta \cos \theta + 5 \cos^2 \theta}$ ની મહત્તમ કિંમત કેટલી છે?
A
$2$
B
$8$
C
$7$
D
$5$

Solution

(A) ધારો કે $f(\theta) = \sin^2 \theta + 3 \sin \theta \cos \theta + 5 \cos^2 \theta$.
$\frac{1}{f(\theta)}$ ની મહત્તમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે $f(\theta)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધવી પડશે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$f(\theta) = \frac{1 - \cos 2\theta}{2} + \frac{3}{2} \sin 2\theta + 5 \frac{1 + \cos 2\theta}{2}$
$f(\theta) = \frac{1}{2} - \frac{1}{2} \cos 2\theta + \frac{3}{2} \sin 2\theta + \frac{5}{2} + \frac{5}{2} \cos 2\theta$
$f(\theta) = 3 + 2 \cos 2\theta + \frac{3}{2} \sin 2\theta$.
પદાવલિ $a \cos x + b \sin x$ ની કિંમત $-\sqrt{a^2 + b^2}$ અને $\sqrt{a^2 + b^2}$ ની વચ્ચે હોય છે.
અહીં,$2 \cos 2\theta + \frac{3}{2} \sin 2\theta$ ની કિંમત $-\sqrt{2^2 + (\frac{3}{2})^2} = -\sqrt{4 + \frac{9}{4}} = -\sqrt{\frac{25}{4}} = -\frac{5}{2}$ અને $\frac{5}{2}$ ની વચ્ચે છે.
તેથી,$f(\theta)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $3 - \frac{5}{2} = \frac{1}{2}$ છે.
આમ,$\frac{1}{f(\theta)}$ ની મહત્તમ કિંમત $\frac{1}{1/2} = 2$ થાય.
143
EasyMCQ
જો $x+y=\frac{\pi}{2}$ હોય,તો $\sin x \cdot \sin y$ ની મહત્તમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{-1}{2}$
C
$\frac{-1}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $x+y=\frac{\pi}{2}$,તેથી $y=\frac{\pi}{2}-x$ થાય.
આ કિંમતને $\sin x \cdot \sin y$ માં મૂકતા,આપણને મળે:
$\sin x \cdot \sin \left(\frac{\pi}{2}-x\right) = \sin x \cdot \cos x$.
અંશ અને છેદને $2$ વડે ગુણતા:
$\frac{2 \sin x \cdot \cos x}{2} = \frac{\sin 2x}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 2x$ નો વિસ્તાર $[-1, 1]$ છે.
તેથી,$\frac{\sin 2x}{2}$ નો વિસ્તાર $\left[\frac{-1}{2}, \frac{1}{2}\right]$ થાય.
આમ,મહત્તમ કિંમત $\frac{1}{2}$ છે.
144
MediumMCQ
જો $a^{2} > b^{2}$ હોય,તો $f(x) = a^{2} \cos^{2} x + b^{2} \sin^{2} x$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$a^{2} - b^{2}$
B
$b^{2}$
C
$a^{2} + b^{2}$
D
$a^{2}$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = a^{2} \cos^{2} x + b^{2} \sin^{2} x$ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos^{2} x = \frac{1 + \cos 2x}{2}$ અને $\sin^{2} x = \frac{1 - \cos 2x}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = a^{2} \left( \frac{1 + \cos 2x}{2} \right) + b^{2} \left( \frac{1 - \cos 2x}{2} \right)$
$f(x) = \frac{a^{2} + a^{2} \cos 2x + b^{2} - b^{2} \cos 2x}{2}$
$f(x) = \frac{a^{2} + b^{2}}{2} + \left( \frac{a^{2} - b^{2}}{2} \right) \cos 2x$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $-1 \leq \cos 2x \leq 1$,તેથી જ્યારે $\cos 2x = -1$ હોય ત્યારે $f(x)$ તેની ન્યૂનતમ કિંમત પ્રાપ્ત કરે છે (કારણ કે $a^{2} > b^{2}$ હોવાથી $\frac{a^{2} - b^{2}}{2} > 0$).
$\cos 2x = -1$ મૂકતા:
$f_{\text{min}} = \frac{a^{2} + b^{2}}{2} + \left( \frac{a^{2} - b^{2}}{2} \right) (-1)$
$f_{\text{min}} = \frac{a^{2} + b^{2} - a^{2} + b^{2}}{2} = \frac{2b^{2}}{2} = b^{2}$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $b^{2}$ છે.
145
MediumMCQ
$k$ ના કેટલા પૂર્ણાંક મૂલ્યો માટે સમીકરણ $7 \cos x + 5 \sin x = 2k + 1$ નો ઉકેલ મળે?
A
$4$
B
$8$
C
$10$
D
$2$

Solution

(B) $a \cos x + b \sin x$ પદાવલિનો વિસ્તાર $[-\sqrt{a^2 + b^2}, \sqrt{a^2 + b^2}]$ છે.
સમીકરણ $7 \cos x + 5 \sin x = 2k + 1$ માટે,ડાબી બાજુનો વિસ્તાર $[-\sqrt{7^2 + 5^2}, \sqrt{7^2 + 5^2}] = [-\sqrt{74}, \sqrt{74}]$ છે.
અહીં $\sqrt{74} \approx 8.602$ હોવાથી,$-8.602 \leq 2k + 1 \leq 8.602$.
બધી બાજુથી $1$ બાદ કરતા: $-9.602 \leq 2k \leq 7.602$.
$2$ વડે ભાગતા: $-4.801 \leq k \leq 3.801$.
$k$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો $\{-4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3\}$ છે.
આ મૂલ્યોની સંખ્યા $8$ છે.
146
EasyMCQ
જો $\alpha+\beta+\gamma=\pi$ હોય,તો પદાવલિ $\sin^2 \alpha+\sin^2 \beta-\sin^2 \gamma$ નું મૂલ્ય શું થાય?
A
$2 \sin \alpha \sin \beta \sin \gamma$
B
$2 \cos \alpha \sin \beta \sin \gamma$
C
$2 \sin \alpha \cos \beta \sin \gamma$
D
$2 \sin \alpha \sin \beta \cos \gamma$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha+\beta+\gamma=\pi$,તેથી $\gamma = \pi - (\alpha+\beta)$.
નિત્યસમ $\sin^2 A - \sin^2 B = \sin(A+B)\sin(A-B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin^2 \alpha + \sin^2 \beta - \sin^2 \gamma = \sin^2 \alpha + \sin(\beta+\gamma)\sin(\beta-\gamma)$
કારણ કે $\beta+\gamma = \pi - \alpha$,તેથી $\sin(\beta+\gamma) = \sin(\pi-\alpha) = \sin \alpha$.
આ કિંમત મૂકતા:
$= \sin^2 \alpha + \sin \alpha \sin(\beta-\gamma)$
$= \sin \alpha [\sin \alpha + \sin(\beta-\gamma)]$
$= \sin \alpha [\sin(\beta+\gamma) + \sin(\beta-\gamma)]$
સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્ર $\sin(x+y) + \sin(x-y) = 2 \sin x \cos y$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \sin \alpha [2 \sin \beta \cos \gamma]$
$= 2 \sin \alpha \sin \beta \cos \gamma$.
147
EasyMCQ
જો $\alpha+\beta=\frac{\pi}{2}$ અને $\beta+\gamma=\alpha$ હોય,તો $\tan \alpha$ ની કિંમત શું થાય?
A
$2(\tan \beta+\tan \gamma)$
B
$\tan \beta+\tan \gamma$
C
$\tan \beta+2 \tan \gamma$
D
$2 \tan \beta+\tan \gamma$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$\alpha = \beta + \gamma$.
$\alpha + \beta = \frac{\pi}{2}$ હોવાથી,$\beta = \frac{\pi}{2} - \alpha$ થાય.
$\tan \gamma = \tan(\alpha - \beta) = \frac{\tan \alpha - \tan \beta}{1 + \tan \alpha \tan \beta}$
$\tan \beta = \cot \alpha = \frac{1}{\tan \alpha}$ મૂકતા,
$\tan \gamma = \frac{\tan \alpha - \tan \beta}{1 + \tan \alpha (\frac{1}{\tan \alpha})} = \frac{\tan \alpha - \tan \beta}{2}$.
તેથી,$2 \tan \gamma = \tan \alpha - \tan \beta$,એટલે કે $\tan \alpha = \tan \beta + 2 \tan \gamma$.
148
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $\cos^4 \theta + \sin^4 \theta + \lambda = 0$ ને $\theta$ માટે વાસ્તવિક ઉકેલો હોય,તો $\lambda$ કયા અંતરાલમાં હશે?
A
$\left(-\frac{5}{4}, -1\right)$
B
$\left[-\frac{3}{2}, -\frac{5}{4}\right]$
C
$\left(-\frac{1}{2}, -\frac{1}{4}\right]$
D
$\left[-1, -\frac{1}{2}\right]$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $\cos^4 \theta + \sin^4 \theta + \lambda = 0$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^4 \theta + \cos^4 \theta = (\sin^2 \theta + \cos^2 \theta)^2 - 2 \sin^2 \theta \cos^2 \theta = 1 - 2 \sin^2 \theta \cos^2 \theta$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $1 - 2 \sin^2 \theta \cos^2 \theta + \lambda = 0$.
નિત્યસમ $\sin 2\theta = 2 \sin \theta \cos \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,$\sin^2 \theta \cos^2 \theta = \frac{\sin^2 2\theta}{4}$.
તેથી,$1 - 2 \left(\frac{\sin^2 2\theta}{4}\right) + \lambda = 0$,જેનું સાદું રૂપ $1 - \frac{\sin^2 2\theta}{2} + \lambda = 0$ થાય.
આમ,$\lambda = \frac{\sin^2 2\theta}{2} - 1$.
ચૂકી $0 \leq \sin^2 2\theta \leq 1$,તેથી $0 \leq \frac{\sin^2 2\theta}{2} \leq \frac{1}{2}$.
બધા પદોમાંથી $1$ બાદ કરતા,$-1 \leq \frac{\sin^2 2\theta}{2} - 1 \leq -\frac{1}{2}$.
તેથી,$\lambda \in \left[-1, -\frac{1}{2}\right]$.

Trigonometrical Ratios, Functions and Identities — Maximum and minimum values of trigonometrical functions, Conditional trigonometrical identities · Frequently Asked Questions

1Are these Trigonometrical Ratios, Functions and Identities questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Trigonometrical Ratios, Functions and Identities Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.