Gujarati

Logarithms Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Basic of Logarithms · Logarithms

211+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 211 questions in Gujarati

101
DifficultMCQ
જો ${x^y} = {y^x}$ હોય,તો ${(x/y)^{(x/y)}} = {x^{(x/y) - k}}$,જ્યાં $k = $
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ ${x^y} = {y^x}$ છે.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા: $y \ln x = x \ln y$.
આ સૂચવે છે કે $\frac{\ln x}{x} = \frac{\ln y}{y}$.
ધારો કે $x/y = r$,તેથી $x = ry$.
મૂળ સમીકરણમાં $x = ry$ મૂકતા: ${(ry)^y} = {y^{ry}}$.
$y$-મું મૂળ લેતા: $ry = y^r$,જેનું સાદું રૂપ $r = y^{r-1}$ થાય છે.
આમ,$y = r^{1/(r-1)}$.
પછી $x = ry = r \cdot r^{1/(r-1)} = r^{r/(r-1)}$.
હવે પદ ${(x/y)^{(x/y)}} = r^r$ ધ્યાનમાં લો.
આપણે તેને $x^{(x/y) - k} = (r^{r/(r-1)})^{(r - k)}$ સ્વરૂપમાં દર્શાવવા માંગીએ છીએ.
ઘાતાંકોને સરખાવતા: $r = \frac{r}{r-1} (r - k)$.
$r$ વડે ભાગતા ($r \neq 0$ ધારતા): $1 = \frac{r-k}{r-1}$.
$r - 1 = r - k$,જે આપે છે $k = 1$.
102
DifficultMCQ
સમીકરણ $4.9^{x - 1} = 3\sqrt{2^{2x + 1}}$ નો ઉકેલ છે
A
$3$
B
$2$
C
$3/2$
D
$2/3$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $4.9^{x - 1} = 3\sqrt{2^{2x + 1}}$
બંને બાજુ લઘુગણક લેતા,ઉકેલ મેળવતા $x = 3$ મળે છે.
103
DifficultMCQ
સમીકરણ ${9^x} - {2^{x + 1/2}} = {2^{x + 3/2}} - {3^{2x - 1}}$ નો ઉકેલ શોધો.
A
${\log _9}(9/\sqrt 8 )$
B
${\log _{9/2}}(9/\sqrt 8 )$
C
${\log _e}(9/\sqrt 8 )$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: ${9^x} - {2^{x + 1/2}} = {2^{x + 3/2}} - {3^{2x - 1}}$
પદોને ફરીથી લખતા: ${(3^2)^x} - {2^x} \cdot {2^{1/2}} = {2^x} \cdot {2^{3/2}} - \frac{{3^{2x}}}{3}$
ધારો કે ${3^{2x}} = {9^x} = y$ અને ${2^x} = z$.
$y - z\sqrt 2 = z(2\sqrt 2) - \frac{y}{3}$
$y + \frac{y}{3} = z(2\sqrt 2 + \sqrt 2)$
$\frac{4y}{3} = 3z\sqrt 2$
$\frac{y}{z} = \frac{9\sqrt 2}{4} = \frac{9}{2\sqrt 2} = \frac{9}{\sqrt 8}$
કારણ કે $y = {9^x}$ અને $z = {2^x}$,તેથી $\frac{{9^x}}{{2^x}} = {(\frac{9}{2})^x} = \frac{9}{\sqrt 8}$
બંને બાજુ $\log_{9/2}$ લેતા:
$x = {\log _{9/2}}(\frac{9}{\sqrt 8})$
104
AdvancedMCQ
જો $\log_{a}b + \log_{b}c + \log_{c}a = 0$ હોય,જ્યાં $a, b,$ અને $c$ એ $1$ થી અલગ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે,તો $(\log_{a}b)^3 + (\log_{b}c)^3 + (\log_{c}a)^3$ ની કિંમત શું થાય?
A
એક એકી અવિભાજ્ય સંખ્યા
B
એક બેકી અવિભાજ્ય સંખ્યા
C
એક એકી વિભાજ્ય સંખ્યા
D
એક અસંમેય સંખ્યા

Solution

(A) ધારો કે $x = \log_{a}b$,$y = \log_{b}c$,અને $z = \log_{c}a$.
આપેલ છે કે $x + y + z = 0$.
આપણે જાણીએ છીએ કે જો $x + y + z = 0$,તો $x^3 + y^3 + z^3 = 3xyz$.
અહીં,$xyz = (\log_{a}b) \times (\log_{b}c) \times (\log_{c}a) = \frac{\ln b}{\ln a} \times \frac{\ln c}{\ln b} \times \frac{\ln a}{\ln c} = 1$.
તેથી,$x^3 + y^3 + z^3 = 3(1) = 3$.
$3$ એ એકી અવિભાજ્ય સંખ્યા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
105
AdvancedMCQ
સમીકરણ $\log_{\sqrt{3}}(x^{3} - 1) = \log_{\sqrt{3}}(x - 1) + 2$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\log_{\sqrt{3}}(x^{3} - 1) = \log_{\sqrt{3}}(x - 1) + 2$
લઘુગણક વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$x^{3} - 1 > 0$ અને $x - 1 > 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $x > 1$.
$\log_{\sqrt{3}}(\frac{x^{3} - 1}{x - 1}) = 2$
$x^{3} - 1 = (x - 1)(x^{2} + x + 1)$ હોવાથી:
$\log_{\sqrt{3}}(x^{2} + x + 1) = 2$
ઘાતાંકીય સ્વરૂપમાં ફેરવતા:
$x^{2} + x + 1 = (\sqrt{3})^{2} = 3$
$x^{2} + x - 2 = 0$
અવયવ પાડતા:
$(x + 2)(x - 1) = 0$
$x = -2$ અથવા $x = 1$
શરત $x > 1$ હોવાથી,બંને ઉકેલો અમાન્ય છે.
તેથી,ઉકેલોની સંખ્યા $0$ છે.
106
AdvancedMCQ
સમીકરણ $\ln(1 + \sin^2 x) = 1 - \ln(5 + x^2)$ ના ઉકેલની સંખ્યા - છે.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$5$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $\ln(1 + \sin^2 x) = 1 - \ln(5 + x^2)$ છે.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\ln(1 + \sin^2 x) + \ln(5 + x^2) = 1$ મળે છે.
$\ln(a) + \ln(b) = \ln(ab)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\ln((1 + \sin^2 x)(5 + x^2)) = 1$ મળે છે.
બંને બાજુ ઘાતાંક લેતા,$(1 + \sin^2 x)(5 + x^2) = e^1 = e \approx 2.718$ મળે છે.
કારણ કે $0 \le \sin^2 x \le 1$,પદ $(1 + \sin^2 x)$ ની કિંમત $1$ થી $2$ ની વચ્ચે છે.
કારણ કે $x^2 \ge 0$,પદ $(5 + x^2)$ ઓછામાં ઓછું $5$ છે.
તેથી,ગુણાકાર $(1 + \sin^2 x)(5 + x^2) \ge 1 \times 5 = 5$ થાય છે.
કારણ કે $5 > e$,સમીકરણ સંતોષે તેવી $x$ ની કોઈ કિંમત નથી.
આમ,ઉકેલની સંખ્યા $0$ છે.
107
AdvancedMCQ
$x$ નો એવો અંતરાલ શોધો કે જેમાં અસમતા $5^{\frac{1}{4}(\log_5 x)^2} \geq 5x^{\frac{1}{5}(\log_5 x)}$ સાચી હોય:
A
$(0, 5^{-2\sqrt{5}}] \cup [5^{2\sqrt{5}}, \infty)$
B
$(0, 5^{-2\sqrt{5}}]$
C
$[5^{2\sqrt{5}}, \infty)$
D
$(0, \infty)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $5^{\frac{1}{4}(\log_5 x)^2} \geq 5 \cdot x^{\frac{1}{5}(\log_5 x)}$
બંને બાજુ $\log_5$ લેતા:
$\frac{1}{4}(\log_5 x)^2 \geq \log_5(5 \cdot x^{\frac{1}{5}\log_5 x})$
$\frac{1}{4}(\log_5 x)^2 \geq 1 + \frac{1}{5}(\log_5 x)^2$
ધારો કે $u = \log_5 x$. તો $\frac{1}{4}u^2 \geq 1 + \frac{1}{5}u^2$
$(\frac{1}{4} - \frac{1}{5})u^2 \geq 1$
$\frac{1}{20}u^2 \geq 1 \implies u^2 \geq 20$
$u \geq 2\sqrt{5}$ અથવા $u \leq -2\sqrt{5}$
$\log_5 x \geq 2\sqrt{5} \implies x \geq 5^{2\sqrt{5}}$
$\log_5 x \leq -2\sqrt{5} \implies x \leq 5^{-2\sqrt{5}}$
$x > 0$ હોવાથી,ઉકેલ $x \in (0, 5^{-2\sqrt{5}}] \cup [5^{2\sqrt{5}}, \infty)$ છે.
108
AdvancedMCQ
સમીકરણ $\ln(\ln x) = \log_x e$ ના ઉકેલ(ઓ)ની સંખ્યા - છે.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
અનંત

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\ln(\ln x) = \log_x e$
$\log_x e = \frac{1}{\ln x}$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,સમીકરણ $\ln(\ln x) = \frac{1}{\ln x}$ બને છે.
ધારો કે $t = \ln x$. તો સમીકરણ $\ln t = \frac{1}{t}$ અથવા $t \ln t = 1$ થાય.
ધારો કે $f(t) = t \ln t$. આપણે $f(t) = 1$ માટે ઉકેલોની સંખ્યા શોધવી છે જ્યાં $t > 0$ અને $\ln x$ વ્યાખ્યાયિત છે (એટલે કે $x > 0$ અને $\ln x > 0$,તેથી $t > 0$).
$t \in (0, 1]$ માટે,$f(t) = t \ln t \le 0$,તેથી કોઈ ઉકેલ નથી.
$t > 1$ માટે,$f(t)$ એ $0$ થી $\infty$ સુધીનું ચુસ્ત વધતું વિધેય છે.
$f(1) = 0$ અને $\lim_{t \to \infty} f(t) = \infty$ હોવાથી,ઇન્ટરમીડિયેટ વેલ્યુ થિયરમ મુજબ,એક એવી ચોક્કસ કિંમત $t_0 > 1$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી $f(t_0) = 1$ થાય.
$t = \ln x$ હોવાથી,$x = e^{t_0}$ એ અનન્ય ઉકેલ છે.
આમ,ઉકેલોની સંખ્યા $1$ છે.
109
AdvancedMCQ
જો $\log _{10} x + \log _{10} y = 2$ હોય,તો $(x + y)$ ની ન્યૂનતમ શક્ય કિંમત કેટલી થાય?
A
$10$
B
$30$
C
$20$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે કે $\log _{10} x + \log _{10} y = 2$.
$\log a + \log b = \log (ab)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\log _{10} (xy) = 2$ મળે.
આથી $xy = 10^2 = 100$.
ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ માટે,સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક $(AM-GM)$ અસમતા મુજબ,$\frac{x+y}{2} \geq \sqrt{xy}$.
$xy = 100$ મૂકતા,$\frac{x+y}{2} \geq \sqrt{100}$ મળે.
$\frac{x+y}{2} \geq 10$.
તેથી,$x+y \geq 20$.
આમ,$(x+y)$ ની ન્યૂનતમ શક્ય કિંમત $20$ છે.
110
AdvancedMCQ
સમીકરણ $\left| {1 - {{\log }_{1/6}}x} \right| + \left| {{{\log }_2}x} \right| + 2 = \left| {3 - {{\log }_{1/6}}x + {{\log }_{1/2}}x} \right|$ નો ઉકેલ ગણ $\left[ {\frac{a}{b},a} \right]$ છે,જ્યાં $a, b \in N$. તો $(a + b)$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(A) ધારો કે $u = \log_6 x$. તો $\log_{1/6} x = -u$,$\log_2 x = \log_2 6 \cdot u$,અને $\log_{1/2} x = -\log_2 6 \cdot u$.
આપેલ સમીકરણ: $|1 + u| + |u \log_2 6| + 2 = |3 + u - u \log_2 6|$.
$|A| + |B| + |C| = |A+B+C|$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $A, B, C$ સમાન ચિહ્ન ધરાવે છે.
અહીં $A = 1+u$,$B = u \log_2 6$,$C = 2$ હોવાથી $u \ge 0$ મળે.
તેથી $1 \le x \le 4$ મળે છે,જ્યાં $a=4, b=1$.
તેથી $a+b = 5$.
111
AdvancedMCQ
અસમતા $\sqrt {{{\log }_3}(x) - 1} + \frac{{\frac{1}{2}{{\log }_3}({x^3})}}{{{{\log }_3}(\frac{1}{3})}} + 2 > 0$ નું સમાધાન કરતા પૂર્ણાંકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(B) ધારો કે $t = \sqrt{\log_3(x) - 1}$. વર્ગમૂળ વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે,$\log_3(x) - 1 \ge 0$,તેથી $\log_3(x) \ge 1$,જેનો અર્થ છે $x \ge 3$. ઉપરાંત,$t \ge 0$.
પછી $\log_3(x) = t^2 + 1$.
અસમતા $t + \frac{\frac{1}{2} \cdot 3 \log_3(x)}{-1} + 2 > 0$ બને છે.
$\log_3(x) = t^2 + 1$ મૂકતા,આપણને $t - \frac{3}{2}(t^2 + 1) + 2 > 0$ મળે છે.
$t - \frac{3}{2}t^2 - \frac{3}{2} + 2 > 0 \Rightarrow -\frac{3}{2}t^2 + t + \frac{1}{2} > 0$.
$-2$ વડે ગુણતા,આપણને $3t^2 - 2t - 1 < 0$ મળે છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(3t + 1)(t - 1) < 0$.
આ $-\frac{1}{3} < t < 1$ માટે સાચું છે. કારણ કે $t \ge 0$,આપણી પાસે $0 \le t < 1$ છે.
$t = \sqrt{\log_3(x) - 1}$ પાછું મૂકતા,આપણને $0 \le \sqrt{\log_3(x) - 1} < 1$ મળે છે.
વર્ગ કરતા $0 \le \log_3(x) - 1 < 1$,તેથી $1 \le \log_3(x) < 2$.
આનો અર્થ છે $3^1 \le x < 3^2$,અથવા $3 \le x < 9$.
આને સંતોષતા પૂર્ણાંકો $3, 4, 5, 6, 7, 8$ છે.
આવા $6$ પૂર્ણાંકો છે.
112
AdvancedMCQ
$\log_{\frac{1}{8}\csc^2\frac{\pi}{8}} \sin^2\frac{3\pi}{8}$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$\frac{1}{2}$
C
$1$
D
વ્યાખ્યાયિત નથી

Solution

(C) ધારો કે પદ $E = \log_{\frac{1}{8}\csc^2\frac{\pi}{8}} \sin^2\frac{3\pi}{8}$ છે.
પ્રથમ,આધારની ગણતરી કરો: $\csc^2\frac{\pi}{8} = \frac{1}{\sin^2\frac{\pi}{8}} = \frac{1}{\frac{1-\cos(\pi/4)}{2}} = \frac{2}{1-\frac{1}{\sqrt{2}}} = 4+2\sqrt{2}$.
તેથી,આધાર $\frac{1}{8}(4+2\sqrt{2}) = \frac{2+\sqrt{2}}{4}$ થાય.
આગળ,દલીલની ગણતરી કરો: $\sin^2\frac{3\pi}{8} = \frac{1-\cos(3\pi/4)}{2} = \frac{1+\frac{1}{\sqrt{2}}}{2} = \frac{\sqrt{2}+1}{2\sqrt{2}} = \frac{2+\sqrt{2}}{4}$.
આમ,$E = \log_{\frac{2+\sqrt{2}}{4}} \left(\frac{2+\sqrt{2}}{4}\right) = 1$.
113
AdvancedMCQ
જો $x, y, z \in R^+$ એવા હોય કે જેથી $z > y > x > 1$,$\log_{y}x + \log_{x}y = \frac{5}{2}$ અને $\log_{z}y + \log_{y}z = \frac{10}{3}$ હોય,તો $\log_{x}z$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$6$
D
$12$

Solution

(C) ધારો કે $u = \log_{x}y$. તેથી $\log_{y}x = \frac{1}{u}$.
આપેલ છે કે $\frac{1}{u} + u = \frac{5}{2}$,જેનો અર્થ છે $2u^2 - 5u + 2 = 0$.
$u$ માટે ઉકેલતા,આપણને $(2u - 1)(u - 2) = 0$ મળે છે,તેથી $u = 2$ અથવા $u = \frac{1}{2}$.
$y > x > 1$ હોવાથી,$\log_{x}y > 1$,તેથી $u = 2$,જેનો અર્થ છે $y = x^2$.
ધારો કે $v = \log_{y}z$. તેથી $\log_{z}y = \frac{1}{v}$.
આપેલ છે કે $\frac{1}{v} + v = \frac{10}{3}$,જેનો અર્થ છે $3v^2 - 10v + 3 = 0$.
$v$ માટે ઉકેલતા,આપણને $(3v - 1)(v - 3) = 0$ મળે છે,તેથી $v = 3$ અથવા $v = \frac{1}{3}$.
$z > y > 1$ હોવાથી,$\log_{y}z > 1$,તેથી $v = 3$,જેનો અર્થ છે $z = y^3$.
$y = x^2$ ને $z = y^3$ માં મૂકતા,આપણને $z = (x^2)^3 = x^6$ મળે છે.
તેથી,$\log_{x}z = \log_{x}(x^6) = 6$.
114
AdvancedMCQ
જેના માટે $\log_{(4-x)}(x^2 - 14x + 45)$ વ્યાખ્યાયિત હોય તેવી તમામ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરવાળો - છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) લઘુગણક $\log_{b}(a)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$a > 0$,$b > 0$ અને $b \neq 1$ હોવું જોઈએ.
$1$. દલીલ માટે: $x^2 - 14x + 45 > 0$
$(x - 5)(x - 9) > 0$
$x \in (-\infty, 5) \cup (9, \infty) \dots (1)$
$2$. આધાર માટે: $4 - x > 0$ અને $4 - x \neq 1$
$x < 4$ અને $x \neq 3 \dots (2)$
$3$. $(1)$ અને $(2)$ નો છેદગણ:
$x \in (-\infty, 3) \cup (3, 4)$
આપણે પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ $(x \in \{1, 2, 3, \dots\})$ શોધી રહ્યા હોવાથી,જે $x$ ની કિંમતો શરતનું પાલન કરે છે તે $x = 1$ અને $x = 2$ છે.
આ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરવાળો $1 + 2 = 3$ થાય છે.
115
AdvancedMCQ
સમીકરણ $\log_{7}(2^{x} - 1) + \log_{7}(2^{x} - 7) = 1$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\log_{7}(2^{x} - 1) + \log_{7}(2^{x} - 7) = 1$
લઘુગણક વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$2^{x} - 1 > 0$ અને $2^{x} - 7 > 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $2^{x} > 7$.
$\log_{b}(m) + \log_{b}(n) = \log_{b}(mn)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\log_{7}((2^{x} - 1)(2^{x} - 7)) = 1$
એન્ટિ-લોગ લેતા:
$(2^{x} - 1)(2^{x} - 7) = 7$
ધારો કે $t = 2^{x}$. તો:
$(t - 1)(t - 7) = 7$
$t^{2} - 8t + 7 = 7$
$t^{2} - 8t = 0$
$t(t - 8) = 0$
તેથી,$t = 0$ અથવા $t = 8$.
$t = 2^{x}$ હોવાથી,$2^{x} = 0$ (જેનો કોઈ ઉકેલ નથી) અથવા $2^{x} = 8$.
$2^{x} = 2^{3} \implies x = 3$.
શરત $2^{x} > 7$ તપાસતા: $x = 3$ માટે,$2^{3} = 8 > 7$,જે માન્ય છે.
આમ,માત્ર $1$ ઉકેલ મળે છે.
116
AdvancedMCQ
જો $x = \log _2 \left( \sqrt {56 + \sqrt {56 + \sqrt {56 + \dots + \infty } } } \right)$ હોય,તો:
A
$x < 0$
B
$0 < x < 2$
C
$2 < x < 4$
D
$3 < x < 4$

Solution

(C) ધારો કે $t = \sqrt{56 + \sqrt{56 + \sqrt{56 + \dots \infty}}}$.
તેથી $t = \sqrt{56 + t}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $t^2 = 56 + t$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $t^2 - t - 56 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા,આપણને $(t - 8)(t + 7) = 0$ મળે છે.
કારણ કે $t$ એ વર્ગમૂળ દર્શાવે છે,$t$ ધન હોવું જોઈએ,તેથી $t = 8$.
હવે,$x$ ના સમીકરણમાં $t$ ની કિંમત મૂકતા: $x = \log _2(8)$.
કારણ કે $8 = 2^3$,આપણને $x = \log _2(2^3) = 3$ મળે છે.
$x = 3$ હોવાથી,તે $2 < x < 4$ શરતનું પાલન કરે છે.
117
AdvancedMCQ
સમીકરણ $x^{1 + \log_{10} x} = 100000x$ ના તમામ ઉકેલોનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$10$
B
$10^5$
C
$10^{-5}$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $x^{1 + \log_{10} x} = 100000x$
બંને બાજુ $\log_{10}$ લેતા:
$(1 + \log_{10} x) \cdot \log_{10} x = \log_{10} (100000x)$
ધારો કે $y = \log_{10} x$. તો સમીકરણ નીચે મુજબ બનશે:
$(1 + y)y = \log_{10} (10^5) + \log_{10} x$
$y + y^2 = 5 + y$
$y^2 = 5$
$y = \pm \sqrt{5}$
કારણ કે $y = \log_{10} x$,તેથી $\log_{10} x = \sqrt{5}$ અથવા $\log_{10} x = -\sqrt{5}$ મળે.
આમ,$x_1 = 10^{\sqrt{5}}$ અને $x_2 = 10^{-\sqrt{5}}$.
ઉકેલોનો ગુણાકાર $x_1 \cdot x_2 = 10^{\sqrt{5}} \cdot 10^{-\sqrt{5}} = 10^{\sqrt{5} - \sqrt{5}} = 10^0 = 1$ થાય.
118
AdvancedMCQ
ધારો કે $\phi (x) = x + 2^{\log_x 3} - 3^{\log_x 2}$ છે,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$\phi (2) = 2$
B
$\phi (1) = 0$
C
$\phi (-1.5) = 0.5$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ વિધેય $\phi (x) = x + 2^{\log_x 3} - 3^{\log_x 2}$ છે.
લઘુગણકના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$a^{\log_b c} = c^{\log_b a}$,આપણે પદોને સરળ બનાવી શકીએ છીએ.
પદ $2^{\log_x 3}$ ને ધ્યાનમાં લો. ગુણધર્મ મુજબ,$2^{\log_x 3} = 3^{\log_x 2}$ થાય.
આ કિંમત વિધેયમાં મૂકતા: $\phi (x) = x + 3^{\log_x 2} - 3^{\log_x 2} = x$ મળે.
હવે,વિકલ્પો તપાસો:
વિકલ્પ $A$ માટે: $\phi (2) = 2$. આ સાચું છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $\phi (1)$ અવ્યાખ્યાયિત છે કારણ કે લઘુગણકનો આધાર $x > 0$ અને $x \neq 1$ હોવો જોઈએ.
વિકલ્પ $C$ માટે: $\phi (-1.5)$ અવ્યાખ્યાયિત છે કારણ કે લઘુગણકનો આધાર ધન હોવો જોઈએ.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
119
DifficultMCQ
$(0.16)^{\log _{2.5}\left(\frac{1}{3}+\frac{1}{3^{2}}+\frac{1}{3^{3}}+\ldots \infty\right)}$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$2$
C
$-2$
D
$-4$

Solution

(A) ધારો કે $S = \frac{1}{3} + \frac{1}{3^2} + \frac{1}{3^3} + \ldots \infty$. આ એક અનંત ગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = \frac{1}{3}$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{1}{3}$ છે.
$S = \frac{a}{1-r}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$S = \frac{1/3}{1 - 1/3} = \frac{1/3}{2/3} = \frac{1}{2}$ મળે.
હવે,પદાવલિ $(0.16)^{\log_{2.5}(1/2)}$ છે.
નોંધો કે $0.16 = \frac{16}{100} = \frac{4}{25} = (2.5)^{-2}$.
તેથી,પદાવલિ $((2.5)^{-2})^{\log_{2.5}(1/2)}$ બને છે.
$(a^b)^c = a^{bc}$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$(2.5)^{-2 \log_{2.5}(1/2)} = (2.5)^{\log_{2.5}((1/2)^{-2})}$ મળે.
$a^{\log_a(x)} = x$ હોવાથી,પદાવલિ $(1/2)^{-2} = 2^2 = 4$ માં પરિણમે છે.
120
DifficultMCQ
જો શ્રેણી $\log _{7^{1/2}} x + \log _{7^{1/3}} x + \log _{7^{1/4}} x + \dots$ ના પ્રથમ $20$ પદોનો સરવાળો $460$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો:
A
$7^{46/21}$
B
$7^{1/2}$
C
$e^{2}$
D
$49$

Solution

(D) આપેલ શ્રેણી $\sum_{n=2}^{21} \log_{7^{1/n}} x = 460$ છે.
$\log_{a^k} b = \frac{1}{k} \log_a b$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\log_{7^{1/n}} x = n \log_7 x$ મળે.
તેથી,સરવાળો $\sum_{n=2}^{21} n \log_7 x = 460$ થાય.
$\log_7 x \cdot (2 + 3 + 4 + \dots + 21) = 460$.
સમાંતર શ્રેણી $2 + 3 + \dots + 21$ નો સરવાળો $\frac{20}{2} (2 + 21) = 10 \times 23 = 230$ છે.
તેથી,$230 \cdot \log_7 x = 460$.
$\log_7 x = 2$.
આમ,$x = 7^2 = 49$.
121
DifficultMCQ
સમીકરણ $\log _{4}(x-1)=\log _{2}(x-3)$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\log _{4}(x-1)=\log _{2}(x-3)$
$\log _{a^n}(b) = \frac{1}{n} \log _{a}(b)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{2} \log _{2}(x-1)=\log _{2}(x-3)$
$\log _{2}(x-1)^{1/2}=\log _{2}(x-3)$
બંને બાજુના પદોને સરખાવતા:
$(x-1)^{1/2} = x-3$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$x-1 = (x-3)^2$
$x-1 = x^2 - 6x + 9$
$x^2 - 7x + 10 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(x-2)(x-5) = 0$
$x = 2$ અથવા $x = 5$
મૂળ સમીકરણનો પ્રદેશ તપાસતા:
$\log _{2}(x-3)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે $x-3 > 0$,એટલે કે $x > 3$.
$\log _{4}(x-1)$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે $x-1 > 0$,એટલે કે $x > 1$.
આથી,પ્રદેશ $x > 3$ છે.
$x=2$ એ પ્રદેશમાં નથી $(2 < 3)$,તેથી તે ઉકેલ શક્ય નથી.
માત્ર $x=5$ એ સાચો ઉકેલ છે.
તેથી,ઉકેલોની સંખ્યા $1$ છે.
122
DifficultMCQ
સમીકરણ $x+1-2 \log _{2}\left(3+2^{x}\right)+2 \log _{4}\left(10-2^{-x}\right)=0$ ના બીજનો સરવાળો શોધો:
A
$\log _{2} 14$
B
$\log _{2} 11$
C
$\log _{2} 12$
D
$\log _{2} 13$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $x+1-2 \log _{2}\left(3+2^{x}\right)+2 \log _{4}\left(10-2^{-x}\right)=0$
$\log _{4} a = \frac{1}{2} \log _{2} a$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x+1-2 \log _{2}\left(3+2^{x}\right)+\log _{2}\left(10-2^{-x}\right)=0$
$\log _{2}\left(2^{x+1}\right)-\log _{2}\left(3+2^{x}\right)^{2}+\log _{2}\left(10-2^{-x}\right)=0$
$\log _{2}\left(\frac{2^{x+1} \cdot (10-2^{-x})}{(3+2^{x})^{2}}\right)=0$
$\frac{2 \cdot 2^{x} \cdot (10-2^{-x})}{(3+2^{x})^{2}}=1$
$\frac{2(10 \cdot 2^{x}-1)}{(3+2^{x})^{2}}=1$
$20 \cdot 2^{x}-2 = 9 + 2^{2x} + 6 \cdot 2^{x}$
$(2^{x})^{2} - 14(2^{x}) + 11 = 0$
ધારો કે $2^{x} = t$. તેથી $t^{2} - 14t + 11 = 0$. બીજ $t_{1} = 2^{x_{1}}$ અને $t_{2} = 2^{x_{2}}$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના બીજનો ગુણાકાર $t_{1} \cdot t_{2} = 11$ છે.
$2^{x_{1}} \cdot 2^{x_{2}} = 11 \Rightarrow 2^{x_{1}+x_{2}} = 11$
$x_{1}+x_{2} = \log _{2}(11)$
123
DifficultMCQ
$x > 0$ માટે સમીકરણ $\log _{(x+1)}(2 x^{2}+7 x+5)+\log _{(2 x+5)}(x+1)^{2}-4=0$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $\log _{(x+1)}(2 x^{2}+7 x+5)+\log _{(2 x+5)}(x+1)^{2}-4=0$.
અવયવ પાડતા: $2x^2+7x+5 = (2x+5)(x+1)$.
લોગના ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા: $\log _{(x+1)}(2x+5)(x+1) + 2\log _{(2x+5)}(x+1) - 4 = 0$.
$\log _{(x+1)}(2x+5) + 1 + 2\log _{(2x+5)}(x+1) - 4 = 0$.
ધારો કે $t = \log _{(x+1)}(2x+5)$. તો $\log _{(2x+5)}(x+1) = \frac{1}{t}$.
સમીકરણ $t + 1 + \frac{2}{t} - 4 = 0$ બને છે,જે $t + \frac{2}{t} - 3 = 0$ માં પરિણમે છે.
$t$ વડે ગુણતા: $t^2 - 3t + 2 = 0$,તેથી $(t-1)(t-2) = 0$.
કિસ્સો $1$: $t=1$ $\Rightarrow \log _{(x+1)}(2x+5) = 1$ $\Rightarrow 2x+5 = x+1$ $\Rightarrow x = -4$. $x > 0$ હોવાથી,આ ઉકેલ અમાન્ય છે.
કિસ્સો $2$: $t=2$ $\Rightarrow \log _{(x+1)}(2x+5) = 2$ $\Rightarrow 2x+5 = (x+1)^2$ $\Rightarrow 2x+5 = x^2+2x+1$ $\Rightarrow x^2 = 4$.
$x > 0$ હોવાથી,$x = 2$.
આમ,માત્ર $1$ ઉકેલ મળે છે.
124
DifficultMCQ
ધારો કે $x$ અને $y$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $x > 2y > 0$ અને $2 \log (x - 2y) = \log x + \log y$ થાય. તો,$\frac{x}{y}$ ની શક્ય કિંમત(ઓ) કઈ છે?
A
માત્ર $1$
B
$1$ અને $4$
C
માત્ર $4$
D
માત્ર $8$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $2 \log (x - 2y) = \log x + \log y$.
$n \log a = \log a^n$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા: $\log (x - 2y)^2 = \log (xy)$.
લોગ દૂર કરતા: $(x - 2y)^2 = xy$.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $x^2 - 4xy + 4y^2 = xy$.
પદોને ગોઠવતા: $x^2 - 5xy + 4y^2 = 0$.
$y^2$ વડે ભાગતા ($y > 0$ હોવાથી): $\left(\frac{x}{y}\right)^2 - 5\left(\frac{x}{y}\right) + 4 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $\left(\frac{x}{y} - 1\right)\left(\frac{x}{y} - 4\right) = 0$.
આથી બે શક્ય કિંમતો મળે છે: $\frac{x}{y} = 1$ અથવા $\frac{x}{y} = 4$.
પરંતુ,શરત $x > 2y$ નો અર્થ છે કે $\frac{x}{y} > 2$.
તેથી,$\frac{x}{y} = 1$ શક્ય નથી.
માત્ર એક જ શક્ય કિંમત $\frac{x}{y} = 4$ છે.
125
AdvancedMCQ
જો $\log _{(3x-1)}(x-2) = \log _{(9x^2-6x+1)}(2x^2-10x-2)$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$9-\sqrt{15}$
B
$3+\sqrt{15}$
C
$2+\sqrt{5}$
D
$6-\sqrt{5}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\log _{(3x-1)}(x-2) = \log _{(9x^2-6x+1)}(2x^2-10x-2)$.
અહીં $9x^2-6x+1 = (3x-1)^2$ છે.
ગુણધર્મ $\log_{a^n}(b) = \frac{1}{n} \log_a(b)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\log _{(3x-1)}(x-2) = \frac{1}{2} \log _{(3x-1)}(2x^2-10x-2)$.
તેથી,$\log _{(3x-1)}(x-2)^2 = \log _{(3x-1)}(2x^2-10x-2)$.
ઘાતાંક સરખાવતા: $(x-2)^2 = 2x^2-10x-2$.
$x^2-4x+4 = 2x^2-10x-2$.
$x^2-6x-6 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2-4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,$x = 3 \pm \sqrt{15}$ મળે.
લઘુગણક વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$x-2 > 0$ હોવું જોઈએ.
જો $x = 3-\sqrt{15}$ લઈએ,તો $x-2 < 0$ થાય,જે શક્ય નથી.
જો $x = 3+\sqrt{15}$ લઈએ,તો તે શરતોનું પાલન કરે છે.
તેથી,$x = 3+\sqrt{15}$.
126
AdvancedMCQ
ધારો કે $n$ એક એવો ધન પૂર્ણાંક છે કે જેથી $\log _2 \log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n) < 0 < \log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n)$ થાય. ધારો કે $l$ એ $n$ ના બાઈનરી વિસ્તરણમાં અંકોની સંખ્યા છે. તો $l$ ની ન્યૂનતમ અને મહત્તમ શક્ય કિંમતો કઈ છે?
A
$5$ અને $16$
B
$5$ અને $17$
C
$4$ અને $16$
D
$4$ અને $17$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $\log _2 \log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n) < 0 < \log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n)$.
પ્રથમ,$\log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n) > 0$ ધ્યાનમાં લો:
$\log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n) > 0 \implies \log _2 \log _2 \log _2(n) > 1 \implies \log _2 \log _2(n) > 2 \implies \log _2(n) > 4 \implies n > 2^4 = 16$.
ત્યારબાદ,$\log _2 \log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n) < 0$ ધ્યાનમાં લો:
$\log _2 \log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n) < 0 \implies \log _2 \log _2 \log _2 \log _2(n) < 1 \implies \log _2 \log _2 \log _2(n) < 2 \implies \log _2 \log _2(n) < 4 \implies \log _2(n) < 16 \implies n < 2^{16} = 65536$.
આમ,$16 < n < 65536$.
$n$ ના બાઈનરી વિસ્તરણમાં અંકોની સંખ્યા $l = \lfloor \log_2(n) \rfloor + 1$ દ્વારા મળે છે.
$n > 16$ માટે,ન્યૂનતમ કિંમત $\lfloor \log_2(16 + 1) \rfloor + 1 = 4 + 1 = 5$ છે.
$n < 65536$ માટે,મહત્તમ કિંમત $\lfloor \log_2(65535) \rfloor + 1 = 15 + 1 = 16$ છે.
તેથી,$l$ ની ન્યૂનતમ અને મહત્તમ કિંમતો $5$ અને $16$ છે.
127
DifficultMCQ
ધારો કે $\log _a b + \log _b a = c$. બધા $a, b > 1$ માટે $c$ ની શક્ય ન્યૂનતમ પૂર્ણાંક કિંમત કેટલી છે?
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\log _a b + \log _b a = c$.
$a, b > 1$ હોવાથી,$\log _a b$ અને $\log _b a$ બંને ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે.
સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક $(AM-GM)$ અસમતા મુજબ,કોઈપણ બે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ માટે,$\frac{x+y}{2} \geq \sqrt{xy}$.
ધારો કે $x = \log _a b$ અને $y = \log _b a$.
તેથી $\frac{\log _a b + \log _b a}{2} \geq \sqrt{\log _a b \cdot \log _b a}$.
$\log _a b = \frac{1}{\log _b a}$ હોવાથી,$\log _a b \cdot \log _b a = 1$ થાય.
આમ,$\frac{c}{2} \geq \sqrt{1} = 1$.
આથી $c \geq 2$.
$c$ ની શક્ય ન્યૂનતમ પૂર્ણાંક કિંમત $2$ છે.
128
AdvancedMCQ
બધી એવી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ ધ્યાનમાં લો જેમના દશાંશ વિસ્તરણમાં માત્ર બેકી અંકો $0, 2, 4, 6, 8$ હોય. ધારો કે આ સંખ્યાઓને ચડતા ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે. જો $a_n$ એ આ શ્રેણીની $n$-મી સંખ્યા દર્શાવે,તો $\frac{\lim_{n \rightarrow \infty} \log a_n}{\log n}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$\log_5 10$
C
$\log_2 10$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે સંખ્યાઓનો ગણ $S = \{2, 4, 6, 8, 20, 22, 24, 26, 28, 40, \dots \}$ છે.
આ સંખ્યાઓ $5$ અંકો $\{0, 2, 4, 6, 8\}$ નો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે.
કારણ કે $0$ પ્રથમ અંક હોઈ શકે નહીં,$n$-મી સંખ્યા $a_n$ ને $5$ ના આધાર (base-$5$) સાથે સંબંધિત કરી શકાય છે.
ધારો કે $n$ ને $5$ ના આધારમાં $(d_k d_{k-1} \dots d_0)_5$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. $n$-મી સંખ્યા $a_n$ એ અંકો $0, 1, 2, 3, 4$ ને અનુક્રમે $0, 2, 4, 6, 8$ સાથે બદલીને મેળવવામાં આવે છે.
મોટા $n$ માટે,$a_n \approx 2 \cdot 10^{\log_5 n}$.
લોગરીધમ લેતા,$\log a_n \approx \log 2 + \log_5 n \cdot \log 10 = \log 2 + \frac{\log n}{\log 5} \cdot \log 10$.
$\log n$ વડે ભાગતા અને $n \rightarrow \infty$ લેતા:
$\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{\log a_n}{\log n} = \frac{\log 10}{\log 5} = \log_5 10$.
129
AdvancedMCQ
ધારો કે $S$ એ $10$ ના આધારમાં $15^2 \times 5^{18}$ સંખ્યાના અંકોનો સરવાળો છે. તો,
A
$S < 6$
B
$6 \leq S < 140$
C
$140 \leq S < 148$
D
$S \geq 148$

Solution

(B) આપેલ સંખ્યા $n = 15^2 \times 5^{18}$ છે.
$n = (3 \times 5)^2 \times 5^{18} = 3^2 \times 5^2 \times 5^{18} = 9 \times 5^{20}$.
અંકોની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે $\log_{10} n = \log_{10} (9 \times 5^{20}) = \log_{10} 9 + 20 \log_{10} 5$ ગણીએ છીએ.
$\log_{10} 3 \approx 0.4771$ અને $\log_{10} 5 \approx 0.6990$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\log_{10} n = 2 \times 0.4771 + 20 \times 0.6990 = 0.9542 + 13.98 = 14.9342$.
કેરેક્ટરિસ્ટિક $14$ હોવાથી,સંખ્યા $n$ માં $14 + 1 = 15$ અંકો છે.
$15$ અંકની સંખ્યા માટે અંકોનો મહત્તમ સરવાળો $9 \times 15 = 135$ છે. જોકે,$n = 9 \times 5^{20}$ નો છેલ્લો અંક $5$ છે.
તેથી અંકોનો સરવાળો $S$ એ $S \leq 9 \times 14 + 5 = 126 + 5 = 131$ નું પાલન કરે છે.
આમ,$6 \leq S < 140$.
130
AdvancedMCQ
$x$ માં ચાર સમીકરણો નીચે આપેલ છે. ધારો કે $0 < r < 4$. નીચેનામાંથી કયા સમીકરણ માટે $x$ નો ઉકેલ સૌથી મોટો છે?
A
$5\left(1+\frac{r}{\pi}\right)^x=9$
B
$5\left(1+\frac{r}{17}\right)^x=9$
C
$5(1+2r)^x=9$
D
$5\left(1+\frac{1}{r}\right)^x=9$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો $a^x = \frac{9}{5}$ સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $a$ એ આધાર છે.
બંને બાજુ લઘુગણક લેતા,$x \ln(a) = \ln(1.8)$,જેનો અર્થ છે કે $x = \frac{\ln(1.8)}{\ln(a)}$.
ચૂંક $\ln(1.8) > 0$ છે,તેથી $x$ ત્યારે સૌથી મોટો હશે જ્યારે $\ln(a)$ સૌથી નાનો અને ધન હોય,જે ત્યારે થાય છે જ્યારે આધાર $a$ એ $1$ ની સૌથી નજીક હોય (પરંતુ $1$ કરતા મોટો).
ધારો કે આધાર $a_1 = 1 + \frac{r}{\pi}$,$a_2 = 1 + \frac{r}{17}$,$a_3 = 1 + 2r$,અને $a_4 = 1 + \frac{1}{r}$ છે.
$0 < r < 4$ આપેલ હોવાથી,આપણે કિંમતોની સરખામણી કરીએ છીએ:
$a_2 = 1 + \frac{r}{17}$ એ સૌથી નાની કિંમત છે કારણ કે $r \in (0, 4)$ માટે $\frac{r}{17}$ એ સૌથી નાનો વધારો છે.
ચૂંક $a_2$ એ $1$ કરતા મોટો સૌથી નાનો આધાર છે,તેથી $\frac{9}{5}$ ની કિંમત મેળવવા માટે જરૂરી ઘાતાંક $x$ સૌથી મોટો હોવો જોઈએ.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
131
DifficultMCQ
ધારો કે $\log _a b=4$ અને $\log _c d=2$,જ્યાં $a, b, c, d$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ છે. જો $b-d=7$ આપેલ હોય,તો $c-a$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$-1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\log _a b=4$ અને $\log _c d=2$,જ્યાં $a, b, c, d \in \mathbb{N}$.
લઘુગણકની વ્યાખ્યા મુજબ,$b=a^4$ અને $d=c^2$ થાય.
$b-d=7$ આપેલ હોવાથી,$b$ અને $d$ ની કિંમતો મૂકતા:
$a^4-c^2=7$
આને $(a^2)^2 - c^2 = 7$ તરીકે લખી શકાય,જેનું અવયવીકરણ $(a^2-c)(a^2+c)=7$ થાય.
$a, c \in \mathbb{N}$ હોવાથી,$a^2+c$ અને $a^2-c$ એ $7$ ના અવયવો છે. $a^2+c > a^2-c$ અને $7$ અવિભાજ્ય સંખ્યા હોવાથી:
$a^2+c=7$ અને $a^2-c=1$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $2a^2 = 8$ $\Rightarrow a^2 = 4$ $\Rightarrow a = 2$ ($a \in \mathbb{N}$ હોવાથી).
$a=2$ ને $a^2+c=7$ માં મૂકતા: $4+c=7 \Rightarrow c=3$.
તેથી,$c-a = 3-2 = 1$.
132
DifficultMCQ
ધારો કે $a, b, x$ એ $a \neq 1, x \neq 1, ab \neq 1$ સાથેના ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. ધારો કે $\log_{a} b = 10$,અને $\frac{\log_{a} x \cdot \log_{x}(\frac{b}{a})}{\log_{x} b \cdot \log_{ab} x} = \frac{p}{q}$,જ્યાં $p$ અને $q$ એ પરસ્પર અવિભાજ્ય ધન પૂર્ણાંકો છે. તો $p+q$ ની કિંમત શોધો.
A
$9$
B
$99$
C
$109$
D
$199$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\log_{a} b = 10$,જેનો અર્થ છે કે $\log b = 10 \log a$.
પદાવલિ $\frac{\log_{a} x \cdot \log_{x}(\frac{b}{a})}{\log_{x} b \cdot \log_{ab} x}$ છે.
બેઝ બદલવાના સૂત્ર $\log_{m} n = \frac{\log n}{\log m}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\log_{a} x = \frac{\log x}{\log a}$,$\log_{x}(\frac{b}{a}) = \frac{\log b - \log a}{\log x}$,$\log_{x} b = \frac{\log b}{\log x}$,અને $\log_{ab} x = \frac{\log x}{\log a + \log b}$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{p}{q} = \frac{(\frac{\log x}{\log a}) \cdot (\frac{\log b - \log a}{\log x})}{(\frac{\log b}{\log x}) \cdot (\frac{\log x}{\log a + \log b})} = \frac{\frac{\log b - \log a}{\log a}}{\frac{\log b}{\log a + \log b}} = \frac{(\log b - \log a)(\log a + \log b)}{\log a \cdot \log b} = \frac{(\log b)^2 - (\log a)^2}{\log a \cdot \log b}$.
$\log b = 10 \log a$ હોવાથી,આ કિંમત મૂકતા:
$\frac{p}{q} = \frac{(10 \log a)^2 - (\log a)^2}{\log a \cdot (10 \log a)} = \frac{100(\log a)^2 - (\log a)^2}{10(\log a)^2} = \frac{99(\log a)^2}{10(\log a)^2} = \frac{99}{10}$.
$p=99$ અને $q=10$ પરસ્પર અવિભાજ્ય હોવાથી,$p+q = 99+10 = 109$.
133
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c$ ત્રણ ભિન્ન ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $(2a)^{\ln a} = (bc)^{\ln b}$ અને $b^{\ln 2} = a^{\ln c}$ થાય. તો $6a + 5bc$ ની કિંમત $........$ થાય.
A
$1$
B
$4$
C
$3$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો $(2a)^{\ln a} = (bc)^{\ln b}$ અને $b^{\ln 2} = a^{\ln c}$ છે.
પ્રથમ સમીકરણની બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા: $\ln a (\ln 2 + \ln a) = \ln b (\ln b + \ln c)$.
બીજા સમીકરણ પરથી: $\ln 2 \cdot \ln b = \ln c \cdot \ln a \implies \ln c = \frac{\ln 2 \cdot \ln b}{\ln a}$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $\ln c$ ની કિંમત મૂકતા: $(\ln a)^2 + \ln a \ln 2 = (\ln b)^2 + \ln b \left( \frac{\ln 2 \cdot \ln b}{\ln a} \right)$.
$(\ln a)^2 + \ln a \ln 2 = (\ln b)^2 \left( \frac{\ln a + \ln 2}{\ln a} \right)$.
$(\ln a)^2 (\ln a + \ln 2) = (\ln b)^2 (\ln a + \ln 2)$.
$a, b, c$ ભિન્ન હોવાથી,$\ln a + \ln 2 \neq 0$,તેથી $(\ln a)^2 = (\ln b)^2$,જેનો અર્થ છે કે $\ln a = -\ln b$ ($a \neq b$ હોવાથી).
આમ $b = 1/a$. બીજા સમીકરણમાં મૂકતા: $(1/a)^{\ln 2} = a^{\ln c} \implies a^{-\ln 2} = a^{\ln c} \implies \ln c = -\ln 2 \implies c = 1/2$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $b = 1/a$ અને $c = 1/2$ મૂકતા: $(2a)^{\ln a} = (a/2)^{\ln(1/a)} = (a/2)^{-\ln a} = (2/a)^{\ln a}$.
$(2a)^{\ln a} = (2/a)^{\ln a}$ હોવાથી,$2a = 2/a \implies a^2 = 1$. $a > 0$ હોવાથી,$a = 1$. જો $a=1$ હોય,તો $b=1$ થાય,જે $a, b, c$ ભિન્ન હોવાની શરતનો વિરોધાભાસ કરે છે. પ્રશ્નનું વિધાન ગાણિતિક રીતે અસંગત છે.
134
AdvancedMCQ
$\log _{\left(x+\frac{7}{2}\right)}\left(\frac{x-7}{2 x-3}\right)^2 \geq 0$ ના પૂર્ણાંક ઉકેલો $x$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$6$
B
$8$
C
$5$
D
$7$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $\log _{x+\frac{7}{2}}\left(\frac{x-7}{2 x-3}\right)^2 \geq 0$ છે.
શક્ય વિસ્તાર:
$1) \ x+\frac{7}{2} > 0 \Rightarrow x > -\frac{7}{2}$
$2) \ x+\frac{7}{2} \neq 1 \Rightarrow x \neq -\frac{5}{2}$
$3) \ \frac{x-7}{2x-3} \neq 0 \Rightarrow x \neq 7$
$4) \ 2x-3 \neq 0 \Rightarrow x \neq \frac{3}{2}$
છેદગણ: $x \in \left(-\frac{7}{2}, \infty\right) \setminus \left\{-\frac{5}{2}, \frac{3}{2}, 7\right\}$.
કિસ્સો $I$: $x+\frac{7}{2} > 1$ અને $\left(\frac{x-7}{2x-3}\right)^2 \geq 1$
$x > -\frac{5}{2}$ અને $(2x-3)^2 - (x-7)^2 \leq 0$
$(x+4)(3x-10) \leq 0 \Rightarrow x \in [-4, \frac{10}{3}]$
$x > -\frac{5}{2}$ સાથે છેદગણ લેતા $x \in \left(-\frac{5}{2}, \frac{10}{3}\right]$ મળે.
કિસ્સો $II$: $0 < x+\frac{7}{2} < 1$ અને $0 < \left(\frac{x-7}{2x-3}\right)^2 < 1$
આ કિસ્સામાં કોઈ સામાન્ય ઉકેલ મળતો નથી.
આમ,$x \in \left(-\frac{5}{2}, \frac{10}{3}\right] \setminus \left\{\frac{3}{2}\right\}$.
પૂર્ણાંક કિંમતો $\{-2, -1, 0, 1, 2, 3\}$ છે.
કુલ પૂર્ણાંક ઉકેલોની સંખ્યા $6$ છે.
135
DifficultMCQ
ધારો કે $(x_0, y_0)$ એ નીચેના સમીકરણોનો ઉકેલ છે: $(2x)^{\ln 2} = (3y)^{\ln 3}$ અને $3^{\ln x} = 2^{\ln y}$. તો $x_0$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{6}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$6$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો $(2x)^{\ln 2} = (3y)^{\ln 3}$ અને $3^{\ln x} = 2^{\ln y}$ છે.
પ્રથમ સમીકરણની બંને બાજુ $\ln$ લેતા:
$(\ln 2)(\ln 2 + \ln x) = (\ln 3)(\ln 3 + \ln y) \quad (1)$
બીજા સમીકરણની બંને બાજુ $\ln$ લેતા:
$(\ln x)(\ln 3) = (\ln y)(\ln 2) \Rightarrow \ln y = \frac{(\ln x)(\ln 3)}{\ln 2}$.
$\ln y$ ની કિંમત $(1)$ માં મૂકતા:
$(\ln 2)^2 + (\ln 2)(\ln x) = (\ln 3)^2 + (\ln 3)\left(\frac{(\ln x)(\ln 3)}{\ln 2}\right)$
$(\ln x) \left(\ln 2 - \frac{(\ln 3)^2}{\ln 2}\right) = (\ln 3)^2 - (\ln 2)^2$
$(\ln x) \left(\frac{(\ln 2)^2 - (\ln 3)^2}{\ln 2}\right) = (\ln 3)^2 - (\ln 2)^2$
બંને બાજુ $((\ln 2)^2 - (\ln 3)^2)$ વડે ભાગતા:
$\frac{\ln x}{\ln 2} = -1$
$\ln x = -\ln 2 = \ln(2^{-1})$
$x = 2^{-1} = \frac{1}{2}$.
આમ,$x_0 = \frac{1}{2}$.
136
AdvancedMCQ
$6+\log_{\frac{3}{2}}\left(\frac{1}{3\sqrt{2}}\sqrt{4-\frac{1}{3\sqrt{2}}\sqrt{4-\frac{1}{3\sqrt{2}}\sqrt{4-\frac{1}{3\sqrt{2}}\dots}}}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$3$
D
$1$

Solution

(A) ધારો કે $t = \sqrt{4-\frac{1}{3\sqrt{2}}\sqrt{4-\frac{1}{3\sqrt{2}}\sqrt{4-\dots}}}$.
તેથી $t = \sqrt{4-\frac{1}{3\sqrt{2}}t}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$4-\frac{1}{3\sqrt{2}}t = t^2$,જેનો અર્થ છે $t^2 + \frac{1}{3\sqrt{2}}t - 4 = 0$.
$3\sqrt{2}$ વડે ગુણતા,$3\sqrt{2}t^2 + t - 12\sqrt{2} = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્ર $t = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,$t = \frac{-1 \pm \sqrt{1 - 4(3\sqrt{2})(-12\sqrt{2})}}{2(3\sqrt{2})} = \frac{-1 \pm \sqrt{1 + 288}}{6\sqrt{2}} = \frac{-1 \pm 17}{6\sqrt{2}}$.
$t > 0$ હોવાથી,$t = \frac{16}{6\sqrt{2}} = \frac{8}{3\sqrt{2}}$.
પદાવલિ $6 + \log_{\frac{3}{2}}\left(\frac{1}{3\sqrt{2}} \cdot \frac{8}{3\sqrt{2}}\right) = 6 + \log_{\frac{3}{2}}\left(\frac{8}{18}\right) = 6 + \log_{\frac{3}{2}}\left(\frac{4}{9}\right)$.
$\frac{4}{9} = (\frac{2}{3})^2 = (\frac{3}{2})^{-2}$ હોવાથી,પદાવલિ $6 + \log_{\frac{3}{2}}\left((\frac{3}{2})^{-2}\right) = 6 - 2 = 4$ થાય.
137
MediumMCQ
$\left(\left(\log _2 9\right)^2\right)^{\frac{1}{\log _2\left(\log _2 9\right)}} \times(\sqrt{7})^{\frac{1}{\log _4 7}}$ ની કિંમત . . . . . . . છે.
A
$5$
B
$8$
C
$9$
D
$10$

Solution

(B) ધારો કે પદાવલિ $E = \left(\left(\log _2 9\right)^2\right)^{\frac{1}{\log _2\left(\log _2 9\right)}} \times(\sqrt{7})^{\frac{1}{\log _4 7}}$ છે.
ગુણધર્મ $\frac{1}{\log_a b} = \log_b a$ નો ઉપયોગ કરતા,પ્રથમ પદ $\left(\left(\log _2 9\right)^2\right)^{\log_{\log_2 9} 2} = (\log_2 9)^{2 \log_{\log_2 9} 2} = (\log_2 9)^{\log_{\log_2 9} 2^2} = 2^2 = 4$ બને છે.
બીજા પદ માટે,$\frac{1}{\log_4 7} = \log_7 4$. તેથી,$(\sqrt{7})^{\log_7 4} = (7^{1/2})^{\log_7 4} = 7^{\frac{1}{2} \log_7 4} = 7^{\log_7 4^{1/2}} = 4^{1/2} = 2$.
તેથી,$E = 4 \times 2 = 8$.
138
AdvancedMCQ
ધારો કે $m$ એ $\log _3(3^{y_1}+3^{y_2}+3^{y_3})$ ની ન્યૂનતમ શક્ય કિંમત છે,જ્યાં $y_1, y_2, y_3$ એ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેના માટે $y_1+y_2+y_3=9$ છે. ધારો કે $M$ એ $(\log _3 x_1+\log _3 x_2+\log _3 x_3)$ ની મહત્તમ શક્ય કિંમત છે,જ્યાં $x_1, x_2, x_3$ એ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેના માટે $x_1+x_2+x_3=9$ છે. તો $\log _2(m^3)+\log _3(M^2)$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$8$
C
$9$
D
$10$

Solution

(B) $AM$-$GM$ અસમતા મુજબ,$\frac{3^{y_1}+3^{y_2}+3^{y_3}}{3} \geq \sqrt[3]{3^{y_1} \cdot 3^{y_2} \cdot 3^{y_3}} = \sqrt[3]{3^{y_1+y_2+y_3}}$.
$y_1+y_2+y_3=9$ આપેલ હોવાથી,$\frac{3^{y_1}+3^{y_2}+3^{y_3}}{3} \geq \sqrt[3]{3^9} = 3^3 = 27$.
તેથી,$3^{y_1}+3^{y_2}+3^{y_3} \geq 81 = 3^4$.
બંને બાજુ $\log_3$ લેતા,$\log_3(3^{y_1}+3^{y_2}+3^{y_3}) \geq 4$,તેથી $m=4$.
$M$ માટે,$AM$-$GM$ અસમતા મુજબ,$\frac{x_1+x_2+x_3}{3} \geq \sqrt[3]{x_1 x_2 x_3}$.
$x_1+x_2+x_3=9$ આપેલ હોવાથી,$3 \geq \sqrt[3]{x_1 x_2 x_3}$,તેથી $x_1 x_2 x_3 \leq 27$.
પછી $\log_3(x_1 x_2 x_3) = \log_3 x_1 + \log_3 x_2 + \log_3 x_3 \leq \log_3(27) = 3$,તેથી $M=3$.
અંતે,$\log_2(m^3) + \log_3(M^2) = \log_2(4^3) + \log_3(3^2) = \log_2(64) + 2 = 6 + 2 = 8$.
139
MediumMCQ
જો $3^x = 4^{x-1}$ હોય,તો $x = $
A
$(A) \frac{2 \log_3 2}{2 \log_3 2 - 1}$
B
$(B) \frac{2}{2 - \log_2 3}$
C
$(C) \frac{1}{1 - \log_4 3}$
D
$(D) \frac{2 \log_2 3}{2 \log_2 3 - 1}$

Solution

(A,B,C) આપેલ છે $3^x = 4^{x-1}$.
બંને બાજુ $\log_3$ લેતા:
$x = (x-1) \log_3 4$
$x = (x-1) \cdot 2 \log_3 2$
$x = 2x \log_3 2 - 2 \log_3 2$
$2 \log_3 2 = x(2 \log_3 2 - 1)$
$x = \frac{2 \log_3 2}{2 \log_3 2 - 1}$ (વિકલ્પ $A$ સાચો છે).
બંને બાજુ $\log_2$ લેતા:
$x \log_2 3 = (x-1) \log_2 4$
$x \log_2 3 = 2(x-1)$
$x \log_2 3 = 2x - 2$
$2 = x(2 - \log_2 3)$
$x = \frac{2}{2 - \log_2 3}$ (વિકલ્પ $B$ સાચો છે).
કારણ કે $\log_2 3 = \log_4 3^2 = 2 \log_4 3$,તેથી:
$x = \frac{2}{2 - 2 \log_4 3} = \frac{1}{1 - \log_4 3}$ (વિકલ્પ $C$ સાચો છે).
140
AdvancedMCQ
$x^{(16(\log_5 x)^3 - 68 \log_5 x)} = 5^{-16}$ સમીકરણનું સમાધાન કરતા $x$ ના તમામ ધન વાસ્તવિક મૂલ્યોનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $x^{16(\log_5 x)^3 - 68 \log_5 x} = 5^{-16}$.
બંને બાજુ $\log_5$ લેતા:
$(16(\log_5 x)^3 - 68 \log_5 x) \cdot \log_5 x = \log_5(5^{-16})$.
ધારો કે $t = \log_5 x$. તો સમીકરણ નીચે મુજબ બનશે:
$(16t^3 - 68t) \cdot t = -16$.
$16t^4 - 68t^2 + 16 = 0$.
$4$ વડે ભાગતા:
$4t^4 - 17t^2 + 4 = 0$.
ધારો કે $u = t^2$. તો $4u^2 - 17u + 4 = 0$.
$(4u - 1)(u - 4) = 0$.
તેથી,$u = 1/4$ અથવા $u = 4$.
$u = t^2 = (\log_5 x)^2$ હોવાથી,$(\log_5 x)^2 = 1/4$ અથવા $(\log_5 x)^2 = 4$.
આથી $\log_5 x = \pm 1/2$ અથવા $\log_5 x = \pm 2$.
$x$ ના મૂલ્યો $5^{1/2}, 5^{-1/2}, 5^2, 5^{-2}$ છે.
આ મૂલ્યોનો ગુણાકાર $5^{1/2 - 1/2 + 2 - 2} = 5^0 = 1$ થાય.
141
MediumMCQ
ધારો કે $a = 3 \sqrt{2}$ અને $b = \frac{1}{5^{\frac{1}{6}} \sqrt{6}}$. જો $x, y \in \mathbb{R}$ એવા હોય કે જેથી $3x + 2y = \log_a(18)^{\frac{5}{4}}$ અને $2x - y = \log_b(\sqrt{1080})$,તો $4x + 5y$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$4$
C
$8$
D
$9$

Solution

(C) આપેલ છે કે $a = 3\sqrt{2} = \sqrt{18}$. તેથી,$3x + 2y = \log_{\sqrt{18}}(18)^{\frac{5}{4}} = \frac{5}{2}$.
$2$ વડે ગુણતા,$6x + 4y = 5$ ... $(1)$.
$b = (5^{\frac{1}{6}} \cdot 6^{\frac{1}{2}})^{-1}$ અને $\sqrt{1080} = 5^{\frac{1}{2}} \cdot 6^{\frac{3}{2}} = b^{-3}$.
તેથી,$2x - y = \log_b(b^{-3}) = -3$ ... $(2)$.
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ઉકેલતા,$x = -0.5$ અને $y = 2$ મળે છે.
તેથી,$4x + 5y = 4(-0.5) + 5(2) = 8$.
142
MediumMCQ
જો $x+\log _{15}\left(5+3^x\right)=x \log _{15} 5+\log _{15} 24$ હોય,તો $x=\ldots .$.
A
$1$
B
$5$
C
$2$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ:
$x+\log_{15}(5+3^x)=x\log_{15}5+\log_{15}24$
$x$ ને $\log_{15}(15^x)$ તરીકે લખતા:
$\log_{15}(15^x)+\log_{15}(5+3^x)=\log_{15}(5^x)+\log_{15}24$
$\log(a)+\log(b)=\log(ab)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\log_{15}(15^x(5+3^x))=\log_{15}(24 \cdot 5^x)$
બંને બાજુના પદોને સરખાવતા:
$15^x(5+3^x)=24 \cdot 5^x$
$15^x = (3 \cdot 5)^x = 3^x \cdot 5^x$ હોવાથી:
$3^x \cdot 5^x(5+3^x)=24 \cdot 5^x$
બંને બાજુ $5^x$ વડે ભાગતા $(5^x \neq 0)$:
$3^x(5+3^x)=24$
ધારો કે $t=3^x$. તો:
$t(5+t)=24$
$t^2+5t-24=0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(t+8)(t-3)=0$
$t=3^x > 0$ હોવાથી,$t=3$ મળે:
$3^x=3^1$
$x=1$
143
MediumMCQ
જો $\sqrt{\log_3 x^{16}} + 9 \log_{27} \sqrt[3]{\frac{3}{x}} = 5$ હોય,તો $x = \dots$.
A
$81$
B
$\frac{1}{405}$
C
$27$
D
$405$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\sqrt{\log_3 x^{16}} + 9\log_{27}\sqrt[3]{\frac{3}{x}} = 5$.
પ્રથમ પદનું સાદુંરૂપ:
$\sqrt{\log_3 x^{16}} = \sqrt{16\log_3 x} = 4\sqrt{\log_3 x}$.
બીજા પદનું સાદુંરૂપ:
$9\log_{27}\sqrt[3]{\frac{3}{x}} = 9 \cdot \log_{3^3} (\frac{3}{x})^{1/3} = 9 \cdot \frac{1}{3} \cdot \frac{1}{3} \log_3(\frac{3}{x}) = 1 \cdot (\log_3 3 - \log_3 x) = 1 - \log_3 x$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$4\sqrt{\log_3 x} + 1 - \log_3 x = 5$.
સમીકરણને ગોઠવતા:
$4\sqrt{\log_3 x} - \log_3 x = 4$.
ધારો કે $t = \sqrt{\log_3 x}$,તો $t^2 = \log_3 x$:
$4t - t^2 = 4 \Rightarrow t^2 - 4t + 4 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(t - 2)^2 = 0 \Rightarrow t = 2$.
કારણ કે $t = \sqrt{\log_3 x} = 2$,તેથી $\log_3 x = 4$.
તેથી,$x = 3^4 = 81$.
144
MediumMCQ
જો $p^3 = q^4 = r^6 = t^7 = s^2$ હોય,તો $\log_t(pqrs) = \ldots$.
A
$\frac{168}{5}$
B
$28$
C
$\frac{31}{4}$
D
$\frac{35}{4}$

Solution

(D) આપેલ છે:
$p^3 = q^4 = r^6 = t^7 = s^2 = k$
દરેક ચલને $k$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવો:
$p = k^{1/3}, q = k^{1/4}, r = k^{1/6}, s = k^{1/2}, t = k^{1/7}$
ગુણાકાર $pqrs$ શોધો:
$pqrs = k^{1/3} \times k^{1/4} \times k^{1/6} \times k^{1/2} = k^{(1/3 + 1/4 + 1/6 + 1/2)}$
ઘાતાંકોનો સરવાળો ગણો:
$\frac{1}{3} + \frac{1}{4} + \frac{1}{6} + \frac{1}{2} = \frac{4 + 3 + 2 + 6}{12} = \frac{15}{12} = \frac{5}{4}$
તેથી,$pqrs = k^{5/4}$
હવે લઘુગણકનું મૂલ્ય શોધો:
$\log_t(pqrs) = \log_{k^{1/7}}(k^{5/4})$
ગુણધર્મ $\log_{a^n}(b^m) = \frac{m}{n} \log_a(b)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\log_{k^{1/7}}(k^{5/4}) = \frac{5/4}{1/7} = \frac{5}{4} \times 7 = \frac{35}{4}$
145
EasyMCQ
જો $\log _2 x + \log _4 x + \log _8 x + \log _{16} x = \frac{25}{36}$ અને $x = 2^k$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{1}{8}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\log _2 x + \log _4 x + \log _8 x + \log _{16} x = \frac{25}{36}$
બેઝ બદલવાના સૂત્ર $\log _a b = \frac{\log b}{\log a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\log x}{\log 2} + \frac{\log x}{\log 4} + \frac{\log x}{\log 8} + \frac{\log x}{\log 16} = \frac{25}{36}$
$\log 4 = 2 \log 2$,$\log 8 = 3 \log 2$,અને $\log 16 = 4 \log 2$ હોવાથી:
$\frac{\log x}{\log 2} + \frac{\log x}{2 \log 2} + \frac{\log x}{3 \log 2} + \frac{\log x}{4 \log 2} = \frac{25}{36}$
$\frac{\log x}{\log 2}$ સામાન્ય લેતા:
$\log _2 x \left( 1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{4} \right) = \frac{25}{36}$
કૌંસનો સરવાળો: $1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{4} = \frac{25}{12}$
તેથી,$\log _2 x \left( \frac{25}{12} \right) = \frac{25}{36}$
$\log _2 x = \frac{1}{3}$
$x = 2^k$ હોવાથી,$\log _2 x = k$ થાય.
તેથી,$k = \frac{1}{3}$.
146
EasyMCQ
કોઈપણ આધાર $b > 1$ માટે લઘુગણક વિધેય (logarithm function) ના લક્ષણો માટે નીચેનામાંથી કયું અવલોકન સાચું છે?
A
લઘુગણક વિધેયનો પ્રદેશ $R$ છે,જે વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ છે.
B
લઘુગણક વિધેયનો વિસ્તાર $R^{+}$ છે,જે તમામ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ છે.
C
બિંદુ $(1, 0)$ હંમેશા લઘુગણક વિધેયના આલેખ પર હોય છે.
D
જેમ આપણે ડાબેથી જમણે જઈએ છીએ તેમ લઘુગણક વિધેયનો આલેખ ઘટતો જાય છે.

Solution

(C) આધાર $b > 1$ ધરાવતા લઘુગણક વિધેય $f(x) = \log_{b}(x)$ માટે:
$1$. પ્રદેશ $(0, \infty)$ છે,જે તમામ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $R^{+}$ નો ગણ છે.
$2$. વિસ્તાર $(-\infty, \infty)$ છે,જે તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $R$ નો ગણ છે.
$3$. કારણ કે કોઈપણ આધાર $b > 0, b \neq 1$ માટે $\log_{b}(1) = 0$ થાય છે,તેથી બિંદુ $(1, 0)$ હંમેશા આલેખ પર હોય છે.
$4$. કારણ કે $b > 1$ છે,વિધેય ચુસ્તપણે વધતું વિધેય છે,ઘટતું નથી.
તેથી,સાચું અવલોકન એ છે કે બિંદુ $(1, 0)$ હંમેશા લઘુગણક વિધેયના આલેખ પર હોય છે.
Solution diagram
147
DifficultMCQ
જો $\log _{2}\left(9^{x-1}+7\right)-\log _{2}\left(3^{x-1}+1\right)=2$ હોય,તો $x$ ની કિંમતો શોધો.
A
$0, 2$
B
$0, 1$
C
$1, 4$
D
$1, 2$

Solution

(D) આપેલ છે: $\log _{2}\left(9^{x-1}+7\right)-\log _{2}\left(3^{x-1}+1\right)=2$
ગુણધર્મ $\log_{a} m - \log_{a} n = \log_{a} (\frac{m}{n})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\log _{2}\left(\frac{9^{x-1}+7}{3^{x-1}+1}\right)=2$
ઘાતાંકીય સ્વરૂપમાં ફેરવતા:
$\frac{9^{x-1}+7}{3^{x-1}+1}=2^{2}=4$
ધારો કે $y = 3^{x-1}$. તો $9^{x-1} = (3^{2})^{x-1} = (3^{x-1})^{2} = y^{2}$.
સમીકરણમાં $y$ ની કિંમત મૂકતા:
$\frac{y^{2}+7}{y+1}=4$
$y^{2}+7=4(y+1)$
$y^{2}-4y+3=0$
$(y-3)(y-1)=0$
તેથી,$y=3$ અથવા $y=1$.
કિસ્સો $1$: $3^{x-1}=3^{1}$ $\Rightarrow x-1=1$ $\Rightarrow x=2$.
કિસ્સો $2$: $3^{x-1}=3^{0}$ $\Rightarrow x-1=0$ $\Rightarrow x=1$.
આમ,$x$ ની કિંમતો $1, 2$ છે.
148
EasyMCQ
જો $\frac{\log x}{b-c}=\frac{\log y}{c-a}=\frac{\log z}{a-b}$ હોય,તો $x^{b+c} \cdot y^{c+a} \cdot z^{a+b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$\frac{\log x}{b-c}=\frac{\log y}{c-a}=\frac{\log z}{a-b}=k$.
આથી,$\log x = k(b-c)$,$\log y = k(c-a)$,અને $\log z = k(a-b)$.
તેથી $x = e^{k(b-c)}$,$y = e^{k(c-a)}$,અને $z = e^{k(a-b)}$.
હવે,પદાવલિ $E = x^{b+c} \cdot y^{c+a} \cdot z^{a+b}$ લો.
કિંમતો મૂકતા,$E = (e^{k(b-c)})^{b+c} \cdot (e^{k(c-a)})^{c+a} \cdot (e^{k(a-b)})^{a+b}$.
ઘાતાંકના નિયમ $(e^m)^n = e^{mn}$ નો ઉપયોગ કરતા,$E = e^{k(b^2-c^2)} \cdot e^{k(c^2-a^2)} \cdot e^{k(a^2-b^2)}$.
ઘાતાંકોનો સરવાળો કરતા,$E = e^{k(b^2-c^2+c^2-a^2+a^2-b^2)}$.
ઘાતાંકમાં સરવાળો $0$ હોવાથી,$E = e^{k \cdot 0} = e^0 = 1$.
149
EasyMCQ
જો $\log _{10} 7 = 0.8451$ હોય,તો $7^{-20}$ ના પ્રથમ સાર્થક અંકનું સ્થાન કયું છે?
A
$16$
B
$17$
C
$20$
D
$15$

Solution

(B) ધારો કે $x = 7^{-20}$.
બંને બાજુ $\log_{10}$ લેતા:
$\log_{10} x = \log_{10} (7^{-20})$
$\log_{10} x = -20 \times \log_{10} 7$
$\log_{10} x = -20 \times 0.8451 = -16.902$.
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપમાં લખતા:
$\log_{10} x = -16.902 = -17 + 0.098 = \overline{17}.098$.
અહીં પૂર્ણાંશ ભાગ (characteristic) $-17$ હોવાથી,$7^{-20}$ નો પ્રથમ સાર્થક અંક $17$ માં દશાંશ સ્થાને આવશે.
150
EasyMCQ
$7^{2 \log _{7} 5}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$\log _{7} 35$
B
$5$
C
$25$
D
$\log _{7} 25$

Solution

(C) આપેલ પદ $7^{2 \log _{7} 5}$ છે.
લઘુગણકના ગુણધર્મ $n \log _{a} x = \log _{a} x^{n}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$7^{\log _{7} 5^{2}}$
નિત્યસમ $a^{\log _{a} x} = x$ (જ્યાં $x > 0$) નો ઉપયોગ કરતા:
$5^{2} = 25$
તેથી,સાચો જવાબ $25$ છે.

Basic of Logarithms — Logarithms · Frequently Asked Questions

1Are these Basic of Logarithms questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Basic of Logarithms Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.