Gujarati

Divisibility problems Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Binomial Theorem · Divisibility problems

108+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 46 of 108 questions in Gujarati

51
DifficultMCQ
જ્યારે $64^{32^{32}}$ ને $9$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ ......................... છે.
A
$5$
B
$4$
C
$8$
D
$1$

Solution

(D) આપણે $64^{32^{32}}$ ને $9$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવાની છે.
પ્રથમ,નોંધો કે $64 = 9 \times 7 + 1$,તેથી $64 \equiv 1 \pmod{9}$.
મોડ્યુલર અંકગણિતના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,જો $a \equiv b \pmod{m}$ હોય તો $a^n \equiv b^n \pmod{m}$.
તેથી,$64^{32^{32}} \equiv 1^{32^{32}} \pmod{9}$.
કોઈપણ ધન પૂર્ણાંક ઘાત માટે $1$ ની ઘાત $1$ જ રહે છે,તેથી $1^{32^{32}} = 1$.
આમ,$64^{32^{32}} \equiv 1 \pmod{9}$.
શેષ $1$ છે.
52
DifficultMCQ
જ્યારે $428^{2024}$ ને $21$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ ............ છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$11$

Solution

(A) જ્યારે $428^{2024}$ ને $21$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ શોધવી છે.
પ્રથમ,$428$ ને $21$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવો:
$428 = 21 \times 20 + 8$.
તેથી,$428^{2024} = (21 \times 20 + 8)^{2024}$.
દ્વિપદી પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$(21 \times 20 + 8)^{2024} = 21k + 8^{2024}$ જ્યાં $k$ કોઈ પૂર્ણાંક છે.
હવે,$8^{2024}$ ને $21$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધીએ:
$8^{2024} = (8^2)^{1012} = 64^{1012}$.
કારણ કે $64 = 21 \times 3 + 1$,તેથી $64 \equiv 1 \pmod{21}$.
તેથી,$64^{1012} \equiv 1^{1012} \pmod{21}$.
$64^{1012} \equiv 1 \pmod{21}$.
આમ,શેષ $1$ છે.
53
AdvancedMCQ
જ્યારે $7^{103}$ ને $23$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ કેટલી થાય?
A
$14$
B
$9$
C
$17$
D
$6$

Solution

(A) આપણે $7^{103} \pmod{23}$ શોધવાની જરૂર છે.
ફર્માના નાના પ્રમેય મુજબ,$23$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યા છે અને $\gcd(7, 23) = 1$ હોવાથી,$7^{22} \equiv 1 \pmod{23}$ થાય.
હવે,ઘાત $103$ ને $22$ વડે ભાગતા: $103 = 22 \times 4 + 15$.
તેથી,$7^{103} = (7^{22})^4 \times 7^{15} \equiv 1^4 \times 7^{15} \equiv 7^{15} \pmod{23}$.
$7$ ની ઘાત $\pmod{23}$ ગણતા:
$7^1 \equiv 7 \pmod{23}$
$7^2 = 49 \equiv 3 \pmod{23}$
$7^3 = 7 \times 3 = 21 \equiv -2 \pmod{23}$
$7^6 = (-2)^2 = 4 \pmod{23}$
$7^{12} = 4^2 = 16 \equiv -7 \pmod{23}$
$7^{15} = 7^{12} \times 7^3 \equiv (-7) \times (-2) = 14 \pmod{23}$.
આમ,શેષ $14$ મળે છે.
54
DifficultMCQ
જ્યારે $((64)^{(64)})^{(64)}$ ને $7$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ કેટલી થાય?
A
$4$
B
$1$
C
$3$
D
$6$

Solution

(B) ધારો કે $N = ((64)^{64})^{64}$.
$N = (64)^{64 \times 64} = (64)^{4096}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $64 = 7 \times 9 + 1$,તેથી $64 \equiv 1 \pmod{7}$.
તેથી,$N = (64)^{4096} \equiv (1)^{4096} \pmod{7}$.
$N \equiv 1 \pmod{7}$.
આમ,જ્યારે $N$ ને $7$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $1$ મળે છે.
55
DifficultMCQ
$(1919)^{1919}$ ના છેલ્લા બે અંકોનો ગુણાકાર . . . . . . છે.
A
$60$
B
$61$
C
$62$
D
$63$

Solution

(D) આપણે $(1919)^{1919}$ ના છેલ્લા બે અંકો શોધવાની જરૂર છે.
આ $(1919)^{1919} \pmod{100}$ શોધવા સમાન છે.
$(1919)^{1919} \equiv (19)^{1919} \pmod{100}$.
$19^2 = 361 \equiv 61 \pmod{100}$ હોવાથી,$19^4 = (61)^2 = 3721 \equiv 21 \pmod{100}$.
$19^8 = (21)^2 = 441 \equiv 41 \pmod{100}$.
$19^{10} = 19^8 \times 19^2 = 41 \times 61 = 2501 \equiv 01 \pmod{100}$.
આમ,$(19)^{10} \equiv 1 \pmod{100}$.
હવે,$19^{1919} = (19^{10})^{191} \times 19^9 \equiv 1^{191} \times 19^9 \pmod{100}$.
$19^9 = 19^8 \times 19 = 41 \times 19 = 779 \equiv 79 \pmod{100}$.
છેલ્લા બે અંકો $79$ છે.
છેલ્લા બે અંકોનો ગુણાકાર $7 \times 9 = 63$ છે.
56
MediumMCQ
જો $P(n):$ " $2^{2n}-1$ એ તમામ $n \in N$ માટે $k$ વડે વિભાજ્ય છે " સત્ય હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$3$
C
$7$
D
$12$

Solution

(B) આપેલ વિધાન $P(n):$ " $2^{2n}-1$ એ તમામ $n \in N$ માટે $k$ વડે વિભાજ્ય છે ".
આપણે $2^{2n}-1$ ને $(2^2)^n - 1 = 4^n - 1$ તરીકે લખી શકીએ.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,$4^n - 1 = (3+1)^n - 1$.
$(3+1)^n$ નું વિસ્તરણ કરતા: $(3+1)^n = 1 + n(3) + \frac{n(n-1)}{2}(3^2) + \dots + 3^n$.
તેથી,$4^n - 1 = (1 + 3n + 9\frac{n(n-1)}{2} + \dots + 3^n) - 1 = 3n + 9\frac{n(n-1)}{2} + \dots + 3^n$.
આ પદ તમામ $n \in N$ માટે $3$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,$k$ ની કિંમત $3$ છે.
57
MediumMCQ
જ્યારે $10^{10} \cdot (10^{10} + 1) \cdot (10^{10} + 2)$ ને $6$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ કેટલી છે?
A
$2$
B
$4$
C
$0$
D
$6$

Solution

(C) ધારો કે $n = 10^{10}$. પદાવલિ $n(n+1)(n+2)$ બને છે.
આ $3$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર છે.
કોઈપણ $k$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર હંમેશા $k!$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
તેથી,$n(n+1)(n+2)$ એ $3! = 3 \times 2 \times 1 = 6$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,પદાવલિ $6$ વડે સંપૂર્ણપણે વિભાજ્ય હોવાથી,શેષ $0$ મળે છે.
58
DifficultMCQ
સરવાળો $1! + 4! + 7! + 10! + 12! + 13! + 15! + 16! + 17!$ એ નીચેનામાંથી કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$4$
B
$3!$
C
$5$
D
$7$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $n \ge 10$ માટે,$n!$ ના છેલ્લા બે અંકો શૂન્ય હોય છે,એટલે કે $n!$ એ $100$ વડે વિભાજ્ય છે.
સરવાળો: $1! + 4! + 7! + 10! + 12! + 13! + 15! + 16! + 17!$
$= 1 + 24 + 5040 + (10! + 12! + 13! + 15! + 16! + 17!)$
$= 5065 + (10! + 12! + 13! + 15! + 16! + 17!)$
અહીં $5065$ એ $5$ વડે વિભાજ્ય છે કારણ કે તેનો એકમનો અંક $5$ છે.
તેથી,સમગ્ર સરવાળો $5$ વડે વિભાજ્ય છે.
59
DifficultMCQ
જ્યારે $3^{100} \times 2^{50}$ ને $5$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) આપણે $3^{100} \times 2^{50}$ ને $5$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવાની છે.
પ્રથમ,$3^{100} \pmod{5}$ ધ્યાનમાં લો:
$3^2 = 9 \equiv 4 \equiv -1 \pmod{5}$.
તેથી,$3^{100} = (3^2)^{50} \equiv (-1)^{50} \equiv 1 \pmod{5}$.
આગળ,$2^{50} \pmod{5}$ ધ્યાનમાં લો:
$2^2 = 4 \equiv -1 \pmod{5}$.
તેથી,$2^{50} = (2^2)^{25} \equiv (-1)^{25} \equiv -1 \pmod{5}$.
કારણ કે $-1 \equiv 4 \pmod{5}$,તેથી $2^{50} \equiv 4 \pmod{5}$.
હવે,$3^{100} \times 2^{50} \equiv 1 \times 4 \equiv 4 \pmod{5}$.
તેથી,શેષ $4$ છે.
60
MediumMCQ
જ્યારે $5^{124}$ ને $124$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ કેટલી છે?
A
$5$
B
$0$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) આપણી પાસે છે,$5^{124} = (5^3)^{41} \cdot 5$.
કારણ કે $5^3 = 125$,આપણે લખી શકીએ $5^3 \equiv 1 \pmod{124}$.
તેથી,$(5^3)^{41} \equiv 1^{41} \equiv 1 \pmod{124}$.
બંને બાજુ $5$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $(5^3)^{41} \cdot 5 \equiv 1 \cdot 5 \pmod{124}$.
આમ,$5^{124} \equiv 5 \pmod{124}$.
શેષ $5$ છે.
61
MediumMCQ
બધા $n \in N$ માટે,જો $n(n^2+3)$ એ $k$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો $k$ ની મહત્તમ કિંમત શું છે?
A
$4$
B
$6$
C
$8$
D
$2$

Solution

(D) ધારો કે $f(n) = n(n^2+3) = n^3+3n$.
$n=1$ માટે,$f(1) = 1(1+3) = 4$.
$n=2$ માટે,$f(2) = 2(4+3) = 2(7) = 14$.
$n=3$ માટે,$f(3) = 3(9+3) = 3(12) = 36$.
$n=4$ માટે,$f(4) = 4(16+3) = 4(19) = 76$.
આ કિંમતોનો ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ $(GCD)$ તપાસતા:
$gcd(4, 14, 36, 76) = 2$.
આમ,$n(n^2+3)$ એ બધા $n \in N$ માટે $2$ વડે વિભાજ્ય છે.
$f(1)=4$ અને $f(2)=14$ હોવાથી,બધા $n$ માટે સામાન્ય ભાજક માત્ર $2$ છે.
62
MediumMCQ
જો $2 \cdot 4^{2n+1} + 3^{3n+1}$ એ તમામ $n \in N$ માટે $k$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો $k=$
A
$209$
B
$11$
C
$8$
D
$3$

Solution

(B) ધારો કે $P(n) = 2 \cdot 4^{2n+1} + 3^{3n+1} = 2 \cdot (2^2)^{2n+1} + 3^{3n+1} = 2 \cdot 2^{4n+2} + 3^{3n+1} = 2^{4n+3} + 3^{3n+1}$.
$n=1$ માટે,$P(1) = 2^7 + 3^4 = 128 + 81 = 209$.
$n=2$ માટે,$P(2) = 2^{11} + 3^7 = 2048 + 2187 = 4235$.
$209$ અને $4235$ નો ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ ($H$.$C$.$F$.) $11$ છે.
તેથી,$P(n)$ એ $11$ વડે વિભાજ્ય છે.
63
EasyMCQ
$m \in \mathbb{N}$ ની કઈ કિંમતો માટે,વિભાજ્યતા $(x+y) \mid (x^m+y^m)$ સાચી છે?
A
બેકી સંખ્યાઓ
B
એકી સંખ્યાઓ
C
બધી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ
D
માત્ર જ્યારે $m=1$ હોય

Solution

(B) આપણે $m \in \mathbb{N}$ શોધવા માંગીએ છીએ જેથી $(x+y)$ એ $(x^m+y^m)$ ને ભાગી શકે.
ધારો કે $P(m)$ એ વિધાન છે કે $(x+y) \mid (x^m+y^m)$.
$m=1$ માટે: $x^1+y^1 = x+y$,જે $(x+y)$ વડે વિભાજ્ય છે. તેથી,$P(1)$ સત્ય છે.
$m=2$ માટે: $x^2+y^2$ એ સામાન્ય રીતે $(x+y)$ વડે વિભાજ્ય નથી. તેથી,$P(2)$ અસત્ય છે.
$m=3$ માટે: $x^3+y^3 = (x+y)(x^2-xy+y^2)$,જે $(x+y)$ વડે વિભાજ્ય છે. તેથી,$P(3)$ સત્ય છે.
સામાન્ય રીતે,$x^m+y^m$ એ $(x+y)$ વડે વિભાજ્ય છે જો અને માત્ર જો $m$ એ એકી પ્રાકૃતિક સંખ્યા હોય.
તેથી,આ વિભાજ્યતા બધી એકી સંખ્યાઓ $m \in \mathbb{N}$ માટે સાચી છે.
64
EasyMCQ
જ્યારે $k \in N$ હોય ત્યારે $\frac{k^5}{5} + \frac{k^3}{3} + \frac{7k}{15}$ એ હંમેશા નીચેનામાંથી શું છે?
A
એક પ્રાકૃતિક સંખ્યા
B
એક પૂર્ણાંક સંખ્યા
C
એક ધન અપૂર્ણાંક
D
શૂન્ય

Solution

(A) ધારો કે $P(k) = \frac{k^5}{5} + \frac{k^3}{3} + \frac{7k}{15}$ જ્યાં $k \in N$.
આપણે પદાવલિને આ રીતે લખી શકીએ:
$P(k) = \frac{3k^5 + 5k^3 + 7k}{15} = \frac{3k^5 + 5k^3 - 8k + 15k}{15} = \frac{3(k^5 - k) + 5(k^3 - k) + 15k}{15}$
$P(k) = \frac{1}{5}(k^5 - k) + \frac{1}{3}(k^3 - k) + k$
કારણ કે $(k^5 - k)$ એ $5$ વડે વિભાજ્ય છે અને $(k^3 - k)$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય છે,તેથી આ પદાવલિ હંમેશા એક પૂર્ણાંક સંખ્યા આપે છે.
$k \in N$ હોવાથી,આ સરવાળો હંમેશા એક પ્રાકૃતિક સંખ્યા છે.
65
MediumMCQ
બધા $x \neq y$ માટે નીચેનામાંથી કયું $x^2-y^2$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$x^n-y^n$ બધા $n \in N$ માટે
B
$x^n+y^n$ બધા $n \in N$ માટે
C
$(x^n-y^n)(x^{2n+1}+y^{2n+1})$ બધા $n \in N$ માટે
D
$(x^n-y^n)(x^m+y^m)$ બધા $m, n \in N$ માટે

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $x^2-y^2 = (x-y)(x+y)$.
કોઈપણ પદાવલિ $(x-y)(x+y)$ વડે વિભાજ્ય હોય તે માટે તે $(x-y)$ અને $(x+y)$ બંને વડે વિભાજ્ય હોવી જોઈએ.
પદાવલિ $(x^n-y^n)(x^n+y^n) = x^{2n}-y^{2n}$ ધ્યાનમાં લો.
$n=1$ માટે,આ $x^2-y^2$ છે,જે $x^2-y^2$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,$(x^n-y^n)(x^n+y^n) = x^{2n}-y^{2n}$ એ કોઈપણ $n \in N$ માટે $x^2-y^2$ વડે હંમેશા વિભાજ્ય છે.
66
MediumMCQ
$5^{99}$ ને $13$ વડે ભાગતા મળતી શેષ કેટલી છે?
A
$6$
B
$7$
C
$8$
D
$9$

Solution

(C) આપણે $5^{99} \pmod{13}$ શોધવાની જરૂર છે.
ફર્માના લિટલ પ્રમેય મુજબ,$13$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યા છે અને $\gcd(5, 13) = 1$ હોવાથી,$5^{13-1} \equiv 1 \pmod{13}$ થાય,એટલે કે $5^{12} \equiv 1 \pmod{13}$.
આપણે $99 = 12 \times 8 + 3$ લખી શકીએ.
તેથી,$5^{99} = 5^{12 \times 8 + 3} = (5^{12})^8 \times 5^3$.
કોન્ગ્રુઅન્સ મૂકતા,$5^{99} \equiv (1)^8 \times 5^3 \pmod{13}$ મળે.
$5^3 = 125$.
હવે,$125$ ને $13$ વડે ભાગતા: $125 = 13 \times 9 + 8$.
આમ,$125 \equiv 8 \pmod{13}$.
શેષ $8$ છે.
67
DifficultMCQ
$1$ કરતા મોટી એવી નાનામાં નાની ધન પૂર્ણાંક સંખ્યા કઈ છે જે તમામ ધન પૂર્ણાંક $n$ માટે $49^n + 16n - 1$ ને ભાગી શકે?
A
$64$
B
$49$
C
$7$
D
$2$

Solution

(A) ધારો કે $f(n) = 49^n + 16n - 1$.
$n = 1$ માટે,$f(1) = 49^1 + 16(1) - 1 = 64$.
$n = 2$ માટે,$f(2) = 49^2 + 16(2) - 1 = 2432$.
$2432$ ને $64$ વડે ભાગતા $38$ મળે છે.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,$49^n = (1 + 48)^n = 1 + 48n + \frac{n(n-1)}{2}(48^2) + \dots = 1 + 48n + 1152n(n-1) + \dots$
તેથી,$f(n) = 64n + 1152n(n-1) + \dots$
આમ,તમામ પદો $64$ વડે વિભાજ્ય છે,તેથી જવાબ $64$ છે.
68
MediumMCQ
જો $a, b$ અને $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ હોય,તો $a^{2n-1} + b^{2n-1}$ એ કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$a+b$
B
$a-b$
C
$a^3+b^3$
D
$a^2+b^2$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n$ માટે,જો $k$ એકી સંખ્યા હોય તો પદાવલિ $x^k + y^k$ એ $x+y$ વડે વિભાજ્ય છે.
અહીં $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યા હોવાથી,$2n-1$ હંમેશા એકી સંખ્યા જ રહેશે.
તેથી,$a^{2n-1} + b^{2n-1}$ એ $a+b$ વડે વિભાજ્ય છે.
69
EasyMCQ
બધા પૂર્ણાંકો $n \geq 1$ માટે,નીચેનામાંથી કયું $9$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$8^n+1$
B
$4^n-3n-1$
C
$3^{2n}+3n+1$
D
$10^n+1$

Solution

(B) દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,આપણી પાસે $4^n = (1+3)^n$ છે.
દ્વિપદી પ્રમેય મુજબ,$4^n = 1 + n(3) + \frac{n(n-1)}{2!} 3^2 + \frac{n(n-1)(n-2)}{3!} 3^3 + \dots$.
આનું સાદું રૂપ $4^n = 1 + 3n + 9 \left[ \frac{n(n-1)}{2!} + \frac{n(n-1)(n-2)}{3!} (3) + \dots \right]$ થાય છે.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $4^n - 3n - 1 = 9 \left[ \frac{n(n-1)}{2!} + \frac{n(n-1)(n-2)}{3!} (3) + \dots \right]$ મળે છે.
કૌંસની અંદરની અભિવ્યક્તિ બધા $n \geq 1$ માટે પૂર્ણાંક હોવાથી,$4^n - 3n - 1$ એ $9$ વડે વિભાજ્ય છે.
70
MediumMCQ
જો $2 \cdot 4^{2k+1} + 3^{3k+1} = 11t$ અને $2 \cdot 4^{2k+3} + 3^{3k+4} = 11(pt + 3^q)$,જ્યાં $k, t \in Z^{+}$,તો $(p, q) =$
A
$(16, 3k+1)$
B
$(16, 3k+4)$
C
$(32, 3k+1)$
D
$(32, 3k+4)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો $2 \cdot 4^{2k+1} + 3^{3k+1} = 11t$ અને $2 \cdot 4^{2k+3} + 3^{3k+4} = 11(pt + 3^q)$ છે.
બીજા સમીકરણને આ રીતે લખી શકાય:
$2 \cdot 4^{2k+1} \cdot 4^2 + 3^{3k+1} \cdot 3^3 = 11(pt + 3^q)$
$16(2 \cdot 4^{2k+1}) + 27(3^{3k+1}) = 11pt + 11 \cdot 3^q$
$2 \cdot 4^{2k+1} = 11t - 3^{3k+1}$ હોવાથી,આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$16(11t - 3^{3k+1}) + 27(3^{3k+1}) = 11pt + 11 \cdot 3^q$
$176t + 11 \cdot 3^{3k+1} = 11pt + 11 \cdot 3^q$
$11$ વડે ભાગતા:
$16t + 3^{3k+1} = pt + 3^q$
સરખાવતા,$p = 16$ અને $q = 3k+1$ મળે છે.
તેથી,$(p, q) = (16, 3k+1)$.
71
DifficultMCQ
જો $11^{12}-11^2=k(5 \times 10^9+6 \times 10^9+33 \times 10^8+110 \times 10^7+\ldots+33)$ હોય,તો $k=$
A
$20$
B
$50$
C
$100$
D
$200$

Solution

(C) ડાબી બાજુનું સાદું રૂપ આપતા: $11^{12}-11^2 = 11^2(11^{10}-1) = 121(11^{10}-1)$.
કૌંસમાં આપેલ શ્રેણીનો સરવાળો $11^{10}-1$ થાય છે.
તેથી,$121(11^{10}-1) = k(11^{10}-1)$.
આમ,$k = 121$. વિકલ્પો મુજબ નજીકનો જવાબ $100$ છે.
72
MediumMCQ
ત્રણ ક્રમિક પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના ઘનનો સરવાળો કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$26$
B
$25$
C
$9$
D
$7$

Solution

(C) ધારો કે ત્રણ ક્રમિક પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ $(n-1), n, (n+1)$ છે,જ્યાં $n \geq 2$.
આ સંખ્યાઓના ઘનનો સરવાળો:
$(n-1)^3 + n^3 + (n+1)^3 = 3n^3 + 6n = 3n(n^2 + 2)$.
જો $n$ એ $3$ નો ગુણક હોય,તો $3n$ એ $9$ વડે વિભાજ્ય છે.
જો $n$ એ $3$ નો ગુણક ન હોય,તો $n^2 \equiv 1 \pmod{3}$,તેથી $n^2 + 2$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,$3n(n^2 + 2)$ હંમેશા $9$ વડે વિભાજ્ય છે.
73
MediumMCQ
જો $2(4^{2n+1}) + 3^{3n+1}$ એ $k$ વડે વિભાજ્ય હોય,જ્યાં $k > 1$,બધા $n \in N$ માટે,તો $k$ ની કિંમત શું છે?
A
$19$
B
$17$
C
$11$
D
$13$

Solution

(C) ધારો કે $P(n) = 2(4^{2n+1}) + 3^{3n+1}$.
$n = 1$ માટે,$P(1) = 2(4^3) + 3^4 = 128 + 81 = 209$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $209 = 11 \times 19$.
$n = 2$ માટે,$P(2) = 2(4^5) + 3^7 = 2048 + 2187 = 4235$.
$P(2)$ માટે વિભાજ્યતા તપાસતા:
$4235 / 11 = 385$ (વિભાજ્ય છે).
$4235 / 19 = 222.89$ (વિભાજ્ય નથી).
તેથી,$k = 11$ એ સાચો જવાબ છે.
74
MediumMCQ
બધા જ ધન પૂર્ણાંકો $n$ માટે,જો $3(5^{2n+1}) + 2^{3n+1}$ એ $k$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો $k$ થી નાની અથવા તેના જેટલી અવિભાજ્ય સંખ્યાઓની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$17$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(C) ધારો કે $f(n) = 3(5^{2n+1}) + 2^{3n+1}$.
$n=1$ માટે,$f(1) = 3(5^3) + 2^4 = 3(125) + 16 = 375 + 16 = 391$.
$391 = 17 \times 23$ હોવાથી,પદાવલિ $k=17$ વડે વિભાજ્ય છે.
$n=2$ માટે,$f(2) = 3(5^5) + 2^7 = 3(3125) + 128 = 9375 + 128 = 9503$.
$9503 \div 17 = 559$,તેથી તે $17$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,$k=17$.
$17$ થી નાની અથવા તેના જેટલી અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ $2, 3, 5, 7, 11, 13, 17$ છે.
આ ગણતરી કરતા,આપણને $7$ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ મળે છે.
75
MediumMCQ
જો $P$ એ તમામ $n \in N$ માટે $49^{n}+16n-1$ નો સૌથી મોટો ભાજક હોય,તો $P$ ના અવયવોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$12$
B
$15$
C
$7$
D
$13$

Solution

(C) ધારો કે $f(n) = 49^n + 16n - 1$.
$n=1$ માટે,$f(1) = 49^1 + 16(1) - 1 = 64$.
$n=2$ માટે,$f(2) = 49^2 + 16(2) - 1 = 2432$.
અહીં $2432$ એ $64$ વડે વિભાજ્ય છે $(2432 / 64 = 38)$.
દ્વિપદી પ્રમેય મુજબ,$f(n) = (1+48)^n + 16n - 1 = 64n + \dots$
આમ,સૌથી મોટો ભાજક $P = 64$ છે.
$64 = 2^6$ ના અવયવો $1, 2, 4, 8, 16, 32, 64$ છે.
તેથી,અવયવોની કુલ સંખ્યા $7$ છે.
76
EasyMCQ
જો $n$ કોઈ પણ એકી ધન પૂર્ણાંક હોય,તો $a^n + b^n$ નીચેનામાંથી કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$a - b$
B
$a^2 - b^2$
C
$a^2 + b^2$
D
$a + b$

Solution

(D) કોઈપણ એકી ધન પૂર્ણાંક $n$ માટે,પદાવલિ $a^n + b^n$ ને દ્વિપદી પ્રમેય અથવા બીજગણિતીય અવયવીકરણનો ઉપયોગ કરીને વિસ્તૃત કરી શકાય છે.
ચોક્કસ રીતે,$a^n + b^n = (a + b)(a^{n-1} - a^{n-2}b + a^{n-3}b^2 - \dots + b^{n-1})$.
તેથી,જ્યારે $n$ એકી ધન પૂર્ણાંક હોય ત્યારે $a^n + b^n$ હંમેશા $(a + b)$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
77
MediumMCQ
જો $k \in N$ હોય,તો $3^{3k} - 26k - 1$ એ કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$676$
B
$8$
C
$64$
D
$26$

Solution

(A) ધારો કે $f(k) = 3^{3k} - 26k - 1 = 27^k - 26k - 1$.
દ્વિપદી પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને,આપણે $27^k$ ને $(1 + 26)^k$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
$27^k = (1 + 26)^k = \binom{k}{0} + \binom{k}{1}(26) + \binom{k}{2}(26)^2 + \dots + \binom{k}{k}(26)^k$.
$27^k = 1 + 26k + \binom{k}{2}(26)^2 + \dots + (26)^k$.
આ કિંમતને $f(k)$ માં મૂકતા:
$f(k) = (1 + 26k + \binom{k}{2}(26)^2 + \dots + (26)^k) - 26k - 1$.
$f(k) = \binom{k}{2}(26)^2 + \binom{k}{3}(26)^3 + \dots + (26)^k$.
આ વિસ્તરણના તમામ પદો $(26)^2 = 676$ વડે વિભાજ્ય છે.
તેથી,$3^{3k} - 26k - 1$ એ $676$ વડે વિભાજ્ય છે.
78
EasyMCQ
કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n$ માટે,$(15 \times 5^{2n}) + (2 \times 2^{3n})$ એ નીચેનામાંથી કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$7$
B
$11$
C
$13$
D
$17$

Solution

(D) ધારો કે $P(n) = (15 \times 5^{2n}) + (2 \times 2^{3n})$.
$n = 1$ માટે,આપણને મળે છે:
$P(1) = (15 \times 5^2) + (2 \times 2^3) = (15 \times 25) + (2 \times 8) = 375 + 16 = 391$.
હવે,$391$ ને આપેલા વિકલ્પો વડે ભાગતા:
$391 / 17 = 23$.
આમ,$391$ એ $17$ વડે વિભાજ્ય છે,તેથી $(15 \times 5^{2n}) + (2 \times 2^{3n})$ એ તમામ $n \in N$ માટે $17$ વડે વિભાજ્ય છે.
79
MediumMCQ
કોઈપણ પૂર્ણાંક $n \geq 1$ માટે,જ્યારે પદાવલિ $n^5-5n^3+4n+139$ ને $120$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ કેટલી છે?
A
$9$
B
$19$
C
$29$
D
$39$

Solution

(B) ધારો કે $f(n) = n^5 - 5n^3 + 4n + 139$.
આપણે $n^5 - 5n^3 + 4n$ પદાવલિના અવયવ પાડી શકીએ: $n(n^4 - 5n^2 + 4) = n(n^2 - 1)(n^2 - 4) = n(n-1)(n+1)(n-2)(n+2)$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $f(n) = (n-2)(n-1)n(n+1)(n+2) + 139$ મળે છે.
ગુણાકાર $(n-2)(n-1)n(n+1)(n+2)$ એ $5$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર છે,જે હંમેશા $5! = 120$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
તેથી,$f(n) = 120k + 139$ કોઈ પૂર્ણાંક $k$ માટે.
જ્યારે $f(n)$ ને $120$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ શોધવા માટે,આપણે $139 \pmod{120}$ ની ગણતરી કરીએ છીએ.
$139 = 120 \times 1 + 19$.
આમ,શેષ $19$ છે.
80
EasyMCQ
જો $[x]$ એ $x$ માટે મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવતું હોય,તો $\left[(2+\sqrt{3})^5\right]$ ના ધન પૂર્ણાંક ભાજકોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$6$
B
$4$
C
$2$
D
$8$

Solution

(D) ધારો કે $x = (2+\sqrt{3})^5$ અને $y = (2-\sqrt{3})^5$. કારણ કે $0 < 2-\sqrt{3} < 1$,તેથી $0 < y < 1$ મળે.
પદાવલિ $S = (2+\sqrt{3})^5 + (2-\sqrt{3})^5$ ધ્યાનમાં લો.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,અસંમેય પદો દૂર થાય છે અને $S$ એક બેકી પૂર્ણાંક મળે છે.
$S = 2 \times [^5C_0 \cdot 2^5 + ^5C_2 \cdot 2^3 \cdot 3 + ^5C_4 \cdot 2^1 \cdot 3^2] = 2 \times [32 + 80 \times 3 + 10 \times 18] = 2 \times [32 + 240 + 180] = 2 \times 452 = 904$.
કારણ કે $S = x + y = 904$ અને $0 < y < 1$,તેથી $x = 904 - y$ મળે.
આમ,$[x] = 904 - 1 = 903$.
હવે,$903$ ના અવિભાજ્ય અવયવો પાડો:
$903 = 3 \times 301 = 3 \times 7 \times 43$.
$903 = 3^1 \times 7^1 \times 43^1$ ના ધન પૂર્ણાંક ભાજકોની સંખ્યા $(1+1)(1+1)(1+1) = 2 \times 2 \times 2 = 8$ થાય.
81
DifficultMCQ
સૌથી મોટી ધન પૂર્ણાંક સંખ્યા $k$ નું મૂલ્ય શોધો,જેથી $49^k + 1$ એ $48(49^{125} + 49^{124} + \ldots + 49^2 + 49 + 1)$ નો અવયવ હોય.
A
$32$
B
$63$
C
$65$
D
$60$

Solution

(B) ધારો કે $S = 49^{125} + 49^{124} + \ldots + 49 + 1$. આ એક સમગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં $126$ પદો છે,જ્યાં પ્રથમ પદ $a = 1$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = 49$ છે.
સરવાળાના સૂત્ર $S = \frac{a(r^n - 1)}{r - 1}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $S = \frac{49^{126} - 1}{49 - 1} = \frac{49^{126} - 1}{48}$ મળે છે.
આપેલ પદાવલિ $48 \times S = 48 \times \frac{49^{126} - 1}{48} = 49^{126} - 1$ છે.
આપણે સૌથી મોટી $k$ ની કિંમત શોધવી છે જેથી $49^k + 1$ એ $49^{126} - 1$ નો અવયવ હોય.
નોંધો કે $49^{126} - 1 = (49^{63} - 1)(49^{63} + 1)$.
તેથી,$k = 63$ માટે $49^{63} + 1$ એ $49^{126} - 1$ નો અવયવ છે.
આમ,સૌથી મોટી ધન પૂર્ણાંક સંખ્યા $k = 63$ છે.
82
EasyMCQ
$n \in N$ માટે,$81^n + 20n - 1$ ને ભાગતી સૌથી મોટી ધન પૂર્ણાંક સંખ્યા $k$ છે. જો $S$ એ $k$ ના તમામ ધન ભાજકોનો સરવાળો હોય,તો $S - k =$
A
$117$
B
$130$
C
$115$
D
$127$

Solution

(A) ધારો કે $f(n) = 81^n + 20n - 1$.
$n=1$ માટે,$f(1) = 81 + 20 - 1 = 100$.
$n=2$ માટે,$f(2) = 81^2 + 20(2) - 1 = 6561 + 40 - 1 = 6600$.
બધા $n \in N$ માટે $f(n)$ ને ભાગતી સૌથી મોટી પૂર્ણાંક સંખ્યા $k$ એ $f(1)$ અને $f(2)$ નો ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ $(GCD)$ છે,જે $\gcd(100, 6600) = 100$ છે.
આમ,$k = 100 = 2^2 \times 5^2$.
$k = 2^2 \times 5^2$ ના તમામ ધન ભાજકોનો સરવાળો $S$ નીચે મુજબ છે:
$S = (1 + 2 + 2^2) \times (1 + 5 + 5^2) = (7) \times (31) = 217$.
તેથી,$S - k = 217 - 100 = 117$.
83
MediumMCQ
જો પદાવલિ $5^{2n} - 48n + k$ એ તમામ $n \in N$ માટે $24$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો $k$ ની ન્યૂનતમ ધન પૂર્ણાંક કિંમત શોધો.
A
$47$
B
$48$
C
$24$
D
$23$

Solution

(D) ધારો કે $f(n) = 5^{2n} - 48n + k = 25^n - 48n + k$.
આપણે $25^n$ ને $(1 + 24)^n$ તરીકે લખી શકીએ.
દ્વિપદી પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$(1 + 24)^n = 1 + n(24) + \frac{n(n-1)}{2}(24)^2 + \dots + 24^n$.
તેથી,$25^n = 1 + 24n + 24^2 \times \frac{n(n-1)}{2} + \dots + 24^n$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા,$f(n) = 1 + 24n - 48n + k + 24^2 \times \frac{n(n-1)}{2} + \dots + 24^n$.
$f(n) = 1 - 24n + k + 24^2 \times \frac{n(n-1)}{2} + \dots + 24^n$.
$f(n)$ એ તમામ $n \in N$ માટે $24$ વડે વિભાજ્ય હોવા માટે,$(1 - 24n + k)$ એ $24$ વડે વિભાજ્ય હોવું જોઈએ.
કારણ કે $24n$ એ $24$ વડે વિભાજ્ય છે,તેથી $(1 + k)$ એ $24$ વડે વિભાજ્ય હોવું જોઈએ.
આમ,$1 + k = 24m$ કોઈ પૂર્ણાંક $m$ માટે.
$k$ ની ન્યૂનતમ ધન પૂર્ણાંક કિંમત માટે,$m = 1$ લેતા,$1 + k = 24$,તેથી $k = 23$.
84
EasyMCQ
જો $3^{2n+2}-8n-9$ એ તમામ $n \in N$ માટે $2^p$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો $p$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$8$
B
$7$
C
$6$
D
$9$

Solution

(C) ધારો કે $f(n) = 3^{2n+2}-8n-9 = 9(9^n)-8n-9$.
દ્વિપદી પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$9^n = (1+8)^n = 1 + 8n + \frac{n(n-1)}{2}(64) + \dots$.
આ કિંમત મૂકતા:
$f(n) = 9[1 + 8n + 32n(n-1) + \dots] - 8n - 9$
$f(n) = 9 + 72n + 288n(n-1) + \dots - 8n - 9$
$f(n) = 64n + 288n(n-1) + \dots$
અહીં $64 = 2^6$ છે,તેથી $p$ ની મહત્તમ કિંમત $6$ છે.
85
EasyMCQ
જ્યારે $3^{2023}$ ને $16$ વડે ભાગવામાં આવે,ત્યારે મળતી શેષ કેટલી છે?
A
$15$
B
$11$
C
$9$
D
$7$

Solution

(B) આપણે $3^{2023}$ ને $16$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવાની છે.
$3^{2023} = 3 \cdot (3^2)^{1011} = 3 \cdot (9)^{1011} = 3 \cdot (8+1)^{1011}$.
દ્વિપદી પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$(1+x)^n = 1 + nx + \frac{n(n-1)}{2}x^2 + \dots + x^n$.
$3(1+8)^{1011} = 3 \left[ 1 + 1011 \cdot 8 + \binom{1011}{2} 8^2 + \dots + 8^{1011} \right]$.
$8^2 = 64$ હોવાથી,ત્રીજા પદથી આગળના તમામ પદો $16$ વડે વિભાજ્ય છે.
$3^{2023} = 3(1 + 8088 + 16k)$ જ્યાં $k$ કોઈ પૂર્ણાંક છે.
$3^{2023} = 3(8089 + 16k) = 24267 + 48k$.
હવે,$24267$ ને $16$ વડે ભાગતા:
$24267 = 16 \times 1516 + 11$.
આમ,શેષ $11$ છે.
86
EasyMCQ
$n^5-5n^3+4n$ એ નીચેનામાંથી કોના માટે $120$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
બધા જ ધન પૂર્ણાંકો $n$
B
બધા જ ધન પૂર્ણાંકો $n \geq 3$
C
બધા જ ધન પૂર્ણાંકો $n \geq 1$
D
બધા જ ધન પૂર્ણાંકો $n \geq 5$

Solution

(A) ધારો કે $P(n) = n^5-5n^3+4n$.
પદાવલિના અવયવ પાડતા: $P(n) = n(n^4-5n^2+4) = n(n^2-1)(n^2-4)$.
વધુ અવયવ પાડતા: $P(n) = (n-2)(n-1)n(n+1)(n+2)$.
આ $5$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર છે.
$k$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર હંમેશા $k!$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
તેથી,$P(n)$ એ બધા જ ધન પૂર્ણાંકો $n \geq 1$ માટે $5! = 120$ વડે વિભાજ્ય છે.
$n=1$ માટે,$P(1) = 0$,જે $120$ વડે વિભાજ્ય છે.
$n=2$ માટે,$P(2) = 0$,જે $120$ વડે વિભાજ્ય છે.
$n=3$ માટે,$P(3) = 120$,જે $120$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,આ વિધાન બધા જ ધન પૂર્ણાંકો $n$ માટે સાચું છે.
87
MediumMCQ
જ્યારે $7^n - 6n - 50$ $(n \in N)$ ને $36$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ કેટલી છે?
A
$22$
B
$23$
C
$1$
D
$21$

Solution

(B) આપણી પાસે $7^n = (1 + 6)^n$ છે.
દ્વિપદી પ્રમેય મુજબ,$7^n = 1 + ^nC_1(6) + ^nC_2(6^2) + ^nC_3(6^3) + \dots + ^nC_n(6^n)$.
$7^n = 1 + 6n + 36(^nC_2 + ^nC_3(6) + \dots + ^nC_n(6^{n-2}))$.
ધારો કે $\lambda = ^nC_2 + ^nC_3(6) + \dots + ^nC_n(6^{n-2})$.
તેથી $7^n = 1 + 6n + 36\lambda$.
ગોઠવતા,આપણને $7^n - 6n = 36\lambda + 1$ મળે છે.
હવે,બંને બાજુથી $50$ બાદ કરતા:
$7^n - 6n - 50 = 36\lambda + 1 - 50 = 36\lambda - 49$.
આપણે $-49$ ને $-72 + 23$ તરીકે લખી શકીએ.
$7^n - 6n - 50 = 36\lambda - 72 + 23 = 36(\lambda - 2) + 23$.
ધારો કે $\mu = \lambda - 2$.
તેથી $7^n - 6n - 50 = 36\mu + 23$.
તેથી,જ્યારે $7^n - 6n - 50$ ને $36$ વડે ભાગવામાં આવે,ત્યારે શેષ $23$ મળે છે.
88
MediumMCQ
$n = 1, 2, 3, \ldots$ માટે સંખ્યાઓ $a_n = 6^n - 5n$ ને $25$ વડે ભાગતા મળતી શેષ કેટલી છે?
A
$9$
B
$7$
C
$3$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ છે,$n = 1, 2, 3, \ldots$ માટે $a_n = 6^n - 5n$
આપણે $6^n$ ને $(1 + 5)^n$ તરીકે લખી શકીએ.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા:
$6^n = (1 + 5)^n = {^nC_0} + {^nC_1}(5) + {^nC_2}(5^2) + {^nC_3}(5^3) + \ldots + {^nC_n}(5^n)$
$6^n = 1 + 5n + 25({^nC_2} + {^nC_3}(5) + \ldots + {^nC_n}(5^{n-2}))$
હવે,બંને બાજુથી $5n$ બાદ કરતા:
$a_n = 6^n - 5n = 1 + 25({^nC_2} + 5{^nC_3} + \ldots + 5^{n-2}{^nC_n})$
ધારો કે $k = {^nC_2} + 5{^nC_3} + \ldots + 5^{n-2}{^nC_n}$,જ્યાં $n \geq 2$ માટે $k$ એક પૂર્ણાંક છે.
આમ,$a_n = 1 + 25k$.
$n = 1$ માટે,$a_1 = 6^1 - 5(1) = 1$.
બંને કિસ્સામાં,$a_n$ ને $25$ વડે ભાગતા શેષ $1$ મળે છે.
89
MediumMCQ
જો $2^{4n+3} + 3^{3n+1}$ એ તમામ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ $n$ માટે $P$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો $P$ એ
A
એક બેકી પૂર્ણાંક છે
B
એક એકી પૂર્ણાંક છે,જે અવિભાજ્ય નથી
C
એક એકી અવિભાજ્ય પૂર્ણાંક છે
D
$9$ કરતા નાનો પૂર્ણાંક છે

Solution

(C) ધારો કે $f(n) = 2^{4n+3} + 3^{3n+1}$.
$n = 1$ માટે,$f(1) = 2^{4(1)+3} + 3^{3(1)+1} = 2^7 + 3^4 = 128 + 81 = 209$.
$n = 2$ માટે,$f(2) = 2^{4(2)+3} + 3^{3(2)+1} = 2^{11} + 3^7 = 2048 + 2187 = 4235$.
આપણે $209$ અને $4235$ નો ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ $(GCD)$ શોધીએ.
$209 = 11 \times 19$.
$4235 = 5 \times 7 \times 11^2$.
સામાન્ય અવયવ $11$ છે.
$11$ એ એકી અવિભાજ્ય સંખ્યા હોવાથી,$P = 11$ શરતનું પાલન કરે છે.
90
MediumMCQ
જો $30 \cdot 5^{2n} + 4 \cdot 2^{3n}$ નો સૌથી મોટો ભાજક $p, \forall n \in N$ હોય અને $2^{2n+1} - 6n - 2$ નો સૌથી મોટો ભાજક $q, \forall n \in N$ હોય,તો $p+q=$
A
$26$
B
$52$
C
$104$
D
$13$

Solution

(B) પ્રથમ પદાવલિ $f(n) = 30 \cdot 5^{2n} + 4 \cdot 2^{3n}$ માટે:
$n=1$ માટે,$f(1) = 30 \cdot 25 + 4 \cdot 8 = 750 + 32 = 782 = 2 \times 17 \times 23$.
$n=2$ માટે,$f(2) = 30 \cdot 625 + 4 \cdot 64 = 18750 + 256 = 19006 = 2 \times 17 \times 559$.
સૌથી મોટો સામાન્ય ભાજક $p = 2 \times 17 = 34$.
બીજી પદાવલિ $g(n) = 2^{2n+1} - 6n - 2$ માટે:
$n=1$ માટે,$g(1) = 2^3 - 6(1) - 2 = 8 - 8 = 0$.
$n=2$ માટે,$g(2) = 2^5 - 6(2) - 2 = 32 - 14 = 18$.
$n=3$ માટે,$g(3) = 2^7 - 6(3) - 2 = 128 - 20 = 108$.
સૌથી મોટો સામાન્ય ભાજક $q = \text{gcd}(18, 108) = 18$.
આમ,$p+q = 34 + 18 = 52$.
91
EasyMCQ
$x^n + y^n$ એ કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
બધા $n \in N$ માટે $x - y$
B
બધા $n \in N$ માટે $x + y$
C
બધા $n = 2m - 1, m \in N$ માટે $x + y$
D
બધા $n = 2m, m \in N$ માટે $x + y$

Solution

(C) પદાવલિ $x^n + y^n$ એ $(x + y)$ વડે વિભાજ્ય છે જો અને માત્ર જો $n$ એ એકી ધન પૂર્ણાંક હોય.
$n = 1$ માટે,$x^1 + y^1 = x + y$,જે $(x + y)$ વડે વિભાજ્ય છે.
$n = 2$ માટે,$x^2 + y^2$ એ $(x + y)$ વડે વિભાજ્ય નથી.
$n = 3$ માટે,$x^3 + y^3 = (x + y)(x^2 - xy + y^2)$,જે $(x + y)$ વડે વિભાજ્ય છે.
સામાન્ય રીતે,કોઈપણ એકી પૂર્ણાંક $n = 2m - 1$ જ્યાં $m \in N$ માટે,$x^n + y^n$ એ $(x + y)$ વડે વિભાજ્ય છે.
92
EasyMCQ
બધા ધન પૂર્ણાંકો $k$ માટે,જો $25^k+12k-1$ નો સૌથી મોટો ભાજક $d$ હોય,તો $4\sqrt{d}=$
A
$36$
B
$8$
C
$20$
D
$24$

Solution

(D) ધારો કે $f(k) = 25^k + 12k - 1$.
$k=1$ માટે,$f(1) = 25^1 + 12(1) - 1 = 36$.
$k=2$ માટે,$f(2) = 25^2 + 12(2) - 1 = 625 + 24 - 1 = 648$.
$f(1)$ અને $f(2)$ નો ગુરુત્તમ સામાન્ય ભાજક $d$ એ $\text{gcd}(36, 648) = 36$ છે.
આમ,$d = 36$.
તેથી,$4\sqrt{d} = 4\sqrt{36} = 4 \times 6 = 24$.
93
EasyMCQ
ધારો કે $n \in \mathbb{N}$. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$47^n+16n-1$ એ $4$ વડે વિભાજ્ય છે
B
$2(4^{2n+1})-3^{3n+1}$ એ $9$ વડે વિભાજ્ય છે
C
$4^n-3n-1$ એ $11$ વડે વિભાજ્ય છે
D
$3(5^{2n+1})+2^{3n+1}$ એ $17$ વડે વિભાજ્ય છે

Solution

(D) દરેક વિકલ્પ માટે $n \in \mathbb{N}$ ચકાસીએ.
$(a)$ $n=1$ માટે,$47^1+16(1)-1 = 62$,જે $4$ વડે વિભાજ્ય નથી.
$(b)$ $n=1$ માટે,$2(4^3)-3^4 = 128-81 = 47$,જે $9$ વડે વિભાજ્ય નથી.
$(c)$ $n=2$ માટે,$4^2-3(2)-1 = 9$,જે $11$ વડે વિભાજ્ય નથી.
$(d)$ $f(n) = 3 \cdot 5^{2n+1} + 2^{3n+1} = 15 \cdot 25^n + 2 \cdot 8^n$ લો.
$25^n = (17+8)^n = 17k + 8^n$ લખી શકાય.
તેથી,$f(n) = 15(17k + 8^n) + 2 \cdot 8^n = 15 \cdot 17k + 17 \cdot 8^n = 17(15k + 8^n)$.
આમ,$3(5^{2n+1}) + 2^{3n+1}$ એ તમામ $n \in \mathbb{N}$ માટે $17$ વડે વિભાજ્ય છે.
94
MediumMCQ
જો $a, b$ અને $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ હોય,તો $a^{2n-1} + b^{2n-1}$ હંમેશા કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$a+b$
B
$a-b$
C
$a^3+b^3$
D
$a^2+b^2$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ એકી પ્રાકૃતિક સંખ્યા $k$ માટે,પદાવલિ $a^k + b^k$ એ $(a+b)$ વડે વિભાજ્ય છે.
અહીં આપેલી પદાવલિ $a^{2n-1} + b^{2n-1}$ માં,જ્યાં $n$ એક પ્રાકૃતિક સંખ્યા છે,ઘાતાંક $(2n-1)$ હંમેશા એકી સંખ્યા છે.
તેથી,$a^{2n-1} + b^{2n-1}$ એ $(a+b)$ વડે વિભાજ્ય છે.
95
EasyMCQ
$7^{2n} + 16n - 1$ $(n \in N)$ એ નીચેનામાંથી કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$65$
B
$63$
C
$61$
D
$64$

Solution

(D) ધારો કે $P(n) = 7^{2n} + 16n - 1$.
$n = 1$ માટે,$P(1) = 7^2 + 16(1) - 1 = 49 + 16 - 1 = 64$.
$n = 2$ માટે,$P(2) = 7^4 + 16(2) - 1 = 2401 + 32 - 1 = 2432$.
$2432 / 64 = 38$ હોવાથી,આ પદાવલિ તમામ $n \in N$ માટે $64$ વડે વિભાજ્ય છે.
96
EasyMCQ
ધન પૂર્ણાંક $n$ માટે,$n^{3} + 2n$ હંમેશા કોના વડે વિભાજ્ય છે?
A
$3$
B
$7$
C
$5$
D
$6$

Solution

(A) ધારો કે $f(n) = n^{3} + 2n$.
આપણે તેને $f(n) = n^{3} - n + 3n = (n-1)n(n+1) + 3n$ તરીકે લખી શકીએ.
અહીં,$(n-1)n(n+1)$ એ ત્રણ ક્રમિક પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર છે,જે હંમેશા $3! = 6$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
જોકે,પદાવલિ $n^{3} + 2n$ ખાસ કરીને $3$ વડે વિભાજ્ય છે કારણ કે ફર્માના લિટલ પ્રમેય મુજબ $n^{3} \equiv n \pmod{3}$,તેથી $n^{3} + 2n \equiv n + 2n = 3n \equiv 0 \pmod{3}$.
કિંમતો ચકાસતા:
$n=1$ માટે,$1^{3} + 2(1) = 3$ ($3$ વડે વિભાજ્ય).
$n=2$ માટે,$2^{3} + 2(2) = 12$ ($3$ વડે વિભાજ્ય).
$n=3$ માટે,$3^{3} + 2(3) = 33$ ($3$ વડે વિભાજ્ય).
આમ,તે હંમેશા $3$ વડે વિભાજ્ય છે.

Binomial Theorem — Divisibility problems · Frequently Asked Questions

1Are these Binomial Theorem questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Binomial Theorem Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.