Gujarati

System of co-ordinates, Distance between two points, Section formulae Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Straight Line · System of co-ordinates, Distance between two points, Section formulae

89+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 89 questions in Gujarati

1
DifficultMCQ
જો બિંદુઓ $A(a, b)$ અને $B(c, d)$ ને જોડતો રેખાખંડ ઉગમબિંદુ આગળ $\theta$ ખૂણો આંતરતો હોય,તો $\cos \theta$ બરાબર શું થાય?
A
$\frac{ab + cd}{\sqrt{(a^2 + b^2)(c^2 + d^2)}}$
B
$\frac{ac + bd}{\sqrt{(a^2 + b^2)(c^2 + d^2)}}$
C
$\frac{ac - bd}{\sqrt{(a^2 + b^2)(c^2 + d^2)}}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $O$ એ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ છે. બિંદુઓ $A(a, b)$ અને $B(c, d)$ છે.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$(OA)^2 = a^2 + b^2$
$(OB)^2 = c^2 + d^2$
$(AB)^2 = (a - c)^2 + (b - d)^2$
$\triangle AOB$ માં,કોસાઇનના નિયમ મુજબ:
$\cos \theta = \frac{(OA)^2 + (OB)^2 - (AB)^2}{2(OA)(OB)}$
કિંમતો મૂકતા:
$\cos \theta = \frac{(a^2 + b^2) + (c^2 + d^2) - [(a - c)^2 + (b - d)^2]}{2\sqrt{a^2 + b^2}\sqrt{c^2 + d^2}}$
$\cos \theta = \frac{a^2 + b^2 + c^2 + d^2 - (a^2 - 2ac + c^2 + b^2 - 2bd + d^2)}{2\sqrt{a^2 + b^2}\sqrt{c^2 + d^2}}$
$\cos \theta = \frac{2ac + 2bd}{2\sqrt{a^2 + b^2}\sqrt{c^2 + d^2}}$
$\cos \theta = \frac{ac + bd}{\sqrt{(a^2 + b^2)(c^2 + d^2)}}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
Solution diagram
2
EasyMCQ
એક બિંદુના યામ $(0, 1)$ છે અને બીજા બિંદુનો કોટિ $-3$ છે. જો બે બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર $5$ હોય,તો બીજા બિંદુનો ભુજ શોધો:
A
$3$
B
$-3$
C
$\pm 3$
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે પ્રથમ બિંદુ $P(0, 1)$ છે અને બીજું બિંદુ $Q(x, -3)$ છે.
આપેલ છે કે $P$ અને $Q$ વચ્ચેનું અંતર $5$ છે.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$.
$5 = \sqrt{(x - 0)^2 + (-3 - 1)^2}$.
$5 = \sqrt{x^2 + (-4)^2}$.
$5 = \sqrt{x^2 + 16}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $25 = x^2 + 16$.
$x^2 = 25 - 16 = 9$.
$x = \pm 3$.
તેથી,બીજા બિંદુનો ભુજ $\pm 3$ છે.
3
EasyMCQ
$x$-અક્ષ પર આવેલા બિંદુઓનો સામાન્ય ગુણધર્મ કયો છે?
A
$x = 0$
B
$y = 0$
C
$x = 0, y = 0$
D
$y = 0, b = 0$

Solution

(B) કાર્તેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં,સમતલના કોઈપણ બિંદુ $P$ ને $(x, y)$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
$x$-અક્ષ પર આવેલા કોઈપણ બિંદુ માટે,$x$-અક્ષથી તેનું લંબ અંતર શૂન્ય હોય છે.
તેથી,$x$-અક્ષ પરના દરેક બિંદુનો $y$-યામ $0$ હોય છે.
આમ,સામાન્ય ગુણધર્મ $y = 0$ છે.
4
DifficultMCQ
જો બિંદુઓ $(a, 2)$ અને $(3, 4)$ વચ્ચેનું અંતર $8$ હોય,તો $a = $
A
$2 + 3\sqrt{15}$
B
$2 - 3\sqrt{15}$
C
$2 \pm 3\sqrt{15}$
D
$3 \pm 2\sqrt{15}$

Solution

(D) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર $\sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2} = d$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ બિંદુઓ $(a, 2)$ અને $(3, 4)$ છે અને અંતર $d = 8$ છે.
તેથી,$\sqrt{(3 - a)^2 + (4 - 2)^2} = 8$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(3 - a)^2 + (2)^2 = 8^2$ મળે.
$(3 - a)^2 + 4 = 64$.
$(3 - a)^2 = 60$.
$3 - a = \pm \sqrt{60} = \pm 2\sqrt{15}$.
$a = 3 \pm 2\sqrt{15}$.
5
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $A(6, -1)$,$B(1, 3)$ અને $C(x, 8)$ એવા હોય કે જેથી $AB = BC$ થાય,તો $x = $
A
$-3, 5$
B
$3, -5$
C
$-3, -5$
D
$3, 5$

Solution

(A) આપેલ છે કે $AB = BC$,આપણે અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ: $\sqrt{(6-1)^2 + (-1-3)^2} = \sqrt{(x-1)^2 + (8-3)^2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(5)^2 + (-4)^2 = (x-1)^2 + (5)^2$.
$25 + 16 = (x-1)^2 + 25$.
$16 = (x-1)^2$.
વર્ગમૂળ લેતા: $x-1 = \pm 4$.
કિસ્સો $1$: $x-1 = 4 \Rightarrow x = 5$.
કિસ્સો $2$: $x-1 = -4 \Rightarrow x = -3$.
તેથી,$x = 5, -3$.
6
EasyMCQ
બિંદુઓ $(a \cos \alpha, a \sin \alpha)$ અને $(a \cos \beta, a \sin \beta)$ વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે?
A
$a \cos \frac{\alpha - \beta}{2}$
B
$2a \cos \frac{\alpha - \beta}{2}$
C
$a \sin \frac{\alpha - \beta}{2}$
D
$2a \sin \frac{\alpha - \beta}{2}$

Solution

(D) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
આપેલા બિંદુઓ મૂકતા:
$d = \sqrt{(a \cos \beta - a \cos \alpha)^2 + (a \sin \beta - a \sin \alpha)^2}$
$d = a \sqrt{(\cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha) + (\cos^2 \beta + \sin^2 \beta) - 2(\cos \alpha \cos \beta + \sin \alpha \sin \beta)}$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$d = a \sqrt{2 - 2 \cos(\alpha - \beta)}$
$d = a \sqrt{2(1 - \cos(\alpha - \beta))}$
$1 - \cos \theta = 2 \sin^2(\theta/2)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$d = 2a \left| \sin \left(\frac{\alpha - \beta}{2}\right) \right|$
7
EasyMCQ
$y$-અક્ષ પરનું બિંદુ જે $(3, 2)$ અને $(-1, 3)$ બિંદુઓથી સમાન અંતરે હોય તે
A
$(0, -3)$
B
$(0, -3/2)$
C
$(0, 3/2)$
D
$(0, 3)$

Solution

(B) $y$-અક્ષ પરનું બિંદુ $P(0, y)$ ધારો.
$P$ એ $A(3, 2)$ અને $B(-1, 3)$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA^2 = PB^2$ થાય.
$(0 - 3)^2 + (y - 2)^2 = (0 - (-1))^2 + (y - 3)^2$
$9 + y^2 - 4y + 4 = 1 + y^2 - 6y + 9$
$13 - 4y = 10 - 6y$
$2y = -3$
$y = -\frac{3}{2}$
તેથી,માંગેલ બિંદુ $(0, -\frac{3}{2})$ છે.
8
EasyMCQ
જો $\Delta OAB$ ના શિરોબિંદુઓના યામ અનુક્રમે $(0, 0)$,$(\cos \alpha, \sin \alpha)$ અને $(-\sin \alpha, \cos \alpha)$ હોય,તો $OA^2 + OB^2 = $
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $O(0, 0)$,$A(\cos \alpha, \sin \alpha)$ અને $B(-\sin \alpha, \cos \alpha)$ છે.
અંતર $OA$ નો વર્ગ $OA^2 = (\cos \alpha - 0)^2 + (\sin \alpha - 0)^2 = \cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha = 1$ છે.
અંતર $OB$ નો વર્ગ $OB^2 = (-\sin \alpha - 0)^2 + (\cos \alpha - 0)^2 = \sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha = 1$ છે.
તેથી,$OA^2 + OB^2 = 1 + 1 = 2$.
9
MediumMCQ
બિંદુ $(b \cos \theta, b \sin \theta)$ નું ઉગમબિંદુથી અંતર કેટલું છે?
A
$b \cot \theta$
B
$b$
C
$b \tan \theta$
D
$b \sqrt{2}$

Solution

(B) ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી બિંદુ $(x, y)$ નું અંતર $d = \sqrt{x^2 + y^2}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
આપેલ યામ $(b \cos \theta, b \sin \theta)$ મૂકતા:
$d = \sqrt{(b \cos \theta)^2 + (b \sin \theta)^2}$
$d = \sqrt{b^2 \cos^2 \theta + b^2 \sin^2 \theta}$
$d = \sqrt{b^2(\cos^2 \theta + \sin^2 \theta)}$
કારણ કે $\cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$,તેથી:
$d = \sqrt{b^2(1)} = b$.
10
EasyMCQ
$(a \sin \theta, 0)$ અને $(0, a \cos \theta)$ બિંદુઓને જોડતી રેખાના મધ્યબિંદુનું ઉગમબિંદુથી અંતર કેટલું છે?
A
$\frac{a}{2}$
B
$\frac{1}{2} a (\sin \theta + \cos \theta)$
C
$a (\sin \theta + \cos \theta)$
D
$a$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $P(a \sin \theta, 0)$ અને $Q(0, a \cos \theta)$ છે.
રેખાખંડ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ $M$ એ $\left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
યામો મૂકતા,$M = \left( \frac{a \sin \theta + 0}{2}, \frac{0 + a \cos \theta}{2} \right) = \left( \frac{a \sin \theta}{2}, \frac{a \cos \theta}{2} \right)$.
$M$ નું ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી અંતર $\sqrt{\left( \frac{a \sin \theta}{2} - 0 \right)^2 + \left( \frac{a \cos \theta}{2} - 0 \right)^2}$ છે.
$= \sqrt{\frac{a^2 \sin^2 \theta}{4} + \frac{a^2 \cos^2 \theta}{4}} = \sqrt{\frac{a^2}{4} (\sin^2 \theta + \cos^2 \theta)}$.
$\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$ હોવાથી,અંતર $\sqrt{\frac{a^2}{4}} = \frac{a}{2}$ થાય.
11
EasyMCQ
બિંદુઓ $(7, 5)$ અને $(3, 2)$ વચ્ચેનું અંતર ........... $unit$ છે.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(D) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d$ શોધવાનું સૂત્ર: $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $(7, 5)$ અને $(3, 2)$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $d = \sqrt{(3 - 7)^2 + (2 - 5)^2}$.
$d = \sqrt{(-4)^2 + (-3)^2}$.
$d = \sqrt{16 + 9}$.
$d = \sqrt{25} = 5 \text{ units}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
12
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(5, a)$ અને $(b, 7)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ $(3, 5)$ હોય,તો $(a, b) =$
A
$(3, 1)$
B
$(1, 3)$
C
$(-2, -2)$
D
$(-3, -1)$

Solution

(A) $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ $\left(\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2}\right)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
આપેલ બિંદુઓ $(5, a)$ અને $(b, 7)$ તથા મધ્યબિંદુ $(3, 5)$ માટે:
$\frac{5 + b}{2} = 3 \implies 5 + b = 6 \implies b = 1$.
$\frac{a + 7}{2} = 5 \implies a + 7 = 10 \implies a = 3$.
તેથી,$(a, b) = (3, 1)$.
13
EasyMCQ
$x$-અક્ષ બિંદુઓ $(2, -3)$ અને $(5, 6)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$2 : 1$
B
$1 : 2$
C
$2 : -1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $x$-અક્ષ બિંદુઓ $A(2, -3)$ અને $B(5, 6)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
બિંદુ $x$-અક્ષ પર હોવાથી તેનો $y$-યામ $0$ થશે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,વિભાજન કરતા બિંદુનો $y$-યામ $\frac{k(6) + 1(-3)}{k + 1} = 0$ થાય.
$k$ માટે ઉકેલતા: $6k - 3 = 0$ $\Rightarrow 6k = 3$ $\Rightarrow k = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
આમ,ગુણોત્તર $\frac{1}{2} : 1$ એટલે કે $1 : 2$ છે.
વૈકલ્પિક રીતે,$(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $x$-અક્ષ દ્વારા વિભાજન ગુણોત્તર $-\frac{y_1}{y_2} = -\frac{-3}{6} = \frac{3}{6} = 1 : 2$ થાય.
14
EasyMCQ
બિંદુઓ $(a + b, a - b)$ અને $(a - b, a + b)$ ને જોડતી રેખાનું $a:b$ ગુણોત્તરમાં બહારથી વિભાજન કરતું બિંદુ કયું છે?
A
$\left( \frac{a^2 - 2ab - b^2}{a - b}, \frac{a^2 + b^2}{a - b} \right)$
B
$\left( \frac{a^2 - 2ab - b^2}{a - b}, \frac{a^2 - b^2}{a - b} \right)$
C
$\left( \frac{a^2 - 2ab + b^2}{a - b}, \frac{a^2 + b^2}{a - b} \right)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને $m:n$ ગુણોત્તરમાં બહારથી વિભાજન કરતા બિંદુનું સૂત્ર $\left( \frac{mx_2 - nx_1}{m - n}, \frac{my_2 - ny_1}{m - n} \right)$ છે.
અહીં $(x_1, y_1) = (a + b, a - b)$ અને $(x_2, y_2) = (a - b, a + b)$ તથા ગુણોત્તર $m:n = a:b$ છે.
$x$-યામ માટે:
$x = \frac{a(a - b) - b(a + b)}{a - b} = \frac{a^2 - 2ab - b^2}{a - b}$.
$y$-યામ માટે:
$y = \frac{a(a + b) - b(a - b)}{a - b} = \frac{a^2 + b^2}{a - b}$.
આમ,બિંદુ $\left( \frac{a^2 - 2ab - b^2}{a - b}, \frac{a^2 + b^2}{a - b} \right)$ છે.
15
DifficultMCQ
બિંદુઓ $A, B, C$ ના યામ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$,$(x_3, y_3)$ છે અને $D$ એ રેખા $AB$ ને $l : k$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. જો $P$ એ રેખા $DC$ ને $m : k + l$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે,તો $P$ ના યામ શોધો.
A
$\left( \frac{k x_1 + l x_2 + m x_3}{k + l + m}, \frac{k y_1 + l y_2 + m y_3}{k + l + m} \right)$
B
$\left( \frac{l x_1 + m x_2 + k x_3}{l + m + k}, \frac{l y_1 + m y_2 + k y_3}{l + m + k} \right)$
C
$\left( \frac{m x_1 + k x_2 + l x_3}{m + k + l}, \frac{m y_1 + k y_2 + l y_3}{m + k + l} \right)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ના યામ જે $AB$ ને $l : k$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે તે વિભાજન સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$D = \left( \frac{l x_2 + k x_1}{l + k}, \frac{l y_2 + k y_1}{l + k} \right)$
હવે,$P$ એ રેખાખંડ $DC$ ને $m : (k + l)$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
$P$ માટે વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$P = \left( \frac{m x_3 + (k + l) x_D}{m + k + l}, \frac{m y_3 + (k + l) y_D}{m + k + l} \right)$
$D$ ના યામ મૂકતા:
$x_P = \frac{m x_3 + (k + l) \left( \frac{l x_2 + k x_1}{l + k} \right)}{k + l + m} = \frac{m x_3 + l x_2 + k x_1}{k + l + m}$
તે જ રીતે,$y_P = \frac{m y_3 + l y_2 + k y_1}{k + l + m}$
આમ,$P$ ના યામ $\left( \frac{k x_1 + l x_2 + m x_3}{k + l + m}, \frac{k y_1 + l y_2 + m y_3}{k + l + m} \right)$ છે.
Solution diagram
16
MediumMCQ
$(0, 0)$ અને $(9, 12)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું ત્રિભાગ કરતા બિંદુઓ કયા છે?
A
$(3, 4), (6, 8)$
B
$(4, 3), (6, 8)$
C
$(4, 3), (8, 6)$
D
$(3, 4), (8, 6)$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(0, 0)$ અને $D(9, 12)$ છે. ધારો કે $B$ અને $C$ એ રેખાખંડ $AD$ નું ત્રિભાગ કરતા બિંદુઓ છે.
$(i)$ બિંદુ $B$ એ $AD$ નું $1 : 2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$B$ ના યામ:
$x = \frac{1(9) + 2(0)}{1 + 2} = \frac{9}{3} = 3$
$y = \frac{1(12) + 2(0)}{1 + 2} = \frac{12}{3} = 4$
તેથી,$B = (3, 4)$.
$(ii)$ બિંદુ $C$ એ $AD$ નું $2 : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$C$ ના યામ:
$x = \frac{2(9) + 1(0)}{2 + 1} = \frac{18}{3} = 6$
$y = \frac{2(12) + 1(0)}{2 + 1} = \frac{24}{3} = 8$
તેથી,$C = (6, 8)$.
આમ,બિંદુઓ $(3, 4)$ અને $(6, 8)$ છે.
Solution diagram
17
EasyMCQ
રેખા $x + y = 4$ એ બિંદુઓ $(-1, 1)$ અને $(5, 7)$ ને જોડતી રેખાને કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે?
A
$2 : 1$
B
$1 : 2$
C
$1 : 2$ બાહ્ય રીતે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે રેખા $x + y - 4 = 0$ એ બિંદુઓ $A(-1, 1)$ અને $B(5, 7)$ ને જોડતા રેખાખંડને $k : 1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,વિભાજન બિંદુના યામ $\left( \frac{5k - 1}{k + 1}, \frac{7k + 1}{k + 1} \right)$ મળે છે.
આ બિંદુ રેખા $x + y = 4$ પર હોવાથી:
$\frac{5k - 1}{k + 1} + \frac{7k + 1}{k + 1} = 4$
$5k - 1 + 7k + 1 = 4(k + 1)$
$12k = 4k + 4$
$8k = 4$
$k = \frac{4}{8} = \frac{1}{2}$.
આમ,ગુણોત્તર $1 : 2$ છે.
18
MediumMCQ
$(-2, 3)$ અને $(3, -1)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓ પૈકી $(-2, 3)$ ની નજીકનું બિંદુ કયું છે?
A
$\left( -\frac{1}{3}, \frac{5}{3} \right)$
B
$\left( \frac{4}{3}, \frac{1}{3} \right)$
C
$\left( -\frac{3}{4}, 2 \right)$
D
$\left( \frac{1}{3}, \frac{5}{3} \right)$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(-2, 3)$ અને $B(3, -1)$ છે.
ધારો કે $C$ એ $A$ ની નજીકનું ત્રિભાગ બિંદુ છે. તેથી $C$ એ રેખાખંડ $AB$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$C$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$x = \frac{1(3) + 2(-2)}{1 + 2} = \frac{3 - 4}{3} = -\frac{1}{3}$
$y = \frac{1(-1) + 2(3)}{1 + 2} = \frac{-1 + 6}{3} = \frac{5}{3}$
આમ,$C$ ના યામ $\left( -\frac{1}{3}, \frac{5}{3} \right)$ છે.
Solution diagram
19
EasyMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના ક્રમમાં લીધેલા ત્રણ શિરોબિંદુઓ $(-1, -6)$,$(2, -5)$ અને $(7, 2)$ છે. ચોથું શિરોબિંદુ કયું છે?
A
$(1, 4)$
B
$(4, 1)$
C
$(1, 1)$
D
$(4, 4)$

Solution

(B) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ $A(-1, -6)$,$B(2, -5)$,$C(7, 2)$ અને $D(x, y)$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે,તેથી વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ એ વિકર્ણ $BD$ ના મધ્યબિંદુ સમાન હોય છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{-1+7}{2}, \frac{-6+2}{2}) = (3, -2)$ છે.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{2+x}{2}, \frac{-5+y}{2})$ છે.
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા:
$\frac{2+x}{2} = 3$ $\Rightarrow 2+x = 6$ $\Rightarrow x = 4$
$\frac{-5+y}{2} = -2$ $\Rightarrow -5+y = -4$ $\Rightarrow y = 1$
તેથી,ચોથું શિરોબિંદુ $(4, 1)$ છે.
Solution diagram
20
EasyMCQ
$P$ અને $Q$ એ $A,(-2, 5)$ અને $B,(3, 1)$ ને જોડતી રેખા પરના એવા બિંદુઓ છે કે જેથી $AP = PQ = QB$ થાય. તો $PQ$ નું મધ્યબિંદુ શું છે?
A
$\left( \frac{1}{2}, 3 \right)$
B
$\left( -\frac{1}{2}, 4 \right)$
C
$(2, 3)$
D
$(1, 4)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $P$ અને $Q$ એ રેખાખંડ $AB$ ને ત્રણ સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરે છે,એટલે કે $AP = PQ = QB$.
આનો અર્થ એ છે કે $P$ અને $Q$ એ રેખાખંડ $AB$ ના ત્રિભાજક બિંદુઓ છે.
$PQ$ નું મધ્યબિંદુ એ $AB$ ના મધ્યબિંદુ સમાન જ થાય છે કારણ કે $P$ અને $Q$ એ $AB$ ના કેન્દ્રની સાપેક્ષમાં સંમિત છે.
$AB$ ના મધ્યબિંદુના યામ શોધવાનું સૂત્ર $\left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$ છે.
બિંદુઓ $A(-2, 5)$ અને $B(3, 1)$ ની કિંમતો મૂકતા:
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{-2 + 3}{2}, \frac{5 + 1}{2} \right) = \left( \frac{1}{2}, \frac{6}{2} \right) = \left( \frac{1}{2}, 3 \right)$.
21
MediumMCQ
બિંદુઓ $(3, -2)$ અને $(-3, -4)$ ને જોડતા રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓ કયા છે?
A
$\left( \frac{3}{2}, - \frac{5}{2} \right), \left( - \frac{3}{2}, - \frac{13}{4} \right)$
B
$\left( - \frac{3}{2}, \frac{5}{2} \right), \left( \frac{3}{2}, \frac{13}{4} \right)$
C
$\left( 1, - \frac{8}{3} \right), \left( - 1, - \frac{10}{3} \right)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $A(3, -2)$ અને $B(-3, -4)$ રેખાખંડના અંત્યબિંદુઓ છે અને $C$ તથા $D$ ત્રિભાગ બિંદુઓ છે.
$C$ એ $AB$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$C$ ના યામ:
$\left( \frac{1(-3) + 2(3)}{1+2}, \frac{1(-4) + 2(-2)}{1+2} \right) = \left( \frac{3}{3}, \frac{-8}{3} \right) = \left( 1, - \frac{8}{3} \right)$.
$D$ એ $AB$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$D$ ના યામ:
$\left( \frac{2(-3) + 1(3)}{2+1}, \frac{2(-4) + 1(-2)}{2+1} \right) = \left( \frac{-3}{3}, \frac{-10}{3} \right) = \left( -1, - \frac{10}{3} \right)$.
22
EasyMCQ
બિંદુઓ $(4, -2)$ અને $(8, 6)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $7 : 5$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતા બિંદુના યામ શોધો.
A
$(16, 18)$
B
$(18, 16)$
C
$\left( \frac{19}{3}, \frac{8}{3} \right)$
D
$\left( \frac{8}{3}, \frac{19}{3} \right)$

Solution

(C) અંતઃવિભાજન માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m : n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતા બિંદુના યામ $\left( \frac{mx_2 + nx_1}{m+n}, \frac{my_2 + ny_1}{m+n} \right)$ છે.
અહીં,$(x_1, y_1) = (4, -2)$,$(x_2, y_2) = (8, 6)$,$m = 7$,અને $n = 5$.
$x = \frac{7(8) + 5(4)}{7 + 5} = \frac{56 + 20}{12} = \frac{76}{12} = \frac{19}{3}$.
$y = \frac{7(6) + 5(-2)}{7 + 5} = \frac{42 - 10}{12} = \frac{32}{12} = \frac{8}{3}$.
આમ,બિંદુના યામ $\left( \frac{19}{3}, \frac{8}{3} \right)$ છે.
23
EasyMCQ
$y$-અક્ષ બિંદુઓ $(-3, -4)$ અને $(1, -2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$1 : 3$
B
$2 : 3$
C
$3 : 1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $y$-અક્ષ બિંદુઓ $A(-3, -4)$ અને $B(1, -2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k : 1$ ગુણોત્તરમાં બિંદુ $P(0, y)$ પર વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,બિંદુ $P$ નો $x$-યામ નીચે મુજબ મળે:
$x = \frac{m x_2 + n x_1}{m + n}$
બિંદુ $y$-અક્ષ પર હોવાથી,તેનો $x$-યામ $0$ થશે:
$0 = \frac{k(1) + 1(-3)}{k + 1}$
$0 = k - 3$
$k = 3$
તેથી,જરૂરી ગુણોત્તર $3 : 1$ છે.
24
DifficultMCQ
બિંદુઓ $(2, -3)$ અને $(-5, 6)$ ને જોડતી રેખા $y$-અક્ષ દ્વારા કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજિત થાય છે?
A
$2 : 5$
B
$2 : 3$
C
$3 : 5$
D
$1 : 2$

Solution

(A) ધારો કે $y$-અક્ષ બિંદુઓ $(x_1, y_1) = (2, -3)$ અને $(x_2, y_2) = (-5, 6)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન બિંદુના યામ $\left( \frac{kx_2 + x_1}{k+1}, \frac{ky_2 + y_1}{k+1} \right)$ દ્વારા મળે છે.
આ બિંદુ $y$-અક્ષ પર હોવાથી,તેનો $x$-યામ $0$ થશે.
તેથી,$\frac{k(-5) + 2}{k+1} = 0$.
$-5k + 2 = 0 \implies 5k = 2 \implies k = \frac{2}{5}$.
આમ,માંગેલ ગુણોત્તર $2 : 5$ છે.
25
MediumMCQ
$(0, 3)$ અને $(6, -3)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓ કયા છે?
A
$(2, 0)$ અને $(4, -1)$
B
$(2, -1)$ અને $(4, 1)$
C
$(3, 1)$ અને $(4, -1)$
D
$(2, 1)$ અને $(4, -1)$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુઓ $A(0, 3)$ અને $B(6, -3)$ છે. ત્રિભાગ બિંદુઓ $C$ અને $D$ રેખાખંડ $AB$ નું અનુક્રમે $1:2$ અને $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$C$ ના યામ:
$C = \left( \frac{1 \times 6 + 2 \times 0}{1 + 2}, \frac{1 \times (-3) + 2 \times 3}{1 + 2} \right) = \left( \frac{6}{3}, \frac{3}{3} \right) = (2, 1)$
$D$ ના યામ:
$D = \left( \frac{2 \times 6 + 1 \times 0}{2 + 1}, \frac{2 \times (-3) + 1 \times 3}{2 + 1} \right) = \left( \frac{12}{3}, \frac{-3}{3} \right) = (4, -1)$
આમ,ત્રિભાગ બિંદુઓ $(2, 1)$ અને $(4, -1)$ છે.
26
EasyMCQ
બિંદુ $(-3, 6)$ અને બિંદુઓ $(4, -5)$ તથા $(-2, 9)$ ને જોડતી રેખાના મધ્યબિંદુમાંથી પસાર થતી સીધી રેખાનો ઢાળ (inclination) શોધો.
A
$\pi /4$
B
$\pi /6$
C
$\pi /3$
D
$3\pi /4$

Solution

(D) પ્રથમ,$(4, -5)$ અને $(-2, 9)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ શોધો.
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{4 + (-2)}{2}, \frac{-5 + 9}{2} \right) = \left( \frac{2}{2}, \frac{4}{2} \right) = (1, 2)$.
હવે,$(-3, 6)$ અને $(1, 2)$ માંથી પસાર થતી રેખાનો ઢાળ $m$ શોધો.
$m = \frac{2 - 6}{1 - (-3)} = \frac{-4}{4} = -1$.
$m = \tan \theta$ હોવાથી,$\tan \theta = -1$.
તેથી,$\theta = \pi - \frac{\pi}{4} = \frac{3\pi}{4}$.
27
MediumMCQ
$(-3, -3)$ અને $(6, 6)$ બિંદુઓને જોડતી રેખાના ત્રિભાગ બિંદુઓના યામ કયા થશે?
A
$(0, 0), (3, 3)$
B
$(0, 0), (3, -3)$
C
$(1, 1), (3, 3)$
D
$(1, 1), (-3, 3)$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $P(-3, -3)$ અને $Q(6, 6)$ છે.
ધારો કે $R$ અને $S$ એ ત્રિભાગ બિંદુઓ છે.
$R$ એ $PQ$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$R$ ના યામ:
$R = \left( \frac{1(6) + 2(-3)}{1+2}, \frac{1(6) + 2(-3)}{1+2} \right) = \left( \frac{6-6}{3}, \frac{6-6}{3} \right) = (0, 0)$.
$S$ એ $PQ$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$S$ ના યામ:
$S = \left( \frac{2(6) + 1(-3)}{2+1}, \frac{2(6) + 1(-3)}{2+1} \right) = \left( \frac{12-3}{3}, \frac{12-3}{3} \right) = \left( \frac{9}{3}, \frac{9}{3} \right) = (3, 3)$.
આમ,ત્રિભાગ બિંદુઓના યામ $(0, 0)$ અને $(3, 3)$ છે.
Solution diagram
28
MediumMCQ
$P(a, x)$ અને $T(b, y)$ ને જોડતી રેખા પર બિંદુઓ $Q, R$ અને $S$ એવા છે કે જેથી $PQ = QR = RS = ST$ થાય. જો $L\left( \frac{5a + 3b}{8}, \frac{5x + 3y}{8} \right)$ એ રેખાખંડ પરનું બિંદુ હોય,તો $L$ એ કયા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ છે?
A
$PQ$
B
$QR$
C
$RS$
D
$ST$

Solution

(B) ધારો કે રેખા પરના બિંદુઓ $P, Q, R, S, T$ છે જેથી $PQ = QR = RS = ST = k$ થાય.
$P$ ના યામ $(a, x)$ અને $T$ ના યામ $(b, y)$ છે.
કુલ લંબાઈ $PT = 4k$ છે.
બિંદુ $L$ ના યામ $\left( \frac{5a + 3b}{8}, \frac{5x + 3y}{8} \right)$ છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$PT$ ને $m:n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતા બિંદુના યામ $\left( \frac{mb + na}{m+n}, \frac{my + nx}{m+n} \right)$ થાય.
$L$ સાથે સરખાવતા,$\frac{n}{m+n} = \frac{5}{8}$ અને $\frac{m}{m+n} = \frac{3}{8}$ મળે,જે $3:5$ નો ગુણોત્તર આપે છે.
આમ,$L$ એ $PT$ ને $3:5$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
$PQ = k, QR = k, RS = k, ST = k$ હોવાથી,અંતર $PL = \frac{3}{8} \times 4k = 1.5k$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $L$ એ $Q$ અને $R$ ની વચ્ચે છે જેથી $QL = 0.5k$ અને $LR = 0.5k$ થાય.
તેથી,$L$ એ $QR$ નું મધ્યબિંદુ છે.
29
EasyMCQ
$(3, -4)$ અને $(-5, 6)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું $x$-અક્ષ કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$2 : 3$
B
$3 : 2$
C
$3 : 5$
D
$5 : 3$

Solution

(A) ધારો કે ગુણોત્તર $k : 1$ છે. $x$-અક્ષ પરના બિંદુનો $y$-યામ $0$ હોય છે.
વિભાજન સૂત્ર મુજબ: $y = \frac{m_1 y_2 + m_2 y_1}{m_1 + m_2}$.
$y = 0$ લેતા,$0 = \frac{k(6) + 1(-4)}{k + 1}$.
તેથી,$6k - 4 = 0$,એટલે કે $6k = 4$,જેનો અર્થ છે $k = \frac{4}{6} = \frac{2}{3}$.
આમ,માંગેલ ગુણોત્તર $2 : 3$ છે.
30
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(x, 2)$ અને $(3, 4)$ વચ્ચેનું અંતર $2$ હોય,તો $x$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$0$

Solution

(C) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $(x, 2)$ અને $(3, 4)$ છે અને અંતર $d = 2$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $2 = \sqrt{(x - 3)^2 + (2 - 4)^2}$.
$2 = \sqrt{(x - 3)^2 + (-2)^2}$.
$2 = \sqrt{(x - 3)^2 + 4}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $4 = (x - 3)^2 + 4$.
$(x - 3)^2 = 0$.
$x - 3 = 0$.
$x = 3$.
31
EasyMCQ
બિંદુઓ $(-3, 2)$ અને $(3, -4)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $3 : 2$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતા બિંદુના યામ શોધો.
A
$(2, 3)$
B
$\left( \frac{2}{5}, - \frac{4}{3} \right)$
C
$\left( \frac{3}{5}, - \frac{8}{5} \right)$
D
$(0, 4)$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુઓ $A(-3, 2)$ અને $B(3, -4)$ છે. ગુણોત્તર $m : n = 3 : 2$ છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,બિંદુ $R(x, y)$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n} = \frac{3(3) + 2(-3)}{3 + 2} = \frac{9 - 6}{5} = \frac{3}{5}$
$y = \frac{my_2 + ny_1}{m + n} = \frac{3(-4) + 2(2)}{3 + 2} = \frac{-12 + 4}{5} = -\frac{8}{5}$
આમ,બિંદુના યામ $\left( \frac{3}{5}, - \frac{8}{5} \right)$ છે.
Solution diagram
32
EasyMCQ
જો કોઈ બિંદુના કાર્તેઝિયન યામ $(\sqrt{3}, 1)$ હોય,તો તેના ધ્રુવીય યામ શોધો.
A
$(2, \pi/3)$
B
$(\sqrt{2}, \pi/6)$
C
$(2, \pi/6)$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(C) આપેલ કાર્તેઝિયન યામ $(x, y) = (\sqrt{3}, 1)$ છે.
ધ્રુવીય યામ $(r, \theta)$ શોધવા માટે,આપણે $x = r \cos \theta$ અને $y = r \sin \theta$ સંબંધોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
પ્રથમ,$r = \sqrt{x^2 + y^2} = \sqrt{(\sqrt{3})^2 + 1^2} = \sqrt{3 + 1} = \sqrt{4} = 2$ ગણો.
ત્યારબાદ,$\theta = \tan^{-1}(\frac{y}{x}) = \tan^{-1}(\frac{1}{\sqrt{3}})$ ગણો.
$x$ અને $y$ બંને ધન હોવાથી,બિંદુ પ્રથમ ચરણમાં છે,તેથી $\theta = \frac{\pi}{6}$.
આમ,ધ્રુવીય યામ $(2, \frac{\pi}{6})$ છે.
33
EasyMCQ
બિંદુઓ $(a, 0)$ અને $(0, a)$ વચ્ચેનું અંતર કેટલું થાય?
A
$\sqrt{2}a$
B
$2a^2$
C
$2a$
D
$2\sqrt{2}a$

Solution

(A) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d$ શોધવાનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $(a, 0)$ અને $(0, a)$ ની કિંમતો મૂકતા:
$d = \sqrt{(0 - a)^2 + (a - 0)^2}$
$d = \sqrt{(-a)^2 + (a)^2}$
$d = \sqrt{a^2 + a^2}$
$d = \sqrt{2a^2}$
$d = \sqrt{2}a$
34
EasyMCQ
બિંદુઓ $(3, -1)$ અને $(3, 4)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $2 : 3$ ના ગુણોત્તરમાં બર્હીવિભાજન કરતા બિંદુના યામ શોધો.
A
$(3, -11)$
B
$(2, 8)$
C
$(10, -12)$
D
$(-7, -13)$

Solution

(A) $(x_1, y_1) = (3, -1)$ અને $(x_2, y_2) = (3, 4)$ ને $m : n = 2 : 3$ ના ગુણોત્તરમાં બર્હીવિભાજન કરતા બિંદુના યામનું સૂત્ર $\left( \frac{mx_2 - nx_1}{m - n}, \frac{my_2 - ny_1}{m - n} \right)$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$x = \frac{2(3) - 3(3)}{2 - 3} = \frac{6 - 9}{-1} = 3$.
$y = \frac{2(4) - 3(-1)}{2 - 3} = \frac{8 + 3}{-1} = -11$.
આમ,બિંદુના યામ $(3, -11)$ છે.
35
EasyMCQ
રેખા $3x + 4y = 7$ એ બિંદુઓ $(1, 2)$ અને $(-2, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$4:9$
B
$3:7$
C
$5:3$
D
$9:3$

Solution

(A) ધારો કે રેખા $3x + 4y - 7 = 0$ એ બિંદુઓ $A(1, 2)$ અને $B(-2, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન બિંદુના યામ $\left( \frac{-2k + 1}{k+1}, \frac{k + 2}{k+1} \right)$ થશે.
આ બિંદુ રેખા $3x + 4y = 7$ પર હોવાથી,આપણે આ યામને સમીકરણમાં મૂકીએ:
$3\left( \frac{-2k + 1}{k+1} \right) + 4\left( \frac{k + 2}{k+1} \right) = 7$
$3(-2k + 1) + 4(k + 2) = 7(k + 1)$
$-6k + 3 + 4k + 8 = 7k + 7$
$-2k + 11 = 7k + 7$
$4 = 9k$
$k = \frac{4}{9}$
આમ,ગુણોત્તર $4:9$ છે.
36
EasyMCQ
બિંદુઓ $P(-2, 3)$ અને $Q(4, -1)$ વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$\sqrt{46}$
B
$\sqrt{60}$
C
$\sqrt{50}$
D
$\sqrt{52}$

Solution

(D) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $P(-2, 3)$ અને $Q(4, -1)$ ની કિંમતો મૂકતા:
$PQ = \sqrt{(4 - (-2))^2 + (-1 - 3)^2}$
$PQ = \sqrt{(4 + 2)^2 + (-4)^2}$
$PQ = \sqrt{6^2 + (-4)^2}$
$PQ = \sqrt{36 + 16}$
$PQ = \sqrt{52}$
37
EasyMCQ
જો ચોરસના બે સામસામેના શિરોબિંદુઓના યામ $(a, b)$ અને $(b, a)$ હોય,તો ચોરસનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$(a - b)^2$
B
$a^2 + b^2$
C
$\frac{1}{2}(a - b)^2$
D
$(a + b)^2$

Solution

(A) ધારો કે ચોરસના શિરોબિંદુઓ $A(a, b)$ અને $C(b, a)$ છે.
આ સામસામેના શિરોબિંદુઓ હોવાથી,અંતર $AC$ એ ચોરસના વિકર્ણ $d$ ની લંબાઈ છે.
અંતર સૂત્ર મુજબ,$d = \sqrt{(b - a)^2 + (a - b)^2} = \sqrt{(a - b)^2 + (a - b)^2} = \sqrt{2(a - b)^2} = |a - b|\sqrt{2}$.
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ વિકર્ણના સ્વરૂપમાં $\text{Area} = \frac{1}{2}d^2$ થાય.
$\text{Area} = \frac{1}{2} \times (|a - b|\sqrt{2})^2 = \frac{1}{2} \times (a - b)^2 \times 2 = (a - b)^2$.
38
EasyMCQ
બિંદુઓ $A(1, 1)$,$B(-2, 7)$ અને $C(3, -3)$ . . . . . . છે.
A
સમરેખ
B
કાટકોણ
C
સમબાજુ
D
સમદ્રિબાજુ

Solution

(A) અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર શોધો.
$AB = \sqrt{(-2 - 1)^2 + (7 - 1)^2} = \sqrt{(-3)^2 + 6^2} = \sqrt{9 + 36} = \sqrt{45} = 3\sqrt{5}$.
$BC = \sqrt{(3 - (-2))^2 + (-3 - 7)^2} = \sqrt{5^2 + (-10)^2} = \sqrt{25 + 100} = \sqrt{125} = 5\sqrt{5}$.
$AC = \sqrt{(3 - 1)^2 + (-3 - 1)^2} = \sqrt{2^2 + (-4)^2} = \sqrt{4 + 16} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}$.
અહીં $AB + AC = 3\sqrt{5} + 2\sqrt{5} = 5\sqrt{5} = BC$ હોવાથી,બે અંતરનો સરવાળો ત્રીજા અંતર જેટલો થાય છે.
તેથી,બિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ સમરેખ છે.
39
MediumMCQ
$P \left( 3, -\frac{\pi}{6} \right)$ અને $Q \left( 4, \frac{\pi}{3} \right)$ બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$5$
B
$10$
C
$12$
D
$3$

Solution

(A) ધ્રુવીય યામ પદ્ધતિમાં બે બિંદુઓ $(r_1, \theta_1)$ અને $(r_2, \theta_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d$ શોધવાનું સૂત્ર:
$d = \sqrt{r_1^2 + r_2^2 - 2r_1r_2 \cos(\theta_1 - \theta_2)}$
અહીં $r_1 = 3, \theta_1 = -\frac{\pi}{6}$ અને $r_2 = 4, \theta_2 = \frac{\pi}{3}$ આપેલ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$PQ = \sqrt{3^2 + 4^2 - 2(3)(4) \cos\left( -\frac{\pi}{6} - \frac{\pi}{3} \right)}$
$PQ = \sqrt{9 + 16 - 24 \cos\left( -\frac{\pi}{2} \right)}$
કારણ કે $\cos\left( -\frac{\pi}{2} \right) = 0$ હોવાથી:
$PQ = \sqrt{25 - 24(0)} = \sqrt{25} = 5$.
40
MediumMCQ
જો $P, Q, R$ એવા સમરેખ બિંદુઓ છે કે જેથી $P(7, 7)$,$Q(3, 4)$ અને $PR = 10$ થાય,તો $R$ ના યામ શું થાય?
A
$(-1, 1)$
B
$(1, -1)$
C
$(1, 1)$
D
$(-1, -1)$

Solution

(A) આપેલ છે $P(7, 7)$ અને $Q(3, 4)$.
પ્રથમ,અંતર $PQ = \sqrt{(7-3)^2 + (7-4)^2} = \sqrt{4^2 + 3^2} = \sqrt{16+9} = 5$ શોધો.
$P, Q, R$ સમરેખ હોવાથી અને $PR = 10$ તથા $PQ = 5$ હોવાથી,$Q$ એ $PR$ નું મધ્યબિંદુ છે.
ધારો કે $R = (h, k)$.
મધ્યબિંદુના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{7+h}{2} = 3$ $\Rightarrow 7+h = 6$ $\Rightarrow h = -1$.
$\frac{7+k}{2} = 4$ $\Rightarrow 7+k = 8$ $\Rightarrow k = 1$.
તેથી,$R$ ના યામ $(-1, 1)$ છે.
41
MediumMCQ
બિંદુ $P(-8, 6)$ નું ઉગમબિંદુથી અંતર શોધો.
A
$10$
B
$20$
C
$15$
D
$18$

Solution

(A) ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી બિંદુ $(x, y)$ નું અંતર શોધવાનું સૂત્ર $\sqrt{x^2 + y^2}$ છે.
આપેલ બિંદુ $P = (-8, 6)$ છે.
અંતર $= \sqrt{(-8)^2 + (6)^2}$
$= \sqrt{64 + 36}$
$= \sqrt{100}$
$= 10$ એકમ.
42
EasyMCQ
$(a + b, a - b)$ અને $(a - b, a + b)$ બિંદુઓને જોડતી રેખાનું $a : b$ ગુણોત્તરમાં બાહ્ય વિભાજન કરતા બિંદુના યામ શોધો.
A
$\left( \frac{a^2 - 2ab - b^2}{a - b}, \frac{a^2 + b^2}{a - b} \right)$
B
$\left( \frac{a^2 - 2ab + b^2}{a - b}, \frac{a^2 + b^2}{a - b} \right)$
C
$\left( \frac{a^2 - 2ab - b^2}{a - b}, \frac{a^2 - b^2}{a - b} \right)$
D
$\text{એકપણ નહિ}$

Solution

(A) બાહ્ય વિભાજન માટેનું સૂત્ર $\left( \frac{mx_2 - nx_1}{m - n}, \frac{my_2 - ny_1}{m - n} \right)$ છે.
અહીં $m = a$,$n = b$,$(x_1, y_1) = (a + b, a - b)$ અને $(x_2, y_2) = (a - b, a + b)$ છે.
$x$-યામ માટે:
$x = \frac{a(a - b) - b(a + b)}{a - b} = \frac{a^2 - 2ab - b^2}{a - b}$.
$y$-યામ માટે:
$y = \frac{a(a + b) - b(a - b)}{a - b} = \frac{a^2 + b^2}{a - b}$.
આમ,બિંદુના યામ $\left( \frac{a^2 - 2ab - b^2}{a - b}, \frac{a^2 + b^2}{a - b} \right)$ છે.
43
EasyMCQ
એક એવું બિંદુ શોધો જેના $x$-યામ અને $y$-યામ સમાન હોય અને તે બિંદુઓ $A(1, 0)$ અને $B(0, 3)$ થી સમાન અંતરે હોય.
A
$(3, 3)$
B
$(2, 2)$
C
$(1, 1)$
D
$(4, 4)$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $P(k, k)$ છે.
$P$ એ $A(1, 0)$ અને $B(0, 3)$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA = PB$ થાય.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$PA^2 = PB^2$:
$(k - 1)^2 + (k - 0)^2 = (k - 0)^2 + (k - 3)^2$
$(k^2 - 2k + 1) + k^2 = k^2 + (k^2 - 6k + 9)$
$2k^2 - 2k + 1 = 2k^2 - 6k + 9$
$-2k + 1 = -6k + 9$
$4k = 8$
$k = 2$
આમ,બિંદુ $(2, 2)$ છે.
44
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(5, a)$ અને $(b, 7)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ $(3, 5)$ હોય,તો $(a, b)$ શોધો.
A
$(3, 1)$
B
$(-2, -2)$
C
$(1, 3)$
D
$(-3, -1)$

Solution

(A) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ માટે મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $(\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2})$ છે.
આપેલ મધ્યબિંદુ $(3, 5)$ છે,તેથી:
$\frac{5 + b}{2} = 3 \implies 5 + b = 6 \implies b = 1$.
$\frac{a + 7}{2} = 5 \implies a + 7 = 10 \implies a = 3$.
આમ,$(a, b) = (3, 1)$.
45
MediumMCQ
બિંદુઓ $A(2, 1)$ અને $B(5, 3)$ ને જોડતા રેખાખંડનું ત્રિ-વિભાજન કરતા બિંદુઓ શોધો.
A
$\left( 4, \frac{5}{3} \right), \left( 3, \frac{7}{3} \right)$
B
$\left( 3, \frac{7}{3} \right), \left( \frac{5}{3}, 4 \right)$
C
$\left( 3, \frac{5}{3} \right), \left( 4, \frac{7}{3} \right)$
D
$\left( 4, \frac{7}{3} \right), \left( 3, \frac{7}{3} \right)$

Solution

(C) ધારો કે ત્રિ-વિભાજન કરતા બિંદુઓ $P_1$ અને $P_2$ છે. $P_1$ એ $AB$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં અને $P_2$ એ $AB$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્ર $\left( \frac{mx_2 + nx_1}{m+n}, \frac{my_2 + ny_1}{m+n} \right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P_1$ માટે (ગુણોત્તર $1:2$): $x = \frac{1(5) + 2(2)}{1+2} = \frac{9}{3} = 3$,$y = \frac{1(3) + 2(1)}{1+2} = \frac{5}{3}$. તેથી,$P_1 = \left( 3, \frac{5}{3} \right)$.
$P_2$ માટે (ગુણોત્તર $2:1$): $x = \frac{2(5) + 1(2)}{2+1} = \frac{12}{3} = 4$,$y = \frac{2(3) + 1(1)}{2+1} = \frac{7}{3}$. તેથી,$P_2 = \left( 4, \frac{7}{3} \right)$.
46
EasyMCQ
જો કોઈ બિંદુના ધ્રુવીય યામ $(2, \pi /3)$ હોય,તો તેના કાર્તેઝીય યામ શોધો.
A
$(1, \sqrt{3})$
B
$(1, -\sqrt{3})$
C
$(\sqrt{3}, 1)$
D
એકપણ નહીં

Solution

(A) કાર્તેઝીય યામ $(x, y)$ અને ધ્રુવીય યામ $(r, \theta)$ વચ્ચેનો સંબંધ $x = r \cos \theta$ અને $y = r \sin \theta$ છે. \\ આપેલ છે કે $r = 2$ અને $\theta = \pi / 3$. \\ કિંમતો મૂકતા: \\ $x = 2 \cos(\pi / 3) = 2 \times (1 / 2) = 1$. \\ $y = 2 \sin(\pi / 3) = 2 \times (\sqrt{3} / 2) = \sqrt{3}$. \\ તેથી,કાર્તેઝીય યામ $(1, \sqrt{3})$ છે.
47
EasyMCQ
$P(a \cos \alpha, a \sin \alpha)$ અને $Q(a \cos \beta, a \sin \beta)$ બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર કેટલું થાય?
A
$4a \sin \frac{\alpha - \beta}{2}$
B
$2a \sin \frac{\alpha + \beta}{2}$
C
$2a \left| \sin \frac{\alpha - \beta}{2} \right|$
D
$2a \cos \frac{\alpha - \beta}{2}$

Solution

(C) અંતર $d = \sqrt{(a \cos \alpha - a \cos \beta)^2 (a \sin \alpha - a \sin \beta)^2}$
$d = a \sqrt{(\cos^2 \alpha \sin^2 \alpha) (\cos^2 \beta \sin^2 \beta) - 2(\cos \alpha \cos \beta \sin \alpha \sin \beta)}$
$d = a \sqrt{1 1 - 2 \cos(\alpha - \beta)}$
$d = a \sqrt{2(1 - \cos(\alpha - \beta))}$
$d = a \sqrt{2 \cdot 2 \sin^2 \left( \frac{\alpha - \beta}{2} \right)}$
$d = 2a \left| \sin \left( \frac{\alpha - \beta}{2} \right) \right|$
48
MediumMCQ
જો બિંદુ $M(x, y)$ એ $A(b \cos \alpha, b \sin \alpha)$ અને $B(a \cos \beta, a \sin \beta)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $b:a$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોય,તો $x \cos \frac{\alpha + \beta}{2} + y \sin \frac{\alpha + \beta}{2} = $
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$a^2 + b^2$

Solution

(B) બિંદુ $M(x, y)$ એ $AB$ નું $b:a$ ગુણોત્તરમાં અંત:વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$M$ ના યામ:
$x = \frac{ab(\cos \alpha + \cos \beta)}{a + b}$
$y = \frac{ab(\sin \alpha + \sin \beta)}{a + b}$
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા,પરિણામ $0$ મળે છે.
49
MediumMCQ
$2x + 3y + 7 = 0$ રેખા,$(3, 4)$ અને $(7, 8)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$1/5 : 9$ બાહ્ય
B
$5 : 9$ અંત:
C
$5 : 1/9$ બાહ્ય
D
$5 : 9$ બાહ્ય

Solution

(D) ધારો કે રેખા $2x + 3y + 7 = 0$ એ $A(3, 4)$ અને $B(7, 8)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન બિંદુના યામ વિભાજન સૂત્ર મુજબ $(\frac{7k + 3}{k + 1}, \frac{8k + 4}{k + 1})$ થશે.
આ બિંદુ રેખા $2x + 3y + 7 = 0$ પર હોવાથી,આપણે આ યામને સમીકરણમાં મૂકીએ:
$2(\frac{7k + 3}{k + 1}) + 3(\frac{8k + 4}{k + 1}) + 7 = 0$
$(k + 1)$ વડે ગુણતા:
$2(7k + 3) + 3(8k + 4) + 7(k + 1) = 0$
$14k + 6 + 24k + 12 + 7k + 7 = 0$
$45k + 25 = 0$
$45k = -25$
$k = -\frac{25}{45} = -\frac{5}{9}$
ઋણ ચિહ્ન દર્શાવે છે કે વિભાજન $5:9$ ના ગુણોત્તરમાં બાહ્ય રીતે થાય છે.
50
MediumMCQ
ધ્રુવીય યામ પદ્ધતિમાં $(2, 15^{\circ})$ અને $(1, 75^{\circ})$ બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર કેટલું થાય?
A
$3$
B
$1$
C
$2\sqrt{3}$
D
$\sqrt{3}$

Solution

(D) ધ્રુવીય યામ $(r_1, \theta_1)$ અને $(r_2, \theta_2)$ ધરાવતા બે બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર $d$ શોધવાનું સૂત્ર:
$d = \sqrt{r_1^2 + r_2^2 - 2r_1r_2 \cos(\theta_1 - \theta_2)}$
અહીં $r_1 = 2, \theta_1 = 15^{\circ}$ અને $r_2 = 1, \theta_2 = 75^{\circ}$ આપેલ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$d = \sqrt{2^2 + 1^2 - 2(2)(1) \cos(15^{\circ} - 75^{\circ})}$
$d = \sqrt{4 + 1 - 4 \cos(-60^{\circ})}$
કારણ કે $\cos(-60^{\circ}) = \cos(60^{\circ}) = 0.5$:
$d = \sqrt{5 - 4(0.5)}$
$d = \sqrt{5 - 2}$
$d = \sqrt{3}$

Straight Line — System of co-ordinates, Distance between two points, Section formulae · Frequently Asked Questions

1Are these Straight Line questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Straight Line Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.