Gujarati

Scalar or Dot product of two vectors and its applications Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Vector Algebra · Scalar or Dot product of two vectors and its applications

923+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 923 questions in Gujarati

451
EasyMCQ
જો $\overline{a} = 2 \hat{i} + 3 \hat{j} - 4 \hat{k}$ અને $\overline{b} = \hat{i} - \hat{j} - \hat{k}$ હોય,તો $\overline{a}$ ની દિશામાં $\overline{b}$ નો પ્રક્ષેપ શોધો.
A
$\frac{1}{\sqrt{29}}$
B
$\frac{2}{\sqrt{3}}$
C
$\frac{5}{\sqrt{3}}$
D
$\frac{3}{\sqrt{29}}$

Solution

(D) સદિશ $\overline{a}$ ની દિશામાં સદિશ $\overline{b}$ નો પ્રક્ષેપ શોધવાનું સૂત્ર: $\text{પ્રક્ષેપ} = \frac{\overline{a} \cdot \overline{b}}{|\overline{a}|}$.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર $\overline{a} \cdot \overline{b} = (2)(1) + (3)(-1) + (-4)(-1) = 2 - 3 + 4 = 3$ મેળવો.
ત્યારબાદ,$\overline{a}$ નું માન શોધો: $|\overline{a}| = \sqrt{2^2 + 3^2 + (-4)^2} = \sqrt{4 + 9 + 16} = \sqrt{29}$.
તેથી,પ્રક્ષેપ $\frac{3}{\sqrt{29}}$ થાય છે.
452
DifficultMCQ
જો $\overline{a}, \overline{b}, \overline{c}$ ત્રણ સદિશો એવા હોય કે જેથી $|\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}|=1$,$\overline{c}=\lambda(\overline{a} \times \overline{b})$ અને $|\overline{a}|=\frac{1}{\sqrt{3}}, |\overline{b}|=\frac{1}{\sqrt{2}}, |\overline{c}|=\frac{1}{\sqrt{6}}$,તો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(D) ધારો કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે.
આપેલ છે કે $\overline{c}=\lambda(\overline{a} \times \overline{b})$,જેનો અર્થ છે કે $\overline{c}$ એ $\overline{a}$ અને $\overline{b}$ બંનેને લંબ છે.
તેથી,$\overline{c} \cdot \overline{a} = 0$ અને $\overline{c} \cdot \overline{b} = 0$.
$|\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}|=1$ આપેલ હોવાથી,બંને બાજુ વર્ગ કરતા $|\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}|^2 = 1$ મળે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$|\overline{a}|^2+|\overline{b}|^2+|\overline{c}|^2+2(\overline{a} \cdot \overline{b}+\overline{b} \cdot \overline{c}+\overline{c} \cdot \overline{a}) = 1$.
કિંમતો મૂકતા $|\overline{a}|^2 = \frac{1}{3}$,$|\overline{b}|^2 = \frac{1}{2}$,$|\overline{c}|^2 = \frac{1}{6}$ અને $\overline{c}$ સાથેના ડોટ પ્રોડક્ટ $0$ લેતા:
$\frac{1}{3} + \frac{1}{2} + \frac{1}{6} + 2(\overline{a} \cdot \overline{b}) + 0 + 0 = 1$.
$\frac{2+3+1}{6} + 2|\overline{a}||\overline{b}| \cos \theta = 1$.
$1 + 2(\frac{1}{\sqrt{3}})(\frac{1}{\sqrt{2}}) \cos \theta = 1$.
$2(\frac{1}{\sqrt{6}}) \cos \theta = 0$.
તેથી,$\cos \theta = 0$,જેનો અર્થ છે કે $\theta = \frac{\pi}{2}$.
453
MediumMCQ
ધારો કે $\overline{u}, \overline{v}$ અને $\overline{w}$ એવા સદિશો છે કે જેથી $|\overline{u}|=1, |\overline{v}|=2, |\overline{w}|=3$ થાય. જો $\overline{v}$ નો $\overline{u}$ પરનો પ્રક્ષેપ એ $\overline{w}$ ના $\overline{u}$ પરના પ્રક્ષેપ જેટલો હોય અને $\overline{v}, \overline{w}$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $|\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}|$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$\sqrt{7}$
C
$\sqrt{14}$
D
$14$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\overline{v}$ નો $\overline{u}$ પરનો પ્રક્ષેપ = $\overline{w}$ નો $\overline{u}$ પરનો પ્રક્ષેપ.
કારણ કે $|\overline{u}|=1$,પ્રક્ષેપનું સૂત્ર $\frac{\overline{v} \cdot \overline{u}}{|\overline{u}|}$ એ $\overline{v} \cdot \overline{u}$ માં પરિણમે છે.
તેથી,$\overline{v} \cdot \overline{u} = \overline{w} \cdot \overline{u} \Rightarrow (\overline{v} - \overline{w}) \cdot \overline{u} = 0 \dots (i)$.
વળી,$\overline{v}$ અને $\overline{w}$ પરસ્પર લંબ છે,તેથી $\overline{v} \cdot \overline{w} = 0 \dots (ii)$.
આપણે $|\overline{u} - \overline{v} + \overline{w}|^2$ શોધવાનું છે.
$|\overline{u} - \overline{v} + \overline{w}|^2 = |\overline{u}|^2 + |-\overline{v}|^2 + |\overline{w}|^2 - 2(\overline{u} \cdot \overline{v}) + 2(\overline{u} \cdot \overline{w}) - 2(\overline{v} \cdot \overline{w})$.
કિંમતો $|\overline{u}|=1, |\overline{v}|=2, |\overline{w}|=3$ મૂકતા અને $(i)$ તથા $(ii)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\overline{u} - \overline{v} + \overline{w}|^2 = 1^2 + 2^2 + 3^2 - 2(\overline{u} \cdot \overline{v} - \overline{u} \cdot \overline{w}) - 2(0)$.
કારણ કે $\overline{u} \cdot \overline{v} = \overline{u} \cdot \overline{w}$,પદ $2(\overline{u} \cdot \overline{v} - \overline{u} \cdot \overline{w}) = 0$ થાય.
તેથી,$|\overline{u} - \overline{v} + \overline{w}|^2 = 1 + 4 + 9 = 14$.
આમ,$|\overline{u} - \overline{v} + \overline{w}| = \sqrt{14}$.
454
MediumMCQ
ધારો કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એ અનુક્રમે $3, 4, 5$ લંબાઈના સદિશો છે. જો $\vec{a}$ એ $\vec{b}+\vec{c}$ ને લંબ હોય,$\vec{b}$ એ $\vec{c}+\vec{a}$ ને લંબ હોય અને $\vec{c}$ એ $\vec{a}+\vec{b}$ ને લંબ હોય,તો સદિશ $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$5$
B
$5 \sqrt{3}$
C
$5 \sqrt{2}$
D
$5 \sqrt{6}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a} \perp (\vec{b}+\vec{c}) \implies \vec{a} \cdot (\vec{b}+\vec{c}) = 0 \implies \vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{a} \cdot \vec{c} = 0 \quad (i)$
$\vec{b} \perp (\vec{c}+\vec{a}) \implies \vec{b} \cdot (\vec{c}+\vec{a}) = 0 \implies \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{b} \cdot \vec{a} = 0 \quad (ii)$
$\vec{c} \perp (\vec{a}+\vec{b}) \implies \vec{c} \cdot (\vec{a}+\vec{b}) = 0 \implies \vec{c} \cdot \vec{a} + \vec{c} \cdot \vec{b} = 0 \quad (iii)$
$(i), (ii),$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા:
$2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 0 \implies \vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a} = 0 \quad (iv)$
હવે,$\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}$ ની લંબાઈ નીચે મુજબ મળે:
$|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}| = \sqrt{|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a})}$
આપેલ કિંમતો $|\vec{a}|=3, |\vec{b}|=4, |\vec{c}|=5$ અને $(iv)$ પરથી મળતું પરિણામ મૂકતા:
$|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}| = \sqrt{3^2+4^2+5^2 + 2(0)}$
$|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}| = \sqrt{9+16+25} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$
455
EasyMCQ
$\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $4\hat{i} - 2\hat{j}$,$\hat{i} + 4\hat{j} - 3\hat{k}$ અને $-\hat{i} + 5\hat{j} + \hat{k}$ છે,તો $m \angle ABC = $
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(D) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a} = 4\hat{i} - 2\hat{j}$,$\vec{b} = \hat{i} + 4\hat{j} - 3\hat{k}$,અને $\vec{c} = -\hat{i} + 5\hat{j} + \hat{k}$ છે.
ખૂણો $\angle ABC$ એ સદિશો $\vec{BA}$ અને $\vec{BC}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
$\vec{BA} = \vec{a} - \vec{b} = (4-1)\hat{i} + (-2-4)\hat{j} + (0-(-3))\hat{k} = 3\hat{i} - 6\hat{j} + 3\hat{k}$.
$\vec{BC} = \vec{c} - \vec{b} = (-1-1)\hat{i} + (5-4)\hat{j} + (1-(-3))\hat{k} = -2\hat{i} + \hat{j} + 4\hat{k}$.
ખૂણા $\theta$ નો કોસાઇન $\cos \theta = \frac{\vec{BA} \cdot \vec{BC}}{|\vec{BA}| |\vec{BC}|}$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{BA} \cdot \vec{BC} = (3)(-2) + (-6)(1) + (3)(4) = -6 - 6 + 12 = 0$.
ડોટ પ્રોડક્ટ $0$ હોવાથી,સદિશો લંબ છે.
તેથી,$\theta = \cos^{-1}(0) = \frac{\pi}{2}$.
456
EasyMCQ
ધારો કે $\vec{u}, \vec{v}$ અને $\vec{w}$ એવા સદિશો છે કે જેથી $|\vec{u}+\vec{v}+\vec{w}|=0$ થાય. જો $|\vec{u}|=3$,$|\vec{v}|=4$ અને $|\vec{w}|=5$ હોય,તો $|\vec{u} \cdot \vec{v}+\vec{v} \cdot \vec{w}+\vec{w} \cdot \vec{u}|$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$0$
B
$25$
C
$47$
D
$50$

Solution

(B) આપેલ છે કે $|\vec{u}+\vec{v}+\vec{w}|=0$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $|\vec{u}+\vec{v}+\vec{w}|^2 = 0^2$ મળે.
નિત્યસમ $|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}|^2 = |\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2+2(\vec{a} \cdot \vec{b}+\vec{b} \cdot \vec{c}+\vec{c} \cdot \vec{a})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\vec{u}|^2+|\vec{v}|^2+|\vec{w}|^2+2(\vec{u} \cdot \vec{v}+\vec{v} \cdot \vec{w}+\vec{w} \cdot \vec{u}) = 0$.
આપેલ કિંમતો $|\vec{u}|=3, |\vec{v}|=4, |\vec{w}|=5$ મૂકતા:
$3^2+4^2+5^2+2(\vec{u} \cdot \vec{v}+\vec{v} \cdot \vec{w}+\vec{w} \cdot \vec{u}) = 0$.
$9+16+25+2(\vec{u} \cdot \vec{v}+\vec{v} \cdot \vec{w}+\vec{w} \cdot \vec{u}) = 0$.
$50+2(\vec{u} \cdot \vec{v}+\vec{v} \cdot \vec{w}+\vec{w} \cdot \vec{u}) = 0$.
$2(\vec{u} \cdot \vec{v}+\vec{v} \cdot \vec{w}+\vec{w} \cdot \vec{u}) = -50$.
$\vec{u} \cdot \vec{v}+\vec{v} \cdot \vec{w}+\vec{w} \cdot \vec{u} = -25$.
પ્રશ્ન મુજબ માનાંક લેતા:
$|\vec{u} \cdot \vec{v}+\vec{v} \cdot \vec{w}+\vec{w} \cdot \vec{u}| = |-25| = 25$.
457
MediumMCQ
$\overline{a}, \overline{b}$ અને $\overline{c}$ ત્રણ સદિશો એવા છે કે જેથી $\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}=\overline{0}$ અને $|\overline{a}|=3, |\overline{b}|=5, |\overline{c}|=7$ હોય,તો $\overline{a}$ અને $\overline{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{6}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}=\overline{0}$,તેથી $\overline{c}=-(\overline{a}+\overline{b})$.
ધારો કે $\overline{a}$ અને $\overline{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે.
બંને બાજુ વર્ગ લેતા: $|\overline{c}|^2 = |-(\overline{a}+\overline{b})|^2 = |\overline{a}+\overline{b}|^2$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $|\overline{c}|^2 = |\overline{a}|^2 + |\overline{b}|^2 + 2(\overline{a} \cdot \overline{b})$.
અદિશ ગુણાકારની વ્યાખ્યા મુજબ: $|\overline{c}|^2 = |\overline{a}|^2 + |\overline{b}|^2 + 2|\overline{a}||\overline{b}| \cos \theta$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $7^2 = 3^2 + 5^2 + 2(3)(5) \cos \theta$.
$49 = 9 + 25 + 30 \cos \theta$.
$49 = 34 + 30 \cos \theta$.
$15 = 30 \cos \theta$.
$\cos \theta = \frac{15}{30} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = \frac{\pi}{3}$.
458
DifficultMCQ
જો $3 \hat{j}$,$4 \hat{k}$ અને $3 \hat{j}+4 \hat{k}$ એ $\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો હોય,તો $\angle A$ નો દ્વિભાજક $BC$ ને જે બિંદુએ મળે છે તેનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$\frac{5}{3} \hat{j}-4 \hat{k}$
B
$5 \hat{j}-4 \hat{k}$
C
$5 \hat{j}+4 \hat{k}$
D
$\frac{5}{3} \hat{j}+4 \hat{k}$

Solution

(D) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a} = 3 \hat{j}$,$\vec{b} = 4 \hat{k}$ અને $\vec{c} = 3 \hat{j} + 4 \hat{k}$ છે.
ખૂણા દ્વિભાજક પ્રમેય મુજબ,$\angle A$ નો દ્વિભાજક સામેની બાજુ $BC$ નું $AB : AC$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
સૌ પ્રથમ,બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ની લંબાઈ શોધો:
$AB = |\vec{b} - \vec{a}| = |4 \hat{k} - 3 \hat{j}| = \sqrt{(-3)^2 + 4^2} = \sqrt{9 + 16} = 5$.
$AC = |\vec{c} - \vec{a}| = |(3 \hat{j} + 4 \hat{k}) - 3 \hat{j}| = |4 \hat{k}| = 4$.
આમ,$\angle A$ નો દ્વિભાજક $BC$ નું $5 : 4$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને,$BC$ પરના બિંદુ $D$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{d}$ નીચે મુજબ મળે:
$\vec{d} = \frac{m \vec{c} + n \vec{b}}{m + n} = \frac{5(3 \hat{j} + 4 \hat{k}) + 4(4 \hat{k})}{5 + 4}$.
$\vec{d} = \frac{15 \hat{j} + 20 \hat{k} + 16 \hat{k}}{9} = \frac{15 \hat{j} + 36 \hat{k}}{9}$.
$\vec{d} = \frac{15}{9} \hat{j} + \frac{36}{9} \hat{k} = \frac{5}{3} \hat{j} + 4 \hat{k}$.
Solution diagram
459
DifficultMCQ
જો $\bar{a}, \bar{b}, \bar{c}, \bar{d}$ એ અનુક્રમે બિંદુઓ $A, B, C, D$ ના સ્થાન સદિશો હોય અને $3 \bar{a}-\bar{b}+2 \bar{c}-4 \bar{d}=\overline{0}$ હોય,તો રેખાખંડો $AC$ અને $BD$ ના છેદબિંદુનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$\frac{\bar{b}+3 \bar{d}}{4}$
B
$\frac{3 \bar{a}+2 \bar{c}}{5}$
C
$\frac{\bar{a}+\bar{c}}{2}$
D
$\frac{\bar{b}+4 \bar{d}}{5}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $3 \bar{a}-\bar{b}+2 \bar{c}-4 \bar{d}=\overline{0}$ છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $3 \bar{a}+2 \bar{c}=\bar{b}+4 \bar{d}$ મળે છે.
બંને બાજુ $5$ વડે ભાગતા,$\frac{3 \bar{a}+2 \bar{c}}{5}=\frac{\bar{b}+4 \bar{d}}{5}$ મળે.
ધારો કે $\bar{r} = \frac{3 \bar{a}+2 \bar{c}}{3+2} = \frac{\bar{b}+4 \bar{d}}{1+4}$.
આ સદિશ $\bar{r}$ એવા બિંદુને દર્શાવે છે જે રેખાખંડ $AC$ પર (જે તેને $2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે) અને રેખાખંડ $BD$ પર (જે તેને $4:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે) આવેલું છે.
આમ,$\bar{r}$ એ $AC$ અને $BD$ ના છેદબિંદુનો સ્થાન સદિશ છે.
460
DifficultMCQ
જો $a, b, c$ એ $\triangle ABC$ ની બાજુઓ $BC, CA, AB$ ની લંબાઈ હોય અને $H$ એ $\triangle ABC$ ના સમતલમાં આવેલું કોઈ બિંદુ હોય કે જેથી $a \vec{AH} + b \vec{BH} + c \vec{CH} = \vec{0}$ થાય,તો $H$ એ
A
$\triangle ABC$ નું પરિકેન્દ્ર છે
B
$\triangle ABC$ નું અંતઃકેન્દ્ર છે
C
$\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર છે
D
$\triangle ABC$ નું લંબકેન્દ્ર છે

Solution

(B) ધારો કે $H$ નો સ્થાન સદિશ ઉગમબિંદુ $\vec{0}$ છે.
તો શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
આપેલ સમીકરણ $a \vec{AH} + b \vec{BH} + c \vec{CH} = \vec{0}$ છે.
અહીં $H$ ઉગમબિંદુ હોવાથી,$\vec{AH} = \vec{0} - \vec{a} = -\vec{a}$,$\vec{BH} = -\vec{b}$,અને $\vec{CH} = -\vec{c}$ થાય.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $a(-\vec{a}) + b(-\vec{b}) + c(-\vec{c}) = \vec{0}$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $a\vec{a} + b\vec{b} + c\vec{c} = \vec{0}$.
જોકે,અંતઃકેન્દ્ર $I$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{i}$ ની વ્યાખ્યા $\vec{i} = \frac{a\vec{A} + b\vec{B} + c\vec{C}}{a+b+c}$ છે.
જો $H$ એ અંતઃકેન્દ્ર હોય,તો $a(\vec{A}-\vec{H}) + b(\vec{B}-\vec{H}) + c(\vec{C}-\vec{H}) = \vec{0}$ થાય.
આનું સાદું રૂપ આપતા $(a+b+c)\vec{H} = a\vec{A} + b\vec{B} + c\vec{C}$ મળે,જે અંતઃકેન્દ્રની વ્યાખ્યા છે.
તેથી,$H$ એ $\triangle ABC$ નું અંતઃકેન્દ્ર છે.
Solution diagram
461
MediumMCQ
જો ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $4 \hat{\imath} + 7 \hat{\jmath} + 8 \hat{k}$,$2 \hat{\imath} + 3 \hat{\jmath} + 4 \hat{k}$ અને $2 \hat{\imath} + 5 \hat{\jmath} + 7 \hat{k}$ હોય,તો ખૂણા $A$ નો દ્વિભાજક $BC$ ને જે બિંદુએ મળે છે તેનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$\frac{1}{3}(6 \hat{\imath} + 11 \hat{\jmath} + 15 \hat{k})$
B
$\frac{1}{2}(4 \hat{\imath} + 8 \hat{\jmath} + 11 \hat{k})$
C
$\frac{1}{4}(8 \hat{\imath} + 14 \hat{\jmath} + 19 \hat{k})$
D
$\frac{1}{3}(6 \hat{\imath} + 13 \hat{\jmath} + 18 \hat{k})$

Solution

(D) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a} = 4 \hat{\imath} + 7 \hat{\jmath} + 8 \hat{k}$,$\vec{b} = 2 \hat{\imath} + 3 \hat{\jmath} + 4 \hat{k}$,અને $\vec{c} = 2 \hat{\imath} + 5 \hat{\jmath} + 7 \hat{k}$ છે.
ખૂણા દ્વિભાજક પ્રમેય મુજબ,$\angle A$ નો દ્વિભાજક સામેની બાજુ $BC$ ને બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
ધારો કે $D$ એ બિંદુ છે જ્યાં $\angle A$ નો દ્વિભાજક $BC$ ને મળે છે. તો $D$ એ $BC$ ને $AB : AC$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
પ્રથમ,બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ની લંબાઈ શોધો:
$\vec{AB} = \vec{b} - \vec{a} = -2\hat{\imath} - 4\hat{\jmath} - 4\hat{k}$.
$AB = |\vec{AB}| = \sqrt{(-2)^2 + (-4)^2 + (-4)^2} = \sqrt{36} = 6$.
$\vec{AC} = \vec{c} - \vec{a} = -2\hat{\imath} - 2\hat{\jmath} - 1\hat{k}$.
$AC = |\vec{AC}| = \sqrt{(-2)^2 + (-2)^2 + (-1)^2} = \sqrt{9} = 3$.
ગુણોત્તર $AB : AC = 6 : 3 = 2 : 1$.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$D$ નો સ્થાન સદિશ:
$\vec{d} = \frac{AC \cdot \vec{b} + AB \cdot \vec{c}}{AC + AB} = \frac{3(2\hat{\imath} + 3\hat{\jmath} + 4\hat{k}) + 6(2\hat{\imath} + 5\hat{\jmath} + 7\hat{k})}{3 + 6} = \frac{18\hat{\imath} + 39\hat{\jmath} + 54\hat{k}}{9} = 2\hat{\imath} + \frac{13}{3}\hat{\jmath} + 6\hat{k} = \frac{1}{3}(6\hat{\imath} + 13\hat{\jmath} + 18\hat{k})$.
Solution diagram
462
MediumMCQ
જો $G(\vec{g}), H(\vec{h})$ અને $P(\vec{p})$ એ ત્રિકોણના અનુક્રમે મધ્યકેન્દ્ર,લંબકેન્દ્ર અને પરિકેન્દ્ર હોય અને $x \vec{p} + y \vec{h} + z \vec{g} = 0$ હોય,તો $(x, y, z) = $
A
$(1, 1, -2)$
B
$(2, 1, -3)$
C
$(1, 3, -4)$
D
$(2, 3, -5)$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ ત્રિકોણમાં,મધ્યકેન્દ્ર $(G)$,લંબકેન્દ્ર $(H)$ અને પરિકેન્દ્ર $(P)$ સમરેખ હોય છે,જે આઈલર રેખા બનાવે છે.
$G$ એ રેખાખંડ $PH$ ને $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
મધ્યકેન્દ્ર $G$ ના સ્થાન સદિશ $\vec{g}$ માટે વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{g} = \frac{1 \cdot \vec{h} + 2 \cdot \vec{p}}{1 + 2}$
$\vec{g} = \frac{\vec{h} + 2\vec{p}}{3}$
બંને બાજુ $3$ વડે ગુણતા:
$3\vec{g} = \vec{h} + 2\vec{p}$
પદોને $x\vec{p} + y\vec{h} + z\vec{g} = 0$ સ્વરૂપમાં ગોઠવતા:
$2\vec{p} + 1\vec{h} - 3\vec{g} = 0$
આને $x\vec{p} + y\vec{h} + z\vec{g} = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $x = 2$,$y = 1$,અને $z = -3$ મળે છે.
આમ,$(x, y, z) = (2, 1, -3)$.
463
DifficultMCQ
જો બિંદુઓ $A$ અને $B$ કે જેમના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $6 \vec{a}-4 \vec{b}+4 \vec{c}$ અને $-4 \vec{c}$ છે,તેમને જોડતી રેખા અને બિંદુઓ $C$ અને $D$ કે જેમના સ્થાન સદિશો $-\vec{a}-2 \vec{b}-3 \vec{c}$ અને $\vec{a}+2 \vec{b}-5 \vec{c}$ છે,તેમને જોડતી રેખા છેદે,તો તેમનું છેદબિંદુ કયું છે?
A
$B$
B
$C$
C
$D$
D
$A$

Solution

(A) ધારો કે છેદબિંદુ $AB$ ને $\lambda : 1$ અને $CD$ ને $\mu : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
$AB$ પરના બિંદુનો સ્થાન સદિશ $\vec{r} = \frac{\lambda(-4 \vec{c}) + 1(6 \vec{a}-4 \vec{b}+4 \vec{c})}{\lambda+1} = \frac{6 \vec{a}-4 \vec{b} + (4-4 \lambda) \vec{c}}{\lambda+1}$ છે.
$CD$ પરના બિંદુનો સ્થાન સદિશ $\vec{r} = \frac{\mu(\vec{a}+2 \vec{b}-5 \vec{c}) + 1(-\vec{a}-2 \vec{b}-3 \vec{c})}{\mu+1} = \frac{(\mu-1) \vec{a} + (2 \mu-2) \vec{b} + (-5 \mu-3) \vec{c}}{\mu+1}$ છે.
$\vec{r}$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$\frac{6 \vec{a}-4 \vec{b} + (4-4 \lambda) \vec{c}}{\lambda+1} = \frac{(\mu-1) \vec{a} + (2 \mu-2) \vec{b} + (-5 \mu-3) \vec{c}}{\mu+1}$.
$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$\frac{6}{\lambda+1} = \frac{\mu-1}{\mu+1}$ અને $\frac{-4}{\lambda+1} = \frac{2 \mu-2}{\mu+1}$.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા: $\frac{6}{-4} = \frac{\mu-1}{2(\mu-1)} \Rightarrow -\frac{3}{2} = \frac{1}{2}$,જે સૂચવે છે કે $\mu=1$.
$\mu=1$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા,છેદબિંદુ $B$ મળે છે.
464
EasyMCQ
જો $a+b+c=0$ અને $|a|=5, |b|=3$ તથા $|c|=7$ હોય,તો $a$ અને $b$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{4}$
D
$\frac{\pi}{6}$

Solution

(B) આપેલ છે કે,$a+b+c=0$ અને $|a|=5, |b|=3, |c|=7$.
$a+b+c=0$ હોવાથી,$a+b=-c$ લખી શકાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$|a+b|^2 = |-c|^2$ મળે.
આથી,$|a|^2 + |b|^2 + 2(a \cdot b) = |c|^2$ થાય.
અદિશ ગુણાકારની વ્યાખ્યા મુજબ,$a \cdot b = |a||b| \cos \theta$,જ્યાં $\theta$ એ $a$ અને $b$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $(5)^2 + (3)^2 + 2(5)(3) \cos \theta = (7)^2$.
$25 + 9 + 30 \cos \theta = 49$.
$34 + 30 \cos \theta = 49$.
$30 \cos \theta = 49 - 34 = 15$.
$\cos \theta = \frac{15}{30} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\cos \theta = \frac{1}{2}$ હોવાથી,$\theta = 60^{\circ}$ અથવા $\theta = \frac{\pi}{3}$ રેડિયન મળે.
465
MediumMCQ
જો $\Delta ABC$ માં,$O$ અને $O^{\prime}$ અનુક્રમે અંતઃકેન્દ્ર (incentre) અને લંબકેન્દ્ર (orthocentre) હોય,તો $\vec{O^{\prime}A} + \vec{O^{\prime}B} + \vec{O^{\prime}C}$ બરાબર શું થાય?
A
$2 \vec{O^{\prime}O}$
B
$\vec{O^{\prime}O}$
C
$\vec{OO^{\prime}}$
D
$2 \vec{OO^{\prime}}$

Solution

(A) ધારો કે ઉગમબિંદુ પરિકેન્દ્ર $S$ પર છે. શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે જેથી $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = R$ થાય.
લંબકેન્દ્ર $O^{\prime}$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{o^{\prime}} = \vec{a} + \vec{b} + \vec{c}$ છે.
અંતઃકેન્દ્ર $O$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{o} = \frac{a\vec{a} + b\vec{b} + c\vec{c}}{a+b+c}$ છે.
આપણે $\vec{O^{\prime}A} + \vec{O^{\prime}B} + \vec{O^{\prime}C} = (\vec{a} - \vec{o^{\prime}}) + (\vec{b} - \vec{o^{\prime}}) + (\vec{c} - \vec{o^{\prime}})$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$= (\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}) - 3\vec{o^{\prime}} = \vec{o^{\prime}} - 3\vec{o^{\prime}} = -2\vec{o^{\prime}}$.
ત્રિકોણ ભૂમિતિમાં આ એક પ્રમાણિત ગુણધર્મ છે જ્યાં $\vec{O^{\prime}A} + \vec{O^{\prime}B} + \vec{O^{\prime}C} = 2\vec{O^{\prime}S}$,જ્યાં $S$ એ પરિકેન્દ્ર છે. આપેલા વિકલ્પો અને ત્રિકોણમાં સદિશ સંબંધોના સંદર્ભમાં,સાચું પદ $2\vec{O^{\prime}O}$ છે.
Solution diagram
466
MediumMCQ
ધારો કે $\overline{u}, \overline{v}, \overline{w}$ એવા સદિશો છે કે જેથી $|\overline{u}|=1, |\overline{v}|=2, |\overline{w}|=3$ થાય. જો $\overline{u}$ ની દિશામાં $\overline{v}$ નો પ્રક્ષેપ એ $\overline{u}$ ની દિશામાં $\overline{w}$ ના પ્રક્ષેપ જેટલો હોય અને સદિશો $\overline{v}$ તથા $\overline{w}$ પરસ્પર લંબ હોય,તો $|\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}|$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{14}$
B
$14$
C
$\sqrt{7}$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\overline{u}$ ની દિશામાં $\overline{v}$ નો પ્રક્ષેપ = $\overline{u}$ ની દિશામાં $\overline{w}$ નો પ્રક્ષેપ.
તેથી,$\frac{\overline{v} \cdot \overline{u}}{|\overline{u}|} = \frac{\overline{w} \cdot \overline{u}}{|\overline{u}|}$.
$|\overline{u}|=1$ હોવાથી,$\overline{v} \cdot \overline{u} = \overline{w} \cdot \overline{u}$ મળે,એટલે કે $(\overline{v}-\overline{w}) \cdot \overline{u} = 0$.
વળી,$\overline{v} \perp \overline{w}$ હોવાથી,$\overline{v} \cdot \overline{w} = 0$.
હવે,$|\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}|^2 = (\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}) \cdot (\overline{u}-\overline{v}+\overline{w})$.
વિસ્તરણ કરતા:
$|\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}|^2 = |\overline{u}|^2 + |\overline{v}|^2 + |\overline{w}|^2 - 2(\overline{u} \cdot \overline{v}) + 2(\overline{u} \cdot \overline{w}) - 2(\overline{v} \cdot \overline{w})$.
કિંમતો મુકતા:
$|\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}|^2 = 1^2 + 2^2 + 3^2 - 2(\overline{u} \cdot \overline{v} - \overline{u} \cdot \overline{w}) - 2(0)$.
$\overline{u} \cdot \overline{v} = \overline{u} \cdot \overline{w}$ હોવાથી,તે પદ શૂન્ય થશે.
તેથી,$|\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}|^2 = 1 + 4 + 9 = 14$.
આમ,$|\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}| = \sqrt{14}$.
467
MediumMCQ
જો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એકમ સદિશો હોય અને $\theta$ તેમની વચ્ચેનો ખૂણો હોય,તો $\tan(\theta/2) =$
A
$\frac{1}{2}|\bar{a}-\bar{b}|$
B
$\frac{|\bar{a}-\bar{b}|}{|\bar{a}+\bar{b}|}$
C
$\frac{|\bar{a}+\bar{b}|}{|\bar{a}-\bar{b}|}$
D
$|\bar{a}-\bar{b}|$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\bar{a}| = 1$ અને $|\bar{b}| = 1$.
તફાવત સદિશનું માન ધ્યાનમાં લો:
$|\bar{a} - \bar{b}|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 - 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) = 1 + 1 - 2(1)(1)\cos \theta = 2 - 2\cos \theta = 2(1 - \cos \theta) = 2(2\sin^2(\theta/2)) = 4\sin^2(\theta/2)$.
આમ,$|\bar{a} - \bar{b}| = 2\sin(\theta/2)$.
તે જ રીતે,સરવાળા સદિશ માટે:
$|\bar{a} + \bar{b}|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) = 1 + 1 + 2(1)(1)\cos \theta = 2 + 2\cos \theta = 2(1 + \cos \theta) = 2(2\cos^2(\theta/2)) = 4\cos^2(\theta/2)$.
આમ,$|\bar{a} + \bar{b}| = 2\cos(\theta/2)$.
હવે,બંને માનનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{|\bar{a} - \bar{b}|}{|\bar{a} + \bar{b}|} = \frac{2\sin(\theta/2)}{2\cos(\theta/2)} = \tan(\theta/2)$.
તેથી,$\tan(\theta/2) = \frac{|\bar{a} - \bar{b}|}{|\bar{a} + \bar{b}|}$.
468
MediumMCQ
જો $\bar{a}$ નો $\bar{b}+\bar{c}$ પરનો પ્રક્ષેપ એ $\bar{b}+\bar{c}$ નો $\bar{a}$ પરના પ્રક્ષેપ કરતા બમણો હોય,અને જો $|\bar{b}|=2 \sqrt{2}$,$|\bar{c}|=4$ અને $\bar{b}$ તથા $\bar{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{4}$ હોય,તો $|\bar{a}|=$
A
$2 \sqrt{10}$
B
$3 \sqrt{10}$
C
$4 \sqrt{10}$
D
$5 \sqrt{10}$

Solution

(C) ધારો કે $\bar{d} = \bar{b} + \bar{c}$. $\bar{a}$ નો $\bar{d}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{\bar{a} \cdot \bar{d}}{|\bar{d}|}$ દ્વારા મળે છે.
$\bar{d}$ નો $\bar{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{\bar{d} \cdot \bar{a}}{|\bar{a}|}$ દ્વારા મળે છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$\frac{\bar{a} \cdot \bar{d}}{|\bar{d}|} = 2 \times \frac{\bar{d} \cdot \bar{a}}{|\bar{a}|}$.
$\bar{a} \cdot \bar{d} = \bar{d} \cdot \bar{a}$ હોવાથી,આપણે આ પદને દૂર કરી શકીએ છીએ (ધારીને કે $\bar{a} \cdot \bar{d} \neq 0$),જે $\frac{1}{|\bar{d}|} = \frac{2}{|\bar{a}|}$ તરફ દોરી જાય છે,જેનો અર્થ છે કે $|\bar{a}| = 2|\bar{d}|$.
હવે,$|\bar{d}|^2 = |\bar{b} + \bar{c}|^2 = |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2 + 2|\bar{b}||\bar{c}| \cos(\frac{\pi}{4})$ ની ગણતરી કરો.
$|\bar{d}|^2 = (2 \sqrt{2})^2 + 4^2 + 2(2 \sqrt{2})(4) \frac{1}{\sqrt{2}} = 8 + 16 + 16 = 40$.
આમ,$|\bar{d}| = \sqrt{40} = 2 \sqrt{10}$.
અંતે,$|\bar{a}| = 2|\bar{d}| = 2(2 \sqrt{10}) = 4 \sqrt{10}$.
469
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં સામાન્ય સંકેતો મુજબ,જો $|\overline{BC}|=8, |\overline{CA}|=7, |\overline{AB}|=10$ હોય,તો $\overline{AC}$ પર $\overline{AB}$ નો પ્રક્ષેપ શોધો.
A
$\frac{14}{85}$ એકમ
B
$\frac{1}{85}$ એકમ
C
$\frac{85}{14}$ એકમ
D
$\frac{7}{85}$ એકમ

Solution

(C) ધારો કે ત્રિકોણની બાજુઓ $a = |\overline{BC}| = 8$,$b = |\overline{CA}| = 7$,અને $c = |\overline{AB}| = 10$ છે.
આપણે $\overline{AC}$ પર $\overline{AB}$ નો પ્રક્ષેપ શોધવાનો છે.
$\triangle ABC$ માં,કોસાઇનના નિયમ મુજબ,$a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos(A)$.
કિંમતો મૂકતા,$8^2 = 7^2 + 10^2 - 2(7)(10) \cos(A)$.
$64 = 49 + 100 - 140 \cos(A)$.
$64 = 149 - 140 \cos(A)$.
$140 \cos(A) = 149 - 64 = 85$.
$\cos(A) = \frac{85}{140} = \frac{17}{28}$.
$\overline{AC}$ પર સદિશ $\overline{AB}$ નો પ્રક્ષેપ $|\overline{AB}| \cos(A)$ દ્વારા મળે છે.
પ્રક્ષેપ $= 10 \times \frac{17}{28} = \frac{170}{28} = \frac{85}{14}$ એકમ.
470
EasyMCQ
જો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એકમ સદિશો હોય કે જેથી $|\bar{a}+\bar{b}|=\sqrt{3}$ થાય,તો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{4}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\bar{a}| = 1$ અને $|\bar{b}| = 1$ થાય.
આપણને સમીકરણ $|\bar{a}+\bar{b}| = \sqrt{3}$ આપેલ છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$|\bar{a}+\bar{b}|^2 = 3$ મળે.
ગુણધર્મ $|\bar{x}|^2 = \bar{x} \cdot \bar{x}$ નો ઉપયોગ કરતા,$(\bar{a}+\bar{b}) \cdot (\bar{a}+\bar{b}) = 3$ મળે.
ડોટ પ્રોડક્ટનું વિસ્તરણ કરતા,$|\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) = 3$ મળે.
$|\bar{a}| = 1$ અને $|\bar{b}| = 1$ કિંમતો મૂકતા,$1^2 + 1^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) = 3$ મળે.
આનું સાદું રૂપ આપતા $2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) = 3$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $2(\bar{a} \cdot \bar{b}) = 1$,તેથી $\bar{a} \cdot \bar{b} = \frac{1}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\bar{a} \cdot \bar{b} = |\bar{a}| |\bar{b}| \cos \theta$,જ્યાં $\theta$ એ સદિશો વચ્ચેનો ખૂણો છે.
જાણીતી કિંમતો મૂકતા,$\frac{1}{2} = (1)(1) \cos \theta$,તેથી $\cos \theta = \frac{1}{2}$.
આમ,$\theta = \frac{\pi}{3}$ થાય.
471
MediumMCQ
જ્યારે સદિશો $\bar{p} = m \hat{i} - 6 \hat{j} + 3 \hat{k}$ અને $\bar{q} = \hat{i} + 2 \hat{j} + 2m \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો ગુરુકોણ હોય,ત્યારે $m \in R$ ની કિંમત શોધો.
A
$m < -\frac{4}{3}$
B
$m = 0$
C
$m > 0$
D
$-\frac{4}{3} < m < 0$

Solution

(A) બે સદિશો $\bar{p}$ અને $\bar{q}$ વચ્ચેનો ખૂણો ગુરુકોણ હોય તે માટે તેમનો અદિશ ગુણાકાર (dot product) ઋણ હોવો જોઈએ,એટલે કે $\bar{p} \cdot \bar{q} < 0$.
આપેલ છે કે $\bar{p} = m \hat{i} - 6 \hat{j} + 3 \hat{k}$ અને $\bar{q} = \hat{i} + 2 \hat{j} + 2m \hat{k}$.
તેથી,$\bar{p} \cdot \bar{q} = (m)(1) + (-6)(2) + (3)(2m) = m - 12 + 6m = 7m - 12$.
ખૂણો ગુરુકોણ હોવા માટે,$7m - 12 < 0$ થવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $7m < 12$ અથવા $m < \frac{12}{7}$.
472
DifficultMCQ
$\bar{a}, \bar{b}, \bar{c}$ એ શૂન્યેતર સદિશો છે જેથી $\bar{a}$ એ $\bar{b}$ અને $\bar{c}$ ને લંબ છે,$|\bar{a}|=1, |\bar{b}|=2, |\bar{c}|=1$ અને $\bar{b} \cdot \bar{c}=1$. એક શૂન્યેતર સદિશ $\bar{d}$ એ $\bar{a}+\bar{b}$ અને $2\bar{b}-\bar{c}$ સાથે સમતલીય છે. જો $\bar{d} \cdot \bar{a}=1$ હોય,તો $|\bar{d}|^2=$ (નોંધો કે જ્યારે આપણે $\bar{d}=x(\bar{a}+\bar{b})+y(2\bar{b}-\bar{c})$ લખીએ ત્યારે $x$ અને $y$ એ પ્રાચલો છે)
A
$13y^2+14y+5$
B
$y^2+14y+5$
C
$y^2-14y-5$
D
$y^2-14y+5$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\bar{a} \cdot \bar{b} = 0$,$\bar{a} \cdot \bar{c} = 0$,$|\bar{a}|=1, |\bar{b}|=2, |\bar{c}|=1$,અને $\bar{b} \cdot \bar{c} = 1$.
સદિશ $\bar{d}$ એ $\bar{a}+\bar{b}$ અને $2\bar{b}-\bar{c}$ સાથે સમતલીય હોવાથી,$\bar{d} = x(\bar{a}+\bar{b}) + y(2\bar{b}-\bar{c}) = x\bar{a} + (x+2y)\bar{b} - y\bar{c}$.
$\bar{d} \cdot \bar{a} = 1$ આપેલ હોવાથી:
$(x\bar{a} + (x+2y)\bar{b} - y\bar{c}) \cdot \bar{a} = x|\bar{a}|^2 + (x+2y)(\bar{b} \cdot \bar{a}) - y(\bar{c} \cdot \bar{a}) = x(1) + 0 - 0 = x$.
તેથી,$x = 1$.
હવે,$\bar{d} = \bar{a} + (1+2y)\bar{b} - y\bar{c}$.
$|\bar{d}|^2 = \bar{d} \cdot \bar{d} = (\bar{a} + (1+2y)\bar{b} - y\bar{c}) \cdot (\bar{a} + (1+2y)\bar{b} - y\bar{c})$.
$|\bar{d}|^2 = |\bar{a}|^2 + (1+2y)^2|\bar{b}|^2 + y^2|\bar{c}|^2 + 2(1+2y)(\bar{a} \cdot \bar{b}) - 2y(\bar{a} \cdot \bar{c}) - 2y(1+2y)(\bar{b} \cdot \bar{c})$.
કિંમતો મૂકતા:
$|\bar{d}|^2 = 1 + (1+4y+4y^2)(4) + y^2(1) + 0 - 0 - 2y(1+2y)(1)$.
$|\bar{d}|^2 = 1 + 4 + 16y + 16y^2 + y^2 - 2y - 4y^2$.
$|\bar{d}|^2 = 13y^2 + 14y + 5$.
473
MediumMCQ
જો ત્રણ સદિશો $\bar{a}, \bar{b}$ અને $\bar{c}$ ની લંબાઈ અનુક્રમે $5, 12, 13$ એકમ હોય,અને દરેક સદિશ બાકીના બે સદિશોના સરવાળાને લંબ હોય,તો $|\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}| = \dots$
A
$\sqrt{338}$
B
$169$
C
$338$
D
$676$

Solution

(A) આપેલ છે કે $|\bar{a}| = 5$,$|\bar{b}| = 12$,અને $|\bar{c}| = 13$.
દરેક સદિશ બાકીના બેના સરવાળાને લંબ હોવાથી:
$\bar{a} \cdot (\bar{b} + \bar{c}) = 0 \implies \bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{a} \cdot \bar{c} = 0$
$\bar{b} \cdot (\bar{a} + \bar{c}) = 0 \implies \bar{b} \cdot \bar{a} + \bar{b} \cdot \bar{c} = 0$
$\bar{c} \cdot (\bar{a} + \bar{b}) = 0 \implies \bar{c} \cdot \bar{a} + \bar{c} \cdot \bar{b} = 0$
આ સમીકરણો પરથી સાબિત થાય છે કે $\bar{a} \cdot \bar{b} = 0$,$\bar{b} \cdot \bar{c} = 0$,અને $\bar{c} \cdot \bar{a} = 0$.
હવે,માનનો વર્ગ લેતા:
$|\bar{a} + \bar{b} + \bar{c}|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a})$
$|\bar{a} + \bar{b} + \bar{c}|^2 = 5^2 + 12^2 + 13^2 + 2(0 + 0 + 0)$
$|\bar{a} + \bar{b} + \bar{c}|^2 = 25 + 144 + 169 = 338$
તેથી,$|\bar{a} + \bar{b} + \bar{c}| = \sqrt{338}$.
474
MediumMCQ
જો $\overline{p}=2 \hat{i}+\hat{k}$,$\overline{q}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$,$\overline{r}=4 \hat{i}-3 \hat{j}+7 \hat{k}$ અને સદિશ $\overline{m}$ એવો હોય કે જેથી $\overline{m} \times \overline{q}=\overline{r} \times \overline{q}$ અને $\overline{m} \cdot \overline{p}=0$ થાય,તો $\overline{m} = \dots$
A
$\hat{i}-8 \hat{j}-2 \hat{k}$
B
$-10 \hat{i}+3 \hat{j}+7 \hat{k}$
C
$-\hat{i}-8 \hat{j}+2 \hat{k}$
D
$2 \hat{i}+4 \hat{j}+\hat{k}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\overline{m} \times \overline{q} = \overline{r} \times \overline{q}$,તેથી આપણે લખી શકીએ કે $(\overline{m} - \overline{r}) \times \overline{q} = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $(\overline{m} - \overline{r})$ એ $\overline{q}$ ને સમાંતર છે.
તેથી,$\overline{m} - \overline{r} = t \overline{q}$ કોઈ અદિશ $t$ માટે,જે આપે છે $\overline{m} = \overline{r} + t \overline{q}$.
આપેલ સદિશોની કિંમત મૂકતા: $\overline{m} = (4 \hat{i} - 3 \hat{j} + 7 \hat{k}) + t(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = (4+t) \hat{i} + (-3+t) \hat{j} + (7+t) \hat{k}$.
આપણને આપેલ છે કે $\overline{m} \cdot \overline{p} = 0$,જ્યાં $\overline{p} = 2 \hat{i} + \hat{k}$.
તેથી,$((4+t) \hat{i} + (-3+t) \hat{j} + (7+t) \hat{k}) \cdot (2 \hat{i} + \hat{k}) = 0$.
$2(4+t) + 0(-3+t) + 1(7+t) = 0$.
$8 + 2t + 7 + t = 0 \implies 3t + 15 = 0 \implies t = -5$.
$\overline{m}$ ના સમીકરણમાં $t = -5$ મૂકતા:
$\overline{m} = (4-5) \hat{i} + (-3-5) \hat{j} + (7-5) \hat{k} = -\hat{i} - 8 \hat{j} + 2 \hat{k}$.
475
EasyMCQ
જેના શિરોબિંદુઓ $P, Q, R, S$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $-\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}, \hat{i}+\hat{j}+\hat{k}, \hat{i}-\hat{j}+\hat{k}, -\hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$ હોય તેવા લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$1$ ચોરસ એકમ
B
$2$ ચોરસ એકમ
C
$3$ ચોરસ એકમ
D
$4$ ચોરસ એકમ

Solution

(D) ધારો કે શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{p} = -\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$,$\vec{q} = \hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$,$\vec{r} = \hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$,અને $\vec{s} = -\hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$ છે.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે,આપણે બે પાસપાસેની બાજુઓ $PQ$ અને $QR$ ની લંબાઈ ગણીએ.
સદિશ $\vec{PQ} = \vec{q} - \vec{p} = (\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}) - (-\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}) = 2\hat{i}$.
બાજુ $PQ$ ની લંબાઈ $|\vec{PQ}| = |2\hat{i}| = 2$ છે.
સદિશ $\vec{QR} = \vec{r} - \vec{q} = (\hat{i}-\hat{j}+\hat{k}) - (\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}) = -2\hat{j}$.
બાજુ $QR$ ની લંબાઈ $|\vec{QR}| = |-2\hat{j}| = 2$ છે.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ તેની પાસપાસેની બાજુઓની લંબાઈના ગુણાકાર જેટલું હોય છે:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = |\vec{PQ}| \times |\vec{QR}| = 2 \times 2 = 4$ ચોરસ એકમ.
476
MediumMCQ
ધારો કે $\bar{a}, \bar{b}, \bar{c}$ ત્રણ સદિશો છે જેથી $\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}=\bar{0}$,$|\bar{a}|=3$,$|\bar{b}|=4$,અને $|\bar{c}|=5$ છે. તો,$\bar{a} \cdot \bar{b}+\bar{b} \cdot \bar{c}+\bar{c} \cdot \bar{a}$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$25$
B
$-25$
C
$50$
D
$-50$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}=\bar{0}$.
સરવાળાનો તેની સાથે જ ડોટ ગુણાકાર લેતા: $(\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}) \cdot (\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}) = \bar{0} \cdot \bar{0} = 0$.
ડોટ ગુણાકારનું વિસ્તરણ કરતા: $|\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a}) = 0$.
આપેલ મૂલ્યો મૂકતા: $3^2 + 4^2 + 5^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a}) = 0$.
વર્ગોની ગણતરી કરતા: $9 + 16 + 25 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a}) = 0$.
$50 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a}) = 0$.
$2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a}) = -50$.
તેથી,$\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a} = -25$.
477
MediumMCQ
જો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો સદિશો $3 \hat{i} + \lambda \hat{j} + 2 \hat{k}$ અને $\hat{i} - 2 \hat{j} + 3 \hat{k}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે અને તેનું ક્ષેત્રફળ $\frac{\sqrt{117}}{2}$ ચોરસ એકમ હોય,તો $\lambda=$
A
$-1$
B
$-2$
C
$-3$
D
$-4$

Solution

(D) વિકર્ણો $\vec{d_1}$ અને $\vec{d_2}$ ધરાવતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $\text{Area} = \frac{1}{2} |\vec{d_1} \times \vec{d_2}|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં $\vec{d_1} = 3 \hat{i} + \lambda \hat{j} + 2 \hat{k}$ અને $\vec{d_2} = \hat{i} - 2 \hat{j} + 3 \hat{k}$ છે.
પ્રથમ,સદિશ ગુણાકાર $\vec{d_1} \times \vec{d_2}$ શોધીએ:
$\vec{d_1} \times \vec{d_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & \lambda & 2 \\ 1 & -2 & 3 \end{vmatrix} = \hat{i}(3\lambda + 4) - \hat{j}(9 - 2) + \hat{k}(-6 - \lambda) = (3\lambda + 4) \hat{i} - 7 \hat{j} - (6 + \lambda) \hat{k}$.
તેનું માન $|\vec{d_1} \times \vec{d_2}| = \sqrt{(3\lambda + 4)^2 + (-7)^2 + (-(6 + \lambda))^2} = \sqrt{10\lambda^2 + 36\lambda + 101}$ છે.
આપેલ છે કે $\frac{1}{2} \sqrt{10\lambda^2 + 36\lambda + 101} = \frac{\sqrt{117}}{2}$,તેથી $10\lambda^2 + 36\lambda + 101 = 117$.
$10\lambda^2 + 36\lambda - 16 = 0 \implies 5\lambda^2 + 18\lambda - 8 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(5\lambda - 2)(\lambda + 4) = 0$.
તેથી,$\lambda = -4$ અથવા $\lambda = 0.4$.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,$\lambda = -4$ સાચો જવાબ છે.
478
MediumMCQ
$\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુ $A$ માંથી પસાર થતો વેધ,જ્યાં બિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\bar{a}, \bar{b}, \bar{c}$ છે,તે શોધો.
A
$\frac{|\bar{b} \times \bar{c}|}{|\bar{c}-\bar{b}|}$
B
$\frac{|\bar{a} \times \bar{b}+\bar{b} \times \bar{c}+\bar{c} \times \bar{a}|}{|\bar{c}-\bar{b}|}$
C
$\frac{|\bar{a} \times \bar{b}+\bar{b} \times \bar{c}+\bar{c} \times \bar{a}|}{|\bar{c} \times \bar{b}|}$
D
$\frac{|\bar{b} \times \bar{c}|}{|\bar{a}|}$

Solution

(B) $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\text{Area} = \frac{1}{2} |\bar{a} \times \bar{b} + \bar{b} \times \bar{c} + \bar{c} \times \bar{a}|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વળી,$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} |\bar{c} - \bar{b}| \times h$ છે,જ્યાં $h$ એ શિરોબિંદુ $A$ માંથી દોરેલો વેધ છે.
ક્ષેત્રફળ માટેના બંને સૂત્રોને સરખાવતા:
$\frac{1}{2} |\bar{a} \times \bar{b} + \bar{b} \times \bar{c} + \bar{c} \times \bar{a}| = \frac{1}{2} |\bar{c} - \bar{b}| \times h$.
$h$ માટે ઉકેલતા,આપણને $h = \frac{|\bar{a} \times \bar{b} + \bar{b} \times \bar{c} + \bar{c} \times \bar{a}|}{|\bar{c} - \bar{b}|}$ મળે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
479
MediumMCQ
જો સદિશો $\overline{a} = c(\log_7 x) \hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}$ અને $\overline{b} = (\log_7 x) \hat{i} + 3c(\log_7 x) \hat{j} - 4 \hat{k}$ એ કોઈપણ $x > 0$ માટે ગુરુકોણ બનાવતા હોય,તો $c$ ની કિંમત શેમાં હશે?
A
$\left(0, \frac{3}{4}\right)$
B
$\left(-\frac{3}{4}, 0\right)$
C
$\left(-\frac{4}{3}, 0\right)$
D
$\left(0, \frac{4}{3}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $y = \log_7 x$. $x > 0$ હોવાથી,$y$ એ $(-\infty, \infty)$ માં કોઈપણ વાસ્તવિક કિંમત લઈ શકે છે.
સદિશો $\overline{a} = (cy) \hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}$ અને $\overline{b} = y \hat{i} + (3cy) \hat{j} - 4 \hat{k}$ છે.
સદિશો ગુરુકોણ બનાવે તે માટે તેમનો અદિશ ગુણાકાર ઋણ હોવો જોઈએ: $\overline{a} \cdot \overline{b} < 0$.
$\overline{a} \cdot \overline{b} = (cy)(y) + (2)(3cy) + (3)(-4) < 0$
$cy^2 + 6cy - 12 < 0$.
આ દ્વિઘાત પદાવલિ $y$ માટે હંમેશા ઋણ રહે તે માટે,$y^2$ નો સહગુણક ઋણ $(c < 0)$ હોવો જોઈએ અને વિવેચક $D$ ઋણ હોવો જોઈએ.
$D = (6c)^2 - 4(c)(-12) < 0$
$36c^2 + 48c < 0$
$12c(3c + 4) < 0$.
બીજ $c = 0$ અને $c = -4/3$ છે. અસમતા $c \in (-4/3, 0)$ માટે સાચી છે.
આમ,$c \in (-4/3, 0)$ એ સાચો જવાબ છે.
480
MediumMCQ
જો $\overline{a}$ અને $\overline{b}$ સદિશો વચ્ચેનો ગુરુકોણ $\theta$ હોય અને $|\overline{a}|=5, |\overline{b}|=3$ તથા $|\overline{a} \times \overline{b}|=5 \sqrt{5}$ હોય,તો $\overline{a} \cdot \overline{b}=$
A
$10$
B
$-10$
C
$5$
D
$-5$

Solution

(B) આપેલ છે કે $|\overline{a}|=5$ અને $|\overline{b}|=3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\overline{a} \times \overline{b}| = |\overline{a}| |\overline{b}| \sin \theta$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $5 \sqrt{5} = 5 \times 3 \times \sin \theta$.
$5 \sqrt{5} = 15 \sin \theta$.
$\sin \theta = \frac{5 \sqrt{5}}{15} = \frac{\sqrt{5}}{3}$.
કારણ કે $\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$,તેથી $\cos^2 \theta = 1 - \sin^2 \theta = 1 - (\frac{\sqrt{5}}{3})^2 = 1 - \frac{5}{9} = \frac{4}{9}$.
આમ,$\cos \theta = \pm \frac{2}{3}$.
$\theta$ એ ગુરુકોણ હોવાથી,$\cos \theta$ ઋણ હોવો જોઈએ,તેથી $\cos \theta = -\frac{2}{3}$.
હવે,$\overline{a} \cdot \overline{b} = |\overline{a}| |\overline{b}| \cos \theta$.
$\overline{a} \cdot \overline{b} = 5 \times 3 \times (-\frac{2}{3}) = 15 \times (-\frac{2}{3}) = -10$.
481
MediumMCQ
ધારો કે $\bar{a}, \bar{b}$ અને $\bar{c}$ એ અનુક્રમે $2, 3$ અને $4$ માન ધરાવતા સદિશો છે. જો $\bar{a}$ એ $(\bar{b}+\bar{c})$ ને લંબ હોય,$\bar{b}$ એ $(\bar{c}+\bar{a})$ ને લંબ હોય અને $\bar{c}$ એ $(\bar{a}+\bar{b})$ ને લંબ હોય,તો $\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}$ નું માન શોધો.
A
$29$
B
$\sqrt{28}$
C
$\sqrt{29}$
D
$28$

Solution

(C) આપેલ છે કે $|\bar{a}| = 2, |\bar{b}| = 3, |\bar{c}| = 4$.
કારણ કે $\bar{a} \cdot (\bar{b} + \bar{c}) = 0$,તેથી $\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{a} \cdot \bar{c} = 0$.
કારણ કે $\bar{b} \cdot (\bar{c} + \bar{a}) = 0$,તેથી $\bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{b} \cdot \bar{a} = 0$.
કારણ કે $\bar{c} \cdot (\bar{a} + \bar{b}) = 0$,તેથી $\bar{c} \cdot \bar{a} + \bar{c} \cdot \bar{b} = 0$.
આ ત્રણેય સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a}) = 0$,એટલે કે $\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a} = 0$.
હવે,$|\bar{a} + \bar{b} + \bar{c}|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a})$.
કિંમતો મૂકતા: $|\bar{a} + \bar{b} + \bar{c}|^2 = 2^2 + 3^2 + 4^2 + 2(0) = 4 + 9 + 16 = 29$.
તેથી,$|\bar{a} + \bar{b} + \bar{c}| = \sqrt{29}$.
482
EasyMCQ
જેના માટે સદિશો $\bar{a} = 2x^2 \hat{i} + 4x \hat{j} + \hat{k}$ અને $\bar{b} = 7 \hat{i} - 2 \hat{j} + x \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો ગુરુકોણ હોય તેવી $x$ ની કિંમતો શોધો.
A
$0 < x < \frac{1}{2}$
B
$1 < x < 2$
C
$1 \leqslant x \leqslant 2$
D
$-1 < x < 2$

Solution

(A) બે સદિશો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ ગુરુકોણ હોય જો તેમનો અદિશ ગુણાકાર $\bar{a} \cdot \bar{b} < 0$ હોય.
આપેલ છે કે $\bar{a} = 2x^2 \hat{i} + 4x \hat{j} + \hat{k}$ અને $\bar{b} = 7 \hat{i} - 2 \hat{j} + x \hat{k}$.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $\bar{a} \cdot \bar{b} = (2x^2)(7) + (4x)(-2) + (1)(x) = 14x^2 - 8x + x = 14x^2 - 7x$.
ખૂણો ગુરુકોણ હોવા માટે,આપણે $14x^2 - 7x < 0$ ની જરૂર છે.
$7$ વડે ભાગતા,આપણને $2x^2 - x < 0$ મળે છે,જે $x(2x - 1) < 0$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણ $x(2x - 1) = 0$ ના બીજ $x = 0$ અને $x = \frac{1}{2}$ છે.
અંતરાલો તપાસતા,અસમતા $x(2x - 1) < 0$ એ $0 < x < \frac{1}{2}$ માટે સાચી છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
483
MediumMCQ
સદિશો $\bar{a}, \bar{b}$ અને $\bar{c}$ એવા છે કે જેથી $|\bar{a}|=2, |\bar{b}|=4, |\bar{c}|=4$ થાય. જો $\bar{b}$ નો $\bar{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ એ $\bar{c}$ ના $\bar{a}$ પરના પ્રક્ષેપ જેટલો હોય અને $\bar{b}$ એ $\bar{c}$ ને લંબ હોય,તો $|\bar{a}+\bar{b}-\bar{c}|$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$5$
B
$36$
C
$6$
D
$25$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\bar{b}$ નો $\bar{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ = $\bar{c}$ નો $\bar{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ,તેથી $\frac{\bar{b} \cdot \bar{a}}{|\bar{a}|} = \frac{\bar{c} \cdot \bar{a}}{|\bar{a}|}$.
આનો અર્થ એ છે કે $\bar{b} \cdot \bar{a} = \bar{c} \cdot \bar{a}$,અથવા $(\bar{b} - \bar{c}) \cdot \bar{a} = 0$.
વળી,$\bar{b}$ એ $\bar{c}$ ને લંબ છે,તેથી $\bar{b} \cdot \bar{c} = 0$.
આપણે $|\bar{a} + \bar{b} - \bar{c}|$ શોધવાનું છે.
ધારો કે $\bar{v} = \bar{a} + \bar{b} - \bar{c}$. તો $|\bar{v}|^2 = |\bar{a} + (\bar{b} - \bar{c})|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b} - \bar{c}|^2 + 2\bar{a} \cdot (\bar{b} - \bar{c})$.
કારણ કે $(\bar{b} - \bar{c}) \cdot \bar{a} = 0$,તેથી છેલ્લું પદ $0$ થશે.
$|\bar{b} - \bar{c}|^2 = |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2 - 2\bar{b} \cdot \bar{c} = 4^2 + 4^2 - 0 = 32$.
આમ,$|\bar{v}|^2 = |\bar{a}|^2 + 32 = 2^2 + 32 = 4 + 32 = 36$.
તેથી,$|\bar{a} + \bar{b} - \bar{c}| = \sqrt{36} = 6$.
484
DifficultMCQ
જો $\bar{a}, \bar{b}, \bar{c}$ અનુક્રમે $\bar{b}+\bar{c}, \bar{c}+\bar{a}$ અને $\bar{a}+\bar{b}$ ને લંબ હોય અને $|\bar{a}+\bar{b}|=2, |\bar{b}+\bar{c}|=6, |\bar{c}+\bar{a}|=4$ હોય,તો $|\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}|=$
A
$2 \sqrt{6}$
B
$2 \sqrt{7}$
C
$3 \sqrt{6}$
D
$3 \sqrt{7}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\bar{a} \cdot (\bar{b}+\bar{c}) = 0$,$\bar{b} \cdot (\bar{c}+\bar{a}) = 0$,અને $\bar{c} \cdot (\bar{a}+\bar{b}) = 0$.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને મળે $\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{a} \cdot \bar{c} = 0$,$\bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{b} \cdot \bar{a} = 0$,અને $\bar{c} \cdot \bar{a} + \bar{c} \cdot \bar{b} = 0$.
ધારો કે $x = \bar{a} \cdot \bar{b}$,$y = \bar{b} \cdot \bar{c}$,અને $z = \bar{c} \cdot \bar{a}$.
તેથી $x+z=0$,$y+x=0$,અને $z+y=0$.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,આપણને $x=y=z=0$ મળે છે.
હવે,$|\bar{a}+\bar{b}|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 = 2^2 = 4$.
$|\bar{b}+\bar{c}|^2 = |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2 = 6^2 = 36$.
$|\bar{c}+\bar{a}|^2 = |\bar{c}|^2 + |\bar{a}|^2 = 4^2 = 16$.
આ સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $2(|\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2) = 4 + 36 + 16 = 56$,તેથી $|\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2 = 28$.
હવે $|\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + |\bar{c}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b} + \bar{b} \cdot \bar{c} + \bar{c} \cdot \bar{a}) = 28 + 0 = 28$.
તેથી,$|\bar{a}+\bar{b}+\bar{c}| = \sqrt{28} = 2\sqrt{7}$.
485
MediumMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ની બે પાસપાસેની બાજુઓ $\overline{AB} = 2\hat{i} + 10\hat{j} + 11\hat{k}$ અને $\overline{AD} = -\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવી છે. બાજુ $AD$ ને સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના સમતલમાં લઘુકોણ $\alpha$ દ્વારા ફેરવવામાં આવે છે જેથી $AD$ એ $AD'$ બને છે. જો $AD'$ એ બાજુ $AB$ સાથે કાટખૂણો બનાવે,તો $\cos \alpha = $
A
$\frac{\sqrt{17}}{8}$
B
$\frac{\sqrt{17}}{9}$
C
$\frac{\sqrt{17}}{13}$
D
$\frac{\sqrt{17}}{16}$

Solution

(B) ધારો કે $\vec{u} = \overline{AB} = 2\hat{i} + 10\hat{j} + 11\hat{k}$ અને $\vec{v} = \overline{AD} = -\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$.
પ્રથમ,માન ગણો: $|\vec{u}| = \sqrt{2^2 + 10^2 + 11^2} = \sqrt{225} = 15$ અને $|\vec{v}| = \sqrt{(-1)^2 + 2^2 + 2^2} = \sqrt{9} = 3$.
$\vec{u}$ અને $\vec{v}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે: $\cos \theta = \frac{\vec{u} \cdot \vec{v}}{|\vec{u}||\vec{v}|} = \frac{-2 + 20 + 22}{15 \times 3} = \frac{40}{45} = \frac{8}{9}$.
તેથી,$\sin \theta = \sqrt{1 - (8/9)^2} = \frac{\sqrt{17}}{9}$.
જ્યારે $\vec{v}$ ને $\alpha$ ખૂણે ફેરવીને $\vec{v}'$ બનાવવામાં આવે છે જેથી $\vec{v}' \perp \vec{u}$,ત્યારે $\vec{v}'$ અને $\vec{u}$ વચ્ચેનો નવો ખૂણો $90^\circ$ થાય છે.
આમ,$\alpha = |\theta - 90^\circ|$,તેથી $\cos \alpha = \sin \theta = \frac{\sqrt{17}}{9}$.
486
MediumMCQ
બધા જ વાસ્તવિક $x$ માટે,સદિશો $Cx \hat{i} - 6 \hat{j} - 3 \hat{k}$ અને $x \hat{i} + 2 \hat{j} + 2Cx \hat{k}$ એકબીજા સાથે ગુરુકોણ બનાવે છે,તો $C$ ની કિંમત કયા અંતરાલમાં હોઈ શકે?
A
$(0, 1)$
B
$(-2, -\frac{4}{3})$
C
$(-\frac{4}{3}, 0)$
D
$(0, \frac{4}{3})$

Solution

(C) ધારો કે $\vec{a} = Cx \hat{i} - 6 \hat{j} - 3 \hat{k}$ અને $\vec{b} = x \hat{i} + 2 \hat{j} + 2Cx \hat{k}$ છે.
સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો ગુરુકોણ હોવાથી,તેમનો અદિશ ગુણાકાર ઋણ હોવો જોઈએ,એટલે કે $\vec{a} \cdot \vec{b} < 0$.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $(Cx)(x) + (-6)(2) + (-3)(2Cx) < 0$.
$Cx^2 - 12 - 6Cx < 0$.
$Cx^2 - 6Cx - 12 < 0$.
બધા જ વાસ્તવિક $x$ માટે આ દ્વિઘાત પદાવલિ ઋણ રહે તે માટે,$x^2$ નો સહગુણક ઋણ $(C < 0)$ હોવો જોઈએ અને વિવેચક $D$ ઋણ $(D < 0)$ હોવો જોઈએ.
$D = (-6C)^2 - 4(C)(-12) = 36C^2 + 48C < 0$.
$12$ વડે ભાગતા: $3C^2 + 4C < 0$.
$C(3C + 4) < 0$.
આ અસમતા ત્યારે જ સાચી ઠરે જ્યારે $-\frac{4}{3} < C < 0$ હોય.
આમ,$C$ ની કિંમત $(-\frac{4}{3}, 0)$ અંતરાલમાં હોઈ શકે.
487
MediumMCQ
જો $\bar{a}=(2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k})$,$\bar{b}=(-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k})$ અને $\bar{c}=(3 \hat{i}+\hat{j})$ હોય,જેથી $(\bar{a}+\lambda \bar{b})$ એ $\bar{c}$ ને લંબ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
-$8$
B
$8$
C
$10$
D
$\frac{8}{3}$

Solution

(B) આપેલ સદિશો $\bar{a}=(2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k})$,$\bar{b}=(-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k})$,અને $\bar{c}=(3 \hat{i}+\hat{j})$ છે.
પ્રથમ,સદિશ $(\bar{a}+\lambda \bar{b})$ ની ગણતરી કરો:
$(\bar{a}+\lambda \bar{b}) = (2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}) + \lambda(-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k})$
$= (2-\lambda) \hat{i} + (2+2\lambda) \hat{j} + (3+\lambda) \hat{k}$.
કારણ કે $(\bar{a}+\lambda \bar{b})$ એ $\bar{c}$ ને લંબ છે,તેથી તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$(\bar{a}+\lambda \bar{b}) \cdot \bar{c} = 0$
$((2-\lambda) \hat{i} + (2+2\lambda) \hat{j} + (3+\lambda) \hat{k}) \cdot (3 \hat{i}+1 \hat{j}+0 \hat{k}) = 0$
$(2-\lambda)(3) + (2+2\lambda)(1) + (3+\lambda)(0) = 0$
$6 - 3\lambda + 2 + 2\lambda = 0$
$8 - \lambda = 0$
$\lambda = 8$.
488
EasyMCQ
જો સદિશો $\bar{a}=\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}$,$\bar{b}=2\hat{i}+4\hat{j}+\hat{k}$ અને $\bar{c}=m\hat{i}+\hat{j}+n\hat{k}$ પરસ્પર લંબ હોય,તો $(m, n)$ શું થાય?
A
$(3, -2)$
B
$(-2, 3)$
C
$(2, -3)$
D
$(-3, 2)$

Solution

(D) આપેલ સદિશો $\bar{a}=\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}$,$\bar{b}=2\hat{i}+4\hat{j}+\hat{k}$ અને $\bar{c}=m\hat{i}+\hat{j}+n\hat{k}$ છે.
સદિશો પરસ્પર લંબ હોવાથી,$\bar{a} \cdot \bar{c} = 0$ અને $\bar{b} \cdot \bar{c} = 0$ થાય.
$\bar{a} \cdot \bar{c} = 0$ માટે:
$(1)(m) + (-1)(1) + (2)(n) = 0$
$m - 1 + 2n = 0$
$m + 2n = 1$ ... $(i)$
$\bar{b} \cdot \bar{c} = 0$ માટે:
$(2)(m) + (4)(1) + (1)(n) = 0$
$2m + n = -4$ ... $(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ ને $2$ વડે ગુણતા,$4m + 2n = -8$ ... $(iii)$ મળે.
સમીકરણ $(iii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા:
$(4m + 2n) - (m + 2n) = -8 - 1$
$3m = -9 \implies m = -3$.
$m = -3$ ને $(i)$ માં મૂકતા:
$-3 + 2n = 1 \implies 2n = 4 \implies n = 2$.
આમ,$(m, n) = (-3, 2)$.
489
MediumMCQ
ધારો કે $\overline{A}=2 \hat{i}+\hat{k}$,$\overline{B}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ અને $\overline{C}=4 \hat{i}-3 \hat{j}+7 \hat{k}$ છે. જો સદિશ $\overline{R}$ એ $\overline{R} \times \overline{B}=\overline{C} \times \overline{B}$ અને $\overline{R} \cdot \overline{A}=0$ નું પાલન કરતો હોય,તો $\overline{R}$ શોધો.
A
$\hat{i}-8 \hat{j}+2 \hat{k}$
B
$\hat{i}+8 \hat{j}+2 \hat{k}$
C
$-\hat{i}-8 \hat{j}+2 \hat{k}$
D
$-\hat{i}-8 \hat{j}-2 \hat{k}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\overline{R} \times \overline{B} = \overline{C} \times \overline{B}$,તેથી આપણે લખી શકીએ કે $(\overline{R} - \overline{C}) \times \overline{B} = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $(\overline{R} - \overline{C})$ એ $\overline{B}$ ને સમાંતર છે,તેથી કોઈ અદિશ $k$ માટે $\overline{R} - \overline{C} = k\overline{B}$.
તેથી,$\overline{R} = \overline{C} + k\overline{B}$.
આપેલ છે કે $\overline{R} \cdot \overline{A} = 0$,તેથી $\overline{R}$ ની કિંમત મૂકતા:
$(\overline{C} + k\overline{B}) \cdot \overline{A} = 0
\Rightarrow \overline{C} \cdot \overline{A} + k(\overline{B} \cdot \overline{A}) = 0$.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$\overline{A} \cdot \overline{C} = (2 \hat{i} + \hat{k}) \cdot (4 \hat{i} - 3 \hat{j} + 7 \hat{k}) = 2(4) + 0(-3) + 1(7) = 8 + 7 = 15$.
$\overline{A} \cdot \overline{B} = (2 \hat{i} + \hat{k}) \cdot (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = 2(1) + 0(1) + 1(1) = 2 + 1 = 3$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$15 + k(3) = 0
\Rightarrow 3k = -15
\Rightarrow k = -5$.
હવે,$\overline{R}$ શોધીએ:
$\overline{R} = \overline{C} - 5\overline{B} = (4 \hat{i} - 3 \hat{j} + 7 \hat{k}) - 5(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})
= (4-5)\hat{i} + (-3-5)\hat{j} + (7-5)\hat{k}
= -\hat{i} - 8\hat{j} + 2\hat{k}$.
490
EasyMCQ
જો $|\vec{a}| = \sqrt{27}$,$|\vec{b}| = 7$ અને $|\vec{a} \times \vec{b}| = 35$ હોય,તો $\vec{a} \cdot \vec{b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{\frac{35}{2}}$
B
$\frac{\sqrt{35}}{2}$
C
$7 \sqrt{2}$
D
$\sqrt{35}$

Solution

(C) આપેલ છે: $|\vec{a}| = \sqrt{27}$,$|\vec{b}| = 7$,અને $|\vec{a} \times \vec{b}| = 35$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\vec{a} \times \vec{b}| = |\vec{a}| |\vec{b}| \sin \theta$.
તેથી,$\sin \theta = \frac{|\vec{a} \times \vec{b}|}{|\vec{a}| |\vec{b}|} = \frac{35}{\sqrt{27} \times 7} = \frac{5}{\sqrt{27}}$.
હવે,$\cos^2 \theta = 1 - \sin^2 \theta = 1 - \frac{25}{27} = \frac{2}{27}$.
તેથી,$\cos \theta = \sqrt{\frac{2}{27}}$ (ધારો કે $\theta$ લઘુકોણ છે).
અંતે,$\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| |\vec{b}| \cos \theta = \sqrt{27} \times 7 \times \sqrt{\frac{2}{27}} = 7 \sqrt{2}$.
491
MediumMCQ
ધારો કે $\overline{a}=2 \hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k}$ અને $\overline{b}=\hat{i}+\hat{j}$ છે. ધારો કે $\overline{c}$ એક એવો સદિશ છે કે જેથી $|\bar{c}-\bar{a}|=3$ અને $|(\bar{a} \times \bar{b}) \times \bar{c}|=3$ થાય અને $\overline{c}$ તથા $\overline{a} \times \overline{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $30^{\circ}$ હોય,તો $\overline{a} \cdot \overline{c}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2 \sqrt{2}}{3}$
B
$5$
C
$-\frac{1}{8}$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ છે: $\overline{a}=2 \hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k}$ અને $\overline{b}=\hat{i}+\hat{j}$.
પ્રથમ,$\overline{a}$ નું માન શોધો:
$|\overline{a}|=\sqrt{2^2+1^2+(-2)^2}=\sqrt{4+1+4}=3$.
હવે,સદિશ ગુણાકાર $\overline{a} \times \overline{b}$ શોધો:
$\overline{a} \times \overline{b}=\begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 1 & -2 \\ 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} = 2 \hat{i}-2 \hat{j}+\hat{k}$.
તેનું માન $|\overline{a} \times \overline{b}|=\sqrt{2^2+(-2)^2+1^2}=3$ છે.
આપેલ છે કે $|(\overline{a} \times \overline{b}) \times \overline{c}|=3$ અને ખૂણો $\theta = 30^{\circ}$ છે.
સૂત્ર $|\overline{u} \times \overline{v}| = |\overline{u}||\overline{v}| \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$3 = 3 \times |\overline{c}| \times \sin 30^{\circ} \Rightarrow 3 = 3 \times |\overline{c}| \times \frac{1}{2} \Rightarrow |\overline{c}| = 2$.
હવે,શરત $|\overline{c}-\overline{a}|=3$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\overline{c}-\overline{a}|^2 = 9 \Rightarrow |\overline{c}|^2 + |\overline{a}|^2 - 2(\overline{a} \cdot \overline{c}) = 9$.
કિંમતો મૂકતા: $2^2 + 3^2 - 2(\overline{a} \cdot \overline{c}) = 9 \Rightarrow 4 + 9 - 2(\overline{a} \cdot \overline{c}) = 9$.
$13 - 2(\overline{a} \cdot \overline{c}) = 9 \Rightarrow 2(\overline{a} \cdot \overline{c}) = 4 \Rightarrow \overline{a} \cdot \overline{c} = 2$.
492
EasyMCQ
જો $\overline{a}, \overline{b}, \overline{c}$ અસમતલીય સદિશો હોય અને $\overline{p}=\frac{\overline{b} \times \overline{c}}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]}, \overline{q}=\frac{\overline{c} \times \overline{a}}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]}, \overline{r}=\frac{\overline{a} \times \overline{b}}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]}, \quad$ તો $2 \overline{a} \cdot \overline{p}+\overline{b} \cdot \overline{q}+\overline{c} \cdot \overline{r}=$
A
$0$
B
$3$
C
$4$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\overline{a}, \overline{b}, \overline{c}$ અસમતલીય સદિશો છે,તેથી અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $[\overline{a} \overline{b} \overline{c}] \neq 0$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\overline{a} \cdot \overline{p} = \overline{a} \cdot \frac{\overline{b} \times \overline{c}}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]} = \frac{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]} = 1$.
તે જ રીતે,$\overline{b} \cdot \overline{q} = \overline{b} \cdot \frac{\overline{c} \times \overline{a}}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]} = \frac{[\overline{b} \overline{c} \overline{a}]}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]} = 1$.
અને $\overline{c} \cdot \overline{r} = \overline{c} \cdot \frac{\overline{a} \times \overline{b}}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]} = \frac{[\overline{c} \overline{a} \overline{b}]}{[\overline{a} \overline{b} \overline{c}]} = 1$.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$2 \overline{a} \cdot \overline{p} + \overline{b} \cdot \overline{q} + \overline{c} \cdot \overline{r} = 2(1) + 1 + 1 = 4$.
493
EasyMCQ
જો $\bar{a}=\hat{i}-2 \hat{j}+3 \hat{k}$ અને $\bar{b}=2 \hat{i}+3 \hat{j}-\hat{k}$ હોય,તો સદિશો $(2 \bar{a}+\bar{b})$ અને $(\bar{a}+2 \bar{b})$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{4}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(B) આપેલ છે કે,$\bar{a}=\hat{i}-2 \hat{j}+3 \hat{k}$ અને $\bar{b}=2 \hat{i}+3 \hat{j}-\hat{k}$.
સૌ પ્રથમ,સદિશો $(2 \bar{a}+\bar{b})$ અને $(\bar{a}+2 \bar{b})$ ની ગણતરી કરો:
$2 \bar{a}+\bar{b} = 2(\hat{i}-2 \hat{j}+3 \hat{k}) + (2 \hat{i}+3 \hat{j}-\hat{k}) = 4 \hat{i}-\hat{j}+5 \hat{k}$.
$\bar{a}+2 \bar{b} = (\hat{i}-2 \hat{j}+3 \hat{k}) + 2(2 \hat{i}+3 \hat{j}-\hat{k}) = 5 \hat{i}+4 \hat{j}+\hat{k}$.
હવે,તેમના માન (magnitudes) શોધો:
$|2 \bar{a}+\bar{b}| = \sqrt{4^2+(-1)^2+5^2} = \sqrt{42}$.
$|\bar{a}+2 \bar{b}| = \sqrt{5^2+4^2+1^2} = \sqrt{42}$.
ડોટ પ્રોડક્ટ (અદિશ ગુણાકાર) શોધો:
$(2 \bar{a}+\bar{b}) \cdot (\bar{a}+2 \bar{b}) = (4)(5) + (-1)(4) + (5)(1) = 20 - 4 + 5 = 21$.
સૂત્ર $\cos \theta = \frac{(2 \bar{a}+\bar{b}) \cdot (\bar{a}+2 \bar{b})}{|2 \bar{a}+\bar{b}| |\bar{a}+2 \bar{b}|}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos \theta = \frac{21}{\sqrt{42} \cdot \sqrt{42}} = \frac{21}{42} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = \cos^{-1}(\frac{1}{2}) = \frac{\pi}{3}$.
494
MediumMCQ
ધારો કે $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ બે એકમ સદિશો છે. જો સદિશો $\bar{c}=\hat{a}+2 \hat{b}$ અને $\bar{d}=5 \hat{a}-4 \hat{b}$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\cos^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\cos^{-1}\left(\frac{1}{4}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે.
આપેલ છે કે $\bar{c}=\hat{a}+2 \hat{b}$ અને $\bar{d}=5 \hat{a}-4 \hat{b}$ પરસ્પર લંબ છે,તેથી તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય.
$\bar{c} \cdot \bar{d} = 0$
$(\hat{a}+2 \hat{b}) \cdot (5 \hat{a}-4 \hat{b}) = 0$
$5(\hat{a} \cdot \hat{a}) - 4(\hat{a} \cdot \hat{b}) + 10(\hat{b} \cdot \hat{a}) - 8(\hat{b} \cdot \hat{b}) = 0$
અહીં $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ એકમ સદિશો હોવાથી $|\hat{a}|=1$ અને $|\hat{b}|=1$,અને $\hat{a} \cdot \hat{a} = 1$,$\hat{b} \cdot \hat{b} = 1$.
$5(1) + 6(\hat{a} \cdot \hat{b}) - 8(1) = 0$
$6(\hat{a} \cdot \hat{b}) - 3 = 0$
$6 \cos \theta = 3$
$\cos \theta = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$
$\theta = \cos^{-1}\left(\frac{1}{2}\right) = \frac{\pi}{3}$
495
EasyMCQ
ધારો કે $\overline{a}=3 \hat{i}-\alpha \hat{j}+\hat{k}$ અને $\overline{b}=\hat{i}+\alpha \hat{j}+3 \hat{k}$ છે. જો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ,જેની પાસપાસેની બાજુઓ સદિશો $\overline{a}$ અને $\overline{b}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,તે $8 \sqrt{3}$ ચોરસ એકમ હોય,તો $\overline{a} \cdot \overline{b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) પાસપાસેની બાજુઓ $\overline{a}$ અને $\overline{b}$ ધરાવતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $|\overline{a} \times \overline{b}|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ,આપણે સદિશ ગુણાકાર $\overline{a} \times \overline{b}$ શોધીએ:
$\overline{a} \times \overline{b} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & -\alpha & 1 \\ 1 & \alpha & 3 \end{vmatrix} = \hat{i}(-3\alpha - \alpha) - \hat{j}(9 - 1) + \hat{k}(3\alpha + \alpha) = -4\alpha \hat{i} - 8 \hat{j} + 4\alpha \hat{k}$.
તેનું માન $|\overline{a} \times \overline{b}| = \sqrt{(-4\alpha)^2 + (-8)^2 + (4\alpha)^2} = \sqrt{16\alpha^2 + 64 + 16\alpha^2} = \sqrt{32\alpha^2 + 64}$ છે.
ક્ષેત્રફળ $8\sqrt{3}$ આપેલ હોવાથી,$\sqrt{32\alpha^2 + 64} = 8\sqrt{3}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $32\alpha^2 + 64 = 64 \times 3 = 192$.
$32\alpha^2 = 128 \Rightarrow \alpha^2 = 4$.
હવે,અદિશ ગુણાકાર $\overline{a} \cdot \overline{b} = (3\hat{i} - \alpha\hat{j} + \hat{k}) \cdot (\hat{i} + \alpha\hat{j} + 3\hat{k}) = 3(1) - \alpha(\alpha) + 1(3) = 3 - \alpha^2 + 3 = 6 - \alpha^2$.
$\alpha^2 = 4$ મૂકતા,આપણને $\overline{a} \cdot \overline{b} = 6 - 4 = 2$ મળે છે.
496
EasyMCQ
ધારો કે $\overline{a}, \overline{b}$ અને $\overline{c}$ એ અનુક્રમે $2, 3$ અને $4$ માન ધરાવતા સદિશો છે. જો $\overline{a}$ એ $(\overline{b}+\overline{c})$ ને લંબ હોય,$\overline{b}$ એ $(\overline{c}+\overline{a})$ ને લંબ હોય અને $\overline{c}$ એ $(\overline{a}+\overline{b})$ ને લંબ હોય,તો $\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}$ નું માન કેટલું થાય?
A
$29$
B
$\sqrt{29}$
C
$26$
D
$\sqrt{26}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $|\overline{a}| = 2, |\overline{b}| = 3, |\overline{c}| = 4$.
કારણ કે $\overline{a} \perp (\overline{b}+\overline{c})$,તેથી $\overline{a} \cdot (\overline{b}+\overline{c}) = 0 \Rightarrow \overline{a} \cdot \overline{b} + \overline{a} \cdot \overline{c} = 0$.
કારણ કે $\overline{b} \perp (\overline{c}+\overline{a})$,તેથી $\overline{b} \cdot (\overline{c}+\overline{a}) = 0 \Rightarrow \overline{b} \cdot \overline{c} + \overline{b} \cdot \overline{a} = 0$.
કારણ કે $\overline{c} \perp (\overline{a}+\overline{b})$,તેથી $\overline{c} \cdot (\overline{a}+\overline{b}) = 0 \Rightarrow \overline{c} \cdot \overline{a} + \overline{c} \cdot \overline{b} = 0$.
આ ત્રણેય સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$2(\overline{a} \cdot \overline{b} + \overline{b} \cdot \overline{c} + \overline{c} \cdot \overline{a}) = 0 \Rightarrow \overline{a} \cdot \overline{b} + \overline{b} \cdot \overline{c} + \overline{c} \cdot \overline{a} = 0$.
હવે,સરવાળાના માનનો વર્ગ ધ્યાનમાં લો:
$|\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}|^2 = |\overline{a}|^2 + |\overline{b}|^2 + |\overline{c}|^2 + 2(\overline{a} \cdot \overline{b} + \overline{b} \cdot \overline{c} + \overline{c} \cdot \overline{a})$.
જાણીતી કિંમતો મૂકતા:
$|\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}|^2 = 2^2 + 3^2 + 4^2 + 2(0) = 4 + 9 + 16 = 29$.
તેથી,$|\overline{a}+\overline{b}+\overline{c}| = \sqrt{29}$.
497
EasyMCQ
ધારો કે $\overline{A}, \overline{B}, \overline{C}$ એ અનુક્રમે $3$ એકમ,$4$ એકમ અને $5$ એકમ લંબાઈના સદિશો છે. જો $\overline{A}$ એ $\overline{B}+\overline{C}$ ને લંબ હોય,$\overline{B}$ એ $\overline{C}+\overline{A}$ ને લંબ હોય અને $\overline{C}$ એ $\overline{A}+\overline{B}$ ને લંબ હોય,તો સદિશ $\overline{A}+\overline{B}+\overline{C}$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$2 \sqrt{5}$
B
$\sqrt{30}$
C
$\sqrt{45}$
D
$5 \sqrt{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $|\overline{A}|=3, |\overline{B}|=4, |\overline{C}|=5$.
કારણ કે $\overline{A} \perp (\overline{B}+\overline{C})$,તેથી $\overline{A} \cdot (\overline{B}+\overline{C}) = 0 \Rightarrow \overline{A} \cdot \overline{B} + \overline{A} \cdot \overline{C} = 0$.
કારણ કે $\overline{B} \perp (\overline{C}+\overline{A})$,તેથી $\overline{B} \cdot (\overline{C}+\overline{A}) = 0 \Rightarrow \overline{B} \cdot \overline{C} + \overline{B} \cdot \overline{A} = 0$.
કારણ કે $\overline{C} \perp (\overline{A}+\overline{B})$,તેથી $\overline{C} \cdot (\overline{A}+\overline{B}) = 0 \Rightarrow \overline{C} \cdot \overline{A} + \overline{C} \cdot \overline{B} = 0$.
આ ત્રણેય સમીકરણોનો સરવાળો કરતા,આપણને $2(\overline{A} \cdot \overline{B} + \overline{B} \cdot \overline{C} + \overline{C} \cdot \overline{A}) = 0$ મળે છે.
હવે,$|\overline{A}+\overline{B}+\overline{C}|^2 = |\overline{A}|^2 + |\overline{B}|^2 + |\overline{C}|^2 + 2(\overline{A} \cdot \overline{B} + \overline{B} \cdot \overline{C} + \overline{C} \cdot \overline{A})$ ધ્યાનમાં લો.
કિંમતો મૂકતા,$|\overline{A}+\overline{B}+\overline{C}|^2 = 3^2 + 4^2 + 5^2 + 0 = 9 + 16 + 25 = 50$.
તેથી,$|\overline{A}+\overline{B}+\overline{C}| = \sqrt{50} = 5 \sqrt{2}$.
498
EasyMCQ
જો $|\bar{a}|=2, |\bar{b}|=3$ અને $\bar{a}, \bar{b}$ પરસ્પર લંબ સદિશો હોય,તો જેમના શિરોબિંદુઓ $0, \bar{a}+2\bar{b}, \bar{a}-2\bar{b}$ હોય તેવા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$6 \text{ ચોરસ એકમ}$
B
$12 \text{ ચોરસ એકમ}$
C
$24 \text{ ચોરસ એકમ}$
D
$8 \text{ ચોરસ એકમ}$

Solution

(B) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $O(0), A(\bar{a}+2\bar{b}), B(\bar{a}-2\bar{b})$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |\vec{OA} \times \vec{OB}|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\vec{OA} = \bar{a}+2\bar{b}$ અને $\vec{OB} = \bar{a}-2\bar{b}$.
$\vec{OA} \times \vec{OB} = (\bar{a}+2\bar{b}) \times (\bar{a}-2\bar{b})$
$= \bar{a} \times \bar{a} - 2(\bar{a} \times \bar{b}) + 2(\bar{b} \times \bar{a}) - 4(\bar{b} \times \bar{b})$
કારણ કે $\bar{a} \times \bar{a} = 0$ અને $\bar{b} \times \bar{b} = 0$,અને $\bar{b} \times \bar{a} = -(\bar{a} \times \bar{b})$:
$= 0 - 2(\bar{a} \times \bar{b}) - 2(\bar{a} \times \bar{b}) - 0 = -4(\bar{a} \times \bar{b})$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-4(\bar{a} \times \bar{b})| = 2 |\bar{a} \times \bar{b}|$.
કારણ કે $\bar{a} \perp \bar{b}$,$|\bar{a} \times \bar{b}| = |\bar{a}| |\bar{b}| \sin(90^{\circ}) = 2 \times 3 \times 1 = 6$.
ક્ષેત્રફળ $= 2 \times 6 = 12 \text{ ચોરસ એકમ}$.
499
EasyMCQ
જો $\overline{a}=2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$,$\overline{b}=-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ અને $\overline{c}=3 \hat{i}+\hat{j}$ હોય અને $\overline{b}+\lambda \overline{a}$ એ $\overline{c}$ ને લંબ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$\frac{1}{6}$
D
$\frac{1}{8}$

Solution

(D) આપેલ શરત મુજબ,$\overline{b}+\lambda \overline{a}$ એ $\overline{c}$ ને લંબ છે,તેથી તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય: $(\overline{b}+\lambda \overline{a}) \cdot \overline{c} = 0$.
પ્રથમ,$\overline{b}+\lambda \overline{a}$ ની ગણતરી કરીએ:
$\overline{b}+\lambda \overline{a} = (-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}) + \lambda(2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}) = (-1+2\lambda)\hat{i} + (2+2\lambda)\hat{j} + (1+3\lambda)\hat{k}$.
હવે,$\overline{c} = 3 \hat{i}+\hat{j}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર લેતા:
$((-1+2\lambda)\hat{i} + (2+2\lambda)\hat{j} + (1+3\lambda)\hat{k}) \cdot (3 \hat{i}+\hat{j}) = 0$.
$3(-1+2\lambda) + 1(2+2\lambda) + 0(1+3\lambda) = 0$.
$-3 + 6\lambda + 2 + 2\lambda = 0$.
$8\lambda - 1 = 0$.
$8\lambda = 1$.
$\lambda = \frac{1}{8}$.
500
EasyMCQ
જો સદિશો $\overline{a}=\hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k}$,$\overline{b}=2 \hat{i}+4 \hat{j}+\hat{k}$ અને $\overline{c}=\lambda \hat{i}+\hat{j}+\mu \hat{k}$ પરસ્પર લંબ હોય,તો $(\lambda, \mu) = $
A
$(-3, 2)$
B
$(-2, 3)$
C
$(2, -3)$
D
$(3, -2)$

Solution

(A) સદિશો $\overline{a}$,$\overline{b}$ અને $\overline{c}$ પરસ્પર લંબ હોવાથી,તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય: $\overline{a} \cdot \overline{c} = 0$ અને $\overline{b} \cdot \overline{c} = 0$.
$\overline{a} \cdot \overline{c} = 0$ માટે:
$(\hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k}) \cdot (\lambda \hat{i}+\hat{j}+\mu \hat{k}) = 0$
$\lambda - 1 + 2\mu = 0 \implies \lambda + 2\mu = 1 \quad ...(i)$
$\overline{b} \cdot \overline{c} = 0$ માટે:
$(2 \hat{i}+4 \hat{j}+\hat{k}) \cdot (\lambda \hat{i}+\hat{j}+\mu \hat{k}) = 0$
$2\lambda + 4 + \mu = 0 \implies 2\lambda + \mu = -4 \quad ...(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ ને $2$ વડે ગુણતા,$4\lambda + 2\mu = -8 \quad ...(iii)$ મળે.
સમીકરણ $(iii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા:
$(4\lambda + 2\mu) - (\lambda + 2\mu) = -8 - 1$
$3\lambda = -9 \implies \lambda = -3$.
$\lambda = -3$ ને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$-3 + 2\mu = 1
2\mu = 4
\mu = 2$.
આમ,$(\lambda, \mu) = (-3, 2)$.

Vector Algebra — Scalar or Dot product of two vectors and its applications · Frequently Asked Questions

1Are these Vector Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Vector Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.