Gujarati

Angle between two straight lines Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Straight Line · Angle between two straight lines

121+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 121 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
$(3, -2)$ બિંદુમાંથી પસાર થતી અને $\sqrt{3}x + y = 1$ રેખા સાથે $60^o$ નો ખૂણો બનાવતી રેખાઓનું સમીકરણ શોધો.
A
$y + 2 = 0, \sqrt{3}x - y - 2 - 3\sqrt{3} = 0$
B
$x - 2 = 0, \sqrt{3}x - y + 2 + 3\sqrt{3} = 0$
C
$\sqrt{3}x - y - 2 - 3\sqrt{3} = 0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $(3, -2)$ માંથી પસાર થતી કોઈપણ રેખાનું સમીકરણ $y + 2 = m(x - 3)$ છે ..... $(i)$
આપેલ રેખા $\sqrt{3}x + y = 1$ નો ઢાળ $m_1 = -\sqrt{3}$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 60^o$ હોવાથી,$\tan \theta = \left| \frac{m - m_1}{1 + m \cdot m_1} \right|$.
કિંમતો મૂકતા,$\tan 60^o = \left| \frac{m - (-\sqrt{3})}{1 + m(-\sqrt{3})} \right| \implies \sqrt{3} = \left| \frac{m + \sqrt{3}}{1 - m\sqrt{3}} \right|$.
કિસ્સો $1$: $\frac{m + \sqrt{3}}{1 - m\sqrt{3}} = \sqrt{3} \implies m + \sqrt{3} = \sqrt{3} - 3m \implies 4m = 0 \implies m = 0$.
કિસ્સો $2$: $\frac{m + \sqrt{3}}{1 - m\sqrt{3}} = -\sqrt{3} \implies m + \sqrt{3} = -\sqrt{3} + 3m \implies 2m = 2\sqrt{3} \implies m = \sqrt{3}$.
$m = 0$ ને $(i)$ માં મૂકતા: $y + 2 = 0(x - 3) \implies y + 2 = 0$.
$m = \sqrt{3}$ ને $(i)$ માં મૂકતા: $y + 2 = \sqrt{3}(x - 3) \implies y + 2 = \sqrt{3}x - 3\sqrt{3} \implies \sqrt{3}x - y - 2 - 3\sqrt{3} = 0$.
2
MediumMCQ
બિંદુ $(3, 2)$ માંથી પસાર થતી અને રેખા $x - 2y = 3$ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી બે સીધી રેખાઓના સમીકરણો કયા છે?
A
$3x + y - 7 = 0$ અને $x + 3y - 9 = 0$
B
$3x - y - 7 = 0$ અને $x + 3y - 9 = 0$
C
$x + 3y - 7 = 0$ અને $x + 3y - 9 = 0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ રેખા $x - 2y = 3$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{1}{2}$ છે.
ધારો કે જરૂરી રેખાઓનો ઢાળ $m$ છે.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $45^{\circ}$ છે,તેથી $\tan 45^{\circ} = \left| \frac{m - m_1}{1 + m \cdot m_1} \right|$.
$1 = \left| \frac{m - 1/2}{1 + m/2} \right| = \left| \frac{2m - 1}{2 + m} \right|$.
આ બે કિસ્સાઓ આપે છે: $2m - 1 = m + 2$ અથવા $2m - 1 = -(m + 2)$.
કિસ્સો $1$: $m = 3$. સમીકરણ $y - 2 = 3(x - 3)$ $\Rightarrow y - 2 = 3x - 9$ $\Rightarrow 3x - y - 7 = 0$ છે.
કિસ્સો $2$: $2m - 1 = -m - 2$ $\Rightarrow 3m = -1$ $\Rightarrow m = -1/3$. સમીકરણ $y - 2 = -\frac{1}{3}(x - 3)$ $\Rightarrow 3y - 6 = -x + 3$ $\Rightarrow x + 3y - 9 = 0$ છે.
આમ,સમીકરણો $3x - y - 7 = 0$ અને $x + 3y - 9 = 0$ છે.
3
MediumMCQ
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને રેખા $x + y\sqrt{3} + 3\sqrt{3} = 0$ સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી રેખાઓના સમીકરણો કયા છે?
A
$y = 0, x - y\sqrt{3} = 0$
B
$x = 0, x - y\sqrt{3} = 0$
C
$x = 0, x + y\sqrt{3} = 0$
D
$y = 0, x + y\sqrt{3} = 0$

Solution

(B) આપેલ રેખા $x + y\sqrt{3} + 3\sqrt{3} = 0$ છે,જેને $y = -\frac{1}{\sqrt{3}}x - 3$ તરીકે લખી શકાય.
આ રેખાનો ઢાળ $m_1 = -\frac{1}{\sqrt{3}}$ છે,તેથી તે ધન $x$-અક્ષ સાથે $\theta_1 = 150^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે.
ધારો કે ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી જરૂરી રેખાઓનો ઢાળ $m$ છે. આ રેખાઓ અને આપેલ રેખા વચ્ચેનો ખૂણો $60^{\circ}$ છે.
સૂત્ર $\tan \theta = |\frac{m - m_1}{1 + m m_1}|$ નો ઉપયોગ કરતા,$\tan 60^{\circ} = |\frac{m - (-1/\sqrt{3})}{1 + m(-1/\sqrt{3})}|$.
$\sqrt{3} = |\frac{m\sqrt{3} + 1}{\sqrt{3} - m}|$.
કિસ્સો $1$: $\sqrt{3}(\sqrt{3} - m) = m\sqrt{3} + 1$ $\Rightarrow 3 - m\sqrt{3} = m\sqrt{3} + 1$ $\Rightarrow 2m\sqrt{3} = 2$ $\Rightarrow m = \frac{1}{\sqrt{3}}$. રેખા $y = \frac{1}{\sqrt{3}}x$ અથવા $x - y\sqrt{3} = 0$ છે.
કિસ્સો $2$: $\sqrt{3}(\sqrt{3} - m) = -(m\sqrt{3} + 1)$ $\Rightarrow 3 - m\sqrt{3} = -m\sqrt{3} - 1$ $\Rightarrow 3 = -1$,જે અશક્ય છે,જેનો અર્થ છે કે રેખા શિરોલંબ $(m \to \infty)$ છે. રેખા $x = 0$ છે.
આમ,રેખાઓ $x = 0$ અને $x - y\sqrt{3} = 0$ છે.
4
EasyMCQ
$2x + 5y = 7$ અને $2x - 5y = 9$ રેખાઓ માટે,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
રેખાઓ સમાંતર છે
B
રેખાઓ સંપાતી છે
C
રેખાઓ છેદતી છે
D
રેખાઓ લંબ છે

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $L_1: 2x + 5y = 7$ અને $L_2: 2x - 5y = 9$ છે.
ઢાળ-અંતઃખંડ સ્વરૂપ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા:
$L_1$ માટે: $5y = -2x + 7 \implies y = -\frac{2}{5}x + \frac{7}{5}$,તેથી ઢાળ $m_1 = -\frac{2}{5}$.
$L_2$ માટે: $-5y = -2x + 9 \implies y = \frac{2}{5}x - \frac{9}{5}$,તેથી ઢાળ $m_2 = \frac{2}{5}$.
અહીં $m_1 \neq m_2$ હોવાથી,રેખાઓ સમાંતર નથી.
$m_1 \times m_2 = (-\frac{2}{5}) \times (\frac{2}{5}) = -\frac{4}{25} \neq -1$ હોવાથી,રેખાઓ લંબ નથી.
ઢાળ અલગ હોવાથી,રેખાઓ એક બિંદુએ છેદશે.
તેથી,રેખાઓ છેદતી છે.
5
EasyMCQ
રેખાઓ $y = 3$ અને $y = \sqrt{3}x + 9$ વચ્ચેનો લઘુકોણ .....$^o$ છે.
A
$30$
B
$60$
C
$45$
D
$90$

Solution

(B) રેખા $y = 3$ નો ઢાળ $m_1 = 0$ છે (કારણ કે તે આડી રેખા છે).
રેખા $y = \sqrt{3}x + 9$ નો ઢાળ $m_2 = \sqrt{3}$ છે.
ધારો કે $\theta$ એ રેખાઓ વચ્ચેનો લઘુકોણ છે.
તો,$\tan \theta = |\frac{m_2 - m_1}{1 + m_1 m_2}|$.
$\tan \theta = |\frac{\sqrt{3} - 0}{1 + 0 \times \sqrt{3}}| = |\sqrt{3}| = \sqrt{3}$.
તેથી,$\theta = 60^o$.
Solution diagram
6
EasyMCQ
રેખાઓ $y = (2 - \sqrt{3})x + 5$ અને $y = (2 + \sqrt{3})x - 7$ વચ્ચેનો ખૂણો .......$^o$ છે.
A
$30$
B
$60$
C
$45$
D
$90$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓના ઢાળ $m_1 = 2 - \sqrt{3}$ અને $m_2 = 2 + \sqrt{3}$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેના ખૂણા માટેનું સૂત્ર $\tan \theta = |\frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2}|$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\tan \theta = |\frac{(2 - \sqrt{3}) - (2 + \sqrt{3})}{1 + (2 - \sqrt{3})(2 + \sqrt{3})}|$.
$\tan \theta = |\frac{-2\sqrt{3}}{1 + (4 - 3)}| = |\frac{-2\sqrt{3}}{2}| = |-\sqrt{3}| = \sqrt{3}$.
તેથી,$\theta = \tan^{-1}(\sqrt{3}) = 60^o$.
7
EasyMCQ
જે રેખાઓના અક્ષો પરના અંતઃખંડો અનુક્રમે $a, -b$ અને $b, -a$ હોય,તેમની વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\tan^{-1} \frac{a^2 - b^2}{ab}$
B
$\tan^{-1} \frac{b^2 - a^2}{2}$
C
$\tan^{-1} \frac{b^2 - a^2}{2ab}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) રેખાઓના સમીકરણો અંતઃખંડ સ્વરૂપ $\frac{x}{x_0} + \frac{y}{y_0} = 1$ મુજબ:
રેખા $1$: $\frac{x}{a} - \frac{y}{b} = 1 \implies y = \frac{b}{a}x - b$. તેથી,ઢાળ $m_1 = \frac{b}{a}$.
રેખા $2$: $\frac{x}{b} - \frac{y}{a} = 1 \implies y = \frac{a}{b}x - a$. તેથી,ઢાળ $m_2 = \frac{a}{b}$.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ માટે $\tan \theta = |\frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2}|$.
કિંમતો મૂકતા: $\tan \theta = |\frac{\frac{b}{a} - \frac{a}{b}}{1 + 1}| = |\frac{b^2 - a^2}{2ab}|$.
તેથી,$\theta = \tan^{-1} |\frac{b^2 - a^2}{2ab}|$.
8
MediumMCQ
જો ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના યામ અનુક્રમે $(-4, 2)$,$(12, -2)$ અને $(8, 6)$ હોય,તો $\angle B$ =
A
$\tan^{-1}\left(-\frac{6}{7}\right)$
B
$\tan^{-1}\left(\frac{6}{7}\right)$
C
$\tan^{-1}\left(-\frac{7}{6}\right)$
D
$\tan^{-1}\left(\frac{7}{6}\right)$

Solution

(D) રેખા $AB$ નો ઢાળ $(m_1)$ $\frac{-2 - 2}{12 - (-4)} = \frac{-4}{16} = -\frac{1}{4}$ છે.
રેખા $BC$ નો ઢાળ $(m_2)$ $\frac{6 - (-2)}{8 - 12} = \frac{8}{-4} = -2$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\tan \theta = \left| \frac{-1/4 - (-2)}{1 + (-1/4)(-2)} \right| = \left| \frac{-1/4 + 2}{1 + 1/2} \right| = \left| \frac{7/4}{3/2} \right| = \frac{7}{4} \times \frac{2}{3} = \frac{7}{6}$.
તેથી,$\angle B = \tan^{-1}\left(\frac{7}{6}\right)$.
9
EasyMCQ
રેખાઓ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ અને $\frac{x}{a} - \frac{y}{b} = 1$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$2\tan^{-1}\left(\frac{b}{a}\right)$
B
$\tan^{-1}\left(\frac{2ab}{a^2 + b^2}\right)$
C
$\tan^{-1}\left(\frac{a^2 - b^2}{a^2 + b^2}\right)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ અને $\frac{x}{a} - \frac{y}{b} = 1$ છે.
તેને $bx + ay - ab = 0$ અને $bx - ay - ab = 0$ તરીકે લખી શકાય.
આ રેખાઓના ઢાળ $m_1 = -\frac{b}{a}$ અને $m_2 = \frac{b}{a}$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ માટેનું સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$\tan \theta = \left| \frac{-\frac{2b}{a}}{1 - \frac{b^2}{a^2}} \right| = \left| \frac{2ab}{a^2 - b^2} \right|$.
નિત્યસમ $2\tan^{-1}(x) = \tan^{-1}\left(\frac{2x}{1-x^2}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા,ખૂણો $2\tan^{-1}\left(\frac{b}{a}\right)$ મળે છે.
10
MediumMCQ
જો રેખાઓ $y = 3x + 1$ અને $2y = x + 3$ એ રેખા $y = mx + 4$ સાથે સમાન ખૂણે નમેલી હોય,તો $m =$ ?
A
$\frac{1 + 3\sqrt{2}}{7}$
B
$\frac{1 - 3\sqrt{2}}{7}$
C
$\frac{1 \pm 3\sqrt{2}}{7}$
D
$\frac{1 \pm 5\sqrt{2}}{7}$

Solution

(D) આપેલ રેખાઓના ઢાળ $m_1 = 3$ અને $m_2 = \frac{1}{2}$ છે. ધારો કે ત્રીજી રેખાનો ઢાળ $m_3 = m$ છે.
રેખાઓ ત્રીજી રેખા સાથે સમાન ખૂણે નમેલી હોવાથી,પ્રથમ અને ત્રીજી રેખા વચ્ચેનો ખૂણો એ બીજી અને ત્રીજી રેખા વચ્ચેના ખૂણા જેટલો જ થાય.
બે રેખાઓ વચ્ચેના ખૂણા માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\tan \theta = |\frac{m_a - m_b}{1 + m_a m_b}|$,આપણને મળે છે:
$|\frac{3 - m}{1 + 3m}| = |\frac{2m - 1}{2 + m}|$
આ સમીકરણ ઉકેલતા $7m^2 - 2m - 7 = 0$ મળે છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$m = \frac{1 \pm 5\sqrt{2}}{7}$ મળે છે.
11
EasyMCQ
$x \cos \alpha_1 + y \sin \alpha_1 = p_1$ અને $x \cos \alpha_2 + y \sin \alpha_2 = p_2$ રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો થાય?
A
$(\alpha_1 + \alpha_2)$
B
$|\alpha_1 - \alpha_2|$
C
$2\alpha_1$
D
$2\alpha_2$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓ અભિલંબ સ્વરૂપ $x \cos \alpha + y \sin \alpha = p$ માં છે,જ્યાં $\alpha$ એ રેખા પરના અભિલંબ દ્વારા $x$-અક્ષ સાથે બનાવેલો ખૂણો છે.
પ્રથમ રેખા $x \cos \alpha_1 + y \sin \alpha_1 = p_1$ માટે,અભિલંબ $x$-અક્ષ સાથે $\alpha_1$ ખૂણો બનાવે છે. તેથી,રેખા પોતે $x$-અક્ષ સાથે $\theta_1 = \frac{\pi}{2} + \alpha_1$ ખૂણો બનાવે છે.
બીજી રેખા $x \cos \alpha_2 + y \sin \alpha_2 = p_2$ માટે,અભિલંબ $x$-અક્ષ સાથે $\alpha_2$ ખૂણો બનાવે છે. તેથી,રેખા પોતે $x$-અક્ષ સાથે $\theta_2 = \frac{\pi}{2} + \alpha_2$ ખૂણો બનાવે છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = |\theta_1 - \theta_2| = |(\frac{\pi}{2} + \alpha_1) - (\frac{\pi}{2} + \alpha_2)| = |\alpha_1 - \alpha_2|$ થાય.
12
EasyMCQ
રેખાઓ $x \cos 30^\circ + y \sin 30^\circ = 3$ અને $x \cos 60^\circ + y \sin 60^\circ = 5$ વચ્ચેનો ખૂણો .....$^\circ$ છે.
A
$90$
B
$30$
C
$60$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ રેખાઓ અભિલંબ સ્વરૂપ $x \cos \alpha + y \sin \alpha = p$ માં છે.
પ્રથમ રેખા $x \cos 30^\circ + y \sin 30^\circ = 3$ માટે,અભિલંબ $x$-અક્ષ સાથે $\alpha_1 = 30^\circ$ નો ખૂણો બનાવે છે.
બીજી રેખા $x \cos 60^\circ + y \sin 60^\circ = 5$ માટે,અભિલંબ $x$-અક્ષ સાથે $\alpha_2 = 60^\circ$ નો ખૂણો બનાવે છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ તેમના અભિલંબ વચ્ચેના ખૂણા જેટલો હોય છે.
તેથી,$\theta = |\alpha_2 - \alpha_1| = |60^\circ - 30^\circ| = 30^\circ$.
13
EasyMCQ
બે રેખાઓ $y - 2x = 9$ અને $x + 2y = -7$ વચ્ચેનો ખૂણો .....$^o$ છે.
A
$60$
B
$30$
C
$90$
D
$45$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓના સમીકરણો $y = 2x + 9$ અને $y = -\frac{1}{2}x - \frac{7}{2}$ છે.
તેમને ઢાળ-અંતઃખંડ સ્વરૂપ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ $m_1 = 2$ અને $m_2 = -\frac{1}{2}$ મળે છે.
કારણ કે $m_1 \times m_2 = 2 \times (-\frac{1}{2}) = -1$,તેથી બંને રેખાઓ એકબીજાને લંબ છે.
આથી,રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $90^o$ છે.
14
EasyMCQ
જો $\frac{1}{ab'} + \frac{1}{ba'} = 0$ હોય,તો રેખાઓ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ અને $\frac{x}{b'} + \frac{y}{a'} = 1$ કેવી છે?
A
સમાંતર
B
એકબીજા સાથે $60^\circ$ ના ખૂણે નમેલી
C
એકબીજાને લંબ
D
એકબીજા સાથે $30^\circ$ ના ખૂણે નમેલી

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $L_1: \frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ અને $L_2: \frac{x}{b'} + \frac{y}{a'} = 1$ છે.
ઢાળ-આંતરછેદ સ્વરૂપ $y = mx + c$ માં લખતા:
$L_1: y = -\frac{b}{a}x + b$,તેથી ઢાળ $m_1 = -\frac{b}{a}$.
$L_2: y = -\frac{a'}{b'}x + a'$,તેથી ઢાળ $m_2 = -\frac{a'}{b'}$.
બે રેખાઓ લંબ હોય જો $m_1 \times m_2 = -1$ થાય.
$m_1 \times m_2 = (-\frac{b}{a}) \times (-\frac{a'}{b'}) = \frac{ba'}{ab'}$.
આપેલ શરત: $\frac{1}{ab'} + \frac{1}{ba'} = 0 \implies ba' + ab' = 0 \implies ba' = -ab'$.
ઢાળના ગુણાકારમાં આ કિંમત મૂકતા: $m_1 \times m_2 = \frac{-ab'}{ab'} = -1$.
ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ હોવાથી,રેખાઓ પરસ્પર લંબ છે.
15
EasyMCQ
$2x + 3y - 7 = 0$ અને $2x + 3y - 5 = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી સીધી રેખાઓ નીચેનામાંથી કયા પ્રકારની છે?
A
એકબીજાને સમાંતર
B
એકબીજાને લંબ
C
એકબીજા સાથે $45^{\circ}$ ના ખૂણે નમેલી
D
સંપાતી રેખાઓની જોડી

Solution

(A) ધારો કે $L_1 \equiv 2x + 3y - 7 = 0$ અને $L_2 \equiv 2x + 3y - 5 = 0$.
રેખા $ax + by + c = 0$ નો ઢાળ $m = -\frac{a}{b}$ દ્વારા મળે છે.
$L_1$ માટે,ઢાળ $m_1 = -\frac{2}{3}$.
$L_2$ માટે,ઢાળ $m_2 = -\frac{2}{3}$.
$m_1 = m_2$ હોવાથી,રેખાઓ સમાન ઢાળ ધરાવે છે પરંતુ અલગ અંતઃખંડ ધરાવે છે,તેથી તે એકબીજાને સમાંતર છે.
16
EasyMCQ
રેખાઓ $x = 2$ અને $x - 3y = 6$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\infty$
B
$\tan^{-1}(3)$
C
$\tan^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) રેખા $x = 2$ એ શિરોલંબ રેખા છે,તેથી તેનો ઢાળ $m_1$ અવ્યાખ્યાયિત (અથવા $\infty$) છે.
રેખા $x - 3y = 6$ ને $3y = x - 6$ અથવા $y = \frac{1}{3}x - 2$ તરીકે લખી શકાય છે. આ રેખાનો ઢાળ $m_2 = \frac{1}{3}$ છે.
શિરોલંબ રેખા અને $m$ ઢાળ ધરાવતી રેખા વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\tan \theta = \left| \frac{1}{m} \right|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$m = \frac{1}{3}$,તેથી $\tan \theta = \left| \frac{1}{1/3} \right| = 3$.
તેથી,$\theta = \tan^{-1}(3)$.
Solution diagram
17
EasyMCQ
જો રેખાઓ $y = (2 + \sqrt{3})x + 4$ અને $y = kx + 6$ એકબીજા સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી હોય,તો $k$ ની કિંમત શું હશે?
A
$1$
B
$2$
C
$-1$
D
$-2$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓના ઢાળ $m_1 = 2 + \sqrt{3}$ અને $m_2 = k$ છે.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 60^{\circ}$ હોવાથી,આપણે $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
કિંમતો મૂકતા: $\tan 60^{\circ} = \left| \frac{2 + \sqrt{3} - k}{1 + k(2 + \sqrt{3})} \right| = \sqrt{3}$.
કિસ્સો $1$: $\frac{2 + \sqrt{3} - k}{1 + k(2 + \sqrt{3})} = \sqrt{3} \implies k = 2 - \sqrt{3}$.
કિસ્સો $2$: $\frac{2 + \sqrt{3} - k}{1 + k(2 + \sqrt{3})} = -\sqrt{3} \implies k = -1$.
18
EasyMCQ
એક સીધી રેખા $(\sqrt{3} - 1)x = (\sqrt{3} + 1)y$ એ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બીજી સીધી રેખા સાથે $75^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. તો તે રેખાનું સમીકરણ શું છે?
A
$x = 0$
B
$y = 0$
C
$x + y = 0$
D
$x - y = 0$

Solution

(A) આપેલ રેખા $(\sqrt{3} - 1)x = (\sqrt{3} + 1)y$ છે,જેને $y = \frac{\sqrt{3} - 1}{\sqrt{3} + 1}x$ તરીકે લખી શકાય.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(15^{\circ}) = \frac{\sqrt{3} - 1}{\sqrt{3} + 1}$.
તેથી,રેખાનો ઢાળ $m_1 = \tan(15^{\circ})$ છે.
ધારો કે જરૂરી રેખાનો ઢાળ $m_2$ છે. રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $75^{\circ}$ છે,તેથી $\tan(75^{\circ}) = |\frac{m_2 - m_1}{1 + m_1 m_2}|$.
$\tan(75^{\circ}) = \cot(15^{\circ}) = \frac{1}{\tan(15^{\circ})}$ હોવાથી,$m_2$ એ $y$-અક્ષનો ઢાળ દર્શાવે છે,જે અવ્યાખ્યાયિત છે.
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને અવ્યાખ્યાયિત ઢાળ ધરાવતી રેખા $y$-અક્ષ છે,જેનું સમીકરણ $x = 0$ છે.
19
MediumMCQ
રેખાઓ $a_1x + b_1y + c_1 = 0$ અને $a_2x + b_2y + c_2 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ નીચે મુજબ છે:
A
$\tan^{-1} \left| \frac{a_1b_2 - a_2b_1}{a_1a_2 + b_1b_2} \right|$
B
$\tan^{-1} \left| \frac{a_1b_2 - a_2b_1}{a_1a_2 + b_1b_2} \right|$
C
$\cot^{-1} \left| \frac{a_1a_2 + b_1b_2}{a_1b_2 - a_2b_1} \right|$
D
$\tan^{-1} \left| \frac{a_1b_1 - a_2b_2}{a_1a_2 + b_1b_2} \right|$

Solution

(B) રેખાઓ $a_1x + b_1y + c_1 = 0$ અને $a_2x + b_2y + c_2 = 0$ ના ઢાળ $m_1 = -\frac{a_1}{b_1}$ અને $m_2 = -\frac{a_2}{b_2}$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1m_2} \right|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$\tan \theta = \left| \frac{a_2b_1 - a_1b_2}{a_1a_2 + b_1b_2} \right|$ મળે છે.
તેથી,$\theta = \cot^{-1} \left| \frac{a_1a_2 + b_1b_2}{a_1b_2 - a_2b_1} \right|$ એ સાચો જવાબ છે.
20
EasyMCQ
રેખાઓ $2x - y + 3 = 0$ અને $x + 2y + 3 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો ........... $^\circ$ છે.
A
$90$
B
$60$
C
$45$
D
$30$

Solution

(A) પ્રથમ રેખા $2x - y + 3 = 0$ નો ઢાળ $m_1 = -\frac{2}{-1} = 2$ છે.
બીજી રેખા $x + 2y + 3 = 0$ નો ઢાળ $m_2 = -\frac{1}{2}$ છે.
અહીં $m_1 \times m_2 = 2 \times (-\frac{1}{2}) = -1$ હોવાથી,ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ છે.
તેથી,બંને રેખાઓ એકબીજાને લંબ છે.
આમ,રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $90^\circ$ છે.
21
EasyMCQ
સીધી રેખાઓ $x - y\sqrt{3} = 5$ અને $\sqrt{3}x + y = 7$ વચ્ચેનો ખૂણો ............. $^\circ$ છે.
A
$90$
B
$60$
C
$75$
D
$30$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ $L_1: x - y\sqrt{3} = 5$ અને $L_2: \sqrt{3}x + y = 7$ છે.
સામાન્ય સ્વરૂપ $ax + by + c = 0$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ નીચે મુજબ મળે છે:
$L_1$ માટે,$m_1 = -\frac{1}{-\sqrt{3}} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
$L_2$ માટે,$m_2 = -\frac{\sqrt{3}}{1} = -\sqrt{3}$.
અહીં $m_1 \times m_2 = \left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right) \times (-\sqrt{3}) = -1$ હોવાથી,રેખાઓ એકબીજાને લંબ છે.
તેથી,તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $90^\circ$ છે.
22
EasyMCQ
રેખાઓ $2x - y - 15 = 0$ અને $3x + y + 4 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો .....$^o$ છે.
A
$90$
B
$45$
C
$180$
D
$60$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓ $2x - y - 15 = 0$ $(i)$ અને $3x + y + 4 = 0$ $(ii)$ છે.
તેમને $y = mx + c$ સ્વરૂપમાં સરખાવતા,ઢાળ $m_1 = 2$ અને $m_2 = -3$ મળે છે.
જો રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ હોય,તો $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$.
કિંમતો મૂકતા,$\tan \theta = \left| \frac{2 - (-3)}{1 + (2)(-3)} \right| = \left| \frac{5}{1 - 6} \right| = \left| \frac{5}{-5} \right| = 1$.
તેથી,$\tan \theta = 1$ હોવાથી $\theta = 45^\circ$ મળે છે.
23
EasyMCQ
બિંદુઓ $(3, -4)$ અને $(-2, 6)$ માંથી પસાર થતી રેખા અને $(-3, 6)$ તથા $(9, -18)$ માંથી પસાર થતી રેખા:
A
પરસ્પર લંબ છે
B
સમાંતર છે
C
એકબીજા સાથે $60^\circ$ નો ખૂણો બનાવે છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે પ્રથમ રેખાનો ઢાળ $m_1$ છે. બિંદુઓ $(3, -4)$ અને $(-2, 6)$ છે.
$m_1 = \frac{6 - (-4)}{-2 - 3} = \frac{10}{-5} = -2$
ધારો કે બીજી રેખાનો ઢાળ $m_2$ છે. બિંદુઓ $(-3, 6)$ અને $(9, -18)$ છે.
$m_2 = \frac{-18 - 6}{9 - (-3)} = \frac{-24}{12} = -2$
અહીં $m_1 = m_2 = -2$ હોવાથી,બંને રેખાઓ સમાંતર છે.
24
EasyMCQ
જો રેખાઓ $2x + 3ay - 1 = 0$ અને $3x + 4y + 1 = 0$ પરસ્પર લંબ હોય,તો $a$ ની કિંમત શું થશે?
A
$\frac{1}{2}$
B
$2$
C
$-\frac{1}{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) રેખા $2x + 3ay - 1 = 0$ નો ઢાળ $m_1 = -\frac{2}{3a}$ છે.
રેખા $3x + 4y + 1 = 0$ નો ઢાળ $m_2 = -\frac{3}{4}$ છે.
રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોવાથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થવો જોઈએ,એટલે કે $m_1 \times m_2 = -1$.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $\left(-\frac{2}{3a}\right) \times \left(-\frac{3}{4}\right) = -1$.
$\frac{6}{12a} = -1$.
$\frac{1}{2a} = -1$.
$2a = -1$.
$a = -\frac{1}{2}$.
25
EasyMCQ
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી એક સીધી રેખા બિંદુઓ $(a \cos \alpha, a \sin \alpha)$ અને $(a \cos \beta, a \sin \beta)$ ને જોડતા રેખાખંડને દુભાગે છે. તો આ રેખાઓ
A
પરસ્પર લંબ છે
B
સમાંતર છે
C
તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{4}$ છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(a \cos \alpha, a \sin \alpha)$ અને $B(a \cos \beta, a \sin \beta)$ છે.
રેખાખંડ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $P$ એ $P\left( \frac{a(\cos \alpha + \cos \beta)}{2}, \frac{a(\sin \alpha + \sin \beta)}{2} \right)$ છે.
રેખા $AB$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{\sin \beta - \sin \alpha}{\cos \beta - \cos \alpha} = -\cot(\frac{\alpha + \beta}{2})$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0,0)$ અને $P$ માંથી પસાર થતી રેખા $OP$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{\sin \alpha + \sin \beta}{\cos \alpha + \cos \beta} = \tan(\frac{\alpha + \beta}{2})$ છે.
હવે,$m_1 \times m_2 = -\cot(\frac{\alpha + \beta}{2}) \times \tan(\frac{\alpha + \beta}{2}) = -1$.
ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ હોવાથી,રેખાઓ પરસ્પર લંબ છે.
Solution diagram
26
MediumMCQ
રેખાઓ $a_1x + b_1y + c_1 = 0$ અને $a_2x + b_2y + c_2 = 0$ એકબીજાને લંબ હોય,તો
A
$a_1b_2 - b_1a_2 = 0$
B
$a_1a_2 + b_1b_2 = 0$
C
$a_1^2b_2 + b_1^2a_2 = 0$
D
$a_1b_1 + a_2b_2 = 0$

Solution

(B) રેખાઓના સમીકરણો $a_1x + b_1y + c_1 = 0$ અને $a_2x + b_2y + c_2 = 0$ છે.
પ્રથમ રેખાનો ઢાળ $m_1 = -\frac{a_1}{b_1}$ છે.
બીજી રેખાનો ઢાળ $m_2 = -\frac{a_2}{b_2}$ છે.
જો રેખાઓ એકબીજાને લંબ હોય,તો તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય,એટલે કે $m_1 \times m_2 = -1$.
કિંમતો મૂકતા,$\left(-\frac{a_1}{b_1}\right) \times \left(-\frac{a_2}{b_2}\right) = -1$.
$\Rightarrow \frac{a_1a_2}{b_1b_2} = -1$.
$\Rightarrow a_1a_2 = -b_1b_2$.
$\Rightarrow a_1a_2 + b_1b_2 = 0$.
27
MediumMCQ
રેખાઓ $y = 2x$ અને $x = -2y$ એ
A
સમાંતર
B
લંબ
C
અક્ષો સાથે સમાન નમેલી
D
સંપાતી

Solution

(B) આપેલ રેખાઓ $y = 2x$ અને $y = -\frac{1}{2}x$ છે.
તેમને $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ $m_1 = 2$ અને $m_2 = -\frac{1}{2}$ મળે છે.
ઢાળનો ગુણાકાર $m_1 \times m_2 = 2 \times (-\frac{1}{2}) = -1$ હોવાથી,રેખાઓ પરસ્પર લંબ છે.
28
EasyMCQ
જો રેખાઓ $mx + 2y + 1 = 0$ અને $2x + 3y + 5 = 0$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $m$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$3$
B
$-3$
C
$-1/3$
D
$1/3$

Solution

(B) રેખા $mx + 2y + 1 = 0$ નો ઢાળ $m_1 = -\frac{m}{2}$ છે.
રેખા $2x + 3y + 5 = 0$ નો ઢાળ $m_2 = -\frac{2}{3}$ છે.
રેખાઓ લંબ હોવાથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય,એટલે કે $m_1 \times m_2 = -1$.
કિંમતો મૂકતા: $\left( -\frac{m}{2} \right) \times \left( -\frac{2}{3} \right) = -1$.
$\frac{m}{3} = -1$.
તેથી,$m = -3$.
29
EasyMCQ
વિધાન $(A)$ : રેખા $2x + y + 6 = 0$ એ રેખા $x - 2y + 5 = 0$ ને લંબ છે અને બીજી રેખા $(1, 3)$ માંથી પસાર થાય છે.
કારણ $(R)$ : લંબ રેખાઓના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સ્વતંત્ર રીતે સાચા છે અને $R$ એ $A$ માટે સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સ્વતંત્ર રીતે સાચા છે અને $R$ એ $A$ માટે સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે પરંતુ $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું છે પરંતુ $R$ સાચું છે.

Solution

(A) રેખા $2x + y + 6 = 0$ નો ઢાળ $m_1 = -2$ છે.
રેખા $x - 2y + 5 = 0$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{1}{2}$ છે.
ઢાળનો ગુણાકાર $m_1 \times m_2 = (-2) \times (\frac{1}{2}) = -1$ થાય છે,જે દર્શાવે છે કે રેખાઓ લંબ છે.
બીજી રેખા $x - 2y + 5 = 0$ બિંદુ $(1, 3)$ માંથી પસાર થાય છે કે નહીં તે ચકાસતા: $x=1$ અને $y=3$ મૂકતા,$1 - 2(3) + 5 = 1 - 6 + 5 = 0$ મળે છે. તેથી,બિંદુ $(1, 3)$ રેખા પર આવેલું છે.
આમ,બંને વિધાનો સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
30
EasyMCQ
જો બે રેખાઓ $7x + 3y + 9 = 0$ અને $y = kx + 7$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$3/7$
B
$-7/3$
C
$3$
D
$7$

Solution

(A) પ્રથમ રેખાનું સમીકરણ $7x + 3y + 9 = 0$ છે,જેને $3y = -7x - 9$ અથવા $y = -\frac{7}{3}x - 3$ તરીકે લખી શકાય. તેથી ઢાળ $m_1 = -\frac{7}{3}$ છે.
બીજી રેખાનું સમીકરણ $y = kx + 7$ છે. તેથી ઢાળ $m_2 = k$ છે.
જો બે રેખાઓ એકબીજાને લંબ હોય,તો તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય,એટલે કે $m_1 \times m_2 = -1$.
કિંમતો મૂકતા,$(-\frac{7}{3}) \times k = -1$.
તેથી,$k = \frac{3}{7}$.
31
EasyMCQ
રેખા $y = -2$ અને $y = x + 2$ વચ્ચેનો ગુરૂકોણ .....$^o$ છે.
A
$120$
B
$135$
C
$150$
D
$160$

Solution

(B) રેખા $y = -2$ નો ઢાળ $m_1 = 0$ છે.
રેખા $y = x + 2$ નો ઢાળ $m_2 = 1$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\tan \theta = \left| \frac{0 - 1}{1 + (0)(1)} \right| = |-1| = 1$.
તેથી,લઘુકોણ $\theta = 45^o$ મળે છે.
ગુરૂકોણ $180^o - 45^o = 135^o$ થાય.
32
EasyMCQ
રેખાઓ $2x - y + 5 = 0$ અને $3x + y + 4 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો ...$^o$ છે.
A
$30$
B
$90$
C
$45$
D
$60$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓ $2x - y + 5 = 0$ અને $3x + y + 4 = 0$ છે.
$y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ $m_1 = 2$ અને $m_2 = -3$ મળે છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\tan \theta = \left| \frac{2 - (-3)}{1 + (2)(-3)} \right| = \left| \frac{5}{1 - 6} \right| = \left| \frac{5}{-5} \right| = 1$.
તેથી,$\tan \theta = 1$ હોવાથી,$\theta = 45^o$ મળે છે.
33
EasyMCQ
રેખાઓ $x = 9$ અને $x - \sqrt{3}y + 7 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલા $^\circ$ થાય?
A
$45$
B
$30$
C
$60$
D
$90$

Solution

(C) પ્રથમ રેખા $x = 9$ છે,જે $y$-અક્ષને સમાંતર શિરોલંબ રેખા છે. તેનો ઢાળ અવ્યાખ્યાયિત છે.
બીજી રેખા $x - \sqrt{3}y + 7 = 0$ છે,જેને $y = \frac{1}{\sqrt{3}}x + \frac{7}{\sqrt{3}}$ તરીકે લખી શકાય.
આ રેખાનો ઢાળ $m_2 = \frac{1}{\sqrt{3}}$ છે,જે $x$-અક્ષ સાથે $30^\circ$ નો ખૂણો બનાવે છે.
પ્રથમ રેખા શિરોલંબ હોવાથી ($x$-અક્ષ સાથે $90^\circ$),બંને રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $|90^\circ - 30^\circ| = 60^\circ$ થાય.
34
MediumMCQ
રેખાઓ $y = 3$ અને $y = \sqrt{3}x + 9$ વચ્ચેનો લઘુકોણ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$30$
B
$60$
C
$45$
D
$90$

Solution

(B) પ્રથમ રેખાનું સમીકરણ $y = 3$ છે,જે $x$-અક્ષને સમાંતર આડી રેખા છે. તેનો ઢાળ $m_1 = 0$ છે.
બીજી રેખાનું સમીકરણ $y = \sqrt{3}x + 9$ છે. તેને $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ $m_2 = \sqrt{3}$ મળે છે.
ધારો કે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે. તો $\tan \theta = |\frac{m_2 - m_1}{1 + m_1m_2}|$.
$\tan \theta = |\frac{\sqrt{3} - 0}{1 + 0 \times \sqrt{3}}| = |\sqrt{3}| = \sqrt{3}$.
તેથી,$\tan \theta = \sqrt{3}$ હોવાથી,$\theta = 60^{\circ}$ મળે છે.
Solution diagram
35
MediumMCQ
$(2, 3)$ બિંદુમાંથી પસાર થતી અને રેખા $2x + 3y = 5$ સાથે $\frac{\pi}{4}$ ખૂણો બનાવતી રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$x - 5y + 13 = 0$
B
$5x + y - 13 = 0$
C
$x - 3y - 11 = 0$
D
એકપણ નહિ

Solution

(A, B) ધારો કે આપેલ રેખા $2x + 3y = 5$ નો ઢાળ $m_1 = -\frac{2}{3}$ છે.
ધારો કે માંગેલ રેખાનો ઢાળ $m$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{4}$ છે.
સૂત્ર $\tan \theta = |\frac{m - m_1}{1 + m \cdot m_1}|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan \frac{\pi}{4} = |\frac{m - (-2/3)}{1 + m(-2/3)}|$
$1 = |\frac{3m + 2}{3 - 2m}|$
આનાથી બે કિસ્સા મળે છે:
કિસ્સો $1$: $\frac{3m + 2}{3 - 2m} = 1 \implies 3m + 2 = 3 - 2m \implies 5m = 1 \implies m = \frac{1}{5}$.
રેખાનું સમીકરણ $y - 3 = \frac{1}{5}(x - 2) \implies 5y - 15 = x - 2 \implies x - 5y + 13 = 0$.
કિસ્સો $2$: $\frac{3m + 2}{3 - 2m} = -1 \implies 3m + 2 = -3 + 2m \implies m = -5$.
રેખાનું સમીકરણ $y - 3 = -5(x - 2) \implies y - 3 = -5x + 10 \implies 5x + y - 13 = 0$.
આમ,શક્ય સમીકરણો $x - 5y + 13 = 0$ અથવા $5x + y - 13 = 0$ છે.
36
EasyMCQ
રેખાઓ $y = x + 5$ અને $y = \sqrt{3}x - 4$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલા $^\circ$ થાય ($^\circ$ માં)?
A
$12$
B
$18$
C
$10$
D
$15$

Solution

(D) આપેલ રેખાઓ $y = 1x + 5$ અને $y = \sqrt{3}x - 4$ છે.
$y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ $m_1 = 1$ અને $m_2 = \sqrt{3}$ મળે છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\tan \theta = \left| \frac{1 - \sqrt{3}}{1 + (1)(\sqrt{3})} \right| = \left| \frac{1 - \sqrt{3}}{1 + \sqrt{3}} \right|$.
સાદુરૂપ આપતા: $\tan \theta = 2 - \sqrt{3}$.
આમ,$\tan(15^\circ) = 2 - \sqrt{3}$ હોવાથી,$\theta = 15^\circ$ મળે.
37
MediumMCQ
બિંદુ $(3, -2)$ માંથી પસાર થતી અને રેખા $\sqrt{3}x + y = 1$ સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી રેખાનું સમીકરણ મેળવો.
A
$y + 2 = 0, \sqrt{3}x - y - 2 - 3\sqrt{3} = 0$
B
$\sqrt{3}x - y - 2 - 3\sqrt{3} = 0$
C
$x - 3 = 0, \sqrt{3}x - y - 2 - 3\sqrt{3} = 0$
D
એકપણ નહિ

Solution

(A) બિંદુ $(3, -2)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $y + 2 = m(x - 3)$ છે.
આપેલ રેખા $\sqrt{3}x + y = 1$ નો ઢાળ $m_1 = -\sqrt{3}$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 60^{\circ}$ માટે,$\tan(60^{\circ}) = \left| \frac{m - m_1}{1 + m \cdot m_1} \right|$.
$\sqrt{3} = \left| \frac{m + \sqrt{3}}{1 - m\sqrt{3}} \right|$.
કિસ્સો $1$: $\frac{m + \sqrt{3}}{1 - m\sqrt{3}} = \sqrt{3} \implies m = 0$.
સમીકરણ: $y + 2 = 0$.
કિસ્સો $2$: $\frac{m + \sqrt{3}}{1 - m\sqrt{3}} = -\sqrt{3} \implies m = \sqrt{3}$.
સમીકરણ: $\sqrt{3}x - y - 2 - 3\sqrt{3} = 0$.
38
EasyMCQ
જો $3x + 4y - 5 = 0$ અને $4x + ky - 8 = 0$ બે સમાંતર રેખાઓ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$3/16$
B
$4/3$
C
$16/3$
D
$-4$

Solution

(C) પ્રથમ રેખા $3x + 4y - 5 = 0$ નો ઢાળ $m_1 = -\frac{3}{4}$ છે.
બીજી રેખા $4x + ky - 8 = 0$ નો ઢાળ $m_2 = -\frac{4}{k}$ છે.
બે રેખાઓ સમાંતર હોય ત્યારે તેમના ઢાળ સમાન હોય છે,તેથી $m_1 = m_2$.
$-\frac{3}{4} = -\frac{4}{k}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$3k = 16$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $k = \frac{16}{3}$.
39
MediumMCQ
જો $A (-2, 1)$,$B (2, 3)$ અને $C (-2, -4)$ ત્રણ બિંદુઓ હોય,તો $BA$ અને $BC$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો થાય?
A
$\tan^{-1}\left(\frac{3}{2}\right)$
B
$\tan^{-1}\left(\frac{2}{3}\right)$
C
$\tan^{-1}\left(\frac{7}{4}\right)$
D
એકપણ નહિ

Solution

(B) ધારો કે $m_1$ અને $m_2$ અનુક્રમે $BA$ અને $BC$ ના ઢાળ છે.
$m_1 = \frac{3 - 1}{2 - (-2)} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$
$m_2 = \frac{-4 - 3}{-2 - 2} = \frac{-7}{-4} = \frac{7}{4}$
ધારો કે $BA$ અને $BC$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે. તો,
$\tan \theta = \left| \frac{m_2 - m_1}{1 + m_1 m_2} \right| = \left| \frac{\frac{7}{4} - \frac{1}{2}}{1 + (\frac{7}{4} \times \frac{1}{2})} \right|$
$\tan \theta = \left| \frac{\frac{5}{4}}{\frac{15}{8}} \right| = \left| \frac{5}{4} \times \frac{8}{15} \right| = \frac{2}{3}$
તેથી,$\theta = \tan^{-1}\left(\frac{2}{3}\right)$.
40
MediumMCQ
$(7, 9)$ બિંદુમાંથી પસાર થતી અને રેખા $x - \sqrt{3}y - 2\sqrt{3} = 0$ સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી બે સુરેખાઓના સમીકરણો કયા થાય?
A
$x = 7, x + \sqrt{3}y = 7 + 9\sqrt{3}$
B
$x = \sqrt{3}, x + \sqrt{3}y = 7 + 9\sqrt{3}$
C
$x = 7, x - \sqrt{3}y = 7 + 9\sqrt{3}$
D
$x = \sqrt{3}, x - \sqrt{3}y = 7 + 9\sqrt{3}$

Solution

(A) આપેલ રેખા $x - \sqrt{3}y - 2\sqrt{3} = 0$ નો ઢાળ $m = \frac{1}{\sqrt{3}}$ છે.
ધારો કે માંગેલ રેખાઓનો ઢાળ $m'$ છે. રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 60^{\circ}$ છે.
સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m' - m}{1 + m'm} \right|$ નો ઉપયોગ કરતા,$\tan 60^{\circ} = \left| \frac{m' - 1/\sqrt{3}}{1 + m'/\sqrt{3}} \right|$.
$\sqrt{3} = \left| \frac{\sqrt{3}m' - 1}{\sqrt{3} + m'} \right|$.
કિસ્સો $1$: $\sqrt{3} = \frac{\sqrt{3}m' - 1}{\sqrt{3} + m'}$ $\Rightarrow 3 + \sqrt{3}m' = \sqrt{3}m' - 1$ $\Rightarrow 3 = -1$ (અશક્ય,જે શિરોલંબ રેખા સૂચવે છે).
$(7, 9)$ માંથી પસાર થતી શિરોલંબ રેખા $x = 7$ છે.
કિસ્સો $2$: $-\sqrt{3} = \frac{\sqrt{3}m' - 1}{\sqrt{3} + m'}$ $\Rightarrow -3 - \sqrt{3}m' = \sqrt{3}m' - 1$ $\Rightarrow 2\sqrt{3}m' = -2$ $\Rightarrow m' = -\frac{1}{\sqrt{3}}$.
રેખાનું સમીકરણ $y - 9 = -\frac{1}{\sqrt{3}}(x - 7)$ $\Rightarrow \sqrt{3}y - 9\sqrt{3} = -x + 7$ $\Rightarrow x + \sqrt{3}y = 7 + 9\sqrt{3}$.
આમ,સમીકરણો $x = 7$ અને $x + \sqrt{3}y = 7 + 9\sqrt{3}$ છે.
41
EasyMCQ
બિંદુઓ $(0, 0), (2, 3)$ અને $(2, -2), (3, 5)$ ને જોડતી રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$tan^{-1}\left(\frac{11}{23}\right)$
B
$tan^{-1}\left(\frac{23}{11}\right)$
C
$tan^{-1}\left(\frac{10}{11}\right)$
D
$tan^{-1}\left(\frac{9}{11}\right)$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(0, 0), B(2, 3)$ અને $C(2, -2), D(3, 5)$ છે.
રેખા $AB$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{3 - 0}{2 - 0} = \frac{3}{2}$ છે.
રેખા $CD$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{5 - (-2)}{3 - 2} = \frac{7}{1} = 7$ છે.
ધારો કે $\theta$ એ રેખાઓ વચ્ચેનો લઘુકોણ છે. બે રેખાઓ વચ્ચેના ખૂણાનું સૂત્ર $tan\theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1m_2} \right|$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $tan\theta = \left| \frac{\frac{3}{2} - 7}{1 + (\frac{3}{2})(7)} \right| = \left| \frac{\frac{3 - 14}{2}}{1 + \frac{21}{2}} \right| = \left| \frac{-\frac{11}{2}}{\frac{23}{2}} \right| = \left| -\frac{11}{23} \right| = \frac{11}{23}$.
તેથી,$\theta = tan^{-1}\left(\frac{11}{23}\right)$.
42
MediumMCQ
જો રેખાઓ $y = 3x + 1$ અને $2y = x + 3$ એ રેખા $y = mx + 4$ સાથે સમાન માપનો ખૂણો બનાવે છે,તો $m = $ . . .
A
$\frac{1 - 3\sqrt{2}}{7}$
B
$\frac{1 + 3\sqrt{2}}{7}$
C
$\frac{1 \pm 3\sqrt{2}}{7}$
D
$\frac{1 \pm 5\sqrt{2}}{7}$

Solution

(D) આપેલ રેખાઓના ઢાળ $m_1 = 3$ અને $m_2 = \frac{1}{2}$ છે. ધારો કે ત્રીજી રેખાનો ઢાળ $m_3 = m$ છે.
રેખા $y = mx + 4$ અન્ય બે રેખાઓ સાથે સમાન ખૂણો બનાવતી હોવાથી:
$|\frac{m - 3}{1 + 3m}| = |\frac{m - 1/2}{1 + m/2}|$
$|\frac{m - 3}{1 + 3m}| = |\frac{2m - 1}{2 + m}|$
કિસ્સો $1$: $\frac{m - 3}{1 + 3m} = \frac{2m - 1}{2 + m}$
$(m - 3)(m + 2) = (2m - 1)(3m + 1)$
$m^2 - m - 6 = 6m^2 - m - 1$
$5m^2 = -5 \Rightarrow m^2 = -1$ (વાસ્તવિક ઉકેલ નથી).
કિસ્સો $2$: $\frac{m - 3}{1 + 3m} = -(\frac{2m - 1}{2 + m})$
$(m - 3)(m + 2) = -(2m - 1)(3m + 1)$
$m^2 - m - 6 = -6m^2 + m + 1$
$7m^2 - 2m - 7 = 0$
દ્વિઘાત સૂત્ર $m = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$m = \frac{2 \pm \sqrt{4 - 4(7)(-7)}}{14} = \frac{2 \pm \sqrt{200}}{14} = \frac{1 \pm 5\sqrt{2}}{7}$.
43
DifficultMCQ
એક રેખા $L$ બિંદુ $(3, -2)$ માંથી પસાર થાય છે અને રેખા $\sqrt{3}x + y = 1$ સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. જો $L$ એ $x$-અક્ષને પણ છેદતી હોય,તો $L$ નું સમીકરણ શોધો:
A
$y + \sqrt{3}x + 2 - 3\sqrt{3} = 0$
B
$y - \sqrt{3}x + 2 + 3\sqrt{3} = 0$
C
$\sqrt{3}y - x + 3 + 2\sqrt{3} = 0$
D
$\sqrt{3}y + x - 3 + 2\sqrt{3} = 0$

Solution

(B) આપેલ રેખા $\sqrt{3}x + y = 1$ છે,જેનો ઢાળ $m_2 = -\sqrt{3}$ છે.
ધારો કે રેખા $L$ નો ઢાળ $m_1$ છે. બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $60^{\circ}$ છે.
સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan 60^{\circ} = \left| \frac{m_1 + \sqrt{3}}{1 - \sqrt{3}m_1} \right|$
$\sqrt{3} = \left| \frac{m_1 + \sqrt{3}}{1 - \sqrt{3}m_1} \right|$
આના બે કિસ્સા મળે છે:
કિસ્સો $1$: $m_1 = 0$. રેખાનું સમીકરણ $y + 2 = 0$ મળે.
કિસ્સો $2$: $m_1 = \sqrt{3}$. રેખાનું સમીકરણ $y - \sqrt{3}x + 2 + 3\sqrt{3} = 0$ મળે.
44
DifficultMCQ
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને રેખા $y = mx + c$ સાથે $tan^{-1} m$ ખૂણો બનાવતી રેખાઓનું સમીકરણ શોધો.
A
$y = 0, 2mx + (1 - m^2)y = 0$
B
$y = 0, 2mx + (m^2 - 1)y = 0$
C
$x = 0, 2mx + (m^2 - 1)y = 0$
D
એકપણ નહિ

Solution

(B) ધારો કે માંગેલ રેખાનો ઢાળ $m_1$ છે. આપેલી રેખા $y = mx + c$ છે,તેથી તેનો ઢાળ $m$ છે. બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = tan^{-1} m$ આપેલ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેના ખૂણાનું સૂત્ર વાપરતા: $tan \theta = |\frac{m_1 - m}{1 + m_1 m}|$.
$\theta = tan^{-1} m$ મૂકતા,આપણને $m = |\frac{m_1 - m}{1 + m_1 m}|$ મળે છે.
કિસ્સો $1$: $\frac{m_1 - m}{1 + m_1 m} = m \implies m_1 - m = m + m_1 m^2 \implies m_1(1 - m^2) = 2m \implies m_1 = \frac{2m}{1 - m^2}$.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ માંથી પસાર થતી અને $m_1$ ઢાળ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ $y = m_1 x$ છે,તેથી $y = \frac{2m}{1 - m^2} x$,જેનું સાદું રૂપ $(1 - m^2)y = 2mx$ અથવા $2mx + (m^2 - 1)y = 0$ થાય છે.
કિસ્સો $2$: $\frac{m_1 - m}{1 + m_1 m} = -m \implies m_1 - m = -m - m_1 m^2 \implies m_1(1 + m^2) = 0 \implies m_1 = 0$.
રેખાનું સમીકરણ $y = 0x$ એટલે કે $y = 0$ થાય છે.
આમ,સમીકરણો $y = 0$ અને $2mx + (m^2 - 1)y = 0$ છે.
45
EasyMCQ
રેખાઓ $x - \sqrt{3}y + 5 = 0$ અને $y$-અક્ષ વચ્ચેનો ખૂણો ....$^o$ છે.
A
$90$
B
$60$
C
$30$
D
$45$

Solution

(B) આપેલ રેખા $x - \sqrt{3}y + 5 = 0$ છે.
તેને $y = mx + c$ સ્વરૂપમાં ફેરવતા,$\sqrt{3}y = x + 5$,એટલે કે $y = \frac{1}{\sqrt{3}}x + \frac{5}{\sqrt{3}}$.
આ રેખાનો ઢાળ $m_1 = \frac{1}{\sqrt{3}}$ છે.
$y$-અક્ષ એ શિરોલંબ રેખા છે,તેથી તેનો ઢાળ $m_2$ અવ્યાખ્યાયિત છે (અથવા તે $x$-અક્ષ સાથે $90^o$ નો ખૂણો બનાવે છે).
રેખા અને $y$-અક્ષ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવા માટેનું સૂત્ર $\tan \theta = |\frac{1}{m}|$ છે.
અહીં,$\tan \theta = |\frac{1}{1/\sqrt{3}}| = \sqrt{3}$.
તેથી,$\theta = \tan^{-1}(\sqrt{3}) = 60^o$.
46
MediumMCQ
રેખાઓ $p(p^2 + 1)x - y + q = 0$ અને $(p^2 + 1)^2x + (p^2 + 1)y + 2q = 0$ એ $p$ ના કયા મૂલ્ય માટે સમાન રેખાને લંબ હોય?
A
$p$ ના બે ચોક્કસ મૂલ્યો માટે
B
$p$ ના બે કરતાં વધારે મૂલ્યો માટે
C
$p$ ના કોઈ પણ મૂલ્ય માટે નહીં
D
$p$ ના એક ચોક્કસ મૂલ્ય માટે

Solution

(D) જો બે રેખાઓ એક સામાન્ય રેખાને લંબ હોય,તો તેઓ એકબીજાને સમાંતર હોવી જોઈએ.
પ્રથમ રેખાનો ઢાળ $m_1 = p(p^2 + 1)$ છે.
બીજી રેખાનો ઢાળ $m_2 = -\frac{(p^2 + 1)^2}{p^2 + 1} = -(p^2 + 1)$ છે.
રેખાઓ સમાંતર હોવા માટે,$m_1 = m_2$ હોવું જોઈએ.
$p(p^2 + 1) = -(p^2 + 1)$.
કોઈપણ વાસ્તવિક $p$ માટે $p^2 + 1 \neq 0$ હોવાથી,બંને બાજુ $(p^2 + 1)$ વડે ભાગતા:
$p = -1$.
આમ,$p$ ના એક ચોક્કસ મૂલ્ય માટે રેખાઓ એક સામાન્ય રેખાને લંબ છે.
47
MediumMCQ
બિંદુ $(4, 5)$ માંથી પસાર થતી અને રેખાઓ $3x = 4y + 7$ અને $5y = 12x + 6$ સાથે સમાન ખૂણો બનાવતી રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$9x - 7y = 1$ અને $7x + 9y = 73$
B
$8x + 7y = 1, 7x - 9y = 75$
C
$6x - 7y = 1$ અને $6x + 9y = 73$
D
એકપણ નહિ

Solution

(A) ધારો કે રેખાનો ઢાળ $m$ છે.
આપેલ રેખાઓ $3x - 4y - 7 = 0$ અને $12x - 5y + 6 = 0$ છે.
આ રેખાઓના ઢાળ $m_1 = \frac{3}{4}$ અને $m_2 = \frac{12}{5}$ છે.
જરૂરી રેખા આપેલ રેખાઓ સાથે સમાન ખૂણો બનાવે છે,તેથી ખૂણો સમાન છે.
સૂત્ર $\tan \theta = |\frac{m - m_1}{1 + m m_1}| = |\frac{m - m_2}{1 + m m_2}|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\frac{4m - 3}{4 + 3m}| = |\frac{5m - 12}{5 + 12m}|$
ઉકેલતા $63m^2 - 32m - 63 = 0$ મળે છે.
$m$ ની કિંમતો $m = \frac{9}{7}$ અને $m = -\frac{7}{9}$ મળે છે.
બિંદુ $(4, 5)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $y - 5 = m(x - 4)$ છે.
$m = 9/7$ માટે $9x - 7y = 1$ અને $m = -7/9$ માટે $7x + 9y = 73$ મળે છે.
48
EasyMCQ
રેખાઓ $y - x + 5 = 0$ અને $\sqrt{3}x - y + 7 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો ......$^o$ છે: ($^o$ માં)
A
$15$
B
$60$
C
$45$
D
$75$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ $L_1: y = x - 5$ અને $L_2: y = \sqrt{3}x + 7$ છે.
$y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ $m_1 = 1$ અને $m_2 = \sqrt{3}$ મળે છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર $\tan \theta = |\frac{m_2 - m_1}{1 + m_1 m_2}|$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$\tan \theta = |\frac{\sqrt{3} - 1}{1 + (1)(\sqrt{3})}| = |\frac{\sqrt{3} - 1}{\sqrt{3} + 1}|$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા,$\tan \theta = |\frac{(\sqrt{3} - 1)^2}{3 - 1}| = |\frac{3 + 1 - 2\sqrt{3}}{2}| = |\frac{4 - 2\sqrt{3}}{2}| = |2 - \sqrt{3}|$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 15^o = 2 - \sqrt{3}$,તેથી $\theta = 15^o$ મળે છે.
49
MediumMCQ
ધારો કે સુરેખાઓ $L_1: x - y = 1,$ $L_2: x + y = 1,$ $L_3: 2x + 2y = 5,$ અને $L_4: 2x - 2y = 7$ છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$L_1 \perp L_2, L_2 \parallel L_3, L_1$ એ $L_4$ ને છેદે છે.
B
$L_1 \perp L_2, L_1 \parallel L_3, L_1$ એ $L_2$ ને છેદે છે.
C
$L_1 \perp L_2, L_1 \parallel L_3, L_2$ એ $L_4$ ને છેદે છે.
D
$L_1 \parallel L_4, L_2 \parallel L_3, L_2$ એ $L_3$ ને છેદે છે.

Solution

(A) રેખાઓના ઢાળ નીચે મુજબ છે:
$L_1: y = x - 1, m_1 = 1.$
$L_2: y = -x + 1, m_2 = -1.$
$L_3: y = -x + 2.5, m_3 = -1.$
$L_4: y = x - 3.5, m_4 = 1.$
$m_1 \times m_2 = -1$ હોવાથી $L_1 \perp L_2.$
$m_2 = m_3 = -1$ હોવાથી $L_2 \parallel L_3.$
$m_1 = m_4 = 1$ હોવાથી $L_1 \parallel L_4.$
50
DifficultMCQ
રેખાઓ $p(p^2 + 1)x - y + q = 0$ અને $(p^2 + 1)^2x + (p^2 + 1)y + 2q = 0$ એ એક સામાન્ય રેખાને લંબ હોય તે માટે :
A
$p$ ની બરાબર એક કિંમત
B
$p$ ની બરાબર બે કિંમતો
C
$p$ ની બે થી વધુ કિંમતો
D
$p$ ની કોઈ કિંમત નહીં

Solution

(A) જો બે રેખાઓ એક સામાન્ય રેખાને લંબ હોય,તો તેઓ એકબીજાને સમાંતર હોવી જોઈએ.
ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
પ્રથમ રેખા $p(p^2 + 1)x - y + q = 0$ માટે,ઢાળ $m_1 = \frac{p(p^2 + 1)}{1} = p(p^2 + 1)$.
બીજી રેખા $(p^2 + 1)^2x + (p^2 + 1)y + 2q = 0$ માટે,ઢાળ $m_2 = -\frac{(p^2 + 1)^2}{p^2 + 1} = -(p^2 + 1)$.
રેખાઓ સમાંતર હોવાથી,$m_1 = m_2$.
$p(p^2 + 1) = -(p^2 + 1)$.
કોઈપણ વાસ્તવિક $p$ માટે $p^2 + 1 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $(p^2 + 1)$ વડે ભાગી શકીએ.
$p = -1$.
આમ,$p$ ની બરાબર એક કિંમત મળે છે.

Straight Line — Angle between two straight lines · Frequently Asked Questions

1Are these Straight Line questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Straight Line Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.