Inheritance of one gene Questions in Gujarati

(B) $Rr$ નું નિરૂપણ સજીવના ચોક્કસ લક્ષણ માટેના જનીનિક બંધારણને દર્શાવે છે. કારણ કે તે હાજર જનીન પ્રકારો (એક પ્રભાવી $R$ અને એક પ્રચ્છન્ન $r$) દર્શાવે છે,તે છોડના જનીન પ્રકાર (Genotype) વિશે માહિતી આપે છે. તેથી,$Rr$ એ જનીન પ્રકારનું નિરૂપણ છે.

(B) જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચોક્કસ જનીન માટે બે અલગ-અલગ વિકલ્પો (alleles) ધરાવે છે (દા.ત.,$Tt$),ત્યારે આ સ્થિતિને $Heterozygous$ (વિષમયુગ્મી) કહેવામાં આવે છે.
$Heterozygous$ વ્યક્તિઓ બે અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જેમાંથી દરેક બે વિકલ્પોમાંથી એક ધરાવે છે.
તેનાથી વિપરીત,$Homozygous$ (સમયુગ્મી) વ્યક્તિઓ બે સમાન વિકલ્પો ધરાવે છે (દા.ત.,$TT$ અથવા $tt$).
તેથી,બે અલગ વિકલ્પો ધરાવવા માટેનો સાચો શબ્દ $Heterozygous$ છે.

(B) ટેસ્ટ ક્રોસ એ પ્રભાવી લક્ષણ ધરાવતા સજીવ (અજ્ઞાત જનીન પ્રકાર,$Aa$ અથવા $AA$) અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન સજીવ $(aa)$ વચ્ચે કરવામાં આવે છે.
જો પ્રભાવી લક્ષણ ધરાવતો પિતૃ વિષમયુગ્મી $(Aa)$ હોય,તો $Aa \times aa$ ક્રોસના પરિણામે $1: 1$ ના ગુણોત્તરમાં પ્રભાવી અને પ્રચ્છન્ન સંતતિ $(Aa: aa)$ મળે છે.
જો પિતૃ સમયુગ્મી પ્રભાવી $(AA)$ હોત,તો $AA \times aa$ ક્રોસના પરિણામે $100\%$ પ્રભાવી સંતતિ $(Aa)$ મળત.
તેથી,$1: 1$ નો ગુણોત્તર એ સાબિત કરે છે કે પ્રભાવી લક્ષણ ધરાવતો પિતૃ વિષમયુગ્મી હતો.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
મેન્ડલના એકસંકરણ પ્રયોગમાં,$F_2$ પેઢીમાં જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1:2:1$ જોવા મળે છે.
આ પ્રમાણમાં:
$1$ સમયુગ્મી પ્રભાવી $(TT)$,
$2$ વિષમયુગ્મી પ્રભાવી $(Tt)$,અને
$1$ સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન $(tt)$ હોય છે.

(A) આ વિષમયુગ્મી ઊંચા છોડ $(Tt)$ અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન વામન છોડ $(tt)$ વચ્ચેનું કસોટી સંકરણ (test cross) છે.
પ્યુનેટ સ્ક્વેર મુજબ:
- $Tt$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $T$ અને $t$ છે.
- $tt$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $t$ અને $t$ છે.
- પરિણામી જનીન પ્રકારો $Tt$ (ઊંચા) અને $tt$ (વામન) $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
તેથી,સંતતિનું સ્વરૂપ પ્રકાર અને જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1:1$ છે.

(B) જ્યારે $Rr$ જનીન પ્રકાર ધરાવતી વનસ્પતિનું સ્વ-ફલન કરવામાં આવે છે,ત્યારે સંકરણ $Rr \times Rr$ થાય છે.
પ્યુનેટ સ્ક્વેર (Punnett square) મુજબ,સંતતિના જનીન પ્રકારો $RR, Rr, Rr$ અને $rr$ મળે છે.
આ $4$ સંયોજનોમાંથી,$2$ વિષમયુગ્મી ($Rr$ અને $Rr$) છે.
તેથી,વિષમયુગ્મી સજીવોની ટકાવારી $(2/4) \times 100 = 50\%$ થાય છે.

(C) બગીચાના વટાણાના છોડમાં,લાલ ફૂલનો રંગ સફેદ ફૂલના રંગ પર પ્રભાવી છે. ધારો કે $R$ એ લાલ ફૂલ માટેનું પ્રભાવી જનીન છે અને $r$ એ સફેદ ફૂલ માટેનું પ્રચ્છન્ન જનીન છે.
$P$ પેઢી: $RR$ (લાલ) $\times$ $rr$ (સફેદ)
$F_1$ પેઢી: તમામ સંતતિ $Rr$ (લાલ) મળે છે.
જ્યારે $F_1$ છોડ $(Rr)$ નું સ્વ-ફલન $(Rr \times Rr)$ કરવામાં આવે છે:
પુનેટ સ્ક્વેરનો ઉપયોગ કરતા:
| | $R$ | $r$ |
|---|---|---|
| $R$ | $RR$ | $Rr$ |
| $r$ | $Rr$ | $rr$ |
જનીન પ્રકાર: $1 RR : 2 Rr : 1 rr$
સ્વરૂપ પ્રકાર: $3$ લાલ $(RR, Rr, Rr)$ : $1$ સફેદ $(rr)$.
તેથી,$F_2$ પેઢીમાં સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $3:1$ છે.

(B) જ્યારે $Tt$ જનીન પ્રકાર ધરાવતી બે વિષમયુગ્મી વનસ્પતિઓ વચ્ચે સ્વ-પરાગનયન થાય છે,ત્યારે આ સંકરણને $Tt \times Tt$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
પ્યુનેટ સ્ક્વેર મુજબ:
- દરેક પિતૃ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $T$ અને $t$ છે.
- સંતતિમાં શક્ય સંયોજનો $TT$,$Tt$,$Tt$,અને $tt$ છે.
- આમ,પરિણામી જનીન પ્રકારો $1$ $TT$ (સમયુગ્મી પ્રભાવી),$2$ $Tt$ (વિષમયુગ્મી),અને $1$ $tt$ (સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન) છે.
- તેથી,જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1:2:1$ મળે છે.

(C) એક સંકરણના પ્રયોગમાં,એક સમયુગ્મી ઊંચા છોડ $(TT)$ નું વામન છોડ $(tt)$ સાથે સંકરણ કરવામાં આવે છે.
$F_1$ પેઢીમાં,બધા જ છોડ વિષમયુગ્મી ઊંચા $(Tt)$ મળે છે.
જ્યારે $F_1$ પેઢીના છોડ $(Tt)$ નું સ્વ-ફલન કરાવીને $F_2$ પેઢી મેળવવામાં આવે છે,ત્યારે જનીન પ્રકારો $TT$,$Tt$,$Tt$,અને $tt$ મળે છે.
આથી જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1$ સમયુગ્મી ઊંચા $(TT)$ : $2$ વિષમયુગ્મી ઊંચા $(Tt)$ : $1$ સમયુગ્મી વામન $(tt)$ મળે છે.

(D) વામન વટાણાનો છોડ આનુવંશિક રીતે પ્રચ્છન્ન સમયુગ્મી $(tt)$ હોય છે.
જિબરેલિક એસિડની સારવાર માત્ર સ્વરૂપ પ્રકાર (ઊંચાઈ) પર અસર કરે છે,જે પ્રકાંડની લંબાઈ વધારે છે,પરંતુ તે જનીન પ્રકાર $(tt)$ બદલતું નથી.
જ્યારે આ સારવાર કરેલા છોડ $(tt)$ નું સંકરણ શુદ્ધ ઊંચા છોડ $(TT)$ સાથે કરવામાં આવે છે,
ત્યારે સંકરણ $TT \times tt$ થાય છે.
પરિણામે $F_1$ પેઢીની તમામ સંતતિઓ $Tt$ જનીન પ્રકાર ધરાવશે.
મેન્ડલના પ્રભુત્વના નિયમ મુજબ,$T$ જનીન એ $t$ જનીન પર પ્રભાવી છે.
તેથી,તમામ સંતતિઓ ઊંચા સ્વરૂપ પ્રકારની જોવા મળશે.

(A) ધારો કે લાલ ફૂલ માટેનું જનીન $R$ છે અને સફેદ ફૂલ માટેનું જનીન $r$ છે. લાલ $(RR)$ અને સફેદ $(rr)$ જાતો વચ્ચેના સંકરણથી મળેલ સંકર છોડ $Rr$ (લાલ ફૂલવાળો) છે.
જ્યારે આ સંકર $(Rr)$ નું શુદ્ધ લાલ ફૂલવાળી જાત $(RR)$ સાથે બેક-ક્રોસ કરવામાં આવે છે:
$Rr \times RR \rightarrow RR, RR, Rr, Rr$.
બધી સંતતિમાં ઓછામાં ઓછું એક પ્રભાવી $R$ જનીન હાજર હોય છે,જેના પરિણામે $100\%$ લાલ ફૂલવાળી સંતતિ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) જ્યારે કોઈ સજીવ ચોક્કસ જનીન માટે બે અલગ-અલગ કારકો (વિરોધાભાસી લક્ષણ) ધરાવે છે,ત્યારે તે સ્થિતિને વિષમયુગ્મી (Heterozygous) કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Tt$ જનીન પ્રકારમાં,વ્યક્તિ પ્રભાવી કારક $T$ અને પ્રચ્છન્ન કારક $t$ બંને ધરાવે છે.
આવા સજીવો સ્વ-ફલન દ્વારા શુદ્ધ સંતતિ ઉત્પન્ન કરતા નથી કારણ કે તેઓ વિવિધ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.

(B) $1$. લીસા બીજ માટેનું લક્ષણ એ કરચલીવાળા (ખાંડયુક્ત) બીજ માટેના લક્ષણ પર પ્રભાવી છે.
$2$. ધારો કે લીસા બીજ માટેનો પ્રભાવી જનીન પ્રકાર $S$ છે અને કરચલીવાળા બીજ માટેનો પ્રચ્છન્ન જનીન પ્રકાર $s$ છે.
$3$. વિકૃત (સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન,$ss$) અને સામાન્ય છોડ (સમયુગ્મી પ્રભાવી,$SS$) વચ્ચેના સંકરણથી $F_1$ પેઢી ઉત્પન્ન થાય છે જેનો જનીન પ્રકાર $Ss$ છે,જે પ્રભાવી લીસા સ્વરૂપને વ્યક્ત કરે છે.
$4$. જ્યારે $F_1$ $(Ss)$ ને સ્વ-પરાગનયન કરવા દેવામાં આવે $(Ss \times Ss)$,ત્યારે સંતતિ મેન્ડેલના એકસંકરણના પ્રમાણને અનુસરે છે.
$5$. $Ss \times Ss$ માટે પ્યુનેટ સ્ક્વેરના પરિણામે $1 SS : 2 Ss : 1 ss$ જનીન પ્રકાર મળે છે.
$6$. સ્વરૂપ પ્રકારની દ્રષ્ટિએ,આ $3$ લીસા બીજ ($SS$ અને $Ss$) અને $1$ કરચલીવાળા (ખાંડયુક્ત) બીજ $(ss)$ ને અનુરૂપ છે.
$7$. તેથી,પ્રમાણ $3$ લીસા : $1$ ખાંડયુક્ત થશે.

(A) $Aa BB \times aa BB$ સંકરણના જનીન પ્રકારના પ્રમાણને નક્કી કરવા માટે,આપણે પ્યુનેટ સ્ક્વેર પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. દરેક પિતૃ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ (gametes) ઓળખો:
- પિતૃ $1$ $(Aa BB)$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: $AB$ અને $aB$.
- પિતૃ $2$ $(aa BB)$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: $aB$ અને $aB$.
$2$. સંકરણ કરો:
- $(AB) \times (aB) = Aa BB$
- $(aB) \times (aB) = aa BB$
$3$. $F_1$ પેઢીમાં મળતા જનીન પ્રકારો $Aa BB$ અને $aa BB$ છે,જેનું પ્રમાણ $1:1$ છે.
તેથી,સાચું જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1 Aa BB : 1 aa BB$ છે.

(D) વિષમયુગ્મી સજીવ $(Aa)$ અને પ્રચ્છન્ન સમયુગ્મી સજીવ $(aa)$ વચ્ચેના સંકરણને કસોટી સંકરણ (test cross) કહેવામાં આવે છે.
મેન્ડલના આનુવંશિકતાના નિયમો મુજબ,આ સંકરણ $(Aa \times aa)$ માટે પ્યુનેટ સ્ક્વેર દ્વારા નર તરફથી $A$ અને $a$ જન્યુઓ તથા માદા તરફથી $a$ જન્યુઓ મળે છે.
આના પરિણામે $1:1$ ના પ્રમાણમાં $Aa$ અને $aa$ જનીન પ્રકાર ધરાવતી સંતતિઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
કુલ $1000$ સંતતિઓ માટે,અપેક્ષિત વિતરણ $500\ Aa$ અને $500\ aa$ છે.
વિકલ્પ $(d)$ $481\ Aa : 519\ aa$ એ સૈદ્ધાંતિક $1:1$ ગુણોત્તરની સૌથી નજીકનું પ્રાયોગિક પરિણામ દર્શાવે છે.

(C) મેન્ડલના પ્રભુતાના નિયમ મુજબ,જ્યારે એક સમયુગ્મી પ્રભાવી છોડ (લાલ પુષ્પ,$RR$) નું સંકરણ એક સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન છોડ (સફેદ પુષ્પ,$rr$) સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે $F_1$ પેઢીની તમામ સંતતિ વિષમયુગ્મી $(Rr)$ હોય છે.
લાલ રંગ માટેનું જનીન એ સફેદ રંગના જનીન પર પ્રભાવી હોવાથી,$F_1$ પેઢીની તમામ સંતતિ લાલ પુષ્પ ધરાવતી જોવા મળે છે.

(C) અવલોકન કરેલ $73.97\%$ ઊંચા અને $26.03\%$ નીચા છોડનું પ્રમાણ આશરે $3:1$ છે.
મેન્ડલના વિશ્લેષણના નિયમ મુજબ,$F_2$ પેઢીમાં $3:1$ નું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ ત્યારે જ મળે છે જ્યારે બંને પિતૃઓ તે લક્ષણ માટે વિષમયુગ્મી (સંકર) હોય.
સંકરણ: $Tt \times Tt \rightarrow TT, Tt, Tt, tt$.
જનીન પ્રકારો: $1$ $TT$ (શુદ્ધ ઊંચા),$2$ $Tt$ (સંકર ઊંચા),$1$ $tt$ (શુદ્ધ નીચા).
સ્વરૂપ પ્રકારો: $3$ ઊંચા $(75\%)$ અને $1$ નીચા $(25\%)$,જે પ્રાયોગિક પરિણામો સાથે સુસંગત છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
મેન્ડલના પ્રયોગમાં,પિતૃઓ શુદ્ધ જાતના છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સમયુગ્મી છે. ધારો કે લાલ ફૂલ માટેનું જનીન પ્રકાર $RR$ છે અને સફેદ ફૂલ માટે $rr$ છે.
$RR \times rr$ સંકરણથી પ્રાપ્ત $F_1$ પેઢીમાં તમામ વિષમયુગ્મી $Rr$ સંતતિ મળે છે,જે પ્રભાવી લાલ સ્વરૂપ પ્રકાર દર્શાવે છે.
જ્યારે $F_1$ સંતતિ $(Rr)$ નું સ્વ-ફલન $(Rr \times Rr)$ કરાવવામાં આવે છે,ત્યારે $F_2$ પેઢીમાં જનીન પ્રકારો $RR$ $(1)$,$Rr$ $(2)$,અને $rr$ $(1)$ મળે છે.
આમ,લાલ ફૂલવાળા અને સફેદ ફૂલવાળા છોડનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $3 : 1$ મળે છે.

(B) મેન્ડેલિયન મોનોહાઈબ્રિડ ક્રોસમાં,પિતૃઓ કોઈ એક લક્ષણ માટે સમયુગ્મી ($RR$ અને $rr$) હોય છે.
$F_1$ પેઢી વિષમયુગ્મી $(Rr)$ સજીવોની બનેલી હોય છે.
જન્યુજનન દરમિયાન,કારકોનું અલગીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે બે પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન થાય છે: $R$ અને $r$.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ (બે પ્રકાર) છે.

(B) બે વિષમયુગ્મી પિતૃઓ $(Aa \times Aa)$ વચ્ચેના સામાન્ય મોનોહાઇબ્રિડ સંકરણમાં,$F_2$ પેઢીમાં જનીન પ્રકારોનું પ્રમાણ $1 AA : 2 Aa : 1 aa$ હોય છે.
અહીં,$AA$ અને $aa$ સમયુગ્મી છે,જ્યારે $Aa$ વિષમયુગ્મી છે.
કુલ સમયુગ્મી સજીવો = $1 + 1 = 2$ ભાગ.
કુલ વિષમયુગ્મી સજીવો = $2$ ભાગ.
તેથી,સમયુગ્મી અને વિષમયુગ્મી સજીવોનું પ્રમાણ $2 : 2$ થાય છે,જેનું સાદું રૂપ $1 : 1$ છે.
કુલ $120$ છોડ આપેલા હોવાથી,સમયુગ્મી છોડની સંખ્યા $120 \times (1/2) = 60$ અને વિષમયુગ્મી છોડની સંખ્યા $120 \times (1/2) = 60$ થશે.
આમ,પ્રમાણ $60 : 60$ છે.

(D) વિષમયુગ્મી પ્રભાવી $(Aa)$ અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન $(aa)$ સજીવ વચ્ચેના સંકરણને કસોટી સંકરણ (test cross) કહેવામાં આવે છે.
આ સંકરણમાં,વિષમયુગ્મી પિતૃ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $A$ અને $a$ છે,જ્યારે સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ ફક્ત $a$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
પરિણામી સંતતિના જનીન પ્રકારો $Aa$ અને $aa$ છે,જે $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
તેથી,સંતતિનું સ્વરૂપ પ્રકાર અને જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1:1$ મળે છે.

(B) આ સંકરણમાં,સંતતિ $50\%$ ઊંચી અને $50\%$ વામન છે.
આ દર્શાવે છે કે ઊંચો પિતૃ વિષમયુગ્મી $(Tt)$ હોવો જોઈએ અને વામન પિતૃ સમયુગ્મી પ્રભાવી $(tt)$ હોવો જોઈએ.
સંકરણ આ મુજબ છે: $Tt \times tt \rightarrow Tt$ (ઊંચા),$tt$ (વામન).
આ પ્રકારના સંકરણને,જેમાં અજ્ઞાત જનીન પ્રકાર ધરાવતા સજીવનું સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ સાથે સંકરણ કરવામાં આવે છે,તેને કસોટી સંકરણ (test cross) કહેવામાં આવે છે.

(C) જ્યારે સમયુગ્મી પ્રભાવી પિતૃ $(AA)$ અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ $(aa)$ વચ્ચે સંકરણ કરવામાં આવે છે,ત્યારે $AA$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $A$ હોય છે અને $aa$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $a$ હોય છે.
ફલન પછી,આ જન્યુઓના જોડાણથી ${F_1}$ પેઢીમાં $Aa$ જનીન પ્રકાર પ્રાપ્ત થાય છે.
અહીં $A$ એ પ્રભાવી જનીન હોવાથી,${F_1}$ સંતતિનો લક્ષણ પ્રકાર પ્રભાવી લક્ષણ $(A)$ દર્શાવશે.

(A) ધારો કે ભૂરી આંખના રંગ માટેનો જનીન $B$ છે અને વાદળી આંખના રંગ માટેનો જનીન $b$ છે. ભૂરો રંગ પ્રભાવી હોવાથી,$B$ એ $b$ પર પ્રભાવી છે.
પુરુષ ભૂરી આંખ માટે સમયુગ્મી છે,તેથી તેનું જનીન પ્રકાર $BB$ છે.
સ્ત્રી ભૂરી આંખ માટે વિષમયુગ્મી છે,તેથી તેનું જનીન પ્રકાર $Bb$ છે.
સંકરણ: $BB \times Bb$
પુરુષ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ: $B, B$
સ્ત્રી દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ: $B, b$
સંતતિના જનીન પ્રકારો: $BB, Bb, BB, Bb$.
બધી સંતતિમાં ઓછામાં ઓછો એક પ્રભાવી જનીન $B$ હશે,જેનો અર્થ છે કે બધા બાળકોની આંખો ભૂરી હશે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) ધારો કે કથ્થઈ આંખ માટેનું જનીન $B$ (પ્રભાવી) છે અને ભૂરી આંખ માટેનું જનીન $b$ (પ્રચ્છન્ન) છે.
$1$. સ્ત્રી ભૂરી આંખવાળી છે, તેથી તેનું જનીન પ્રકાર $bb$ હોવું જોઈએ.
$2$. પુરુષ કથ્થઈ આંખવાળો છે, તેથી તેની પાસે ઓછામાં ઓછું એક $B$ જનીન હોવું જોઈએ. તેની માતા ભૂરી આંખવાળી $(bb)$ હોવાથી, તેણે તેની માતા પાસેથી એક $b$ જનીન મેળવ્યું હશે. તેથી, તેનો જનીન પ્રકાર $Bb$ છે.
$3$. સંકરણ: $bb$ (સ્ત્રી) $\times$ $Bb$ (પુરુષ).
$4$. સંભવિત સંતતિના જનીન પ્રકારો $Bb$ (કથ્થઈ આંખ) અને $bb$ (ભૂરી આંખ) $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
$5$. આમ, $50\%$ બાળકો કથ્થઈ આંખવાળા અને $50\%$ બાળકો ભૂરી આંખવાળા હોવાની શક્યતા છે.

(B) તમાકુનો છોડ અલ્બિનિઝમ માટે વિષમયુગ્મી છે,તેથી તેનો જનીન પ્રકાર $Aa$ છે.
વિષમયુગ્મી છોડનું સ્વ-પરાગનયન $(Aa \times Aa)$ કરવાથી $F_1$ પેઢીમાં નીચે મુજબના જનીન પ્રકારો મળે છે:
$AA$ (સમયુગ્મી પ્રભાવી),$Aa$ (વિષમયુગ્મી),$Aa$ (વિષમયુગ્મી),અને $aa$ (સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન).
જનીન પ્રકારોનું પ્રમાણ $1:2:1$ છે.
પિતૃ જનીન પ્રકાર $Aa$ છે,જે કુલ સંતતિના $4$ માંથી $2$ ભાગ એટલે કે $50\%$ દર્શાવે છે.
તેથી,$1200$ રોપાઓમાંથી,પિતૃ જનીન પ્રકાર ધરાવતા રોપાઓની સંખ્યા $1200 \times 0.5 = 600$ થશે.

(C) મનુષ્યોમાં,વાંકડિયા વાળનું લક્ષણ પ્રભાવી $(C)$ છે અને સીધા વાળનું લક્ષણ પ્રચ્છન્ન $(c)$ છે.
જો માતા સમયુગ્મી પ્રભાવી $(CC)$ હોય અને પિતા સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન $(cc)$ હોય,તો તમામ બાળકો વિષમયુગ્મી $(Cc)$ હશે અને વાંકડિયા વાળ ધરાવશે.
પરંતુ,જો માતા વિષમયુગ્મી $(Cc)$ હોય અને પિતા સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન $(cc)$ હોય,તો સંકરણ $Cc \times cc$ થશે.
પરિણામી જનીન પ્રકારો $Cc$ (વાંકડિયા) અને $cc$ (સીધા) $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
આમ,$8$ બાળકો માટે અપેક્ષિત વિતરણ $4$ વાંકડિયા વાળવાળા અને $4$ સીધા વાળવાળા બાળકોનું હશે,જેનું પ્રમાણ $4:4$ થાય છે.

(C) આ કસોટી સંકરણ (test cross) નું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
ધારો કે કાળા રંગ માટેનું પ્રભાવી જનીન $X$ છે અને સફેદ રંગ માટેનું પ્રચ્છન્ન જનીન $x$ છે.
વિષમયુગ્મી કાળા કૂતરાનું જનીન પ્રકાર $Xx$ છે.
પ્રચ્છન્ન સમયુગ્મી સફેદ કૂતરીનું જનીન પ્રકાર $xx$ છે.
જ્યારે તેમનું સંકરણ $(Xx \times xx)$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે કૂતરામાંથી $X$ અને $x$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન થાય છે અને કૂતરીમાંથી $x$ જન્યુ ઉત્પન્ન થાય છે.
પરિણામે મળતી સંતતિના જનીન પ્રકાર $Xx$ (કાળા) અને $xx$ (સફેદ) $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.

(A) એક સંકરણના પ્રયોગમાં,મેન્ડલે અવલોકન કર્યું કે $F_1$ પેઢીમાં માત્ર પિતૃઓ પૈકી એક જ લક્ષણ (પ્રભાવી) અભિવ્યક્ત થાય છે.
જ્યારે $F_1$ સંકરિત છોડનું સ્વ-ફલન કરાવવામાં આવ્યું,ત્યારે $F_2$ પેઢીમાં બંને પિતૃ લક્ષણો $3:1$ ના સ્વરૂપ પ્રકારના ગુણોત્તરમાં જોવા મળ્યા.
આ $3:1$ ગુણોત્તર એ પ્રભાવિતાના નિયમનું પરિણામ છે,જેમાં વિષમયુગ્મી સ્થિતિમાં પ્રભાવી કારક એ પ્રચ્છન્ન કારકની અભિવ્યક્તિને દબાવી દે છે.
તેથી,આ ઘટના સંપૂર્ણ પ્રભાવિતા દ્વારા સમજાવી શકાય છે.

(C) $F_1$ વિષમયુગ્મી (દા.ત.,$Tt$) અને પ્રચ્છન્ન પિતૃ (દા.ત.,$tt$) વચ્ચેના સંકરણને કસોટી સંકરણ (Test cross) કહેવામાં આવે છે.
કસોટી સંકરણમાં,$F_1$ વિષમયુગ્મી બે પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: $T$ અને $t$.
પ્રચ્છન્ન પિતૃ માત્ર એક જ પ્રકારના જન્યુ ઉત્પન્ન કરે છે: $t$.
પુનેટ સ્ક્વેરનો ઉપયોગ કરતા: $(T, t) \times (t)$ પરિણામે $Tt$ અને $tt$ જનીન પ્રકાર ધરાવતી સંતતિ $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
તેથી,સ્વરૂપ પ્રકાર અને જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1:1$ છે.

(A) ધારો કે લાલ પુષ્પ માટેનો પ્રભાવી જનીન પ્રકાર $R$ છે અને સફેદ પુષ્પ માટેનો પ્રચ્છન્ન જનીન પ્રકાર $r$ છે.
લાલ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ સમયુગ્મી હોવાથી,તેનો જનીન પ્રકાર $RR$ છે.
સફેદ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ પ્રચ્છન્ન હોવાથી,તેનો જનીન પ્રકાર $rr$ હોવો જોઈએ.
જ્યારે આ બે વનસ્પતિઓ વચ્ચે સંકરણ $(RR \times rr)$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે લાલ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $R$ છે અને સફેદ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $r$ છે.
પરિણામી $F_1$ પેઢીનો જનીન પ્રકાર $Rr$ મળે છે.
અહીં $R$ એ $r$ પર પ્રભાવી હોવાથી,તમામ $F_1$ સંતતિ લાલ પુષ્પ ધરાવતી હશે.

(B) જીબ્રેલિન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરી શકે છે,જેનાથી જનીનિક રીતે નીચો છોડ દેખાવમાં (સ્વરૂપ પ્રકારમાં) ઊંચો લાગે છે. જોકે,નીચા છોડનું જનીન પ્રકાર (genotype) સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન $(tt)$ જ રહે છે.
જ્યારે આ દેખાવમાં ઊંચા (પરંતુ જનીનિક રીતે $tt$) છોડનું શુદ્ધ ઊંચા છોડ (જનીન પ્રકાર $TT$) સાથે સંકરણ કરાવવામાં આવે છે,ત્યારે સંકરણ $tt \times TT$ થાય છે.
$tt$ છોડ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ બધા $t$ હોય છે અને $TT$ છોડ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ બધા $T$ હોય છે.
પરિણામી $(F_1)$ પેઢીનો જનીન પ્રકાર $Tt$ હશે.
કારણ કે $T$ (ઊંચા) એ $t$ (નીચા) પર પ્રભાવી છે,તેથી $(F_1)$ પેઢીની બધી જ સંતતિ ઊંચી હશે.

(C) $n$ વિષમયુગ્મી જનીન જોડ ધરાવતા સજીવના સ્વ-ફલન (self-cross) દ્વારા ઉત્પન્ન થતા વિવિધ જનીન પ્રકારોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $3^n$ છે.
આપેલ જનીન પ્રકાર $AaBbCcDdEeFfGg$ માં,આપણે વિષમયુગ્મી જોડની સંખ્યા $(n)$ ગણીએ છીએ:
$Aa$ $(1)$,$Bb$ $(2)$,$Cc$ $(3)$,$Dd$ $(4)$,$Ee$ $(5)$,$Ff$ $(6)$,$Gg$ $(7)$.
આમ,$n = 7$.
તેથી,અલગ-અલગ જનીન પ્રકારોની સંખ્યા $3^n = 3^7$ થશે.

(C) ઊંચા અને નીચા છોડનું પ્રમાણ $45:15$ છે,જેનું સાદું રૂપ $3:1$ થાય છે.
આ $3:1$ સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ બે વિષમયુગ્મી પિતૃઓ $(Tt \times Tt)$ વચ્ચેના એકસંકરણનું લાક્ષણિક પરિણામ છે.
મેન્ડલના વિશ્લેષણના નિયમ મુજબ,જ્યારે બે વિષમયુગ્મી સજીવો $(Tt)$ વચ્ચે સંકરણ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સંતતિના જનીન પ્રકારો $1 TT : 2 Tt : 1 tt$ મળે છે,જે $3$ ઊંચા છોડ અને $1$ નીચા છોડનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ આપે છે.

(A) દ્વિ-સંકરણમાં,મેન્ડલે બે જોડી વૈષમ્યાત્મક લક્ષણોના વારસાનો એકસાથે અભ્યાસ કર્યો હતો.
મુક્ત વિશ્લેષણના નિયમ (Law of Independent Assortment) મુજબ,એક લક્ષણની જોડનો વારસો બીજી જોડથી સ્વતંત્ર હોય છે.
તેથી,દરેક વ્યક્તિગત લક્ષણ માટે,$F_2$ પેઢી એકસંકરણ (monohybrid cross) માં જોવા મળતા સમાન સ્વરૂપ પ્રકારના પ્રમાણને અનુસરે છે.
એકસંકરણમાં $F_2$ પેઢી માટે સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $3:1$ (પ્રભાવી થી પ્રચ્છન્ન) હોય છે.
આમ,દ્વિ-સંકરણમાં વૈષમ્યાત્મક લક્ષણોની કોઈપણ એક જોડ માટે પ્રમાણ $3:1$ જ રહે છે.

(A) ધારો કે ઊંચાપણા માટેનું જનીન $T$ (પ્રભાવી) છે અને નીચાપણા માટેનું જનીન $t$ (પ્રચ્છન્ન) છે.
$1$. વિષમયુગ્મી ઊંચી વનસ્પતિનું જનીન પ્રકાર $Tt$ છે.
$2$. નીચી વનસ્પતિનું જનીન પ્રકાર $tt$ છે.
$3$. સંકરણ: $Tt \times tt$.
$4$. $Tt$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $T$ અને $t$ છે,જ્યારે $tt$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $t$ અને $t$ છે.
$5$. પ્યુનેટ સ્ક્વેર વિશ્લેષણ:
- $T \times t = Tt$ (ઊંચી)
- $T \times t = Tt$ (ઊંચી)
- $t \times t = tt$ (નીચી)
- $t \times t = tt$ (નીચી)
$6$. સંતતિનું પ્રમાણ $2$ ઊંચી $(Tt)$ : $2$ નીચી $(tt)$ મળે છે,જે $1:1$ થાય છે.
$7$. તેથી,નીચી વનસ્પતિનું પ્રમાણ $2/4 = 50\%$ થશે.

(B) બે સમયુગ્મી પિતૃઓ વચ્ચેનો સંકરણ જે માત્ર એક જ જનીન સ્થાન પર અલગ પડે છે,તેને $Monohybrid$ $cross$ (એકસંકરણ) કહેવામાં આવે છે.
એકસંકરણમાં,આપણે માત્ર એક જ લક્ષણની જોડના વારસાનો અભ્યાસ કરીએ છીએ (દા.ત.,ઊંચા વિરુદ્ધ નીચા છોડ).
$Back$ $cross$ એ $F_1$ સંકર અને તેના પિતૃઓ પૈકીના એક વચ્ચેનો સંકરણ છે.
$Dihybrid$ $cross$ માં બે વિરોધાભાસી લક્ષણોની જોડનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે.
$Trihybrid$ $cross$ માં ત્રણ વિરોધાભાસી લક્ષણોની જોડનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે.

(B) કસોટી સંકરણ (Test cross) એટલે અજ્ઞાત જનીન પ્રકાર ધરાવતા સજીવ (અથવા સંકર) નું સંકરણ પ્રચ્છન્ન પિતૃ સાથે કરાવવાની પ્રક્રિયા.
અહીં,$F_1$ સંકર $Tt$ નું સંકરણ પ્રચ્છન્ન પિતૃ $tt$ સાથે કરવામાં આવે છે.
આ સંકરણનો ઉપયોગ $F_1$ સજીવનો જનીન પ્રકાર નક્કી કરવા માટે થાય છે.
પરિણામી સંતતિનું પ્રમાણ $1:1$ $(Tt:tt)$ મળે છે.

(A) $1$. $F_2$ પેઢીનું $60:20$ પ્રમાણ સાદું રૂપ આપતા $3:1$ થાય છે. આ મેન્ડેલિયન એકસંકરણ દર્શાવે છે જ્યાં લાલ રંગ સફેદ પર પ્રભાવી છે.
$2$. ધારો કે $R$ એ લાલ પુષ્પ માટેનું જનીન છે અને $r$ એ સફેદ પુષ્પ માટેનું જનીન છે.
$3$. વિષમયુગ્મી લાલ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિનું જનીન પ્રકાર $Rr$ છે.
$4$. $Rr$ નું સ્વફલન $(Rr \times Rr)$ કરતા પ્યુનેટ સ્ક્વેર મુજબ $RR, Rr, Rr, rr$ સંતતિ મળે છે.
$5$. સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $3$ લાલ $(RR, Rr, Rr)$ અને $1$ સફેદ $(rr)$ એટલે કે $3:1$ મળે છે.
$6$. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$72:24$ નું સાદું રૂપ $3:1$ $(72/24 = 3)$ થાય છે,જે અપેક્ષિત પ્રમાણ સાથે સુસંગત છે.

(C) વટાણાના છોડમાં,લાલ પુષ્પનો રંગ $(R)$ એ સફેદ પુષ્પના રંગ $(r)$ પર પ્રભાવી છે.
સંતતિમાં $3:1$ ($75\%$ લાલ અને $25\%$ સફેદ) નું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ જોવા મળે છે,જે સૂચવે છે કે આ બે વિષમયુગ્મી પિતૃઓ $(Rr \times Rr)$ વચ્ચેનું એક સંકરણ (monohybrid cross) છે.
મેન્ડલના વિશ્લેષણના નિયમ મુજબ,$Rr \times Rr$ સંકરણથી $RR$ $(25\%)$,$Rr$ $(50\%)$ અને $rr$ $(25\%)$ જનીન પ્રકારો મળે છે.
આમ,સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $75\%$ લાલ ($RR$ અને $Rr$) અને $25\%$ સફેદ $(rr)$ મળે છે.
તેથી,બંને પિતૃ વનસ્પતિઓ વિષમયુગ્મી $(Rr)$ હોવી જોઈએ.

(B) એક સંકરણ પ્રયોગમાં,મેન્ડલે બે શુદ્ધ જાતિના છોડ (દા.ત.,ઊંચા $TT$ અને નીચા $tt$) વચ્ચે સંકરણ કરાવીને $F_1$ પેઢી મેળવી,જેમાં બધા જ છોડ વિષમયુગ્મી ઊંચા $(Tt)$ હતા.
જ્યારે આ $F_1$ છોડનું સ્વ-ફલન કરાવવામાં આવ્યું,ત્યારે $F_2$ પેઢી ઉત્પન્ન થઈ.
$F_1$ $(Tt)$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $T$ અને $t$ છે.
પ્યુનેટ સ્ક્વેરનો ઉપયોગ કરતા,મળતા જનીન પ્રકારો $TT$,$Tt$,$Tt$,અને $tt$ છે.
આમ,જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1$ $(TT)$ : $2$ $(Tt)$ : $1$ $(tt)$ એટલે કે $1:2:1$ મળે છે.

(C) ધારો કે કથ્થાઈ આંખો માટેનું જનીન $B$ (પ્રભાવી) છે અને ભૂરી આંખો માટેનું જનીન $b$ (પ્રછન્ન) છે.
$1$. સ્ત્રીની આંખો ભૂરી છે,તેથી તેનું જનીન પ્રકાર $bb$ હશે.
$2$. પુરુષની આંખો કથ્થાઈ છે,તેથી તેની પાસે ઓછામાં ઓછું એક $B$ જનીન હશે. તેની માતાની આંખો ભૂરી $(bb)$ હોવાથી,તેણે તેની માતા પાસેથી એક $b$ જનીન મેળવ્યું હશે. તેથી,તેનો જનીન પ્રકાર $Bb$ છે.
$3$. સંકરણ: $bb \times Bb$.
$4$. શક્ય સંતતિના જનીન પ્રકારો $Bb$ (કથ્થાઈ આંખો) અને $bb$ (ભૂરી આંખો) $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
$5$. તેથી,$50$% બાળકો કથ્થાઈ આંખો ધરાવતા હશે અને $50$% બાળકો ભૂરી આંખો ધરાવતા હશે.

(C) જ્યારે સમયુગ્મી પ્રભાવી પિતૃ $(AA)$ અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ $(aa)$ વચ્ચે સંકરણ કરવામાં આવે છે,ત્યારે $AA$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $A$ હોય છે અને $aa$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $a$ હોય છે.
ફલન બાદ,$F_1$ પેઢી દરેક પિતૃ પાસેથી એક જનીન મેળવે છે,જેના પરિણામે જનીન પ્રકાર $Aa$ પ્રાપ્ત થાય છે.
અહીં $A$ જનીન એ $a$ પર પ્રભાવી હોવાથી,$F_1$ સંતતિનો સ્વરૂપ પ્રકાર પ્રભાવી લક્ષણ $A$ દર્શાવશે.

(C) શુદ્ધ ઊંચા છોડનું જનીન પ્રકાર (genotype) $TT$ હોય છે,જ્યારે સંકર ઊંચા છોડનું જનીન પ્રકાર $Tt$ હોય છે.
જ્યારે $TT$ છોડનું સ્વ-પરાગનયન કરવામાં આવે છે,ત્યારે બધી સંતતિ ઊંચી $(TT)$ મળે છે.
જ્યારે $Tt$ (સંકર) છોડનું સ્વ-પરાગનયન કરવામાં આવે છે,ત્યારે મેન્ડલના નિયમ મુજબ $3:1$ ના પ્રમાણમાં ઊંચા અને નીચા છોડ પ્રાપ્ત થાય છે.
તેથી,જો સ્વ-પરાગનયન પછી બધી સંતતિ ઊંચી મળે,તો તે શુદ્ધ ઊંચો છોડ છે. જો સ્વ-પરાગનયન પછી નીચા છોડ પણ ઉત્પન્ન થાય,તો તે સંકર છોડ છે.

(D) $1$. ઉત્પન્ન થયેલા છોડની કુલ સંખ્યા $140 + 40 = 180$ છે (નોંધ: પ્રશ્નમાં $200$ બીજની વાત છે,પરંતુ $180$ અંકુરિત થયા).
$2$. ઊંચા અને વામન છોડનું પ્રમાણ $140:40$ છે,જેનું સાદું રૂપ $7:2$ અથવા આશરે $3:1$ થાય છે.
$3$. $F_1$ પેઢીમાં $3:1$ નું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ એ બે વિષમયુગ્મી પિતૃઓ $(Tt \times Tt)$ વચ્ચેના એકસંકરણનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.
$4$. બે વિષમયુગ્મી પિતૃઓ $(Tt \times Tt)$ વચ્ચેના સંકરણમાં,અપેક્ષિત જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1TT : 2Tt : 1tt$ હોય છે.
$5$. કારણ કે ઊંચા ($TT$ અને $Tt$) અને વામન $(tt)$ બંને પ્રકારના છોડ ઉત્પન્ન થાય છે,તેથી પિતૃ ઊંચાઈના લક્ષણ માટે વિષમયુગ્મી $(Tt)$ હોવા જોઈએ.

(D) ધારો કે ઊંચાપણા માટેનું જનીન $T$ છે અને વામનતા (નીચાપણા) માટેનું જનીન $t$ છે.
- વિષમયુગ્મી ઊંચા છોડનું જનીન પ્રકાર $Tt$ છે.
- સમયુગ્મી વામન છોડનું જનીન પ્રકાર $tt$ છે.
- સંકરણ: $Tt \times tt$.
- $Tt$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $T$ અને $t$ છે,અને $tt$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $t$ અને $t$ છે.
- પ્યુનેટ સ્ક્વેર મુજબ પરિણામો:
- $T \times t = Tt$ (ઊંચા)
- $T \times t = Tt$ (ઊંચા)
- $t \times t = tt$ (વામન)
- $t \times t = tt$ (વામન)
- પરિણામી જનીન પ્રકારો $50\% Tt$ (ઊંચા) અને $50\% tt$ (વામન) છે.
- તેથી,સંતતિમાં વામન છોડની ટકાવારી $50\%$ છે.

(A) ધારો કે લાલ પુષ્પ માટેનો જનીન પ્રકાર $R$ (પ્રભાવી) છે અને સફેદ પુષ્પ માટેનો જનીન પ્રકાર $r$ (પ્રચ્છન્ન) છે.
વિષમયુગ્મી લાલ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિનો જનીન પ્રકાર $Rr$ છે.
શુદ્ધ લાલ પુષ્પ ધરાવતી પિતૃ વનસ્પતિનો જનીન પ્રકાર $RR$ છે.
જ્યારે આ બંનેનું સંકરણ કરવામાં આવે $(Rr \times RR)$:
$Rr$ માંથી મળતા જન્યુઓ $R$ અને $r$ છે.
$RR$ માંથી મળતા જન્યુઓ $R$ અને $R$ છે.
પરિણામી સંતતિના જનીન પ્રકારો $RR$ અને $Rr$ મળે છે.
$RR$ (સમયુગ્મી પ્રભાવી) અને $Rr$ (વિષમયુગ્મી) બંને લાલ રંગની અભિવ્યક્તિ દર્શાવે છે.
તેથી,$100\%$ સંતતિ લાલ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિઓ હશે.

(A) એક સંકરણના પ્રયોગમાં,જ્યારે સમયુગ્મી ઊંચા છોડ $(TT)$ નું સંકરણ સમયુગ્મી નીચા છોડ $(tt)$ સાથે કરવામાં આવે છે.
મેન્ડલના પ્રભુતાના નિયમ મુજબ,$F_1$ પેઢીમાં મળતી તમામ સંતતિનું જનીન પ્રકાર $Tt$ હશે.
અહીં $T$ (ઊંચા) એ $t$ (નીચા) પર પ્રભાવી હોવાથી,$F_1$ પેઢીના તમામ છોડ સ્વરૂપ પ્રકારમાં ઊંચા પરંતુ જનીન પ્રકારમાં વિષમયુગ્મી $(Tt)$ હશે.

(A) ધારો કે પીળા બીજ માટેનું જનીન $Y$ છે અને લીલા બીજ માટેનું જનીન $y$ છે. પીળા રંગ પ્રભાવી હોવાથી,વિષમયુગ્મી પીળા બીજ ધરાવતી વનસ્પતિનું જનીન પ્રકાર $Yy$ થશે. લીલા બીજ ધરાવતી વનસ્પતિ (પ્રચ્છન્ન) નો જનીન પ્રકાર $yy$ થશે.
સંકરણ કરતા: $Yy \times yy$.
વિષમયુગ્મી પિતૃમાંથી $Y$ અને $y$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન થાય છે,અને લીલા બીજ ધરાવતા પિતૃમાંથી $y$ જન્યુ ઉત્પન્ન થાય છે.
પરિણામી સંતતિના જનીન પ્રકારો $Yy$ (પીળા) અને $yy$ (લીલા) $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
તેથી,પીળા અને લીલા બીજ ધરાવતી વનસ્પતિનું અપેક્ષિત પ્રમાણ $1:1$ છે.