Sex determination Questions in Gujarati

(C) $Drosophila$ માં,લિંગનું નિશ્ચયન $X$ રંગસૂત્રોની સંખ્યા અને દૈહિક રંગસૂત્રોના સેટ $(A)$ ના ગુણોત્તર દ્વારા થાય છે.
ગાયનેન્ડોમોર્ફ એ એવો સજીવ છે જેમાં નર અને માદા બંને પ્રકારની પેશીઓ જોવા મળે છે.
આ ઘટના વિકાસ પામતા $XX$ (માદા) યુગ્મનજમાં પ્રારંભિક સમભાજન દરમિયાન એક $X$ રંગસૂત્રના ગુમાવવાથી થાય છે.
પરિણામે,કેટલાક કોષો $XX$ (માદા) રહે છે,જ્યારે અન્ય $X0$ (નર) બની જાય છે.
આ ઘટના દર્શાવે છે કે $X$ રંગસૂત્ર લિંગ નિશ્ચયન માટે પ્રાથમિક પરિબળ છે,જ્યારે $Y$ રંગસૂત્ર $Drosophila$ માં લિંગ નક્કી કરતું નથી (તે માત્ર નર પ્રજનન ક્ષમતા માટે જરૂરી છે).

(C) પક્ષીઓમાં લિંગનિશ્ચયન $ZW-ZZ$ પ્રકારની પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે.
આ પદ્ધતિમાં,માદા વિષમયુગ્મી $(ZW)$ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તે બે પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જ્યારે નર સમયુગ્મી $(ZZ)$ હોય છે.
તેથી,સંતતિનું લિંગ માદા દ્વારા આપવામાં આવતા અંડકોષના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે.
મનુષ્ય,ડ્રોસોફિલા અને તીડમાં,નર વિષમયુગ્મી ($XY$ અથવા $XO$) હોય છે અને લિંગનું નિર્ધારણ શુક્રકોષ દ્વારા થાય છે.

(A) બાળકનું જાતિ નિર્ધારણ ફલન સમયે લિંગી રંગસૂત્રોના જોડાણ દ્વારા થાય છે.
દરેક ગર્ભાવસ્થા એક સ્વતંત્ર ઘટના છે.
અગાઉના બાળકોની જાતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના,નર બાળક $(XY)$ અથવા માદા બાળક $(XX)$ થવાની સંભાવના હંમેશા $1/2$ અથવા $50\%$ હોય છે.
તેથી,આઠમું બાળક નર હોવાની સંભાવના $1/2$ જ રહે છે.

(C) $Drosophila$ માં લિંગ નિશ્ચયનના બ્રિજિસના જનીનિક સંતુલન સિદ્ધાંત મુજબ,સજીવનું લિંગ $X$ રંગસૂત્રોની સંખ્યા અને દૈહિક રંગસૂત્રોના સમૂહો $(A)$ ની સંખ્યાના ગુણોત્તર દ્વારા નક્કી થાય છે.
આ ગુણોત્તરને લિંગી ગુણોત્તર (sex index ratio) કહેવામાં આવે છે.
સામાન્ય માદા માટે,આ ગુણોત્તર $1.0$ $(2X:2A)$ હોય છે.
સામાન્ય નર માટે,આ ગુણોત્તર $0.5$ $(1X:2A)$ હોય છે.
સુપર ફિમેલ (અતિ-માદા) માટે,આ ગુણોત્તર $1.5$ $(3X:2A)$ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) $Drosophila$ માં લિંગ નિશ્ચયન $C.B. Bridges$ દ્વારા આપવામાં આવેલા જનીનિક સંતુલનવાદ (genic balance theory) પર આધારિત છે.
આ સિદ્ધાંત મુજબ,લિંગનું નિશ્ચયન $X$ રંગસૂત્રોની સંખ્યા અને દૈહિક રંગસૂત્રોના સમૂહ $(A)$ ની સંખ્યાના ગુણોત્તર દ્વારા થાય છે.
આ ગુણોત્તરને $X/A$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
જો ગુણોત્તર $1.0$ હોય,તો સજીવ માદા છે; જો ગુણોત્તર $0.5$ હોય,તો સજીવ નર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) મનુષ્યમાં લિંગ નિશ્ચયનની રંગસૂત્રીય પદ્ધતિ $XX-XY$ પ્રકારની હોય છે.
માદાઓ સમજન્યુકી (homogametic) હોય છે,જે $22 + X$ રંગસૂત્રો ધરાવતા જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
નર વિષમજન્યુકી (heterogametic) હોય છે,જે બે પ્રકારના શુક્રાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: $22 + X$ અને $22 + Y$.
જો $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતો શુક્રાણુ અંડકોષનું ફલન કરે,તો યુગ્મનજ માદા $(XX)$ તરીકે વિકસે છે.
જો $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવતો શુક્રાણુ અંડકોષનું ફલન કરે,તો યુગ્મનજ નર $(XY)$ તરીકે વિકસે છે.
તેથી,બાળકના લિંગનું નિશ્ચયન પિતા દ્વારા આપવામાં આવતા લિંગી રંગસૂત્ર પર આધારિત છે.

(C) $Drosophila$ (ડ્રોસોફિલા) માં લિંગ નિશ્ચયન માટેનો જનીનિક સંતુલન વાદ $C.B. Bridges$ (સી. બી. બ્રિજીસ) દ્વારા $1921$ માં આપવામાં આવ્યો હતો.
આ વાદ મુજબ,$Drosophila$ માં લિંગનું નિશ્ચયન $X$ રંગસૂત્રોની સંખ્યા અને દૈહિક રંગસૂત્રોના સેટ $(A)$ ની સંખ્યાના ગુણોત્તર દ્વારા થાય છે.
જો ગુણોત્તર $(X/A)$ $1.0$ હોય,તો તે માદા છે.
જો ગુણોત્તર $(X/A)$ $0.5$ હોય,તો તે નર છે.
જો ગુણોત્તર $0.5$ અને $1.0$ ની વચ્ચે હોય,તો તે આંતરલિંગી (intersex) સજીવ ઉત્પન્ન કરે છે.

(D) $XO$ પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયનમાં,જે તીતીઘોડા જેવા કીટકોમાં જોવા મળે છે,નર વિષમજન્યુ $(XO)$ હોય છે અને માદા સમજન્યુ $(XX)$ હોય છે.
આ પદ્ધતિમાં,માદા નર કરતાં એક રંગસૂત્ર વધુ ધરાવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,માદામાં $2A + XX$ રંગસૂત્રો હોય છે,જ્યારે નરમાં $2A + XO$ રંગસૂત્રો હોય છે.
તેથી,માદા નર કરતાં એક રંગસૂત્ર વધુ ધરાવે છે.

(D) $ZW-ZZ$ પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયનમાં,માદા વિષમયુગ્મી $(ZW)$ હોય છે અને નર સમયુગ્મી $(ZZ)$ હોય છે. આ પદ્ધતિ પક્ષીઓ,કેટલાક સરીસૃપ અને કેટલીક પતંગિયાની જાતિઓમાં જોવા મળે છે. મનુષ્ય અને મોટાભાગના કીટકોમાં,નર વિષમયુગ્મી ($XY$ અથવા $XO$) હોય છે,જ્યારે માદા સમયુગ્મી $(XX)$ હોય છે. તેથી,પક્ષીઓ માદા વિષમયુગ્મીનર દર્શાવે છે.

(D) $TDF$ એટલે $Testis-Determining$ $Factor$ (વૃષણ નિર્ધારક કારક).
આ જનીન $Y$ રંગસૂત્ર પર આવેલું હોય છે,ખાસ કરીને $SRY$ ($Sex-determining$ $Region$ $Y$) પ્રદેશમાં.
આ જનીન સસ્તન પ્રાણીઓમાં નર જાતિના નિર્ધારણ માટે જવાબદાર છે,જે અવિભેદિત જનનપિંડમાંથી વૃષણના વિકાસને ઉત્તેજિત કરે છે.

(B) વનસ્પતિઓમાં લિંગ નિશ્ચયન,ઘણા પ્રાણીઓની જેમ,મુખ્યત્વે લિંગી રંગસૂત્રો દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. ઘણી એકલિંગી (dioecious) વનસ્પતિઓમાં,ચોક્કસ લિંગી રંગસૂત્રો (જેમ કે $X$ અને $Y$ રંગસૂત્રો) ની હાજરી વ્યક્તિગત વનસ્પતિનું લિંગ નક્કી કરે છે. $Y$-રંગસૂત્ર ઘણીવાર નર વિકાસ માટે જવાબદાર જનીનો ધરાવે છે,જ્યારે $X$-રંગસૂત્ર માદા વિકાસ સાથે સંકળાયેલું છે. તેથી,વનસ્પતિનું લિંગ આ લિંગી રંગસૂત્રોની હાજરી અથવા ગેરહાજરી દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.

(A) બાળકનું જાતિ નિર્ધારણ શુક્રકોષ દ્વારા થાય છે જે અંડકોષનું ફલન કરે છે.
દરેક ગર્ભાવસ્થા એક સ્વતંત્ર ઘટના છે.
મનુષ્યોમાં,નર બે પ્રકારના શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે: $50\%$ $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતા અને $50\%$ $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવતા.
તેથી,દરેક ગર્ભાવસ્થા માટે,અગાઉના બાળકોની જાતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના,પુત્ર કે પુત્રી થવાની સંભાવના $1/2$ અથવા $50\%$ રહે છે.
આમ,$10$ મા જન્મ સમયે પુત્ર થવાની સંભાવના $50\%$ છે.

(D) નર વિષમયુગ્મી એટલે એવી સ્થિતિ જેમાં નર બે અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
તીડમાં,નર $XO$ પ્રકારનું લિંગ નિશ્ચયન ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તે $X$ ધરાવતા અને $X$ વગરના $(O)$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી તે વિષમયુગ્મી છે.
મનુષ્યમાં,નર $XY$ પ્રકારનું લિંગ નિશ્ચયન ધરાવે છે,જે $X$ અને $Y$ એમ બે અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી તે પણ વિષમયુગ્મી છે.
પક્ષીઓમાં,માદા વિષમયુગ્મી ($ZW$ પ્રકાર) હોય છે,જ્યારે નર સમયુગ્મી ($ZZ$ પ્રકાર) હોય છે.
તેથી,તીડ અને મનુષ્ય બંનેમાં નર વિષમયુગ્મી અવસ્થા જોવા મળે છે.

(A) પાર્થેનોજીનેસિસ એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં અફલિત અંડકોષમાંથી ગર્ભનો વિકાસ થાય છે.
મધમાખી ($Apis$ $mellifera$) માં લિંગ નિશ્ચયન હેપ્લોડિપ્લોઈડ પ્રકારનું હોય છે.
રાણી મધમાખી ઈંડા મૂકે છે જે કાં તો ફલિત હોઈ શકે છે અથવા અફલિત હોઈ શકે છે.
ફલિત ઈંડામાંથી દ્વિતીય (diploid) માદા (રાણી અથવા કામદાર મધમાખી) બને છે,જ્યારે અફલિત ઈંડામાંથી પાર્થેનોજીનેસિસની પ્રક્રિયા દ્વારા એકકીય (haploid) નર (ડ્રોન) નો વિકાસ થાય છે.
તેથી,મધમાખીમાં કુદરતી પાર્થેનોજીનેસિસ જોવા મળે છે.

(B) : જીવનના પ્રારંભિક તબક્કે વ્યક્તિમાં વિભેદિત વિકાસ દ્વારા લિંગની સ્થાપનાને લિંગ નિશ્ચયન કહેવામાં આવે છે.
તે ફલન સમયે નક્કી થાય છે અને તેને સિંગેમેટિક લિંગ નિશ્ચયન પણ કહેવામાં આવે છે.
સ્ત્રી હોમોમોર્ફિક છે,જે બે સમાન લિંગી રંગસૂત્રો $XX$ ધરાવે છે અને પુરુષ હેટરોમોર્ફિક છે,જે સ્ત્રી જેવા એક $X$ રંગસૂત્ર અને એક ટૂંકા,મોર્ફોલોજીની દ્રષ્ટિએ અલગ $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે.
સ્ત્રી હોમોગેમેટિક (સમાન અંડકોષો ઉત્પન્ન કરે છે) છે અને પુરુષ હેટરોગેમેટિક (બે પ્રકારના શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે,એટલે કે $X$ અથવા $Y$) છે.
લિંગનું નિશ્ચયન ફલન સમયે અંડકોષ $(X)$ સાથે જોડાતા શુક્રકોષ ($X$ અથવા $Y$) ના પ્રકાર દ્વારા નક્કી થાય છે.

(B) : તિત્તીઘોડામાં $XO$ પ્રકારના લિંગી રંગસૂત્રો નર જાતિ નક્કી કરે છે. આ પ્રકારનું જાતિ નિર્ધારણ $XX-XO$ પ્રકાર હેઠળ આવે છે. તેના સામાન્ય ઉદાહરણો વંદા,તિત્તીઘોડા અને બગ્સ છે. માદામાં બે હોમોમોર્ફિક લિંગી રંગસૂત્રો $(XX)$ હોય છે અને તે હોમોગેમેટિક હોય છે. તે સમાન અંડકોષો ઉત્પન્ન કરે છે,જેમાં દરેક $X$-રંગસૂત્ર ધરાવે છે. નરમાં માત્ર એક જ રંગસૂત્ર હોય છે અને તે હેટરોગેમેટિક હોય છે. તે $2$ પ્રકારના શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે: $X$ સાથેના ગાયનોસ્પર્મ અને $X$ વગરના એન્ડ્રોસ્પર્મ. $X$ ધરાવતા શુક્રકોષ દ્વારા અંડકોષનું ફલન થવાથી માદા સંતતિ અને $X$ વગરના શુક્રકોષ દ્વારા ફલન થવાથી નર સંતતિ ઉત્પન્ન થાય છે. રંગસૂત્રીય બંધારણ $AA + XX$ (માદા) અને $AA + XO$ (નર) તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે. મનુષ્યોમાં,માદામાં $X$ રંગસૂત્રોની જોડી ($XX$ - હોમોગેમેટિક બંધારણ) હોય છે અને નરમાં $XY$ રંગસૂત્રો (હેટરોગેમેટિક બંધારણ) હોય છે.
ફલન દરમિયાન,અંડકોષ ($X$ રંગસૂત્ર ધરાવતું) અને શુક્રકોષ ($X$ રંગસૂત્ર ધરાવતું) ના જોડાણથી બે $X$ રંગસૂત્રો $(XX)$ ધરાવતો યુગ્મનજ બને છે.
યુગ્મનજ કોષમાં આ $XX$ રંગસૂત્રીય બંધારણ સામાન્ય માનવ માદા બાળકના વિકાસ તરફ દોરી જાય છે.

(B) મનુષ્યોમાં,સંતતિનું લિંગ શુક્રકોષ દ્વારા આપવામાં આવતા લિંગી રંગસૂત્રો દ્વારા નક્કી થાય છે.
અંડકોષ હંમેશા $X$ રંગસૂત્ર $(22 + X)$ ધરાવે છે.
જો $X$ રંગસૂત્ર $(22 + X)$ ધરાવતો શુક્રકોષ અંડકોષનું ફલન કરે,તો પરિણામી યુગ્મનજ $XX$ રંગસૂત્રીય બંધારણ $(44 + XX)$ ધરાવશે.
$XX$ યુગ્મનજ માદા બાળકમાં વિકસે છે.
તેનાથી વિપરીત,જો $Y$ રંગસૂત્ર $(22 + Y)$ ધરાવતો શુક્રકોષ અંડકોષનું ફલન કરે,તો પરિણામી યુગ્મનજ $XY$ રંગસૂત્રીય બંધારણ $(44 + XY)$ ધરાવશે,જે નર બાળકમાં વિકસે છે.

(C) $X$-કાય (body) સૌપ્રથમ જર્મન જીવવિજ્ઞાની હર્મન હેન્કિંગ દ્વારા $1891$ માં ફાયરબગ, $Pyrrhocoris$ $apterus$ માં શુક્રકોષજનનનો અભ્યાસ કરતી વખતે જોવામાં આવ્યું હતું।
તેમણે એક વિશિષ્ટ કોષકેન્દ્રીય રચના જોઈ હતી જે માત્ર અડધા શુક્રકોષોમાં જ વિભાજિત થતી હતી, જેને તેમણે '$X$-કાય' નામ આપ્યું હતું।
પાછળથી, આ રચનાને $X$-રંગસૂત્ર તરીકે ઓળખવામાં આવી, જે લિંગ નિશ્ચયનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે।

(D) ડ્રોસોફિલા મેલેનોગેસ્ટર ($Drosophila$ $melanogaster$) માં રંગસૂત્રોની કુલ સંખ્યા $8$ $(2n = 8)$ હોય છે.
આ રંગસૂત્રો $4$ જોડમાં હોય છે.
તેમાંથી $1$ જોડ લિંગી રંગસૂત્રોની હોય છે (માદામાં $XX$ અને નરમાં $XY$).
બાકીની $3$ જોડ દૈહિક રંગસૂત્રો (autosomes) છે.
તેથી, ડ્રોસોફિલામાં દૈહિક રંગસૂત્રોની સંખ્યા $3$ જોડ છે.

(B) તિતિઘોડામાં $XX - XO$ પ્રકારનું લિંગ નિશ્ચયન જોવા મળે છે.
આ પદ્ધતિમાં,નર તિતિઘોડામાં દૈહિક રંગસૂત્રોની સાથે માત્ર એક જ $X$ રંગસૂત્ર હોય છે,જ્યારે માદામાં $X$ રંગસૂત્રોની જોડી હોય છે.
શુક્રકોષજનન દરમિયાન,નર બે પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: $50\%$ શુક્રકોષો $X$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે અને $50\%$ શુક્રકોષોમાં કોઈ લિંગી રંગસૂત્ર હોતું નથી (જેને $O$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે).
માદા સમજન્યુક હોય છે,જે તમામ અંડકોષો $X$ રંગસૂત્ર સાથે ઉત્પન્ન કરે છે.
જ્યારે $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતો શુક્રકોષ અંડકોષનું ફલન કરે છે,ત્યારે માદા $(XX)$ સંતતિ ઉત્પન્ન થાય છે,અને જ્યારે $X$ રંગસૂત્ર વગરનો શુક્રકોષ ફલન કરે છે,ત્યારે નર $(XO)$ સંતતિ ઉત્પન્ન થાય છે.

(D) જૈવિક જાતિ નિર્ધારણ પદ્ધતિઓમાં,$XO$-પ્રકાર,$XY$-પ્રકાર અને $ZW$-પ્રકાર એ વિવિધ સજીવોમાં જોવા મળતી સુસ્થાપિત પદ્ધતિઓ છે.
$XO$-પ્રકાર તીડ જેવા કીટકોમાં જોવા મળે છે.
$XY$-પ્રકાર મનુષ્યો અને ડ્રોસોફિલામાં જોવા મળે છે.
$ZW$-પ્રકાર પક્ષીઓમાં જોવા મળે છે.
$OY$-પ્રકાર એ જાતિ નિર્ધારણની કોઈ માન્ય કે પ્રમાણિત જૈવિક પદ્ધતિ નથી; તેથી,તે અસંગત છે.

(D) મધમાખીઓમાં લિંગ નિશ્ચયન હેપ્લોડિપ્લોઇડ પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે.
$1$. માદાઓ (રાણી અને કામદાર માખીઓ) ફલિત અંડકોષોમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે અને તે દ્વિતીય $(2n = 32)$ હોય છે.
$2$. નર (ડ્રોન) અફલિત અંડકોષોમાંથી અસંયોગીજનન (parthenogenesis) દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને તે એકકીય $(n = 16)$ હોય છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે નર એકકીય હોય છે અને માદા દ્વિતીય હોય છે.

(C) મનુષ્યોમાં,જાતિ નિર્ધારણ $XY$ રંગસૂત્ર પ્રણાલી પર આધારિત છે.
ફલન દરમિયાન,નર જનનકોષ (શુક્રકોષ) $X$ અથવા $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવી શકે છે,જ્યારે માદા જનનકોષ (અંડકોષ) હંમેશા $X$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે.
જ્યારે $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતો શુક્રકોષ અંડકોષનું ફલન કરે છે,ત્યારે યુગ્મનજ $XX$ (માદા) બને છે.
જ્યારે $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવતો શુક્રકોષ અંડકોષનું ફલન કરે છે,ત્યારે યુગ્મનજ $XY$ (નર) બને છે.
શુક્રકોષમાં $X$ અથવા $Y$ રંગસૂત્ર હોવાની સંભાવના સમાન ($50\%$ દરેક) હોવાથી,અગાઉના બાળકોની જાતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના,કોઈપણ ગર્ભાવસ્થા માટે છોકરો કે છોકરી થવાની સંભાવના હંમેશા $50\%$ રહે છે.
તેથી,છઠ્ઠું બાળક છોકરો હોવાની સંભાવના $50\%$ છે.

(B) મનુષ્યમાં લિંગ નિશ્ચયન આનુવંશિક છે અને તે ફલનના સમયે થાય છે.
જ્યારે $X$ અથવા $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવતો શુક્રકોષ અંડકોષ (જે હંમેશા $X$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે) ને ફલિત કરે છે,ત્યારે યુગ્મનજનું લિંગ નક્કી થાય છે.
જો $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતો શુક્રકોષ અંડકોષને ફલિત કરે,તો યુગ્મનજ $XX$ (માદા) બને છે.
જો $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવતો શુક્રકોષ અંડકોષને ફલિત કરે,તો યુગ્મનજ $XY$ (નર) બને છે.
તેથી,લિંગનું નિશ્ચયન નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણના સમયે જ થઈ જાય છે.

(D) $Y$ રંગસૂત્ર પર આવેલા જનીનોને હોલેન્ડીક જનીનો કહેવામાં આવે છે. આ જનીનો પિતામાંથી સીધા પુત્રમાં વારસામાં ઉતરે છે. સ્ત્રીઓમાં $Y$ રંગસૂત્ર હોતું નથી,તેથી આ લક્ષણો સ્ત્રીઓમાં ક્યારેય અભિવ્યક્ત થતા નથી.

(C) જે વ્યક્તિ તેના શરીરમાં નર અને માદા બંનેનાં જાતીય લક્ષણો દર્શાવે છે તેને $Gynandromorph$ (ગાયનેન્ટોમોર્ફ) કહેવામાં આવે છે.
આવા સજીવોમાં,શરીરનો એક ભાગ નર લક્ષણો દર્શાવે છે જ્યારે બીજો ભાગ માદા લક્ષણો દર્શાવે છે,જે વિકાસના પ્રારંભિક તબક્કે અસામાન્ય રંગસૂત્ર વિતરણને કારણે થાય છે.
$Hermaphrodite$ (ઉભયલિંગી) એવા સજીવને કહેવાય છે જેમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો હોય છે,પરંતુ $Gynandromorph$ ખાસ કરીને જાતીય લક્ષણોની મોઝેક અભિવ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે.

(B) આ કિસ્સામાં,પિતા રોગગ્રસ્ત છે અને તે લક્ષણ તેની બધી પુત્રીઓમાં જાય છે પરંતુ એક પણ પુત્રમાં જોવા મળતું નથી.
પિતા તેનો $X$ રંગસૂત્ર તેની બધી પુત્રીઓને અને $Y$ રંગસૂત્ર તેના બધા પુત્રોને આપે છે,તેથી આ લક્ષણ $X$ રંગસૂત્ર પર હોવું જોઈએ.
બધી પુત્રીઓ રોગગ્રસ્ત હોવાથી,આ લક્ષણ પ્રભાવી હોવું જોઈએ,કારણ કે પિતા પાસેથી વારસામાં મળેલા $X$ રંગસૂત્ર પર રહેલ પ્રભાવી જનીનની એક નકલ પુત્રીઓમાં રોગ વ્યક્ત કરવા માટે પૂરતી છે.
જો તે પ્રચ્છન્ન હોત,તો પુત્રીઓ વાહક હોત (જો માતા સામાન્ય હોય તો),પરંતુ તેઓ રોગગ્રસ્ત ન હોત સિવાય કે માતા પણ વાહક હોય. તેથી,આ આનુવંશિકતાની ભાત $X$-લિંગ સંકલિત પ્રભાવી છે.

(C) મનુષ્યમાં લિંગ નિશ્ચયન ચોક્કસ લિંગી રંગસૂત્રોની હાજરી પર આધારિત છે.
માદામાં બે $X$ રંગસૂત્રો $(XX)$ હોય છે,જ્યારે નરમાં એક $X$ રંગસૂત્ર અને એક $Y$ રંગસૂત્ર $(XY)$ હોય છે.
$Y$ રંગસૂત્રની હાજરી,જે $SRY$ જનીન ધરાવે છે,તે નર લક્ષણોના વિકાસને પ્રેરે છે.
તેથી,નરની જનીનિક ઓળખ લિંગી રંગસૂત્રો દ્વારા નક્કી થાય છે.

(A) ફળમાખી $(Drosophila)$ માં,લિંગ નિશ્ચયન $XY$ પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે,જેમાં માદા $XX$ અને નર $XY$ હોય છે.
જો નર લિંગ-સંકલિત જનીન માટે વિષમયુગ્મી હોય,તો તેનો અર્થ એ છે કે જનીન $X$ રંગસૂત્ર પર સ્થિત છે.
જ્યારે વિષમયુગ્મી નર $(X^A Y)$ નું સંકરણ સામાન્ય માદા $(X^A X^A)$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે નર દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $X^A$ અને $Y$ હોય છે,જે $1:1$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
પ્રશ્ન મુજબ,નર માટેનું વિશિષ્ટ રંગસૂત્ર ($Y$ રંગસૂત્ર) અંડકોષમાં જે પ્રમાણમાં પ્રવેશે છે (અથવા જન્યુઓનું પ્રમાણ),અર્ધીકરણ દરમિયાન લિંગી રંગસૂત્રોનું અલગીકરણ $50\%$ $X$ ધરાવતા શુક્રકોષો અને $50\%$ $Y$ ધરાવતા શુક્રકોષો આપે છે.
આમ,પ્રમાણ $1:1$ છે.

(C) ગાયનેન્ટોમોર્ફ એ એવો સજીવ છે જેમાં નર અને માદા બંને પ્રકારની પેશીઓ જોવા મળે છે. ડ્રોસોફિલા જેવા અમુક કીટકોમાં,ગર્ભના વિકાસ દરમિયાન શરૂઆતના સમભાજનના તબક્કે એક $X$ રંગસૂત્રના લોપ થવાને કારણે આવું થાય છે. જો $XX$ (માદા) કોષ એક $X$ રંગસૂત્ર ગુમાવે,તો તે $XO$ (નર) બની જાય છે. જેમ જેમ ગર્ભનો વિકાસ થાય છે,તેમ $XX$ કોષોમાંથી બનેલી પેશીઓ માદા લક્ષણો ધરાવે છે,જ્યારે $XO$ કોષોમાંથી બનેલી પેશીઓ નર લક્ષણો ધરાવે છે,જેના પરિણામે ગાયનેન્ટોમોર્ફ સજીવ ઉત્પન્ન થાય છે.

(C) ડ્રૉસોફીલામાં લિંગ નિશ્ચયન એ $X$ રંગસૂત્રોની સંખ્યા અને દૈહિક રંગસૂત્રોના સમૂહના ગુણોત્તર ($X/A$ ગુણોત્તર) દ્વારા નક્કી થાય છે. અહીં $Y$ રંગસૂત્ર નર પ્રજનનક્ષમતા માટે જરૂરી છે,પરંતુ તે લિંગ નક્કી કરતું નથી. મનુષ્યમાં,$Y$ રંગસૂત્ર પર રહેલ $SRY$ જનીન નર લિંગના વિકાસ માટે જવાબદાર છે,તેથી $XXY$ બંધારણ ધરાવતી વ્યક્તિ પુરુષ હોય છે (ક્લાઇનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ). આમ,$Y$ રંગસૂત્ર એ મનુષ્યમાં નર નક્કી કરનાર ઘટક છે.

(D) મનુષ્યોમાં,જાતિ નિર્ધારણ મુખ્યત્વે $XY$ પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે,જેમાં $XY$ વ્યક્તિઓ સામાન્ય રીતે નર અને $XX$ વ્યક્તિઓ માદા હોય છે.
જોકે,$Y$ રંગસૂત્ર પર આવેલ $SRY$ જનીન (Sex-determining Region $Y$) નર વિકાસ માટે જવાબદાર છે.
જો અર્ધીકરણ દરમિયાન $Y$ રંગસૂત્રનો $SRY$ જનીન ધરાવતો ટુકડો $X$ રંગસૂત્ર પર સ્થાનાંતરિત (Translocation) થાય,તો $SRY$ જનીન ધરાવતું $X$ રંગસૂત્ર વારસામાં મળી શકે છે.
પરિણામે,$XX$ વ્યક્તિ જે આ $SRY$ ધરાવતું $X$ રંગસૂત્ર મેળવે છે તે નર તરીકે વિકસે છે.
તેનાથી વિપરીત,$XY$ વ્યક્તિ જે સ્થાનાંતરને કારણે $SRY$ જનીન ગુમાવે છે તે માદા તરીકે વિકસે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $X$ અને $Y$ રંગસૂત્રોના ટુકડાનું સ્થાનાંતર છે.

(C) $Drosophila$ (ફળમાખી) માં,લિંગ નિશ્ચયન $C.B. Bridges$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત જનીનિક સંતુલન સિદ્ધાંત (genic balance theory) પર આધારિત છે.
આ સિદ્ધાંત મુજબ,સજીવનું લિંગ $X$ રંગસૂત્રોની સંખ્યા અને દૈહિક રંગસૂત્રોના સેટ $(A)$ ની સંખ્યાના ગુણોત્તર દ્વારા નક્કી થાય છે.
આ ગુણોત્તરને $X/A$ ગુણોત્તર તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
જો $X/A$ ગુણોત્તર $1.0$ હોય,તો તે માદા છે.
જો $X/A$ ગુણોત્તર $0.5$ હોય,તો તે નર છે.
જો ગુણોત્તર $0.5$ અને $1.0$ ની વચ્ચે હોય,તો તે આંતરલિંગી (intersex) સજીવ બને છે.
તેથી,સાચો જવાબ $X$ રંગસૂત્રોની સંખ્યા અને દૈહિક રંગસૂત્રોના સેટની સંખ્યાનો ગુણોત્તર છે.

(C) મનુષ્યોમાં,નર પાસે માત્ર એક જ $X$-રંગસૂત્ર ($XY$ જનીન પ્રકાર) હોય છે. તેથી,$X$-રંગસૂત્ર પર આવેલું કોઈપણ પ્રચ્છન્ન જનીન નરમાં હંમેશા અભિવ્યક્ત થાય છે કારણ કે તેની સામે કોઈ પ્રભાવી જનીન હોતું નથી. આ સ્થિતિને 'હેમીઝાયગસ' (Hemizygous) કહેવામાં આવે છે. માદામાં બે $X$-રંગસૂત્રો હોવાને કારણે,પ્રચ્છન્ન જનીન ત્યારે જ અભિવ્યક્ત થાય છે જ્યારે તે બંને $X$-રંગસૂત્રો પર હાજર હોય.

(B) તીતીઘોડામાં,જાતિ નક્કી કરવાની પદ્ધતિ $XO$ પ્રકારની હોય છે. નર સજીવોમાં દૈહિક રંગસૂત્રો સિવાય માત્ર એક જ $X$ રંગસૂત્ર હોય છે,જ્યારે માદામાં $X$ રંગસૂત્રોની જોડી હોય છે. આમ,એક $X$ રંગસૂત્રની હાજરી નર જાતિ નક્કી કરે છે,જ્યારે બે $X$ રંગસૂત્રોની હાજરી માદા જાતિ નક્કી કરે છે. વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે પક્ષીઓમાં નર સમયુગ્મી $(ZZ)$ હોય છે અને માદા વિષમયુગ્મી $(ZW)$ હોય છે. વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે મનુષ્યમાં $XO$ સ્થિતિ ટર્નર સિન્ડ્રોમમાં પરિણમે છે,જે અલ્પવિકસિત અંડાશય ધરાવતી માદા છે. વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે ડ્રોસોફિલામાં $XX$ રંગસૂત્રો માદા ઉત્પન્ન કરે છે,નર નહીં.

(C) પાલતુ મરઘાંમાં,લિંગ નિશ્ચયન $ZW-ZZ$ પ્રકારની પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે,જેમાં માદા વિષમયુગ્મી $(ZW)$ અને નર સમયુગ્મી $(ZZ)$ હોય છે. તેથી,સંતતિનું લિંગ શુક્રકોષને બદલે અંડકોષના પ્રકાર (તે $Z$ ધરાવે છે કે $W$) પર આધાર રાખે છે. આમ,વિધાન $C$ ખોટું છે.
- નર ફળમાખી $(Drosophila)$ વિષમયુગ્મી $(XY)$ હોય છે,તેથી વિધાન $A$ સાચું છે.
- નર તીડ $XO$ પ્રકારના હોય છે,જેનો અર્થ છે કે $50 \%$ શુક્રકોષોમાં લિંગી રંગસૂત્રનો અભાવ હોય છે,તેથી વિધાન $B$ સાચું છે.
- માનવ નર $XY$ હોય છે,જેમાં $Y$ રંગસૂત્ર $X$ રંગસૂત્ર કરતા ઘણું ટૂંકું હોય છે,તેથી વિધાન $D$ સાચું છે.

(C) પક્ષીઓમાં જાતિનું નિર્ધારણ રંગસૂત્રોની એક વિષમ જોડ દ્વારા થાય છે,જેને લિંગી રંગસૂત્રો કહેવામાં આવે છે.
$Z$ અને $W$ એ પક્ષીઓમાં જોવા મળતા બે લિંગી રંગસૂત્રો છે.
નર પક્ષીમાં $ZZ$ (સમજન્યુકી) બંધારણ હોય છે,જ્યારે માદા પક્ષીમાં $ZW$ (વિષમજન્યુકી) રંગસૂત્ર બંધારણ હોય છે.
તેથી,માદા પક્ષીમાં $ZW$ રંગસૂત્ર બંધારણ જોવા મળે છે.

(C) મનુષ્યોમાં,લિંગ નિશ્ચયન $XY$ પ્રકાર પર આધારિત છે. નર બે પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: $50\%$ $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતા અને $50\%$ $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવતા. માદા માત્ર એક જ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જે બધા $X$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે. તેથી,બાળકની જાતિ શુક્રકોષ (નર જન્યુ) દ્વારા નક્કી થાય છે જે અંડકોષનું ફલન કરે છે. આમ,વિધાન સાચું છે.
મનુષ્યોમાં લિંગ એ બહુજનીનિક લક્ષણ નથી; તે $Y$ રંગસૂત્રની હાજરી અથવા ગેરહાજરી દ્વારા નક્કી થાય છે,ખાસ કરીને તેના પર સ્થિત $SRY$ જનીન દ્વારા. કારણ વિધાન વૈજ્ઞાનિક રીતે ખોટું છે કારણ કે મનુષ્યોમાં લિંગ નિશ્ચયન મુખ્યત્વે $Y$ રંગસૂત્ર દ્વારા નિયંત્રિત એકજનીનિક લક્ષણ છે,બહુજનીનિક લક્ષણ નથી.

(N/A) દરેક મનુષ્યમાં $23$ જોડ રંગસૂત્રો હોય છે. માનવ નરમાં $22$ જોડ દૈહિક રંગસૂત્રો (autosomes) અને એક જોડ લિંગી રંગસૂત્રો હોય છે,જે $XY$ છે. માનવ માદામાં $22$ જોડ દૈહિક રંગસૂત્રો અને એક જોડ લિંગી રંગસૂત્રો હોય છે,જે $XX$ છે. વ્યક્તિનું લિંગ નર જન્યુ ($X$ અથવા $Y$) ના પ્રકાર દ્વારા નક્કી થાય છે,જે માદાના અંડકોષના $X$ રંગસૂત્ર સાથે ફલન કરે છે. જો ફલન કરતો શુક્રકોષ $X$ રંગસૂત્ર ધરાવતો હોય,તો બાળક છોકરી $(XX)$ થશે. જો શુક્રકોષ $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવતો હોય,તો બાળક છોકરો $(XY)$ થશે. આમ,બાળકના લિંગ માટે સ્ત્રીને દોષ આપવો વૈજ્ઞાનિક રીતે ખોટું છે,કારણ કે લિંગ નિર્ધારણ પિતાના જનીન પર આધારિત છે.

(D) માનવ માદામાં રંગસૂત્ર બંધારણ $XX$ હોય છે અને નરમાં $XY$ હોય છે.
તેથી,માદા દ્વારા ઉત્પન્ન થતા તમામ એકકીય જનનકોષો (અંડકોષો) $X$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે.
નર જનનકોષો (શુક્રકોષો) માં જાતીય રંગસૂત્ર $X$ અથવા $Y$ હોઈ શકે છે,તેથી $50\%$ શુક્રકોષો $X$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે જ્યારે બાકીના $50\%$ $Y$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે.
નર અને માદા જનનકોષોના ફલન પછી,ફલિતાંડ (ઝાયગોટ) $XX$ અથવા $XY$ ધરાવશે,જેનો આધાર તે વાત પર છે કે $X$ કે $Y$ ધરાવતા શુક્રકોષે અંડકોષનું ફલન કર્યું છે.
$XX$ ધરાવતો ફલિતાંડ માદા બાળકમાં અને $XY$ ધરાવતો ફલિતાંડ નર બાળકમાં વિકસે છે.
આમ,બાળકની જાતિનું નિર્ધારણ પિતા દ્વારા થાય છે,માતા દ્વારા નહીં.
વધારાની માહિતી:
ફલન દરમિયાન,યોનિમાર્ગમાં મુકાયેલા શુક્રકોષો ગર્ભાશય દ્વારા અંડવાહિની તરફ ગતિ કરે છે. યોનિમાર્ગ અને ગર્ભાશયની દીવાલનું સંકોચન આ ગતિમાં મદદરૂપ થાય છે.
અંડવાહિનીની દીવાલનો ચીકણો સ્ત્રાવ પણ આ પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં લગભગ $5$ થી $6$ કલાકનો સમય લાગે છે.
દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ (Secondary oocyte) અસંખ્ય શુક્રકોષોથી ઘેરાયેલું હોય છે.
શુક્રકોષના એક્રોસોમમાં રહેલા ઉત્સેચકોમાંથી,હાયલ્યુરોનિડેઝ શુક્રકોષના અંડકોષમાં પ્રવેશને શક્ય બનાવે છે.
શુક્રકોષનું શીર્ષ અને મધ્યભાગ દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષમાં પ્રવેશ કરે છે. શુક્રકોષના શીર્ષમાં રહેલા કોષકેન્દ્રને નર પ્રકોષકેન્દ્ર (Male pronucleus) કહેવાય છે.
શુક્રકોષનો પ્રવેશ કેટલીક ત્વરિત પ્રતિક્રિયાઓ પ્રેરે છે.
અંડકોષની પટલ રચના પ્લાઝ્માથી થોડી અલગ થાય છે અને હવે તેને ફલન પટલ કહેવાય છે. આ પટલ અન્ય શુક્રકોષોના પ્રવેશને અટકાવે છે.
શુક્રકોષનો પ્રવેશ અંડકોષના પરિપક્વ વિભાજન અને માદા પ્રકોષકેન્દ્રના નિર્માણને પ્રેરે છે.
નર પ્રકોષકેન્દ્ર અને માદા પ્રકોષકેન્દ્રનું જોડાણ દ્વિતીય ફલિતાંડ કોષકેન્દ્ર બનાવે છે.
ફલિત અંડકોષને ફલિતાંડ (ઝાયગોટ) કહેવામાં આવે છે.

(N/A) મનુષ્યોમાં નર વિષમયુગ્મતા (male heterogamy) જોવા મળે છે. મનુષ્યોમાં,નર $(XY)$ બે અલગ-અલગ પ્રકારના જન્યુઓ,$X$ અને $Y$ ઉત્પન્ન કરે છે. માનવ માદા $(XX)$ માત્ર એક જ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે જેમાં $X$ રંગસૂત્રો હોય છે. બાળકની જાતિ તે નર જન્યુના પ્રકાર દ્વારા નક્કી થાય છે જે માદા જન્યુ સાથે જોડાય છે. જો ફલન કરનાર શુક્રકોષમાં $X$ રંગસૂત્ર હોય,તો ઉત્પન્ન થતું બાળક છોકરી હશે અને જો ફલન કરનાર શુક્રકોષમાં $Y$ રંગસૂત્ર હોય,તો ઉત્પન્ન થતું બાળક છોકરો હશે. તેથી,બાળકની જાતિ નક્કી કરવી એ તક (chance) ની બાબત છે. ફલન કરનાર શુક્રકોષમાં $X$ અથવા $Y$ રંગસૂત્ર હોવાની સમાન સંભાવના છે. આમ,શુક્રકોષનું આનુવંશિક બંધારણ જ બાળકની જાતિ નક્કી કરે છે.

(B) લિંગ નિશ્ચયનના જનીનિક$/$રંગસૂત્રીય આધાર વિશેના પ્રારંભિક સંકેતો કીટકો પર કરવામાં આવેલા પ્રયોગો દ્વારા પ્રાપ્ત થયા હતા.
હેન્કિંગ $(1891)$ એ કેટલાક કીટકોમાં શુક્રકોષજનન દરમિયાન એક વિશિષ્ટ કોષકેન્દ્રીય સંરચનાનું અવલોકન કર્યું હતું.
તેમણે જોયું કે $50\, \%$ શુક્રકોષોમાં આ સંરચના જોવા મળે છે,જ્યારે બાકીના $50\, \%$માં તે જોવા મળતી નથી.
હેન્કિંગે આ સંરચનાને $X$-કાય ($X$-body) નામ આપ્યું,પરંતુ તેઓ તેનું મહત્ત્વ સમજાવી શક્યા ન હતા.
ત્યારબાદ,અન્ય વૈજ્ઞાનિકોએ નિષ્કર્ષ કાઢ્યો કે હેન્કિંગ દ્વારા અવલોકન કરાયેલ $X$-કાય વાસ્તવમાં એક રંગસૂત્ર હતું,જેને પાછળથી $X$-રંગસૂત્ર તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું.

(N/A) ઘણા બધા કીટકોમાં લિંગ નિશ્ચયનની પદ્ધતિ $XO$ પ્રકારની હોય છે. બધા જ અંડકોષોમાં દૈહિક રંગસૂત્રો સિવાય એક વધારાનું રંગસૂત્ર પણ હોય છે.
બીજી બાજુ કેટલાક શુક્રકોષોમાં આ $X$ રંગસૂત્ર હોય છે,જ્યારે કેટલાકમાં હોતું નથી. $X$ રંગસૂત્ર યુક્ત શુક્રકોષ દ્વારા ફલિત અંડકોષ માદા બને છે અને જો $X$ રંગસૂત્ર રહિત શુક્રકોષો વડે ફલિત થાય તો તે નર બને છે.
આ $X$ રંગસૂત્રની લિંગ નિશ્ચયનમાં ભૂમિકા હોવાથી તેને લિંગી રંગસૂત્ર (Sex chromosome) અને બાકીના બીજાં રંગસૂત્રોને દૈહિક રંગસૂત્રો (Autosomes) તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા. તીતીઘોડો $XO$ પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયનનું ઉદાહરણ છે. તેમાં નરમાં દૈહિક રંગસૂત્રો સિવાય માત્ર એક $X$ રંગસૂત્ર જોવા મળે છે,જ્યારે માદામાં $XX$ રંગસૂત્રોની જોડ હોય છે.
ઘણા કીટકો અને મનુષ્ય સહિત સ્તનધારીઓમાં $XY$ પ્રકારનું લિંગ નિશ્ચયન જોવા મળે છે.
અહીં નર અને માદા બંનેમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા સરખી હોય છે. નરમાં એક રંગસૂત્ર $X$ હોય છે,જ્યારે બીજું રંગસૂત્ર સ્પષ્ટપણે નાનું હોય છે,જેને $Y$ રંગસૂત્ર કહે છે.
દૈહિક રંગસૂત્રોની સંખ્યા નર અને માદામાં સમાન હોય છે.
નરમાં દૈહિક રંગસૂત્રો સાથે $XY$ $(AA + XY)$ હોય છે. માદામાં દૈહિક રંગસૂત્રો સાથે $XX$ $(AA + XX)$ હોય છે.
મનુષ્ય તથા ડ્રોસોફિલામાં નરમાં દૈહિક રંગસૂત્રો ઉપરાંત એક $X$ અને એક $Y$ રંગસૂત્ર હોય છે. માદામાં દૈહિક રંગસૂત્રો ઉપરાંત $XX$ રંગસૂત્રની જોડ હોય છે.
$XO$ અને $XY$ પ્રકારમાં નર બે પ્રકારનાં જન્યુઓનું નિર્માણ કરે છે: $(a)$ $X$ સહિત અથવા $X$ રહિત $(XO)$,$(b)$ કેટલાક $X$ યુક્ત અથવા કેટલાક $Y$ યુક્ત.
આ પ્રકારની લિંગ નિશ્ચયન ક્રિયાવિધિને નર વિષમયુગ્મતા (Male heterogamety) કહે છે.

(B) પક્ષીઓમાં લિંગ નિશ્ચયન $ZW-ZZ$ પ્રકારની પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે.
આ પદ્ધતિમાં માદા વિષમયુગ્મી (heterogametic) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તે બે અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જેમાં કાં તો $Z$ અથવા $W$ રંગસૂત્ર હોય છે.
નર સમયુગ્મી (homogametic) હોય છે,જે તમામ $Z$ રંગસૂત્ર ધરાવતા જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,સંતતિનું લિંગ શુક્રકોષ દ્વારા ફલિત થયેલા અંડકોષના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. જો $Z$ રંગસૂત્ર ધરાવતો અંડકોષ ફલિત થાય,તો સંતતિ નર $(ZZ)$ બને છે અને જો $W$ રંગસૂત્ર ધરાવતો અંડકોષ ફલિત થાય,તો સંતતિ માદા $(ZW)$ બને છે.

(N/A) મનુષ્યમાં $23$ જોડી રંગસૂત્રો હોય છે,જે પૈકીની $22$ જોડ દૈહિક રંગસૂત્રો (Autosomes) છે,જે સ્ત્રી અને પુરુષ બંનેમાં સમાન હોય છે.
સ્ત્રીઓમાં $23$મી જોડી બે એકસરખા $X$ રંગસૂત્રો $(XX)$ ધરાવે છે. પુરુષોમાં $23$મી જોડીમાં એક $X$ રંગસૂત્ર અને એક નાનું $Y$ રંગસૂત્ર $(XY)$ હોય છે.
સ્ત્રીઓ માત્ર એક જ પ્રકારના અંડકોષો ઉત્પન્ન કરે છે. દરેક અંડકોષ $22$ દૈહિક રંગસૂત્રો અને એક $X$ લિંગી રંગસૂત્ર ધરાવે છે.
પુરુષોમાં બે પ્રકારના શુક્રકોષો ઉત્પન્ન થાય છે. કુલ શુક્રકોષોના અડધા ભાગમાં $22$ દૈહિક રંગસૂત્રો અને એક $X$ રંગસૂત્ર હોય છે,જ્યારે બાકીના અડધા ભાગમાં $22$ દૈહિક રંગસૂત્રો અને એક $Y$ રંગસૂત્ર હોય છે.
શિશુ પુત્ર હશે કે પુત્રી,તેનો આધાર કયો શુક્રકોષ અંડકોષને ફલિત કરે છે તેના પર રહેલો છે.
આમ,તે સ્પષ્ટ છે કે શિશુનું લિંગ શુક્રકોષની આનુવંશિક સંરચના દ્વારા નક્કી થાય છે. વધુમાં,દરેક ગર્ભાવસ્થામાં શિશુ નર અથવા માદા તરીકે વિકસવાની સંભાવના $50\, \%$ જેટલી હોય છે.