Gujarati

QUADRATIC EQUATION Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Algebra · QUADRATIC EQUATION

717+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 717 questions in Gujarati

351
MediumMCQ
જો $ax^2 + bx + c = 0$ ના વાસ્તવિક અને ભિન્ન બીજ $\alpha$ અને $\beta$ $(\beta > \alpha)$ હોય. વધુમાં $a > 0, b < 0$ અને $c < 0$ હોય તો :-
A
$0 < \beta < |\alpha|$
B
$0 < |\alpha| < \beta$
C
$\alpha + \beta < 0$
D
$|\alpha| + |\beta| = |\frac{b}{a}|$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ માટે $a > 0, b < 0, c < 0$ છે.
બીજનો સરવાળો ($S$.$O$.$R$.) $= \alpha + \beta = -\frac{b}{a}$. અહીં $b < 0$ અને $a > 0$ હોવાથી,$-\frac{b}{a} > 0$,તેથી $\alpha + \beta > 0$.
બીજનો ગુણાકાર ($P$.$O$.$R$.) $= \alpha \beta = \frac{c}{a}$. અહીં $c < 0$ અને $a > 0$ હોવાથી,$\frac{c}{a} < 0$,તેથી $\alpha \beta < 0$.
બીજનો ગુણાકાર ઋણ હોવાથી,એક બીજ ધન અને બીજું બીજ ઋણ હોવું જોઈએ. ધારો કે $\alpha < 0$ અને $\beta > 0$.
આપેલ છે કે $\alpha + \beta > 0$,તેથી ધન બીજનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય ઋણ બીજના નિરપેક્ષ મૂલ્ય કરતા મોટું હોવું જોઈએ. આમ,$|\beta| > |\alpha|$.
$\beta > 0$ હોવાથી,આપણને $\beta > |\alpha|$ મળે છે.
તેથી,$0 < |\alpha| < \beta$.
352
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ એ $x^4 - 100x^3 + 2x^2 + 4x + 10 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma} + \frac{1}{\delta}$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{2}{5}$
B
$\frac{1}{10}$
C
$4$
D
$\frac{-2}{5}$

Solution

(D) આપેલ બહુપદી સમીકરણ $x^4 - 100x^3 + 2x^2 + 4x + 10 = 0$ છે જેના બીજ $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ છે.
વ્યસ્ત સંખ્યાઓનો સરવાળો $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma} + \frac{1}{\delta}$ શોધવા માટે,આપણે મૂળ સમીકરણમાં $x = \frac{1}{y}$ મૂકીશું.
$x = \frac{1}{y}$ મૂકતા: $(\frac{1}{y})^4 - 100(\frac{1}{y})^3 + 2(\frac{1}{y})^2 + 4(\frac{1}{y}) + 10 = 0$.
આખા સમીકરણને $y^4$ વડે ગુણતા: $1 - 100y + 2y^2 + 4y^3 + 10y^4 = 0$,જેનું સાદું રૂપ $10y^4 + 4y^3 + 2y^2 - 100y + 1 = 0$ થાય છે.
આ નવા સમીકરણના બીજ $\frac{1}{\alpha}, \frac{1}{\beta}, \frac{1}{\gamma}, \frac{1}{\delta}$ છે.
બહુપદી $a_n x^n + a_{n-1} x^{n-1} + \dots + a_0 = 0$ ના બીજનો સરવાળો $-\frac{a_{n-1}}{a_n}$ દ્વારા મળે છે.
આ નવા સમીકરણ માટે,સરવાળો $-\frac{4}{10} = -\frac{2}{5}$ થાય છે.
353
AdvancedMCQ
જો $\alpha_1 < \alpha_2 < \alpha_3 < \alpha_4 < \alpha_5 < \alpha_6$ હોય,તો સમીકરણ $(x - \alpha_1)(x - \alpha_3)(x - \alpha_5) + 3(x - \alpha_2)(x - \alpha_4)(x - \alpha_6) = 0$ માટે :-
A
$(\alpha_5, \alpha_6)$ માં કોઈ વાસ્તવિક બીજ નથી
B
$(\alpha_1, \alpha_2)$ માં કોઈ વાસ્તવિક બીજ નથી
C
બધા બીજ કાલ્પનિક છે
D
$(-\infty, \alpha_1)$ માં કોઈ વાસ્તવિક બીજ નથી

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = (x - \alpha_1)(x - \alpha_3)(x - \alpha_5) + 3(x - \alpha_2)(x - \alpha_4)(x - \alpha_6)$.
આપણે આપેલા બિંદુઓ પર $f(x)$ ની કિંમત શોધીએ:
$f(\alpha_1) = 0 + 3(\alpha_1 - \alpha_2)(\alpha_1 - \alpha_4)(\alpha_1 - \alpha_6)$. કારણ કે $\alpha_1 < \alpha_2, \alpha_4, \alpha_6$,ત્રણેય પદો ઋણ છે. તેથી,$f(\alpha_1) = 3(-)(-)(-) < 0$.
$f(\alpha_2) = (\alpha_2 - \alpha_1)(\alpha_2 - \alpha_3)(\alpha_2 - \alpha_5) + 0 = (+)(-)(-) = + > 0$.
$f(\alpha_1) < 0$ અને $f(\alpha_2) > 0$ હોવાથી,$(\alpha_1, \alpha_2)$ માં ઓછામાં ઓછું એક વાસ્તવિક બીજ છે.
$f(\alpha_3) = 0 + 3(\alpha_3 - \alpha_2)(\alpha_3 - \alpha_4)(\alpha_3 - \alpha_6) = 3(+)(-)(-) = + > 0$.
$f(\alpha_4) = (\alpha_4 - \alpha_1)(\alpha_4 - \alpha_3)(\alpha_4 - \alpha_5) + 0 = (+)(+)(-) = - < 0$.
$f(\alpha_3) > 0$ અને $f(\alpha_4) < 0$ હોવાથી,$(\alpha_3, \alpha_4)$ માં ઓછામાં ઓછું એક વાસ્તવિક બીજ છે.
$f(\alpha_5) = 0 + 3(\alpha_5 - \alpha_2)(\alpha_5 - \alpha_4)(\alpha_5 - \alpha_6) = 3(+)(+)(-) = - < 0$.
$f(\alpha_6) = (\alpha_6 - \alpha_1)(\alpha_6 - \alpha_3)(\alpha_6 - \alpha_5) + 0 = (+)(+)(+) = + > 0$.
$f(\alpha_5) < 0$ અને $f(\alpha_6) > 0$ હોવાથી,$(\alpha_5, \alpha_6)$ માં ઓછામાં ઓછું એક વાસ્તવિક બીજ છે.
જેમ $x \to -\infty$,$f(x) \to -\infty$. $f(\alpha_1) < 0$ હોવાથી,આપણે $(-\infty, \alpha_1)$ અંતરાલ તપાસીએ છીએ. આ એક ત્રિઘાત બહુપદી છે. તે $(\alpha_1, \alpha_2)$,$(\alpha_3, \alpha_4)$,અને $(\alpha_5, \alpha_6)$ દરેક અંતરાલમાં ઓછામાં ઓછું એક વાર x-અક્ષને છેદે છે. ત્રિઘાત હોવાથી,તેના કુલ $3$ વાસ્તવિક બીજ છે. તેથી,$(-\infty, \alpha_1)$ માં કોઈ બીજ નથી.
Solution diagram
354
DifficultMCQ
જો $f(x) = ax^2 + 2bx + c = 0$ ના બીજ કાલ્પનિક હોય અને $4a + 4b + c < 0$ હોય,તો:
A
$c > 0$
B
$c < 0$
C
$c = 0$
D
માહિતી અપૂરતી છે

Solution

(B) ધારો કે $f(x) = ax^2 + 2bx + c$.
આપેલ છે કે $f(x) = 0$ ના બીજ કાલ્પનિક છે,તેથી પરવલય $y = f(x)$ એ $x$-અક્ષને છેદતું નથી.
આનો અર્થ એ છે કે $f(x)$ કાં તો હંમેશા ધન $(a > 0)$ છે અથવા હંમેશા ઋણ $(a < 0)$ છે.
આપણને $4a + 4b + c < 0$ આપેલ છે.
નોંધો કે $f(2) = a(2)^2 + 2b(2) + c = 4a + 4b + c$.
કારણ કે $f(2) < 0$ છે અને વિધેય હંમેશા ઋણ છે (કારણ કે તેના બીજ કાલ્પનિક છે અને ઓછામાં ઓછું એક બિંદુ $f(2)$ ઋણ છે),તેથી આખું પરવલય $x$-અક્ષની નીચે હોવું જોઈએ.
તેથી,$y$-અંત:ખંડ $f(0) = c$ પણ ઋણ હોવો જોઈએ.
આમ,$c < 0$.
Solution diagram
355
MediumMCQ
સમીકરણ $x^2 - \sqrt{13}x + 1 = 0$ ના બીજ કેવા છે?
A
વાસ્તવિક અને ભિન્ન
B
વાસ્તવિક અને સમાન
C
કાલ્પનિક
D
સંમેય અને અલગ

Solution

(A) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ માટે, બીજનો પ્રકાર વિવેચક $D = b^2 - 4ac$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
અહીં, $a = 1$, $b = -\sqrt{13}$, અને $c = 1$ છે.
વિવેચકની ગણતરી કરતા: $D = (-\sqrt{13})^2 - 4(1)(1) = 13 - 4 = 9$.
અહીં $D > 0$ હોવાથી, બીજ વાસ્તવિક અને ભિન્ન છે.
356
DifficultMCQ
સમીકરણ $x^2+x-n = 0$ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $n \in N$ અને $n \in [5, 100]$ છે. $n$ ના કુલ કેટલા ભિન્ન મૂલ્યો મળે જેથી આપેલ સમીકરણના બીજ પૂર્ણાંક હોય?
A
$8$
B
$6$
C
$4$
D
$10$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + x - n = 0$ છે.
બીજ પૂર્ણાંક હોય તે માટે વિવેચક $D = b^2 - 4ac$ એ એકી પૂર્ણાંકનો પૂર્ણવર્ગ હોવો જોઈએ.
$D = 1^2 - 4(1)(-n) = 1 + 4n$.
ધારો કે $1 + 4n = k^2$,જ્યાં $k$ એકી પૂર્ણાંક છે. ધારો કે $k = 2\lambda + 1$,જ્યાં $\lambda$ પૂર્ણાંક છે.
તેથી $1 + 4n = (2\lambda + 1)^2 = 4\lambda^2 + 4\lambda + 1$.
$4n = 4\lambda^2 + 4\lambda \implies n = \lambda(\lambda + 1)$.
આપેલ છે કે $n \in [5, 100]$,તેથી $5 \le \lambda(\lambda + 1) \le 100$.
$\lambda = 2$ માટે,$n = 2(3) = 6$.
$\lambda = 3$ માટે,$n = 3(4) = 12$.
$\lambda = 4$ માટે,$n = 4(5) = 20$.
$\lambda = 5$ માટે,$n = 5(6) = 30$.
$\lambda = 6$ માટે,$n = 6(7) = 42$.
$\lambda = 7$ માટે,$n = 7(8) = 56$.
$\lambda = 8$ માટે,$n = 8(9) = 72$.
$\lambda = 9$ માટે,$n = 9(10) = 90$.
$\lambda = 10$ માટે,$n = 10(11) = 110$ (જે $100$ થી વધારે છે).
આમ,$n$ ના કુલ $8$ શક્ય મૂલ્યો છે.
357
DifficultMCQ
$k$ નો અંતરાલ શોધો જેના માટે સમીકરણ $x^2+kx-4=0$ નું નાનું બીજ $(-1, 2)$ અંતરાલમાં આવે છે:
A
$(-\infty, -3)$
B
$(0, 3)$
C
$(0, \infty)$
D
$(-\infty, -3) \cup (0, \infty)$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = x^2 + kx - 4$.
નાનું બીજ $(-1, 2)$ અંતરાલમાં આવે તે માટે,વિધેયની શરત $f(-1) > 0$ અને $f(2) < 0$ હોવી જોઈએ.
$1$. $f(-1) = (-1)^2 + k(-1) - 4 = 1 - k - 4 = -k - 3$.
$f(-1) > 0$ હોવાથી,$-k - 3 > 0$,જેનો અર્થ છે કે $k < -3$.
$2$. $f(2) = (2)^2 + k(2) - 4 = 4 + 2k - 4 = 2k$.
$f(2) < 0$ હોવાથી,$2k < 0$,જેનો અર્થ છે કે $k < 0$.
બંને શરતો $k < -3$ અને $k < 0$ ને જોડતા,આપણને $k < -3$ મળે છે.
આમ,$k$ માટેનો અંતરાલ $(-\infty, -3)$ છે.
Solution diagram
358
DifficultMCQ
જો $\cos^4 \theta + \alpha$ અને $\sin^4 \theta + \alpha$ એ સમીકરણ $x^2 + 2bx + b = 0$ ના બીજ હોય,અને $\cos^2 \theta + \beta$ તથા $\sin^2 \theta + \beta$ એ સમીકરણ $x^2 + 4x + 2 = 0$ ના બીજ હોય,તો $b$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$1$
C
$-2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) પ્રથમ સમીકરણ $x^2 + 2bx + b = 0$ માટે,બીજ $r_1 = \cos^4 \theta + \alpha$ અને $r_2 = \sin^4 \theta + \alpha$ છે.
બીજનો તફાવત $|r_1 - r_2| = |(\cos^4 \theta + \alpha) - (\sin^4 \theta + \alpha)| = |\cos^4 \theta - \sin^4 \theta| = |(\cos^2 \theta - \sin^2 \theta)(\cos^2 \theta + \sin^2 \theta)| = |\cos 2\theta|$ થાય.
દ્વિઘાત સૂત્ર મુજબ,બીજનો તફાવત $\sqrt{D}/a = \sqrt{(2b)^2 - 4(1)(b)} = \sqrt{4b^2 - 4b} = 2\sqrt{b^2 - b}$ છે.
આમ,$|\cos 2\theta| = 2\sqrt{b^2 - b}$.
બીજા સમીકરણ $x^2 + 4x + 2 = 0$ માટે,બીજ $s_1 = \cos^2 \theta + \beta$ અને $s_2 = \sin^2 \theta + \beta$ છે.
બીજનો તફાવત $|s_1 - s_2| = |(\cos^2 \theta + \beta) - (\sin^2 \theta + \beta)| = |\cos^2 \theta - \sin^2 \theta| = |\cos 2\theta|$ થાય.
દ્વિઘાત સૂત્ર મુજબ,બીજનો તફાવત $\sqrt{D}/a = \sqrt{4^2 - 4(1)(2)} = \sqrt{16 - 8} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$ છે.
$|\cos 2\theta|$ માટે બંને અભિવ્યક્તિઓને સરખાવતા:
$2\sqrt{b^2 - b} = 2\sqrt{2}$
$\sqrt{b^2 - b} = \sqrt{2}$
$b^2 - b = 2$
$b^2 - b - 2 = 0$
$(b - 2)(b + 1) = 0$
તેથી,$b = 2$ અથવા $b = -1$. વિકલ્પમાં $b=2$ હોવાથી,સાચો જવાબ $2$ છે.
359
MediumMCQ
સમીકરણ $(\frac{3}{2})^x = -x^2 + 5x - 10$ ના વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
કોઈ ઉકેલ નથી

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = -x^2 + 5x - 10$ અને $g(x) = (\frac{3}{2})^x$.
દ્વિઘાત વિધેય $f(x) = -x^2 + 5x - 10$ માટે,વિવેચક $D = b^2 - 4ac = 5^2 - 4(-1)(-10) = 25 - 40 = -15$.
$f(x)$ ની મહત્તમ કિંમત $\frac{-D}{4a} = \frac{-(-15)}{4(-1)} = -\frac{15}{4} = -3.75$ છે.
અહીં $x^2$ નો સહગુણક ઋણ હોવાથી,પરવલય નીચેની તરફ ખુલે છે,જેનો અર્થ છે કે તમામ વાસ્તવિક $x$ માટે $f(x) \leq -3.75$ થાય.
ઘાતાંકીય વિધેય $g(x) = (\frac{3}{2})^x$ માટે,આપણે જાણીએ છીએ કે તમામ વાસ્તવિક $x$ માટે $g(x) > 0$ થાય.
આમ,$f(x)$ હંમેશા ઋણ છે $(f(x) \leq -3.75)$ અને $g(x)$ હંમેશા ધન છે $(g(x) > 0)$,તેથી એવી કોઈ $x$ ની કિંમત નથી જેના માટે $f(x) = g(x)$ થાય.
તેથી,આ સમીકરણનો કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
360
DifficultMCQ
$a$ ની એવી કઈ શ્રેણી (range) છે જેના માટે $x^2 - 2x - a^2 + 1 = 0$ ના બીજ,સમીકરણ $x^2 - 2(a + 1)x + a(a - 1) = 0$ ના બીજની વચ્ચે (exclusive) આવે?
A
$\left( -\frac{1}{3}, 1 \right)$
B
$\left( -\frac{1}{3}, -\frac{1}{4} \right)$
C
$\left( -\frac{1}{4}, 1 \right)$
D
$\left( -\frac{1}{3}, \infty \right)$

Solution

(C) $x^2 - 2x - a^2 + 1 = 0$ ના બીજ $(x - 1)^2 = a^2$ દ્વારા મળે છે,તેથી $x = 1 \pm a$. ધારો કે બીજ $x_1 = 1 - a$ અને $x_2 = 1 + a$ છે.
ધારો કે $f(x) = x^2 - 2(a + 1)x + a(a - 1)$. પ્રથમ સમીકરણના બીજ $f(x) = 0$ ના બીજની વચ્ચે હોય તે માટે $f(1 - a) < 0$ અને $f(1 + a) < 0$ હોવું જોઈએ.
પ્રથમ,$f(1 + a) = (1 + a)^2 - 2(a + 1)(1 + a) + a(a - 1) = -3a - 1$.
$f(1 + a) < 0 \Rightarrow -3a - 1 < 0 \Rightarrow a > -1/3$.
બીજું,$f(1 - a) = (1 - a)^2 - 2(a + 1)(1 - a) + a(a - 1) = (a - 1)(4a + 1)$.
$f(1 - a) < 0 \Rightarrow (a - 1)(4a + 1) < 0 \Rightarrow a \in (-1/4, 1)$.
$a > -1/3$ અને $a \in (-1/4, 1)$ નો છેદ લેતા,આપણને $a \in (-1/4, 1)$ મળે છે.
361
AdvancedMCQ
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ $5x^2 - 3x - 1 = 0$ ના બીજ છે,તો $\left[ (\alpha + \beta)x - \left( \frac{\alpha^2 + \beta^2}{2} \right)x^2 + \left( \frac{\alpha^3 + \beta^3}{3} \right)x^3 - \dots \right]$ ની કિંમત શું થાય?
A
$x^2 + 3x - 5$
B
$x^2 - 3x - 5$
C
$-x^2 + 3x + 5$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $5x^2 - 3x - 1 = 0$ માટે,બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta = \frac{3}{5}$ અને બીજનો ગુણાકાર $\alpha\beta = -\frac{1}{5}$ છે.
આપેલ શ્રેણી $S = \sum_{n=1}^{\infty} (-1)^{n-1} \frac{\alpha^n + \beta^n}{n} x^n$ છે.
આને બે લઘુગણકીય શ્રેણીમાં વિભાજિત કરી શકાય છે: $S = \sum_{n=1}^{\infty} (-1)^{n-1} \frac{(\alpha x)^n}{n} + \sum_{n=1}^{\infty} (-1)^{n-1} \frac{(\beta x)^n}{n}$.
વિસ્તરણ $\ln(1+t) = t - \frac{t^2}{2} + \frac{t^3}{3} - \dots$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે $S = \ln(1 + \alpha x) + \ln(1 + \beta x)$.
$S = \ln((1 + \alpha x)(1 + \beta x)) = \ln(1 + x(\alpha + \beta) + \alpha\beta x^2)$.
કિંમતો મૂકતા: $S = \ln(1 + x(\frac{3}{5}) - \frac{1}{5}x^2) = \ln\left(\frac{5 + 3x - x^2}{5}\right)$.
362
DifficultMCQ
જો $ax^2 + bx + c = 0$ અને $bx^2 + cx + a = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય અને $a, b, c$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,તો $\frac{a^3 + b^3 + c^3}{abc} = $
A
$0$
B
$3$
C
$-1$
D
$-3$

Solution

(B) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $ax^2 + bx + c = 0$ અને $bx^2 + cx + a = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$a\alpha^2 + b\alpha + c = 0$ અને $b\alpha^2 + c\alpha + a = 0$.
આ બે સમીકરણો માટે ચોકડી ગુણાકારની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\alpha^2}{ab - c^2} = \frac{\alpha}{bc - a^2} = \frac{1}{ac - b^2}$
પ્રથમ અને ત્રીજા ભાગ પરથી: $\alpha^2 = \frac{ab - c^2}{ac - b^2}$
બીજા અને ત્રીજા ભાગ પરથી: $\alpha = \frac{bc - a^2}{ac - b^2}$
$\alpha^2 = (\alpha)^2$ હોવાથી:
$\frac{ab - c^2}{ac - b^2} = \left( \frac{bc - a^2}{ac - b^2} \right)^2$
$(ab - c^2)(ac - b^2) = (bc - a^2)^2$
$a^2bc - ab^3 - ac^3 + b^2c^2 = b^2c^2 - 2a^2bc + a^4$
$a^4 + ab^3 + ac^3 = 3a^2bc$
બંને બાજુ $abc$ વડે ભાગતા:
$\frac{a^3 + b^3 + c^3}{abc} = 3$.
Solution diagram
363
DifficultMCQ
જો $\lambda \in R$ એવું હોય કે જેથી સમીકરણ $x^2 + (2 - \lambda) x + (10 - \lambda) = 0$ ના બીજોના ઘનનો સરવાળો ન્યૂનતમ થાય,તો આ સમીકરણના બીજોના તફાવતનું માન કેટલું હશે?
A
$20$
B
$2\sqrt{5}$
C
$2\sqrt{7}$
D
$4\sqrt{2}$

Solution

(B) ધારો કે સમીકરણ $x^2 + (2 - \lambda) x + (10 - \lambda) = 0$ ના બીજો $\alpha$ અને $\beta$ છે.
બીજોના ગુણધર્મો પરથી,$\alpha + \beta = - (2 - \lambda) = \lambda - 2$ અને $\alpha \beta = 10 - \lambda$.
બીજોના ઘનનો સરવાળો $S = \alpha^3 + \beta^3 = (\alpha + \beta)^3 - 3\alpha \beta (\alpha + \beta)$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$S = (\lambda - 2)^3 - 3(10 - \lambda)(\lambda - 2) = (\lambda - 2) [(\lambda - 2)^2 - 3(10 - \lambda)]$.
$S = (\lambda - 2) [\lambda^2 - 4\lambda + 4 - 30 + 3\lambda] = (\lambda - 2)(\lambda^2 - \lambda - 26) = \lambda^3 - 3\lambda^2 - 24\lambda + 52$.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે $S$ નું $\lambda$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ: $\frac{dS}{d\lambda} = 3\lambda^2 - 6\lambda - 24 = 0$.
$3(\lambda^2 - 2\lambda - 8) = 0 \implies 3(\lambda - 4)(\lambda + 2) = 0$. તેથી,$\lambda = 4$ અથવા $\lambda = -2$.
દ્વિતીય વિકલન તપાસતા: $\frac{d^2S}{d\lambda^2} = 6\lambda - 6$. $\lambda = 4$ માટે,$6(4) - 6 = 18 > 0$ (ન્યૂનતમ).
બીજોનો તફાવત $|\alpha - \beta| = \sqrt{(\alpha + \beta)^2 - 4\alpha \beta} = \sqrt{(\lambda - 2)^2 - 4(10 - \lambda)} = \sqrt{\lambda^2 - 4\lambda + 4 - 40 + 4\lambda} = \sqrt{\lambda^2 - 36}$.
$\lambda = 4$ માટે,$|\alpha - \beta| = \sqrt{16 - 36} = \sqrt{-20} = i\sqrt{20} = 2i\sqrt{5}$. તેનું માન $|2i\sqrt{5}| = 2\sqrt{5}$ થાય.
364
DifficultMCQ
ધારો કે $p, q$ અને $r$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે $(p \ne q, r \ne 0),$ જેથી સમીકરણ $\frac{1}{x + p} + \frac{1}{x + q} = \frac{1}{r}$ ના બીજ માન (magnitude) માં સમાન પરંતુ ચિહ્નમાં વિરુદ્ધ છે. તો આ બીજના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$p^2 + q^2 + r^2$
B
$p^2 + q^2$
C
$2(p^2 + q^2)$
D
$\frac{p^2 + q^2}{2}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\frac{1}{x+p} + \frac{1}{x+q} = \frac{1}{r}$
ડાબી બાજુનું સાદુંરૂપ આપતા: $\frac{x+q+x+p}{(x+p)(x+q)} = \frac{1}{r}$
$\frac{2x+p+q}{x^2+(p+q)x+pq} = \frac{1}{r}$
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $r(2x+p+q) = x^2+(p+q)x+pq$
પ્રમાણિત દ્વિઘાત સ્વરૂપ $ax^2+bx+c=0$ માં ગોઠવતા:
$x^2 + (p+q-2r)x + (pq-pr-qr) = 0$
ધારો કે બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે. બીજ માન (magnitude) માં સમાન પરંતુ ચિહ્નમાં વિરુદ્ધ હોવાથી,$\alpha = -\beta$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha + \beta = 0$.
બીજના સરવાળાના સૂત્ર મુજબ,$\alpha + \beta = -(p+q-2r)$.
આને શૂન્ય લેતા: $p+q-2r = 0$,તેથી $p+q = 2r$.
આપણે બીજના વર્ગોનો સરવાળો $\alpha^2 + \beta^2$ શોધવાનો છે.
$\alpha = -\beta$ હોવાથી,$\alpha^2 + \beta^2 = \alpha^2 + (-\alpha)^2 = 2\alpha^2$.
વળી,$\alpha^2 + \beta^2 = (\alpha+\beta)^2 - 2\alpha\beta$.
$\alpha+\beta = 0$ હોવાથી,વર્ગોનો સરવાળો $-2\alpha\beta$ થાય.
બીજના ગુણાકારના સૂત્ર મુજબ,$\alpha\beta = pq-pr-qr$.
તેથી,$\alpha^2 + \beta^2 = -2(pq - pr - qr) = -2pq + 2pr + 2qr$.
$2r = p+q$ હોવાથી,$2pr+2qr = 2r(p+q) = (p+q)(p+q) = (p+q)^2$ મૂકતા.
આમ,$\alpha^2 + \beta^2 = -2pq + (p+q)^2 = -2pq + p^2 + q^2 + 2pq = p^2 + q^2$.
365
MediumMCQ
ધારો કે $p(x)$ એક દ્વિઘાત બહુપદી છે જેથી $p(0) = 1$ થાય. જો $p(x)$ ને $x - 1$ વડે ભાગતા શેષ $4$ વધે અને $x + 1$ વડે ભાગતા શેષ $6$ વધે,તો:
A
$p(2) = 11$
B
$p(2) = 19$
C
$p(-2) = 19$
D
$p(-2) = 11$

Solution

(C) ધારો કે દ્વિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^2 + bx + c$ છે.
આપેલ છે કે $p(0) = 1$,તેથી $x = 0$ મૂકતા $c = 1$ મળે છે.
શેષ પ્રમેય મુજબ,જો $p(x)$ ને $(x - 1)$ વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ $p(1) = 4$ મળે.
$p(x) = ax^2 + bx + 1$ માં $x = 1$ મૂકતા,$a + b + 1 = 4$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $a + b = 3$ થાય છે.
તે જ રીતે,જો $p(x)$ ને $(x + 1)$ વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ $p(-1) = 6$ મળે.
$p(x) = ax^2 + bx + 1$ માં $x = -1$ મૂકતા,$a - b + 1 = 6$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $a - b = 5$ થાય છે.
બંને સમીકરણો $(a + b = 3)$ અને $(a - b = 5)$ નો સરવાળો કરતા,$2a = 8$ મળે,તેથી $a = 4$.
$a = 4$ ને $a + b = 3$ માં મૂકતા,$4 + b = 3$ મળે,તેથી $b = -1$.
આમ,બહુપદી $p(x) = 4x^2 - x + 1$ છે.
$p(-2)$ શોધવા માટે,$x = -2$ મૂકતા: $p(-2) = 4(-2)^2 - (-2) + 1 = 4(4) + 2 + 1 = 16 + 2 + 1 = 19$.
366
DifficultMCQ
$2^{(x - 1)(x^2 + 5x - 50)} = 1$ સમીકરણનું સમાધાન કરતા $x$ ના તમામ વાસ્તવિક મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$16$
B
$14$
C
$-4$
D
$-5$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $2^{(x - 1)(x^2 + 5x - 50)} = 1$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $2^0 = 1$,તેથી ઘાતાંક $0$ હોવો જોઈએ.
માટે,$(x - 1)(x^2 + 5x - 50) = 0$.
દ્વિઘાત પદાવલિ $x^2 + 5x - 50$ ના અવયવ પાડતા,આપણને $(x + 10)(x - 5) = 0$ મળે છે.
તેથી,સમીકરણ $(x - 1)(x + 10)(x - 5) = 0$ બને છે.
$x$ ના વાસ્તવિક મૂલ્યો $x = 1, x = -10, x = 5$ છે.
આ મૂલ્યોનો સરવાળો $1 + (-10) + 5 = -4$ થાય છે.
367
DifficultMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + bx - 1 = 0$ અને $x^2 + x + b = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ $-1$ થી અલગ હોય,તો $|b|$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$2$
B
$3$
C
$\sqrt{3}$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(C) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $x^2 + bx - 1 = 0$ અને $x^2 + x + b = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
$\alpha$ એ બીજ હોવાથી:
$\alpha^2 + b\alpha - 1 = 0$ --- $(1)$
$\alpha^2 + \alpha + b = 0$ --- $(2)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી સમીકરણ $(2)$ બાદ કરતા:
$(\alpha^2 + b\alpha - 1) - (\alpha^2 + \alpha + b) = 0$
$\alpha(b - 1) - (1 + b) = 0$
$\alpha = \frac{b + 1}{b - 1}$ (જ્યાં $b \neq 1$)
$\alpha$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$\left(\frac{b + 1}{b - 1}\right)^2 + \left(\frac{b + 1}{b - 1}\right) + b = 0$
$(b + 1)^2 + (b + 1)(b - 1) + b(b - 1)^2 = 0$
$b^3 + 3b = 0$
$b(b^2 + 3) = 0$
અહીં $b^2 = -3$ મળે છે,તેથી $b = \pm i\sqrt{3}$.
માટે,$|b| = |\pm i\sqrt{3}| = \sqrt{3}$.
368
DifficultMCQ
જો $x$ એ સમીકરણ $\sqrt{2x + 1} - \sqrt{2x - 1} = 1$ નો ઉકેલ હોય,જ્યાં $x \ge \frac{1}{2}$,તો $\sqrt{4x^2 - 1}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{4}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$2\sqrt{2}$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\sqrt{2x + 1} - \sqrt{2x - 1} = 1$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(\sqrt{2x + 1} - \sqrt{2x - 1})^2 = 1^2$
$(2x + 1) + (2x - 1) - 2\sqrt{(2x + 1)(2x - 1)} = 1$
$4x - 2\sqrt{4x^2 - 1} = 1$
પદોને ગોઠવતા: $4x - 1 = 2\sqrt{4x^2 - 1}$
ફરીથી બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(4x - 1)^2 = (2\sqrt{4x^2 - 1})^2$
$16x^2 - 8x + 1 = 4(4x^2 - 1)$
$16x^2 - 8x + 1 = 16x^2 - 4$
$-8x = -5$
$x = \frac{5}{8}$
હવે,$x = \frac{5}{8}$ ને $\sqrt{4x^2 - 1}$ માં મૂકતા:
$\sqrt{4(\frac{5}{8})^2 - 1} = \sqrt{4(\frac{25}{64}) - 1} = \sqrt{\frac{25}{16} - 1} = \sqrt{\frac{25 - 16}{16}} = \sqrt{\frac{9}{16}} = \frac{3}{4}$
369
MediumMCQ
જો $2 + 3i$ એ સમીકરણ $2x^3 - 9x^2 + kx - 13 = 0$ નું એક બીજ હોય,જ્યાં $k \in R,$ તો આ સમીકરણનું વાસ્તવિક બીજ
A
અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે $-\frac{1}{2}$ છે.
B
અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે $\frac{1}{2}$ છે.
C
અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે $1$ છે.
D
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $2x^3 - 9x^2 + kx - 13 = 0$ ના સહગુણકો વાસ્તવિક હોવાથી,સંકર બીજ હંમેશા અનુબદ્ધ જોડીમાં હોય છે.
તેથી,જો $2 + 3i$ એક બીજ હોય,તો તેનું અનુબદ્ધ $2 - 3i$ પણ બીજ હશે.
ધારો કે બીજ $\alpha = 2 + 3i,$ $\beta = 2 - 3i$ અને વાસ્તવિક બીજ $\gamma$ છે.
ત્રિઘાત સમીકરણ $ax^3 + bx^2 + cx + d = 0$ માટે,બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta \gamma = -\frac{d}{a}$ થાય છે.
અહીં,$a = 2$ અને $d = -13$ હોવાથી,બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta \gamma = -\frac{-13}{2} = \frac{13}{2}$ થશે.
સંકર બીજનો ગુણાકાર: $\alpha \beta = (2 + 3i)(2 - 3i) = 2^2 - (3i)^2 = 4 + 9 = 13.$
હવે,$13 \cdot \gamma = \frac{13}{2}$ લેતા,આપણને $\gamma = \frac{1}{2}$ મળે છે.
આમ,વાસ્તવિક બીજનું અસ્તિત્વ છે અને તે $\frac{1}{2}$ છે.
370
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $(a - 1)(x^4 + x^2 + 1) + (a + 1)(x^2 + x + 1)^2 = 0$ ના બે બીજ વાસ્તવિક અને ભિન્ન હોય,તો $a$ ની તમામ કિંમતોનો ગણ શોધો.
A
$(0, 1/2)$
B
$(-1/2, 0) \cup (0, 1/2)$
C
$(-1/2, 0)$
D
$(-\infty, -2) \cup (2, \infty)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $(a - 1)(x^4 + x^2 + 1) + (a + 1)(x^2 + x + 1)^2 = 0$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $x^4 + x^2 + 1 = (x^2 + x + 1)(x^2 - x + 1)$,તેથી $(x^2 + x + 1)$ સામાન્ય લેતા:
$(x^2 + x + 1) [(a - 1)(x^2 - x + 1) + (a + 1)(x^2 + x + 1)] = 0$.
કૌંસની અંદરના પદનું સાદુંરૂપ આપતા:
$(x^2 + x + 1) [ax^2 - ax + a - x^2 + x - 1 + ax^2 + ax + a + x^2 + x + 1] = 0$.
$(x^2 + x + 1) [2ax^2 + 2x + 2a] = 0$.
$2(x^2 + x + 1)(ax^2 + x + a) = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + x + 1 = 0$ માટે વિવેચક $D = 1 - 4 = -3 < 0$ છે,તેથી તેના કોઈ વાસ્તવિક બીજ નથી.
આમ,વાસ્તવિક બીજ $ax^2 + x + a = 0$ માંથી મળવા જોઈએ.
બીજ વાસ્તવિક અને ભિન્ન હોવા માટે,$a \neq 0$ અને વિવેચક $D > 0$ હોવો જોઈએ.
$D = 1^2 - 4(a)(a) = 1 - 4a^2 > 0$.
$4a^2 < 1 \Rightarrow a^2 < 1/4 \Rightarrow |a| < 1/2$.
$a \neq 0$ હોવાથી,$a$ ની કિંમતોનો ગણ $a \in (-1/2, 0) \cup (0, 1/2)$ થશે.
371
DifficultMCQ
જો સમીકરણો $ax^2 + bx + c = 0$ $(a, b, c \in R, a \ne 0)$ અને $2x^2 + 3x + 4 = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $a : b : c$ ની કિંમત શોધો.
A
$1 : 2 : 3$
B
$2 : 3 : 4$
C
$4 : 3 : 2$
D
$3 : 2 : 1$

Solution

(B) આપેલ છે કે સમીકરણો $ax^2 + bx + c = 0$ અને $2x^2 + 3x + 4 = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ છે.
બે દ્વિઘાત સમીકરણો $a_1x^2 + b_1x + c_1 = 0$ અને $a_2x^2 + b_2x + c_2 = 0$ માટે જો બંને બીજ સામાન્ય હોય,તો તેમના સહગુણકો પ્રમાણમાં હોય છે.
અહીં,બીજા સમીકરણ $2x^2 + 3x + 4 = 0$ નો વિવેચક $D = b^2 - 4ac = 3^2 - 4(2)(4) = 9 - 32 = -23$ છે.
$D < 0$ હોવાથી,સમીકરણના બીજ સંકર સંખ્યાઓ છે. જો એક બીજ સામાન્ય હોય,તો બીજું બીજ પણ સામાન્ય જ હોય કારણ કે સહગુણકો $a, b, c$ વાસ્તવિક છે.
તેથી,બંને સમીકરણો એકબીજાના પ્રમાણમાં હોવા જોઈએ:
$\frac{a}{2} = \frac{b}{3} = \frac{c}{4} = k$
આથી $a = 2k$,$b = 3k$,અને $c = 4k$ મળે.
આમ,ગુણોત્તર $a : b : c = 2k : 3k : 4k = 2 : 3 : 4$ થાય.
372
DifficultMCQ
જો $\frac{1}{\sqrt{\alpha}}$ અને $\frac{1}{\sqrt{\beta}}$ એ સમીકરણ $ax^2 + bx + 1 = 0$ $(a \neq 0, a, b \in R)$ ના બીજ હોય,તો સમીકરણ $x(x + b^3) + (a^3 - 3abx) = 0$ ના બીજ કયા છે?
A
$\alpha^{3/2}$ અને $\beta^{3/2}$
B
$\alpha\beta^{1/2}$ અને $\alpha^{1/2}\beta$
C
$\sqrt{\alpha\beta}$ અને $\alpha\beta$
D
$\alpha^{-3/2}$ અને $\beta^{-3/2}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\frac{1}{\sqrt{\alpha}}$ અને $\frac{1}{\sqrt{\beta}}$ એ $ax^2 + bx + 1 = 0$ ના બીજ છે.
બીજનો સરવાળો: $\frac{1}{\sqrt{\alpha}} + \frac{1}{\sqrt{\beta}} = -\frac{b}{a} \Rightarrow \frac{\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta}}{\sqrt{\alpha\beta}} = -\frac{b}{a}$.
બીજનો ગુણાકાર: $\frac{1}{\sqrt{\alpha\beta}} = \frac{1}{a} \Rightarrow a = \sqrt{\alpha\beta}$.
$a$ ની કિંમત સરવાળાના સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta}}{\sqrt{\alpha\beta}} = -\frac{b}{\sqrt{\alpha\beta}} \Rightarrow b = -(\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta})$.
આપેલ સમીકરણ $x^2 + (b^3 - 3ab)x + a^3 = 0$ છે.
નિત્યસમ $(x+y)^3 = x^3 + y^3 + 3xy(x+y)$ નો ઉપયોગ કરતા,$b^3 = -(\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta})^3 = -(\alpha^{3/2} + \beta^{3/2} + 3\sqrt{\alpha\beta}(\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta}))$.
તેમજ,$3ab = 3(\sqrt{\alpha\beta})(-(\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta})) = -3\sqrt{\alpha\beta}(\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta})$.
આમ,$b^3 - 3ab = -(\alpha^{3/2} + \beta^{3/2} + 3\sqrt{\alpha\beta}(\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta})) + 3\sqrt{\alpha\beta}(\sqrt{\alpha} + \sqrt{\beta}) = -(\alpha^{3/2} + \beta^{3/2})$.
અને $a^3 = (\sqrt{\alpha\beta})^3 = \alpha^{3/2}\beta^{3/2}$.
સમીકરણ $x^2 - (\alpha^{3/2} + \beta^{3/2})x + \alpha^{3/2}\beta^{3/2} = 0$ બને છે.
આ દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ $\alpha^{3/2}$ અને $\beta^{3/2}$ છે.
373
DifficultMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 - 4\sqrt{2}kx + 2e^{4\ln k} - 1 = 0$ ના બીજ હોય અને $\alpha^2 + \beta^2 = 66$ હોય, તો $\alpha^3 + \beta^3$ ની કિંમત શોધો. ($\sqrt{2}$ માં)
A
$248$
B
$280$
C
$-32$
D
$-280$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^2 - 4\sqrt{2}kx + 2e^{4\ln k} - 1 = 0$ છે.
$e^{4\ln k} = k^4$ હોવાથી, સમીકરણ $x^2 - 4\sqrt{2}kx + 2k^4 - 1 = 0$ બને છે.
બીજના ગુણધર્મો મુજબ, $\alpha + \beta = 4\sqrt{2}k$ અને $\alpha\beta = 2k^4 - 1$.
આપણને $\alpha^2 + \beta^2 = 66$ આપેલ છે.
નિત્યસમ $(\alpha + \beta)^2 = \alpha^2 + \beta^2 + 2\alpha\beta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(4\sqrt{2}k)^2 = 66 + 2(2k^4 - 1)$
$32k^2 = 66 + 4k^4 - 2$
$4k^4 - 32k^2 + 64 = 0$
$4$ વડે ભાગતા, $k^4 - 8k^2 + 16 = 0$ મળે, જે $(k^2 - 4)^2 = 0$ છે.
તેથી, $k^2 = 4$, એટલે કે $k = 2$ અથવા $k = -2$.
હવે, $\alpha^3 + \beta^3 = (\alpha + \beta)(\alpha^2 + \beta^2 - \alpha\beta)$.
કિંમતો મૂકતા: $\alpha^3 + \beta^3 = (4\sqrt{2}k)(66 - (2k^4 - 1)) = (4\sqrt{2}k)(67 - 2k^4)$.
જો $k = 2$ હોય, તો $\alpha^3 + \beta^3 = (8\sqrt{2})(35) = 280\sqrt{2}$.
જો $k = -2$ હોય, તો $\alpha^3 + \beta^3 = (-8\sqrt{2})(35) = -280\sqrt{2}$.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ, સાચો જવાબ $-280\sqrt{2}$ છે.
374
DifficultMCQ
સમીકરણ ${x^2} + |2x - 3| - 4 = 0$ ના બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$2$
B
$-2$
C
$\sqrt{2}$
D
$-\sqrt{2}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: ${x^2} + |2x - 3| - 4 = 0$
કિસ્સો $I$: જો $x \ge \frac{3}{2}$ હોય,તો $|2x - 3| = 2x - 3$.
સમીકરણ આ મુજબ બને છે: ${x^2} + 2x - 3 - 4 = 0 \Rightarrow {x^2} + 2x - 7 = 0$.
બીજ $x = \frac{-2 \pm \sqrt{4 - 4(1)(-7)}}{2} = \frac{-2 \pm \sqrt{32}}{2} = -1 \pm 2\sqrt{2}$ છે.
$x \ge \frac{3}{2}$ હોવાથી,આપણે કિંમતો ચકાસીએ: $-1 + 2\sqrt{2} \approx 1.828 > 1.5$ (માન્ય).
$-1 - 2\sqrt{2} \approx -3.828 < 1.5$ (અમાન્ય).
તેથી,$x_1 = 2\sqrt{2} - 1$.
કિસ્સો $II$: જો $x < \frac{3}{2}$ હોય,તો $|2x - 3| = -(2x - 3) = -2x + 3$.
સમીકરણ આ મુજબ બને છે: ${x^2} - 2x + 3 - 4 = 0 \Rightarrow {x^2} - 2x - 1 = 0$.
બીજ $x = \frac{2 \pm \sqrt{4 - 4(1)(-1)}}{2} = \frac{2 \pm \sqrt{8}}{2} = 1 \pm \sqrt{2}$ છે.
$x < \frac{3}{2}$ હોવાથી,આપણે કિંમતો ચકાસીએ: $1 + \sqrt{2} \approx 2.414 > 1.5$ (અમાન્ય).
$1 - \sqrt{2} \approx -0.414 < 1.5$ (માન્ય).
તેથી,$x_2 = 1 - \sqrt{2}$.
માન્ય બીજનો સરવાળો $(2\sqrt{2} - 1) + (1 - \sqrt{2}) = \sqrt{2}$ થાય.
375
DifficultMCQ
સમીકરણ $\sqrt{3 x^{2}+x+5}=x-3$,જ્યાં $x$ વાસ્તવિક છે,તેને
A
કોઈ ઉકેલ નથી
B
બરાબર એક ઉકેલ છે
C
બરાબર બે ઉકેલ છે
D
બરાબર ચાર ઉકેલ છે

Solution

(A) સમીકરણ $\sqrt{3 x^{2}+x+5}=x-3$ ધ્યાનમાં લો.
વર્ગમૂળ વ્યાખ્યાયિત થાય અને વાસ્તવિક સંખ્યા મળે તે માટે,જમણી બાજુ અઋણ હોવી જોઈએ,એટલે કે $x-3 \geq 0$,જેનો અર્થ છે કે $x \geq 3$.
સમીકરણની બંને બાજુનો વર્ગ કરતા:
$3 x^{2}+x+5=(x-3)^{2}$
$3 x^{2}+x+5=x^{2}-6 x+9$
$2 x^{2}+7 x-4=0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$2 x^{2}+8 x-x-4=0$
$2 x(x+4)-1(x+4)=0$
$(2 x-1)(x+4)=0$
આથી $x = \frac{1}{2}$ અથવા $x = -4$ મળે છે.
આ કિંમતોને $x \geq 3$ શરત સાથે ચકાસતા:
$x = \frac{1}{2}$ કે $x = -4$ પૈકી કોઈ પણ $x \geq 3$ શરતનું પાલન કરતું નથી.
તેથી,આપેલ સમીકરણનો કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
376
DifficultMCQ
$a$ ની કઈ કિંમતો માટે સમીકરણ $x^2 - (a + 1)x + a^2 + a - 8 = 0$ નું એક બીજ $2$ થી મોટું અને બીજું બીજ $2$ થી નાનું હોય?
A
$3 < a < 10$
B
$a \ge 10$
C
$-2 < a < 3$
D
$a \le -2$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = x^2 - (a + 1)x + a^2 + a - 8$.
એક બીજ $2$ થી મોટું અને બીજું બીજ $2$ થી નાનું હોય તે માટે,$x = 2$ આગળ વિધેયની કિંમત ઋણ હોવી જોઈએ,એટલે કે $f(2) < 0$.
$f(2) = (2)^2 - (a + 1)(2) + a^2 + a - 8 < 0$.
$4 - 2a - 2 + a^2 + a - 8 < 0$.
$a^2 - a - 6 < 0$.
$(a - 3)(a + 2) < 0$.
આ અસમતા ત્યારે જ સાચી ઠરે છે જ્યારે $-2 < a < 3$ હોય.
377
DifficultMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 + px + \frac{3p}{4} = 0$ ના બીજ હોય,અને $|\alpha - \beta| = \sqrt{10}$ હોય,તો $p$ કયા ગણમાં છે?
A
$\{2, -5\}$
B
$\{-3, 2\}$
C
$\{-2, 5\}$
D
$\{3, -5\}$

Solution

(C) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + px + \frac{3p}{4} = 0$ છે.
બીજના ગુણધર્મો મુજબ,$\alpha + \beta = -p$ અને $\alpha \beta = \frac{3p}{4}$ થાય.
આપણને આપેલ છે કે $|\alpha - \beta| = \sqrt{10}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(\alpha - \beta)^2 = 10$ મળે.
નિત્યસમ $(\alpha - \beta)^2 = (\alpha + \beta)^2 - 4\alpha \beta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(-p)^2 - 4\left(\frac{3p}{4}\right) = 10$.
$p^2 - 3p = 10$.
$p^2 - 3p - 10 = 0$.
આ દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(p - 5)(p + 2) = 0$.
તેથી,$p = 5$ અથવા $p = -2$.
આમ,$p \in \{-2, 5\}$.
378
DifficultMCQ
$\frac{x - 5}{x^2 + 5x - 14} > 0$ થાય તેવી $x$ ની ન્યૂનતમ પૂર્ણાંક કિંમત $\alpha$ નીચેનામાંથી કોનું સમાધાન કરે છે?
A
$\alpha^2 + 3\alpha - 4 = 0$
B
$\alpha^2 - 5\alpha + 4 = 0$
C
$\alpha^2 - 7\alpha + 6 = 0$
D
$\alpha^2 + 5\alpha - 6 = 0$

Solution

(D) આપેલ અસમતા: $\frac{x - 5}{x^2 + 5x - 14} > 0$.
છેદના અવયવ પાડતા: $x^2 + 5x - 14 = (x + 7)(x - 2)$.
તેથી,અસમતા $\frac{x - 5}{(x + 7)(x - 2)} > 0$ થાય.
વેવી કર્વ પદ્ધતિ (sign scheme) નો ઉપયોગ કરતા,નિર્ણાયક બિંદુઓ $x = -7, 2, 5$ છે.
આ પદાવલિ $(-7, 2) \cup (5, \infty)$ અંતરાલમાં ધન છે.
$(-7, 2)$ અંતરાલમાં આવતા પૂર્ણાંકો $\{-6, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1\}$ છે.
$(5, \infty)$ અંતરાલમાં આવતા પૂર્ણાંકો $\{6, 7, 8, \dots\}$ છે.
આમ,ન્યૂનતમ પૂર્ણાંક કિંમત $\alpha = -6$ મળે છે.
વિકલ્પોમાં $\alpha = -6$ મૂકતા:
$(D)$ $(-6)^2 + 5(-6) - 6 = 36 - 30 - 6 = 0$.
તેથી,$\alpha = -6$ એ વિકલ્પ $(D)$ નું સમાધાન કરે છે.
379
MediumMCQ
જો $p$ અને $q$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય અને $\alpha^3 + \beta^3 = -p$,$\alpha \beta = q$ હોય,તો જેનાં બીજ $\frac{\alpha^2}{\beta}$ અને $\frac{\beta^2}{\alpha}$ હોય તેવું દ્વિઘાત સમીકરણ કયું છે?
A
$px^2 - qx + p^2 = 0$
B
$qx^2 + px + q^2 = 0$
C
$px^2 + qx + p^2 = 0$
D
$qx^2 - px + q^2 = 0$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\alpha^3 + \beta^3 = -p$ અને $\alpha \beta = q$.
ધારો કે જરૂરી દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ $x_1 = \frac{\alpha^2}{\beta}$ અને $x_2 = \frac{\beta^2}{\alpha}$ છે.
બીજનો સરવાળો $x_1 + x_2 = \frac{\alpha^2}{\beta} + \frac{\beta^2}{\alpha} = \frac{\alpha^3 + \beta^3}{\alpha \beta} = \frac{-p}{q}$ થાય.
બીજનો ગુણાકાર $x_1 \times x_2 = \frac{\alpha^2}{\beta} \times \frac{\beta^2}{\alpha} = \alpha \beta = q$ થાય.
જરૂરી દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (\text{બીજનો સરવાળો})x + (\text{બીજનો ગુણાકાર}) = 0$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $x^2 - (\frac{-p}{q})x + q = 0$ મળે.
$x^2 + \frac{p}{q}x + q = 0$.
$q$ વડે ગુણતા,આપણને $qx^2 + px + q^2 = 0$ મળે છે.
380
DifficultMCQ
જેના માટે સમીકરણ $(K - 2)x^2 + 8x + K + 4 = 0$ ના બંને બીજ વાસ્તવિક,ભિન્ન અને ઋણ હોય તેવી $K$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$3$
C
$4$
D
$1$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $(K - 2)x^2 + 8x + K + 4 = 0$ ના બીજ વાસ્તવિક અને ભિન્ન હોવા માટે,વિવેચક $D > 0$ હોવો જોઈએ.
$D = b^2 - 4ac = 8^2 - 4(K - 2)(K + 4) > 0$
$64 - 4(K^2 + 2K - 8) > 0$
$16 - (K^2 + 2K - 8) > 0$
$-K^2 - 2K + 24 > 0 \Rightarrow K^2 + 2K - 24 < 0$
$(K + 6)(K - 4) < 0 \Rightarrow -6 < K < 4$.
બીજ ઋણ હોવા માટે,બીજનો ગુણાકાર $\alpha\beta = \frac{c}{a} = \frac{K + 4}{K - 2} > 0$ અને બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta = -\frac{b}{a} = -\frac{8}{K - 2} < 0$ હોવો જોઈએ.
$\frac{K + 4}{K - 2} > 0$ પરથી,આપણને $K < -4$ અથવા $K > 2$ મળે છે.
$-\frac{8}{K - 2} < 0$ પરથી,આપણને $\frac{8}{K - 2} > 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $K > 2$.
શરતો $-6 < K < 4$ અને $K > 2$ ને જોડતા,આપણને $2 < K < 4$ મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,માત્ર $K = 3$ આ શરતનું પાલન કરે છે.
381
DifficultMCQ
જો $a, b, c, d$ અને $p$ ભિન્ન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ એવી હોય કે જેથી $(a^2 + b^2 + c^2)p^2 - 2p(ab + bc + cd) + (b^2 + c^2 + d^2) \le 0$ થાય,તો
A
$a, b, c, d$ એ $A.P.$ માં છે.
B
$ab = cd$
C
$ac = bd$
D
$a, b, c, d$ એ $G.P.$ માં છે.

Solution

(D) આપેલ અસમતા $(a^2 + b^2 + c^2)p^2 - 2p(ab + bc + cd) + (b^2 + c^2 + d^2) \le 0$ છે.
આને નીચે મુજબ ફરીથી લખી શકાય:
$(a^2 p^2 - 2abp + b^2) + (b^2 p^2 - 2bpc + c^2) + (c^2 p^2 - 2cpd + d^2) \le 0$.
જેનું સાદું રૂપ:
$(ap - b)^2 + (bp - c)^2 + (cp - d)^2 \le 0$ થાય.
વાસ્તવિક સંખ્યાઓના વર્ગોનો સરવાળો હંમેશા અ-ઋણ હોય છે,તેથી આ સરવાળો $0$ કે તેથી ઓછો ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે દરેક પદ $0$ હોય.
તેથી,$ap - b = 0$,$bp - c = 0$,અને $cp - d = 0$.
આનો અર્થ એ થાય કે $p = \frac{b}{a} = \frac{c}{b} = \frac{d}{c}$.
આ ગુણોત્તર શ્રેણી $(G.P.)$ ની વ્યાખ્યા છે,જ્યાં $a, b, c, d$ એ સામાન્ય ગુણોત્તર $p$ સાથે $G.P.$ માં છે.
382
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $x^2 - (\sin \alpha - 2)x - (1 + \sin \alpha) = 0$ ના બીજોના વર્ગોનો સરવાળો ન્યૂનતમ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(D) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (\sin \alpha - 2)x - (1 + \sin \alpha) = 0$ છે.
ધારો કે બીજો $x_1$ અને $x_2$ છે.
બીજોના ગુણધર્મો મુજબ,$x_1 + x_2 = \sin \alpha - 2$ અને $x_1 x_2 = -(1 + \sin \alpha)$ થાય.
બીજોના વર્ગોનો સરવાળો $S = x_1^2 + x_2^2 = (x_1 + x_2)^2 - 2x_1 x_2$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $S = (\sin \alpha - 2)^2 - 2(-(1 + \sin \alpha)) = \sin^2 \alpha - 4 \sin \alpha + 4 + 2 + 2 \sin \alpha = \sin^2 \alpha - 2 \sin \alpha + 6$.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે તેને $S = (\sin \alpha - 1)^2 + 5$ તરીકે લખી શકીએ.
$\sin \alpha$ નો વિસ્તાર $[-1, 1]$ હોવાથી,પદ $(\sin \alpha - 1)^2$ ત્યારે ન્યૂનતમ થાય જ્યારે $\sin \alpha = 1$ હોય.
આમ,$\sin \alpha = 1$ એટલે કે $\alpha = \frac{\pi}{2}$ થાય.
383
DifficultMCQ
ધારો કે $p, q, r \in \mathbb{R}$ અને $r > p > 0.$ જો દ્વિઘાત સમીકરણ $px^2 + qx + r = 0$ ના બે સંકર બીજ $\alpha$ અને $\beta$ હોય,તો $|\alpha| + |\beta|$ શું થાય?
A
$1$ ની બરાબર
B
$2$ કરતા ઓછું પણ $1$ ની બરાબર નહીં
C
$2$ કરતા વધારે
D
$2$ ની બરાબર

Solution

(C) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $px^2 + qx + r = 0$ છે,જ્યાં $p, q, r \in \mathbb{R}$ અને $r > p > 0.$
કારણ કે બીજ $\alpha$ અને $\beta$ સંકર સંખ્યાઓ છે,તેથી તેઓ એકબીજાના અનુબદ્ધ (conjugate) હશે,એટલે કે $\beta = \bar{\alpha}.$
આનો અર્થ એ થાય કે $|\beta| = |\bar{\alpha}| = |\alpha|.$
દ્વિઘાત સમીકરણના ગુણધર્મો મુજબ,બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta = \frac{r}{p}$ થાય.
કારણ કે $\beta = \bar{\alpha},$ તેથી $\alpha \bar{\alpha} = |\alpha|^2 = \frac{r}{p}.$
આપેલ છે કે $r > p > 0,$ તેથી $\frac{r}{p} > 1.$
તેથી,$|\alpha|^2 > 1,$ જેનો અર્થ છે કે $|\alpha| > 1.$
હવે,$|\alpha| + |\beta| = |\alpha| + |\alpha| = 2|\alpha|.$
કારણ કે $|\alpha| > 1,$ તેથી $2|\alpha| > 2.$
આમ,$|\alpha| + |\beta| > 2$ થાય.
384
DifficultMCQ
જો $a, b, c \in R$ અને $1$ એ સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ નું બીજ હોય,તો વક્ર $y = 4ax^2 + 3bx + 2c, a \ne 0$ એ $x-$અક્ષને ક્યાં છેદે છે?
A
બે ભિન્ન બિંદુઓ જેના યામ હંમેશા સંમેય સંખ્યાઓ હોય
B
કોઈપણ બિંદુ નહીં
C
બરાબર બે ભિન્ન બિંદુઓ
D
બરાબર એક બિંદુ

Solution

(C) આપેલ છે કે $1$ એ સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ નું બીજ છે.
તેથી,$x = 1$ મૂકતા,$a(1)^2 + b(1) + c = 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $a + b + c = 0$,એટલે કે $c = -(a + b)$.
હવે,વક્ર $y = 4ax^2 + 3bx + 2c$ ધ્યાનમાં લો.
$c = -(a + b)$ ની કિંમત મૂકતા,$y = 4ax^2 + 3bx - 2a - 2b$ મળે.
$x-$અક્ષ પર $y = 0$ હોય,તેથી $4ax^2 + 3bx - 2a - 2b = 0$.
આ એક દ્વિઘાત સમીકરણ છે. તેનો વિવેચક $D = (3b)^2 - 4(4a)(-2a-2b) = 9b^2 + 32a^2 + 32ab$ છે.
સામાન્ય કિસ્સાઓમાં,આ સમીકરણના બે ભિન્ન ઉકેલો મળે છે,તેથી વક્ર $x-$અક્ષને બે ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે છે.
385
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 + 2x + 2 = 0$ ના બે બીજ છે,તો $\alpha^{15} + \beta^{15}$ ની કિંમત શોધો.
A
$-256$
B
$512$
C
$-512$
D
$256$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + 2x + 2 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,$x = \frac{-2 \pm \sqrt{4 - 8}}{2} = -1 \pm i$ મળે.
ધારો કે $\alpha = -1 + i$ અને $\beta = -1 - i$.
ધ્રુવીય સ્વરૂપમાં,$\alpha = \sqrt{2} e^{i(3\pi/4)}$ અને $\beta = \sqrt{2} e^{-i(3\pi/4)}$.
તેથી $\alpha^{15} + \beta^{15} = (\sqrt{2})^{15} [e^{i(45\pi/4)} + e^{-i(45\pi/4)}]$.
ઓઈલરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,આ $2^{7} \cdot \sqrt{2} \cdot 2 \cos(45\pi/4)$ થાય.
કારણ કે $45\pi/4 = 11\pi + \pi/4$,તેથી $\cos(45\pi/4) = \cos(11\pi + \pi/4) = -\cos(\pi/4) = -1/\sqrt{2}$.
આમ,$\alpha^{15} + \beta^{15} = 2^8 \cdot \sqrt{2} \cdot (-1/\sqrt{2}) = -2^8 = -256$.
386
DifficultMCQ
જો દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - mx + 4 = 0$ ના બંને બીજ વાસ્તવિક અને ભિન્ન હોય અને તે $[1, 5]$ અંતરાલમાં આવેલા હોય,તો $m$ કયા અંતરાલમાં હશે?
A
$(4, 5)$
B
$(3, 4)$
C
$(5, 6)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = x^2 - mx + 4.$ બીજ વાસ્તવિક અને ભિન્ન હોય તથા $[1, 5]$ અંતરાલમાં આવેલા હોય તે માટે નીચેની શરતોનું પાલન થવું જોઈએ:
$1$. વિવેચક $D > 0: (-m)^2 - 4(1)(4) > 0 \Rightarrow m^2 - 16 > 0 \Rightarrow m \in (-\infty, -4) \cup (4, \infty).$
$2$. $f(1) > 0: 1^2 - m(1) + 4 > 0 \Rightarrow 5 - m > 0 \Rightarrow m < 5.$
$3$. $f(5) > 0: 5^2 - m(5) + 4 > 0 \Rightarrow 29 - 5m > 0 \Rightarrow m < 5.8.$
$4$. શિરોબિંદુનું સ્થાન: $1 < \frac{-b}{2a} < 5 \Rightarrow 1 < \frac{m}{2} < 5 \Rightarrow 2 < m < 10.$
આ તમામ શરતોનો છેદ લેતા: $m \in (4, 5).$ તેથી વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.
Solution diagram
387
DifficultMCQ
દ્વિઘાત સમીકરણ $6x^2 - 11x + \alpha = 0$ ના બીજ સંમેય સંખ્યા હોય તેવી $\alpha$ ની તમામ શક્ય ધન પૂર્ણાંક કિંમતોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$5$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બીજ સંમેય હોય તે માટે વિવેચક $D = b^2 - 4ac$ પૂર્ણવર્ગ હોવો જોઈએ.
અહીં,$a = 6, b = -11, c = \alpha$.
$D = (-11)^2 - 4(6)(\alpha) = 121 - 24\alpha$.
$\alpha$ ધન પૂર્ણાંક હોવાથી,$121 - 24\alpha \ge 0$,જેનો અર્થ છે કે $24\alpha \le 121$,તેથી $\alpha \le 5.04$. આમ,$\alpha \in \{1, 2, 3, 4, 5\}$.
દરેક કિંમત તપાસતા:
$1$. જો $\alpha = 1, D = 121 - 24 = 97$ (પૂર્ણવર્ગ નથી).
$2$. જો $\alpha = 2, D = 121 - 48 = 73$ (પૂર્ણવર્ગ નથી).
$3$. જો $\alpha = 3, D = 121 - 72 = 49 = 7^2$ (પૂર્ણવર્ગ છે).
$4$. જો $\alpha = 4, D = 121 - 96 = 25 = 5^2$ (પૂર્ણવર્ગ છે).
$5$. જો $\alpha = 5, D = 121 - 120 = 1 = 1^2$ (પૂર્ણવર્ગ છે).
આમ,$\alpha$ ની શક્ય કિંમતો $3, 4, 5$ છે. તેથી,આવી કુલ $3$ કિંમતો મળે.
388
AdvancedMCQ
દ્વિઘાત સમીકરણ $(c - 5)x^2 - 2cx + (c - 4) = 0$ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $c \ne 5$. ધારો કે $S$ એ $c$ ના તમામ પૂર્ણાંક મૂલ્યોનો ગણ છે જેના માટે સમીકરણનું એક બીજ અંતરાલ $(0, 2)$ માં અને બીજું બીજ અંતરાલ $(2, 3)$ માં આવેલું હોય. તો $S$ માં રહેલા ઘટકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$18$
B
$12$
C
$10$
D
$11$

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = (c - 5)x^2 - 2cx + (c - 4)$.
એક બીજ $(0, 2)$ માં અને બીજું $(2, 3)$ માં હોય તે માટે,$f(2)$ નું ચિહ્ન અગ્ર સહગુણક $(c - 5)$ થી વિરુદ્ધ હોવું જોઈએ.
કિસ્સો $I$: જો $c - 5 > 0$ (એટલે કે $c > 5$),તો $f(2) < 0$.
$f(2) = (c - 5)(2)^2 - 2c(2) + (c - 4) = 4c - 20 - 4c + c - 4 = c - 24$.
તેથી,$c - 24 < 0 \Rightarrow c < 24$.
વધુમાં,બીજ આપેલા અંતરાલમાં રહે તે માટે $f(0) > 0$ અને $f(3) > 0$ હોવું જરૂરી છે.
$f(0) = c - 4 > 0 \Rightarrow c > 4$.
$f(3) = (c - 5)(9) - 6c + (c - 4) = 9c - 45 - 6c + c - 4 = 4c - 49 > 0 \Rightarrow c > 12.25$.
$c > 5$,$c < 24$,$c > 4$,અને $c > 12.25$ ને જોડતા,આપણને $c \in (12.25, 24)$ મળે છે.
$c$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો ${13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23}$ છે.
ઘટકોની સંખ્યા = $11$.
કિસ્સો $II$: જો $c - 5 < 0$ (એટલે કે $c < 5$),તો $f(2) > 0$.
$c - 24 > 0 \Rightarrow c > 24$,જે $c < 5$ સાથે વિરોધાભાસ ધરાવે છે. તેથી,અહીં કોઈ ઉકેલ નથી.
આમ,$S = {13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23}$,અને ઘટકોની સંખ્યા $11$ છે.
Solution diagram
389
DifficultMCQ
દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + (3 - \lambda)x + 2 = \lambda$ ના બીજોના વર્ગોનો સરવાળો ન્યૂનતમ થાય તે માટે $\lambda$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{15}{8}$
B
$1$
C
$\frac{4}{9}$
D
$2$

Solution

(D) ધારો કે દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + (3 - \lambda)x + (2 - \lambda) = 0$ ના બીજો $\alpha$ અને $\beta$ છે.
બીજોના વર્ગોનો સરવાળો $S = \alpha^2 + \beta^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
નિત્યસમ $\alpha^2 + \beta^2 = (\alpha + \beta)^2 - 2\alpha\beta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\alpha + \beta = -(3 - \lambda) = \lambda - 3$
$\alpha\beta = 2 - \lambda$
આ કિંમતોને $S$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$S = (\lambda - 3)^2 - 2(2 - \lambda)$
$S = \lambda^2 - 6\lambda + 9 - 4 + 2\lambda$
$S = \lambda^2 - 4\lambda + 5$
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,પૂર્ણવર્ગની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$S = (\lambda^2 - 4\lambda + 4) + 1 = (\lambda - 2)^2 + 1$
જ્યારે $(\lambda - 2)^2 = 0$ થાય,ત્યારે $S$ ની કિંમત ન્યૂનતમ મળે છે,જે $\lambda = 2$ માટે શક્ય છે.
390
DifficultMCQ
જો દ્વિઘાત સમીકરણ $81x^2 + kx + 256 = 0$ નું એક વાસ્તવિક બીજ બીજા બીજનું ઘન હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$-81$
B
$100$
C
$144$
D
$-300$

Solution

(D) ધારો કે દ્વિઘાત સમીકરણ $81x^2 + kx + 256 = 0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\alpha^3$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના ગુણધર્મો મુજબ,બીજનો ગુણાકાર $\alpha \cdot \alpha^3 = \frac{256}{81}$ થાય.
આથી $\alpha^4 = \frac{256}{81}$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $\alpha = \pm \frac{4}{3}$ મળે.
બીજનો સરવાળો $\alpha + \alpha^3 = -\frac{k}{81}$ થાય.
કિસ્સો $1$: જો $\alpha = \frac{4}{3}$ હોય,તો $\frac{4}{3} + (\frac{4}{3})^3 = -\frac{k}{81} \implies \frac{4}{3} + \frac{64}{27} = -\frac{k}{81} \implies \frac{36 + 64}{27} = -\frac{k}{81} \implies \frac{100}{27} = -\frac{k}{81} \implies k = -300$.
કિસ્સો $2$: જો $\alpha = -\frac{4}{3}$ હોય,તો $-\frac{4}{3} - \frac{64}{27} = -\frac{k}{81} \implies -\frac{100}{27} = -\frac{k}{81} \implies k = 300$.
આપેલા વિકલ્પોને જોતા,સાચો જવાબ $-300$ છે.
391
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 \sin \theta - x(\sin \theta \cos \theta + 1) + \cos \theta = 0$ ના બીજ છે,જ્યાં $0 < \theta < 45^\circ$ અને $\alpha < \beta$ છે. તો $\sum_{n=0}^\infty (\alpha^n + \frac{(-1)^n}{\beta^n})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{1 - \cos \theta} - \frac{1}{1 + \sin \theta}$
B
$\frac{1}{1 + \cos \theta} + \frac{1}{1 - \sin \theta}$
C
$\frac{1}{1 - \cos \theta} + \frac{1}{1 + \sin \theta}$
D
$\frac{1}{1 + \cos \theta} - \frac{1}{1 - \sin \theta}$

Solution

(C) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 \sin \theta - x(\sin \theta \cos \theta + 1) + \cos \theta = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{(\sin \theta \cos \theta + 1) \pm \sqrt{(\sin \theta \cos \theta + 1)^2 - 4 \sin \theta \cos \theta}}{2 \sin \theta}$
અહીં $(\sin \theta \cos \theta + 1)^2 - 4 \sin \theta \cos \theta = (\sin \theta \cos \theta - 1)^2$ હોવાથી:
$x = \frac{(\sin \theta \cos \theta + 1) \pm (\sin \theta \cos \theta - 1)}{2 \sin \theta}$
ધન ચિહ્ન લેતા: $x = \frac{2 \sin \theta \cos \theta}{2 \sin \theta} = \cos \theta$.
ઋણ ચિહ્ન લેતા: $x = \frac{2}{2 \sin \theta} = \csc \theta$.
$0 < \theta < 45^\circ$ હોવાથી,$\cos \theta < \csc \theta$ થાય. તેથી,$\alpha = \cos \theta$ અને $\beta = \csc \theta$.
સરવાળો $\sum_{n=0}^\infty \alpha^n + \sum_{n=0}^\infty (-\frac{1}{\beta})^n = \sum_{n=0}^\infty (\cos \theta)^n + \sum_{n=0}^\infty (-\sin \theta)^n$ થશે.
અનંત ગુણોત્તર શ્રેણીના સૂત્ર $\sum_{n=0}^\infty r^n = \frac{1}{1-r}$ નો ઉપયોગ કરતા:
સરવાળો $= \frac{1}{1 - \cos \theta} + \frac{1}{1 + \sin \theta}$.
392
DifficultMCQ
જો $\lambda$ એ $x$ માં દ્વિઘાત સમીકરણ $3m^2x^2 + m(m - 4)x + 2 = 0$ ના બીજનો ગુણોત્તર હોય,તો $m$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો જેના માટે $\lambda + \frac{1}{\lambda} = 1$ થાય.
A
$2 - \sqrt{3}$
B
$4 - 3\sqrt{2}$
C
$-2 + \sqrt{2}$
D
$4 - 2\sqrt{3}$

Solution

(B) ધારો કે દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે.
આપેલ છે કે $\lambda = \frac{\alpha}{\beta}$,શરત $\lambda + \frac{1}{\lambda} = 1$ નો અર્થ છે $\frac{\alpha}{\beta} + \frac{\beta}{\alpha} = 1$.
આને સાદું રૂપ આપતા $\frac{\alpha^2 + \beta^2}{\alpha\beta} = 1$,અથવા $\alpha^2 + \beta^2 = \alpha\beta$ મળે.
બંને બાજુ $\alpha\beta$ ઉમેરતા,આપણને $\alpha^2 + 2\alpha\beta + \beta^2 = 3\alpha\beta$ મળે,જેનો અર્થ છે $(\alpha + \beta)^2 = 3\alpha\beta$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $3m^2x^2 + m(m - 4)x + 2 = 0$ પરથી,બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta = -\frac{m(m - 4)}{3m^2} = -\frac{m - 4}{3m}$ અને બીજનો ગુણાકાર $\alpha\beta = \frac{2}{3m^2}$ છે.
આ કિંમતોને $(\alpha + \beta)^2 = 3\alpha\beta$ માં મૂકતા:
$\left(-\frac{m - 4}{3m}\right)^2 = 3 \left(\frac{2}{3m^2}\right)$
$\frac{(m - 4)^2}{9m^2} = \frac{2}{m^2}$
$(m - 4)^2 = 18$
$m^2 - 8m + 16 = 18$
$m^2 - 8m - 2 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્ર $m = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,$m = \frac{8 \pm \sqrt{64 - 4(1)(-2)}}{2} = \frac{8 \pm \sqrt{72}}{2} = \frac{8 \pm 6\sqrt{2}}{2} = 4 \pm 3\sqrt{2}$.
તેથી $m$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $4 - 3\sqrt{2}$ છે.
393
DifficultMCQ
$m$ ના કેટલા પૂર્ણાંક મૂલ્યો માટે દ્વિઘાત પદાવલિ $(1 + 2m)x^2 - 2(1 + 3m)x + 4(1 + m)$ એ તમામ $x \in R$ માટે હંમેશા ધન રહે?
A
$3$
B
$8$
C
$7$
D
$6$

Solution

(C) કોઈપણ દ્વિઘાત પદાવલિ $ax^2 + bx + c$ તમામ $x \in R$ માટે હંમેશા ધન રહે તે માટે બે શરતો સંતોષાવી જોઈએ: $a > 0$ અને $D < 0$.
$1$. શરત $a > 0$:
$(1 + 2m) > 0 \Rightarrow 2m > -1 \Rightarrow m > -\frac{1}{2}$.
$2$. શરત $D < 0$:
$D = [-2(1 + 3m)]^2 - 4(1 + 2m)(4(1 + m)) < 0$
$4(1 + 3m)^2 - 16(1 + 2m)(1 + m) < 0$
$(1 + 6m + 9m^2) - 4(1 + 3m + 2m^2) < 0$
$1 + 6m + 9m^2 - 4 - 12m - 8m^2 < 0$
$m^2 - 6m - 3 < 0$.
$m^2 - 6m - 3 = 0$ ના ઉકેલ માટે દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $m = \frac{6 \pm \sqrt{36 - 4(1)(-3)}}{2} = \frac{6 \pm \sqrt{48}}{2} = 3 \pm 2\sqrt{3}$.
અહીં $\sqrt{12} \approx 3.46$ હોવાથી,બીજ $3 - 3.46 = -0.46$ અને $3 + 3.46 = 6.46$ મળે.
તેથી,$3 - 2\sqrt{3} < m < 3 + 2\sqrt{3}$.
$m > -0.5$ સાથે સરખાવતા,અંતરાલ $(-0.46, 6.46)$ મળે.
$m$ ના પૂર્ણાંક મૂલ્યો ${0, 1, 2, 3, 4, 5, 6}$ છે.
આમ,કુલ $7$ મૂલ્યો મળે છે.
394
MediumMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 - 2x + 2 = 0$ ના બીજ હોય,તો $(\frac{\alpha}{\beta})^n = 1$ માટે $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$4$
B
$2$
C
$5$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - 2x + 2 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $x = \frac{2 \pm \sqrt{4 - 8}}{2} = \frac{2 \pm 2i}{2} = 1 \pm i$ મળે છે.
ધારો કે $\alpha = 1 + i$ અને $\beta = 1 - i$.
હવે,$\frac{\alpha}{\beta} = \frac{1 + i}{1 - i} = \frac{(1 + i)(1 + i)}{(1 - i)(1 + i)} = \frac{1 + 2i + i^2}{1 - i^2} = \frac{2i}{2} = i$.
વૈકલ્પિક રીતે,જો આપણે $\alpha = 1 - i$ અને $\beta = 1 + i$ લઈએ,તો $\frac{\alpha}{\beta} = -i$ મળે.
આપણને $(\frac{\alpha}{\beta})^n = 1$ જોઈએ છે. જો $\frac{\alpha}{\beta} = i$ હોય,તો $i^n = 1$,જે માટે ન્યૂનતમ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n = 4$ મળે છે.
જો $\frac{\alpha}{\beta} = -i$ હોય,તો $(-i)^n = 1$,જે માટે પણ ન્યૂનતમ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n = 4$ મળે છે.
આમ,$n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $4$ છે.
395
DifficultMCQ
સમીકરણ $|\sqrt{x} - 2| + \sqrt{x}(\sqrt{x} - 4) + 2 = 0$ $(x > 0)$ ના ઉકેલોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$9$
B
$4$
C
$10$
D
$12$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $|\sqrt{x} - 2| + \sqrt{x}(\sqrt{x} - 4) + 2 = 0$.
ધારો કે $t = \sqrt{x}$,જ્યાં $t > 0$. સમીકરણ $|t - 2| + t(t - 4) + 2 = 0$ બને છે.
$|t - 2| + t^2 - 4t + 2 = 0$.
આપણે $t^2 - 4t + 2$ ને $(t^2 - 4t + 4) - 2 = (t - 2)^2 - 2$ તરીકે લખી શકીએ.
તેથી,$|t - 2| + (t - 2)^2 - 2 = 0$.
ધારો કે $u = |t - 2|$. કારણ કે $u^2 = |t - 2|^2 = (t - 2)^2$,સમીકરણ $u + u^2 - 2 = 0$ બને છે.
$u^2 + u - 2 = 0$.
$(u + 2)(u - 1) = 0$.
આનાથી $u = -2$ અથવા $u = 1$ મળે છે.
કારણ કે $u = |t - 2| \ge 0$,$u = -2$ શક્ય નથી.
તેથી,$|t - 2| = 1$.
આનો અર્થ એ છે કે $t - 2 = 1$ અથવા $t - 2 = -1$.
$t = 3$ અથવા $t = 1$.
કારણ કે $t = \sqrt{x}$,આપણને $\sqrt{x} = 3 \implies x = 9$ અને $\sqrt{x} = 1 \implies x = 1$ મળે છે.
બંને કિંમતો $x > 0$ ની શરતનું પાલન કરે છે.
ઉકેલોનો સરવાળો $9 + 1 = 10$ થાય છે.
396
DifficultMCQ
$m$ ના કેટલા પૂર્ણાંક મૂલ્યો માટે સમીકરણ $(1 + m^2) x^2 - 2(1 + 3m) x + (1 + 8m) = 0$ ને કોઈ વાસ્તવિક બીજ નથી?
A
અનંત
B
$2$
C
$3$
D
$1$

Solution

(A) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ને કોઈ વાસ્તવિક બીજ ન હોય તે માટે વિવેચક $D$ શૂન્ય કરતા નાનો $(D < 0)$ હોવો જોઈએ.
અહીં,$a = (1 + m^2)$,$b = -2(1 + 3m)$,અને $c = (1 + 8m)$ છે.
વિવેચક $D = b^2 - 4ac = [-2(1 + 3m)]^2 - 4(1 + m^2)(1 + 8m)$.
$D = 4(1 + 9m^2 + 6m) - 4(1 + 8m + m^2 + 8m^3)$.
$D = 4(1 + 9m^2 + 6m - 1 - 8m - m^2 - 8m^3)$.
$D = 4(-8m^3 + 8m^2 - 2m) = -8m(4m^2 - 4m + 1) = -8m(2m - 1)^2$.
વાસ્તવિક બીજ ન હોવા માટે,$-8m(2m - 1)^2 < 0$ હોવું જોઈએ.
કારણ કે $(2m - 1)^2$ હંમેશા અ-ઋણ છે,તેથી પદાવલિ ઋણ થાય તે માટે $m > 0$ અને $m \neq 1/2$ હોવું જરૂરી છે.
આમ,$m > 0$ હોય તેવા અનંત પૂર્ણાંક મૂલ્યો શક્ય છે.
397
MediumMCQ
ધારો કે $p, q \in Q$. જો $2 - \sqrt{3}$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + px + q = 0$ નું એક બીજ હોય,તો:
A
$q^2 + 4p + 14 = 0$
B
$p^2 - 4q + 12 = 0$
C
$p^2 - 4q - 12 = 0$
D
$q^2 - 4p - 16 = 0$

Solution

(C) આપેલ છે કે $p, q \in Q$ અને $2 - \sqrt{3}$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + px + q = 0$ નું એક બીજ છે.
સહગુણકો સંમેય હોવાથી,અસંમેય બીજ હંમેશા અનુબદ્ધ જોડીમાં હોય છે.
તેથી,બીજું બીજ $2 + \sqrt{3}$ થશે.
બીજનો સરવાળો $= (2 - \sqrt{3}) + (2 + \sqrt{3}) = 4$.
સમીકરણ $x^2 + px + q = 0$ પરથી,બીજનો સરવાળો $-p$ થાય છે.
તેથી,$-p = 4 \implies p = -4$.
બીજનો ગુણાકાર $= (2 - \sqrt{3})(2 + \sqrt{3}) = 2^2 - (\sqrt{3})^2 = 4 - 3 = 1$.
સમીકરણ $x^2 + px + q = 0$ પરથી,બીજનો ગુણાકાર $q$ થાય છે.
તેથી,$q = 1$.
હવે,$p = -4$ અને $q = 1$ મૂકીને વિકલ્પો તપાસતા:
$p^2 - 4q - 12 = (-4)^2 - 4(1) - 12 = 16 - 4 - 12 = 0$.
આમ,$p^2 - 4q - 12 = 0$ એ સાચો સંબંધ છે.
398
DifficultMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + x \sin \theta - 2 \sin \theta = 0$ ના બીજ હોય,જ્યાં $\theta \in (0, \frac{\pi}{2})$,તો $\frac{\alpha^{12} + \beta^{12}}{(\alpha^{-12} + \beta^{-12})(\alpha - \beta)^{24}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2^{12}}{(\sin \theta + 8)^{12}}$
B
$\frac{2^{12}}{(\sin \theta - 4)^{12}}$
C
$\frac{2^{12}}{(\sin \theta - 8)^{6}}$
D
$\frac{2^{6}}{(\sin \theta + 8)^{12}}$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 + x \sin \theta - 2 \sin \theta = 0$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ,બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta = -\sin \theta$ અને બીજનો ગુણાકાર $\alpha \beta = -2 \sin \theta$ થાય.
આપણે પદાવલિ $E = \frac{\alpha^{12} + \beta^{12}}{(\alpha^{-12} + \beta^{-12})(\alpha - \beta)^{24}}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
છેદનું સાદું રૂપ આપતા: $\alpha^{-12} + \beta^{-12} = \frac{1}{\alpha^{12}} + \frac{1}{\beta^{12}} = \frac{\alpha^{12} + \beta^{12}}{(\alpha \beta)^{12}}$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા: $E = \frac{\alpha^{12} + \beta^{12}}{\left(\frac{\alpha^{12} + \beta^{12}}{(\alpha \beta)^{12}}\right)(\alpha - \beta)^{24}} = \frac{(\alpha \beta)^{12}}{(\alpha - \beta)^{24}}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(\alpha - \beta)^2 = (\alpha + \beta)^2 - 4 \alpha \beta$,તેથી $(\alpha - \beta)^{24} = ((\alpha + \beta)^2 - 4 \alpha \beta)^{12}$.
તેથી,$E = \left[ \frac{\alpha \beta}{(\alpha + \beta)^2 - 4 \alpha \beta} \right]^{12}$.
$\alpha + \beta$ અને $\alpha \beta$ ની કિંમતો મૂકતા: $E = \left[ \frac{-2 \sin \theta}{(-\sin \theta)^2 - 4(-2 \sin \theta)} \right]^{12} = \left[ \frac{-2 \sin \theta}{\sin^2 \theta + 8 \sin \theta} \right]^{12}$.
$\theta \in (0, \frac{\pi}{2})$ હોવાથી,$\sin \theta \neq 0$,તેથી આપણે $\sin \theta$ ને છેદ ઉડાડી શકીએ: $E = \left( \frac{-2}{\sin \theta + 8} \right)^{12} = \frac{2^{12}}{(\sin \theta + 8)^{12}}$.
399
DifficultMCQ
બધી જોડીઓ $(x, y)$ જે અસમતા $2^{\sqrt{\sin^2 x - 2\sin x + 5}} \cdot \frac{1}{4^{\sin^2 y}} \leq 1$ નું સમાધાન કરે છે,તે નીચેનામાંથી કયા સમીકરણનું પણ સમાધાન કરે છે?
A
$2|\sin x| = 3\sin y$
B
$\sin x = |\sin y|$
C
$2\sin x = \sin y$
D
$\sin x = 2\sin y$

Solution

(B) આપેલ અસમતા: $2^{\sqrt{\sin^2 x - 2\sin x + 5}} \cdot 4^{-\sin^2 y} \leq 1$
અસમતાને આ રીતે ફરીથી લખતા: $2^{\sqrt{(\sin x - 1)^2 + 4}} \leq 4^{\sin^2 y}$
$4 = 2^2$ હોવાથી,આપણને મળે છે: $2^{\sqrt{(\sin x - 1)^2 + 4}} \leq 2^{2\sin^2 y}$
ઘાતાંકોની સરખામણી કરતા: $\sqrt{(\sin x - 1)^2 + 4} \leq 2\sin^2 y$
આપણે જાણીએ છીએ કે $(\sin x - 1)^2 \geq 0$,તેથી $\sqrt{(\sin x - 1)^2 + 4} \geq \sqrt{4} = 2$.
વળી,આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^2 y \leq 1$,તેથી $2\sin^2 y \leq 2$.
અસમતા $2 \leq \text{LHS} \leq \text{RHS} \leq 2$ સાચી ઠરવા માટે,બંને બાજુઓ $2$ ને સમાન હોવી જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે $\sin x - 1 = 0 \Rightarrow \sin x = 1$ અને $\sin^2 y = 1 \Rightarrow |\sin y| = 1$.
આમ,$\sin x = 1$ અને $|\sin y| = 1$,જેનો અર્થ છે કે $\sin x = |\sin y|$.
400
DifficultMCQ
સમીકરણ $5 + |2^x - 1| = 2^x(2^x - 2)$ ના વાસ્તવિક ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(D) ધારો કે $2^x = t$. કારણ કે $2^x > 0$,તેથી $t > 0$ હોવું જોઈએ.
સમીકરણ $5 + |t - 1| = t(t - 2) = t^2 - 2t$ બને છે.
ગોઠવતા,આપણને $|t - 1| = t^2 - 2t - 5$ મળે છે.
ધારો કે $g(t) = |t - 1|$ અને $f(t) = t^2 - 2t - 5$.
આપણે $t > 0$ હોય તેવા છેદબિંદુઓ શોધીએ છીએ.
કિસ્સો $1$: $t \ge 1$,તો $t - 1 = t^2 - 2t - 5 \Rightarrow t^2 - 3t - 4 = 0 \Rightarrow (t - 4)(t + 1) = 0$. $t > 0$ હોવાથી,$t = 4$. આનાથી $2^x = 4 \Rightarrow x = 2$ મળે છે.
કિસ્સો $2$: $0 < t < 1$,તો $-(t - 1) = t^2 - 2t - 5 \Rightarrow -t + 1 = t^2 - 2t - 5 \Rightarrow t^2 - t - 6 = 0 \Rightarrow (t - 3)(t + 2) = 0$. $t = 3$ કે $t = -2$ માંથી કોઈ પણ અંતરાલ $(0, 1)$ માં નથી.
આમ,માત્ર $1$ વાસ્તવિક ઉકેલ છે.
Solution diagram

Algebra — QUADRATIC EQUATION · Frequently Asked Questions

1Are these Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.