Gujarati

Scalar or Dot product of two vectors and its applications Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Vector Algebra · Scalar or Dot product of two vectors and its applications

923+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 923 questions in Gujarati

551
MediumMCQ
ધારો કે $\bar{a}, \bar{b}, \bar{c}, \bar{d}$ એવા સદિશો છે કે જેથી $\bar{a} \times \bar{b} = 2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k}$ અને $\bar{c} \times \bar{d} = 3\hat{i} + 2\hat{j} + \lambda\hat{k}$ થાય. જો $\begin{vmatrix} \bar{a} \cdot \bar{c} & \bar{b} \cdot \bar{c} \\ \bar{a} \cdot \bar{d} & \bar{b} \cdot \bar{d} \end{vmatrix} = 0$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$-6$
C
$12$
D
$-12$

Solution

(C) આપેલ નિશ્ચાયક એ બે સદિશ ગુણાકારોના અદિશ ગુણાકાર માટેની લેગ્રાન્જ ઓળખ છે,જે $(\bar{a} \times \bar{b}) \cdot (\bar{c} \times \bar{d}) = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$(2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k}) \cdot (3\hat{i} + 2\hat{j} + \lambda\hat{k}) = 0$.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$(2)(3) + (3)(2) + (-1)(\lambda) = 0$.
$6 + 6 - \lambda = 0$.
$12 - \lambda = 0$.
તેથી,$\lambda = 12$.
552
EasyMCQ
સદિશ $\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ નો સદિશો $2 \hat{i}+4 \hat{j}-5 \hat{k}$ અને $\lambda \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$ ના સરવાળાની દિશામાં એકમ સદિશ સાથેનો અદિશ ગુણાકાર $1$ છે,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{a} = \hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$.
ધારો કે $\vec{b} = 2 \hat{i}+4 \hat{j}-5 \hat{k}$ અને $\vec{c} = \lambda \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$.
સદિશોનો સરવાળો $\vec{v} = \vec{b} + \vec{c} = (2+\lambda) \hat{i}+6 \hat{j}-2 \hat{k}$ છે.
$\vec{v}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\hat{v} = \frac{(2+\lambda) \hat{i}+6 \hat{j}-2 \hat{k}}{\sqrt{(2+\lambda)^2+6^2+(-2)^2}} = \frac{(2+\lambda) \hat{i}+6 \hat{j}-2 \hat{k}}{\sqrt{\lambda^2+4 \lambda+44}}$ છે.
$\vec{a}$ અને $\hat{v}$ નો અદિશ ગુણાકાર $1$ છે:
$\vec{a} \cdot \hat{v} = 1$
$\frac{(1)(2+\lambda) + (1)(6) + (1)(-2)}{\sqrt{\lambda^2+4 \lambda+44}} = 1$
$\frac{\lambda+6}{\sqrt{\lambda^2+4 \lambda+44}} = 1$
$\lambda+6 = \sqrt{\lambda^2+4 \lambda+44}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(\lambda+6)^2 = \lambda^2+4 \lambda+44$
$\lambda^2+12 \lambda+36 = \lambda^2+4 \lambda+44$
$8 \lambda = 8$
$\lambda = 1$.
553
MediumMCQ
સદિશો $\bar{a}=\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ અને સદિશો $\bar{b}=2 \hat{i}-4 \hat{j}+5 \hat{k}$ તથા $\bar{c}=\lambda \hat{i}+2 \hat{j}-3 \hat{k}$ ના સરવાળાની દિશામાં એકમ સદિશનો અદિશ ગુણાકાર $1$ છે,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$-2$
C
$-3$
D
$2$

Solution

(C) ધારો કે $\bar{s} = \bar{b} + \bar{c} = (2+\lambda) \hat{i} - 2 \hat{j} + 2 \hat{k}$.
$\bar{s}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\hat{s} = \frac{\bar{s}}{|\bar{s}|} = \frac{(2+\lambda) \hat{i} - 2 \hat{j} + 2 \hat{k}}{\sqrt{(2+\lambda)^2 + (-2)^2 + 2^2}} = \frac{(2+\lambda) \hat{i} - 2 \hat{j} + 2 \hat{k}}{\sqrt{\lambda^2 + 4\lambda + 12}}$.
આપેલ શરત મુજબ $\bar{a} \cdot \hat{s} = 1$ હોવાથી:
$(\hat{i} + 2 \hat{j} + \hat{k}) \cdot \left( \frac{(2+\lambda) \hat{i} - 2 \hat{j} + 2 \hat{k}}{\sqrt{\lambda^2 + 4\lambda + 12}} \right) = 1$.
અંશમાં અદિશ ગુણાકાર લેતા:
$\frac{(2+\lambda) - 4 + 2}{\sqrt{\lambda^2 + 4\lambda + 12}} = 1$.
$\frac{\lambda}{\sqrt{\lambda^2 + 4\lambda + 12}} = 1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$\lambda^2 = \lambda^2 + 4\lambda + 12$.
$4\lambda = -12$.
$\lambda = -3$.
554
MediumMCQ
$A, B, C, D$ એ એક સમતલમાં ચાર બિંદુઓ છે જેના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\overline{a}, \overline{b}, \overline{c}, \overline{d}$ છે,જેથી $(\overline{a}-\overline{d}) \cdot(\overline{b}-\overline{c})=(\overline{b}-\overline{d}) \cdot(\overline{c}-\overline{a})=0$ થાય. તો બિંદુ $D$ એ $\triangle ABC$ નું $\dots$ છે.
A
મધ્યકેન્દ્ર
B
પરિકેન્દ્ર
C
અંતઃકેન્દ્ર
D
લંબકેન્દ્ર

Solution

(D) આપેલ છે કે $(\overline{a}-\overline{d}) \cdot(\overline{b}-\overline{c})=0$ અને $(\overline{b}-\overline{d}) \cdot(\overline{c}-\overline{a})=0$.
આને સદિશોના સ્વરૂપમાં $\overline{AD} \cdot \overline{BC} = 0$ અને $\overline{BD} \cdot \overline{CA} = 0$ તરીકે લખી શકાય.
આનો અર્થ એ છે કે $\overline{AD} \perp \overline{BC}$ અને $\overline{BD} \perp \overline{CA}$.
જેથી $D$ એ $\triangle ABC$ ના વેધ $AD$ અને $BD$ નું છેદબિંદુ હોવાથી,$D$ એ $\triangle ABC$ નું લંબકેન્દ્ર છે.
Solution diagram
555
EasyMCQ
બે સદિશો $\vec{a} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો . . . . . . છે.
A
$\cos^{-1} \left(\frac{1}{3}\right)$
B
$\cos^{-1} \left(-\frac{1}{3}\right)$
C
$\sin^{-1} \left(\frac{1}{3}\right)$
D
$\sin^{-1} \left(-\frac{1}{3}\right)$

Solution

(B) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર: $\cos \theta = \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{a}| |\vec{b}|}$ છે.
અહીં $\vec{a} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$ આપેલ છે.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર (dot product) શોધો: $\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(1) + (-1)(1) + (1)(-1) = 1 - 1 - 1 = -1$.
ત્યારબાદ,સદિશોના માન (magnitudes) શોધો: $|\vec{a}| = \sqrt{1^2 + (-1)^2 + 1^2} = \sqrt{3}$ અને $|\vec{b}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + (-1)^2} = \sqrt{3}$.
હવે,આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $\cos \theta = \frac{-1}{\sqrt{3} \cdot \sqrt{3}} = \frac{-1}{3}$.
તેથી,$\theta = \cos^{-1} \left(-\frac{1}{3}\right)$.
556
EasyMCQ
જો $\vec{a}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ અને $\vec{b}=\hat{i}+2\hat{j}+3\hat{k}$ હોય,તો $(\vec{a}+\vec{b}) \cdot (\vec{a}-\vec{b}) = $ . . . . . . .
A
$11$
B
$9$
C
-$11$
D
-$9$

Solution

(C) આપેલ સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(\vec{a} + \vec{b}) \cdot (\vec{a} - \vec{b}) = |\vec{a}|^2 - |\vec{b}|^2$.
પ્રથમ,$\vec{a}$ ના માનનો વર્ગ શોધો:
$|\vec{a}|^2 = 1^2 + 1^2 + 1^2 = 1 + 1 + 1 = 3$.
ત્યારબાદ,$\vec{b}$ ના માનનો વર્ગ શોધો:
$|\vec{b}|^2 = 1^2 + 2^2 + 3^2 = 1 + 4 + 9 = 14$.
હવે,આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકો:
$(\vec{a} + \vec{b}) \cdot (\vec{a} - \vec{b}) = 3 - 14 = -11$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
557
EasyMCQ
જો $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ એકમ સદિશો હોય અને $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$ હોય,તો $\vec{a} \cdot \vec{b}+\vec{b} \cdot \vec{c}+\vec{c} \cdot \vec{a}$ નું મૂલ્ય . . . . . . થાય. ($/2$ માં)
A
$1$
B
$3$
C
$-3$
D
$-1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = 1$ થાય.
આપણને સમીકરણ $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c} = \vec{0}$ આપેલ છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}) \cdot (\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}) = \vec{0} \cdot \vec{0}$ મળે.
ડોટ ગુણાકારનું વિસ્તરણ કરતા,$|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + |\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$ મળે.
માનાંકની કિંમતો મૂકતા,$1^2 + 1^2 + 1^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$ થાય.
આથી $3 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$ મળે.
તેથી,$2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = -3$ થાય.
આમ,$\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a} = -3/2$ મળે.
558
EasyMCQ
કોઈપણ ત્રણ સદિશો $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ માટે,જો $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$ અને $|\vec{a}|=3, |\vec{b}|=4, |\vec{c}|=2$ હોય,તો $\vec{a} \cdot \vec{b}+\vec{b} \cdot \vec{c}+\vec{c} \cdot \vec{a} = $ . . . . . . .
A
$-\frac{9}{2}$
B
$29$
C
$\frac{29}{2}$
D
$-\frac{29}{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $(\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}) \cdot (\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}) = \vec{0} \cdot \vec{0}$ મળે.
આનું વિસ્તરણ કરતા $|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + |\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$ મળે.
આપેલ મૂલ્યો $|\vec{a}|=3, |\vec{b}|=4, |\vec{c}|=2$ મૂકતા:
$3^2 + 4^2 + 2^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$.
$9 + 16 + 4 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$.
$29 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$.
તેથી,$\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a} = -\frac{29}{2}$.
559
EasyMCQ
જો $\vec{a} = 2 \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$,$\vec{b} = \hat{i} + \hat{j} - 2 \hat{k}$,અને $\vec{c} = \hat{i} + 3 \hat{j} - \hat{k}$ આપેલા સદિશો છે. જો $\vec{a}$ એ $\lambda \vec{b} + \vec{c}$ ને લંબ હોય,તો $\lambda = . . . . . .$.
A
$-2$
B
$0$
C
$2$
D
$3$

Solution

(A) આપણને આપેલા સદિશો: $\vec{a} = 2 \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$,$\vec{b} = \hat{i} + \hat{j} - 2 \hat{k}$,અને $\vec{c} = \hat{i} + 3 \hat{j} - \hat{k}$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે સદિશ $\lambda \vec{b} + \vec{c}$ ની ગણતરી કરીએ:
$\lambda \vec{b} + \vec{c} = \lambda (\hat{i} + \hat{j} - 2 \hat{k}) + (\hat{i} + 3 \hat{j} - \hat{k})$
$= (\lambda + 1) \hat{i} + (\lambda + 3) \hat{j} + (-2 \lambda - 1) \hat{k}$.
કારણ કે $\vec{a}$ એ $\lambda \vec{b} + \vec{c}$ ને લંબ છે,તેથી તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થવો જોઈએ:
$\vec{a} \cdot (\lambda \vec{b} + \vec{c}) = 0$
$(2 \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}) \cdot ((\lambda + 1) \hat{i} + (\lambda + 3) \hat{j} + (-2 \lambda - 1) \hat{k}) = 0$
$2(\lambda + 1) - 1(\lambda + 3) + 1(-2 \lambda - 1) = 0$
$2 \lambda + 2 - \lambda - 3 - 2 \lambda - 1 = 0$
$-\lambda - 2 = 0$
$\lambda = -2$.
560
EasyMCQ
જો $|\vec{x}| = |\vec{y}| = |\vec{x} + \vec{y}| = 1$ હોય,તો $|\vec{x} - \vec{y}| = $ . . . . . . .
A
$\sqrt{2}$
B
$\sqrt{3}$
C
$1$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ છે કે $|\vec{x}| = 1$,$|\vec{y}| = 1$,અને $|\vec{x} + \vec{y}| = 1$.
$|\vec{x} + \vec{y}| = 1$ સમીકરણનો વર્ગ કરતા,આપણને $|\vec{x} + \vec{y}|^2 = 1^2$ મળે છે.
$|\vec{a} + \vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + 2(\vec{x} \cdot \vec{y})$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$1^2 + 1^2 + 2(\vec{x} \cdot \vec{y}) = 1$ મળે છે.
$2 + 2(\vec{x} \cdot \vec{y}) = 1$,જેનો અર્થ છે કે $2(\vec{x} \cdot \vec{y}) = -1$,તેથી $\vec{x} \cdot \vec{y} = -\frac{1}{2}$.
હવે,આપણે $|\vec{x} - \vec{y}|$ શોધવાનું છે.
$|\vec{x} - \vec{y}|^2 = |\vec{x}|^2 + |\vec{y}|^2 - 2(\vec{x} \cdot \vec{y})$.
જાણીતી કિંમતો મૂકતા: $|\vec{x} - \vec{y}|^2 = 1^2 + 1^2 - 2(-\frac{1}{2}) = 1 + 1 + 1 = 3$.
તેથી,$|\vec{x} - \vec{y}| = \sqrt{3}$.
561
EasyMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની બે ક્રમિક બાજુઓ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{6}$ છે. જો $\vec{a} = (2, -2, 1)$ અને $\vec{b} = 2|\vec{a}|$ હોય,તો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ . . . . . . ચોરસ એકમ થાય.
A
$9$
B
$18$
C
$\frac{9}{2}$
D
$\frac{3}{4}$

Solution

(A) પાસેની બાજુઓ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ધરાવતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર: $\text{Area} = |\vec{a}| |\vec{b}| \sin(\theta)$ છે.
પ્રથમ,સદિશ $\vec{a} = (2, -2, 1)$ નું માન શોધો:
$|\vec{a}| = \sqrt{2^2 + (-2)^2 + 1^2} = \sqrt{4 + 4 + 1} = \sqrt{9} = 3$.
આપેલ છે કે $\vec{b} = 2|\vec{a}|$,તેથી $|\vec{b}| = 2 \times 3 = 6$.
બાજુઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{6}$ છે.
હવે,આ કિંમતોને ક્ષેત્રફળના સૂત્રમાં મૂકો:
$\text{Area} = |\vec{a}| |\vec{b}| \sin\left(\frac{\pi}{6}\right) = 3 \times 6 \times \frac{1}{2} = 18 \times \frac{1}{2} = 9$.
આમ,સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $9$ ચોરસ એકમ છે.
562
EasyMCQ
$(\vec{a}+\vec{b}) \cdot (\vec{a}+\vec{b}) = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2$ જો અને તો જ . . . . . . (જ્યાં $\vec{a} \neq \vec{0}, \vec{b} \neq \vec{0}$).
A
$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સમાંતર નથી અને એકબીજાને લંબ છે.
B
$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એકબીજાને લંબ છે.
C
$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વિરુદ્ધ દિશામાં છે.
D
$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સમાન દિશામાં છે.

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $(\vec{a}+\vec{b}) \cdot (\vec{a}+\vec{b}) = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2$.
ડોટ ગુણાકારના વિભાજનના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરીને ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા:
$\vec{a} \cdot \vec{a} + \vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{a} + \vec{b} \cdot \vec{b} = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2$.
કારણ કે $\vec{a} \cdot \vec{a} = |\vec{a}|^2$ અને $\vec{b} \cdot \vec{b} = |\vec{b}|^2$,અને ડોટ ગુણાકાર ક્રમનો નિયમ પાળે છે $(\vec{a} \cdot \vec{b} = \vec{b} \cdot \vec{a})$,તેથી આપણને મળે છે:
$|\vec{a}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b}) + |\vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2$.
બંને બાજુથી $|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2$ બાદ કરતા:
$2(\vec{a} \cdot \vec{b}) = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\vec{a} \cdot \vec{b} = 0$.
કારણ કે $\vec{a} \neq \vec{0}$ અને $\vec{b} \neq \vec{0}$,બે શૂન્યતર સદિશોનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય જો અને તો જ તેઓ એકબીજાને લંબ હોય.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
563
EasyMCQ
$\hat{i} \cdot (\hat{j} \times \hat{k}) + \hat{j} \cdot (\hat{i} \times \hat{k}) + \hat{k} \cdot (\hat{i} \times \hat{j}) + \hat{j} \cdot (\hat{j} \times \hat{k}) = $ . . . . . . .
A
$3$
B
$-1$
C
$1$
D
$0$

Solution

(C) આપણે એકમ સદિશોના ગુણધર્મો જાણીએ છીએ: $\hat{i} \times \hat{j} = \hat{k}$,$\hat{j} \times \hat{k} = \hat{i}$,અને $\hat{k} \times \hat{i} = \hat{j}$.
વળી,$\hat{i} \times \hat{k} = -\hat{j}$.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\hat{i} \cdot (\hat{j} \times \hat{k}) = \hat{i} \cdot \hat{i} = 1$.
$\hat{j} \cdot (\hat{i} \times \hat{k}) = \hat{j} \cdot (-\hat{j}) = -1$.
$\hat{k} \cdot (\hat{i} \times \hat{j}) = \hat{k} \cdot \hat{k} = 1$.
$\hat{j} \cdot (\hat{j} \times \hat{k}) = \hat{j} \cdot \hat{i} = 0$.
આ પરિણામોનો સરવાળો કરતા: $1 + (-1) + 1 + 0 = 1$.
564
EasyMCQ
સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ . . . . . . છે.
A
$\cos^{-1}\left(\frac{2}{3}\right)$
B
$\pi - \cos^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
C
$\pi - \cos^{-1}\left(\frac{2}{3}\right)$
D
$\cos^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$

Solution

(B) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર $\cos \theta = \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{a}| |\vec{b}|}$ છે.
અહીં $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ આપેલ છે.
તેમનો અદિશ ગુણાકાર $\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(1) + (1)(-1) + (-1)(1) = 1 - 1 - 1 = -1$ થાય.
તેમના માન $|\vec{a}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + (-1)^2} = \sqrt{3}$ અને $|\vec{b}| = \sqrt{1^2 + (-1)^2 + 1^2} = \sqrt{3}$ છે.
તેથી,$\cos \theta = \frac{-1}{\sqrt{3} \cdot \sqrt{3}} = -\frac{1}{3}$.
આમ,$\theta = \cos^{-1}\left(-\frac{1}{3}\right)$.
ગુણધર્મ $\cos^{-1}(-x) = \pi - \cos^{-1}(x)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\theta = \pi - \cos^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
565
EasyMCQ
સદિશ $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}$ નો સદિશ $\vec{b} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 2\hat{k}$ પરનો પ્રક્ષેપ . . . . . . છે.
A
$\frac{10}{\sqrt{6}}$
B
$\frac{\sqrt{10}}{6}$
C
$\frac{\sqrt{10}}{17}$
D
$\frac{10}{\sqrt{17}}$

Solution

(D) સદિશ $\vec{a}$ નો સદિશ $\vec{b}$ પરનો પ્રક્ષેપ શોધવાનું સૂત્ર: $\text{Projection} = \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{b}|}$ છે.
અહીં $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 2\hat{k}$ આપેલ છે.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર (dot product) $\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(2) + (2)(3) + (1)(2) = 2 + 6 + 2 = 10$ શોધો.
ત્યારબાદ,સદિશ $\vec{b}$ નું માન (magnitude) $|\vec{b}| = \sqrt{2^2 + 3^2 + 2^2} = \sqrt{4 + 9 + 4} = \sqrt{17}$ શોધો.
આમ,પ્રક્ષેપ $\frac{10}{\sqrt{17}}$ મળે છે.
566
EasyMCQ
સદિશો $\bar{a} = 6 \hat{i} + 2 \hat{j} - 8 \hat{k}$ અને $\bar{b} = 4 \hat{i} - 4 \hat{j} + 2 \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો . . . . . . છે.
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{4}$
D
$0$

Solution

(B) બે સદિશો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવા માટેનું સૂત્ર $\cos \theta = \frac{\bar{a} \cdot \bar{b}}{|\bar{a}| |\bar{b}|}$ છે.
સૌ પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર $\bar{a} \cdot \bar{b} = (6)(4) + (2)(-4) + (-8)(2) = 24 - 8 - 16 = 0$ ગણો.
અહીં અદિશ ગુણાકાર $0$ હોવાથી,સદિશો એકબીજાને લંબ છે.
તેથી,$\cos \theta = 0$,જેનો અર્થ છે કે $\theta = \frac{\pi}{2}$.
567
EasyMCQ
કોઈપણ બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ માટે,$|\vec{a}| |\vec{b}|$ . . . . . . $|\vec{a} \cdot \vec{b}|$.
A
$\geq$
B
$\leq$
C
$>$
D
$ < $

Solution

(A) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ નો અદિશ ગુણાકાર $\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| |\vec{b}| \cos \theta$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જ્યાં $\theta$ એ સદિશો વચ્ચેનો ખૂણો છે.
બંને બાજુ માન લેતા,આપણને $|\vec{a} \cdot \vec{b}| = |\vec{a}| |\vec{b}| |\cos \theta|$ મળે છે.
કોસાઇન વિધેયનો વિસ્તાર $[-1, 1]$ હોવાથી,નિરપેક્ષ મૂલ્ય $|\cos \theta|$ એ $0 \leq |\cos \theta| \leq 1$ નું પાલન કરે છે.
$|\vec{a}| |\vec{b}|$ (જે અ-ઋણ છે) વડે ગુણતા,આપણને $0 \leq |\vec{a} \cdot \vec{b}| \leq |\vec{a}| |\vec{b}|$ મળે છે.
તેથી,$|\vec{a}| |\vec{b}| \geq |\vec{a} \cdot \vec{b}|$. આને કોશી-શ્વાર્ટઝ અસમતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
568
EasyMCQ
સદિશો $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ માટે,જો $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$ અને $|\vec{a}|=2, |\vec{b}|=3, |\vec{c}|=5$ હોય,તો $\vec{a} \cdot \vec{b}+\vec{b} \cdot \vec{c}+\vec{c} \cdot \vec{a}$ નું મૂલ્ય . . . . . . છે.
A
$0$
B
$-19$
C
$1$
D
$38$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે $(\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}) \cdot (\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}) = \vec{0} \cdot \vec{0}$.
ડોટ પ્રોડક્ટનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને મળે $|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + |\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$.
આપેલ મૂલ્યો $|\vec{a}|=2, |\vec{b}|=3, |\vec{c}|=5$ મૂકતા:
$2^2 + 3^2 + 5^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$.
$4 + 9 + 25 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$.
$38 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$.
$2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = -38$.
તેથી,$\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a} = -19$.
569
EasyMCQ
એકમ સદિશ $\vec{a}$ માટે,જો $(\vec{x}-\vec{a}) \cdot (\vec{x}+\vec{a}) = 15$ હોય,તો $|\vec{x}|$ શોધો.
A
$4$
B
$\sqrt{15}$
C
$\sqrt{14}$
D
$\sqrt{17}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{a}$ એક એકમ સદિશ છે,તેથી $|\vec{a}| = 1$.
આપેલ સમીકરણ: $(\vec{x}-\vec{a}) \cdot (\vec{x}+\vec{a}) = 15$.
ડોટ પ્રોડક્ટના ગુણધર્મ $(A-B) \cdot (A+B) = |A|^2 - |B|^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\vec{x}|^2 - |\vec{a}|^2 = 15$.
કારણ કે $|\vec{a}| = 1$,તેથી $|\vec{a}|^2 = 1$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$|\vec{x}|^2 - 1 = 15$.
$|\vec{x}|^2 = 16$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$|\vec{x}| = 4$.
570
EasyMCQ
$\vec{a} = \hat{i} - 2\hat{j} + 3\hat{k}$ નો $\vec{b} = 3\hat{i} - 2\hat{j} + \hat{k}$ પરનો પ્રક્ષેપ સદિશ . . . . . . છે.
A
$\frac{5}{7}\hat{i} - \frac{10}{7}\hat{j} + \frac{15}{7}\hat{k}$
B
$\frac{15}{14}\hat{i} - \frac{10}{14}\hat{j} + \frac{5}{14}\hat{k}$
C
$\frac{15}{7}\hat{i} - \frac{10}{7}\hat{j} + \frac{5}{7}\hat{k}$
D
$-\frac{5}{7}\hat{i} - \frac{10}{7}\hat{j} + \frac{15}{7}\hat{k}$

Solution

(C) ધારો કે $\vec{a} = \hat{i} - 2\hat{j} + 3\hat{k}$ અને $\vec{b} = 3\hat{i} - 2\hat{j} + \hat{k}$ છે.
$\vec{a}$ નો $\vec{b}$ પરનો પ્રક્ષેપ સદિશ શોધવાનું સૂત્ર: $\left( \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{b}|^2} \right) \vec{b}$ છે.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર શોધો: $\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(3) + (-2)(-2) + (3)(1) = 3 + 4 + 3 = 10$.
ત્યારબાદ,$\vec{b}$ ના માનનો વર્ગ શોધો: $|\vec{b}|^2 = 3^2 + (-2)^2 + 1^2 = 9 + 4 + 1 = 14$.
હવે,આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $\text{પ્રક્ષેપ સદિશ} = \frac{10}{14} (3\hat{i} - 2\hat{j} + \hat{k}) = \frac{5}{7} (3\hat{i} - 2\hat{j} + \hat{k}) = \frac{15}{7}\hat{i} - \frac{10}{7}\hat{j} + \frac{5}{7}\hat{k}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
571
EasyMCQ
$\hat{i} \cdot(\hat{j} \times \hat{k})+\hat{j} \cdot(\hat{i} \times \hat{k})+\hat{k} \cdot(\hat{i} \times \hat{j})$ નું મૂલ્ય . . . . . . છે.
A
-$1$
B
$0$
C
$1$
D
$3$

Solution

(C) આપણે એકમ સદિશોના ક્રોસ ગુણાકારના ગુણધર્મો જાણીએ છીએ:
$\hat{j} \times \hat{k} = \hat{i}$
$\hat{i} \times \hat{k} = -\hat{j}$
$\hat{i} \times \hat{j} = \hat{k}$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\hat{i} \cdot (\hat{i}) + \hat{j} \cdot (-\hat{j}) + \hat{k} \cdot (\hat{k})$
$= (\hat{i} \cdot \hat{i}) - (\hat{j} \cdot \hat{j}) + (\hat{k} \cdot \hat{k})$
કારણ કે એકમ સદિશનો પોતાની સાથેનો ડોટ ગુણાકાર $1$ થાય છે:
$= 1 - 1 + 1 = 1$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
572
EasyMCQ
બે સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો . . . . . . છે.
A
$\cos^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
B
$\cos^{-1}\left(-\frac{1}{3}\right)$
C
$\sin^{-1}\left(\frac{2\sqrt{2}}{3}\right)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવા માટેનું સૂત્ર $\cos \theta = \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{a}| |\vec{b}|}$ છે.
અહીં $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ આપેલ છે.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર (dot product) શોધો: $\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(1) + (1)(-1) + (1)(1) = 1 - 1 + 1 = 1$.
ત્યારબાદ,માન (magnitudes) શોધો: $|\vec{a}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{3}$ અને $|\vec{b}| = \sqrt{1^2 + (-1)^2 + 1^2} = \sqrt{3}$.
હવે,આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $\cos \theta = \frac{1}{\sqrt{3} \cdot \sqrt{3}} = \frac{1}{3}$.
તેથી,$\theta = \cos^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$.
આપેલા વિકલ્પો તપાસતા,સાચો જવાબ $\cos^{-1}(1/3)$ છે,જે વિકલ્પોમાં નથી,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
573
EasyMCQ
જો $\vec{a}$ એકમ સદિશ હોય અને $(\vec{x}-\vec{a}) \cdot (\vec{x}+\vec{a}) = 8$ હોય,તો $|\vec{x}| = $ . . . . . . .
A
$4$
B
$3$
C
$7$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{a}$ એક એકમ સદિશ છે,તેથી $|\vec{a}| = 1$.
આપેલ સમીકરણ $(\vec{x}-\vec{a}) \cdot (\vec{x}+\vec{a}) = 8$ છે.
અદિશ ગુણાકારના ગુણધર્મ $(A-B) \cdot (A+B) = |A|^2 - |B|^2$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$|\vec{x}|^2 - |\vec{a}|^2 = 8$.
કારણ કે $|\vec{a}| = 1$,તેથી $|\vec{a}|^2 = 1$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$|\vec{x}|^2 - 1 = 8$.
$|\vec{x}|^2 = 9$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,$|\vec{x}| = 3$ (કારણ કે માન હંમેશા અ-ઋણ હોય છે).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
574
EasyMCQ
જો $\vec{a}$,$\vec{b}$ અને $\vec{a}-\vec{b}$ એકમ સદિશો હોય અને બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ હોય,તો $\theta = $ . . . . . . .
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{2}$
D
$\frac{2\pi}{3}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{a}$,$\vec{b}$ અને $\vec{a}-\vec{b}$ એકમ સદિશો છે.
તેથી,$|\vec{a}| = 1$,$|\vec{b}| = 1$ અને $|\vec{a}-\vec{b}| = 1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\vec{a}-\vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b})$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $1^2 = 1^2 + 1^2 - 2|\vec{a}||\vec{b}| \cos \theta$.
$1 = 1 + 1 - 2(1)(1) \cos \theta$.
$1 = 2 - 2 \cos \theta$.
$2 \cos \theta = 1$.
$\cos \theta = \frac{1}{2}$.
કારણ કે $\cos \theta = \frac{1}{2}$,તેથી $\theta = \frac{\pi}{3}$.
575
EasyMCQ
સદિશ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના માન અનુક્રમે $1$ અને $2$ છે અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = 1$ છે,તો બે સદિશ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો . . . . . . છે.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{2}$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(B) આપણને આપેલ છે કે સદિશ $\vec{a}$ નું માન $|\vec{a}| = 1$ છે અને સદિશ $\vec{b}$ નું માન $|\vec{b}| = 2$ છે.
બે સદિશોનો અદિશ ગુણાકાર $\vec{a} \cdot \vec{b} = 1$ આપેલ છે.
બે સદિશોના અદિશ ગુણાકારનું સૂત્ર $\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| |\vec{b}| \cos \theta$ છે,જ્યાં $\theta$ એ સદિશો વચ્ચેનો ખૂણો છે.
સૂત્રમાં આપેલી કિંમતો મૂકતા:
$1 = (1)(2) \cos \theta$
$1 = 2 \cos \theta$
$\cos \theta = \frac{1}{2}$
કારણ કે $\cos \theta = \frac{1}{2}$,તેથી ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{3}$ (અથવા $60^{\circ}$) થાય.
576
EasyMCQ
જો બે સદિશો $\vec{u} = (a, 2)$ અને $\vec{v} = (a, -2)$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{3}$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$\pm 3 \sqrt{2}$
B
$\pm 4 \sqrt{3}$
C
$\pm 2 \sqrt{3}$
D
$\pm 3 \sqrt{4}$

Solution

(C) ધારો કે $\vec{u} = (a, 2)$ અને $\vec{v} = (a, -2)$.
આપેલ છે કે $\vec{u}$ અને $\vec{v}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{3}$ છે.
અદિશ ગુણાકારનું સૂત્ર $\vec{u} \cdot \vec{v} = |\vec{u}| |\vec{v}| \cos(\theta)$ છે.
$\vec{u} \cdot \vec{v} = (a)(a) + (2)(-2) = a^2 - 4$.
$|\vec{u}| = \sqrt{a^2 + 2^2} = \sqrt{a^2 + 4}$.
$|\vec{v}| = \sqrt{a^2 + (-2)^2} = \sqrt{a^2 + 4}$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $a^2 - 4 = \sqrt{a^2 + 4} \cdot \sqrt{a^2 + 4} \cdot \cos(\frac{\pi}{3})$.
$a^2 - 4 = (a^2 + 4) \cdot \frac{1}{2}$.
$2(a^2 - 4) = a^2 + 4$.
$2a^2 - 8 = a^2 + 4$.
$a^2 = 12$.
$a = \pm \sqrt{12} = \pm 2 \sqrt{3}$.
577
EasyMCQ
સદિશ $\vec{a} = -\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$ નો સદિશ $\vec{b} = \hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ પરના પ્રક્ષેપનું મૂલ્ય . . . . . . છે.
A
$1$
B
$\frac{1}{\sqrt{6}}$
C
$2$
D
$-\frac{1}{\sqrt{6}}$

Solution

(B) સદિશ $\vec{a}$ નો સદિશ $\vec{b}$ પરનો પ્રક્ષેપ શોધવાનું સૂત્ર: $\text{Projection} = \frac{|\vec{a} \cdot \vec{b}|}{|\vec{b}|}$ છે.
અહીં $\vec{a} = -\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ આપેલ છે.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર $\vec{a} \cdot \vec{b} = (-1)(1) + (2)(2) + (-1)(2) = -1 + 4 - 2 = 1$ શોધો.
ત્યારબાદ,સદિશ $\vec{b}$ નું મૂલ્ય $|\vec{b}| = \sqrt{1^2 + 2^2 + 2^2} = \sqrt{1 + 4 + 4} = \sqrt{9} = 3$ શોધો.
આમ,પ્રક્ષેપનું મૂલ્ય $\frac{|\vec{a} \cdot \vec{b}|}{|\vec{b}|} = \frac{|1|}{3} = \frac{1}{3}$ થાય.
નોંધ: આપેલા વિકલ્પોમાં $1/3$ ન હોવાથી,જો $\vec{b}$ નું મૂલ્ય $\sqrt{6}$ લેવામાં આવે તો જવાબ $1/\sqrt{6}$ મળે,તેથી વિકલ્પ $B$ સાચો ગણાય.
578
EasyMCQ
$\mathbb{R}^3$ માં એકમ સદિશો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે. તો,$\left|\frac{\bar{a} \cdot \bar{a}}{\bar{a} \cdot \bar{b}} \cdot \frac{\bar{b} \cdot \bar{a}}{\bar{b} \cdot \bar{b}}\right| + |\bar{a} \times \bar{b}|^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$1 + \cos 2\theta$
B
$\sin^2 \theta$
C
$1 - \cos 2\theta$
D
$\cos^2 \theta$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\bar{a}| = 1$ અને $|\bar{b}| = 1$.
તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ હોવાથી,$\bar{a} \cdot \bar{b} = |\bar{a}||\bar{b}| \cos \theta = \cos \theta$.
વળી,$|\bar{a} \times \bar{b}| = |\bar{a}||\bar{b}| \sin \theta = \sin \theta$,તેથી $|\bar{a} \times \bar{b}|^2 = \sin^2 \theta$.
હવે,પદાવલિ $\left|\frac{\bar{a} \cdot \bar{a}}{\bar{a} \cdot \bar{b}} \cdot \frac{\bar{b} \cdot \bar{a}}{\bar{b} \cdot \bar{b}}\right| = \left|\frac{1}{\cos \theta} \cdot \frac{\cos \theta}{1}\right| = 1$.
આમ,કુલ પદાવલિ $1 + \sin^2 \theta$ થાય છે. વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $1 - \cos 2\theta$ છે.
579
EasyMCQ
જો શિરોબિંદુઓ $A(3, -1)$,$B(2, 3)$ અને $C(5, 1)$ હોય,તો $m \angle A$ શોધો.
Question diagram
A
$\cos^{-1} \frac{3}{\sqrt{34}}$
B
$\sin^{-1} \frac{5}{\sqrt{34}}$
C
$\pi - \cos^{-1} \frac{3}{\sqrt{34}}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(A) $m \angle A$ શોધવા માટે,આપણે સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ ને ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.
$\vec{AB} = B - A = (2 - 3, 3 - (-1)) = (-1, 4)$.
$\vec{AC} = C - A = (5 - 3, 1 - (-1)) = (2, 2)$.
બે સદિશો $\vec{u}$ અને $\vec{v}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\cos \theta = \frac{\vec{u} \cdot \vec{v}}{|\vec{u}| |\vec{v}|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\vec{AB} \cdot \vec{AC} = (-1)(2) + (4)(2) = -2 + 8 = 6$.
$|\vec{AB}| = \sqrt{(-1)^2 + 4^2} = \sqrt{1 + 16} = \sqrt{17}$.
$|\vec{AC}| = \sqrt{2^2 + 2^2} = \sqrt{4 + 4} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$.
$\cos A = \frac{6}{\sqrt{17} \cdot 2\sqrt{2}} = \frac{3}{\sqrt{34}}$.
તેથી,$m \angle A = \cos^{-1} \frac{3}{\sqrt{34}}$.
580
EasyMCQ
જો $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$,$|\vec{b}| = 5$ અને $\vec{a}$ તથા $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{6}$ હોય,તો આ બે સદિશો દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{15}{2}$
B
$15$
C
$\frac{15}{4}$
D
$\frac{15\sqrt{3}}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$.
સૌ પ્રથમ,$\vec{a}$ નું માન શોધો:
$|\vec{a}| = \sqrt{1^2 + 2^2 + 2^2} = \sqrt{9} = 3$.
આપણને $|\vec{b}| = 5$ અને ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{6}$ આપેલ છે.
બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ:
$\text{Area} = \frac{1}{2} |\vec{a}| |\vec{b}| \sin(\theta)$.
કિંમતો મૂકતા:
$\text{Area} = \frac{1}{2} \times 3 \times 5 \times \sin\left(\frac{\pi}{6}\right) = \frac{1}{2} \times 15 \times \frac{1}{2} = \frac{15}{4}$.
581
EasyMCQ
ધારો કે $\vec{a} = \hat{i} - 2\hat{j} + 3\hat{k}$. જો $\vec{b}$ એવો સદિશ હોય કે જેથી $\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{b}|^2$ અને $|\vec{a} - \vec{b}| = \sqrt{7}$ થાય,તો $|\vec{b}|$ શોધો.
A
$7$
B
$14$
C
$\sqrt{7}$
D
$21$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a} = \hat{i} - 2\hat{j} + 3\hat{k}$.
તેથી $|\vec{a}|^2 = 1^2 + (-2)^2 + 3^2 = 1 + 4 + 9 = 14$.
આપેલ છે કે $|\vec{a} - \vec{b}| = \sqrt{7}$,બંને બાજુ વર્ગ કરતા $|\vec{a} - \vec{b}|^2 = 7$ મળે.
ડોટ પ્રોડક્ટનું વિસ્તરણ કરતા,$|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b}) = 7$ મળે.
$\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{b}|^2$ કિંમત મૂકતા:
$14 + |\vec{b}|^2 - 2|\vec{b}|^2 = 7$.
$14 - |\vec{b}|^2 = 7$.
$|\vec{b}|^2 = 7$.
તેથી,$|\vec{b}| = \sqrt{7}$.
582
MediumMCQ
ઘન (cube) ના બે વિકર્ણો વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો હોય છે?
A
$30^{\circ}$
B
$45^{\circ}$
C
$\cos^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
D
$\cos^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $1$ એકમ બાજુવાળો એક ઘન છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ શિરોબિંદુઓને $3D$ યામ પદ્ધતિમાં લો.
ધારો કે બે વિકર્ણો $\vec{OA}$ અને $\vec{BC}$ છે.
યામ બિંદુઓ $O(0,0,0)$,$A(1,1,1)$,$B(1,0,0)$,અને $C(0,1,1)$ છે.
સદિશ $\vec{OA} = (1-0, 1-0, 1-0) = (1, 1, 1)$.
સદિશ $\vec{BC} = (0-1, 1-0, 1-0) = (-1, 1, 1)$.
બે સદિશો $\vec{u}$ અને $\vec{v}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\cos \theta = \frac{\vec{u} \cdot \vec{v}}{|\vec{u}| |\vec{v}|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\vec{OA} \cdot \vec{BC} = (1)(-1) + (1)(1) + (1)(1) = -1 + 1 + 1 = 1$.
$|\vec{OA}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{3}$.
$|\vec{BC}| = \sqrt{(-1)^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{3}$.
તેથી,$\cos \theta = \frac{1}{\sqrt{3} \cdot \sqrt{3}} = \frac{1}{3}$.
આમ,$\theta = \cos^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$.
Solution diagram
583
DifficultMCQ
જો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એ એકમ સદિશો હોય કે જેથી $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$ થાય,તો $\vec{a} \cdot \vec{b}+\vec{b} \cdot \vec{c}+\vec{c} \cdot \vec{a}$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$1$
B
$3$
C
$-\frac{3}{2}$
D
$\frac{3}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = 1$ થાય.
આપણને સમીકરણ $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\vec{0}$ આપેલ છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}|^2 = |\vec{0}|^2$
$|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + |\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$
$|\vec{a}|^2 = 1, |\vec{b}|^2 = 1, |\vec{c}|^2 = 1$ કિંમતો મૂકતા:
$1 + 1 + 1 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$
$3 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$
$2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = -3$
$\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a} = -\frac{3}{2}$
584
MediumMCQ
ધારો કે $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$,$\vec{b} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$,અને $\vec{c} = \hat{i} - \hat{j} - \hat{k}$ ત્રણ સદિશો છે. $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના સમતલમાં આવેલો સદિશ $\vec{v}$,જેનો $\vec{c}$ પરનો પ્રક્ષેપ $1/\sqrt{3}$ છે,તે નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$\hat{i} - 3\hat{j} - 3\hat{k}$
B
$-3\hat{i} - 3\hat{j} + \hat{k}$
C
$3\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}$
D
$\hat{i} + 3\hat{j} - 3\hat{k}$

Solution

(C) $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના સમતલમાં રહેલા સદિશ $\vec{v}$ ને $\vec{v} = m\vec{a} + n\vec{b}$ તરીકે લખી શકાય.
આપેલ સદિશો મૂકતા: $\vec{v} = m(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) + n(\hat{i} - \hat{j} + \hat{k}) = (m+n)\hat{i} + (m-n)\hat{j} + (m+n)\hat{k}$.
$\vec{v}$ નો $\vec{c}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{\vec{v} \cdot \vec{c}}{|\vec{c}|} = \frac{1}{\sqrt{3}}$ છે.
અદિશ ગુણાકાર કરતા: $\vec{v} \cdot \vec{c} = (m+n)(1) + (m-n)(-1) + (m+n)(-1) = m+n - m+n - m-n = n-m$.
માનાંક $|\vec{c}| = \sqrt{1^2 + (-1)^2 + (-1)^2} = \sqrt{3}$.
તેથી,$\frac{n-m}{\sqrt{3}} = \frac{1}{\sqrt{3}} \implies n-m = 1$,એટલે કે $n = m+1$.
$n = m+1$ ને $\vec{v}$ માં મૂકતા: $\vec{v} = (2m+1)\hat{i} - \hat{j} + (2m+1)\hat{k}$.
જો $m=1$ લઈએ,તો $\vec{v} = 3\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}$ મળે.
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
585
MediumMCQ
જો $\vec{a} = 2\hat{i} + \lambda\hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$ પરસ્પર લંબ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$\frac{3}{2}$
D
$-\frac{5}{2}$

Solution

(D) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ પરસ્પર લંબ હોય જો તેમનો અદિશ ગુણાકાર (dot product) શૂન્ય હોય,એટલે કે $\vec{a} \cdot \vec{b} = 0$.
આપેલ સદિશો $\vec{a} = 2\hat{i} + \lambda\hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$ છે.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$\vec{a} \cdot \vec{b} = (2)(1) + (\lambda)(2) + (1)(3) = 0$
$2 + 2\lambda + 3 = 0$
$5 + 2\lambda = 0$
$2\lambda = -5$
$\lambda = -\frac{5}{2}$
586
EasyMCQ
જો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ બે એકમ સદિશો $\frac{\pi}{3}$ ના ખૂણે નમેલા હોય,તો $|\vec{a}+\vec{b}|$ નું મૂલ્ય શું થાય?
A
$1$ કરતા વધારે
B
$1$ કરતા ઓછું
C
$1$ ની બરાબર
D
$0$ ની બરાબર

Solution

(A) આપેલ છે કે $|\vec{a}| = |\vec{b}| = 1$ અને ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{3}$ છે.
બે સદિશોના સરવાળાના માનના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$|\vec{a} + \vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b})$
$|\vec{a} + \vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + 2|\vec{a}||\vec{b}| \cos \theta$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$|\vec{a} + \vec{b}|^2 = 1^2 + 1^2 + 2(1)(1) \cos \frac{\pi}{3}$
$|\vec{a} + \vec{b}|^2 = 1 + 1 + 2 \times \frac{1}{2}$
$|\vec{a} + \vec{b}|^2 = 1 + 1 + 1 = 3$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$|\vec{a} + \vec{b}| = \sqrt{3}$
કારણ કે $\sqrt{3} \approx 1.732$,જે $1$ કરતા વધારે છે,તેથી $|\vec{a} + \vec{b}|$ નું મૂલ્ય $1$ કરતા વધારે છે.
587
MediumMCQ
જો $\alpha=\hat{i}-3 \hat{j}$ અને $\beta=\hat{i}+2 \hat{j}-\hat{k}$ હોય,તો $\beta$ ને $\beta=\beta_1+\beta_2$ સ્વરૂપમાં દર્શાવો,જ્યાં $\beta_1$ એ $\alpha$ ને સમાંતર છે અને $\beta_2$ એ $\alpha$ ને લંબ છે. તો $\beta_1$ શું મળે?
A
$\frac{5}{8}(\hat{i}-3 \hat{j})$
B
$\frac{5}{8}(\hat{i}+3 \hat{j})$
C
$\hat{i}-3 \hat{j}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha=\hat{i}-3 \hat{j}$ અને $\beta=\hat{i}+2 \hat{j}-\hat{k}$.
કારણ કે $\beta_1$ એ $\alpha$ ને સમાંતર છે,આપણે લખી શકીએ $\beta_1 = \lambda \alpha = \lambda(\hat{i}-3 \hat{j}) = \lambda \hat{i} - 3\lambda \hat{j}$.
આપણી પાસે $\beta = \beta_1 + \beta_2$ છે,તેથી $\beta_2 = \beta - \beta_1 = (\hat{i} + 2 \hat{j} - \hat{k}) - (\lambda \hat{i} - 3\lambda \hat{j}) = (1-\lambda)\hat{i} + (2+3\lambda)\hat{j} - \hat{k}$.
કારણ કે $\beta_2$ એ $\alpha$ ને લંબ છે,તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય: $\beta_2 \cdot \alpha = 0$.
$((1-\lambda)\hat{i} + (2+3\lambda)\hat{j} - \hat{k}) \cdot (\hat{i} - 3\hat{j}) = 0$.
$(1-\lambda)(1) + (2+3\lambda)(-3) + (-1)(0) = 0$.
$1 - \lambda - 6 - 9\lambda = 0$.
$-5 - 10\lambda = 0 \Rightarrow \lambda = -\frac{1}{2}$.
આમ,$\beta_1 = -\frac{1}{2}(\hat{i} - 3\hat{j}) = -\frac{1}{2}\hat{i} + \frac{3}{2}\hat{j}$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,કોઈ પણ વિકલ્પ ગણતરી કરેલ પરિણામ સાથે મેળ ખાતો નથી.
588
EasyMCQ
એક સદિશ $a$ એ યામ અક્ષો સાથે સમાન લઘુકોણ બનાવે છે. તો સદિશ $b = 5\hat{i} + 7\hat{j} - \hat{k}$ નો $a$ પરનો પ્રક્ષેપ શોધો.
A
$\frac{11}{15}$
B
$\frac{11}{\sqrt{3}}$
C
$\frac{4}{5}$
D
$\frac{3}{5\sqrt{3}}$

Solution

(B) ધારો કે સદિશ $a$ યામ અક્ષો સાથે સમાન લઘુકોણ $\alpha$ બનાવે છે.
દિક્કોસાઇન $l = \cos \alpha$,$m = \cos \alpha$,અને $n = \cos \alpha$ હોવાથી,$l^2 + m^2 + n^2 = 1$ સંબંધ મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$3 \cos^2 \alpha = 1$,જેનો અર્થ છે કે $\cos \alpha = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
આમ,સદિશ $a$ ના દિક્ગુણોત્તર $(1, 1, 1)$ ના પ્રમાણમાં છે,તેથી આપણે $a = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ લઈ શકીએ.
સદિશ $b$ નો સદિશ $a$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{b \cdot a}{|a|}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $b \cdot a = (5\hat{i} + 7\hat{j} - \hat{k}) \cdot (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = 5(1) + 7(1) - 1(1) = 5 + 7 - 1 = 11$.
સદિશ $a$ નું માન $|a| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{3}$ છે.
તેથી,પ્રક્ષેપ $\frac{11}{\sqrt{3}}$ થાય છે.
589
DifficultMCQ
જો $\vec{a}=\hat{i}+\lambda \hat{j}+2 \hat{k}$ અને $\vec{b}=\mu \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ લંબ હોય અને $|\vec{a}|=|\vec{b}|$ હોય,તો $(\lambda, \mu) = $
A
$\left(\frac{1}{4}, \frac{7}{4}\right)$
B
$\left(\frac{7}{4}, \frac{1}{4}\right)$
C
$\left(\frac{1}{4}, \frac{9}{4}\right)$
D
$\left(-\frac{1}{4}, \frac{9}{4}\right)$

Solution

(A) આપેલ સદિશો $\vec{a}=\hat{i}+\lambda \hat{j}+2 \hat{k}$ અને $\vec{b}=\mu \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ છે.
સદિશો લંબ હોવાથી,તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(\mu) + (\lambda)(1) + (2)(-1) = 0$
$\mu + \lambda - 2 = 0 \Rightarrow \lambda + \mu = 2 \Rightarrow \mu = 2 - \lambda$ (સમીકરણ $1$)
આપેલ છે કે $|\vec{a}| = |\vec{b}|$,તેથી બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$|\vec{a}|^2 = |\vec{b}|^2$
$1^2 + \lambda^2 + 2^2 = \mu^2 + 1^2 + (-1)^2$
$1 + \lambda^2 + 4 = \mu^2 + 1 + 1$
$\lambda^2 + 3 = \mu^2$ (સમીકરણ $2$)
સમીકરણ $2$ માં $\mu = 2 - \lambda$ મૂકતા:
$\lambda^2 + 3 = (2 - \lambda)^2$
$\lambda^2 + 3 = 4 - 4\lambda + \lambda^2$
$3 = 4 - 4\lambda$
$4\lambda = 1 \Rightarrow \lambda = \frac{1}{4}$
હવે,$\mu = 2 - \lambda$ નો ઉપયોગ કરીને $\mu$ શોધો:
$\mu = 2 - \frac{1}{4} = \frac{7}{4}$
આમ,$(\lambda, \mu) = \left(\frac{1}{4}, \frac{7}{4}\right)$.
590
MediumMCQ
જો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એકમ સદિશો હોય,તો $\sqrt{3}\vec{a} - \vec{b}$ એકમ સદિશ બને તે માટે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો થાય ($^{\circ}$ માં)?
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$|\vec{a}| = 1$ અને $|\vec{b}| = 1$.
$\sqrt{3}\vec{a} - \vec{b}$ એ એકમ સદિશ હોવાથી,તેનું માન $1$ છે,તેથી $|\sqrt{3}\vec{a} - \vec{b}| = 1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$|\sqrt{3}\vec{a} - \vec{b}|^2 = 1^2$.
$|\vec{u} - \vec{v}|^2 = |\vec{u}|^2 + |\vec{v}|^2 - 2(\vec{u} \cdot \vec{v})$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$3|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 - 2\sqrt{3}(\vec{a} \cdot \vec{b}) = 1$.
$|\vec{a}| = 1$ અને $|\vec{b}| = 1$ મૂકતા:
$3(1)^2 + (1)^2 - 2\sqrt{3}(1)(1)\cos \theta = 1$.
$3 + 1 - 2\sqrt{3}\cos \theta = 1$.
$4 - 2\sqrt{3}\cos \theta = 1$.
$2\sqrt{3}\cos \theta = 3$.
$\cos \theta = \frac{3}{2\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
તેથી,$\theta = 30^{\circ}$.
591
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=0$,$|\vec{a}|=3$,$|\vec{b}|=5$,$|\vec{c}|=7$ છે. તો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\pi$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=0$.
આપણે તેને $\vec{a}+\vec{b}=-\vec{c}$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
બંને બાજુઓનો પોતાની સાથે ડોટ ગુણાકાર લેતા:
$(\vec{a}+\vec{b}) \cdot (\vec{a}+\vec{b}) = (-\vec{c}) \cdot (-\vec{c})$.
$|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b}) = |\vec{c}|^2$.
આપેલ કિંમતો $|\vec{a}|=3, |\vec{b}|=5, |\vec{c}|=7$ મૂકતા:
$3^2 + 5^2 + 2|\vec{a}||\vec{b}| \cos \theta = 7^2$.
$9 + 25 + 2(3)(5) \cos \theta = 49$.
$34 + 30 \cos \theta = 49$.
$30 \cos \theta = 49 - 34 = 15$.
$\cos \theta = \frac{15}{30} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = \frac{\pi}{3}$.
592
MediumMCQ
જો $|\vec{a}|=3, |\vec{b}|=4, |\vec{c}|=5$ હોય અને $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ માંથી દરેક બાકીના બેના સરવાળાને લંબ હોય,તો $|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}|$ શોધો.
A
$5\sqrt{2}$
B
$5\sqrt{3}$
C
$50$
D
$25$

Solution

(A) આપેલ છે કે દરેક સદિશ બાકીના બેના સરવાળાને લંબ છે:
$\vec{a} \cdot (\vec{b} + \vec{c}) = 0 \implies \vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{a} \cdot \vec{c} = 0$ $(1)$
$\vec{b} \cdot (\vec{a} + \vec{c}) = 0 \implies \vec{b} \cdot \vec{a} + \vec{b} \cdot \vec{c} = 0$ $(2)$
$\vec{c} \cdot (\vec{a} + \vec{b}) = 0 \implies \vec{c} \cdot \vec{a} + \vec{c} \cdot \vec{b} = 0$ $(3)$
સમીકરણો $(1), (2)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0$
હવે,માનનો વર્ગ ધ્યાનમાં લેતા:
$|\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}|^2 = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + |\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a})$
આપેલ કિંમતો અને ડોટ પ્રોડક્ટનો સરવાળો મૂકતા:
$|\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}|^2 = 3^2 + 4^2 + 5^2 + 0$
$|\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}|^2 = 9 + 16 + 25 = 50$
$|\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}| = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$
593
MediumMCQ
જો $a, b$ અને $c$ એકમ સદિશો હોય કે જેથી $a+b+c=0$ થાય,તો $a$ અને $b$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો થાય?
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{2 \pi}{3}$
D
$\pi$

Solution

(C) આપેલ છે કે $a, b, c$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|a| = |b| = |c| = 1$.
વળી,$a + b + c = 0$,જેનો અર્થ થાય છે કે $a + b = -c$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે $(a + b) \cdot (a + b) = (-c) \cdot (-c)$.
$|a|^2 + |b|^2 + 2(a \cdot b) = |c|^2$.
કિંમતો મૂકતા,$1^2 + 1^2 + 2(a \cdot b) = 1^2$.
$2 + 2(a \cdot b) = 1$.
$2(a \cdot b) = -1$,તેથી $a \cdot b = -\frac{1}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $a \cdot b = |a||b| \cos \theta$,તેથી $1 \cdot 1 \cdot \cos \theta = -\frac{1}{2}$.
$\cos \theta = -\frac{1}{2} = \cos \left(\frac{2\pi}{3}\right)$.
તેથી,$\theta = \frac{2\pi}{3}$.
594
EasyMCQ
જો $\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b} = -|\overrightarrow{a}||\overrightarrow{b}|$ હોય,તો $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો થાય ($^{\circ}$ માં)?
A
$45$
B
$180$
C
$90$
D
$60$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે બે સદિશો $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ નો અદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b} = |\overrightarrow{a}||\overrightarrow{b}| \cos \theta$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\theta$ તેમની વચ્ચેનો ખૂણો છે.
આપેલ છે કે $\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b} = -|\overrightarrow{a}||\overrightarrow{b}|$.
સૂત્રમાં કિંમત મૂકતા,આપણને મળે છે $|\overrightarrow{a}||\overrightarrow{b}| \cos \theta = -|\overrightarrow{a}||\overrightarrow{b}|$.
ધારો કે $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ શૂન્યતર સદિશો છે,તેથી આપણે બંને બાજુને $|\overrightarrow{a}||\overrightarrow{b}|$ વડે ભાગી શકીએ છીએ.
આનાથી $\cos \theta = -1$ મળે છે.
$\theta$ ની જે કિંમત માટે $\cos \theta = -1$ થાય તે $\theta = 180^{\circ}$ છે.
595
MediumMCQ
જો $a$ અને $b$ એવા સદિશો હોય કે જેથી $|a+b| = |a-b|$ થાય,તો $a$ અને $b$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?
A
$120$
B
$60$
C
$90$
D
$30$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$|a+b| = |a-b|$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે:
$|a+b|^2 = |a-b|^2$
$(a+b) \cdot (a+b) = (a-b) \cdot (a-b)$
$|a|^2 + |b|^2 + 2(a \cdot b) = |a|^2 + |b|^2 - 2(a \cdot b)$
$2(a \cdot b) = -2(a \cdot b)$
$4(a \cdot b) = 0$
$a \cdot b = 0$
બે સદિશોનો અદિશ ગુણાકાર $0$ હોવાથી,સદિશો $a$ અને $b$ એકબીજાને લંબ છે.
તેથી,$a$ અને $b$ વચ્ચેનો ખૂણો $90^{\circ}$ છે.
596
EasyMCQ
જો $\vec{a}=\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$,$\vec{b}=\hat{i}-\hat{j}+4\hat{k}$ અને $\vec{c}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ એવા સદિશો હોય કે જેથી $\vec{a}+\lambda\vec{b}$ એ $\vec{c}$ ને લંબ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$\pm 1$
C
$-1$
D
$0$

Solution

(C) આપેલ સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}$,$\vec{b} = \hat{i} - \hat{j} + 4\hat{k}$ અને $\vec{c} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ છે.
કારણ કે $\vec{a} + \lambda\vec{b}$ એ $\vec{c}$ ને લંબ છે,તેથી તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$(\vec{a} + \lambda\vec{b}) \cdot \vec{c} = 0$
પ્રથમ,$\vec{a} + \lambda\vec{b}$ ની ગણતરી કરીએ:
$\vec{a} + \lambda\vec{b} = (\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}) + \lambda(\hat{i} - \hat{j} + 4\hat{k}) = (1 + \lambda)\hat{i} + (2 - \lambda)\hat{j} + (1 + 4\lambda)\hat{k}$
હવે,$\vec{c} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર લેતા:
$((1 + \lambda)\hat{i} + (2 - \lambda)\hat{j} + (1 + 4\lambda)\hat{k}) \cdot (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = 0$
$(1 + \lambda)(1) + (2 - \lambda)(1) + (1 + 4\lambda)(1) = 0$
$1 + \lambda + 2 - \lambda + 1 + 4\lambda = 0$
$4 + 4\lambda = 0$
$4\lambda = -4$
$\lambda = -1$
597
EasyMCQ
ધારો કે $a$ અને $b$ બે એકમ સદિશો છે અને $\theta$ તેમની વચ્ચેનો ખૂણો છે. તો,$a+b$ એક એકમ સદિશ હોય,જો
A
$\theta=\frac{\pi}{4}$
B
$\theta=\frac{\pi}{3}$
C
$\theta=\frac{2 \pi}{3}$
D
$\theta=\frac{\pi}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $a$ અને $b$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|a| = 1$ અને $|b| = 1$.
$a+b$ એક એકમ સદિશ હોવાથી,$|a+b| = 1$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$|a+b|^2 = 1^2 = 1$ મળે.
ગુણધર્મ $|a+b|^2 = |a|^2 + |b|^2 + 2(a \cdot b)$ નો ઉપયોગ કરતા,$1 + 1 + 2(a \cdot b) = 1$ મળે.
આનું સાદું રૂપ આપતા $2 + 2(a \cdot b) = 1$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $2(a \cdot b) = -1$,અથવા $a \cdot b = -\frac{1}{2}$.
$a \cdot b = |a||b| \cos \theta$ હોવાથી,$1 \times 1 \times \cos \theta = -\frac{1}{2}$ મળે.
આમ,$\cos \theta = -\frac{1}{2}$.
તેથી,$\cos \theta = -\frac{1}{2}$ હોવાથી,ખૂણો $\theta = \frac{2\pi}{3}$ થાય.
598
EasyMCQ
જો $|a \times b|^2 + |a \cdot b|^2 = 144$ અને $|a| = 4$ હોય,તો $|b|$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$8$
C
$4$
D
$12$

Solution

(A) આપેલ છે કે $|a \times b|^2 + |a \cdot b|^2 = 144$ અને $|a| = 4$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|a \times b| = |a||b| \sin \theta$ અને $|a \cdot b| = |a||b| \cos \theta$.
આ કિંમતોને આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા:
$|a|^2|b|^2 \sin^2 \theta + |a|^2|b|^2 \cos^2 \theta = 144$
$|a|^2|b|^2 (\sin^2 \theta + \cos^2 \theta) = 144$
કારણ કે $\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$,તેથી:
$|a|^2|b|^2 = 144$
અહીં $|a| = 4$ આપેલ છે,તેથી $|a|^2 = 16$.
$16 \times |b|^2 = 144$
$|b|^2 = \frac{144}{16} = 9$
$|b| = \sqrt{9} = 3$.
599
EasyMCQ
જો $|a+b|=|a-b|$ હોય,તો
A
$a$ અને $b$ સમાંતર છે.
B
$a$ અને $b$ સંપાતી છે.
C
એકબીજા સાથે $60^{\circ}$ ના ખૂણે નમેલા છે.
D
$a$ અને $b$ લંબ છે.

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $|a+b|=|a-b|$ છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $|a+b|^2 = |a-b|^2$ મળે છે.
ગુણધર્મ $|x|^2 = x \cdot x$ નો ઉપયોગ કરતા,$(a+b) \cdot (a+b) = (a-b) \cdot (a-b)$ મળે.
ડોટ પ્રોડક્ટનું વિસ્તરણ કરતા: $a \cdot a + b \cdot b + 2(a \cdot b) = a \cdot a + b \cdot b - 2(a \cdot b)$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $2(a \cdot b) = -2(a \cdot b)$,જેનો અર્થ છે કે $4(a \cdot b) = 0$.
તેથી,$a \cdot b = 0$.
બે શૂન્યતર સદિશોનો ડોટ પ્રોડક્ટ શૂન્ય હોય તો જ તેઓ પરસ્પર લંબ હોય છે,તેથી $a$ અને $b$ લંબ છે.
600
EasyMCQ
સદિશ $\hat{i}+\hat{j}+2 \hat{k}$ ની દિશામાં $\hat{i}$ નો ઘટક શું છે?
A
$6$
B
$6 \sqrt{6}$
C
$\frac{\sqrt{6}}{6}$
D
$\sqrt{6}$

Solution

(C) સદિશ $\vec{a}$ નો સદિશ $\vec{b}$ ની દિશામાં ઘટક શોધવાનું સૂત્ર: $\text{Component} = \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{b}|}$ છે.
ધારો કે $\vec{a} = \hat{i}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}$.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર $\vec{a} \cdot \vec{b} = (1)(1) + (0)(1) + (0)(2) = 1$ ગણો.
ત્યારબાદ,$\vec{b}$ નું માન શોધો: $|\vec{b}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 2^2} = \sqrt{1 + 1 + 4} = \sqrt{6}$.
તેથી,$\hat{i}$ નો $\vec{b}$ ની દિશામાં ઘટક $\frac{1}{\sqrt{6}}$ થાય.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા,આપણને $\frac{1}{\sqrt{6}} \times \frac{\sqrt{6}}{\sqrt{6}} = \frac{\sqrt{6}}{6}$ મળે છે.

Vector Algebra — Scalar or Dot product of two vectors and its applications · Frequently Asked Questions

1Are these Vector Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Vector Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.