Gujarati

Solution of quadratic equations and Nature of roots Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 4-2.Quadratic Equations and Inequations · Solution of quadratic equations and Nature of roots

652+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 652 questions in Gujarati

201
EasyMCQ
$p$ ના કયા મૂલ્યોના ગણ માટે સમીકરણ $3x^2 + 2x + p(p - 1) = 0$ ના બીજ વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવે છે?
A
$(-\infty, 0)$
B
$(0, 1)$
C
$(1, \infty)$
D
$(0, \infty)$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બીજ વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવે તે માટે બીજનો ગુણાકાર ઋણ હોવો જોઈએ.
બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta = \frac{c}{a} < 0$.
અહીં,$a = 3$,$b = 2$,અને $c = p(p - 1)$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{p(p - 1)}{3} < 0$ મળે છે.
$3 > 0$ હોવાથી,$p(p - 1) < 0$ થાય.
અસમતા $p(p - 1) < 0$ ઉકેલતા,$p$ એ $0$ અને $1$ ની વચ્ચે હોવો જોઈએ.
તેથી,$p \in (0, 1)$.
202
EasyMCQ
સમીકરણ $a^2x^2 + (a + b)x - b^2 = 0$ ના બીજનું સ્વરૂપ કેવું છે?
A
વાસ્તવિક અને ભિન્ન
B
વાસ્તવિક અને સમાન
C
કાલ્પનિક
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $a^2x^2 + (a + b)x - b^2 = 0$ છે.
તેને $Ax^2 + Bx + C = 0$ સાથે સરખાવતા,$A = a^2$,$B = (a + b)$,અને $C = -b^2$ મળે છે.
વિવેચક $D$ નું સૂત્ર $D = B^2 - 4AC$ છે.
$D = (a + b)^2 - 4(a^2)(-b^2) = (a + b)^2 + 4a^2b^2$.
અહીં $(a + b)^2 \ge 0$ અને $4a^2b^2 \ge 0$ હોવાથી,$D = (a + b)^2 + 4a^2b^2 > 0$ થાય.
તેથી,બીજ વાસ્તવિક અને ભિન્ન છે.
203
MediumMCQ
જો સમીકરણ $(b - c)x^2 + (c - a)x + (a - b) = 0$ ના બીજ સમાન હોય,તો $a, b, c$ કઈ શ્રેણીમાં હોય?
A
સ્વરિત શ્રેણી
B
સમગુણોત્તર શ્રેણી
C
સમાંતર શ્રેણી
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહિ

Solution

(C) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $(b - c)x^2 + (c - a)x + (a - b) = 0$ છે.
બીજ સમાન હોવાથી,વિવેચક $D = 0$ થાય.
અહીં,$A = (b - c)$,$B = (c - a)$,અને $C = (a - b)$.
$D = B^2 - 4AC = (c - a)^2 - 4(b - c)(a - b) = 0$.
વિસ્તરણ કરતા: $(c^2 - 2ac + a^2) - 4(ab - b^2 - ac + bc) = 0$.
$c^2 - 2ac + a^2 - 4ab + 4b^2 + 4ac - 4bc = 0$.
$a^2 + 4b^2 + c^2 + 2ac - 4ab - 4bc = 0$.
આને $(a - 2b + c)^2 = 0$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,$a - 2b + c = 0$,જેનો અર્થ છે કે $a + c = 2b$.
આ શરત દર્શાવે છે કે $a, b, c$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
204
DifficultMCQ
$a$ ના કયા વાસ્તવિક મૂલ્ય માટે દ્વિઘાત સમીકરણ $2x^2 - (a^3 + 8a - 1) x + a^2 - 4a = 0$ ના બીજ વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવે છે?
A
$a > 5$
B
$0 < a < 4$
C
$a > 0$
D
$a > 7$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $Ax^2 + Bx + C = 0$ ના બીજ વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવે તે માટે બીજનો ગુણાકાર ઋણ હોવો જોઈએ,એટલે કે $\frac{C}{A} < 0$.
આપેલ સમીકરણ $2x^2 - (a^3 + 8a - 1) x + (a^2 - 4a) = 0$ માટે,$A = 2$ અને $C = a^2 - 4a$ છે.
વિરુદ્ધ ચિહ્ન માટેની શરત $\frac{a^2 - 4a}{2} < 0$ છે.
આનો અર્થ એ થાય કે $a^2 - 4a < 0$.
અવયવ પાડતા,$a(a - 4) < 0$ મળે.
આ અસમતા $0 < a < 4$ માટે સાચી છે.
અહીં વિવેચક $D = B^2 - 4AC$ હંમેશા ધન રહેશે કારણ કે $AC < 0$ છે,તેથી બીજ વાસ્તવિક અને ભિન્ન હશે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $0 < a < 4$ છે.
205
MediumMCQ
જો સમીકરણ $x^2 - (p - 4)x + 2e^{2 \ln p} - 4 = 0$ ના બંને બીજ ઋણ હોય,તો $p$ કયા અંતરાલમાં હોય?
A
$\left( -\sqrt{2}, 4 \right)$
B
$\left( \sqrt{2}, 4 \right)$
C
$\left( -4, \sqrt{2} \right)$
D
$\left( -\infty, \sqrt{2} \right)$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (p - 4)x + 2e^{2 \ln p} - 4 = 0$ છે.
$e^{2 \ln p} = p^2$ હોવાથી,સમીકરણ $x^2 - (p - 4)x + 2p^2 - 4 = 0$ બને છે.
બંને બીજ ઋણ હોવા માટેની શરતો:
$1.$ વિવેચક $D \ge 0$.
$2.$ બીજનો સરવાળો $< 0$: $p - 4 < 0 \implies p < 4$.
$3.$ બીજનો ગુણાકાર $> 0$: $2p^2 - 4 > 0 \implies p^2 > 2 \implies p > \sqrt{2}$ (કારણ કે $\ln p$ માટે $p > 0$ હોવું જરૂરી છે).
આમ,$p \in (\sqrt{2}, 4)$.
206
DifficultMCQ
$m$ ની તમામ કિંમતો જેના માટે સમીકરણ $x^2 - 2mx + m^2 - 1 = 0$ ના બંને બીજ $-2$ કરતા મોટા પરંતુ $4$ કરતા નાના હોય,તે કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$(-2, 0)$
B
$(3, \infty)$
C
$(-1, 3)$
D
$(1, 4)$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^2 - 2mx + m^2 - 1 = 0$ છે.
આને $(x - m)^2 - 1 = 0$ તરીકે લખી શકાય.
$(x - m)^2 = 1$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,$x - m = \pm 1$ મળે.
આમ,બીજ $x_1 = m - 1$ અને $x_2 = m + 1$ છે.
આપણને આપેલ છે કે બંને બીજ $-2$ કરતા મોટા અને $4$ કરતા નાના છે,તેથી $-2 < m - 1$ અને $m + 1 < 4$.
$-2 < m - 1$ પરથી,$m > -1$ મળે.
$m + 1 < 4$ પરથી,$m < 3$ મળે.
આ બંનેને જોડતા,$-1 < m < 3$ મળે.
તેથી,અંતરાલ $(-1, 3)$ છે.
207
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $x^2 + ax + 1 = 0$ ના બીજ વચ્ચેનો તફાવત $\sqrt{5}$ કરતા ઓછો હોય,તો $a$ ની શક્ય કિંમતોનો ગણ કયો છે?
A
$(3, \infty)$
B
$(-\infty, -3)$
C
$(-3, 3)$
D
$(-3, \infty)$

Solution

(C) ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 + ax + 1 = 0$ ના બીજ છે.
તેથી,$\alpha + \beta = -a$ અને $\alpha \beta = 1$.
બીજ વચ્ચેનો તફાવત $|\alpha - \beta| = \sqrt{(\alpha + \beta)^2 - 4\alpha \beta}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $|\alpha - \beta| = \sqrt{a^2 - 4}$ મળે છે.
આપેલ શરત મુજબ,$|\alpha - \beta| < \sqrt{5}$.
તેથી,$\sqrt{a^2 - 4} < \sqrt{5}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$a^2 - 4 < 5$,જેનો અર્થ છે કે $a^2 < 9$.
આ અસમતા ત્યારે જ સાચી છે જ્યારે $|a| < 3$,એટલે કે $a \in (-3, 3)$.
208
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $bx^2 + cx + a = 0$ ના બીજ કાલ્પનિક હોય,તો $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે,પદાવલિ $3b^2x^2 + 6bcx + 2c^2$ શું હશે?
A
$> 4ab$
B
$< 4ab$
C
$> -4ab$
D
$< -4ab$

Solution

(C) આપેલ છે કે સમીકરણ $bx^2 + cx + a = 0$ ના બીજ કાલ્પનિક છે,તેથી વિવેચક $D < 0$.
તેથી,$c^2 - 4ab < 0$,જેનો અર્થ છે કે $c^2 < 4ab$.
$-1$ વડે ગુણતા,આપણને $-c^2 > -4ab$ મળે છે.
હવે,પદાવલિ $E = 3b^2x^2 + 6bcx + 2c^2$ ધ્યાનમાં લો.
$E = 3(b^2x^2 + 2bcx + c^2) - c^2$.
$E = 3(bx + c)^2 - c^2$.
કારણ કે $(bx + c)^2 \geq 0$,તેથી $3(bx + c)^2 \geq 0$.
આમ,$E \geq -c^2$.
કારણ કે $-c^2 > -4ab$,તેથી $E > -4ab$.
209
DifficultMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 - x + 1 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^{2009} + \beta^{2009} = \dots$
A
$-1$
B
$1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^2 - x + 1 = 0$ છે.
$(x + 1)$ વડે ગુણતા,$(x + 1)(x^2 - x + 1) = 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $x^3 + 1 = 0$,તેથી $x^3 = -1$.
$\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણના બીજ હોવાથી,તેઓ $x^3 = -1$ નું પાલન કરે છે,તેથી $\alpha^3 = -1$ અને $\beta^3 = -1$.
આપણે $\alpha^{2009} + \beta^{2009}$ શોધવાનું છે.
$\alpha^{2009} = (\alpha^3)^{669} \cdot \alpha^2 = (-1)^{669} \cdot \alpha^2 = -\alpha^2$.
તે જ રીતે,$\beta^{2009} = -\beta^2$.
આમ,$\alpha^{2009} + \beta^{2009} = -(\alpha^2 + \beta^2)$.
સમીકરણ $x^2 - x + 1 = 0$ પરથી,$\alpha + \beta = 1$ અને $\alpha\beta = 1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\alpha^2 + \beta^2 = (\alpha + \beta)^2 - 2\alpha\beta = (1)^2 - 2(1) = 1 - 2 = -1$.
તેથી,$\alpha^{2009} + \beta^{2009} = -(-1) = 1$.
210
DifficultMCQ
સમીકરણ $(x^2 - 5x + 5)^{x^2 + 4x - 60} = 1$ નું સમાધાન કરતા $x$ ના તમામ વાસ્તવિક મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$6$
B
$5$
C
$3$
D
$-4$

Solution

(C) $f(x)^{g(x)} = 1$ ત્યારે જ શક્ય છે જો:
$1)$ $f(x) = 1 \Rightarrow x = 1, 4$.
$2)$ $f(x) = -1$ અને $g(x)$ બેકી સંખ્યા હોય $\Rightarrow x = 2$ (કારણ કે $x=3$ માટે $g(x)$ એકી છે).
$3)$ $g(x) = 0$ અને $f(x) \neq 0 \Rightarrow x = -10, 6$.
આમ,$x$ ના શક્ય મૂલ્યો $1, 4, 2, -10, 6$ છે.
તેમનો સરવાળો $1 + 4 + 2 - 10 + 6 = 3$ થાય.
211
DifficultMCQ
જો ધન પૂર્ણાંક $n$ માટે,દ્વિઘાત સમીકરણ $x(x + 1) + (x + 1)(x + 2) + \dots + (x + n - 1)(x + n) = 10n$ ના બે ક્રમિક પૂર્ણાંક ઉકેલો હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$11$
B
$12$
C
$9$
D
$10$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $\sum_{r=1}^{n} (x + r - 1)(x + r) = 10n$ છે.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $\sum_{r=1}^{n} (x^2 + (2r - 1)x + r^2 - r) = 10n$.
આનું સાદું રૂપ $nx^2 + n^2x + \frac{(n-1)n(n+1)}{3} = 10n$ થાય છે.
$n$ વડે ભાગતા: $x^2 + nx + \frac{n^2 - 31}{3} = 0$.
ધારો કે બે ક્રમિક પૂર્ણાંક ઉકેલો $\alpha$ અને $\alpha + 1$ છે.
બીજનો સરવાળો: $2\alpha + 1 = -n \Rightarrow \alpha = \frac{-(n+1)}{2}$.
બીજનો ગુણાકાર: $\alpha(\alpha + 1) = \frac{n^2 - 31}{3}$.
કિંમત મુકતા: $(\frac{-(n+1)}{2})(\frac{1-n}{2}) = \frac{n^2 - 31}{3}$.
$\frac{n^2 - 1}{4} = \frac{n^2 - 31}{3}$.
$3n^2 - 3 = 4n^2 - 124$ $\Rightarrow n^2 = 121$ $\Rightarrow n = 11$.
212
DifficultMCQ
ધારો કે $a \ne a_1 \ne 0,$ $f(x) = ax^2 + bx + c,$ $g(x) = a_1x^2 + b_1x + c_1,$ અને $p(x) = f(x) - g(x).$ જો $p(x) = 0$ માત્ર $x = -1$ માટે હોય અને $p(-2) = 2$ હોય,તો $p(2)$ ની કિંમત શોધો.
A
$9$
B
$6$
C
$3$
D
$18$

Solution

(D) આપેલ છે કે $p(x) = f(x) - g(x) = (a - a_1)x^2 + (b - b_1)x + (c - c_1).$
કારણ કે $p(x) = 0$ ને માત્ર એક જ ઉકેલ $x = -1$ છે,તેથી દ્વિઘાત સમીકરણ $p(x)$ એ $p(x) = k(x + 1)^2$ સ્વરૂપનો પૂર્ણવર્ગ હોવો જોઈએ,જ્યાં $k = a - a_1 \ne 0$ એક અચળાંક છે.
આપેલ છે કે $p(-2) = 2,$
$k(-2 + 1)^2 = 2 \Rightarrow k(-1)^2 = 2 \Rightarrow k = 2.$
આમ,$p(x) = 2(x + 1)^2.$
હવે,આપણે $p(2)$ શોધવાનું છે:
$p(2) = 2(2 + 1)^2 = 2(3)^2 = 2 \times 9 = 18.$
213
DifficultMCQ
$8x \equiv 6 \pmod{14}$,$x \in \mathbb{Z}$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$[8] \cup [6]$
B
$[8] \cup [14]$
C
$[6] \cup [13]$
D
$[8] \cup [6] \cup [13]$

Solution

(C) આપેલ સુરેખ એકરૂપતા $8x \equiv 6 \pmod{14}$ છે.
આ $8x - 6 = 14k$ તરીકે લખી શકાય,જ્યાં $k \in \mathbb{Z}$.
$2$ વડે ભાગતા,$4x - 3 = 7k$ મળે,જેનો અર્થ છે $4x \equiv 3 \pmod{7}$.
$4$ નો $7$ મોડ્યુલોમાં વ્યસ્ત $2$ છે $(4 \times 2 = 8 \equiv 1 \pmod{7})$.
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા: $8x \equiv 6 \pmod{7} \implies x \equiv 6 \pmod{7}$.
આમ,$x = 7n + 6$,જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$.
ઉકેલો $x \in \{ \dots, -1, 6, 13, 20, 27, \dots \}$ છે.
આ ગણને $14$ મોડ્યુલોના બે સમાનતા વર્ગોના યોગ તરીકે દર્શાવી શકાય: $[6] = \{ \dots, -8, 6, 20, 34, \dots \}$ અને $[13] = \{ \dots, -1, 13, 27, 41, \dots \}$.
તેથી,ઉકેલ ગણ $[6] \cup [13]$ છે.
214
MediumMCQ
જો $a > 0$ હોય,તો $\sqrt {a + \sqrt {a + \sqrt {a + ....\infty } } } $ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{1}{2}\sqrt {4a - 1} $
B
$\frac{1}{2}[1 + \sqrt {4a + 1} ]$
C
$\frac{1}{2}[1 - \sqrt {4a - 1} ]$
D
$\frac{1}{2}[1 \pm \sqrt {4a + 1} ]$

Solution

(B) ધારો કે $x = \sqrt {a + \sqrt {a + \sqrt {a + .....\infty } } } $
અનંત શ્રેણી હોવાથી,આપણે લખી શકીએ:
$x = \sqrt {a + x}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$x^2 = a + x$
પદોને ગોઠવતા:
$x^2 - x - a = 0$
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{1 \pm \sqrt{1 + 4a}}{2}$
અહીં $a > 0$ હોવાથી,$x$ ની કિંમત ધન હોવી જોઈએ. તેથી,આપણે ઋણ નિશાનીને અવગણીશું:
$x = \frac{1 + \sqrt{4a + 1}}{2}$
215
DifficultMCQ
જો $|{x^2} - x - 6| = x + 2$ હોય,તો $x$ ની કિંમતો શોધો.
A
$-2, 2, -4$
B
$-2, 2, 4$
C
$3, 2, -2$
D
$4, 4, 3$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $|{x^2} - x - 6| = x + 2$
કિસ્સો $I$: ${x^2} - x - 6 < 0$
$(x - 3)(x + 2) < 0 \Rightarrow -2 < x < 3$
આ કિસ્સામાં,સમીકરણ આ મુજબ બને છે: $-(x^2 - x - 6) = x + 2$
$-x^2 + x + 6 = x + 2$ $\Rightarrow x^2 = 4$ $\Rightarrow x = \pm 2$
કારણ કે પ્રદેશ $-2 < x < 3$ છે,તેથી માત્ર $x = 2$ એ ઉકેલ છે.
કિસ્સો $II$: ${x^2} - x - 6 \ge 0$
$(x - 3)(x + 2) \ge 0 \Rightarrow x \le -2$ અથવા $x \ge 3$
આ કિસ્સામાં,સમીકરણ આ મુજબ બને છે: $x^2 - x - 6 = x + 2$
$x^2 - 2x - 8 = 0$ $\Rightarrow (x - 4)(x + 2) = 0$ $\Rightarrow x = 4$ અથવા $x = -2$
બંને કિંમતો પ્રદેશ $x \le -2$ અથવા $x \ge 3$ નું પાલન કરે છે.
બંને કિસ્સાઓને જોડતા,ઉકેલો $x = -2, 2, 4$ છે.
216
DifficultMCQ
$a$ ની કઈ કિંમત માટે દ્વિઘાત સમીકરણ $3x^2 + 2(a^2 + 1)x + (a^2 - 3a + 2) = 0$ ના બીજ વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવે છે?
A
$(-\infty, 1)$
B
$(-\infty, 0)$
C
$(1, 2)$
D
$(\frac{3}{2}, 2)$

Solution

(C) દ્વિઘાત સમીકરણ $Ax^2 + Bx + C = 0$ ના બીજ વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવે તે માટે બીજનો ગુણાકાર ઋણ હોવો જોઈએ,એટલે કે $\frac{C}{A} < 0$.
અહીં,$A = 3$ અને $C = a^2 - 3a + 2$ છે.
તેથી,$\frac{a^2 - 3a + 2}{3} < 0$,જેનો અર્થ છે કે $a^2 - 3a + 2 < 0$.
અવયવ પાડતા,$(a - 1)(a - 2) < 0$ મળે છે.
આ અસમતા $1 < a < 2$ માટે સાચી છે.
વિવેચક $D$ નું મૂલ્ય $a \in (1, 2)$ માટે ધન હોવાથી,બીજ વાસ્તવિક છે.
તેથી,$a$ ની કિંમત $(1, 2)$ માં છે.
217
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $x^2 + px + q = 0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ હોય અને સમીકરણ $x^2 - xr + s = 0$ ના બીજ $\alpha^4$ અને $\beta^4$ હોય,તો સમીકરણ $x^2 - 4qx + 2q^2 - r = 0$ ના બીજ કેવા હશે?
A
બંને ઋણ
B
બંને ધન
C
બંને વાસ્તવિક
D
એક ઋણ અને એક ધન

Solution

(C) આપેલ છે કે $x^2 + px + q = 0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે,તેથી $\alpha + \beta = -p$ અને $\alpha\beta = q$ થાય.
આપેલ છે કે $x^2 - xr + s = 0$ ના બીજ $\alpha^4$ અને $\beta^4$ છે,તેથી $\alpha^4 + \beta^4 = r$ અને $\alpha^4\beta^4 = s$ થાય.
સમીકરણ $x^2 - 4qx + 2q^2 - r = 0$ માટે વિવેચક $D$ નીચે મુજબ છે:
$D = (-4q)^2 - 4(1)(2q^2 - r) = 16q^2 - 8q^2 + 4r = 8q^2 + 4r$.
$q = \alpha\beta$ અને $r = \alpha^4 + \beta^4$ મૂકતા:
$D = 8(\alpha\beta)^2 + 4(\alpha^4 + \beta^4) = 4(2\alpha^2\beta^2 + \alpha^4 + \beta^4) = 4(\alpha^2 + \beta^2)^2$.
કારણ કે $(\alpha^2 + \beta^2)^2 \ge 0$,તેથી $D \ge 0$ થાય.
આથી,સમીકરણ $x^2 - 4qx + 2q^2 - r = 0$ ના બીજ હંમેશા વાસ્તવિક હોય છે.
218
DifficultMCQ
જો પદાવલિ $\left( mx - 1 + \frac{1}{x} \right)$ એ $x > 0$ માટે હંમેશા અ-ઋણ (non-negative) હોય,તો $m$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$-\frac{1}{2}$
B
$0$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $f(x) = mx - 1 + \frac{1}{x} \ge 0$ છે,જ્યાં $x > 0$.
$x$ વડે ગુણતા ($x > 0$ હોવાથી),આપણને $mx^2 - x + 1 \ge 0$ મળે છે.
દ્વિઘાત પદાવલિ $ax^2 + bx + c \ge 0$ એ તમામ $x > 0$ માટે અ-ઋણ હોય તે માટે $a > 0$ અને વિવેચક $D \le 0$ હોવો જોઈએ.
અહીં,$a = m$,$b = -1$,અને $c = 1$.
શરત $1$: $m > 0$.
શરત $2$: $D = b^2 - 4ac = (-1)^2 - 4(m)(1) = 1 - 4m \le 0$.
$1 - 4m \le 0$ ઉકેલતા $4m \ge 1$,અથવા $m \ge \frac{1}{4}$ મળે છે.
$m \ge \frac{1}{4}$ એ $m > 0$ ની શરતનું પાલન કરે છે,તેથી $m$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $\frac{1}{4}$ છે.
219
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $a(b - c)x^2 + b(c - a)x + c(a - b) = 0$ ના બીજ સમાન હોય,તો $a, b, c$ એ
A
$A.P.$
B
$G.P.$
C
$H.P.$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $a(b - c)x^2 + b(c - a)x + c(a - b) = 0$ છે.
સહગુણકોનો સરવાળો $a(b - c) + b(c - a) + c(a - b) = ab - ac + bc - ab + ac - bc = 0$ હોવાથી,સમીકરણનું એક બીજ $1$ છે.
બીજ સમાન હોવાથી,બંને બીજ $1$ થશે.
દ્વિઘાત સમીકરણ $Ax^2 + Bx + C = 0$ માટે,બીજનો ગુણાકાર $\frac{C}{A}$ થાય છે.
તેથી,$1 \times 1 = \frac{c(a - b)}{a(b - c)}$.
$a(b - c) = c(a - b)$
$ab - ac = ac - bc$
$ab + bc = 2ac$
બંને બાજુ $abc$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{1}{c} + \frac{1}{a} = \frac{2}{b}$ મળે છે.
આ દર્શાવે છે કે $\frac{1}{a}, \frac{1}{b}, \frac{1}{c}$ એ $A.P.$ માં છે,જેનો અર્થ છે કે $a, b, c$ એ $H.P.$ માં છે.
220
DifficultMCQ
સમીકરણ $x^3 + 3Hx + G = 0$ માં,જો $G$ અને $H$ વાસ્તવિક હોય અને $G^2 + 4H^3 > 0$ હોય,તો તેના બીજ કેવા હશે?
A
બધા વાસ્તવિક અને સમાન
B
બધા વાસ્તવિક અને ભિન્ન
C
એક વાસ્તવિક અને બે કાલ્પનિક
D
બધા વાસ્તવિક અને બે સમાન

Solution

(C) આપેલ ઘન સમીકરણ $x^3 + 3Hx + G = 0$ છે,જ્યાં $G$ અને $H$ વાસ્તવિક અચળાંકો છે.
$x^3 + px + q = 0$ સ્વરૂપના ઘન સમીકરણ માટે,વિવેચક $\Delta = - (4p^3 + 27q^2)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$p = 3H$ અને $q = G$ છે.
તેથી,$\Delta = - (4(3H)^3 + 27G^2) = - (108H^3 + 27G^2) = -27(4H^3 + G^2)$.
આપેલ છે કે $G^2 + 4H^3 > 0$,તેથી $\Delta = -27(G^2 + 4H^3) < 0$.
વાસ્તવિક સહગુણકો ધરાવતા ઘન સમીકરણ માટે,જો વિવેચક $\Delta < 0$ હોય,તો સમીકરણને એક વાસ્તવિક બીજ અને બે સંકર (કાલ્પનિક) બીજ હોય છે.
221
DifficultMCQ
જો $(1 - p)$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + px + (1 - p) = 0$ નું એક બીજ હોય,તો તેના બીજ કયા છે?
A
$1, -1$
B
$0, -1$
C
$0, 1$
D
$-1, -2$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + px + (1 - p) = 0$ છે.
કારણ કે $(1 - p)$ એ એક બીજ છે,તે સમીકરણનું સમાધાન કરશે:
$(1 - p)^2 + p(1 - p) + (1 - p) = 0$
$(1 - p) [ (1 - p) + p + 1 ] = 0$
$(1 - p) [ 2 ] = 0$
આથી $1 - p = 0$,એટલે કે $p = 1$.
મૂળ સમીકરણમાં $p = 1$ મૂકતા:
$x^2 + 1x + (1 - 1) = 0$
$x^2 + x = 0$
$x(x + 1) = 0$
આમ,બીજ $x = 0$ અને $x = -1$ છે.
222
DifficultMCQ
દ્વિઘાત સમીકરણ $(3|x| - 3)^2 = |x| + 7$ ના ઉકેલો જે વિધેય $y = \sqrt{x(x - 3)}$ ના વ્યાખ્યાયિત પ્રદેશમાં હોય,તે નીચે મુજબ છે:
A
$ \pm 1/9, \pm 2 $
B
$ -1/9, 2 $
C
$ 1/9, -2 $
D
$ -1/9, -2 $

Solution

(D) વિધેય $y = \sqrt{x(x - 3)}$ નો વ્યાખ્યાયિત પ્રદેશ $x(x - 3) \ge 0$ છે,જેનો અર્થ છે કે $x \le 0$ અથવા $x \ge 3$ છે. $(i)$
આપેલ સમીકરણ $(3|x| - 3)^2 = |x| + 7$ છે.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $9|x|^2 - 18|x| + 9 = |x| + 7$.
પદોને ગોઠવતા: $9|x|^2 - 19|x| + 2 = 0$.
ધારો કે $t = |x|$,તો $9t^2 - 19t + 2 = 0$.
અવયવ પાડતા: $(9t - 1)(t - 2) = 0$.
આમ,$|x| = 1/9$ અથવા $|x| = 2$.
જેથી $x = \pm 1/9$ અથવા $x = \pm 2$ મળે છે.
શરત $(i)$ ($x \le 0$ અથવા $x \ge 3$) મુજબ ચકાસણી કરતા:
$x = 2$ એ પ્રદેશમાં નથી.
$x = -2$ એ $x \le 0$ માં છે (માન્ય).
$x = 1/9$ એ પ્રદેશમાં નથી.
$x = -1/9$ એ $x \le 0$ માં છે (માન્ય).
તેથી,ઉકેલો $-2$ અને $-1/9$ છે.
223
DifficultMCQ
શરત કે ${x^3} - 3px + 2q$ એ ${x^2} + 2ax + {a^2}$ સ્વરૂપના અવયવ વડે વિભાજ્ય હોય,તો તે શરત છે:
A
$3p = 2q$
B
$3p + 2q = 0$
C
${p^3} = {q^2}$
D
$27{p^3} = 4{q^2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે ${x^2} + 2ax + {a^2} = {(x + a)^2}$ એ $f(x) = {x^3} - 3px + 2q$ નો અવયવ છે.
કારણ કે $(x+a)^2$ અવયવ છે,તેથી $x = -a$ એ $f(x) = 0$ અને $f'(x) = 0$ નું બીજ હોવું જોઈએ.
પ્રથમ,$f(-a) = {(-a)^3} - 3p(-a) + 2q = 0$.
$-{a^3} + 3pa + 2q = 0$ ...$(i)$
આગળ,$f'(x) = 3{x^2} - 3p$.
$f'(-a) = 0$ લેતા,આપણને $3{(-a)^2} - 3p = 0$ મળે છે.
$3{a^2} = 3p \Rightarrow p = {a^2}$ ...$(ii)$
સમીકરણ $(i)$ માં $p = {a^2}$ મૂકતા:
$-{a^3} + 3({a^2})a + 2q = 0$
$-{a^3} + 3{a^3} + 2q = 0$
$2{a^3} + 2q = 0 \Rightarrow {a^3} = -q$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને ${a^6} = {q^2}$ મળે છે.
કારણ કે $p = {a^2}$,તેથી ${p^3} = {({a^2})^3} = {a^6}$.
તેથી,${p^3} = {q^2}$.
224
EasyMCQ
સુરેખ સમીકરણ $8x \equiv 6 \pmod{14}$,જ્યાં $x \in \mathbb{Z}$,નો ઉકેલ ગણ છે:
A
$[6] \cup [13]$
B
$[8] \cup [14]$
C
$[6] \cup [13]$
D
$[8] \cup [6] \cup [13]$

Solution

(A) સમીકરણ $8x \equiv 6 \pmod{14}$ ને $8x - 6 = 14k$ તરીકે લખી શકાય,જ્યાં $k \in \mathbb{Z}$ છે.
બંને બાજુ $2$ વડે ભાગતા,આપણને $4x - 3 = 7k$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $4x \equiv 3 \pmod{7}$.
$4x \equiv 3 \pmod{7}$ ને ઉકેલવા માટે,આપણે $4$ નો $7$ ની સાપેક્ષમાં વ્યસ્ત શોધીએ. $4 \times 2 = 8 \equiv 1 \pmod{7}$ હોવાથી,વ્યસ્ત $2$ છે.
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા: $8x \equiv 6 \pmod{7}$,જેનું સાદું રૂપ $x \equiv 6 \pmod{7}$ થાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે $x$ ને $x = 7n + 6$ સ્વરૂપમાં લખી શકાય,જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$ છે.
$n = 0$ માટે $x = 6$,$n = 1$ માટે $x = 13$,$n = 2$ માટે $x = 20$ વગેરે.
આમ,ઉકેલ ગણ એ $6 \pmod{7}$ અથવા $13 \pmod{7}$ ને સંગત પૂર્ણાંકોનો બનેલો છે,જેને $14$ ની સાપેક્ષમાં $[6]$ અને $[13]$ ના યોગગણ તરીકે દર્શાવી શકાય.
225
DifficultMCQ
સમીકરણ $4^{(x^2 + 2)} - 9 \cdot 2^{(x^2 + 2)} + 8 = 0$ નો ઉકેલ શોધો.
A
$x = \pm 1$
B
$x = \pm 2$
C
$x = \pm \sqrt{2}$
D
$x = \pm \sqrt{3}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $4^{(x^2 + 2)} - 9 \cdot 2^{(x^2 + 2)} + 8 = 0$
ધારો કે $y = 2^{(x^2 + 2)}$. તેથી સમીકરણ $y^2 - 9y + 8 = 0$ બને છે.
અવયવ પાડતા: $(y - 8)(y - 1) = 0$,તેથી $y = 8$ અથવા $y = 1$.
કિસ્સો $1$: $y = 8$ $\Rightarrow 2^{(x^2 + 2)} = 2^3$ $\Rightarrow x^2 + 2 = 3$ $\Rightarrow x^2 = 1$ $\Rightarrow x = \pm 1$.
કિસ્સો $2$: $y = 1$ $\Rightarrow 2^{(x^2 + 2)} = 2^0$ $\Rightarrow x^2 + 2 = 0$ $\Rightarrow x^2 = -2$,જેનો કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
આમ,ઉકેલ $x = 1$ અને $x = -1$ છે.
226
DifficultMCQ
જો $x = \sqrt[3]{{\sqrt 2 + 1}} - \sqrt[3]{{\sqrt 2 - 1}}$ હોય,તો ${x^3} + 3x$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$6$
C
$6x$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે $x = {(\sqrt 2 + 1)^{1/3}} - {(\sqrt 2 - 1)^{1/3}}$.
નિત્યસમ $(a - b)^3 = a^3 - b^3 - 3ab(a - b)$ નો ઉપયોગ કરતા:
${x^3} = (\sqrt 2 + 1) - (\sqrt 2 - 1) - 3{(\sqrt 2 + 1)^{1/3}}{(\sqrt 2 - 1)^{1/3}} \left[ {(\sqrt 2 + 1)^{1/3}} - {(\sqrt 2 - 1)^{1/3}} \right]$.
કારણ કે ${(\sqrt 2 + 1)^{1/3}}{(\sqrt 2 - 1)^{1/3}} = {((\sqrt 2 + 1)(\sqrt 2 - 1))^{1/3}} = {(2 - 1)^{1/3}} = 1$,તેથી સમીકરણ:
${x^3} = 2 - 3(1)x$ બને છે.
તેથી,${x^3} + 3x = 2$.
227
DifficultMCQ
જો $x = 2^{1/3} - 2^{-1/3}$ હોય,તો $2x^3 + 6x = $
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે કે $x = 2^{1/3} - 2^{-1/3}$.
બંને બાજુ ઘન કરતા: $x^3 = (2^{1/3} - 2^{-1/3})^3$.
નિત્યસમ $(a - b)^3 = a^3 - b^3 - 3ab(a - b)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x^3 = (2^{1/3})^3 - (2^{-1/3})^3 - 3(2^{1/3})(2^{-1/3})(2^{1/3} - 2^{-1/3})$.
$x^3 = 2 - 2^{-1} - 3(1)(x)$.
$x^3 = 2 - 1/2 - 3x$.
$x^3 = 3/2 - 3x$.
$2$ વડે ગુણતા: $2x^3 = 3 - 6x$.
ગોઠવતા મળે: $2x^3 + 6x = 3$.
228
DifficultMCQ
જો $x = 2 + 2^{2/3} + 2^{1/3}$ હોય,તો $x^3 - 6x^2 + 6x$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં
229
DifficultMCQ
જો $a > 0$ હોય,તો $\sqrt{a + \sqrt{a + \sqrt{a + \dots \infty}}}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{1}{2}\sqrt{4a - 1}$
B
$\frac{1}{2}[1 + \sqrt{4a + 1}]$
C
$\frac{1}{2}[1 - \sqrt{4a - 1}]$
D
$\frac{1}{2}[1 \pm \sqrt{4a + 1}]$

Solution

(B) ધારો કે $x = \sqrt{a + \sqrt{a + \sqrt{a + \dots \infty}}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$x^2 = a + \sqrt{a + \sqrt{a + \dots \infty}}$.
વર્ગમૂળની અંદરનું પદ $x$ સમાન હોવાથી,$x^2 = a + x$.
પદોને ગોઠવતા,$x^2 - x - a = 0$ દ્વિઘાત સમીકરણ મળે છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $a=1, b=-1, c=-a$,આપણને $x = \frac{1 \pm \sqrt{1 + 4a}}{2}$ મળે છે.
$x$ ધન હોવું જોઈએ,તેથી $x = \frac{1 + \sqrt{4a + 1}}{2}$.
230
DifficultMCQ
જો $x = \sqrt{7} + \sqrt{3}$ અને $xy = 4$ હોય,તો $x^4 + y^4$ ની કિંમત શોધો.
A
$400$
B
$368$
C
$352$
D
$200$

Solution

(B) આપેલ છે કે $x = \sqrt{7} + \sqrt{3}$ અને $xy = 4$.
પ્રથમ,$y$ શોધો: $y = \frac{4}{x} = \frac{4}{\sqrt{7} + \sqrt{3}}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $y = \frac{4(\sqrt{7} - \sqrt{3})}{7 - 3} = \frac{4(\sqrt{7} - \sqrt{3})}{4} = \sqrt{7} - \sqrt{3}$.
હવે,$x + y = (\sqrt{7} + \sqrt{3}) + (\sqrt{7} - \sqrt{3}) = 2\sqrt{7}$.
આપણે $x^4 + y^4$ શોધવાનું છે.
નોંધો કે $x^2 + y^2 = (x + y)^2 - 2xy = (2\sqrt{7})^2 - 2(4) = 28 - 8 = 20$.
તેથી,$x^4 + y^4 = (x^2 + y^2)^2 - 2(xy)^2 = (20)^2 - 2(4)^2 = 400 - 2(16) = 400 - 32 = 368$.
231
DifficultMCQ
સમીકરણ $\sqrt{x + 10} + \sqrt{x - 2} = 6$ નો ઉકેલ છે:
A
$0$
B
$6$
C
$4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\sqrt{x + 10} + \sqrt{x - 2} = 6$
ધારો કે $u = \sqrt{x + 10}$ અને $v = \sqrt{x - 2}$.
તેથી $u^2 = x + 10$ અને $v^2 = x - 2$.
બંનેની બાદબાકી કરતા: $u^2 - v^2 = (x + 10) - (x - 2) = 12$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(u - v)(u + v) = 12$.
કારણ કે $u + v = 6$,તેથી $(u - v)(6) = 12$,જેનો અર્થ છે કે $u - v = 2$.
હવે આપણી પાસે સમીકરણો છે:
$u + v = 6$
$u - v = 2$
બંનેનો સરવાળો કરતા: $2u = 8 \implies u = 4$.
કારણ કે $u = \sqrt{x + 10} = 4$,બંને બાજુ વર્ગ કરતા $x + 10 = 16$,તેથી $x = 6$.
કિંમત તપાસતા: $\sqrt{6 + 10} + \sqrt{6 - 2} = \sqrt{16} + \sqrt{4} = 4 + 2 = 6$.
ઉકેલ $x = 6$ છે.
232
DifficultMCQ
જો બહુપદી $f(x)$ ને $(x + 1)$,$(x - 2)$,અને $(x + 2)$ વડે ભાગતા શેષ અનુક્રમે $6$,$3$,અને $15$ મળે છે,તો $f(x)$ ને $(x + 1)(x - 2)(x + 2)$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધો.
A
$2x^2 - 3x + 1$
B
$3x^2 - 2x + 1$
C
$2x^2 - x - 3$
D
$x^2 - 2x + 3$

Solution

(A) ધારો કે શેષ $R(x) = ax^2 + bx + c$ છે કારણ કે ભાજક ત્રિઘાત બહુપદી છે.
શેષ પ્રમેય મુજબ:
$f(-1) = 6 \implies a - b + c = 6$ $(i)$
$f(2) = 3 \implies 4a + 2b + c = 3$ (ii)
$f(-2) = 15 \implies 4a - 2b + c = 15$ (iii)
(ii) માંથી (iii) બાદ કરતા: $4b = -12 \implies b = -3$.
$(i)$ માં $b = -3$ મૂકતા: $a + c = 3 \implies c = 3 - a$.
(ii) માં $b = -3$ અને $c = 3 - a$ મૂકતા: $3a - 3 = 3 \implies a = 2$.
તેથી $c = 1$.
આમ,શેષ $R(x) = 2x^2 - 3x + 1$ છે.
233
AdvancedMCQ
$1$ એકમ ક્ષેત્રફળ ધરાવતા ચોરસના શિરોબિંદુઓના $x$-યામ એ સમીકરણ $x^2 - 3|x| + 2 = 0$ ના બીજ છે અને શિરોબિંદુઓના $y$-યામ એ સમીકરણ $y^2 - 3y + 2 = 0$ ના બીજ છે,તો ચોરસના શક્ય શિરોબિંદુઓ કયા છે?
A
$(1, 1), (2, 1), (2, 2), (1, 2)$
B
$(-1, 1), (-2, 1), (-2, 2), (-1, 2)$
C
$(2, 1), (1, -1), (1, 2), (2, 2)$
D
$(A)$ અને $(B)$ બંને

Solution

(D) $x$-યામ માટે: $x^2 - 3|x| + 2 = 0$.
ધારો કે $|x| = t$,તેથી $t^2 - 3t + 2 = 0$,જે $(t-1)(t-2) = 0$ આપે છે.
તેથી,$|x| = 1$ અથવા $|x| = 2$,જેનો અર્થ છે કે $x \in \{1, -1, 2, -2\}$.
$y$-યામ માટે: $y^2 - 3y + 2 = 0$.
આ $(y-1)(y-2) = 0$ આપે છે,તેથી $y \in \{1, 2\}$.
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $1$ છે,એટલે કે બાજુની લંબાઈ $1$ છે.
$1$ બાજુવાળા ચોરસ બનાવતા શિરોબિંદુઓના શક્ય સેટ છે:
$S_1 = \{(1, 1), (2, 1), (2, 2), (1, 2)\}$
$S_2 = \{(-1, 1), (-2, 1), (-2, 2), (-1, 2)\}$
બંને સેટ $1$ એકમ ક્ષેત્રફળવાળા ચોરસ દર્શાવે છે.
તેથી,$(A)$ અને $(B)$ બંને સાચા છે.
234
AdvancedMCQ
ઘન બહુપદી $P(x) = 2x^3 + x^2 + 3x - 2$ માટે નીચેના છ વિધાનોમાંથી કયા સાચા છે?
$(i)$ તેને બરાબર એક ધન વાસ્તવિક બીજ છે.
$(ii)$ તેને એક અથવા ત્રણ ઋણ બીજ છે.
$(iii)$ તેનું એક બીજ $0$ અને $1$ ની વચ્ચે છે.
$(iv)$ તેને બરાબર બે વાસ્તવિક બીજ હોવા જોઈએ.
$(v)$ તેને $-2$ અને $-1$ ની વચ્ચે એક ઋણ બીજ છે.
$(vi)$ તેને કોઈ સંકર બીજ નથી.
A
માત્ર $(i), (iii)$ અને $(vi)$
B
માત્ર $(ii), (iii)$ અને $(iv)$
C
માત્ર $(i)$ અને $(iii)$
D
માત્ર $(iii), (iv)$ અને $(v)$

Solution

(C) આપેલ બહુપદી $P(x) = 2x^3 + x^2 + 3x - 2$ છે.
પ્રથમ,આપણે વિકલન $P'(x) = 6x^2 + 2x + 3$ તપાસીએ.
$P'(x)$ નો વિવેચક $D = (2)^2 - 4(6)(3) = 4 - 72 = -68 < 0$ છે.
અહીં અગ્ર સહગુણક ધન છે અને વિવેચક ઋણ હોવાથી,તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે $P'(x) > 0$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $P(x)$ એ ચુસ્ત વધતું વિધેય છે.
ચુસ્ત વધતી ઘન બહુપદી હોવાથી,તેને બરાબર એક વાસ્તવિક બીજ અને બે સંકર બીજ હોય.
અંતિમબિંદુઓ પર કિંમત શોધતા: $P(0) = -2$ અને $P(1) = 2(1)^3 + (1)^2 + 3(1) - 2 = 4$.
$P(0) < 0$ અને $P(1) > 0$ હોવાથી,'ઇન્ટરમીડિયેટ વેલ્યુ થિયરમ' મુજબ,અંતરાલ $(0, 1)$ માં એક બીજ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
માત્ર એક જ વાસ્તવિક બીજ છે અને તે ધન છે,તેથી વિધાન $(i)$ અને $(iii)$ સાચા છે.
વિધાન $(ii)$ ખોટું છે કારણ કે કોઈ ઋણ બીજ નથી.
વિધાન $(iv)$ ખોટું છે કારણ કે વાસ્તવિક સહગુણકો ધરાવતી ઘન બહુપદીને એક અથવા ત્રણ વાસ્તવિક બીજ હોય.
વિધાન $(v)$ ખોટું છે કારણ કે એકમાત્ર વાસ્તવિક બીજ ધન છે.
વિધાન $(vi)$ ખોટું છે કારણ કે એક વાસ્તવિક બીજ ધરાવતી ઘન બહુપદીને બે સંકર બીજ હોય જ.
તેથી,માત્ર $(i)$ અને $(iii)$ સાચા છે.
235
AdvancedMCQ
સમીકરણ $x^{2016} - x^{2015} + x^{1008} + x^{1003} + 1 = 0$ ના સંમેય બીજની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$1008$
C
$2015$
D
$2016$

Solution

(A) ધારો કે $x = \frac{p}{q}$ એ સંમેય બીજ છે,જ્યાં $p, q \in \mathbb{Z}$,$q > 0$ અને $\gcd(p, q) = 1$.
રેશનલ રૂટ થિયરમ મુજબ,$p$ એ અચળ પદ $1$ નો ભાજક છે અને $q$ એ અગ્ર સહગુણક $1$ નો ભાજક છે.
તેથી,$p, q \in \{-1, 1\}$,જેનો અર્થ છે કે $x \in \{-1, 1\}$.
હવે,સમીકરણ $f(x) = x^{2016} - x^{2015} + x^{1008} + x^{1003} + 1 = 0$ માં આ કિંમતો તપાસતા:
$x = 1$ માટે: $f(1) = 1 - 1 + 1 + 1 + 1 = 3 \neq 0$.
$x = -1$ માટે: $f(-1) = 1 - (-1) + 1 - 1 + 1 = 3 \neq 0$.
આમ,સમીકરણને કોઈ સંમેય બીજ નથી.
તેથી,સંમેય બીજની સંખ્યા $0$ છે.
236
AdvancedMCQ
સમીકરણ $\frac{P^2}{x} + \frac{Q^2}{x - 1} = 1$ ના વાસ્તવિક બીજની સંખ્યા શોધો,જ્યાં $P$ અને $Q$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\frac{P^2}{x} + \frac{Q^2}{x - 1} = 1$
છેદ દૂર કરવા માટે $x(x - 1)$ વડે ગુણતા:
$P^2(x - 1) + Q^2(x) = x(x - 1)$
$P^2x - P^2 + Q^2x = x^2 - x$
દ્વિઘાત સમીકરણના પ્રમાણિત સ્વરૂપ $ax^2 + bx + c = 0$ માં ગોઠવતા:
$x^2 - (P^2 + Q^2 + 1)x + P^2 = 0$
આ દ્વિઘાત સમીકરણનો વિવેચક $D = b^2 - 4ac$ છે:
$D = (P^2 + Q^2 + 1)^2 - 4P^2$
$D = ((P - 1)^2 + Q^2)((P + 1)^2 + Q^2)$
જ્યાં $P$ અને $Q$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોવાથી,$D > 0$ થાય.
તેથી,આ સમીકરણને $2$ ભિન્ન વાસ્તવિક બીજ છે.
237
AdvancedMCQ
સમીકરણ $[x^2] - 2x + 1 = 0$ ના ઉકેલોનો સરવાળો શોધો (જ્યાં $[.]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે).
A
$1/2$
B
$2$
C
$3/2$
D
$3$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $[x^2] = 2x - 1$ છે.
$[x^2]$ પૂર્ણાંક હોવાથી,$2x - 1$ પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $2x$ પૂર્ણાંક છે.
મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેયની વ્યાખ્યા મુજબ,$x^2 - 1 < [x^2] \le x^2$.
$[x^2] = 2x - 1$ મૂકતા,$x^2 - 1 < 2x - 1 \le x^2$ મળે.
$x^2 - 1 < 2x - 1$ પરથી,$x^2 - 2x < 0$,એટલે કે $x(x - 2) < 0$,જે $0 < x < 2$ આપે છે.
$2x - 1 \le x^2$ પરથી,$x^2 - 2x + 1 \ge 0$,એટલે કે $(x - 1)^2 \ge 0$,જે તમામ $x$ માટે સત્ય છે.
કિસ્સો $1$: $0 \le x^2 < 1 \Rightarrow 0 \le x < 1$. તો $[x^2] = 0$. સમીકરણ $0 - 2x + 1 = 0$ બને,તેથી $x = 1/2$. જે ઉકેલ છે.
કિસ્સો $2$: $1 \le x^2 < 2 \Rightarrow 1 \le x < \sqrt{2}$. તો $[x^2] = 1$. સમીકરણ $1 - 2x + 1 = 0$ બને,તેથી $x = 1$. જે ઉકેલ છે.
કિસ્સો $3$: $2 \le x^2 < 3 \Rightarrow \sqrt{2} \le x < \sqrt{3}$. તો $[x^2] = 2$. સમીકરણ $2 - 2x + 1 = 0$ બને,તેથી $x = 3/2$. જે ઉકેલ છે.
કિસ્સો $4$: $3 \le x^2 < 4 \Rightarrow \sqrt{3} \le x < 2$. તો $[x^2] = 3$. સમીકરણ $3 - 2x + 1 = 0$ બને,તેથી $x = 2$. પરંતુ $x < 2$ હોવાથી આ ઉકેલ નથી.
ઉકેલો $x = 1/2, 1, 3/2$ છે. સરવાળો $1/2 + 1 + 3/2 = 3$ થાય.
238
AdvancedMCQ
બે ધન ભિન્ન સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ દરેક તેમના વ્યસ્તથી $1$ જેટલો તફાવત ધરાવે છે. $a + b$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$1$
B
$\sqrt{3}$
C
$\sqrt{5}$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ છે કે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ તેમના વ્યસ્તથી $1$ જેટલો તફાવત ધરાવે છે,તેથી $|x - \frac{1}{x}| = 1$.
આનો અર્થ એ છે કે $x - \frac{1}{x} = 1$ અથવા $x - \frac{1}{x} = -1$.
$x - \frac{1}{x} = 1$ માટે,આપણને $x^2 - x - 1 = 0$ મળે છે. તેના ઉકેલો $x = \frac{1 \pm \sqrt{5}}{2}$ છે. $a, b > 0$ હોવાથી,આપણે $a = \frac{1 + \sqrt{5}}{2}$ લઈએ છીએ.
$x - \frac{1}{x} = -1$ માટે,આપણને $x^2 + x - 1 = 0$ મળે છે. તેના ઉકેલો $x = \frac{-1 \pm \sqrt{5}}{2}$ છે. $a, b > 0$ હોવાથી,આપણે $b = \frac{\sqrt{5} - 1}{2}$ લઈએ છીએ.
આમ,$a + b = \frac{1 + \sqrt{5}}{2} + \frac{\sqrt{5} - 1}{2} = \frac{2\sqrt{5}}{2} = \sqrt{5}$.
239
AdvancedMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ એ સમીકરણ $x^4 + x^2 + 1 = 0$ ના બીજ છે. તો જે સમીકરણના બીજ $\alpha^2, \beta^2, \gamma^2, \delta^2$ હોય તે સમીકરણ કયું છે?
A
$x^2 + x + 1 = 0$
B
$(x^2 + x + 1)^2 = 0$
C
$(x^2 - x + 1)^2 = 0$
D
$x^4 - x^2 + 1 = 0$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ એ $x^4 + x^2 + 1 = 0$ ના બીજ છે.
ધારો કે $y = x^2$.
આપેલ સમીકરણમાં $x^2 = y$ મૂકતા,$y^2 + y + 1 = 0$ મળે છે.
મૂળ સમીકરણના બીજ $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ હોવાથી,નવા સમીકરણના બીજ $\alpha^2, \beta^2, \gamma^2, \delta^2$ થશે.
આમ,માંગેલ સમીકરણ $(x^2 + x + 1)^2 = 0$ છે.
240
AdvancedMCQ
$ax^2 + bx + 1 = 0$ સ્વરૂપના સમીકરણોની સંખ્યા શોધો જેના બીજ વાસ્તવિક હોય,જ્યાં $a, b \in \{1, 2, 3, 4\}$ છે.
A
$8$
B
$7$
C
$6$
D
$3$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + 1 = 0$ ના બીજ વાસ્તવિક હોય તે માટે વિવેચક $D \geq 0$ હોવો જોઈએ.
$D = b^2 - 4ac \geq 0$
અહીં $c = 1$ હોવાથી,$b^2 - 4a \geq 0$ અથવા $b^2 \geq 4a$ મળે.
$b \in \{1, 2, 3, 4\}$ માટે કિંમતો તપાસતા:
$1$. જો $b = 1$,તો $1 \geq 4a$,જે શક્ય નથી.
$2$. જો $b = 2$,તો $4 \geq 4a \Rightarrow a \leq 1$. તેથી,$a = 1$ ($1$ ઉકેલ).
$3$. જો $b = 3$,તો $9 \geq 4a \Rightarrow a \leq 2.25$. તેથી,$a \in \{1, 2\}$ ($2$ ઉકેલ).
$4$. જો $b = 4$,તો $16 \geq 4a \Rightarrow a \leq 4$. તેથી,$a \in \{1, 2, 3, 4\}$ ($4$ ઉકેલ).
કુલ સમીકરણોની સંખ્યા = $0 + 1 + 2 + 4 = 7$.
241
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c \in \mathbb{R}$ અને $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના વાસ્તવિક બીજ છે. જો $a < 0, b > 0, c > 0$ અને $\alpha < \beta$ હોય,તો:
A
$\alpha < 0 < \beta < |\beta|$
B
$\alpha < 0 < \beta < |\alpha|$
C
$\beta < 0 < \alpha < |\beta|$
D
$\alpha < 0 < |\alpha| < \beta$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ છે જ્યાં $a < 0, b > 0, c > 0$.
બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta = \frac{c}{a} < 0$ હોવાથી,બીજ વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવે છે.
$\alpha < \beta$ હોવાથી,$\alpha < 0 < \beta$ મળે.
બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta = -\frac{b}{a} > 0$ છે.
આથી,ધન બીજનું મૂલ્ય ઋણ બીજના મૂલ્ય કરતા મોટું છે,એટલે કે $|\beta| > |\alpha|$.
તેથી,$\alpha < 0 < |\alpha| < \beta$ સાચો સંબંધ છે.
242
AdvancedMCQ
ધારો કે $x_1, x_2, x_3 \in \mathbb{R} \setminus \{0\}$,$x_1 + x_2 + x_3 \neq 0$ અને $\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + \frac{1}{x_3} = \frac{1}{x_1 + x_2 + x_3}$. તો $\frac{1}{x_1^n + x_2^n + x_3^n} = \frac{1}{x_1^n} + \frac{1}{x_2^n} + \frac{1}{x_3^n}$ કોના માટે સાચું છે?
A
બધા $n \in \mathbb{N}$ માટે
B
બધા એકી પૂર્ણાંક $n$ માટે
C
બધા બેકી પૂર્ણાંક $n$ માટે
D
કોઈપણ પૂર્ણાંક $n$ માટે નહીં

Solution

(B) આપેલ છે $\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + \frac{1}{x_3} = \frac{1}{x_1 + x_2 + x_3}$.
આ સમીકરણને ઉકેલતા,આપણને મળે છે $(x_1 + x_2 + x_3)(x_1 x_2 + x_2 x_3 + x_3 x_1) = x_1 x_2 x_3$.
ધારો કે $x_1, x_2, x_3$ એ $t^3 + \alpha t^2 + \beta t + \gamma = 0$ ના બીજ છે.
આના પરથી $\gamma = \alpha \beta$ મળે છે.
સમીકરણ $(t + \alpha)(t^2 + \beta) = 0$ બને છે.
તેથી બીજ $x_1 = -\alpha, x_2 = k, x_3 = -k$ છે.
જ્યારે $n$ એકી સંખ્યા હોય,ત્યારે $x_2^n + x_3^n = k^n + (-k)^n = 0$.
તેથી,આ સમીકરણ બધા એકી પૂર્ણાંક $n$ માટે સાચું છે.
243
AdvancedMCQ
જો સમીકરણ $x^3 - 2ax^2 + 3bx - 8 = 0$ ના તમામ બીજ ધન હોય,જ્યાં $a, b \in R$,તો $b$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$4$
B
$6$
C
$8$
D
$12$

Solution

(A) ધારો કે સમીકરણના બીજ $x_1, x_2, x_3 > 0$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$x_1 + x_2 + x_3 = 2a$
$x_1x_2 + x_2x_3 + x_3x_1 = 3b$
$x_1x_2x_3 = 8$
$\frac{1}{x_1}, \frac{1}{x_2}, \frac{1}{x_3}$ પદો માટે સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક ($AM$-$GM$) અસમતાનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + \frac{1}{x_3}}{3} \geq \sqrt[3]{\frac{1}{x_1} \cdot \frac{1}{x_2} \cdot \frac{1}{x_3}}$
$\frac{\frac{x_1x_2 + x_2x_3 + x_3x_1}{x_1x_2x_3}}{3} \geq \left(\frac{1}{8}\right)^{1/3}$
$\frac{\frac{3b}{8}}{3} \geq \frac{1}{2}$
$\frac{b}{8} \geq \frac{1}{2}$
$b \geq 4$
આમ,$b$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $4$ છે.
244
AdvancedMCQ
જો સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બીજ $(\alpha - \beta)$ અને $(\gamma - \delta)$ હોય,અને સમીકરણ $Ax^2 + Bx + C = 0$ ના બીજ $(\alpha + \delta)$ અને $(\beta + \gamma)$ હોય,તો $\left| \frac{a}{A} \right|$ ની કિંમત શું થાય? (જ્યાં $D_1$ અને $D_2$ એ અનુક્રમે આપેલા સમીકરણોના વિવેચક છે).
A
$\left| \frac{b}{B} \right|$
B
$\left| \frac{c}{C} \right|$
C
$\sqrt{\frac{D_1}{D_2}}$
D
$\left| \frac{a+b+c}{A+B+C} \right|$

Solution

(C) સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ માટે,બીજ $r_1 = \alpha - \beta$ અને $r_2 = \gamma - \delta$ છે. બીજનો તફાવત $|r_1 - r_2| = |(\alpha - \beta) - (\gamma - \delta)| = |\alpha - \beta - \gamma + \delta| = \frac{\sqrt{D_1}}{|a|}$ છે.
સમીકરણ $Ax^2 + Bx + C = 0$ માટે,બીજ $R_1 = \alpha + \delta$ અને $R_2 = \beta + \gamma$ છે. બીજનો તફાવત $|R_1 - R_2| = |(\alpha + \delta) - (\beta + \gamma)| = |\alpha - \beta + \delta - \gamma| = \frac{\sqrt{D_2}}{|A|}$ છે.
કારણ કે $|\alpha - \beta - \gamma + \delta| = |\alpha - \beta + \delta - \gamma|$,તેથી $\frac{\sqrt{D_1}}{|a|} = \frac{\sqrt{D_2}}{|A|}$ મળે.
આમ,$\left| \frac{a}{A} \right| = \sqrt{\frac{D_1}{D_2}}$.
245
AdvancedMCQ
સમીકરણ $\frac{3}{x - a^3} + \frac{5}{x - a^5} + \frac{7}{x - a^7} = 0$,જ્યાં $a > 1$,તેના:
A
બે વાસ્તવિક અને ધન બીજ છે
B
બે વાસ્તવિક અને ઋણ બીજ છે
C
કોઈ વાસ્તવિક બીજ નથી
D
એક ધન અને એક ઋણ બીજ છે

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = \frac{3}{x - a^3} + \frac{5}{x - a^5} + \frac{7}{x - a^7}$.
આપેલ છે કે $a > 1$,તેથી $a^3 < a^5 < a^7$.
જ્યારે $x \to (a^3)^+$,ત્યારે $f(x) \to \infty$. જ્યારે $x \to (a^5)^-$,ત્યારે $f(x) \to -\infty$. આમ,$(a^3, a^5)$ ની વચ્ચે એક બીજ છે.
જ્યારે $x \to (a^5)^+$,ત્યારે $f(x) \to \infty$. જ્યારે $x \to (a^7)^-$,ત્યારે $f(x) \to -\infty$. આમ,$(a^5, a^7)$ ની વચ્ચે એક બીજ છે.
$a > 1$ હોવાથી,અંતરાલ $(a^3, a^5)$ અને $(a^5, a^7)$ બંને ધન કિંમતો ધરાવે છે.
તેથી,સમીકરણના બે વાસ્તવિક અને ધન બીજ છે.
246
AdvancedMCQ
ધારો કે $P(x) = x^3 - ax^2 + bx + c$ જ્યાં $a, b, c \in \mathbb{R}$ ના પૂર્ણાંક બીજ છે અને $P(6) = 3$ છે,તો $a$ ની કિંમત શું ન હોઈ શકે?
A
$13$
B
$15$
C
$17$
D
$21$

Solution

(B) આપેલ છે કે $P(x) = (x - \alpha)(x - \beta)(x - \gamma)$ જ્યાં $\alpha, \beta, \gamma$ પૂર્ણાંક બીજ છે.
$x = 6$ મૂકતા:
$P(6) = (6 - \alpha)(6 - \beta)(6 - \gamma) = 3$.
$\alpha, \beta, \gamma$ પૂર્ણાંક હોવાથી,$(6 - \alpha), (6 - \beta),$ અને $(6 - \gamma)$ એ $3$ ના અવયવો છે.
શક્યતાઓ:
$1) \{1, 1, 3\} \implies \alpha = 5, \beta = 5, \gamma = 3 \implies a = 13$.
$2) \{1, -1, -3\} \implies \alpha = 5, \beta = 7, \gamma = 9 \implies a = 21$.
$3) \{-1, -1, 3\} \implies \alpha = 7, \beta = 7, \gamma = 3 \implies a = 17$.
આમ,$a$ ની કિંમત $13, 17,$ અથવા $21$ હોઈ શકે,તેથી $a$ એ $15$ ન હોઈ શકે.
247
AdvancedMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ $x^3 + x^2 - 5x - 1 = 0$ ના બીજ હોય,તો $[\alpha] + [\beta] + [\gamma]$ ની કિંમત શોધો (જ્યાં $[.]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે):
A
$3$
B
$-3$
C
$-2$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે $f(x) = x^3 + x^2 - 5x - 1$.
બીજ કયા અંતરાલમાં છે તે શોધવા માટે,આપણે વિવિધ બિંદુઓ પર $f(x)$ ની કિંમતો તપાસીએ:
$f(1) = 1 + 1 - 5 - 1 = -4 < 0$
$f(2) = 8 + 4 - 10 - 1 = 1 > 0$
કારણ કે $f(1) < 0$ અને $f(2) > 0$,એક બીજ $\alpha$ એ $(1, 2)$ માં છે. તેથી,$[\alpha] = 1$.
$f(0) = -1 < 0$
$f(-1) = -1 + 1 + 5 - 1 = 4 > 0$
કારણ કે $f(-1) > 0$ અને $f(0) < 0$,એક બીજ $\beta$ એ $(-1, 0)$ માં છે. તેથી,$[\beta] = -1$.
$f(-2) = -8 + 4 + 10 - 1 = 5 > 0$
$f(-3) = -27 + 9 + 15 - 1 = -4 < 0$
કારણ કે $f(-3) < 0$ અને $f(-2) > 0$,એક બીજ $\gamma$ એ $(-3, -2)$ માં છે. તેથી,$[\gamma] = -3$.
તેથી,$[\alpha] + [\beta] + [\gamma] = 1 + (-1) + (-3) = -3$.
Solution diagram
248
AdvancedMCQ
જો $a, b, c$ ભિન્ન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય અને $a^3 + b^3 + c^3 = 3abc$ હોય,તો સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બે બીજ છે,જેમાંથી એક બીજ કયું છે?
A
$\frac{b}{a}$
B
$\frac{c}{a}$
C
$\frac{-b}{a}$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ નિત્યસમ $a^3 + b^3 + c^3 - 3abc = (a + b + c)(a^2 + b^2 + c^2 - ab - bc - ca) = 0$ છે.
આને $\frac{1}{2}(a + b + c)[(a - b)^2 + (b - c)^2 + (c - a)^2] = 0$ તરીકે લખી શકાય.
કારણ કે $a, b, c$ ભિન્ન છે,તેથી $(a - b)^2 + (b - c)^2 + (c - a)^2 \neq 0$.
તેથી,$a + b + c = 0$ હોવું જોઈએ.
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ માટે,જો આપણે $x = 1$ મૂકીએ,તો આપણને $a(1)^2 + b(1) + c = a + b + c$ મળે છે.
કારણ કે $a + b + c = 0$,તેથી $x = 1$ એ સમીકરણનું એક બીજ છે.
ધારો કે બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે. આપણે જાણીએ છીએ કે $\alpha \cdot \beta = \frac{c}{a}$.
કારણ કે $\alpha = 1$,તેથી બીજું બીજ $\beta = \frac{c}{a}$ છે.
249
AdvancedMCQ
$a$ ના મૂલ્યોનો ચોક્કસ ગણ શોધો જેના માટે સમીકરણ ${x^3}(x + 1) = 2(x + a)(x + 2a)$ ના ચાર વાસ્તવિક ઉકેલો મળે.
A
$[-1, 2]$
B
$[-3, 7]$
C
$[-2, 4]$
D
$[ -\frac{1}{8}, \frac{1}{2} ]$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^4 + x^3 = 2(x^2 + 3ax + 2a^2)$ છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $x^4 + x^3 - 2x^2 - 6ax - 4a^2 = 0$ મળે છે.
આના અવયવ પાડતા $(x^2 + 2x + 2a)(x^2 - x - 2a) = 0$ મળે છે.
સમીકરણને ચાર વાસ્તવિક ઉકેલો મળે તે માટે,બંને દ્વિઘાત અવયવોના વાસ્તવિક બીજ હોવા જોઈએ.
$x^2 + 2x + 2a = 0$ માટે,વિવેચક $D_1 = 2^2 - 4(1)(2a) = 4 - 8a \geq 0$,જેનો અર્થ છે કે $a \leq \frac{1}{2}$.
$x^2 - x - 2a = 0$ માટે,વિવેચક $D_2 = (-1)^2 - 4(1)(-2a) = 1 + 8a \geq 0$,જેનો અર્થ છે કે $a \geq -\frac{1}{8}$.
આ શરતોને જોડતા,$a$ માટેનો ગણ $[-\frac{1}{8}, \frac{1}{2}]$ મળે છે.
250
AdvancedMCQ
$k$ ના મૂલ્યોનો સંપૂર્ણ સેટ શોધો જેના માટે સમીકરણ $4^x - (k + 2)2^x + 2k = 0$ ને બરાબર એક ધન ઉકેલ મળે.
A
$k \in \{2\}$
B
$k \in (-\infty, 0] \cup \{2\}$
C
$k \in (0, 2)$
D
$k \in (2, \infty)$

Solution

(B) ધારો કે $2^x = t$. $x > 0$ હોવાથી,$t = 2^x > 2^0 = 1$ મળે.
સમીકરણમાં $t$ મૂકતા,$t^2 - (k + 2)t + 2k = 0$ મળે.
અવયવ પાડતા: $(t - k)(t - 2) = 0$.
તેથી,બીજ $t_1 = k$ અને $t_2 = 2$ છે.
$x$ માટે બરાબર એક ધન ઉકેલ મેળવવા માટે,$t$ નું બરાબર એક બીજ $1$ કરતા મોટું હોવું જોઈએ.
આપણી પાસે પહેલેથી જ એક બીજ $t_2 = 2$ છે,જે $1$ કરતા મોટું છે.
માટે,બીજા બીજ $t_1 = k$ માટે $k \le 1$ હોવું જોઈએ.
જો $k = 2$ હોય,તો બીજ $t_1 = 2, t_2 = 2$ મળે,જે એક જ ઉકેલ $t = 2 > 1$ આપે છે,જે માન્ય છે.
આમ,શરત $k \le 1$ અથવા $k = 2$ છે.

4-2.Quadratic Equations and Inequations — Solution of quadratic equations and Nature of roots · Frequently Asked Questions

1Are these 4-2.Quadratic Equations and Inequations questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 4-2.Quadratic Equations and Inequations Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.