Gujarati

Integration by substitution Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 7-1.Indefinite Integral · Integration by substitution

594+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 47 of 594 questions in Gujarati

351
EasyMCQ
$\int e^{(e^{x}+x)} dx=$
A
$e^{x}+x+c$
B
$e^{(e^{x})} \cdot x+c$
C
$e^{(e^{x})}+c$
D
$e^{(e^{x})}(e^{x}-1)+c$

Solution

(C) અમને સંકલન $I = \int e^{(e^{x}+x)} dx$ આપેલ છે.
ઘાતાંકના નિયમ $e^{a+b} = e^{a} \cdot e^{b}$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે સંકલનને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ:
$I = \int e^{e^{x}} \cdot e^{x} dx$.
હવે,આપણે આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીએ.
ધારો કે $t = e^{x}$.
તેથી,બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને $dt = e^{x} dx$ મળે છે.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \int e^{t} dt$.
$t$ ની સાપેક્ષમાં $e^{t}$ નું સંકલન $e^{t} + c$ થાય છે.
$t = e^{x}$ પાછું મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = e^{(e^{x})} + c$.
352
EasyMCQ
$\int \frac{d x}{\cos x \sqrt{\cos 2 x}} = $
A
$\sin ^{-1}(\tan x)+c$
B
$\frac{1}{2} \log \left|\tan \left(\frac{\pi}{4}+x\right)\right|+c$
C
$2 \log \left|\frac{1+\tan x}{1-\tan x}\right|+c$
D
$\frac{1}{2} \log \left|\frac{1-\tan x}{1+\tan x}\right|+c$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{d x}{\cos x \sqrt{\cos 2 x}}$.
અંશ અને છેદને $\cos x$ વડે ભાગતા અથવા પદને ફરીથી લખતા:
$I = \int \frac{d x}{\cos x \sqrt{\cos^2 x - \sin^2 x}} = \int \frac{d x}{\cos x \cdot \cos x \sqrt{1 - \tan^2 x}} = \int \frac{\sec^2 x}{\sqrt{1 - \tan^2 x}} d x$.
$t = \tan x$ આદેશ લેતા,$dt = \sec^2 x d x$ મળે.
તેથી,$I = \int \frac{dt}{\sqrt{1 - t^2}} = \sin^{-1}(t) + c$.
$t = \tan x$ પાછું મૂકતા,આપણને $I = \sin^{-1}(\tan x) + c$ મળે છે.
353
DifficultMCQ
જો $\int \frac{\sqrt{x}}{x(x+1)} dx = k \tan^{-1} m + c$ હોય,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે),તો:
A
$k=1, m=\sqrt{x}$
B
$k=2, m=\sqrt{x}$
C
$k=1, m=x$
D
$k=2, m=x$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{\sqrt{x}}{x(x+1)} dx$.
$x = t^2$ આદેશ લેતા,$dx = 2t dt$ મળે.
તેથી $I = \int \frac{t}{t^2(t^2+1)} (2t dt) = \int \frac{2t^2}{t^2(t^2+1)} dt$.
$I = \int \frac{2}{t^2+1} dt = 2 \tan^{-1}(t) + c$.
અહીં $t = \sqrt{x}$ હોવાથી,$I = 2 \tan^{-1}(\sqrt{x}) + c$ મળે.
આને $k \tan^{-1} m + c$ સાથે સરખાવતા,$k=2$ અને $m=\sqrt{x}$ મળે છે.
354
MediumMCQ
$\int \frac{dx}{e^x+e^{-x}+2} = $
A
$\frac{1}{e^{2x}+1}+c$
B
$\frac{-1}{e^x+1}+c$
C
$\frac{1}{e^x}+c$
D
$\frac{-1}{e^x}+c$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{dx}{e^x+e^{-x}+2}$.
છેદને નીચે મુજબ ફરીથી લખી શકાય:
$e^x + \frac{1}{e^x} + 2 = \frac{e^{2x} + 1 + 2e^x}{e^x} = \frac{(e^x+1)^2}{e^x}$.
તેથી,સંકલન આ મુજબ થશે:
$I = \int \frac{e^x}{(e^x+1)^2} dx$.
ધારો કે $u = e^x + 1$. તો $du = e^x dx$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{du}{u^2} = \int u^{-2} du$.
$u$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$I = \frac{u^{-1}}{-1} + c = -\frac{1}{u} + c$.
$u = e^x + 1$ પાછા મૂકતા:
$I = -\frac{1}{e^x+1} + c$.
355
EasyMCQ
$\int \cos ^3 x e^{\log (\sin x)^2} d x=$
A
$\frac{\sin ^3 x}{3}-\sin ^5 x+c$
B
$\frac{\sin ^3 x}{3}-\frac{\sin ^5 x}{5}+c$
C
$\frac{\sin ^3 x}{3}+\frac{\sin ^5 x}{5}+c$
D
$\sin ^3 x+\sin ^5 x+c$

Solution

(B) આપેલ સંકલન $I = \int \cos ^3 x e^{\log (\sin x)^2} dx$ છે.
ગુણધર્મ $e^{\log f(x)} = f(x)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $e^{\log (\sin x)^2} = (\sin x)^2$ મળે છે.
તેથી,$I = \int \cos ^3 x \sin ^2 x dx$.
આને આપણે $I = \int \cos ^2 x \sin ^2 x \cos x dx$ તરીકે લખી શકીએ.
કારણ કે $\cos ^2 x = 1 - \sin ^2 x$,તેથી $I = \int (1 - \sin ^2 x) \sin ^2 x \cos x dx$.
ધારો કે $\sin x = t$,તો $\cos x dx = dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને $I = \int (1 - t^2) t^2 dt = \int (t^2 - t^4) dt$ મળે છે.
$t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,$I = \frac{t^3}{3} - \frac{t^5}{5} + c$ મળે છે.
$t = \sin x$ પાછું મૂકતા,આપણને $I = \frac{\sin ^3 x}{3} - \frac{\sin ^5 x}{5} + c$ મળે છે.
356
MediumMCQ
$\int \frac{5^{x}}{\sqrt{5^{-2x}-5^{2x}}} dx=$
A
$\sin ^{-1}\left(5^{2 x}\right)+c$
B
$\frac{\sin ^{-1}\left(5^{2 x}\right)}{\log 25}+c$
C
$\tan ^{-1}\left(5^{x}\right)+c$
D
$\tan ^{-1}\left(5^{2 x}\right) \cdot \log 25+c$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{5^{x}}{\sqrt{5^{-2x}-5^{2x}}} dx$.
છેદને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$\sqrt{5^{-2x}-5^{2x}} = \sqrt{\frac{1}{5^{2x}} - 5^{2x}} = \sqrt{\frac{1 - (5^{2x})^2}{5^{2x}}} = \frac{\sqrt{1 - (5^{2x})^2}}{5^x}$.
આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{5^x}{\frac{\sqrt{1 - (5^{2x})^2}}{5^x}} dx = \int \frac{5^{2x}}{\sqrt{1 - (5^{2x})^2}} dx$.
ધારો કે $t = 5^{2x}$. તેથી $dt = 5^{2x} \cdot \ln(5) \cdot 2 dx = 2 \ln(5) \cdot 5^{2x} dx$.
તેથી,$5^{2x} dx = \frac{dt}{2 \ln(5)} = \frac{dt}{\ln(25)}$.
સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{1}{\sqrt{1 - t^2}} \cdot \frac{dt}{\ln(25)} = \frac{1}{\ln(25)} \int \frac{dt}{\sqrt{1 - t^2}}$.
$I = \frac{1}{\ln(25)} \sin^{-1}(t) + c = \frac{\sin^{-1}(5^{2x})}{\ln(25)} + c$.
357
MediumMCQ
$\int \frac{d x}{(x+2) \sqrt{x+1}} = $
A
$\tan ^{-1}(\sqrt{x+1}) + c$
B
$2 \tan ^{-1}(\sqrt{x+1}) + c$
C
$2 \tan ^{-1}(\sqrt{x+2}) + c$
D
$\tan ^{-1}(\sqrt{x+2}) + c$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{d x}{(x+2) \sqrt{x+1}}$.
$\sqrt{x+1} = t$ આદેશ લેતા,$x+1 = t^2$ મળે,તેથી $x = t^2 - 1$ અને $dx = 2t \, dt$ થાય.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{2t \, dt}{(t^2 - 1 + 2) \cdot t}$
$I = \int \frac{2t \, dt}{(t^2 + 1) \cdot t}$
$I = 2 \int \frac{dt}{t^2 + 1}$
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int \frac{dt}{t^2 + 1} = \tan^{-1}(t) + c$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = 2 \tan^{-1}(t) + c$
હવે $t = \sqrt{x+1}$ પાછું મૂકતા:
$I = 2 \tan^{-1}(\sqrt{x+1}) + c$.
358
EasyMCQ
$\int \frac{\sec x}{\sqrt{\log (\sec x+\tan x)}} d x=$
A
$\sqrt{\log (\sec x+\tan x)}+c$
B
$\sqrt{\sec x+\tan x}+c$
C
$2 \sqrt{\sec x+\tan x}+c$
D
$2 \sqrt{\log (\sec x+\tan x)}+c$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \frac{\sec x}{\sqrt{\log (\sec x+\tan x)}} dx$.
$t = \log (\sec x + \tan x)$ આદેશ લેતા.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$dt = \frac{1}{\sec x + \tan x} (\sec x \tan x + \sec^2 x) dx$.
$dt = \frac{\sec x(\tan x + \sec x)}{\sec x + \tan x} dx$.
$dt = \sec x dx$.
હવે,સંકલન નીચે મુજબ થશે:
$I = \int \frac{dt}{\sqrt{t}} = \int t^{-1/2} dt$.
$t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$I = \frac{t^{1/2}}{1/2} + c = 2\sqrt{t} + c$.
$t = \log (\sec x + \tan x)$ પાછું મૂકતા:
$I = 2\sqrt{\log (\sec x + \tan x)} + c$.
359
EasyMCQ
$\int \left[ \frac{1+\log x}{\cos^{2}(x \log x)} \right] dx =$
A
$\sin(x \log x) + c$
B
$\sin^{2}(x \log x) + c$
C
$\log(x \log x) + c$
D
$\tan(x \log x) + c$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \frac{1+\log x}{\cos^{2}(x \log x)} dx$.
આદેશ લો: $t = x \log x$.
$x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા: $\frac{dt}{dx} = x \cdot \frac{1}{x} + \log x \cdot 1 = 1 + \log x$.
તેથી,$(1 + \log x) dx = dt$.
હવે સંકલનમાં કિંમત મુકતા: $I = \int \frac{1}{\cos^{2} t} dt = \int \sec^{2} t dt$.
$\sec^{2} t$ નું સંકલન $\tan t + c$ થાય છે.
$t = x \log x$ પાછું મુકતા,આપણને $I = \tan(x \log x) + c$ મળે છે.
360
EasyMCQ
$\int \frac{\cos \sqrt{x}}{\sqrt{x}} \, dx =$
A
$\frac{1}{2} \cos \sqrt{x} + c$
B
$2 \sin \sqrt{x} + c$
C
$\frac{1}{2} \sin \sqrt{x} + c$
D
$2 \cos \sqrt{x} + c$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{\cos \sqrt{x}}{\sqrt{x}} \, dx$.
$\sqrt{x} = t$ આદેશ લેતા.
તેથી,બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષ વિકલન કરતા,$\frac{1}{2\sqrt{x}} \, dx = dt$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{1}{\sqrt{x}} \, dx = 2 \, dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,$I = \int \cos(t) \cdot 2 \, dt$.
$I = 2 \int \cos(t) \, dt$.
$\cos(t)$ નું સંકલન કરતા,$I = 2 \sin(t) + c$.
છેલ્લે $t = \sqrt{x}$ મૂકતા,આપણને $I = 2 \sin \sqrt{x} + c$ મળે છે.
361
DifficultMCQ
$\int 7^{7^{7^{x}}} 7^{7^{x}} 7^{x} \,d x=$
A
$\frac{7^{7^{7^{x}}}}{(\log 7)^{3}}+C$
B
$\frac{7^{7^{x}}}{(\log 7)^{2}}+C$
C
$\frac{7^{7^{x}}}{(\log 7)}+C$
D
$\frac{7^{7^{7^{x}}}}{(\log 7)^{2}}+C$

Solution

(A) $\text{ધારો કે } I = \int 7^{7^{7^{x}}} 7^{7^{x}} 7^{x} dx$.
$\text{ધારો કે } u = 7^{x}$. $\text{તેથી } du = 7^{x} \log 7 dx$,$\text{એટલે કે } 7^{x} dx = \frac{du}{\log 7}$.
$\text{સંકલન આ મુજબ બનશે: } I = \int 7^{7^{u}} 7^{u} \frac{du}{\log 7} = \frac{1}{\log 7} \int 7^{7^{u}} 7^{u} du$.
$\text{ધારો કે } v = 7^{u}$. $\text{તેથી } dv = 7^{u} \log 7 du$,$\text{એટલે કે } 7^{u} du = \frac{dv}{\log 7}$.
$\text{આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા,} I = \frac{1}{\log 7} \int 7^{v} \frac{dv}{\log 7} = \frac{1}{(\log 7)^{2}} \int 7^{v} dv$.
$\text{કારણ કે } \int 7^{v} dv = \frac{7^{v}}{\log 7} + C$,$\text{તેથી } I = \frac{7^{v}}{(\log 7)^{3}} + C$.
$\text{પાછી કિંમત } v = 7^{u} = 7^{7^{x}} \text{ મૂકતા,આપણને મળે } I = \frac{7^{7^{7^{x}}}}{(\log 7)^{3}} + C$.
362
EasyMCQ
જો $\int \sqrt{x-\frac{1}{x}}\left(\frac{x^{2}+1}{x^{2}}\right) d x=\frac{2}{3}\left(x-\frac{1}{x}\right)^{k}+c$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{5}{2}$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \sqrt{x-\frac{1}{x}}\left(\frac{x^{2}+1}{x^{2}}\right) d x$.
$u = x - \frac{1}{x}$ આદેશ લેતા.
તેથી $du = (1 + \frac{1}{x^2}) dx = \frac{x^2+1}{x^2} dx$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \int \sqrt{u} du = \int u^{1/2} du$.
સંકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$I = \frac{u^{3/2}}{3/2} + c = \frac{2}{3} u^{3/2} + c$.
$u = x - \frac{1}{x}$ પાછું મૂકતા:
$I = \frac{2}{3} (x - \frac{1}{x})^{3/2} + c$.
આપેલ પદ $\frac{2}{3}(x-\frac{1}{x})^k + c$ સાથે સરખાવતા,$k = \frac{3}{2}$ મળે છે.
363
EasyMCQ
$\int \frac{1+2 e^{-x}}{1-2 e^{-x}} d x=$
A
$x-\log \left|1-2 e^{-x}\right|+c$
B
$x+\log \left|1-2 e^{-x}\right|+c$
C
$x+2\log \left|1-2 e^{-x}\right|+c$
D
$\log \left|1-2 e^{-x}\right|+c$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{1+2 e^{-x}}{1-2 e^{-x}} d x$.
અંશને $(1-2e^{-x}) + 4e^{-x}$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,$I = \int \frac{(1-2e^{-x}) + 4e^{-x}}{1-2e^{-x}} d x$.
$I = \int \left( 1 + \frac{4e^{-x}}{1-2e^{-x}} \right) d x$.
$I = \int 1 d x + 2 \int \frac{2e^{-x}}{1-2e^{-x}} d x$.
ધારો કે $u = 1-2e^{-x}$,તો $du = 2e^{-x} d x$.
$I = x + 2 \int \frac{1}{u} du = x + 2 \ln|u| + c$.
$u$ ની કિંમત પાછી મૂકતા,આપણને $I = x + 2 \ln|1-2e^{-x}| + c$ મળે છે.
364
MediumMCQ
$\int \frac{dx}{1+\sqrt{x}} = $
A
$2\sqrt{x} - 2\log |1+\sqrt{x}| + c$
B
$\sqrt{x} + \log |1+\sqrt{x}| + c$
C
$2\sqrt{x} - 2\log |1+\sqrt{x}| + c$
D
$\sqrt{x} - \log |1+\sqrt{x}| + c$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{dx}{1+\sqrt{x}}$.
$\sqrt{x} = t$ આદેશ લેતા,તેથી $x = t^2$ અને $dx = 2t \, dt$ મળે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{2t}{1+t} \, dt$.
$I = 2 \int \frac{t}{1+t} \, dt$.
$I = 2 \int \frac{(t+1) - 1}{1+t} \, dt$.
$I = 2 \int \left( 1 - \frac{1}{1+t} \right) \, dt$.
$I = 2 \left( \int 1 \, dt - \int \frac{1}{1+t} \, dt \right)$.
$I = 2(t - \log|1+t|) + c$.
$t = \sqrt{x}$ પાછું મૂકતા:
$I = 2\sqrt{x} - 2\log|1+\sqrt{x}| + c$.
365
MediumMCQ
$\int \frac{\sin x \cdot \cos x}{\sin ^{4} x+\cos ^{4} x} d x=$
A
$\tan ^{-1}(\sin ^{2} x)+c$
B
$2 \tan ^{-1}(\tan ^{2} x)+c$
C
$\frac{1}{2} \tan ^{-1}(\tan ^{2} x)+c$
D
$\tan ^{-1}(\cos ^{2} x)+c$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{\sin x \cdot \cos x}{\sin ^{4} x + \cos ^{4} x} dx$.
અંશ અને છેદને $\cos ^{4} x$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$I = \int \frac{\frac{\sin x \cdot \cos x}{\cos ^{4} x}}{\frac{\sin ^{4} x}{\cos ^{4} x} + 1} dx = \int \frac{\tan x \sec ^{2} x}{\tan ^{4} x + 1} dx$.
ધારો કે $\tan ^{2} x = t$. બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા,$2 \tan x \sec ^{2} x dx = dt$,જેનો અર્થ છે કે $\tan x \sec ^{2} x dx = \frac{1}{2} dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{1}{1 + t^{2}} \cdot \frac{1}{2} dt = \frac{1}{2} \int \frac{1}{1 + t^{2}} dt$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int \frac{1}{1 + t^{2}} dt = \tan ^{-1} t + c$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{1}{2} \tan ^{-1} t + c = \frac{1}{2} \tan ^{-1}(\tan ^{2} x) + c$.
366
EasyMCQ
$\int \frac{(\sin^{-1} x)^{\frac{3}{2}}}{\sqrt{1-x^2}} dx =$
A
$\frac{2}{5}(\sin^{-1} x)^{\frac{5}{2}} + c$
B
$\frac{2}{5}(\cos^{-1} x)^{\frac{5}{2}} + c$
C
$\frac{5}{2}(\cos^{-1} x)^{\frac{5}{2}} + c$
D
$\frac{5}{2}(\sin^{-1} x)^{\frac{5}{2}} + c$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{(\sin^{-1} x)^{\frac{3}{2}}}{\sqrt{1-x^2}} dx$.
$\sin^{-1} x = t$ આદેશ લેતા.
તેથી,બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા,$\frac{1}{\sqrt{1-x^2}} dx = dt$ મળે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int t^{\frac{3}{2}} dt$.
સંકલનના ઘાત નિયમ $\int t^n dt = \frac{t^{n+1}}{n+1} + c$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{t^{\frac{3}{2} + 1}}{\frac{3}{2} + 1} + c = \frac{t^{\frac{5}{2}}}{\frac{5}{2}} + c = \frac{2}{5} t^{\frac{5}{2}} + c$.
હવે $t = \sin^{-1} x$ પાછું મૂકતા:
$I = \frac{2}{5}(\sin^{-1} x)^{\frac{5}{2}} + c$.
367
MediumMCQ
$\int \frac{\cos x-\sin x}{8-\sin 2x} dx = \frac{1}{p} \log \left[\frac{3+\sin x+\cos x}{3-\sin x-\cos x}\right]+c$,તો $p = \ldots$
A
$6$
B
$1$
C
$3$
D
$12$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{\cos x-\sin x}{8-\sin 2x} dx$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 2x = 2 \sin x \cos x$ અને $1 = \sin^2 x + \cos^2 x$.
તેથી,$8 - \sin 2x = 9 - (1 + 2 \sin x \cos x) = 9 - (\sin x + \cos x)^2$.
આમ,$I = \int \frac{\cos x - \sin x}{3^2 - (\sin x + \cos x)^2} dx$.
ધારો કે $t = \sin x + \cos x$. તો $dt = (\cos x - \sin x) dx$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે $I = \int \frac{dt}{3^2 - t^2}$.
સૂત્ર $\int \frac{dx}{a^2 - x^2} = \frac{1}{2a} \log \left| \frac{a+x}{a-x} \right| + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{1}{2(3)} \log \left| \frac{3+t}{3-t} \right| + C = \frac{1}{6} \log \left| \frac{3+\sin x + \cos x}{3 - (\sin x + \cos x)} \right| + C$.
આપેલ પદાવલિ $\frac{1}{p} \log \left[\frac{3+\sin x+\cos x}{3-\sin x-\cos x}\right]+c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $p = 6$ મળે છે.
368
MediumMCQ
$\int \frac{\cos x+x \sin x}{x(x+\cos x)} d x = \_\_\_\_$
A
$\log \left|\frac{x \sin x}{x+\cos x}\right|+c$
B
$\log \left|\frac{x}{x+\cos x}\right|+c$
C
$\log |\cos x+x \sin x|+c$
D
$\log \left|x^2+x \cos x\right|+c$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{\cos x + x \sin x}{x(x + \cos x)} dx$.
છેદ $f(x) = x^2 + x \cos x$ ને ધ્યાનમાં લો.
છેદનું વિકલન $f'(x) = \frac{d}{dx}(x^2 + x \cos x) = 2x + \cos x - x \sin x$ થાય છે,જે અંશ સાથે સીધું મળતું નથી.
ચાલો સંકલનને આ રીતે ફરીથી લખીએ:
$I = \int \frac{x + \cos x + x \sin x - x}{x(x + \cos x)} dx$
$I = \int \left( \frac{x + \cos x}{x(x + \cos x)} + \frac{x \sin x - x}{x(x + \cos x)} \right) dx$
$I = \int \left( \frac{1}{x} + \frac{x(\sin x - 1)}{x(x + \cos x)} \right) dx$
$I = \int \frac{1}{x} dx + \int \frac{\sin x - 1}{x + \cos x} dx$
ધારો કે $u = x + \cos x$,તો $du = (1 - \sin x) dx$,જેનો અર્થ છે કે $-(1 - \sin x) dx = du$,અથવા $(\sin x - 1) dx = -du$.
$I = \ln|x| - \int \frac{1}{u} du$
$I = \ln|x| - \ln|u| + c$
$I = \ln|x| - \ln|x + \cos x| + c$
$I = \ln \left| \frac{x}{x + \cos x} \right| + c$.
369
EasyMCQ
$\int \frac{\sqrt{x^2-a^2}}{x} d x = \_\_\_\_$
A
$\sqrt{x^2-a^2}-a \sec ^{-1}\left(\frac{x}{a}\right)+c$
B
$x \sqrt{x^2-a^2}-\frac{1}{a} \tan ^{-1}\left(\frac{x}{a}\right)+c$
C
$\sqrt{x^2-a^2}+a \sec ^{-1}\left(\frac{x}{a}\right)+c$
D
$\sqrt{x^2-a^2}+\frac{1}{x} \sec ^{-1}(x)+c$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{\sqrt{x^2-a^2}}{x} d x$.
$x = a \sec \theta$ આદેશ લેતા,$d x = a \sec \theta \tan \theta d \theta$ મળે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{\sqrt{a^2 \sec^2 \theta - a^2}}{a \sec \theta} (a \sec \theta \tan \theta) d \theta$
$I = \int \frac{a \tan \theta}{a \sec \theta} (a \sec \theta \tan \theta) d \theta$
$I = a \int \tan^2 \theta d \theta$
$I = a \int (\sec^2 \theta - 1) d \theta$
$I = a (\tan \theta - \theta) + c$
અહીં $x = a \sec \theta$ હોવાથી,$\sec \theta = \frac{x}{a}$,તેથી $\theta = \sec^{-1}(\frac{x}{a})$ અને $\tan \theta = \sqrt{\sec^2 \theta - 1} = \frac{\sqrt{x^2-a^2}}{a}$ મળે.
કિંમતો પાછી મૂકતા:
$I = a (\frac{\sqrt{x^2-a^2}}{a} - \sec^{-1}(\frac{x}{a})) + c$
$I = \sqrt{x^2-a^2} - a \sec^{-1}(\frac{x}{a}) + c$.
370
EasyMCQ
$\int \frac{\sec^{8} x}{\text{cosec} x} dx =$
A
$\frac{\sec^{8} x}{8} + c$
B
$\frac{\sec^{7} x}{7} + c$
C
$\frac{\sec^{6} x}{6} + c$
D
$\frac{\sec^{9} x}{9} + c$

Solution

(B) $I = \int \frac{\sec^{8} x}{\text{cosec} x} dx$
કારણ કે $\sec x = \frac{1}{\cos x}$ અને $\text{cosec} x = \frac{1}{\sin x}$,તેથી:
$I = \int \frac{\sin x}{\cos^{8} x} dx$
ધારો કે $u = \cos x$,તો $du = -\sin x dx$,જેનો અર્થ છે કે $\sin x dx = -du$.
સંકલનમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$I = \int -\frac{du}{u^{8}} = -\int u^{-8} du$
ઘાતનો નિયમ $\int u^{n} du = \frac{u^{n+1}}{n+1}$ વાપરતા:
$I = -\left( \frac{u^{-7}}{-7} \right) + c = \frac{1}{7u^{7}} + c$
$u = \cos x$ પાછું મૂકતા:
$I = \frac{1}{7 \cos^{7} x} + c = \frac{\sec^{7} x}{7} + c$
371
MediumMCQ
$\int \left( \frac{(x^2+2) a^{(x+\tan^{-1} x)}}{x^2+1} \right) dx = $ . . . . . .
A
$\log a \cdot a^{x+\tan^{-1} x}+c$
B
$\frac{(x+\tan^{-1} x)}{\log a}+c$
C
$\frac{a^{x+\tan^{-1} x}}{\log a}+c$
D
$\log a \cdot (x+\tan^{-1} x)+c$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{(x^2+2) a^{(x+\tan^{-1} x)}}{x^2+1} dx$.
આપણે સંકલ્યને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ:
$I = \int \left( \frac{x^2+1+1}{x^2+1} \right) a^{(x+\tan^{-1} x)} dx = \int \left( 1 + \frac{1}{x^2+1} \right) a^{(x+\tan^{-1} x)} dx$.
ધારો કે $u = x + \tan^{-1} x$.
તેથી,$du = (1 + \frac{1}{1+x^2}) dx$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int a^u du$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int a^u du = \frac{a^u}{\ln a} + C$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$I = \frac{a^u}{\ln a} + C$.
$u = x + \tan^{-1} x$ પાછું મૂકતા:
$I = \frac{a^{x+\tan^{-1} x}}{\ln a} + C$.
372
MediumMCQ
જો $\int \left( \frac{4 e^x - 25}{2 e^x - 5} \right) dx = Ax + B \log |2 e^x - 5| + C$ હોય,તો:
A
$A = 5, B = 3$
B
$A = 5, B = -3$
C
$A = -5, B = 3$
D
$A = -5, B = -3$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \left( \frac{4 e^x - 25}{2 e^x - 5} \right) dx$.
અંશને આ રીતે લખી શકાય:
$4 e^x - 25 = 10 e^x - 25 - 6 e^x = 5(2 e^x - 5) - 6 e^x$.
તેથી,$I = \int \left( \frac{5(2 e^x - 5) - 6 e^x}{2 e^x - 5} \right) dx$.
$I = \int 5 dx - \int \frac{6 e^x}{2 e^x - 5} dx$.
$u = 2 e^x - 5$ લેતા,$du = 2 e^x dx$ મળે,તેથી $e^x dx = \frac{du}{2}$.
$I = 5x - 6 \int \frac{1}{u} \cdot \frac{du}{2} = 5x - 3 \log |u| + C$.
$I = 5x - 3 \log |2 e^x - 5| + C$.
આમ,$A = 5$ અને $B = -3$ મળે છે.
373
DifficultMCQ
$\int \frac{\sin 2x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$\tan^{-1}(\cot^2 x) + C$
B
$-\tan^{-1}(\cos 2x) + C$
C
$\tan^{-1}(\sin 2x) + C$
D
$\tan^{-1}(\tan^2 x) + C$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{\sin 2x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^4 x + \cos^4 x = (\sin^2 x + \cos^2 x)^2 - 2\sin^2 x \cos^2 x = 1 - 2\sin^2 x \cos^2 x$.
$\sin 2x = 2\sin x \cos x$ નો ઉપયોગ કરતા,$2\sin^2 x \cos^2 x = \frac{1}{2}(2\sin x \cos x)^2 = \frac{1}{2}\sin^2 2x$.
તેથી,$I = \int \frac{\sin 2x}{1 - \frac{1}{2}\sin^2 2x} dx = \int \frac{2\sin 2x}{2 - \sin^2 2x} dx$.
$\sin^2 2x = 1 - \cos^2 2x$ નો ઉપયોગ કરતા,$I = \int \frac{2\sin 2x}{2 - (1 - \cos^2 2x)} dx = \int \frac{2\sin 2x}{1 + \cos^2 2x} dx$.
ધારો કે $t = \cos 2x$,તો $dt = -2\sin 2x dx$,તેથી $2\sin 2x dx = -dt$.
$I = \int \frac{-dt}{1 + t^2} = -\tan^{-1}(t) + C$.
$t = \cos 2x$ પાછું મૂકતા,આપણને $I = -\tan^{-1}(\cos 2x) + C$ મળે છે.
374
MediumMCQ
$\int \frac{x^{e-1}+e^{x-1}}{x^{e}+e^{x}} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\log \left(x^{e}+e^{x}\right)+c$
B
$e \log \left(x^{e}+e^{x}\right)+c$
C
$\frac{1}{e} \log \left(x^{e}+e^{x}\right)+c$
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{x^{e-1}+e^{x-1}}{x^{e}+e^{x}} d x$.
$t = x^{e}+e^{x}$ આદેશ લો.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$dt = (e x^{e-1} + e^{x-1} \cdot \ln(e)) dx$ મળે. કારણ કે $\ln(e) = 1$,તેથી $dt = e(x^{e-1} + e^{x-1}) dx$ થાય.
તેથી,$(x^{e-1} + e^{x-1}) dx = \frac{1}{e} dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,$I = \int \frac{1}{t} \cdot \frac{1}{e} dt = \frac{1}{e} \int \frac{1}{t} dt$.
સંકલન કરતા,$I = \frac{1}{e} \log|t| + c$ મળે.
$t = x^{e}+e^{x}$ પાછા મૂકતા,$I = \frac{1}{e} \log(x^{e}+e^{x}) + c$ મળે.
375
EasyMCQ
$\int \cos ^{3} x \cdot e^{\log (\sin x)} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{\sin ^{4} x}{4}+c$
B
$-\frac{\cos ^{4} x}{4}+c$
C
$\frac{e^{\sin x}}{4}+c$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \cos ^{3} x \cdot e^{\log (\sin x)} d x$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $e^{\log (\sin x)} = \sin x$,તેથી સંકલન $I = \int \cos ^{3} x \sin x d x$ થશે.
ધારો કે $u = \cos x$. તો $du = -\sin x d x$,જેનો અર્થ છે કે $\sin x d x = -du$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,$I = \int u^{3} (-du) = -\int u^{3} du$.
$u$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,$I = -\frac{u^{4}}{4} + c$.
છેલ્લે $u = \cos x$ મૂકતા,આપણને $I = -\frac{\cos ^{4} x}{4} + c$ મળે છે.
376
DifficultMCQ
જો $\int \frac{\sqrt{1-x^2}}{x^4} \,dx = A(x)\left(\sqrt{1-x^2}\right)^{m} + c$ એ યોગ્ય રીતે પસંદ કરેલ પૂર્ણાંક $m$ અને વિધેય $A(x)$ માટે હોય,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે,તો $(A(x))^{m}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{9 x^4}$
B
$\frac{-1}{3 x^3}$
C
$\frac{-1}{27 x^9}$
D
$\frac{1}{27 x^6}$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{\sqrt{1-x^2}}{x^4} \,dx$.
આપણે સંકલનને $I = \int \frac{x \sqrt{\frac{1}{x^2}-1}}{x^4} \,dx = \int \frac{\sqrt{\frac{1}{x^2}-1}}{x^3} \,dx$ તરીકે લખી શકીએ.
ધારો કે $\frac{1}{x^2}-1 = t$. તેથી $-\frac{2}{x^3} \,dx = dt$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{1}{x^3} \,dx = -\frac{dt}{2}$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,$I = -\frac{1}{2} \int \sqrt{t} \,dt = -\frac{1}{2} \cdot \frac{t^{3/2}}{3/2} + c = -\frac{1}{3} t^{3/2} + c$.
હવે $t = \frac{1-x^2}{x^2}$ પાછા મૂકતા,$I = -\frac{1}{3} \left(\frac{1-x^2}{x^2}\right)^{3/2} + c = -\frac{1}{3} \frac{(\sqrt{1-x^2})^3}{(x^2)^{3/2}} + c = -\frac{1}{3x^3} (\sqrt{1-x^2})^3 + c$.
આને $A(x)(\sqrt{1-x^2})^m + c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A(x) = -\frac{1}{3x^3}$ અને $m = 3$ મળે છે.
તેથી,$(A(x))^m = \left(-\frac{1}{3x^3}\right)^3 = -\frac{1}{27x^9}$.
377
DifficultMCQ
જો $\int \frac{x^3 \, dx}{\sqrt{1+x^2}} = a(1+x^2) \sqrt{1+x^2} + b \sqrt{1+x^2} + c$ (જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે),તો $3ab$ ની કિંમત શોધો.
A
$-3$
B
$-1$
C
$1$
D
$3$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{x^3 \, dx}{\sqrt{1+x^2}}$.
$1+x^2 = t^2$ લેતા,$2x \, dx = 2t \, dt$,એટલે કે $x \, dx = t \, dt$.
વળી,$x^2 = t^2 - 1$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{(t^2-1) \cdot t \, dt}{t} = \int (t^2 - 1) \, dt$.
$t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$I = \frac{t^3}{3} - t + c$.
$t = \sqrt{1+x^2}$ પાછા મૂકતા:
$I = \frac{(1+x^2)^{3/2}}{3} - \sqrt{1+x^2} + c = \frac{1}{3}(1+x^2)\sqrt{1+x^2} - 1\sqrt{1+x^2} + c$.
આપેલ સ્વરૂપ $a(1+x^2)\sqrt{1+x^2} + b\sqrt{1+x^2} + c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = \frac{1}{3}$ અને $b = -1$ મળે છે.
તેથી,$3ab = 3 \times \frac{1}{3} \times (-1) = -1$.
378
DifficultMCQ
જો $\int \frac{x^2}{\sqrt{1-x}} \,d x = p \sqrt{1-x} (3x^2 + 4x + 8) + c$ હોય, જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે, તો $p$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{-2}{15}$
B
$\frac{2}{15}$
C
$\frac{4}{15}$
D
$\frac{-4}{15}$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{x^2}{\sqrt{1-x}} \,dx$.
$1-x = t$ આદેશ લેતા, તેથી $x = 1-t$ અને $dx = -dt$.
$I = \int \frac{(1-t)^2}{\sqrt{t}} (-dt) = -\int \frac{1-2t+t^2}{t^{1/2}} dt$.
$I = -\int (t^{-1/2} - 2t^{1/2} + t^{3/2}) dt$.
$I = -(2t^{1/2} - \frac{4}{3}t^{3/2} + \frac{2}{5}t^{5/2}) + c$.
$I = -\frac{2}{15} t^{1/2} (15 - 10t + 3t^2) + c$.
$t = 1-x$ હોવાથી, $I = -\frac{2}{15} \sqrt{1-x} (15 - 10(1-x) + 3(1-x)^2) + c$.
$I = -\frac{2}{15} \sqrt{1-x} (15 - 10 + 10x + 3(1 - 2x + x^2)) + c$.
$I = -\frac{2}{15} \sqrt{1-x} (5 + 10x + 3 - 6x + 3x^2) + c$.
$I = -\frac{2}{15} \sqrt{1-x} (3x^2 + 4x + 8) + c$.
આને $p \sqrt{1-x} (3x^2 + 4x + 8) + c$ સાથે સરખાવતા, આપણને $p = \frac{-2}{15}$ મળે છે.
379
MediumMCQ
જો $\int \frac{3 \sin x \cos x}{4 \sin x+7} \, dx = A \sin x - B \log |4 \sin x + 7| + c$ જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક હોય,તો $A+B$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$\frac{9}{16}$
B
$\frac{-9}{16}$
C
$\frac{33}{16}$
D
$\frac{-33}{16}$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{3 \sin x \cos x}{4 \sin x + 7} \, dx$.
$u = \sin x$ લો,તેથી $du = \cos x \, dx$.
સંકલન $I = \int \frac{3u}{4u+7} \, du$ બને છે.
અંશને ફરીથી લખતા: $\frac{3u}{4u+7} = \frac{3}{4} \left( \frac{4u+7-7}{4u+7} \right) = \frac{3}{4} \left( 1 - \frac{7}{4u+7} \right) = \frac{3}{4} - \frac{21}{4(4u+7)}$.
$u$ ની સાપેક્ષે સંકલન કરતા: $I = \int \left( \frac{3}{4} - \frac{21}{4(4u+7)} \right) \, du = \frac{3}{4}u - \frac{21}{16} \log |4u+7| + c$.
$u = \sin x$ પાછું મૂકતા: $I = \frac{3}{4} \sin x - \frac{21}{16} \log |4 \sin x + 7| + c$.
આને $A \sin x - B \log |4 \sin x + 7| + c$ સાથે સરખાવતા,$A = \frac{3}{4}$ અને $B = \frac{21}{16}$ મળે છે.
તેથી,$A+B = \frac{3}{4} + \frac{21}{16} = \frac{12+21}{16} = \frac{33}{16}$.
380
DifficultMCQ
$\int \frac{d x}{5+4 \sin x}$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$\frac{2}{5} \tan ^{-1}\left(\frac{5 \tan \frac{x}{2}+4}{3}\right)+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
B
$\frac{2}{3} \tan ^{-1}\left(\frac{5 \tan \frac{x}{2}+4}{3}\right)+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
C
$\frac{2}{5} \log \left(\frac{5 \tan \frac{x}{2}+7}{5 \tan \frac{x}{2}+1}\right)+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
D
$\frac{2}{3} \log \left(\frac{5 \tan \frac{x}{2}+7}{5 \tan \frac{x}{2}+1}\right)+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{dx}{5+4 \sin x}$.
આદેશ $\tan(\frac{x}{2}) = t$ લેતા,$dx = \frac{2 dt}{1+t^2}$ અને $\sin x = \frac{2t}{1+t^2}$ મળે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{\frac{2 dt}{1+t^2}}{5 + 4(\frac{2t}{1+t^2})} = \int \frac{2 dt}{5(1+t^2) + 8t} = 2 \int \frac{dt}{5t^2 + 8t + 5}$.
છેદમાંથી $5$ સામાન્ય લેતા:
$I = \frac{2}{5} \int \frac{dt}{t^2 + \frac{8}{5}t + 1}$.
છેદમાં પૂર્ણવર્ગ બનાવતા:
$t^2 + \frac{8}{5}t + 1 = (t + \frac{4}{5})^2 + 1 - \frac{16}{25} = (t + \frac{4}{5})^2 + \frac{9}{25} = (t + \frac{4}{5})^2 + (\frac{3}{5})^2$.
હવે,પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int \frac{du}{u^2 + a^2} = \frac{1}{a} \tan^{-1}(\frac{u}{a}) + c$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{2}{5} \cdot \frac{1}{3/5} \tan^{-1}(\frac{t + 4/5}{3/5}) + c = \frac{2}{3} \tan^{-1}(\frac{5t + 4}{3}) + c$.
$t = \tan(\frac{x}{2})$ પાછું મૂકતા:
$I = \frac{2}{3} \tan^{-1}\left(\frac{5 \tan(\frac{x}{2}) + 4}{3}\right) + c$.
381
DifficultMCQ
જો $\int \frac{\log \left(t+\sqrt{1+t^2}\right)}{\sqrt{1+t^2}} dt=\frac{1}{2}(g(t))^2+c$ જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે,તો $g(2)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2 \log (2+\sqrt{5})$
B
$\log (2+\sqrt{5})$
C
$\frac{1}{\sqrt{5}} \log (2+\sqrt{5})$
D
$\frac{1}{2} \log (2+\sqrt{5})$

Solution

(B) ધારો કે $y = \log \left(t+\sqrt{1+t^2}\right)$.
તેથી,$t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$dy = \frac{1}{t+\sqrt{1+t^2}} \left(1 + \frac{t}{\sqrt{1+t^2}}\right) dt$ મળે.
વિકલનનું સાદું રૂપ આપતા: $dy = \frac{1}{t+\sqrt{1+t^2}} \left(\frac{\sqrt{1+t^2}+t}{\sqrt{1+t^2}}\right) dt = \frac{1}{\sqrt{1+t^2}} dt$.
આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા: $\int y \, dy = \frac{y^2}{2} + c$.
આમ,$\frac{1}{2} \left[\log \left(t+\sqrt{1+t^2}\right)\right]^2 + c = \frac{1}{2} (g(t))^2 + c$.
બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $g(t) = \log \left(t+\sqrt{1+t^2}\right)$ મળે છે.
તેથી,$g(2) = \log \left(2+\sqrt{1+2^2}\right) = \log (2+\sqrt{5})$.
382
DifficultMCQ
જો $I = \int \frac{2x-7}{\sqrt{3x-2}} \, dx$ હોય,તો $I$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{106}{27}(3x-2)^{\frac{3}{2}} + c$,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.
B
$\frac{98}{27}(3x-2)^{\frac{3}{2}} + c$,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.
C
$\frac{4}{27}(3x-2)^{\frac{3}{2}} - \frac{34}{9}(3x-2)^{\frac{1}{2}} + c$,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.
D
$\frac{4}{27}(3x-2)^{\frac{3}{2}} + \frac{34}{9}(3x-2)^{\frac{1}{2}} + c$,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.

Solution

(C) $I = \int \frac{2x-7}{\sqrt{3x-2}} \, dx$ નું મૂલ્યાંકન કરવા માટે,આપણે અંશને છેદ $(3x-2)$ ના પદોમાં દર્શાવીએ.
$2x-7 = \frac{2}{3}(3x-2) - \frac{25}{3}$.
સંકલનમાં આ કિંમત મૂકતા:
$I = \int \frac{\frac{2}{3}(3x-2) - \frac{25}{3}}{\sqrt{3x-2}} \, dx$
$I = \frac{2}{3} \int (3x-2)^{\frac{1}{2}} \, dx - \frac{25}{3} \int (3x-2)^{-\frac{1}{2}} \, dx$
સૂત્ર $\int (ax+b)^n \, dx = \frac{(ax+b)^{n+1}}{a(n+1)} + c$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{4}{27}(3x-2)^{\frac{3}{2}} - \frac{50}{9}(3x-2)^{\frac{1}{2}} + c$.
383
MediumMCQ
જો $\int \sec ^4 x \cdot \tan ^4 x \, dx = \frac{\tan ^m x}{m} + \frac{\tan ^n x}{n} + c$ (જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે),તો $m + n =$
A
$8$
B
$12$
C
$10$
D
$16$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \sec ^4 x \tan ^4 x \, dx$.
આપણે સંકલનને $I = \int \sec ^2 x \cdot \sec ^2 x \cdot \tan ^4 x \, dx$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
નિત્યસમ $\sec ^2 x = 1 + \tan ^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $I = \int (1 + \tan ^2 x) \tan ^4 x \cdot \sec ^2 x \, dx$ મળે છે.
ધારો કે $\tan x = t$,તો $\sec ^2 x \, dx = dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને $I = \int (1 + t^2) t^4 \, dt = \int (t^4 + t^6) \, dt$ મળે છે.
$t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,આપણને $I = \frac{t^5}{5} + \frac{t^7}{7} + c$ મળે છે.
$t = \tan x$ પાછા મૂકતા,આપણને $I = \frac{\tan ^5 x}{5} + \frac{\tan ^7 x}{7} + c$ મળે છે.
આને આપેલ સ્વરૂપ $\frac{\tan ^m x}{m} + \frac{\tan ^n x}{n} + c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $m = 5$ અને $n = 7$ મળે છે.
તેથી,$m + n = 5 + 7 = 12$.
384
DifficultMCQ
$\int \frac{\sec x \cdot \tan x}{9-16 \tan ^2 x} \,d x$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$\frac{1}{24} \log \left(\frac{5+4 \sec x}{5-4 \sec x}\right)+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
B
$\frac{1}{40} \log \left(\frac{5+4 \sec x}{5-4 \sec x}\right)+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
C
$\frac{1}{24} \log \left(\frac{5-4 \sec x}{5+4 \sec x}\right)+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
D
$\frac{1}{40} \log \left(\frac{5-4 \sec x}{5+4 \sec x}\right)+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{\sec x \tan x}{9-16 \tan ^2 x} \,d x$.
નિત્યસમ $\tan^2 x = \sec^2 x - 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int \frac{\sec x \tan x}{9-16(\sec^2 x - 1)} \,d x = \int \frac{\sec x \tan x}{25-16 \sec^2 x} \,d x$.
ધારો કે $\sec x = t$,તેથી $\sec x \tan x \,d x = dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{dt}{5^2 - (4t)^2}$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int \frac{dx}{a^2 - x^2} = \frac{1}{2a} \log \left| \frac{a+x}{a-x} \right| + c$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $x$ ની જગ્યાએ $4t$ છે અને $4t$ ના વિકલન (જે $4$ છે) વડે ભાગતા:
$I = \frac{1}{4} \cdot \frac{1}{2(5)} \log \left| \frac{5+4t}{5-4t} \right| + c = \frac{1}{40} \log \left| \frac{5+4 \sec x}{5-4 \sec x} \right| + c$.
385
DifficultMCQ
સંકલન $\int \frac{2 x^3-1}{x^4+x} \,d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\log \frac{\left|x^3+1\right|}{x^2}+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
B
$\frac{1}{2} \log \frac{\left(x^3+1\right)^2}{\left|x^3\right|}+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
C
$\log \left|\frac{x^3+1}{x}\right|+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)
D
$\frac{1}{2} \log \frac{\left|x^3+1\right|}{x^2}+c$,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે)

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{2 x^3-1}{x^4+x} \,d x$.
અંશ અને છેદને $x^2$ વડે ભાગતા:
$I = \int \frac{2 x - \frac{1}{x^2}}{x^2 + \frac{1}{x}} \,d x$.
ધારો કે $t = x^2 + \frac{1}{x}$.
તેથી $dt = (2x - \frac{1}{x^2}) \,d x$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{dt}{t} = \log |t| + c$.
$t = x^2 + \frac{1}{x} = \frac{x^3+1}{x}$ પાછું મૂકતા:
$I = \log \left| \frac{x^3+1}{x} \right| + c$.
386
DifficultMCQ
$\int \cos ^{\frac{-3}{7}} x \cdot \sin ^{\frac{-11}{7}} x \, dx =$
A
$-\frac{4}{7} \tan ^{\frac{-4}{7}} x + c$,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.
B
$\frac{4}{7} \tan ^{\frac{4}{7}} x + c$,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.
C
$-\frac{7}{4} \tan ^{\frac{-4}{7}} x + c$,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.
D
$\frac{7}{4} \tan ^{\frac{4}{7}} x + c$,જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \cos ^{-\frac{3}{7}} x \cdot \sin ^{-\frac{11}{7}} x \, dx$.
આપણે સંકલ્યને આ રીતે લખી શકીએ:
$I = \int \frac{\sin ^{-\frac{11}{7}} x}{\cos ^{-\frac{3}{7}} x} \, dx = \int \frac{\sin ^{-\frac{11}{7}} x}{\cos ^{-\frac{11}{7}} x \cdot \cos ^{-\frac{3}{7} + \frac{11}{7}} x} \, dx$
$I = \int \frac{\sin ^{-\frac{11}{7}} x}{\cos ^{-\frac{11}{7}} x} \cdot \frac{1}{\cos ^{\frac{8}{7}} x} \, dx = \int \tan ^{-\frac{11}{7}} x \cdot \sec ^{\frac{8}{7}} x \, dx$
અંશ અને છેદને $\cos ^2 x$ વડે ભાગતા:
$I = \int \frac{\sec ^2 x}{\tan ^{\frac{11}{7}} x} \, dx = \int \tan ^{-\frac{11}{7}} x \cdot \sec ^2 x \, dx$
$u = \tan x$ આદેશ લેતા,$du = \sec ^2 x \, dx$ મળે:
$I = \int u^{-\frac{11}{7}} \, du = \frac{u^{-\frac{11}{7} + 1}}{-\frac{11}{7} + 1} + c = \frac{u^{-\frac{4}{7}}}{-\frac{4}{7}} + c = -\frac{7}{4} \tan ^{-\frac{4}{7}} x + c$.
387
DifficultMCQ
જો $\int \cos ^{\frac{3}{5}} x \cdot \sin ^3 x \,d x = \frac{-1}{m} \cos ^{m} x + \frac{1}{n} \cos ^{n} x + c$ હોય,(જ્યાં $c$ એ સંકલનનો અચળાંક છે),તો $(m, n) = $
A
$\left(\frac{18}{5}, \frac{8}{5}\right)$
B
$\left(\frac{-8}{5}, \frac{18}{5}\right)$
C
$\left(\frac{8}{5}, \frac{18}{5}\right)$
D
$\left(\frac{-18}{5}, \frac{-8}{5}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \cos ^{\frac{3}{5}} x \sin ^3 x \,d x$.
આપણે $\sin ^3 x$ ને $\sin ^2 x \cdot \sin x = (1 - \cos ^2 x) \sin x$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
તેથી,$I = \int \cos ^{\frac{3}{5}} x (1 - \cos ^2 x) \sin x \,d x$.
$I = \int (\cos ^{\frac{3}{5}} x - \cos ^{\frac{13}{5}} x) \sin x \,d x$.
ધારો કે $\cos x = t$,તો $-\sin x \,d x = dt$,અથવા $\sin x \,d x = -dt$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$I = -\int (t^{\frac{3}{5}} - t^{\frac{13}{5}}) dt = -\int t^{\frac{3}{5}} dt + \int t^{\frac{13}{5}} dt$.
$t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$I = -\frac{t^{\frac{3}{5} + 1}}{\frac{3}{5} + 1} + \frac{t^{\frac{13}{5} + 1}}{\frac{13}{5} + 1} + c$.
$I = -\frac{t^{\frac{8}{5}}}{\frac{8}{5}} + \frac{t^{\frac{18}{5}}}{\frac{18}{5}} + c$.
$t = \cos x$ પાછું મૂકતા:
$I = -\frac{1}{\frac{8}{5}} \cos ^{\frac{8}{5}} x + \frac{1}{\frac{18}{5}} \cos ^{\frac{18}{5}} x + c$.
આપેલ પદ $\frac{-1}{m} \cos ^{m} x + \frac{1}{n} \cos ^{n} x + c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $m = \frac{8}{5}$ અને $n = \frac{18}{5}$ મળે છે.
આમ,$(m, n) = \left(\frac{8}{5}, \frac{18}{5}\right)$.
388
DifficultMCQ
$\int \sin \sqrt{x} \,d x=\ldots+C$ (જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.)
A
$2(-\sqrt{x} \cos \sqrt{x}+\sin \sqrt{x})$
B
$2(-\cos \sqrt{x}+\sin \sqrt{x})$
C
$2(\cos \sqrt{x}+\sqrt{x} \sin \sqrt{x})$
D
$2(\sqrt{x} \cos \sqrt{x}+\sin \sqrt{x})$

Solution

(A) $\int \sin \sqrt{x} \,d x$ ની કિંમત શોધવા માટે,ધારો કે $\sqrt{x} = t$.
તેથી $x = t^2$,જેનો અર્થ છે કે $d x = 2t \,d t$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\int \sin \sqrt{x} \,d x = \int \sin t (2t \,d t) = 2 \int t \sin t \,d t$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $\int u \,dv = uv - \int v \,du$,ધારો કે $u = t$ અને $dv = \sin t \,d t$.
તેથી $du = d t$ અને $v = -\cos t$.
$2 \int t \sin t \,d t = 2 \left[ t(-\cos t) - \int (-\cos t) \,d t \right]$
$= 2 [-t \cos t + \int \cos t \,d t]$
$= 2 [-t \cos t + \sin t] + C$.
$t = \sqrt{x}$ પાછું મૂકતા,આપણને મળે છે:
$= 2(-\sqrt{x} \cos \sqrt{x} + \sin \sqrt{x}) + C$.
389
DifficultMCQ
$\int \frac{\sin 2x}{4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x} \, dx = $ (જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે).
A
$-\log(4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x) + C$
B
$\frac{1}{5} \log(4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x) + C$
C
$-\frac{1}{5} \log(4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x) + C$
D
$\log(4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x) + C$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{\sin 2x}{4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x} \, dx$.
ધારો કે $t = 4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$dt = (4 \cdot 2 \sin x \cos x - 9 \cdot 2 \cos x \sin x) \, dx$.
$dt = (4 \sin 2x - 9 \sin 2x) \, dx$.
$dt = -5 \sin 2x \, dx$.
તેથી,$\sin 2x \, dx = -\frac{1}{5} dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{-\frac{1}{5} dt}{t} = -\frac{1}{5} \int \frac{1}{t} \, dt$.
$I = -\frac{1}{5} \log |t| + C$.
$t = 4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x$ પાછા મૂકતા:
$I = -\frac{1}{5} \log |4 \sin^2 x + 9 \cos^2 x| + C$.
390
EasyMCQ
$\int \frac{e^{2x}-1}{e^{2x}+1} dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$\log(e^{2x}+1) - x$
B
$\log(e^{2x}-1) + x$
C
$\log(e^{2x}+1) + x$
D
$\log(e^{2x}-1) - x$

Solution

(A) સંકલન $I = \int \frac{e^{2x}-1}{e^{2x}+1} dx$ ઉકેલવા માટે,આપણે અંશ અને છેદને $e^x$ વડે ભાગીને પદાવલિને ફરીથી લખી શકીએ છીએ:
$I = \int \frac{e^x - e^{-x}}{e^x + e^{-x}} dx$
ધારો કે $u = e^x + e^{-x}$. તો,તેનું વિકલન $du = (e^x - e^{-x}) dx$ થાય.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \int \frac{1}{u} du = \log|u| + C$
$u$ ની કિંમત પાછી મૂકતા,આપણને $I = \log|e^x + e^{-x}| + C$ મળે છે.
વૈકલ્પિક રીતે,આપણે $e^x + e^{-x} = \frac{e^{2x}+1}{e^x}$ લખી શકીએ છીએ.
તેથી,$I = \log|\frac{e^{2x}+1}{e^x}| + C = \log|e^{2x}+1| - \log|e^x| + C = \log(e^{2x}+1) - x + C$.
આ પરિણામને આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
391
EasyMCQ
$\int x^{2019} \cdot e^{x^{2020}} \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$\frac{1}{2020} e^{x^{2020}}$
B
$\frac{1}{2019} e^{x^{2019}}$
C
$e^{x^{2020}}$
D
$\frac{1}{2020} e^{x^{2019}}$

Solution

(A) સંકલન $\int x^{2019} \cdot e^{x^{2020}} \, dx$ ઉકેલવા માટે,આપણે આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
ધારો કે $u = x^{2020}$.
હવે,બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને $\frac{du}{dx} = 2020 x^{2019}$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $du = 2020 x^{2019} \, dx$,અથવા $x^{2019} \, dx = \frac{1}{2020} \, du$.
આ કિંમતોને મૂળ સંકલનમાં મૂકતા:
$\int e^u \cdot \frac{1}{2020} \, du = \frac{1}{2020} \int e^u \, du$.
$e^u$ નું સંકલન $e^u$ થાય છે,તેથી આપણને $\frac{1}{2020} e^u + C$ મળે છે.
અંતે,$u = x^{2020}$ પાછું મૂકતા,આપણને $\frac{1}{2020} e^{x^{2020}} + C$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
392
EasyMCQ
$\int (x+1)(x+3)(x+2)^7 \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$\frac{(x+2)^{10}}{10} - \frac{(x+2)^8}{8}$
B
$\frac{(x+2)^{10}}{10} + \frac{(x+2)^8}{8}$
C
$\frac{(x+3)^{10}}{10} - \frac{(x+3)^8}{8}$
D
$\frac{(x+3)^{10}}{10} + \frac{(x+3)^8}{8}$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int (x+1)(x+3)(x+2)^7 \, dx$.
$u = x+2$ આદેશ લેતા,$du = dx$ મળે.
વળી,$x+1 = u-1$ અને $x+3 = u+1$ થાય.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int (u-1)(u+1)u^7 \, du$
$I = \int (u^2-1)u^7 \, du$
$I = \int (u^9 - u^7) \, du$
$u$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$I = \frac{u^{10}}{10} - \frac{u^8}{8} + C$
$u = x+2$ પાછા મૂકતા:
$I = \frac{(x+2)^{10}}{10} - \frac{(x+2)^8}{8} + C$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
393
EasyMCQ
$\int \sqrt{\frac{\cos x - \cos^3 x}{1 - \cos^3 x}} \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$\frac{2}{3} \cos^{-1}(\cos^{3/2} x)$
B
$-\frac{2}{3} \cos^{-1}(\cos^{3/2} x)$
C
$\frac{3}{2} \cos^{-1}(\cos^{3/2} x)$
D
$-\frac{3}{2} \cos^{-1}(\cos^{3/2} x)$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \sqrt{\frac{\cos x(1 - \cos^2 x)}{1 - \cos^3 x}} \, dx = \int \sqrt{\frac{\cos x \sin^2 x}{1 - \cos^3 x}} \, dx$.
$\sin x = \sqrt{1 - \cos^2 x}$ હોવાથી,$I = \int \sin x \sqrt{\frac{\cos x}{1 - \cos^3 x}} \, dx$ મળે.
ધારો કે $u = \cos^{3/2} x$. તો $du = \frac{3}{2} \cos^{1/2} x (-\sin x) \, dx$,જેનો અર્થ છે કે $\sin x \sqrt{\cos x} \, dx = -\frac{2}{3} du$.
વળી,$u^2 = \cos^3 x$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા: $I = \int \sqrt{\frac{1}{1 - u^2}} \left(-\frac{2}{3} du\right) = -\frac{2}{3} \int \frac{1}{\sqrt{1 - u^2}} \, du$.
આનું સંકલન $-\frac{2}{3} \sin^{-1}(u) + C$ થાય.
$\sin^{-1}(u) + \cos^{-1}(u) = \frac{\pi}{2}$ હોવાથી,$-\frac{2}{3} (\frac{\pi}{2} - \cos^{-1}(u)) = \frac{2}{3} \cos^{-1}(u) - \frac{\pi}{3}$ મળે.
અચળાંક $-\frac{\pi}{3}$ ને $C$ માં સમાવી લેતા,જવાબ $\frac{2}{3} \cos^{-1}(\cos^{3/2} x) + C$ મળે.
394
EasyMCQ
સંકલન શોધો: $\int \sqrt{\frac{\cos x - \cos^3 x}{1 - \cos^3 x}} \, dx = \text{ . . . . . . } + c$
(જ્યાં,$x \in R - \{\frac{k \pi}{2} \mid k \in Z\}$)
A
$\frac{2}{3} \cos^{-1}(\sin^{\frac{3}{2}} x)$
B
$\frac{2}{3} \tan^{-1}(\cos^{\frac{3}{2}} x)$
C
$-\frac{2}{3} \sin^{-1}(\cos^{\frac{3}{2}} x)$
D
$\frac{2}{3} \sin^{-1}(\sin^{\frac{3}{2}} x)$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \sqrt{\frac{\cos x(1 - \cos^2 x)}{1 - \cos^3 x}} \, dx = \int \sqrt{\frac{\cos x \sin^2 x}{1 - \cos^3 x}} \, dx$.
અહીં $\sin x$ વર્ગમૂળમાં હોવાથી,આપણે ધન મૂળ $\sin x$ લઈશું.
$I = \int \sin x \sqrt{\frac{\cos x}{1 - \cos^3 x}} \, dx$.
ધારો કે $u = \cos^{\frac{3}{2}} x$. તેથી $du = \frac{3}{2} \cos^{\frac{1}{2}} x (-\sin x) \, dx$.
તેથી,$-\frac{2}{3} du = \sqrt{\cos x} \sin x \, dx$.
સંકલનમાં કિંમત મૂકતા: $I = \int \sqrt{\frac{\cos x}{1 - (\cos^{\frac{3}{2}} x)^2}} \sin x \, dx$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $I = \int \frac{1}{\sqrt{1 - u^2}} \left(-\frac{2}{3} du\right) = -\frac{2}{3} \sin^{-1}(u) + c$.
$u = \cos^{\frac{3}{2}} x$ પાછું મૂકતા,આપણને $I = -\frac{2}{3} \sin^{-1}(\cos^{\frac{3}{2}} x) + c$ મળે છે.
395
EasyMCQ
$\int e^{\sqrt{x}} \, dx = $ . . . . . . $+ c ; x > 0$
A
$2(\sqrt{x}-1) e^{\sqrt{x}}$
B
$(1-\sqrt{x}) e^{\sqrt{x}}$
C
$2(1-\sqrt{x}) e^{\sqrt{x}}$
D
$(\sqrt{x}-1) e^{\sqrt{x}}$

Solution

(A) સંકલન $I = \int e^{\sqrt{x}} \, dx$ ઉકેલવા માટે,આપણે આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીશું.
ધારો કે $\sqrt{x} = t$. તેથી $x = t^2$,જેનો અર્થ છે કે $dx = 2t \, dt$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int e^t (2t) \, dt = 2 \int t e^t \, dt$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $\int u \, dv = uv - \int v \, du$:
ધારો કે $u = t$ અને $dv = e^t \, dt$. તેથી $du = dt$ અને $v = e^t$.
$I = 2 [t e^t - \int e^t \, dt] = 2 [t e^t - e^t] + c = 2 e^t (t - 1) + c$.
$t = \sqrt{x}$ પાછા મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = 2 e^{\sqrt{x}} (\sqrt{x} - 1) + c$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
396
EasyMCQ
$\int \tan ^8 x \cdot \sec ^4 x \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$\frac{\tan ^9 x}{9} - \frac{\tan ^7 x}{7}$
B
$\frac{\tan ^{11} x}{11} - \frac{\tan ^9 x}{9}$
C
$\frac{\tan ^9 x}{9} + \frac{\tan ^7 x}{7}$
D
$\frac{\tan ^{11} x}{11} + \frac{\tan ^9 x}{9}$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \tan ^8 x \cdot \sec ^4 x \, dx$.
આપણે $\sec ^4 x$ ને $\sec ^2 x \cdot \sec ^2 x$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
તેથી,$I = \int \tan ^8 x \cdot \sec ^2 x \cdot \sec ^2 x \, dx$.
કારણ કે $\sec ^2 x = 1 + \tan ^2 x$,તેથી:
$I = \int \tan ^8 x (1 + \tan ^2 x) \sec ^2 x \, dx$.
ધારો કે $u = \tan x$,તો $du = \sec ^2 x \, dx$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int u^8 (1 + u^2) \, du = \int (u^8 + u^{10}) \, du$.
$u$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$I = \frac{u^9}{9} + \frac{u^{11}}{11} + C$.
$u = \tan x$ પાછું મૂકતા:
$I = \frac{\tan ^9 x}{9} + \frac{\tan ^{11} x}{11} + C$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
397
EasyMCQ
$\int \frac{e^x(1+x)}{\sin ^2(x \cdot e^x)} dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$-\cot(x \cdot e^x)$
B
$\tan(x \cdot e^x)$
C
$-\tan(x \cdot e^x)$
D
$\cot(x \cdot e^x)$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{e^x(1+x)}{\sin^2(x \cdot e^x)} dx$.
$u = x \cdot e^x$ આદેશ લેતા,
$du = (1 \cdot e^x + x \cdot e^x) dx = e^x(1+x) dx$ મળે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{1}{\sin^2(u)} du = \int \csc^2(u) du$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\int \csc^2(u) du = -\cot(u) + C$,
તેથી $I = -\cot(x \cdot e^x) + C$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

7-1.Indefinite Integral — Integration by substitution · Frequently Asked Questions

1Are these 7-1.Indefinite Integral questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 7-1.Indefinite Integral Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.