Gujarati

Odds in favor and odds against, Addition theorem on probability Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Probability · Odds in favor and odds against, Addition theorem on probability

127+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 127 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
બે ઘટનાઓમાંથી એક ઘટના ચોક્કસપણે બનવી જોઈએ. જો એક ઘટનાની સંભાવના બીજી ઘટનાની $\frac{2}{3}$ હોય,તો બીજી ઘટનાની તરફેણમાં સાનુકૂળ ગુણોત્તર (odds) શું હશે?
A
$2:3$
B
$1:3$
C
$3:1$
D
$3:2$

Solution

(D) ધારો કે બીજી ઘટનાની સંભાવના $p$ છે. તો પ્રથમ ઘટનાની સંભાવના $\frac{2}{3}p$ થશે.
બે ઘટનાઓમાંથી એક ઘટના ચોક્કસપણે બનતી હોવાથી અને તે પરસ્પર નિવારક હોવાથી,તેમની સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થાય:
$p + \frac{2}{3}p = 1$
$\frac{5}{3}p = 1 \Rightarrow p = \frac{3}{5}$.
પ્રથમ ઘટનાની સંભાવના $1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}$ છે.
બીજી ઘટનાની તરફેણમાં સાનુકૂળ ગુણોત્તર તેની સંભાવના અને તેની પૂરક ઘટના (પ્રથમ ઘટના) ની સંભાવનાનો ગુણોત્તર છે:
$\text{Odds} = \frac{p}{1-p} = \frac{3/5}{2/5} = \frac{3}{2}$.
આમ,બીજી ઘટનાની તરફેણમાં સાનુકૂળ ગુણોત્તર $3:2$ છે.
52
MediumMCQ
યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરેલા લીપ વર્ષમાં $53$ રવિવાર અથવા $53$ સોમવાર હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{2}{7}$
B
$\frac{4}{7}$
C
$\frac{3}{7}$
D
$\frac{1}{7}$

Solution

(C) લીપ વર્ષમાં $366$ દિવસો હોય છે,જે $52$ અઠવાડિયા અને $2$ વધારાના દિવસો બરાબર છે.
આ $2$ વધારાના દિવસો માટે $7$ શક્ય જોડીઓ છે:
$(i)$ (રવિવાર,સોમવાર),$(ii)$ (સોમવાર,મંગળવાર),$(iii)$ (મંગળવાર,બુધવાર),$(iv)$ (બુધવાર,ગુરુવાર),$(v)$ (ગુરુવાર,શુક્રવાર),$(vi)$ (શુક્રવાર,શનિવાર),$(vii)$ (શનિવાર,રવિવાર).
ધારો કે $A$ એ ઘટના છે કે લીપ વર્ષમાં $53$ રવિવાર હોય.
ધારો કે $B$ એ ઘટના છે કે લીપ વર્ષમાં $53$ સોમવાર હોય.
નિદર્શાવકાશમાંથી,$A$ માટે સાનુકૂળ પરિણામો $(i)$ અને $(vii)$ છે,તેથી $P(A) = \frac{2}{7}$.
$B$ માટે સાનુકૂળ પરિણામો $(i)$ અને $(ii)$ છે,તેથી $P(B) = \frac{2}{7}$.
છેદગણ $A \cap B$ ($53$ રવિવાર અને $53$ સોમવાર બંને હોય) ફક્ત કિસ્સા $(i)$ માં થાય છે,તેથી $P(A \cap B) = \frac{1}{7}$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
$P(A \cup B) = \frac{2}{7} + \frac{2}{7} - \frac{1}{7} = \frac{3}{7}$.
53
MediumMCQ
એક ઘટના બનવાની સંભાવના બીજી ઘટનાની સંભાવનાનો વર્ગ છે,પરંતુ પ્રથમ ઘટનાની વિરુદ્ધની ઓડ્સ (odds) બીજી ઘટનાની વિરુદ્ધની ઓડ્સનો ઘન છે. તો તે ઘટનાઓની સંભાવનાઓ શોધો:
A
$\frac{1}{9}, \frac{1}{3}$
B
$\frac{1}{16}, \frac{1}{4}$
C
$\frac{1}{4}, \frac{1}{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $p_1$ અને $p_2$ એ પ્રથમ અને બીજી ઘટનાની સંભાવનાઓ છે.
આપેલી શરતો મુજબ:
$p_1 = p_2^2$
ઘટનાની વિરુદ્ધની ઓડ્સ $\frac{1-p}{p}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$\frac{1-p_1}{p_1} = \left(\frac{1-p_2}{p_2}\right)^3$.
જો આપણે $p_1 = 1/9$ અને $p_2 = 1/3$ લઈએ,તો:
પ્રથમ ઘટનાની વિરુદ્ધની ઓડ્સ $= \frac{1-1/9}{1/9} = 8$.
બીજી ઘટનાની વિરુદ્ધની ઓડ્સ $= \frac{1-1/3}{1/3} = 2$.
અહીં $8 = 2^3$ થાય છે,તેથી વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
54
MediumMCQ
કોઈ એક ઘટનાની વિરુદ્ધમાં પરિણામ $5 : 2$ છે અને બીજી એક ઘટનાની તરફેણમાં પરિણામ $6 : 5$ છે. જો બંને ઘટના એકબીજાથી સ્વતંત્ર હોય તો,ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{50}{77}$
B
$\frac{52}{77}$
C
$\frac{25}{88}$
D
$\frac{63}{88}$

Solution

(B) ધારો કે $A$ અને $B$ બે સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે.
ઘટના $A$ માટે,વિરુદ્ધમાં પરિણામ $5 : 2$ છે,તેથી $P(A) = \frac{2}{5+2} = \frac{2}{7}$.
ઘટના $A$ ન બને તેની સંભાવના $P(A') = 1 - \frac{2}{7} = \frac{5}{7}$ છે.
ઘટના $B$ માટે,તરફેણમાં પરિણામ $6 : 5$ છે,તેથી $P(B) = \frac{6}{6+5} = \frac{6}{11}$.
ઘટના $B$ ન બને તેની સંભાવના $P(B') = 1 - \frac{6}{11} = \frac{5}{11}$ છે.
ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના $1 - P(A' \cap B')$ છે.
ઘટનાઓ સ્વતંત્ર હોવાથી,$P(A' \cap B') = P(A') \times P(B') = \frac{5}{7} \times \frac{5}{11} = \frac{25}{77}$.
તેથી,માંગેલ સંભાવના $1 - \frac{25}{77} = \frac{52}{77}$ થાય.
55
EasyMCQ
$52$ પત્તામાંથી એક પત્તું યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરતાં તે પત્તું રાજા હોય અથવા ચોકટનું હોય તેની સંભાવના $..........$ છે.
A
$\frac{1}{26}$
B
$\frac{3}{26}$
C
$\frac{4}{13}$
D
$\frac{3}{13}$

Solution

(C) ધારો કે $A$ એ પત્તું રાજા હોવાની ઘટના છે અને $B$ એ પત્તું ચોકટનું હોવાની ઘટના છે.
કુલ પત્તાની સંખ્યા = $52$.
રાજાઓની સંખ્યા $n(A) = 4$,તેથી $P(A) = \frac{4}{52}$.
ચોકટના પત્તાની સંખ્યા $n(B) = 13$,તેથી $P(B) = \frac{13}{52}$.
ચોકટનો રાજા બંનેમાં સામાન્ય છે,તેથી $n(A \cap B) = 1$,અને $P(A \cap B) = \frac{1}{52}$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = \frac{4}{52} + \frac{13}{52} - \frac{1}{52} = \frac{16}{52}$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{16}{52} = \frac{4}{13}$.
56
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ કોઈ બે ઘટનાઓ હોય,તો $P(A \cup B) = \dots$
A
$P(A) + P(B)$
B
$P(A) + P(B) + P(A \cap B)$
C
$P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
D
$P(A) \cdot P(B)$

Solution

(C) સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે,ઘટનાઓના યોગની સંભાવના $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
57
MediumMCQ
$52$ પત્તાના યોગ્ય રીતે ચીપેલા ડેકમાંથી એક પત્તું રાજાનું હોવાની અનુકૂળ સંભાવના પ્રમાણ શોધો.
A
$2 : 14$
B
$3 : 10$
C
$2 : 6$
D
$1 : 12$

Solution

(D) કુલ પત્તાની સંખ્યા $52$ છે.
ડેકમાં $4$ રાજા હોય છે.
અનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા (રાજા મળે તે) $m = 4$ છે.
પ્રતિકૂળ પરિણામોની સંખ્યા (રાજા ન મળે તે) $n = 52 - 4 = 48$ છે.
અનુકૂળ સંભાવના પ્રમાણ એ અનુકૂળ પરિણામો અને પ્રતિકૂળ પરિણામોનો ગુણોત્તર છે,જે $m : n$ છે.
તેથી,અનુકૂળ સંભાવના પ્રમાણ $4 : 48$ છે,જેનું સાદું રૂપ $1 : 12$ થાય છે.
58
EasyMCQ
એક ડૉક્ટર નવેમ્બર મહિનામાં દર્દી માટે એપોઇન્ટમેન્ટ નક્કી કરે છે. તારીખ $5$ અથવા $6$ નો ગુણાંક હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$1/5$
B
$4/15$
C
$1/3$
D
$2/5$

Solution

(C) નવેમ્બર મહિનામાં $30$ દિવસ હોય છે. કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 30$ છે.
ધારો કે $A$ એ ઘટના છે કે તારીખ $5$ નો ગુણાંક છે. ${1, 2, ..., 30}$ માં $5$ ના ગુણાંક ${5, 10, 15, 20, 25, 30}$ છે. તેથી,$n(A) = 6$.
ધારો કે $B$ એ ઘટના છે કે તારીખ $6$ નો ગુણાંક છે. ${1, 2, ..., 30}$ માં $6$ ના ગુણાંક ${6, 12, 18, 24, 30}$ છે. તેથી,$n(B) = 5$.
છેદગણ $A \cap B$ માં એવી તારીખો છે જે $5$ અને $6$ બંનેના ગુણાંક છે (એટલે કે $30$ ના ગુણાંક). આમ,$A \cap B = {30}$,અને $n(A \cap B) = 1$.
સંભાવના માટે સરવાળાનો નિયમ વાપરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) = \frac{6}{30} + \frac{5}{30} - \frac{1}{30} = \frac{10}{30} = \frac{1}{3}$.
59
MediumMCQ
$52$ પત્તાના ઢગમાંથી એક પત્તું પસંદ કરતાં તે રાણી અથવા લાલ રંગનું પત્તું હોવાની સંભાવના કેટલી?
A
$1/26$
B
$3/26$
C
$4/13$
D
$7/13$

Solution

(D) કુલ પત્તાની સંખ્યા $n(S) = 52$ છે.
ધારો કે $A$ એ રાણી પસંદ કરવાની ઘટના છે અને $B$ એ લાલ રંગનું પત્તું પસંદ કરવાની ઘટના છે.
રાણીની સંખ્યા $n(A) = 4$ છે.
લાલ રંગના પત્તાની સંખ્યા $n(B) = 26$ છે.
લાલ રંગની રાણીની સંખ્યા $n(A \cap B) = 2$ છે.
સંભાવનાના સરવાળાના નિયમ મુજબ: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = \frac{4}{52} + \frac{26}{52} - \frac{2}{52} = \frac{28}{52}$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા,આપણને $\frac{28}{52} = \frac{7}{13}$ મળે છે.
60
MediumMCQ
ઘટના $A$ અને $B$ ઉદ્દભવે તેની સંભાવના અનુક્રમે $0.25$ અને $0.50$ છે. બંને ઘટના સાથે ઉદ્દભવે તેની સંભાવના $0.12$ છે. તો બન્ને ઘટના ન ઉદ્દભવે તેની સંભાવના શોધો.
A
$0.13$
B
$0.38$
C
$0.63$
D
$0.37$

Solution

(D) અહીં $P(A) = 0.25$,$P(B) = 0.50$ અને $P(A \cap B) = 0.12$ આપેલ છે.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
$P(A \cup B) = 0.25 + 0.50 - 0.12 = 0.63$.
બંને ઘટના ન ઉદ્દભવે તેની સંભાવના $P(A' \cap B')$ છે.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$P(A' \cap B') = P((A \cup B)') = 1 - P(A \cup B)$.
તેથી,$P(A' \cap B') = 1 - 0.63 = 0.37$.
61
EasyMCQ
જો કોઈ ઘટના બનવાની સંભાવના $3:8$ હોય,તો તે ઘટના ન બનવાની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{3}{5}$
B
$\frac{5}{3}$
C
$\frac{3}{8}$
D
$\frac{5}{8}$

Solution

(D) ઘટના બનવાની સંભાવના $P(E) = \frac{3}{8}$ આપેલ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ઘટના બનવાની અને ન બનવાની સંભાવનાનો સરવાળો $1$ થાય છે,એટલે કે $P(E) + P(\text{not } E) = 1$.
તેથી,ઘટના ન બનવાની સંભાવના $P(\text{not } E) = 1 - P(E)$ થાય.
$P(\text{not } E) = 1 - \frac{3}{8} = \frac{8-3}{8} = \frac{5}{8}$.
62
MediumMCQ
વિધાન $- I :$ જો $A$ અને $B$ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની સંભાવના અનુક્રમે $1/3$ અને $1/4$ હોય,તો પ્રશ્ન ઉકેલાય તેની સંભાવના $7/12$ છે.
વિધાન $- II :$ ઉપર દર્શાવેલી ઘટનાઓ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે.
A
વિધાન $- I$ સાચું છે. વિધાન $- II$ સાચું છે. વિધાન $- II$ એ વિધાન $- I$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન $- I$ સાચું છે. વિધાન $- II$ સાચું છે. વિધાન $- II$ એ વિધાન $- I$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન $- I$ સાચું છે,વિધાન $- II$ ખોટું છે.
D
વિધાન $- I$ ખોટું છે,વિધાન $- II$ સાચું છે.

Solution

(D) ધારો કે $P(A) = 1/3$ અને $P(B) = 1/4$ એ $A$ અને $B$ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની સંભાવનાઓ છે.
ઘટનાઓ સ્વતંત્ર હોવાથી,પ્રશ્ન ઉકેલાય તેની સંભાવના $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$ દ્વારા મળે છે.
$A$ અને $B$ સ્વતંત્ર હોવાથી,$P(A \cap B) = P(A) \times P(B) = (1/3) \times (1/4) = 1/12$.
તેથી,$P(A \cup B) = 1/3 + 1/4 - 1/12 = (4 + 3 - 1)/12 = 6/12 = 1/2$.
વિધાન $- I$ માં સંભાવના $7/12$ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે,જે ખોટું છે.
વિધાન $- II$ જણાવે છે કે ઘટનાઓ સ્વતંત્ર છે,જે આવા પ્રશ્નો માટે પ્રમાણભૂત ધારણા છે,તેથી વિધાન $- II$ સાચું છે.
આમ,વિધાન $- I$ ખોટું છે અને વિધાન $- II$ સાચું છે.
63
MediumMCQ
જો $A$ ના પરીક્ષામાં નાપાસ થવાની સંભાવના $1/5$ છે અને $B$ ના નાપાસ થવાની સંભાવના $3/10$ છે,તો $A$ અથવા $B$ માંથી કોઈ એક નાપાસ થાય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$1/2$
B
$11/25$
C
$19/50$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(C) ના નાપાસ થવાની સંભાવના $P(A) = 1/5$ અને $B$ ના નાપાસ થવાની સંભાવના $P(B) = 3/10$ છે.
ધારો કે $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે,તો $A$ અથવા $B$ માંથી કોઈ એક નાપાસ થાય તેની સંભાવના $P(A \cap \overline{B}) + P(\overline{A} \cap B)$ થાય.
$P(A \cap \overline{B}) = P(A) \times (1 - P(B)) = \frac{1}{5} \times (1 - \frac{3}{10}) = \frac{7}{50}$.
$P(\overline{A} \cap B) = (1 - P(A)) \times P(B) = (1 - \frac{1}{5}) \times \frac{3}{10} = \frac{12}{50}$.
કુલ સંભાવના $= \frac{7}{50} + \frac{12}{50} = \frac{19}{50}$.
64
EasyMCQ
ધારો કે $A, B,$ અને $C$ એવી ઘટનાઓ છે કે જેથી $P(A) = P(B) = P(C) = \frac{1}{4}, P(AB) = P(CB) = 0,$ અને $P(AC) = \frac{1}{8}.$ તો $P(A \cup B) = \dots$
A
$0.125$
B
$0.25$
C
$0.375$
D
$0.5$

Solution

(D) બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ ના યોગની સંભાવના સરવાળાના પ્રમેય દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
આપેલ છે કે $P(A) = \frac{1}{4}$,$P(B) = \frac{1}{4}$,અને $P(AB) = 0$:
$P(A \cup B) = \frac{1}{4} + \frac{1}{4} - 0$
$P(A \cup B) = \frac{2}{4} = \frac{1}{2} = 0.5$
65
EasyMCQ
$52$ પત્તાના ઢગમાંથી એક પત્તું યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો તે રાજા અથવા કાળીનું પત્તું હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$1/26$
B
$3/26$
C
$4/13$
D
$3/13$

Solution

(C) ધારો કે $A$ એ રાજા પસંદ કરવાની ઘટના છે અને $B$ એ કાળીનું પત્તું પસંદ કરવાની ઘટના છે.
કુલ પત્તાની સંખ્યા $n(S) = 52$.
રાજાની સંખ્યા $n(A) = 4$.
કાળીના પત્તાની સંખ્યા $n(B) = 13$.
રાજા અને કાળી બંને હોય તેવું પત્તું $n(A \cap B) = 1$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = \frac{4}{52} + \frac{13}{52} - \frac{1}{52}$.
$P(A \cup B) = \frac{4 + 13 - 1}{52} = \frac{16}{52}$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા,$P(A \cup B) = \frac{4}{13}$ મળે છે.
66
EasyMCQ
પત્તાના ઢગલામાંથી યાર્દચ્છિક રીતે એક પત્તુ પસંદ કરવામાં આવે છે. આ પત્તુ લાલ રંગનું અથવા રાણી હોવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$1/13$
B
$1/26$
C
$1/2$
D
$7/13$

Solution

(D) ધારો કે $A$ એ લાલ રંગનું પત્તુ હોવાની ઘટના છે અને $B$ એ રાણી હોવાની ઘટના છે.
કુલ પત્તાની સંખ્યા $= 52$.
લાલ રંગના પત્તાની સંખ્યા $n(A) = 26$.
રાણીની સંખ્યા $n(B) = 4$.
લાલ રંગની રાણીની સંખ્યા $n(A \cap B) = 2$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = \frac{26}{52} + \frac{4}{52} - \frac{2}{52} = \frac{28}{52}$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા,આપણને $\frac{28}{52} = \frac{7}{13}$ મળે છે.
67
MediumMCQ
$1$ થી $100$ નંબર લખેલી $100$ લોટરીની ટિકિટો છે. જો યાદચ્છિક રીતે એક ટિકિટ પસંદ કરવામાં આવે,તો તેના પરનો નંબર $3$ અથવા $5$ નો ગુણક હોય તેની સંભાવના શોધો.
A
$1/5$
B
$33/100$
C
$47/100$
D
$3/50$

Solution

(C) ધારો કે $A$ એ ઘટના છે કે ટિકિટ પરનો નંબર $3$ નો ગુણક છે.
ધારો કે $B$ એ ઘટના છે કે ટિકિટ પરનો નંબર $5$ નો ગુણક છે.
$100$ સુધીના $3$ ના ગુણકો $A = \{3, 6, 9, \dots, 99\}$ છે,તેથી $n(A) = 33$.
$100$ સુધીના $5$ ના ગુણકો $B = \{5, 10, 15, \dots, 100\}$ છે,તેથી $n(B) = 20$.
$3$ અને $5$ બંનેના ગુણકો (એટલે કે $15$ ના ગુણકો) $A \cap B = \{15, 30, 45, 60, 75, 90\}$ છે,તેથી $n(A \cap B) = 6$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = \frac{33}{100} + \frac{20}{100} - \frac{6}{100} = \frac{47}{100}$.
68
MediumMCQ
જો કોઈ વિદ્યાર્થી પ્રથમ,દ્વિતીય કે તૃતીય ગ્રેડમાં પાસ થાય તેની સંભાવનાઓ અનુક્રમે $1/10$,$3/5$ અને $1/4$ હોય,તો તે નાપાસ (ચોથા ગ્રેડમાં) થાય તેની સંભાવના ........ છે.
A
$197/200$
B
$27/100$
C
$1/20$
D
આમાંથી એકપણ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $P(A)$,$P(B)$ અને $P(C)$ એ પ્રથમ,દ્વિતીય અને તૃતીય ગ્રેડમાં પાસ થવાની સંભાવનાઓ છે.
આપેલ છે કે $P(A) = 1/10$,$P(B) = 3/5$ અને $P(C) = 1/4$.
આ ઘટનાઓ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,કોઈપણ ગ્રેડમાં પાસ થવાની સંભાવના $P(A \cup B \cup C) = P(A) + P(B) + P(C)$ થશે.
$P(A \cup B \cup C) = 1/10 + 3/5 + 1/4 = (2 + 12 + 5) / 20 = 19/20$.
નાપાસ થવાની (ચોથા ગ્રેડમાં આવવાની) સંભાવના $P(D) = 1 - P(A \cup B \cup C)$ છે.
$P(D) = 1 - 19/20 = 1/20$.
69
MediumMCQ
બે પાસાને એક વાર ફેંકતા બંને પાસા પરના અંકોનો સરવાળો $7$ થવાની પ્રતિકૂળ સંભાવનાનું પ્રમાણ શોધો.
A
$5 : 1$
B
$2 : 3$
C
$4 : 1$
D
$1 : 2$

Solution

(A) બે પાસા ફેંકતા મળતા કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 6 \times 6 = 36$ છે.
સરવાળો $7$ મળે તેવા સાનુકૂળ પરિણામો $E = \{(1, 6), (2, 5), (3, 4), (4, 3), (5, 2), (6, 1)\}$ છે.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $n(E) = 6$ છે.
પ્રતિકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) - n(E) = 36 - 6 = 30$ છે.
પ્રતિકૂળ સંભાવનાનું પ્રમાણ = (પ્રતિકૂળ પરિણામો) : (સાનુકૂળ પરિણામો) = $30 : 6 = 5 : 1$.
70
MediumMCQ
જો $P(A \cup B) = \frac{2}{3}$,$P(A \cap B) = \frac{1}{6}$,અને $P(A) = \frac{1}{3}$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$A$ અને $B$ નિરપેક્ષ ઘટનાઓ છે.
B
$A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ છે.
C
$A$ અને $B$ સાપેક્ષ ઘટનાઓ છે.
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં.

Solution

(A) સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{2}{3} = \frac{1}{3} + P(B) - \frac{1}{6}$.
$\frac{2}{3} = \frac{1}{6} + P(B) \implies P(B) = \frac{2}{3} - \frac{1}{6} = \frac{4-1}{6} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
હવે,નિરપેક્ષતા ચકાસતા: $P(A) \times P(B) = \frac{1}{3} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{6}$.
અહીં $P(A \cap B) = P(A) \times P(B) = \frac{1}{6}$ હોવાથી,$A$ અને $B$ નિરપેક્ષ ઘટનાઓ છે.
71
MediumMCQ
બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે,ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના $0.6$ છે અને બંને ઘટનાઓ બને તેની સંભાવના $0.2$ છે. તો $P(A) + P(B) = \dots$
A
$0.8$
B
$0.6$
C
$0.2$
D
$0.4$

Solution

(A) આપેલ છે કે ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના $P(A \cup B) = 0.6$ અને બંને ઘટનાઓ બને તેની સંભાવના $P(A \cap B) = 0.2$ છે.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$0.6 = P(A) + P(B) - 0.2$
તેથી,$P(A) + P(B) = 0.6 + 0.2 = 0.8$.
72
MediumMCQ
$A$ $75\%$ કિસ્સાઓમાં સાચું બોલે છે અને $B$ $80\%$ કિસ્સાઓમાં સાચું બોલે છે. તેઓ એક જ હકીકત જણાવવામાં એકબીજાનો વિરોધ કરે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$7/20$
B
$13/20$
C
$3/20$
D
$1/5$

Solution

(A) ધારો કે $P(A)$ એ $A$ સાચું બોલે તેની સંભાવના છે,તેથી $P(A) = 75/100 = 3/4$.
તેથી $P(A') = 1 - 3/4 = 1/4$ એ $A$ ખોટું બોલે તેની સંભાવના છે.
ધારો કે $P(B)$ એ $B$ સાચું બોલે તેની સંભાવના છે,તેથી $P(B) = 80/100 = 4/5$.
તેથી $P(B') = 1 - 4/5 = 1/5$ એ $B$ ખોટું બોલે તેની સંભાવના છે.
જો એક સાચું બોલે અને બીજું ખોટું બોલે તો તેઓ એકબીજાનો વિરોધ કરે છે.
આ બે રીતે થઈ શકે છે:
$1$. $A$ સાચું બોલે અને $B$ ખોટું બોલે: $P(A) \times P(B') = (3/4) \times (1/5) = 3/20$.
$2$. $A$ ખોટું બોલે અને $B$ સાચું બોલે: $P(A') \times P(B) = (1/4) \times (4/5) = 4/20$.
વિરોધાભાસની કુલ સંભાવના આ સંભાવનાઓનો સરવાળો છે:
$P(\text{contradiction}) = 3/20 + 4/20 = 7/20$.
73
DifficultMCQ
જો $A$ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની પ્રતિકૂળ સંભાવના $4:3$ હોય અને $B$ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની અનુકૂળ સંભાવના $7:5$ હોય,તો તેમાંથી માત્ર એક જ વ્યક્તિ પ્રશ્ન ઉકેલે તેની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$16/21$
B
$5/21$
C
$43/84$
D
$41/84$

Solution

(C) ધારો કે $P(A)$ એ $A$ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની સંભાવના છે અને $P(B)$ એ $B$ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની સંભાવના છે.
$A$ માટે પ્રતિકૂળ સંભાવના $4:3$ છે,તેથી $P(A') = 4/7$ અને $P(A) = 1 - 4/7 = 3/7$.
$B$ માટે અનુકૂળ સંભાવના $7:5$ છે,તેથી $P(B) = 7/(7+5) = 7/12$ અને $P(B') = 1 - 7/12 = 5/12$.
માત્ર એક જ વ્યક્તિ પ્રશ્ન ઉકેલે તેની સંભાવના $P(A \cap B') + P(A' \cap B)$ છે.
$P(A \cap B') = P(A) \times P(B') = (3/7) \times (5/12) = 15/84$.
$P(A' \cap B) = P(A') \times P(B) = (4/7) \times (7/12) = 28/84$.
કુલ સંભાવના = $15/84 + 28/84 = 43/84$.
74
MediumMCQ
જો $P(A) = \frac{1}{2}$,$P(B) = \frac{1}{3}$,અને $P(A \cap B) = \frac{1}{4}$ હોય,તો $P(A' \cap B')$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{7}{12}$
B
$\frac{5}{12}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{6}$

Solution

(B) ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$P(A' \cap B') = P((A \cup B)') = 1 - P(A \cup B)$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $P(A \cup B) = \frac{1}{2} + \frac{1}{3} - \frac{1}{4} = \frac{6+4-3}{12} = \frac{7}{12}$.
તેથી,$P(A' \cap B') = 1 - \frac{7}{12} = \frac{5}{12}$.
75
EasyMCQ
એક પાસો ફેંકવામાં આવે છે. ધારો કે $A$ એ ઘટના છે કે મળતી સંખ્યા $3$ કરતા મોટી છે. ધારો કે $B$ એ ઘટના છે કે મળતી સંખ્યા $5$ કરતા નાની છે. તો $P(A \cup B)$ શોધો.
A
$\frac{3}{5}$
B
$0$
C
$1$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(C) પાસો ફેંકતા મળતો નિદર્શાવકાશ $S = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ છે,તેથી $n(S) = 6$.
ઘટના $A$ એ છે કે મળતી સંખ્યા $3$ કરતા મોટી છે,તેથી $A = \{4, 5, 6\}$. આમ,$P(A) = \frac{3}{6}$.
ઘટના $B$ એ છે કે મળતી સંખ્યા $5$ કરતા નાની છે,તેથી $B = \{1, 2, 3, 4\}$. આમ,$P(B) = \frac{4}{6}$.
છેદગણ $A \cap B$ એ ઘટના છે કે સંખ્યા $3$ કરતા મોટી અને $5$ કરતા નાની હોય,તેથી $A \cap B = \{4\}$. આમ,$P(A \cap B) = \frac{1}{6}$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
કિંમતો મૂકતા: $P(A \cup B) = \frac{3}{6} + \frac{4}{6} - \frac{1}{6} = \frac{6}{6} = 1$.
76
MediumMCQ
બે પાસા એકસાથે ફેંકવામાં આવે છે. સરવાળો એકી સંખ્યા હોય અથવા $7$ થી ઓછો હોય અથવા બંને હોય તેની સંભાવના શોધો:
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(C) ધારો કે $A$ એ સરવાળો $7$ થી ઓછો હોવાની ઘટના છે અને $B$ એ સરવાળો એકી સંખ્યા હોવાની ઘટના છે.
બે પાસા ફેંકવામાં આવે ત્યારે કુલ પરિણામો $= 6 \times 6 = 36$.
$A$ માટેના પરિણામો (સરવાળો $< 7$): $(1,1), (1,2), (1,3), (1,4), (1,5), (2,1), (2,2), (2,3), (2,4), (3,1), (3,2), (3,3), (4,1), (4,2), (5,1)$. કુલ $= 15$.
$P(A) = \frac{15}{36}$.
$B$ માટેના પરિણામો (સરવાળો એકી છે): સરવાળો $3, 5, 7, 9, 11$ હોઈ શકે. કુલ $= 18$.
$P(B) = \frac{18}{36}$.
$A \cap B$ માટેના પરિણામો (સરવાળો એકી અને $7$ થી ઓછો છે): સરવાળો $3, 5$ હોઈ શકે. પરિણામો $(1,2), (2,1), (1,4), (2,3), (3,2), (4,1)$ છે. કુલ $= 6$.
$P(A \cap B) = \frac{6}{36}$.
સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = \frac{15}{36} + \frac{18}{36} - \frac{6}{36} = \frac{27}{36} = \frac{3}{4}$.
77
AdvancedMCQ
$65$ વર્ષના પતિ $85$ વર્ષ સુધી જીવશે તેની વિરુદ્ધ સંભાવના $5:2$ છે અને $58$ વર્ષની પત્ની $78$ વર્ષ સુધી જીવશે તેની વિરુદ્ધ સંભાવના $4:3$ છે. જો $20$ વર્ષ સુધી બંનેમાંથી ઓછામાં ઓછો એક વ્યક્તિ જીવિત રહે તેની સંભાવના $k$ હોય,તો $49k$ ની કિંમત શોધો.
A
$20$
B
$31$
C
$29$
D
$6$

Solution

(C) ધારો કે $H$ એ ઘટના છે કે પતિ $20$ વર્ષ જીવશે અને $W$ એ ઘટના છે કે પત્ની $20$ વર્ષ જીવશે.
પતિ $20$ વર્ષ જીવશે તેની વિરુદ્ધની સંભાવના $5:2$ હોવાથી,તે જીવિત ન રહે તેની સંભાવના $P(\overline{H}) = \frac{5}{7}$ છે.
તેથી,તે જીવિત રહે તેની સંભાવના $P(H) = \frac{2}{7}$ છે.
પત્ની $20$ વર્ષ જીવશે તેની વિરુદ્ધની સંભાવના $4:3$ હોવાથી,તે જીવિત ન રહે તેની સંભાવના $P(\overline{W}) = \frac{4}{7}$ છે.
તેથી,તે જીવિત રહે તેની સંભાવના $P(W) = \frac{3}{7}$ છે.
ઓછામાં ઓછો એક વ્યક્તિ જીવિત રહે તેની સંભાવના $k = 1 - P(\overline{H} \cap \overline{W})$ છે.
ઘટનાઓ સ્વતંત્ર હોવાથી,$k = 1 - (\frac{5}{7} \times \frac{4}{7}) = 1 - \frac{20}{49} = \frac{29}{49}$.
તેથી,$49k = 29$.
78
AdvancedMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ એ એક પ્રયોગની બે સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે. જો $P(A) = 0.3$ અને $P(A \cup B) = 0.8$ હોય,તો $P(A \to B)$ શોધો,જ્યાં $P(X)$ એ વિધાન $X$ સાચું હોવાની સંભાવના દર્શાવે છે.
A
$\frac{32}{35}$
B
$\frac{6}{35}$
C
$\frac{3}{35}$
D
માહિતી અપૂરતી છે

Solution

(A) આપેલ છે $P(A) = 0.3$ અને $P(A \cup B) = 0.8$.
$A$ અને $B$ સ્વતંત્ર હોવાથી,$P(A \cap B) = P(A)P(B)$.
સરવાળાના પ્રમેય મુજબ: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$0.8 = 0.3 + P(B) - 0.3P(B)$.
$0.5 = 0.7P(B) \Rightarrow P(B) = \frac{5}{7}$.
વિધાન $A \to B$ એ $\neg A \lor B$ ને સમાન છે,તેથી $P(A \to B) = P(\neg A \cup B) = 1 - P(A \cap \neg B)$.
$A$ અને $B$ સ્વતંત્ર હોવાથી,$A$ અને $\neg B$ પણ સ્વતંત્ર છે.
$P(A \cap \neg B) = P(A)P(\neg B) = 0.3 \times (1 - \frac{5}{7}) = 0.3 \times \frac{2}{7} = \frac{3}{35}$.
તેથી,$P(A \to B) = 1 - \frac{3}{35} = \frac{32}{35}$.
79
EasyMCQ
જો $P(A)=\frac{6}{11}, P(B)=\frac{5}{11}$ અને $P(A \cup B)=\frac{7}{11}$ હોય,તો $P(A \cap B)$ શોધો.
A
$\frac{4}{11}$
B
$\frac{3}{11}$
C
$\frac{2}{11}$
D
$\frac{5}{11}$

Solution

(A) અહીં આપેલ છે કે $P(A)=\frac{6}{11}, P(B)=\frac{5}{11}$ અને $P(A \cup B)=\frac{7}{11}.$
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
આ સૂત્રમાં આપેલી કિંમતો મૂકતા:
$\frac{7}{11} = \frac{6}{11} + \frac{5}{11} - P(A \cap B)$
$\frac{7}{11} = \frac{11}{11} - P(A \cap B)$
$P(A \cap B) = 1 - \frac{7}{11}$
$P(A \cap B) = \frac{11-7}{11} = \frac{4}{11}$
80
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ બે સ્વતંત્ર ઘટનાઓ હોય,તો $A$ અને $B$ માંથી ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બનવાની સંભાવના $1 - P(A') P(B')$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. શું આ વિધાન સાચું છે કે ખોટું?
A
સાચું
B
ખોટું

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $A$ અને $B$ માંથી ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બનવાની સંભાવના $P(A \cup B)$ છે.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$A$ અને $B$ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ હોવાથી,$P(A \cap B) = P(A) P(B)$.
તેથી,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A) P(B)$.
આપણે $P(A) = 1 - P(A')$ લખી શકીએ,તેથી:
$P(A \cup B) = 1 - P(A') + P(B) - (1 - P(A')) P(B)$
$= 1 - P(A') + P(B) - P(B) + P(A') P(B)$
$= 1 - P(A') + P(A') P(B)$
$= 1 - P(A') [1 - P(B)]$
$= 1 - P(A') P(B')$.
તેથી,આ વિધાન સાચું છે.
81
MediumMCQ
આપેલ છે કે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ એવી છે કે $P(A) = \frac{1}{2}$,$P(A \cup B) = \frac{3}{5}$,અને $P(B) = p$. જો તેઓ પરસ્પર નિવારક હોય,તો $p$ શોધો.
A
$\frac{1}{10}$
B
$\frac{2}{5}$
C
$\frac{1}{5}$
D
$\frac{3}{10}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $P(A) = \frac{1}{2}$,$P(A \cup B) = \frac{3}{5}$,અને $P(B) = p$.
જ્યારે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક હોય,ત્યારે $A \cap B = \phi$.
તેથી,$P(A \cap B) = 0$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{3}{5} = \frac{1}{2} + p - 0$.
$p$ માટે ઉકેલતા: $p = \frac{3}{5} - \frac{1}{2} = \frac{6-5}{10} = \frac{1}{10}$.
82
EasyMCQ
આપેલ છે કે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ એવી છે કે $P(A) = \frac{1}{2}$,$P(A \cup B) = \frac{3}{5}$ અને $P(B) = p$. જો ઘટનાઓ $A$ અને $B$ નિરપેક્ષ હોય,તો $p$ શોધો.
A
$\frac{1}{5}$
B
$\frac{1}{10}$
C
$\frac{2}{5}$
D
$\frac{3}{10}$

Solution

(A) ઘટનાઓ $A$ અને $B$ નિરપેક્ષ હોવાથી,$P(A \cap B) = P(A) \cdot P(B) = \frac{1}{2} p$ થાય.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{3}{5} = \frac{1}{2} + p - \frac{1}{2} p$
$\frac{3}{5} = \frac{1}{2} + \frac{p}{2}$
બંને બાજુથી $\frac{1}{2}$ બાદ કરતા:
$\frac{p}{2} = \frac{3}{5} - \frac{1}{2} = \frac{6-5}{10} = \frac{1}{10}$
$2$ વડે ગુણતા:
$p = \frac{2}{10} = \frac{1}{5}$
83
EasyMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ એ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે જ્યાં $P(A)=0.3$ અને $P(B)=0.4$ છે. $P(A \cup B)$ શોધો.
A
$0.58$
B
$0.62$
C
$0.70$
D
$0.12$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે,તેથી $P(A \cap B) = P(A) \times P(B)$.
કિંમતો મૂકતા: $P(A \cap B) = 0.3 \times 0.4 = 0.12$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
કિંમતો મૂકતા: $P(A \cup B) = 0.3 + 0.4 - 0.12 = 0.58$.
84
EasyMCQ
બે સ્વતંત્ર ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે $P(A) = 0.3$ અને $P(B) = 0.6$ આપેલ છે. $P(A \text{ or } B)$ શોધો.
A
$0.72$
B
$0.60$
C
$0.50$
D
$0.40$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ છે,$P(A) = 0.3$ અને $P(B) = 0.6$.
સ્વતંત્ર ઘટનાઓ માટે,છેદની સંભાવના $P(A \cap B) = P(A) \times P(B)$ થાય.
$P(A \cap B) = 0.3 \times 0.6 = 0.18$.
$A$ અથવા $B$ ની સંભાવના સરવાળાના પ્રમેય દ્વારા મળે છે: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = 0.3 + 0.6 - 0.18$.
$P(A \cup B) = 0.9 - 0.18 = 0.72$.
85
EasyMCQ
બે સ્વતંત્ર ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે $P(A) = 0.3$ અને $P(B) = 0.6$ આપેલ છે. $P(A \text{પણ નહીં અને } B \text{પણ નહીં})$ શોધો.
A
$0.28$
B
$0.32$
C
$0.42$
D
$0.72$

Solution

(A) અને $B$ સ્વતંત્ર ઘટનાઓ હોવાથી,$P(A \cap B) = P(A) \times P(B) = 0.3 \times 0.6 = 0.18$.
આપણે $P(A \text{પણ નહીં અને} B \text{પણ નહીં})$ શોધવાનું છે,જે $P(A' \cap B')$ છે.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$P(A' \cap B') = P((A \cup B)') = 1 - P(A \cup B)$.
સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$P(A \cup B) = P(A) P(B) - P(A \cap B) = 0.3 0.6 - 0.18 = 0.72$.
તેથી,$P(A' \cap B') = 1 - 0.72 = 0.28$.
86
EasyMCQ
નીચેના કોષ્ટકમાં ખાલી જગ્યા પૂરો:
$P(A)$ $P(B)$ $P(A \cap B)$ $P(A \cup B)$
$\frac{1}{3}$ $\frac{1}{5}$ $\frac{1}{15}$ $........$
A
$\frac{7}{15}$
B
$\frac{8}{15}$
C
$\frac{9}{15}$
D
$\frac{6}{15}$

Solution

(A) આપેલ છે:
$P(A) = \frac{1}{3}$,$P(B) = \frac{1}{5}$,$P(A \cap B) = \frac{1}{15}$
આપણે સંભાવનાનો સરવાળાનો નિયમ જાણીએ છીએ:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
કિંમતો મૂકતા:
$P(A \cup B) = \frac{1}{3} + \frac{1}{5} - \frac{1}{15}$
$3, 5, 15$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ $15$ છે:
$P(A \cup B) = \frac{5 + 3 - 1}{15} = \frac{7}{15}$
87
EasyMCQ
નીચેના કોષ્ટકમાં ખાલી જગ્યા પૂરો:
$P(A)$ $P(B)$ $P(A \cap B)$ $P(A \cup B)$
$0.35$ $..........$ $0.25$ $0.6$
A
$0.5$
B
$0.4$
C
$0.3$
D
$0.2$

Solution

(A) અમે સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો $P(A) = 0.35$,$P(A \cap B) = 0.25$,અને $P(A \cup B) = 0.6$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$0.6 = 0.35 + P(B) - 0.25$
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા:
$0.6 = 0.1 + P(B)$
$P(B)$ માટે ઉકેલતા:
$P(B) = 0.6 - 0.1 = 0.5$.
88
EasyMCQ
નીચેના કોષ્ટકમાં ખાલી જગ્યાઓ પૂરો:
$P(A)$ $P(B)$ $P(A \cap B)$ $P(A \cup B)$
$0.5$ $0.35$ $.........$ $0.7$
A
$0.15$
B
$0.25$
C
$0.35$
D
$0.45$

Solution

(A) અહીં $P(A) = 0.5$,$P(B) = 0.35$,અને $P(A \cup B) = 0.7$ આપેલ છે.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
કિંમતો મૂકતા:
$0.7 = 0.5 + 0.35 - P(A \cap B)$
$0.7 = 0.85 - P(A \cap B)$
$P(A \cap B) = 0.85 - 0.7$
$P(A \cap B) = 0.15$
89
EasyMCQ
આપેલ છે કે $P(A) = \frac{3}{5}$ અને $P(B) = \frac{1}{5}$. જો $A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ હોય,તો $P(A \text{ or } B)$ શોધો.
A
$\frac{4}{5}$
B
$\frac{2}{5}$
C
$\frac{3}{25}$
D
$\frac{1}{5}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $P(A) = \frac{3}{5}$ અને $P(B) = \frac{1}{5}$.
જ્યારે $A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ હોય,ત્યારે $A$ અથવા $B$ ની સંભાવના સરવાળાના પ્રમેય દ્વારા મળે છે:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$P(A \cup B) = \frac{3}{5} + \frac{1}{5} = \frac{4}{5}$.
90
EasyMCQ
જો $E$ અને $F$ એવી ઘટનાઓ હોય કે જેથી $P(E) = \frac{1}{4}$,$P(F) = \frac{1}{2}$ અને $P(E \cap F) = \frac{1}{8}$ હોય,તો $P(E \cup F)$ શોધો.
A
$\frac{3}{8}$
B
$\frac{5}{8}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$\frac{7}{8}$

Solution

(B) આપેલ છે: $P(E) = \frac{1}{4}$,$P(F) = \frac{1}{2}$,અને $P(E \cap F) = \frac{1}{8}$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$P(E \cup F) = P(E) + P(F) - P(E \cap F)$
કિંમતો મૂકતા:
$P(E \cup F) = \frac{1}{4} + \frac{1}{2} - \frac{1}{8}$
લસાઅ $(8)$ લેતા:
$P(E \cup F) = \frac{2}{8} + \frac{4}{8} - \frac{1}{8} = \frac{2 + 4 - 1}{8} = \frac{5}{8}$.
91
EasyMCQ
જો $E$ અને $F$ એવી ઘટનાઓ હોય કે જેથી $P(E)=\frac{1}{4}$,$P(F)=\frac{1}{2}$ અને $P(E \cap F)=\frac{1}{8}$ હોય,તો $P(\text{not } E \text{ and not } F)$ શોધો.
A
$\frac{3}{8}$
B
$\frac{1}{8}$
C
$\frac{5}{8}$
D
$\frac{7}{8}$

Solution

(A) આપેલ છે: $P(E) = \frac{1}{4}$,$P(F) = \frac{1}{2}$,અને $P(E \cap F) = \frac{1}{8}$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$P(E \cup F) = P(E) + P(F) - P(E \cap F)$.
$P(E \cup F) = \frac{1}{4} + \frac{1}{2} - \frac{1}{8} = \frac{2+4-1}{8} = \frac{5}{8}$.
આપણે $P(\text{not } E \text{ and not } F)$ શોધવાનું છે,જે $P(E' \cap F')$ છે.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$E' \cap F' = (E \cup F)'$.
તેથી,$P(E' \cap F') = P((E \cup F)') = 1 - P(E \cup F)$.
$P(E' \cap F') = 1 - \frac{5}{8} = \frac{3}{8}$.
92
EasyMCQ
$A$ અને $B$ એવી ઘટનાઓ છે કે જેથી $P(A)=0.42$,$P(B)=0.48$ અને $P(A \cap B)=0.16$ થાય. $P(A \cup B)$ શોધો.
A
$0.74$
B
$0.64$
C
$0.84$
D
$0.54$

Solution

(A) આપેલ છે: $P(A)=0.42$,$P(B)=0.48$,અને $P(A \cap B)=0.16$.
આપણે સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$P(A \cup B) = 0.42 + 0.48 - 0.16$.
$P(A \cup B) = 0.90 - 0.16 = 0.74$.
93
EasyMCQ
એક શાળાના ધોરણ $XI$ માં,$40\%$ વિદ્યાર્થીઓ ગણિત અને $30\%$ વિદ્યાર્થીઓ જીવવિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરે છે. વર્ગના $10\%$ વિદ્યાર્થીઓ ગણિત અને જીવવિજ્ઞાન બંનેનો અભ્યાસ કરે છે. જો વર્ગમાંથી એક વિદ્યાર્થીને યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો તે ગણિત અથવા જીવવિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરતો હોય તેની સંભાવના શોધો.
A
$0.6$
B
$0.5$
C
$0.4$
D
$0.7$

Solution

(A) ધારો કે $A$ એ ઘટના છે કે પસંદ કરેલ વિદ્યાર્થી ગણિતનો અભ્યાસ કરે છે અને $B$ એ ઘટના છે કે પસંદ કરેલ વિદ્યાર્થી જીવવિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરે છે.
આપેલ છે:
$P(A) = 40\% = 0.4$
$P(B) = 30\% = 0.3$
$P(A \cap B) = 10\% = 0.1$
આપણે સંભાવના શોધવાની છે કે વિદ્યાર્થી ગણિત અથવા જીવવિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરે છે,જે $P(A \cup B)$ છે.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
$P(A \cup B) = 0.4 + 0.3 - 0.1 = 0.6$
આમ,પસંદ કરેલ વિદ્યાર્થી ગણિત અથવા જીવવિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરતો હોય તેની સંભાવના $0.6$ છે.
94
EasyMCQ
બે પરીક્ષાઓના આધારે લેવાતી પ્રવેશ પરીક્ષામાં,એક યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરેલા વિદ્યાર્થીની પ્રથમ પરીક્ષા પાસ કરવાની સંભાવના $0.8$ છે અને બીજી પરીક્ષા પાસ કરવાની સંભાવના $0.7$ છે. તેમાંથી ઓછામાં ઓછી એક પરીક્ષા પાસ કરવાની સંભાવના $0.95$ છે. તો બંને પરીક્ષા પાસ કરવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$0.55$
B
$0.45$
C
$0.35$
D
$0.65$

Solution

(A) ધારો કે $A$ અને $B$ એ અનુક્રમે પ્રથમ અને બીજી પરીક્ષા પાસ કરવાની ઘટનાઓ છે.
આપેલ છે: $P(A) = 0.8$,$P(B) = 0.7$,અને $P(A \cup B) = 0.95$.
આપણે જાણીએ છીએ કે સંભાવનાનો સરવાળાનો નિયમ: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $0.95 = 0.8 + 0.7 - P(A \cap B)$.
$0.95 = 1.5 - P(A \cap B)$.
$P(A \cap B) = 1.5 - 0.95 = 0.55$.
આમ,બંને પરીક્ષા પાસ કરવાની સંભાવના $0.55$ છે.
95
Medium
જો $A, B, C$ એ યાદચ્છિક પ્રયોગ સાથે સંકળાયેલ ત્રણ ઘટનાઓ હોય,તો સાબિત કરો કે $P(A \cup B \cup C) = P(A) + P(B) + P(C) - P(A \cap B) - P(A \cap C) - P(B \cap C) + P(A \cap B \cap C)$.

Solution

$E = B \cup C$ લો,જેથી
$P(A \cup B \cup C) = P(A \cup E)$
$= P(A) + P(E) - P(A \cap E)$ ...... $(1)$
હવે
$P(E) = P(B \cup C)$
$= P(B) + P(C) - P(B \cap C)$ ......... $(2)$
વળી $A \cap E = A \cap (B \cup C) = (A \cap B) \cup (A \cap C)$ [યોગ પર છેદના વિભાજનના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા].
તેથી,$P(A \cap E) = P(A \cap B) + P(A \cap C) - P[(A \cap B) \cap (A \cap C)]$
$= P(A \cap B) + P(A \cap C) - P(A \cap B \cap C)$ ......... $(3)$
$(2)$ અને $(3)$ નો $(1)$ માં ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે
$P(A \cup B \cup C) = P(A) + P(B) + P(C) - P(B \cap C) - P(A \cap B) - P(A \cap C) + P(A \cap B \cap C)$.
96
EasyMCQ
$A$ અને $B$ બે ઘટનાઓ એવી છે કે જેથી $P(A)=0.54$,$P(B)=0.69$ અને $P(A \cap B)=0.35$ થાય. $P(A \cup B)$ શોધો.
A
$0.88$
B
$0.78$
C
$0.98$
D
$0.68$

Solution

(A) આપેલ છે: $P(A) = 0.54$,$P(B) = 0.69$,અને $P(A \cap B) = 0.35$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $P(A \cup B) = 0.54 + 0.69 - 0.35$.
$P(A \cup B) = 1.23 - 0.35 = 0.88$.
97
EasyMCQ
$A$ અને $B$ બે એવી ઘટનાઓ છે કે જેથી $P(A)=0.54$,$P(B)=0.69$ અને $P(A \cap B)=0.35$ થાય. $P(A' \cap B')$ શોધો.
A
$0.12$
B
$0.22$
C
$0.32$
D
$0.42$

Solution

(A) આપેલ છે: $P(A)=0.54$,$P(B)=0.69$,અને $P(A \cap B)=0.35$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
$P(A \cup B) = 0.54 + 0.69 - 0.35 = 0.88$.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$A' \cap B' = (A \cup B)'$.
તેથી,$P(A' \cap B') = P((A \cup B)') = 1 - P(A \cup B)$.
$P(A' \cap B') = 1 - 0.88 = 0.12$.
98
MediumMCQ
એક કંપનીના કર્મચારીઓમાંથી,$5$ વ્યક્તિઓને કંપનીની મેનેજિંગ કમિટીમાં તેમનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવે છે. પાંચ વ્યક્તિઓની વિગતો નીચે મુજબ છે:
$S.No.$ નામ જાતિ ઉંમર (વર્ષમાં)
$1.$ હરીશ $M$ $30$
$2.$ રોહન $M$ $33$
$3.$ શીતલ $F$ $46$
$4.$ એલિસ $F$ $28$
$5.$ સલીમ $M$ $41$

આ જૂથમાંથી પ્રવક્તા તરીકે કામ કરવા માટે એક વ્યક્તિને યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. સંભાવના શું છે કે પ્રવક્તા કાં તો પુરુષ હશે અથવા $35$ વર્ષથી વધુ ઉંમરના હશે?
A
$\frac{1}{5}$
B
$\frac{2}{5}$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{4}{5}$

Solution

(D) ધારો કે $E$ એ ઘટના છે કે પ્રવક્તા પુરુષ છે અને $F$ એ ઘટના છે કે પ્રવક્તા $35$ વર્ષથી વધુ ઉંમરના છે.
કુલ વ્યક્તિઓની સંખ્યા $5$ છે.
પુરુષો હરીશ,રોહન અને સલીમ છે. તેથી,$P(E) = \frac{3}{5}$.
$35$ વર્ષથી વધુ ઉંમરની વ્યક્તિઓ શીતલ $(46)$ અને સલીમ $(41)$ છે. તેથી,$P(F) = \frac{2}{5}$.
જે વ્યક્તિ પુરુષ છે અને $35$ વર્ષથી વધુ ઉંમરની છે તે સલીમ છે. તેથી,$P(E \cap F) = \frac{1}{5}$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$P(E \cup F) = P(E) + P(F) - P(E \cap F)$.
$P(E \cup F) = \frac{3}{5} + \frac{2}{5} - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}$.
આમ,પ્રવક્તા કાં તો પુરુષ હોય અથવા $35$ વર્ષથી વધુ ઉંમરના હોય તેની સંભાવના $\frac{4}{5}$ છે.
99
EasyMCQ
એક સમતોલ પાસાને એકવાર ફેંકતા,$4$ અથવા $5$ અંક આવે તે ઘટનાની વિરુદ્ધની બાજી (odds against) શું છે?
A
$2 : 1$
B
$1 : 3$
C
$2 : 3$
D
$1 : 1$

Solution

(A) એક સમતોલ પાસાને ફેંકતા મળતો નિદર્શાવકાશ $S = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ છે,તેથી કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 6$ છે.
ધારો કે $E$ એ $4$ અથવા $5$ અંક આવવાની ઘટના છે. તેથી $E = \{4, 5\}$ અને $n(E) = 2$.
ઘટના $E$ ની સંભાવના $P(E) = \frac{n(E)}{n(S)} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$ છે.
પૂરક ઘટના $E^c$ (એટલે કે $4$ અથવા $5$ ન આવે તેની ઘટના) ની સંભાવના $P(E^c) = 1 - P(E) = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$ છે.
કોઈ ઘટના $E$ ની વિરુદ્ધની બાજી (odds against) $P(E^c) : P(E)$ ગુણોત્તર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આમ,$E$ ની વિરુદ્ધની બાજી $\frac{2}{3} : \frac{1}{3} = 2 : 1$ છે.
100
DifficultMCQ
ત્રણ વિવેચકો એક પુસ્તકની સમીક્ષા કરે છે. ત્રણ વિવેચકો માટે પુસ્તકની તરફેણમાં મત હોવાની સંભાવનાઓ અનુક્રમે $2:5$,$3:4$ અને $4:3$ છે. પુસ્તકની તરફેણમાં બહુમતી હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{183}{343}$
B
$\frac{160}{343}$
C
$\frac{209}{343}$
D
$\frac{134}{343}$

Solution

(D) ધારો કે $A, B, C$ એ ઘટનાઓ છે કે પ્રથમ,દ્વિતીય અને તૃતીય વિવેચક પુસ્તકની તરફેણમાં છે.
સંભાવનાઓ છે:
$P(A) = \frac{2}{2+5} = \frac{2}{7}, P(A') = \frac{5}{7}$
$P(B) = \frac{3}{3+4} = \frac{3}{7}, P(B') = \frac{4}{7}$
$P(C) = \frac{4}{4+3} = \frac{4}{7}, P(C') = \frac{3}{7}$
જો ઓછામાં ઓછા બે વિવેચકો પુસ્તકની તરફેણમાં હોય તો બહુમતી મળે.
સંભાવના $P(A \cap B \cap C') + P(A \cap B' \cap C) + P(A' \cap B \cap C) + P(A \cap B \cap C)$ છે.
$= (\frac{2}{7} \times \frac{3}{7} \times \frac{3}{7}) + (\frac{2}{7} \times \frac{4}{7} \times \frac{4}{7}) + (\frac{5}{7} \times \frac{3}{7} \times \frac{4}{7}) + (\frac{2}{7} \times \frac{3}{7} \times \frac{4}{7})$
$= \frac{18}{343} + \frac{32}{343} + \frac{60}{343} + \frac{24}{343} = \frac{134}{343}$.

Probability — Odds in favor and odds against, Addition theorem on probability · Frequently Asked Questions

1Are these Probability questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Probability Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.