Gujarati

Geometrical problems regarding circle and its properties Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 10-1.Circle and System of Circles · Geometrical problems regarding circle and its properties

598+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 598 questions in Gujarati

201
DifficultMCQ
જો વર્તુળ $x^2 + y^2 + 10x + 12y + c = 0$ માં અંતર્ગત સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $27\sqrt{3} \text{ ચોરસ એકમ}$ હોય,તો $c$ ની કિંમત શોધો.
A
$13$
B
$20$
C
$-25$
D
$25$

Solution

(D) વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 + 10x + 12y + c = 0$ છે.
કેન્દ્ર $(-5, -6)$ છે અને ત્રિજ્યા $R = \sqrt{(-5)^2 + (-6)^2 - c} = \sqrt{25 + 36 - c} = \sqrt{61 - c}$ છે.
વર્તુળમાં અંતર્ગત સમબાજુ ત્રિકોણ માટે,બાજુની લંબાઈ $a = R\sqrt{3}$ થાય.
સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{\sqrt{3}}{4} a^2 = \frac{\sqrt{3}}{4} (R\sqrt{3})^2 = \frac{3\sqrt{3}}{4} R^2$ છે.
આપેલ ક્ષેત્રફળ $27\sqrt{3}$ હોવાથી,$\frac{3\sqrt{3}}{4} R^2 = 27\sqrt{3}$ મળે.
$R^2 = 27 \times \frac{4}{3} = 36$.
$R^2 = 61 - c$ હોવાથી,$61 - c = 36$ મળે.
તેથી,$c = 61 - 36 = 25$.
202
DifficultMCQ
એક ચોરસ વર્તુળ $x^2 + y^2 - 6x + 8y - 103 = 0$ માં અંતર્ગત છે,જેની બાજુઓ યામ અક્ષોને સમાંતર છે. તો ઉગમબિંદુની સૌથી નજીકના ચોરસના શિરોબિંદુનું અંતર કેટલું છે?
A
$6$
B
$\sqrt{137}$
C
$\sqrt{41}$
D
$13$

Solution

(C) વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 - 6x + 8y - 103 = 0$ છે.
કેન્દ્ર $(3, -4)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{9 + 16 + 103} = \sqrt{128} = 8\sqrt{2}$ છે.
ચોરસના શિરોબિંદુઓ $(3 \pm 8, -4 \pm 8)$ એટલે કે $(11, 4), (11, -12), (-5, 4), (-5, -12)$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી આ શિરોબિંદુઓના અંતર:
$\sqrt{11^2 + 4^2} = \sqrt{137}$
$\sqrt{11^2 + (-12)^2} = \sqrt{265}$
$\sqrt{(-5)^2 + 4^2} = \sqrt{41}$
$\sqrt{(-5)^2 + (-12)^2} = 13$
સૌથી નાનું અંતર $\sqrt{41}$ છે.
Solution diagram
203
DifficultMCQ
સમાન ત્રિજ્યા ધરાવતા બે વર્તુળો બિંદુઓ $(0, 1)$ અને $(0, -1)$ માં છેદે છે. એક વર્તુળ પરના બિંદુ $(0, 1)$ આગળનો સ્પર્શક બીજા વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે. તો આ વર્તુળોના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે?
A
$1$
B
$2$
C
$2\sqrt{2}$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(B) ધારો કે બે વર્તુળોના કેન્દ્રો $A$ અને $B$ છે. સમાન ત્રિજ્યા હોવાથી,ધારો કે ત્રિજ્યા $r$ છે. વર્તુળો $D(0, 1)$ અને $E(0, -1)$ માં છેદે છે.
પ્રથમ વર્તુળનું કેન્દ્ર $A(-h, 0)$ અને બીજાનું $B(h, 0)$ ધારો.
વર્તુળ $A(-h, 0)$ નું સમીકરણ $(x+h)^2 + y^2 = r^2$ છે. તે $(0, 1)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,$h^2 + 1 = r^2$ મળે.
$(0, 1)$ આગળનો સ્પર્શક $AD$ ને લંબ છે. $AD$ નો ઢાળ $\frac{1}{h}$ છે,તેથી સ્પર્શકનો ઢાળ $-h$ થાય.
સ્પર્શકનું સમીકરણ $y - 1 = -h(x - 0)$ એટલે કે $y = -hx + 1$ છે.
આ રેખા બીજા વર્તુળના કેન્દ્ર $B(h, 0)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $0 = -h(h) + 1$,એટલે કે $h^2 = 1$,તેથી $h = 1$.
કેન્દ્રો $A(-1, 0)$ અને $B(1, 0)$ વચ્ચેનું અંતર $1 - (-1) = 2$ થાય.
Solution diagram
204
DifficultMCQ
$x^2 + y^2 = 16$ વર્તુળ પર $x + y = n$,$n \in N$ રેખાઓ દ્વારા બનતી જીવાઓની લંબાઈના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય? (જ્યાં $N$ એ તમામ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ છે)
A
$320$
B
$160$
C
$105$
D
$210$

Solution

(D) વર્તુળ $x^2 + y^2 = 16$ છે,તેથી તેની ત્રિજ્યા $r = 4$ છે. કેન્દ્ર $(0, 0)$ થી રેખા $x + y - n = 0$ નું અંતર $p = \frac{|0 + 0 - n|}{\sqrt{1^2 + 1^2}} = \frac{n}{\sqrt{2}}$ છે.
જીવા અસ્તિત્વમાં રહે તે માટે $p < r$ હોવું જોઈએ,તેથી $\frac{n}{\sqrt{2}} < 4$,જેનો અર્થ છે કે $n < 4\sqrt{2} \approx 5.65$. $n \in N$ હોવાથી,$n \in \{1, 2, 3, 4, 5\}$.
જીવાની લંબાઈ $L = 2\sqrt{r^2 - p^2} = 2\sqrt{16 - \frac{n^2}{2}} = \sqrt{64 - 2n^2}$ છે.
લંબાઈનો વર્ગ $L^2 = 64 - 2n^2$ છે.
$n = 1$ માટે,$L^2 = 64 - 2(1) = 62$.
$n = 2$ માટે,$L^2 = 64 - 2(4) = 56$.
$n = 3$ માટે,$L^2 = 64 - 2(9) = 46$.
$n = 4$ માટે,$L^2 = 64 - 2(16) = 32$.
$n = 5$ માટે,$L^2 = 64 - 2(25) = 14$.
વર્ગોનો સરવાળો $62 + 56 + 46 + 32 + 14 = 210$ થાય છે.
Solution diagram
205
DifficultMCQ
એક લંબચોરસ એક વર્તુળમાં અંતર્ગત છે જેનો વ્યાસ $3y = x + 7$ રેખા પર આવેલો છે. જો લંબચોરસના બે પાસપાસેના શિરોબિંદુઓ $(-8, 5)$ અને $(6, 5)$ હોય,તો લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ ($sq. units$ માં) કેટલું થાય?
A
$72$
B
$84$
C
$98$
D
$56$

Solution

(B) ધારો કે લંબચોરસના શિરોબિંદુઓ $A(-8, 5)$ અને $B(6, 5)$ છે. $AB$ એ લંબચોરસની બાજુ હોવાથી,$AB$ ની લંબાઈ $= |6 - (-8)| = 14$ થાય.
ધારો કે અન્ય બે શિરોબિંદુઓ $D(-8, k)$ અને $C(6, k)$ છે.
વર્તુળનું કેન્દ્ર એ વિકર્ણ $AC$ (અથવા $BD$) નું મધ્યબિંદુ છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{-8 + 6}{2}, \frac{5 + k}{2} \right) = \left( -1, \frac{5 + k}{2} \right)$.
કેન્દ્ર વ્યાસ $3y = x + 7$ પર આવેલું હોવાથી,આપણે યામને સમીકરણમાં મૂકીએ:
$3\left( \frac{5 + k}{2} \right) = -1 + 7$
$3\left( \frac{5 + k}{2} \right) = 6$
$\frac{5 + k}{2} = 2$
$5 + k = 4$
$k = -1$.
બાજુ $BC$ ની લંબાઈ $= |5 - (-1)| = 6$ થાય.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= AB \times BC = 14 \times 6 = 84 \text{ sq. units}$.
Solution diagram
206
DifficultMCQ
$x-$ અક્ષને $(3, 0)$ બિંદુએ સ્પર્શતું અને $y-$ અક્ષ પર $8$ લંબાઈનો અંતઃખંડ બનાવતું વર્તુળ કયા બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$(3, 5)$
B
$(1, 5)$
C
$(3, 10)$
D
$(2, 3)$

Solution

(C) ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર $(3, r)$ અથવા $(3, -r)$ છે અને ત્રિજ્યા $r$ છે.
વર્તુળ $x-$ અક્ષને $(3, 0)$ પર સ્પર્શે છે,તેથી તેનું સમીકરણ $(x - 3)^2 + (y - r)^2 = r^2$ અથવા $(x - 3)^2 + (y + r)^2 = r^2$ થાય.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$x^2 - 6x + 9 + y^2 \mp 2ry + r^2 = r^2$,જેનું સાદું રૂપ $x^2 + y^2 - 6x \mp 2ry + 9 = 0$ મળે.
$y-$ અંતઃખંડ $2\sqrt{f^2 - c}$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $f = \mp r$ અને $c = 9$.
અંતઃખંડની લંબાઈ $8$ આપેલ છે,તેથી $2\sqrt{r^2 - 9} = 8$.
$\sqrt{r^2 - 9} = 4 \implies r^2 - 9 = 16 \implies r^2 = 25 \implies r = 5$.
વર્તુળોના સમીકરણો $x^2 + y^2 - 6x + 10y + 9 = 0$ અને $x^2 + y^2 - 6x - 10y + 9 = 0$ છે.
બીજા સમીકરણમાં $(3, 10)$ બિંદુ ચકાસતા: $(3)^2 + (10)^2 - 6(3) - 10(10) + 9 = 9 + 100 - 18 - 100 + 9 = 0$.
આમ,વર્તુળ $(3, 10)$ માંથી પસાર થાય છે.
207
EasyMCQ
એક વર્તુળની ત્રિજ્યા શોધો જેમાં $60^{\circ}$ નો કેન્દ્રિય ખૂણો $37.4 \, cm$ લંબાઈના ચાપને આંતરે છે ($\pi = \frac{22}{7}$ નો ઉપયોગ કરો). ($cm$ માં)
A
$35.7$
B
$36.7$
C
$34.7$
D
$38.7$

Solution

(A) આપેલ છે: ચાપની લંબાઈ $l = 37.4 \, cm$ અને કેન્દ્રિય ખૂણો $\theta = 60^{\circ}$.
પ્રથમ, ખૂણાને અંશમાંથી રેડિયનમાં ફેરવો: $\theta = 60 \times \frac{\pi}{180} = \frac{\pi}{3} \, \text{રેડિયન}$.
ચાપની લંબાઈના સૂત્ર $l = r\theta$ નો ઉપયોગ કરતા, જ્યાં $r$ ત્રિજ્યા છે, આપણને મળે $r = \frac{l}{\theta}$.
કિંમતો મૂકતા: $r = \frac{37.4}{\pi / 3} = \frac{37.4 \times 3}{\pi}$.
$\pi = \frac{22}{7}$ નો ઉપયોગ કરતા, $r = \frac{37.4 \times 3 \times 7}{22}$.
$r = \frac{112.2 \times 7}{22} = \frac{785.4}{22} = 35.7 \, cm$.
208
MediumMCQ
ઘડિયાળના મિનિટ કાંટાની લંબાઈ $1.5 \, \text{cm}$ છે. $40$ મિનિટમાં તેનો છેડો કેટલું અંતર કાપશે ($, \text{cm}$ માં)? ($\pi = 3.14$ લો).
A
$6.28$
B
$3.14$
C
$9.42$
D
$12.56$

Solution

(A) મિનિટ કાંટાની લંબાઈ એ વર્તુળાકાર માર્ગની ત્રિજ્યા છે,$r = 1.5 \, \text{cm}$.
$60$ મિનિટમાં,મિનિટ કાંટો એક પૂર્ણ પરિભ્રમણ ($360^\circ$ અથવા $2\pi$ રેડિયન) પૂર્ણ કરે છે.
$40$ મિનિટમાં,કાપેલ પરિભ્રમણનો ભાગ $\frac{40}{60} = \frac{2}{3}$ છે.
તેથી,કેન્દ્ર પર બનતો ખૂણો $\theta = \frac{2}{3} \times 2\pi = \frac{4\pi}{3}$ રેડિયન થાય.
છેડા દ્વારા કાપેલ અંતર $l$ એ ચાપની લંબાઈના સૂત્ર $l = r\theta$ દ્વારા મળે છે.
$l = 1.5 \times \frac{4\pi}{3} = 0.5 \times 4\pi = 2\pi \, \text{cm}$.
$\pi = 3.14$ લેતા,આપણને $l = 2 \times 3.14 = 6.28 \, \text{cm}$ મળે છે.
209
MediumMCQ
$40 \, cm$ વ્યાસ ધરાવતા વર્તુળમાં,એક જીવાની લંબાઈ $20 \, cm$ છે. જીવા દ્વારા બનતા લઘુચાપની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{20 \pi}{3} \, cm$
B
$\frac{10 \pi}{3} \, cm$
C
$\frac{40 \pi}{3} \, cm$
D
$\frac{5 \pi}{3} \, cm$

Solution

(A) વર્તુળનો વ્યાસ $= 40 \, cm$.
વર્તુળની ત્રિજ્યા $(r) = \frac{40}{2} \, cm = 20 \, cm$.
ધારો કે $O$ કેન્દ્રવાળા વર્તુળમાં $AB$ એ $20 \, cm$ લંબાઈની જીવા છે.
$\Delta OAB$ માં,$OA = OB = r = 20 \, cm$ અને $AB = 20 \, cm$.
બધી બાજુઓ સમાન હોવાથી,$\Delta OAB$ એ સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
તેથી,કેન્દ્ર આગળનો ખૂણો $\theta = 60^{\circ} = \frac{\pi}{3}$ રેડિયન.
ચાપની લંબાઈ $(l)$ શોધવાનું સૂત્ર $l = r \theta$ છે.
$l = 20 \times \frac{\pi}{3} = \frac{20 \pi}{3} \, cm$.
આમ,લઘુચાપની લંબાઈ $\frac{20 \pi}{3} \, cm$ છે.
Solution diagram
210
MediumMCQ
જો બે વર્તુળોમાં,સમાન લંબાઈના ચાપ કેન્દ્ર આગળ $60^{\circ}$ અને $75^{\circ}$ ના ખૂણા આંતરે છે,તો તેમની ત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$4: 5$
B
$5: 4$
C
$3: 4$
D
$4: 3$

Solution

(B) ધારો કે બે વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓ $r_{1}$ અને $r_{2}$ છે.
ધારો કે $l$ લંબાઈનો ચાપ $r_{1}$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળના કેન્દ્ર આગળ $60^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે અને તે જ લંબાઈનો ચાપ $r_{2}$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળના કેન્દ્ર આગળ $75^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $l = r \theta$,જ્યાં $\theta$ રેડિયનમાં છે.
ખૂણાઓને રેડિયનમાં ફેરવતા:
$60^{\circ} = \frac{\pi}{3} \text{ રેડિયન}$.
$75^{\circ} = \frac{5\pi}{12} \text{ રેડિયન}$.
ચાપની લંબાઈ સમાન હોવાથી,$l = r_{1} \times \frac{\pi}{3} = r_{2} \times \frac{5\pi}{12}$.
બંને બાજુ $\pi$ વડે ભાગતા,$\frac{r_{1}}{3} = \frac{5r_{2}}{12}$ મળે.
તેથી,$\frac{r_{1}}{r_{2}} = \frac{5 \times 3}{12} = \frac{5}{4}$.
તેમની ત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર $5: 4$ છે.
211
EasyMCQ
શું બિંદુ $(-2.5, 3.5)$ એ વર્તુળ $x^{2}+y^{2}=25$ ની અંદર,બહાર કે તેના પર આવેલું છે?
A
વર્તુળની અંદર
B
વર્તુળની બહાર
C
વર્તુળ પર
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}=25$ છે.
આ સમીકરણ $(x-h)^{2}+(y-k)^{2}=r^{2}$ સ્વરૂપનું છે,જ્યાં કેન્દ્ર $(h, k) = (0, 0)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{25} = 5$ છે.
બિંદુ $P(-2.5, 3.5)$ નું વર્તુળના કેન્દ્ર $(0, 0)$ થી અંતર $d$ શોધતા:
$d = \sqrt{(-2.5 - 0)^{2} + (3.5 - 0)^{2}}$
$d = \sqrt{6.25 + 12.25}$
$d = \sqrt{18.5} \approx 4.3$.
અહીં $d \approx 4.3 < 5$ (ત્રિજ્યા) હોવાથી,બિંદુનું કેન્દ્રથી અંતર ત્રિજ્યા કરતા ઓછું છે.
તેથી,બિંદુ $(-2.5, 3.5)$ વર્તુળની અંદર આવેલું છે.
212
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય છે અને કયું અસત્ય છે? દરેક કિસ્સામાં તમારા જવાબ માટે યોગ્ય કારણ આપો.
$p:$ વર્તુળની દરેક ત્રિજ્યા એ વર્તુળની જીવા છે.
A
સત્ય
B
અસત્ય

Solution

(B) આપેલ વિધાન $p$ અસત્ય છે.
વર્તુળની જીવાની વ્યાખ્યા મુજબ,તે રેખાખંડના બંને અંત્યબિંદુઓ વર્તુળ પર હોવા જોઈએ.
ત્રિજ્યા એ વર્તુળના કેન્દ્ર અને વર્તુળ પરના કોઈપણ બિંદુને જોડતો રેખાખંડ છે.
ત્રિજ્યાના બંને અંત્યબિંદુઓ વર્તુળ પર હોતા નથી (એક અંત્યબિંદુ કેન્દ્ર છે),તેથી તે જીવાની વ્યાખ્યાનું પાલન કરતી નથી.
213
Easy
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય છે અને કયું અસત્ય છે? દરેક કિસ્સામાં તમારા જવાબ માટે યોગ્ય કારણ આપો.
$q$: વર્તુળનું કેન્દ્ર વર્તુળની દરેક જીવાને દુભાગે છે.

Solution

(B) આપેલ વિધાન $q$ અસત્ય છે.
જો જીવા એ વર્તુળનો વ્યાસ ન હોય,તો કેન્દ્ર તે જીવાને દુભાગશે નહીં.
બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો,વર્તુળનું કેન્દ્ર જીવાને ત્યારે જ દુભાગે છે જો તે જીવા વર્તુળનો વ્યાસ હોય.
214
DifficultMCQ
$k$ ના કેટલા પૂર્ણાંક મૂલ્યો માટે રેખા $3x + 4y = k$ એ વર્તુળ $x^{2} + y^{2} - 2x - 4y + 4 = 0$ ને બે ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે છે?
A
$9$
B
$10$
C
$8$
D
$11$

Solution

(A) આપેલ વર્તુળ $x^{2} + y^{2} - 2x - 4y + 4 = 0$ છે.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા,$(x - 1)^{2} + (y - 2)^{2} = 1$ મળે.
તેથી,કેન્દ્ર $(1, 2)$ અને ત્રિજ્યા $r = 1$ છે.
રેખા $3x + 4y - k = 0$ વર્તુળને બે ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે તે માટે,કેન્દ્રથી રેખાનું લંબ અંતર ત્રિજ્યા કરતા ઓછું હોવું જોઈએ.
અંતર $d = \frac{|3(1) + 4(2) - k|}{\sqrt{3^{2} + 4^{2}}} < 1$.
$\frac{|11 - k|}{5} < 1$.
$|11 - k| < 5$.
$-5 < 11 - k < 5$.
$-16 < -k < -6$.
$6 < k < 16$.
$k$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો $7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15$ છે.
આવા મૂલ્યોની કુલ સંખ્યા $9$ છે.
215
DifficultMCQ
વર્તુળનો વ્યાસ શોધો,જેનું કેન્દ્ર પ્રથમ ચરણમાં રેખા $x+y=2$ પર આવેલું છે અને જે રેખાઓ $x=3$ અને $y=2$ બંનેને સ્પર્શે છે.
A
$12$
B
$9$
C
$3$
D
$6$

Solution

(C) ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર $(\alpha, 2-\alpha)$ છે કારણ કે તે રેખા $x+y=2$ પર આવેલું છે.
વર્તુળ પ્રથમ ચરણમાં હોવાથી,$\alpha > 0$ અને $2-\alpha > 0$,જેનો અર્થ છે કે $0 < \alpha < 2$.
વર્તુળ રેખાઓ $x=3$ અને $y=2$ ને સ્પર્શે છે. ત્રિજ્યા $r$ એ કેન્દ્રથી આ રેખાઓનું અંતર છે:
$r = |3-\alpha| = |2-(2-\alpha)| = |\alpha|$.
$0 < \alpha < 2$ હોવાથી,$|3-\alpha| = 3-\alpha$ અને $|\alpha| = \alpha$ મળે.
ત્રિજ્યા માટેના બંને પદોને સરખાવતા:
$3-\alpha = \alpha$
$2\alpha = 3$
$\alpha = \frac{3}{2}$.
ત્રિજ્યા $r = \alpha = \frac{3}{2}$.
વર્તુળનો વ્યાસ $2r = 2 \times \frac{3}{2} = 3$ છે.
Solution diagram
216
MediumMCQ
ધારો કે $PQ$ એ વર્તુળ $x^{2}+y^{2}=9$ નો વ્યાસ છે. જો $\alpha$ અને $\beta$ એ અનુક્રમે $P$ અને $Q$ માંથી સીધી રેખા $x+y=2$ પર દોરેલા લંબની લંબાઈ હોય,તો $\alpha \beta$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$7$
C
$5$
D
$8$

Solution

(B) ધારો કે $P$ ના યામ $(3 \cos \theta, 3 \sin \theta)$ છે.
$PQ$ વ્યાસ હોવાથી,$Q$ ના યામ $(-3 \cos \theta, -3 \sin \theta)$ થશે.
બિંદુ $(x_1, y_1)$ થી રેખા $Ax+By+C=0$ પરના લંબની લંબાઈ $\frac{|Ax_1+By_1+C|}{\sqrt{A^2+B^2}}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
રેખા $x+y-2=0$ માટે,લંબની લંબાઈઓ:
$\alpha = \frac{|3 \cos \theta + 3 \sin \theta - 2|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{|3(\cos \theta + \sin \theta) - 2|}{\sqrt{2}}$
$\beta = \frac{|-3 \cos \theta - 3 \sin \theta - 2|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{|-(3(\cos \theta + \sin \theta) + 2)|}{\sqrt{2}} = \frac{|3(\cos \theta + \sin \theta) + 2|}{\sqrt{2}}$
તેથી,$\alpha \beta = \frac{|(3(\cos \theta + \sin \theta) - 2)(3(\cos \theta + \sin \theta) + 2)|}{2} = \frac{|9(\cos \theta + \sin \theta)^2 - 4|}{2}$
$(\cos \theta + \sin \theta)^2 = 1 + \sin 2\theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\alpha \beta = \frac{|9(1 + \sin 2\theta) - 4|}{2} = \frac{|9 + 9 \sin 2\theta - 4|}{2} = \frac{|5 + 9 \sin 2\theta|}{2}$
$\sin 2\theta$ ની મહત્તમ કિંમત $1$ હોવાથી,$\alpha \beta$ ની મહત્તમ કિંમત $\frac{5 + 9(1)}{2} = \frac{14}{2} = 7$ મળે છે.
Solution diagram
217
DifficultMCQ
જો વર્તુળ $x^{2}+y^{2}=r^{2}$ $(r>0)$ ની જીવાની લંબાઈ રેખા $y-2x=3$ પર $r$ હોય,તો $r^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{9}{5}$
B
$\frac{12}{5}$
C
$12$
D
$\frac{24}{5}$

Solution

(B) વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}=r^{2}$ છે,જેનું કેન્દ્ર $O(0,0)$ અને ત્રિજ્યા $r$ છે.
ધારો કે જીવા $AB$ ની લંબાઈ $AB=r$ છે.
ધારો કે $M$ એ જીવા $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે. તેથી $OM \perp AB$.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta OAM$ માં,$OA=r$ (ત્રિજ્યા) અને $AM = \frac{AB}{2} = \frac{r}{2}$.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$OM^{2} = OA^{2} - AM^{2} = r^{2} - (\frac{r}{2})^{2} = \frac{3r^{2}}{4}$.
તેથી,$OM = \frac{r\sqrt{3}}{2}$.
કેન્દ્ર $(0,0)$ થી રેખા $2x-y+3=0$ નું લંબ અંતર $d = \frac{|2(0) - (0) + 3|}{\sqrt{2^{2} + (-1)^{2}}} = \frac{3}{\sqrt{5}}$ છે.
$OM = d$ લેતા,$\frac{r\sqrt{3}}{2} = \frac{3}{\sqrt{5}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$\frac{3r^{2}}{4} = \frac{9}{5}$.
તેથી,$r^{2} = \frac{9}{5} \times \frac{4}{3} = \frac{12}{5}$.
Solution diagram
218
MediumMCQ
નીચે આપેલા બે વર્તુળોના સમીકરણો માટે ખોટું વિધાન પસંદ કરો:
$x^{2}+y^{2}-10x-10y+41=0$ અને $x^{2}+y^{2}-16x-10y+80=0$
A
બે કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર બંને વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓની સરેરાશ છે.
B
બંને વર્તુળોના કેન્દ્રો એકબીજાના પ્રદેશની અંદર આવેલા છે.
C
બંને વર્તુળો એકબીજાના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે.
D
વર્તુળોને બે છેદબિંદુઓ છે.

Solution

(B) પ્રથમ વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-10x-10y+41=0$ માટે:
કેન્દ્ર $C_{1} = (5, 5)$,ત્રિજ્યા $r_{1} = 3$.
બીજા વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-16x-10y+80=0$ માટે:
કેન્દ્ર $C_{2} = (8, 5)$,ત્રિજ્યા $r_{2} = 3$.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d = 3$ છે.
અહીં $d = r_{1} = r_{2} = 3$ હોવાથી,દરેક વર્તુળ બીજાના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે.
આથી,વિધાન $B$ ખોટું છે કારણ કે કેન્દ્રો એકબીજાના પરિઘ પર છે,અંદર નહીં.
Solution diagram
219
MediumMCQ
નીચે આપેલા બે વર્તુળોના સમીકરણો વિશે સાચું વિધાન પસંદ કરો:
$x^{2}+y^{2}-10x-10y+41=0$
$x^{2}+y^{2}-22x-10y+137=0$
A
વર્તુળોનું કેન્દ્ર સમાન છે
B
વર્તુળોને કોઈ સામાન્ય બિંદુ નથી
C
વર્તુળોને માત્ર એક જ સામાન્ય બિંદુ છે
D
વર્તુળોને બે સામાન્ય બિંદુઓ છે

Solution

(C) પ્રથમ વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-10x-10y+41=0$ માટે:
કેન્દ્ર $A = (5, 5)$,ત્રિજ્યા $R_{1} = \sqrt{5^{2}+5^{2}-41} = \sqrt{9} = 3$.
બીજા વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-22x-10y+137=0$ માટે:
કેન્દ્ર $B = (11, 5)$,ત્રિજ્યા $R_{2} = \sqrt{11^{2}+5^{2}-137} = \sqrt{9} = 3$.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $AB = \sqrt{(11-5)^{2}+(5-5)^{2}} = 6$.
અહીં $AB = R_{1} + R_{2} = 3 + 3 = 6$ હોવાથી,વર્તુળો એકબીજાને બહારથી સ્પર્શે છે.
તેથી,વર્તુળોને માત્ર એક જ સામાન્ય બિંદુ છે.
220
MediumMCQ
ચાર વર્તુળો $M, N, O$ અને $P$ માટે,નીચેના ચાર સમીકરણો આપેલા છે:
વર્તુળ $M: x^2 + y^2 = 1$
વર્તુળ $N: x^2 + y^2 - 2x = 0$
વર્તુળ $O: x^2 + y^2 - 2x - 2y + 1 = 0$
વર્તુળ $P: x^2 + y^2 - 2y = 0$
જો વર્તુળ $M$ ના કેન્દ્રને વર્તુળ $N$ ના કેન્દ્ર સાથે જોડવામાં આવે,વર્તુળ $N$ ના કેન્દ્રને વર્તુળ $O$ ના કેન્દ્ર સાથે જોડવામાં આવે,વર્તુળ $O$ ના કેન્દ્રને વર્તુળ $P$ ના કેન્દ્ર સાથે જોડવામાં આવે અને છેલ્લે,વર્તુળ $P$ ના કેન્દ્રને વર્તુળ $M$ ના કેન્દ્ર સાથે જોડવામાં આવે,તો આ રેખાઓ કઈ આકૃતિની બાજુઓ બનાવે છે?
A
સમબાજુ ચતુષ્કોણ
B
ચોરસ
C
લંબચોરસ
D
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ

Solution

(B) વર્તુળોના કેન્દ્રો નીચે મુજબ છે:
વર્તુળ $M: (0, 0)$
વર્તુળ $N: (1, 0)$
વર્તુળ $O: (1, 1)$
વર્તુળ $P: (0, 1)$
બાજુઓની લંબાઈ:
$MN = 1, NO = 1, OP = 1, PM = 1$
બધી બાજુઓ સમાન હોવાથી અને પાસપાસેની બાજુઓ કાટખૂણે હોવાથી,આ આકૃતિ ચોરસ છે.
Solution diagram
221
MediumMCQ
નીચે આપેલા વર્તુળમાં,ધારો કે $OA = 1$ એકમ,$OB = 13$ એકમ અને $PQ \perp OB$ છે. તો,ત્રિકોણ $PQB$ નું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
Question diagram
A
$24 \sqrt{2}$
B
$24 \sqrt{3}$
C
$26 \sqrt{3}$
D
$26 \sqrt{2}$

Solution

(B) ધારો કે $PA = AQ = \lambda$.
$PQ \perp OB$ હોવાથી,વર્તુળમાં છેદતી જીવાઓના ગુણધર્મ મુજબ,$OA \cdot AB = PA \cdot AQ$ થાય.
આપેલ છે કે $OA = 1$ અને $OB = 13$,તેથી $AB = OB - OA = 13 - 1 = 12$.
કિંમતો મૂકતા,$1 \cdot 12 = \lambda \cdot \lambda$.
$\lambda^2 = 12 \Rightarrow \lambda = \sqrt{12} = 2 \sqrt{3}$.
$\Delta PQB$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times PQ \times AB$.
$PQ = PA + AQ = \lambda + \lambda = 2\lambda = 4 \sqrt{3}$ હોવાથી,
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (4 \sqrt{3}) \times 12 = 2 \sqrt{3} \times 12 = 24 \sqrt{3}$ ચોરસ એકમ.
222
DifficultMCQ
ધારો કે $A(1, 4)$ અને $B(1, -5)$ બે બિંદુઓ છે. ધારો કે $P$ એ વર્તુળ $(x-1)^{2} + (y-1)^{2} = 1$ પરનું એવું બિંદુ છે કે જેથી $(PA)^{2} + (PB)^{2}$ નું મૂલ્ય મહત્તમ થાય,તો બિંદુઓ $P, A$ અને $B$ શેના પર આવેલા છે?
A
એક સીધી રેખા
B
એક અતિવલય
C
એક ઉપવલય
D
એક પરવલય

Solution

(A) ધારો કે $P$ એ વર્તુળ $(x-1)^{2} + (y-1)^{2} = 1$ પરનું બિંદુ છે.
આપણે $P$ ને $(1 + \cos \theta, 1 + \sin \theta)$ તરીકે દર્શાવી શકીએ.
આપેલ $A(1, 4)$ અને $B(1, -5)$ માટે,$(PA)^{2} + (PB)^{2}$ ની ગણતરી કરીએ:
$(PA)^{2} = (1 + \cos \theta - 1)^{2} + (1 + \sin \theta - 4)^{2} = 10 - 6 \sin \theta$.
$(PB)^{2} = (1 + \cos \theta - 1)^{2} + (1 + \sin \theta + 5)^{2} = 37 + 12 \sin \theta$.
સરવાળો કરતા,$(PA)^{2} + (PB)^{2} = 47 + 6 \sin \theta$.
આ પદ મહત્તમ ત્યારે થાય જ્યારે $\sin \theta = 1$ હોય.
$\sin \theta = 1$ માટે,$\cos \theta = 0$,તેથી $P = (1, 2)$.
બિંદુઓ $P(1, 2)$,$A(1, 4)$ અને $B(1, -5)$ છે.
બધા બિંદુઓનો $x$-યામ $1$ હોવાથી,તેઓ $x = 1$ રેખા પર આવેલા છે,જે એક સીધી રેખા છે.
223
DifficultMCQ
ધારો કે આપેલ વક્ર પરના તમામ બિંદુઓ પરના અભિલંબ એક નિશ્ચિત બિંદુ $(a, b)$ માંથી પસાર થાય છે. જો વક્ર $(3, -3)$ અને $(4, -2\sqrt{2})$ માંથી પસાર થતો હોય,અને આપેલ છે કે $a - 2\sqrt{2}b = 3$,તો $(a^{2} + b^{2} + ab)$ ની કિંમત ..... થાય.
A
$6$
B
$3$
C
$4$
D
$9$

Solution

(D) વક્ર પરના તમામ બિંદુઓ પરના અભિલંબ એક નિશ્ચિત બિંદુ $(a, b)$ માંથી પસાર થતા હોવાથી,વક્ર વર્તુળ હોવું જોઈએ જેનું કેન્દ્ર $(a, b)$ છે.
વર્તુળ પરના બિંદુઓ $A(3, -3)$ અને $B(4, -2\sqrt{2})$ છે.
$A$ અને $B$ વર્તુળ પર હોવાથી,કેન્દ્ર $C(a, b)$ થી તેમનું અંતર ત્રિજ્યા $r$ જેટલું થાય.
તેથી,$CA^{2} = CB^{2}$.
$(a - 3)^{2} + (b + 3)^{2} = (a - 4)^{2} + (b + 2\sqrt{2})^{2}$
$a^{2} - 6a + 9 + b^{2} + 6b + 9 = a^{2} - 8a + 16 + b^{2} + 4\sqrt{2}b + 8$
$-6a + 6b + 18 = -8a + 4\sqrt{2}b + 24$
$2a + (6 - 4\sqrt{2})b = 6$
$2$ વડે ભાગતા,$a + (3 - 2\sqrt{2})b = 3$ મળે.
$a + 3b - 2\sqrt{2}b = 3$
$a - 2\sqrt{2}b + 3b = 3 \quad ... (1)$
આપેલ છે કે $a - 2\sqrt{2}b = 3 \quad ... (2)$
$(2)$ ને $(1)$ માં મૂકતા,$3 + 3b = 3$,જેનો અર્થ છે કે $3b = 0$,તેથી $b = 0$.
$b = 0$ ને $(2)$ માં મૂકતા,$a - 2\sqrt{2}(0) = 3$,તેથી $a = 3$.
તેથી,$a^{2} + b^{2} + ab = (3)^{2} + (0)^{2} + (3)(0) = 9 + 0 + 0 = 9$.
Solution diagram
224
DifficultMCQ
$5 \text{ units}$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે વર્તુળો એકબીજાને $(1, 2)$ બિંદુએ સ્પર્શે છે. જો તેમના સામાન્ય સ્પર્શકનું સમીકરણ $4x + 3y = 10$ હોય,અને $C_{1}(\alpha, \beta)$ તથા $C_{2}(\gamma, \delta)$,$C_{1} \neq C_{2}$ તેમના કેન્દ્રો હોય,તો $|(\alpha + \beta)(\gamma + \delta)|$ ની કિંમત .... થાય.
A
$40$
B
$39$
C
$10$
D
$4$

Solution

(A) સામાન્ય સ્પર્શક $4x + 3y = 10$ છે. તેનો ઢાળ $m = -\frac{4}{3}$ છે.
કેન્દ્રોને જોડતી રેખા સ્પર્શબિંદુ $(1, 2)$ આગળ સ્પર્શકને લંબ હોવાથી,કેન્દ્રોને જોડતી રેખાનો ઢાળ $m' = -\frac{1}{m} = \frac{3}{4}$ થાય.
ધારો કે આ રેખા $x$-અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે,તેથી $\tan \theta = \frac{3}{4}$.
આથી $\sin \theta = \frac{3}{5}$ અને $\cos \theta = \frac{4}{5}$ મળે.
કેન્દ્રો $C_{1}$ અને $C_{2}$ એ $(1, 2)$ થી આ રેખા પર $5 \text{ units}$ ના અંતરે આવેલા છે.
રેખાના પ્રાચલ સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરતા,કેન્દ્રોના યામ $(x, y) = (1 \pm 5 \cos \theta, 2 \pm 5 \sin \theta)$ મળે.
$(x, y) = (1 \pm 5(\frac{4}{5}), 2 \pm 5(\frac{3}{5})) = (1 \pm 4, 2 \pm 3)$.
આમ,કેન્દ્રો $(1 + 4, 2 + 3) = (5, 5)$ અને $(1 - 4, 2 - 3) = (-3, -1)$ છે.
તેથી,$(\alpha, \beta) = (5, 5)$ અને $(\gamma, \delta) = (-3, -1)$.
માટે,$|(\alpha + \beta)(\gamma + \delta)| = |(5 + 5)(-3 - 1)| = |(10)(-4)| = |-40| = 40$.
Solution diagram
225
DifficultMCQ
ધારો કે $B$ એ વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-2x+4y+1=0$ નું કેન્દ્ર છે. ધારો કે વર્તુળ પરના બે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ આગળના સ્પર્શકો બિંદુ $A(3,1)$ માં છેદે છે. તો $8 \left(\frac{\text{Area } \triangle APQ}{\text{Area } \triangle BPQ}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$18$
B
$36$
C
$72$
D
$12$

Solution

(A) વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}-2x+4y+1=0$ છે. કેન્દ્ર $B(1, -2)$ અને ત્રિજ્યા $r=2$ છે.
$AB = \sqrt{(3-1)^{2} + (1-(-2))^{2}} = \sqrt{13}$.
કાટકોણ $\triangle ABP$ માં,$AP = \sqrt{AB^{2} - BP^{2}} = \sqrt{13-4} = 3$.
$AR = \frac{AP^{2}}{AB} = \frac{9}{\sqrt{13}}$ અને $BR = \frac{BP^{2}}{AB} = \frac{4}{\sqrt{13}}$.
ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર $\frac{\text{Area } \triangle APQ}{\text{Area } \triangle BPQ} = \frac{AR}{BR} = \frac{9/\sqrt{13}}{4/\sqrt{13}} = \frac{9}{4}$.
તેથી,$8 \times \frac{9}{4} = 18$.
Solution diagram
226
DifficultMCQ
ધારો કે $P$ અને $Q$ એ એક વર્તુળ પરના બે ભિન્ન બિંદુઓ છે જેનું કેન્દ્ર $C(2,3)$ છે અને જે ઉગમબિંદુ $O(0,0)$ માંથી પસાર થાય છે. જો $OC$ એ રેખાખંડ $CP$ અને $CQ$ બંનેને લંબ હોય,તો ગણ $\{P, Q\}$ બરાબર શું થાય?
A
$\{(-1,5), (5,1)\}$
B
$\{(2+2\sqrt{2}, 3-\sqrt{5}), (2-2\sqrt{2}, 3+\sqrt{5})\}$
C
$\{(2+2\sqrt{2}, 3+\sqrt{5}), (2-2\sqrt{2}, 3-\sqrt{5})\}$
D
$\{(4,0), (0,6)\}$

Solution

(A) વર્તુળનું કેન્દ્ર $C(2,3)$ છે અને તે ઉગમબિંદુ $O(0,0)$ માંથી પસાર થાય છે. ત્રિજ્યા $r = OC = \sqrt{2^2 + 3^2} = \sqrt{13}$ છે.
$OC$ નો ઢાળ $m_{OC} = \frac{3}{2}$ છે.
$CP \perp OC$ અને $CQ \perp OC$ હોવાથી,રેખા $PQ$ એ $OC$ ને લંબ છે. રેખા $PQ$ નો ઢાળ $m = -\frac{2}{3}$ છે.
$C(2,3)$ માંથી પસાર થતી અને $m = -\frac{2}{3}$ ઢાળ ધરાવતી રેખાના પ્રચલિત સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરતા,$P$ અને $Q$ ના યામ $(2 \pm r \cos \theta, 3 \pm r \sin \theta)$ મળે.
$r = \sqrt{13}$,$\cos \theta = \frac{3}{\sqrt{13}}$,અને $\sin \theta = -\frac{2}{\sqrt{13}}$ લેતા:
$x = 2 \pm 3 = 5$ અથવા $-1$.
$y = 3 \mp 2 = 1$ અથવા $5$.
આમ,બિંદુઓ $(5, 1)$ અને $(-1, 5)$ છે.
Solution diagram
227
MediumMCQ
બિંદુ $P(-1, 1)$ માંથી વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-2x-6y+6=0$ પર બે સ્પર્શકો દોરવામાં આવે છે. જો આ સ્પર્શકો વર્તુળને $A$ અને $B$ બિંદુઓ પર સ્પર્શે છે,અને જો $D$ વર્તુળ પરનું એવું બિંદુ છે કે જેથી રેખાખંડ $AB$ અને $AD$ ની લંબાઈ સમાન હોય,તો ત્રિકોણ $ABD$ નું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$2$
B
$(3\sqrt{2}+2)$
C
$4$
D
$3(\sqrt{2}-1)$

Solution

(C) વર્તુળનું સમીકરણ $(x-1)^{2}+(y-3)^{2}=2^{2}$ છે. કેન્દ્ર $C(1, 3)$ અને ત્રિજ્યા $r=2$ છે.
બિંદુ $P(-1, 1)$ માંથી સ્પર્શકો $A(1, 1)$ અને $B(-1, 3)$ પર સ્પર્શે છે.
જીવા $AB$ ની લંબાઈ $\sqrt{(1 - (-1))^{2} + (1 - 3)^{2}} = 2\sqrt{2}$ છે.
આપેલ છે કે $AD = AB = 2\sqrt{2}$.
સમાન લંબાઈની જીવાઓ કેન્દ્રથી સમાન અંતરે હોય છે. $\triangle ABD$ નું ક્ષેત્રફળ $4$ ચોરસ એકમ મળે છે.
Solution diagram
228
EasyMCQ
એક વર્તુળ $C$ ધ્યાનમાં લો જે $y$-અક્ષને $(0,6)$ પર સ્પર્શે છે અને $x$-અક્ષ પર $6 \sqrt{5}$ લંબાઈનો અંતઃખંડ કાપે છે. તો વર્તુળ $C$ ની ત્રિજ્યા કેટલી થાય?
A
$\sqrt{82}$
B
$9$
C
$8$
D
$\sqrt{53}$

Solution

(B) ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર $(h, k)$ છે. વર્તુળ $y$-અક્ષને $(0, 6)$ પર સ્પર્શતું હોવાથી,કેન્દ્રનો $y$-યામ $k = 6$ છે અને ત્રિજ્યા $r = |h|$ છે.
આમ,વર્તુળનું સમીકરણ $(x - h)^{2} + (y - 6)^{2} = h^{2}$ થાય.
આ વર્તુળ $x$-અક્ષ પર $6 \sqrt{5}$ લંબાઈનો અંતઃખંડ કાપે છે. સમીકરણમાં $y = 0$ મૂકતા,$(x - h)^{2} + (0 - 6)^{2} = h^{2}$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $(x - h)^{2} + 36 = h^{2}$ અથવા $(x - h)^{2} = h^{2} - 36$ થાય.
વર્ગમૂળ લેતા,$x - h = \pm \sqrt{h^{2} - 36}$,તેથી $x = h \pm \sqrt{h^{2} - 36}$.
$x$-અક્ષ પરના અંતઃખંડની લંબાઈ આ બે $x$-કિંમતો વચ્ચેનો તફાવત છે: $(h + \sqrt{h^{2} - 36}) - (h - \sqrt{h^{2} - 36}) = 2 \sqrt{h^{2} - 36}$.
આપેલ છે કે અંતઃખંડ $6 \sqrt{5}$ છે,તેથી $2 \sqrt{h^{2} - 36} = 6 \sqrt{5}$,એટલે કે $\sqrt{h^{2} - 36} = 3 \sqrt{5}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$h^{2} - 36 = 9 \times 5 = 45$,તેથી $h^{2} = 81$,જેનો અર્થ છે કે $h = \pm 9$.
ત્રિજ્યા $r = |h|$ હોવાથી,વર્તુળની ત્રિજ્યા $r = 9$ થાય.
Solution diagram
229
DifficultMCQ
ધારો કે એક વર્તુળ $C: (x-h)^{2} + (y-k)^{2} = r^{2}, k > 0$,એ $x$-અક્ષને $(1, 0)$ બિંદુએ સ્પર્શે છે. જો રેખા $x + y = 0$ એ વર્તુળ $C$ ને $P$ અને $Q$ માં એવી રીતે છેદે કે જેથી જીવા $PQ$ ની લંબાઈ $2$ થાય,તો $h + k + r$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$15$
C
$9$
D
$7$

Solution

(D) વર્તુળ $x$-અક્ષને $(1, 0)$ પર સ્પર્શતું હોવાથી,વર્તુળનું કેન્દ્ર $(h, k) = (1, r)$ અને ત્રિજ્યા $r$ છે.
કેન્દ્ર $(1, r)$ થી રેખા $x + y = 0$ નું લંબ અંતર $d = \frac{|1 + r|}{\sqrt{1^{2} + 1^{2}}} = \frac{|r + 1|}{\sqrt{2}}$ છે.
જીવા $PQ$ ની લંબાઈ $2$ હોવાથી,અડધી લંબાઈ $1$ થાય.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$r^{2} = d^{2} + 1^{2}$.
$d$ ની કિંમત મૂકતા,$r^{2} = \left(\frac{r + 1}{\sqrt{2}}\right)^{2} + 1$.
$r^{2} = \frac{(r + 1)^{2}}{2} + 1$.
$2r^{2} = r^{2} + 2r + 1 + 2$.
$r^{2} - 2r - 3 = 0$.
$(r - 3)(r + 1) = 0$.
$r > 0$ હોવાથી,$r = 3$.
તેથી,$h = 1$,$k = 3$,અને $r = 3$.
$h + k + r = 1 + 3 + 3 = 7$.
Solution diagram
230
DifficultMCQ
ધારો કે એક વર્તુળ $C$ એ રેખાઓ $L_{1}: 4x - 3y + K_{1} = 0$ અને $L_{2}: 4x - 3y + K_{2} = 0$ ને સ્પર્શે છે,જ્યાં $K_{1}, K_{2} \in R$. જો વર્તુળ $C$ ના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી એક રેખા $L_{1}$ ને $(-1, 2)$ પર અને $L_{2}$ ને $(3, -6)$ પર છેદે,તો વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ શું છે?
A
$(x-1)^{2} + (y-2)^{2} = 4$
B
$(x+1)^{2} + (y-2)^{2} = 4$
C
$(x-1)^{2} + (y+2)^{2} = 16$
D
$(x-1)^{2} + (y-2)^{2} = 16$

Solution

(C) રેખાઓ $L_{1}: 4x - 3y + K_{1} = 0$ અને $L_{2}: 4x - 3y + K_{2} = 0$ છે.
$L_{1}$ એ $(-1, 2)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $4(-1) - 3(2) + K_{1} = 0 \Rightarrow K_{1} = 10$.
$L_{2}$ એ $(3, -6)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $4(3) - 3(-6) + K_{2} = 0 \Rightarrow K_{2} = -30$.
સમાંતર સ્પર્શકો વચ્ચેનું અંતર એ વ્યાસ $2r = \frac{|10 - (-30)|}{5} = 8$ છે,તેથી $r = 4$.
કેન્દ્ર એ $(-1, 2)$ અને $(3, -6)$ નું મધ્યબિંદુ છે,જે $(1, -2)$ છે.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x - 1)^{2} + (y + 2)^{2} = 16$ છે.
231
DifficultMCQ
ધારો કે સંકર સમતલમાં એક વર્તુળ $C$ એ બિંદુઓ $z_{1}=3+4i$,$z_{2}=4+3i$ અને $z_{3}=5i$ માંથી પસાર થાય છે. જો $z(\neq z_{1})$ એ $C$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $z$ અને $z_{1}$ માંથી પસાર થતી રેખા એ $z_{2}$ અને $z_{3}$ માંથી પસાર થતી રેખાને લંબ હોય,તો $\arg(z)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\tan^{-1}\left(\frac{2}{\sqrt{5}}\right)-\pi$
B
$\tan^{-1}\left(\frac{24}{7}\right)-\pi$
C
$\tan^{-1}(3)-\pi$
D
$\tan^{-1}\left(\frac{3}{4}\right)-\pi$

Solution

(B) બિંદુઓ $A(3, 4)$,$B(4, 3)$ અને $C(0, 5)$ છે.
આ બિંદુઓમાંથી પસાર થતા વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 = 25$ છે.
રેખાખંડ $BC$ નો ઢાળ $m_{BC} = \frac{3-5}{4-0} = -\frac{1}{2}$ છે.
$z(x, y)$ અને $z_{1}(3, 4)$ માંથી પસાર થતી રેખા $BC$ ને લંબ હોવાથી,તેનો ઢાળ $m = 2$ થશે.
આ રેખાનું સમીકરણ $y - 4 = 2(x - 3)$ એટલે કે $y = 2x - 2$ છે.
વર્તુળના સમીકરણમાં $y = 2x - 2$ મૂકતા:
$x^2 + (2x - 2)^2 = 25$
$5x^2 - 8x - 21 = 0$
$(5x + 7)(x - 3) = 0$.
$z \neq z_{1}$ હોવાથી,$x = -7/5$ મળે.
તેથી $y = -24/5$ મળે.
આમ,$z$ ત્રીજા ચરણમાં હોવાથી,$\arg(z) = \tan^{-1}\left(\frac{24}{7}\right) - \pi$.
Solution diagram
232
MediumMCQ
ધારો કે $C$ એ $A (2,-1)$ અને $B (3,4)$ બિંદુઓમાંથી પસાર થતું વર્તુળ છે. રેખાખંડ $AB$ એ $C$ નો વ્યાસ નથી. જો $r$ એ $C$ ની ત્રિજ્યા હોય અને તેનું કેન્દ્ર $(x-5)^{2}+(y-1)^{2}=\frac{13}{2}$ વર્તુળ પર આવેલું હોય,તો $r^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$32$
B
$\frac{65}{2}$
C
$\frac{61}{2}$
D
$30$

Solution

(B) ધારો કે વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર $(h, k)$ છે. વર્તુળ $A(2, -1)$ અને $B(3, 4)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,કેન્દ્ર $(h, k)$ એ $AB$ ના લંબદ્વિભાજક પર હોવું જોઈએ.
$AB$ નું મધ્યબિંદુ $M = (\frac{2+3}{2}, \frac{-1+4}{2}) = (\frac{5}{2}, \frac{3}{2})$ છે.
$AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = \frac{4 - (-1)}{3 - 2} = 5$ છે.
લંબદ્વિભાજકનો ઢાળ $m_{\perp} = -\frac{1}{5}$ છે.
લંબદ્વિભાજકનું સમીકરણ $y - \frac{3}{2} = -\frac{1}{5}(x - \frac{5}{2})$ છે,જેનું સાદું રૂપ $x + 5y = 10$ થાય છે.
આપેલ છે કે કેન્દ્ર $(h, k)$ એ $(x-5)^2 + (k-1)^2 = \frac{13}{2}$ વર્તુળ પર છે,તેથી $(h-5)^2 + (k-1)^2 = \frac{13}{2}$.
વળી,$h + 5k = 10$,તેથી $h = 10 - 5k$.
$h$ ની કિંમત વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા: $(10 - 5k - 5)^2 + (k - 1)^2 = \frac{13}{2} \implies (5 - 5k)^2 + (k - 1)^2 = \frac{13}{2}$.
$25(1 - k)^2 + (k - 1)^2 = \frac{13}{2} \implies 26(k - 1)^2 = \frac{13}{2} \implies (k - 1)^2 = \frac{1}{4} \implies k - 1 = \pm \frac{1}{2}$.
જો $k = \frac{3}{2}$ હોય,તો $h = 10 - 5(\frac{3}{2}) = \frac{5}{2}$. કેન્દ્ર $(\frac{5}{2}, \frac{3}{2})$ મળે છે,જે મધ્યબિંદુ $M$ છે. આ કિસ્સામાં $AB$ વ્યાસ બને છે,જે શક્ય નથી.
જો $k = \frac{1}{2}$ હોય,તો $h = 10 - 5(\frac{1}{2}) = \frac{15}{2}$. કેન્દ્ર $C = (\frac{15}{2}, \frac{1}{2})$ મળે છે.
ત્રિજ્યાનો વર્ગ $r^2 = CA^2 = (\frac{15}{2} - 2)^2 + (\frac{1}{2} - (-1))^2 = (\frac{11}{2})^2 + (\frac{3}{2})^2 = \frac{121}{4} + \frac{9}{4} = \frac{130}{4} = \frac{65}{2}$.
Solution diagram
233
DifficultMCQ
$k$ ના મૂલ્યોનો ગણ શોધો જેના માટે વર્તુળ $C : 4x^{2} + 4y^{2} - 12x + 8y + k = 0$ ચોથા ચરણમાં આવેલું હોય અને બિંદુ $(1, -1/3)$ વર્તુળ $C$ પર અથવા તેની અંદર હોય.
A
ખાલી ગણ
B
$(6, 95/9]$
C
$[80/9, 10)$
D
$(9, 92/9]$

Solution

(D) વર્તુળનું સમીકરણ $4x^{2} + 4y^{2} - 12x + 8y + k = 0$ છે. $4$ વડે ભાગતા,$x^{2} + y^{2} - 3x + 2y + k/4 = 0$ મળે.
કેન્દ્ર $(3/2, -1)$ છે અને ત્રિજ્યા $r = \frac{\sqrt{13 - k}}{2}$ છે.
$(i)$ બિંદુ $(1, -1/3)$ વર્તુળની અંદર અથવા પર હોવાથી,$S(1, -1/3) \leq 0$ થાય,જે $k \leq 92/9$ આપે છે.
(ii) વર્તુળ ચોથા ચરણમાં હોવા માટે,કેન્દ્રથી અક્ષોનું અંતર ત્રિજ્યા કરતા વધારે હોવું જોઈએ. $x$-અક્ષથી અંતર $1$ છે,તેથી $r \leq 1 \Rightarrow k \geq 9$.
આમ,$k \in (9, 92/9]$.
Solution diagram
234
DifficultMCQ
એક લંબચોરસ $R$ જેની એક બાજુના અંત્યબિંદુઓ $(1, 2)$ અને $(3, 6)$ છે,તે એક વર્તુળમાં અંતર્ગત છે. જો વર્તુળના એક વ્યાસનું સમીકરણ $2x - y + 4 = 0$ હોય,તો $R$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$10$
B
$26$
C
$16$
D
$20$

Solution

(C) ધારો કે બાજુ $AB$ ના અંત્યબિંદુઓ $A(1, 2)$ અને $B(3, 6)$ છે.
$AB$ નો ઢાળ $m = \frac{6-2}{3-1} = \frac{4}{2} = 2$ છે.
રેખા $AB$ નું સમીકરણ $y - 2 = 2(x - 1)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $2x - y = 0$ થાય છે.
આપેલ વ્યાસ $2x - y + 4 = 0$ છે.
ઢાળ સમાન હોવાથી,બાજુ $AB$ વ્યાસને સમાંતર છે.
સમાંતર રેખાઓ $2x - y = 0$ અને $2x - y + 4 = 0$ વચ્ચેનું અંતર $d = \frac{|4 - 0|}{\sqrt{2^2 + (-1)^2}} = \frac{4}{\sqrt{5}}$ છે.
વર્તુળમાં અંતર્ગત લંબચોરસમાં વ્યાસ એ બાજુ $AB$ નો લંબદ્વિભાજક હોવાથી,વ્યાસથી બાજુ $AB$ નું અંતર એ બીજી બાજુ $BC$ ની લંબાઈ કરતા અડધું હોય છે.
તેથી,$\frac{BC}{2} = \frac{4}{\sqrt{5}}$,જેનો અર્થ છે કે $BC = \frac{8}{\sqrt{5}}$.
બાજુ $AB$ ની લંબાઈ $= \sqrt{(3-1)^2 + (6-2)^2} = \sqrt{2^2 + 4^2} = \sqrt{4 + 16} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}$.
લંબચોરસ $R$ નું ક્ષેત્રફળ $= AB \times BC = (2\sqrt{5}) \times \left(\frac{8}{\sqrt{5}}\right) = 16$.
Solution diagram
235
DifficultMCQ
જો વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-2 \sqrt{2} x-6 \sqrt{2} y+14=0$ નો એક વ્યાસ એ વર્તુળ $(x-2 \sqrt{2})^{2}+(y-2 \sqrt{2})^{2}=r^{2}$ ની જીવા હોય,તો $r^{2}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$15$
B
$70$
C
$18$
D
$10$

Solution

(D) આપેલ પ્રથમ વર્તુળ $S: x^{2}+y^{2}-2 \sqrt{2} x-6 \sqrt{2} y+14=0$ છે.
આ વર્તુળનું કેન્દ્ર $C$ એ $(\sqrt{2}, 3 \sqrt{2})$ છે અને તેની ત્રિજ્યા $r_{1} = \sqrt{(\sqrt{2})^{2} + (3\sqrt{2})^{2} - 14} = \sqrt{2 + 18 - 14} = \sqrt{6}$ છે.
બીજું વર્તુળ $S_{1}: (x-2 \sqrt{2})^{2}+(y-2 \sqrt{2})^{2}=r^{2}$ છે,જેનું કેન્દ્ર $O(2 \sqrt{2}, 2 \sqrt{2})$ છે.
પ્રથમ વર્તુળનો વ્યાસ એ બીજા વર્તુળની જીવા છે. ધારો કે આ જીવા $PQ$ છે. બીજા વર્તુળના કેન્દ્ર $O$ થી પ્રથમ વર્તુળના કેન્દ્ર $C$ સુધીનું અંતર $d = |OC| = \sqrt{(2\sqrt{2}-\sqrt{2})^{2} + (2\sqrt{2}-3\sqrt{2})^{2}} = \sqrt{(\sqrt{2})^{2} + (-\sqrt{2})^{2}} = \sqrt{2+2} = 2$ છે.
બીજા વર્તુળની ત્રિજ્યા $(r)$,કેન્દ્ર $O$ થી જીવા સુધીનું અંતર $(d=2)$,અને પ્રથમ વર્તુળની ત્રિજ્યા $(r_{1}=\sqrt{6})$ દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણમાં,આપણી પાસે $r^{2} = d^{2} + r_{1}^{2}$ છે.
$r^{2} = 2^{2} + (\sqrt{6})^{2} = 4 + 6 = 10$.
Solution diagram
236
MediumMCQ
ધારો કે એક ત્રિકોણ $ABC$ એ વર્તુળ $x^{2} - \sqrt{2}(x+y) + y^{2} = 0$ માં અંતર્ગત છે,જેથી $\angle BAC = \frac{\pi}{2}$ થાય. જો બાજુ $AB$ ની લંબાઈ $\sqrt{2}$ હોય,તો $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$(\sqrt{2} + \sqrt{6}) / 3$
B
$(\sqrt{6} + \sqrt{3}) / 2$
C
$(3 + \sqrt{3}) / 4$
D
$1$

Solution

(D) વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2} + y^{2} - \sqrt{2}x - \sqrt{2}y = 0$ છે.
તેને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $x^{2} + y^{2} + 2gx + 2fy + c = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $g = -\frac{1}{\sqrt{2}}$ અને $f = -\frac{1}{\sqrt{2}}$ મળે છે.
વર્તુળની ત્રિજ્યા $r = \sqrt{g^{2} + f^{2} - c} = \sqrt{\frac{1}{2} + \frac{1}{2}} = 1$ છે.
કારણ કે $\angle BAC = \frac{\pi}{2}$,બાજુ $BC$ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે.
તેથી,$BC = 2r = 2(1) = 2$.
કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AC = \sqrt{BC^{2} - AB^{2}} = \sqrt{2^{2} - (\sqrt{2})^{2}} = \sqrt{4 - 2} = \sqrt{2}$.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times AB \times AC = \frac{1}{2} \times \sqrt{2} \times \sqrt{2} = 1$.
Solution diagram
237
AdvancedMCQ
ધારો કે $P$ અને $Q$ એ અનુક્રમે $(x-1)^{2}+(y+1)^{2}=1$ અને $y=x^{2}$ વક્રો પરના બિંદુઓ છે. $P$ અને $Q$ વચ્ચેનું અંતર $P$ ના કયા અંતરાલના અભિસિસા (abscissa) ના મૂલ્ય માટે ન્યૂનતમ છે?
A
$\left(0, \frac{1}{4}\right)$
B
$\left(\frac{1}{2}, \frac{3}{4}\right)$
C
$\left(\frac{1}{4}, \frac{1}{2}\right)$
D
$\left(\frac{3}{4}, 1\right)$

Solution

(C) વર્તુળ $(x-1)^{2}+(y+1)^{2}=1$ છે જેનું કેન્દ્ર $C(1, -1)$ અને ત્રિજ્યા $r=1$ છે. ધારો કે $Q(t, t^{2})$ એ પરવલય $y=x^{2}$ પરનું બિંદુ છે.
$P$ અને $Q$ વચ્ચેનું અંતર ત્યારે ન્યૂનતમ હોય જ્યારે $Q$ એ વર્તુળના કેન્દ્ર $C$ માંથી પસાર થતા અભિલંબ પર હોય. આમ,$Q$ આગળ પરવલયનો અભિલંબ કેન્દ્ર $C(1, -1)$ માંથી પસાર થવો જોઈએ.
$Q(t, t^{2})$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $m_{T} = 2t$ છે. તેથી અભિલંબનો ઢાળ $m_{N} = -\frac{1}{2t}$ થાય.
રેખા $CQ$ નો ઢાળ $\frac{t^{2}-(-1)}{t-1} = \frac{t^{2}+1}{t-1}$ છે.
ઢાળને સરખાવતા: $\frac{t^{2}+1}{t-1} = -\frac{1}{2t} \Rightarrow 2t^{3}+3t-1=0$.
ધારો કે $f(t) = 2t^{3}+3t-1$. $f(1/4) < 0$ અને $f(1/2) > 0$ હોવાથી,$t \in (1/4, 1/2)$ મળે છે.
વર્તુળ પરનું બિંદુ $P$ એ રેખા $CQ$ અને વર્તુળનું છેદબિંદુ છે. $P$ નો $x$-યામ $x_P = 1 + \cos \phi$ છે,જ્યાં $\phi$ એ રેખા $CQ$ નો ખૂણો છે. ગણતરી કરતા $x_P$ એ $\left(\frac{1}{4}, \frac{1}{2}\right)$ અંતરાલમાં મળે છે.
238
DifficultMCQ
ધારો કે $C$ એ વર્તુળ $x^{2}+y^{2}-x+2 y=\frac{11}{4}$ નું કેન્દ્ર છે અને $P$ એ વર્તુળ પરનું એક બિંદુ છે. એક રેખા બિંદુ $C$ માંથી પસાર થાય છે,જે રેખા $CP$ સાથે $\frac{\pi}{4}$ નો ખૂણો બનાવે છે અને વર્તુળને બિંદુઓ $Q$ અને $R$ માં છેદે છે. તો ત્રિકોણ $PQR$ નું ક્ષેત્રફળ (એકમ$^{2}$ માં) શોધો.
A
$2$
B
$2 \sqrt{2}$
C
$8 \sin \left(\frac{\pi}{8}\right)$
D
$8 \cos \left(\frac{\pi}{8}\right)$

Solution

(A) વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}-x+2y=\frac{11}{4}$ છે.
વર્ગ પૂર્ણ કરતા,$(x-\frac{1}{2})^{2}+(y+1)^{2}=4=2^{2}$ મળે.
આમ,ત્રિજ્યા $r=2$ અને કેન્દ્ર $C(\frac{1}{2}, -1)$ છે.
$\triangle PQR$ માં,$CP=CQ=CR=r=2$.
$C$ માંથી પસાર થતી રેખા $CP$ સાથે $\frac{\pi}{4}$ ખૂણો બનાવે છે,તેથી $\angle PCQ = \angle PCR = \frac{\pi}{4}$.
$\triangle PCQ$ માં,$CP=CQ=2$ અને $\angle PCQ = \frac{\pi}{4}$.
પાયો $QR = 2r \sin(\frac{\angle QCR}{2}) = 2(2) \sin(\frac{\pi}{4}) = 2\sqrt{2}$.
$P$ થી $QR$ પરનો વેધ $h = r \cos(\frac{\pi}{4}) = 2 \times \frac{1}{\sqrt{2}} = \sqrt{2}$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times QR \times h = \frac{1}{2} \times (2\sqrt{2}) \times \sqrt{2} = 2$.
Solution diagram
239
AdvancedMCQ
ધારો કે વર્તુળ $c_{1}: x^{2}+y^{2}-2x-6y+\alpha=0$ નું રેખા $y=x+1$ માં પ્રતિબિંબ $c_{2}: 5x^{2}+5y^{2}+10gx+10fy+38=0$ છે. જો $r$ એ વર્તુળ $c_{2}$ ની ત્રિજ્યા હોય,તો $\alpha+6r^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$13$
B
$11$
C
$12$
D
$10$

Solution

(C) વર્તુળ $c_{1}$ નું કેન્દ્ર $(1, 3)$ છે અને ત્રિજ્યા $r_{1} = \sqrt{10-\alpha}$ છે.
રેખા $x-y+1=0$ માં કેન્દ્ર $(1, 3)$ નું પ્રતિબિંબ $(2, 2)$ મળે છે.
વર્તુળ $c_{2}$ નું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}+2gx+2fy+\frac{38}{5}=0$ છે,જેનું કેન્દ્ર $(-g, -f) = (2, 2)$ છે.
વર્તુળ $c_{2}$ ની ત્રિજ્યા $r = \sqrt{4+4-\frac{38}{5}} = \sqrt{\frac{2}{5}}$ છે.
પ્રતિબિંબમાં ત્રિજ્યા સમાન રહેતી હોવાથી,$r_{1}^{2} = r^{2} \Rightarrow 10-\alpha = \frac{2}{5}$.
તેથી,$\alpha = \frac{48}{5}$.
આમ,$\alpha+6r^{2} = \frac{48}{5} + 6(\frac{2}{5}) = 12$.
240
AdvancedMCQ
ધારો કે $AB$ એ $C$ મધ્યબિંદુ ધરાવતો રેખાખંડ છે અને $D$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે. ધારો કે $C_1$ એ $AB$ વ્યાસ ધરાવતું વર્તુળ છે અને $C_2$ એ $AC$ વ્યાસ ધરાવતું વર્તુળ છે. ધારો કે $E$ એ $C_1$ પરનું એવું બિંદુ છે કે જેથી $EC$ એ $AB$ ને લંબ હોય. ધારો કે $F$ એ $C_2$ પરનું એવું બિંદુ છે કે જેથી $DF$ એ $AB$ ને લંબ હોય અને $E$ તથા $F$ એ $AB$ ની વિરુદ્ધ બાજુઓ પર આવેલા હોય. તો,$\sin \angle FEC$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$\frac{1}{\sqrt{10}}$
B
$\frac{2}{\sqrt{10}}$
C
$\frac{1}{\sqrt{13}}$
D
$\frac{2}{\sqrt{13}}$

Solution

(A) ધારો કે વર્તુળ $C_1$ ની ત્રિજ્યા $2a$ છે. કેન્દ્ર $C$ ને ઉગમબિંદુ $(0,0)$ પર અને $AB$ ને $X$-અક્ષ પર લો. તેથી $B = (2a, 0)$,$A = (-2a, 0)$,$C = (0, 0)$,અને $D = (-a, 0)$.
$E$ એ $C_1$ પર છે અને $EC \perp AB$ હોવાથી,$E$ ના યામ $(0, 2a)$ છે.
$F$ એ $C_2$ પર છે (વ્યાસ $AC$,કેન્દ્ર $D(-a, 0)$,ત્રિજ્યા $a$) અને $DF \perp AB$ હોવાથી,$F$ ના યામ $(-a, -a)$ છે.
આપણે $\sin \angle FEC$ શોધવાનું છે. ધારો કે $\angle FEC = \theta$.
સદિશ $\vec{EC} = C - E = (0, 0) - (0, 2a) = (0, -2a)$.
સદિશ $\vec{EF} = F - E = (-a, -a) - (0, 2a) = (-a, -3a)$.
$\vec{EC}$ અને $\vec{EF}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\cos \theta = \frac{\vec{EC} \cdot \vec{EF}}{|\vec{EC}| |\vec{EF}|}$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{EC} \cdot \vec{EF} = (0)(-a) + (-2a)(-3a) = 6a^2$.
$|\vec{EC}| = \sqrt{0^2 + (-2a)^2} = 2a$.
$|\vec{EF}| = \sqrt{(-a)^2 + (-3a)^2} = \sqrt{a^2 + 9a^2} = a\sqrt{10}$.
$\cos \theta = \frac{6a^2}{(2a)(a\sqrt{10})} = \frac{6}{2\sqrt{10}} = \frac{3}{\sqrt{10}}$.
$\sin^2 \theta = 1 - \cos^2 \theta = 1 - \frac{9}{10} = \frac{1}{10}$ હોવાથી,$\sin \theta = \frac{1}{\sqrt{10}}$.
Solution diagram
241
AdvancedMCQ
ધારો કે $S$ એ સમતલનો એક ઉપગણ છે જે $S = \{(x, y) : |x| + 2|y| = 1\}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. તો,ઉગમબિંદુ પર કેન્દ્ર ધરાવતા અને $S$ સાથે અરિક્ત છેદ ધરાવતા સૌથી નાના વર્તુળની ત્રિજ્યા કેટલી થાય?
A
$\frac{1}{5}$
B
$\frac{1}{\sqrt{5}}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{2}{\sqrt{5}}$

Solution

(B) ગણ $S = \{(x, y) : |x| + 2|y| = 1\}$ એ કાર્તેઝિયન સમતલમાં એક સમબાજુ ચતુષ્કોણ દર્શાવે છે જેના શિરોબિંદુઓ $(1, 0), (-1, 0), (0, 1/2)$ અને $(0, -1/2)$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ પર કેન્દ્ર ધરાવતું અને $S$ સાથે અરિક્ત છેદ ધરાવતું સૌથી નાનું વર્તુળ એ આ સમબાજુ ચતુષ્કોણમાં અંતઃવૃત છે.
આ અંતઃવૃતની ત્રિજ્યા $r$ એ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી સમબાજુ ચતુષ્કોણની કોઈપણ બાજુનું લંબ અંતર છે.
પ્રથમ ચરણમાં આવેલી બાજુ ધ્યાનમાં લો,જે રેખા $x + 2y = 1$ અથવા $x + 2y - 1 = 0$ દ્વારા દર્શાવેલ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી રેખા $Ax + By + C = 0$ નું લંબ અંતર $r = \frac{|Ax_0 + By_0 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$ દ્વારા મળે છે.
$A = 1, B = 2, C = -1$ અને $(x_0, y_0) = (0, 0)$ મૂકતા:
$r = \frac{|1(0) + 2(0) - 1|}{\sqrt{1^2 + 2^2}} = \frac{|-1|}{\sqrt{1 + 4}} = \frac{1}{\sqrt{5}}$.
Solution diagram
242
DifficultMCQ
$10$ અને $4$ વિકર્ણો ધરાવતા તમામ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાંથી,મહત્તમ ક્ષેત્રફળ ધરાવતા ચતુષ્કોણની પરિમિતિ કયા અંતરાલમાં હશે?
A
$(19, 20]$
B
$(20, 21]$
C
$(21, 22]$
D
$(22, 23]$

Solution

(C) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો $d_1 = 10$ અને $d_2 = 4$ છે. વિકર્ણો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $A = \frac{1}{2} d_1 d_2 \sin \theta = \frac{1}{2} \times 10 \times 4 \times \sin \theta = 20 \sin \theta$ છે.
ક્ષેત્રફળ મહત્તમ ત્યારે થાય જ્યારે $\sin \theta = 1$,એટલે કે $\theta = \frac{\pi}{2}$.
જ્યારે વિકર્ણો કાટખૂણે છેદે,ત્યારે તે સમબાજુ ચતુષ્કોણ બને છે.
સમબાજુ ચતુષ્કોણની બાજુ $s = \sqrt{(\frac{d_1}{2})^2 + (\frac{d_2}{2})^2} = \sqrt{5^2 + 2^2} = \sqrt{29}$ છે.
પરિમિતિ $P = 4s = 4\sqrt{29}$ છે.
$\sqrt{29} \approx 5.385$ હોવાથી,$P \approx 21.54$,જે $(21, 22]$ અંતરાલમાં આવે છે.
243
AdvancedMCQ
$AB$ વ્યાસ ધરાવતા અર્ધવર્તુળ પરના બિંદુઓ $C$ અને $D$ એવા છે કે $AC=1, CD=2$ અને $DB=3$ છે. તો,$AB$ ની લંબાઈ કયા અંતરાલમાં હશે?
A
$[4, 4.1)$
B
$[4.1, 4.2)$
C
$[4.2, 4.3)$
D
$[4.3, \infty)$

Solution

(B) ધારો કે વ્યાસ $AB = x$ છે.
$AB$ વ્યાસ હોવાથી,$\angle ACB = 90^\circ$ અને $\angle ADB = 90^\circ$ થાય.
$\triangle ACB$ માં,$BC = \sqrt{x^2 - 1}$.
$\triangle ADB$ માં,$AD = \sqrt{x^2 - 9}$.
ચક્રીય ચતુષ્કોણ $ACDB$ માટે ટોલેમીના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$AB \cdot CD + AC \cdot DB = AD \cdot BC$
$x(2) + (1)(3) = \sqrt{x^2 - 9} \cdot \sqrt{x^2 - 1}$
$2x + 3 = \sqrt{(x^2 - 9)(x^2 - 1)}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(2x + 3)^2 = (x^2 - 9)(x^2 - 1)$
$4x^2 + 12x + 9 = x^4 - 10x^2 + 9$
$x^4 - 14x^2 - 12x = 0$
$x \neq 0$ હોવાથી,$x^3 - 14x - 12 = 0$ મળે.
ધારો કે $f(x) = x^3 - 14x - 12$.
$f(4) = -4$.
$f(4.1) = -0.479$.
$f(4.2) = 3.288$.
$f(4.1) < 0$ અને $f(4.2) > 0$ હોવાથી,ઉકેલ $[4.1, 4.2)$ અંતરાલમાં છે.
Solution diagram
244
DifficultMCQ
ધારો કે $R$ એક લંબચોરસ છે,$C$ એક વર્તુળ છે,અને $T$ સમતલમાં એક ત્રિકોણ છે. $R, C$ અને $T$ ની પરિમિતિઓ પર સામાન્ય બિંદુઓની મહત્તમ શક્ય સંખ્યા કેટલી છે?
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(D) લંબચોરસ $R$,વર્તુળ $C$ અને ત્રિકોણ $T$ ની પરિમિતિ પર સામાન્ય બિંદુઓની મહત્તમ શક્ય સંખ્યા $6$ છે. આ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ આકારોને એવી રીતે ગોઠવી શકાય છે કે જેથી તેમની સીમાઓ $6$ અલગ-અલગ બિંદુઓ પર છેદે.
Solution diagram
245
AdvancedMCQ
ધારો કે $R$ એ પ્રથમ ચરણમાં ડિસ્ક $x^2+y^2 \leq 1$ નો પ્રદેશ છે. તો,$R$ માં સમાયેલ સૌથી મોટા શક્ય વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$\pi(3-2 \sqrt{2})$
B
$\pi(4-3 \sqrt{2})$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\pi(2 \sqrt{2}-2)$

Solution

(A) ધારો કે પ્રથમ ચરણના પ્રદેશ $R$ માં સમાયેલ સૌથી મોટા વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ છે. આ વર્તુળનું કેન્દ્ર $(r, r)$ પર હશે કારણ કે તે પ્રથમ ચરણમાં શક્ય તેટલું મોટું હોવા માટે $x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ બંનેને સ્પર્શતું હોવું જોઈએ.
આ વર્તુળ ડિસ્ક $x^2+y^2 \leq 1$ ની સીમાને પણ આંતરિક રીતે સ્પર્શે છે,જે ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ પર કેન્દ્રિત $1$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી નાના વર્તુળના કેન્દ્ર $(r, r)$ સુધીનું અંતર $\sqrt{r^2+r^2} = r\sqrt{2}$ છે.
આંતરિક સ્પર્શ માટે,કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર ત્રિજ્યાઓના તફાવત જેટલું હોવું જોઈએ: $1 - r = r\sqrt{2}$.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $1 = r(1+\sqrt{2})$ મળે છે,તેથી $r = \frac{1}{\sqrt{2}+1} = \sqrt{2}-1$.
આ વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $\pi r^2 = \pi(\sqrt{2}-1)^2 = \pi(2 + 1 - 2\sqrt{2}) = \pi(3-2\sqrt{2})$ છે.
Solution diagram
246
AdvancedMCQ
$O$ કેન્દ્રિત વર્તુળમાં,ધારો કે $A, P, B$ તેની પરિઘ પરના ત્રણ બિંદુઓ છે જેથી $P$ એ લઘુચાપ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે. ધારો કે જ્યારે $\angle AOB = \theta$ હોય,ત્યારે $\frac{\text{area}(\triangle AOB)}{\text{area}(\triangle APB)} = \sqrt{5} + 2$ છે. જો $\angle AOB$ ને બમણું કરીને $2\theta$ કરવામાં આવે,તો ગુણોત્તર $\frac{\text{area}(\triangle AOB)}{\text{area}(\triangle APB)}$ શું થશે?
A
$\frac{1}{\sqrt{5}}$
B
$\sqrt{5} - 2$
C
$2\sqrt{3} + 3$
D
$\frac{\sqrt{5} - 1}{2}$

Solution

(A) ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર $O(0,0)$ છે. $A = (1, 0)$,$B = (\cos \theta, \sin \theta)$,અને $P = (\cos(\theta/2), \sin(\theta/2))$.
$\triangle AOB$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \sin \theta$ છે.
$\triangle APB$ નું ક્ષેત્રફળ $= \sin(\theta/2)(1 - \cos(\theta/2))$ છે.
આપેલ છે કે $\frac{\frac{1}{2} \sin \theta}{\sin(\theta/2)(1 - \cos(\theta/2))} = \sqrt{5} + 2$.
તેથી,$\frac{\cos(\theta/2)}{1 - \cos(\theta/2)} = \sqrt{5} + 2$.
ઉકેલતા,$\cos(\theta/2) = \frac{\sqrt{5} + 1}{4}$ મળે છે.
હવે,$2\theta$ માટે ગુણોત્તર $\frac{\cos \theta}{1 - \cos \theta}$ છે.
$\cos \theta = 2\cos^2(\theta/2) - 1 = \frac{\sqrt{5} - 1}{4}$ મળે છે.
તેથી,ગુણોત્તર $= \frac{(\sqrt{5} - 1)/4}{1 - (\sqrt{5} - 1)/4} = \frac{1}{\sqrt{5}}$.
Solution diagram
247
AdvancedMCQ
ધારો કે $OA$ એ $O$ કેન્દ્ર અને $d$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળની ત્રિજ્યા છે. ધારો કે $B$ એ વર્તુળ પરનું બિંદુ છે જેથી $\angle AOB = \theta$ $(< \frac{\pi}{2})$ થાય. ધારો કે $D$ એ $OA$ પરનું બિંદુ છે જેથી $BD \perp OA$ થાય. ધારો કે $E$ એ $BD$ નું મધ્યબિંદુ છે અને $F$ એ ચાપ $AB$ પરનું બિંદુ છે જેથી $EF \parallel OA$ થાય. તો,ચાપ $AF$ ની લંબાઈ અને ચાપ $AB$ ની લંબાઈનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{\theta}{2}$
C
$\frac{1}{2} \sin \theta$
D
$\frac{\sin^{-1}(\frac{1}{2} \sin \theta)}{\theta}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\angle AOB = \theta$ અને ત્રિજ્યા $OF = OA = OB = d$ છે.
$\triangle ODB$ માં,$BD = OB \sin \theta = d \sin \theta$ થાય.
કારણ કે $E$ એ $BD$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $ED = \frac{1}{2} BD = \frac{d}{2} \sin \theta$ થાય.
ધારો કે $F$ એ ચાપ $AB$ પરનું બિંદુ છે જેથી $EF \parallel OA$ થાય. ધારો કે $FM \perp OA$ જ્યાં $M$ એ $OA$ પર છે. તેથી $FM = ED = \frac{d}{2} \sin \theta$ થાય.
$\triangle OFM$ માં,$\sin \alpha = \frac{FM}{OF} = \frac{\frac{d}{2} \sin \theta}{d} = \frac{1}{2} \sin \theta$,જ્યાં $\alpha = \angle AOF$ છે.
આમ,$\alpha = \sin^{-1}(\frac{1}{2} \sin \theta)$ મળે.
ચાપ $AF$ ની લંબાઈ $d \alpha$ અને ચાપ $AB$ ની લંબાઈ $d \theta$ છે.
ચાપ $AF$ ની લંબાઈ અને ચાપ $AB$ ની લંબાઈનો ગુણોત્તર $\frac{d \alpha}{d \theta} = \frac{\alpha}{\theta} = \frac{\sin^{-1}(\frac{1}{2} \sin \theta)}{\theta}$ થાય.
Solution diagram
248
AdvancedMCQ
વર્તુળો $C_1$ અને $C_2$,જેની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $r$ અને $R$ છે,તે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એકબીજાને સ્પર્શે છે. રેખા $l$,જે $C_1$ અને $C_2$ ના કેન્દ્રોને જોડતી રેખાને સમાંતર છે,તે $C_1$ ને $P$ આગળ સ્પર્શે છે અને $C_2$ ને $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં છેદે છે. જો $R^2=2r^2$ હોય,તો $\angle AOB$ ની કિંમત શોધો.
Question diagram
A
$22 \frac{1}{2}^{\circ}$
B
$45^{\circ}$
C
$60^{\circ}$
D
$67 \frac{1}{2}^{\circ}$

Solution

(B) ધારો કે $O$ એ વર્તુળ $C_1$ નું કેન્દ્ર છે અને $O'$ એ વર્તુળ $C_2$ નું કેન્દ્ર છે. કેન્દ્રોને જોડતી રેખાને $x$-અક્ષ તરીકે લો.
વર્તુળો એકબીજાને સ્પર્શતા હોવાથી,તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $R-r$ છે.
ધારો કે $M$ એ $P$ નો $OO'$ રેખા પરનો પ્રક્ષેપ છે. $l$ એ $C_1$ ને $P$ આગળ સ્પર્શતી હોવાથી,$PM \perp OO'$,તેથી $PM = r$.
ધારો કે $N$ એ $B$ નો $OO'$ રેખા પરનો પ્રક્ષેપ છે. $l$ એ $OO'$ ને સમાંતર હોવાથી,$BN = PM = r$.
$\triangle O'NB$ માં,$O'B = R$ અને $BN = r$.
આપેલ છે કે $R^2 = 2r^2$,તેથી $R = \sqrt{2}r$.
તેથી $O'N = \sqrt{O'B^2 - BN^2} = \sqrt{2r^2 - r^2} = r$.
$O'N = BN = r$ હોવાથી,$\triangle O'NB$ એ સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ છે,તેથી $\angle BO'N = 45^{\circ}$.
તે જ રીતે,$\angle AO'M = 45^{\circ}$.
આમ,$\angle AO'B = 180^{\circ} - (45^{\circ} + 45^{\circ}) = 90^{\circ}$.
જીવા $AB$ દ્વારા કેન્દ્ર $O'$ આગળ બનતો ખૂણો $90^{\circ}$ છે.
તે જ જીવા $AB$ દ્વારા વર્તુળ $C_2$ ના પરિઘ પરના કોઈપણ બિંદુ $O$ આગળ બનતો ખૂણો કેન્દ્ર આગળ બનતા ખૂણા કરતા અડધો હોય છે.
તેથી,$\angle AOB = \frac{1}{2} \angle AO'B = \frac{1}{2} \times 90^{\circ} = 45^{\circ}$.
249
AdvancedMCQ
ધારો કે $ABCDEF$ એક ષટ્કોણ છે જેથી $AB=BC=CD=1$ અને $DE=EF=FA=2$ થાય. જો શિરોબિંદુઓ $A, B, C, D, E, F$ એક જ વર્તુળ પર આવેલા હોય,તો તેમાંથી પસાર થતા વર્તુળની ત્રિજ્યા શોધો.
A
$\sqrt{\frac{5}{2}}$
B
$\sqrt{\frac{7}{3}}$
C
$\sqrt{\frac{11}{5}}$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(B) ધારો કે $r$ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા છે. વર્તુળનું કેન્દ્ર $1$ અને $2$ લંબાઈની જીવાઓ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ ખૂણા બનાવે છે.
ધારો કે $2\theta$ એ $1$ લંબાઈની જીવા દ્વારા કેન્દ્ર આગળ બનતો ખૂણો છે,અને $2\alpha$ એ $2$ લંબાઈની જીવા દ્વારા કેન્દ્ર આગળ બનતો ખૂણો છે.
તેથી,$\sin \theta = \frac{1/2}{r} = \frac{1}{2r}$ અને $\sin \alpha = \frac{1}{r}$ થાય.
કેન્દ્રની આસપાસના ખૂણાઓનો સરવાળો $3(2\theta) + 3(2\alpha) = 360^{\circ}$ છે,જેનો અર્થ છે કે $\theta + \alpha = 60^{\circ}$.
બંને બાજુ કોસાઇન લેતા,$\cos(\theta + \alpha) = \cos(60^{\circ}) = \frac{1}{2}$.
સૂત્ર $\cos(\theta + \alpha) = \cos \theta \cos \alpha - \sin \theta \sin \alpha = \frac{1}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા.
$\sin \theta = \frac{1}{2r}$ હોવાથી,$\cos \theta = \sqrt{1 - \frac{1}{4r^2}} = \frac{\sqrt{4r^2-1}}{2r}$.
$\sin \alpha = \frac{1}{r}$ હોવાથી,$\cos \alpha = \sqrt{1 - \frac{1}{r^2}} = \frac{\sqrt{r^2-1}}{r}$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{\sqrt{4r^2-1}}{2r} \cdot \frac{\sqrt{r^2-1}}{r} - \frac{1}{2r} \cdot \frac{1}{r} = \frac{1}{2}$.
$\frac{\sqrt{(4r^2-1)(r^2-1)}}{2r^2} = \frac{1}{2} + \frac{1}{2r^2} = \frac{r^2+1}{2r^2}$.
$\sqrt{(4r^2-1)(r^2-1)} = r^2+1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(4r^2-1)(r^2-1) = (r^2+1)^2$.
$4r^4 - 5r^2 + 1 = r^4 + 2r^2 + 1$.
$3r^4 = 7r^2 \Rightarrow r^2 = \frac{7}{3}$.
તેથી,$r = \sqrt{\frac{7}{3}}$.
Solution diagram
250
AdvancedMCQ
ધારો કે $C$ એ $XY$-સમતલમાં વર્તુળ $x^2+y^2=1$ છે. દરેક $t \geq 0$ માટે,ધારો કે $L_t$ એ $(0,1)$ અને $(t, 0)$ માંથી પસાર થતી રેખા છે. નોંધો કે $L_t$ એ $C$ ને બે બિંદુઓમાં છેદે છે,જેમાંથી એક $(0,1)$ છે. ધારો કે $Q_t$ એ બીજું બિંદુ છે. જેમ $t$ એ $1$ અને $1+\sqrt{2}$ ની વચ્ચે બદલાય છે,તેમ બિંદુઓ $Q_t$ નો સમૂહ $C$ પર એક ચાપ બનાવે છે. આ ચાપ દ્વારા $(0,0)$ આગળ આંતરાતો ખૂણો કેટલો છે?
A
$\frac{\pi}{8}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{3\pi}{8}$

Solution

(B) વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ $x^2+y^2=1$ છે.
રેખા $L_t$ એ $(0,1)$ અને $(t,0)$ માંથી પસાર થાય છે. તેનું સમીકરણ $\frac{x}{t} + \frac{y}{1} = 1$ છે,જે $y = 1 - \frac{x}{t}$ માં પરિણમે છે.
વર્તુળના સમીકરણમાં $y$ ની કિંમત મૂકતા: $x^2 + (1 - \frac{x}{t})^2 = 1$.
$x^2 + 1 - \frac{2x}{t} + \frac{x^2}{t^2} = 1$.
$x^2(1 + \frac{1}{t^2}) = \frac{2x}{t}$.
$x^2(\frac{t^2+1}{t^2}) = \frac{2x}{t} \implies x = 0$ અથવા $x = \frac{2t}{1+t^2}$.
બિંદુ $(0,1)$ એ $x=0$ ને અનુરૂપ છે. બીજું બિંદુ $Q_t$ માટે $x = \frac{2t}{1+t^2}$ છે.
ત્યારબાદ $y = 1 - \frac{2}{1+t^2} = \frac{t^2-1}{t^2+1}$.
ધારો કે $t = \tan \theta$. તો $x = \sin 2\theta$ અને $y = -\cos 2\theta$.
$t \in [1, 1+\sqrt{2}]$ માટે,$\theta \in [\frac{\pi}{4}, \frac{3\pi}{8}]$.
ખૂણો $2\theta$ એ $\frac{\pi}{2}$ થી $\frac{3\pi}{4}$ સુધી બદલાય છે.
ઉગમબિંદુ આગળ આંતરાતો ખૂણો: $\frac{3\pi}{4} - \frac{\pi}{2} = \frac{\pi}{4}$.
Solution diagram

10-1.Circle and System of Circles — Geometrical problems regarding circle and its properties · Frequently Asked Questions

1Are these 10-1.Circle and System of Circles questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 10-1.Circle and System of Circles Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.