Gujarati

Polynomials Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Algebra · Polynomials

54+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 54 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
જો $(x-2)$ એ બહુપદી $x^{3}-2ax^{2}+ax-1$ નો એક અવયવ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{5}{6}$
B
$\frac{7}{6}$
C
$\frac{11}{6}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $p(x) = x^{3} - 2ax^{2} + ax - 1$ છે.
અવયવ પ્રમેય મુજબ,જો $(x-2)$ એ $p(x)$ નો અવયવ હોય,તો $p(2) = 0$ થવું જોઈએ.
બહુપદીમાં $x = 2$ મૂકતા:
$p(2) = (2)^{3} - 2a(2)^{2} + a(2) - 1 = 0$.
$8 - 2a(4) + 2a - 1 = 0$.
$8 - 8a + 2a - 1 = 0$.
$7 - 6a = 0$.
$6a = 7$.
તેથી,$a = \frac{7}{6}$.
2
EasyMCQ
જો $x+a$ એ બહુપદી $x^{3}+a x^{2}-2 x+a+4$ નો અવયવ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{4}{3}$
B
$+\frac{2}{3}$
C
$+\frac{4}{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $p(x) = x^{3} + a x^{2} - 2 x + a + 4$.
અવયવ પ્રમેય મુજબ,જો $(x+a)$ એ $p(x)$ નો અવયવ હોય,તો $p(-a) = 0$ થાય.
બહુપદીમાં $x = -a$ મૂકતા:
$p(-a) = (-a)^{3} + a(-a)^{2} - 2(-a) + a + 4 = 0$
$-a^{3} + a(a^{2}) + 2a + a + 4 = 0$
$-a^{3} + a^{3} + 3a + 4 = 0$
$3a + 4 = 0$
$3a = -4$
$a = -\frac{4}{3}$.
3
EasyMCQ
જો $f(x) = x^{3} - kx^{2} + 11x - 6$ હોય અને $(x - 1)$ એ $f(x)$ નો અવયવ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$4$
C
$8$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે $(x - 1)$ એ $f(x) = x^{3} - kx^{2} + 11x - 6$ નો અવયવ છે.
અવયવ પ્રમેય મુજબ,જો $(x - a)$ એ $f(x)$ નો અવયવ હોય,તો $f(a) = 0$ થાય.
અહીં,$a = 1$ છે,તેથી $f(1) = 0$ થશે.
બહુપદીમાં $x = 1$ મૂકતા:
$(1)^{3} - k(1)^{2} + 11(1) - 6 = 0$
$1 - k + 11 - 6 = 0$
$6 - k = 0$
$k = 6$.
4
EasyMCQ
જો $5x^{2}-4x-1$ ને $x-1$ વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ કેટલી મળે?
A
$0$
B
$2$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે બહુપદી $f(x) = 5x^{2} - 4x - 1$ છે.
શેષ પ્રમેય મુજબ,જ્યારે કોઈ બહુપદી $f(x)$ ને $(x - a)$ વડે ભાગવામાં આવે,ત્યારે શેષ $f(a)$ મળે છે.
અહીં,ભાજક $(x - 1)$ છે,તેથી $a = 1$ થશે.
બહુપદીમાં $x = 1$ મૂકતા:
$f(1) = 5(1)^{2} - 4(1) - 1$
$f(1) = 5(1) - 4 - 1$
$f(1) = 5 - 5 = 0$.
તેથી,શેષ $0$ મળે છે.
5
MediumMCQ
બહુપદી $2x^{3} + mx^{2} + nx - 14$ માં $m$ અને $n$ ની કિંમતો શોધો,જેથી $(x-1)$ અને $(x+2)$ તેના અવયવો હોય.
A
$m=4, n=5$
B
$m=9, n=3$
C
$m=6, n=7$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $f(x) = 2x^{3} + mx^{2} + nx - 14$.
અવયવ પ્રમેય મુજબ,જો $(x-1)$ એ $f(x)$ નો અવયવ હોય,તો $f(1) = 0$ થાય.
$2(1)^{3} + m(1)^{2} + n(1) - 14 = 0$
$2 + m + n - 14 = 0 \Rightarrow m + n = 12$ $...(1)$
તે જ રીતે,જો $(x+2)$ એ $f(x)$ નો અવયવ હોય,તો $f(-2) = 0$ થાય.
$2(-2)^{3} + m(-2)^{2} + n(-2) - 14 = 0$
$-16 + 4m - 2n - 14 = 0 \Rightarrow 4m - 2n = 30 \Rightarrow 2m - n = 15$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(m + n) + (2m - n) = 12 + 15$
$3m = 27 \Rightarrow m = 9$.
$m = 9$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$9 + n = 12 \Rightarrow n = 3$.
આમ,$m = 9$ અને $n = 3$ મળે છે.
6
EasyMCQ
બહુપદી $f(x)=2x^{3}-ax^{2}-(2a-3)x+2$ નો એક અવયવ $x+1$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શું હોવી જોઈએ?
A
$2$
B
$-2$
C
$3$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ બહુપદી $f(x) = 2x^{3} - ax^{2} - (2a - 3)x + 2$ છે.
અવયવ પ્રમેય મુજબ,જો $(x + 1)$ એ $f(x)$ નો અવયવ હોય,તો $f(-1) = 0$ થાય.
બહુપદીમાં $x = -1$ મૂકતા:
$f(-1) = 2(-1)^{3} - a(-1)^{2} - (2a - 3)(-1) + 2 = 0$
પદાવલિનું સાદું રૂપ આપતા:
$2(-1) - a(1) + (2a - 3) + 2 = 0$
$-2 - a + 2a - 3 + 2 = 0$
સમાન પદોને ભેગા કરતા:
$a - 3 = 0$
$a = 3$
તેથી,$a$ ની કિંમત $3$ છે.
7
MediumMCQ
બહુપદી $4y^{3}-3y^{2}+2y-4$ ને $y+2$ વડે ભાગો અને ભાગફળ તથા શેષ શોધો.
A
$4y^{2}-11y+24, -52$
B
$6y^{2}-13y+36, -64$
C
$4y^{2}+13y-24, +52$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $4y^{3}-3y^{2}+2y-4$ ને $y+2$ વડે ભાગવા માટે:
$1$. પ્રથમ પદ $4y^{3}$ ને $y$ વડે ભાગતા $4y^{2}$ મળે છે.
$2$. $4y^{2}$ ને $(y+2)$ સાથે ગુણતા $4y^{3}+8y^{2}$ મળે છે. તેને ભાજ્યમાંથી બાદ કરતા $-11y^{2}+2y-4$ મળે છે.
$3$. $-11y^{2}$ ને $y$ વડે ભાગતા $-11y$ મળે છે.
$4$. $-11y$ ને $(y+2)$ સાથે ગુણતા $-11y^{2}-22y$ મળે છે. તેને બાદ કરતા $24y-4$ મળે છે.
$5$. $24y$ ને $y$ વડે ભાગતા $24$ મળે છે.
$6$. $24$ ને $(y+2)$ સાથે ગુણતા $24y+48$ મળે છે. તેને બાદ કરતા $-52$ મળે છે.
તેથી,ભાગફળ $4y^{2}-11y+24$ છે અને શેષ $-52$ છે.
Solution diagram
8
MediumMCQ
અવયવ પાડો: $16(x-y)^{2}-9(x+y)^{2}$
A
$(x-5y)(5x-y)$
B
$(x+7y)(7x+y)$
C
$(x-7y)(7x-y)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $16(x-y)^{2}-9(x+y)^{2}$
આ પદાવલિ $a^{2}-b^{2}$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $a^{2} = 16(x-y)^{2} \implies a = 4(x-y)$ અને $b^{2} = 9(x+y)^{2} \implies b = 3(x+y)$ છે.
નિત્યસમ $a^{2}-b^{2} = (a-b)(a+b)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= [4(x-y)-3(x+y)][4(x-y)+3(x+y)]$
$= (4x-4y-3x-3y)(4x-4y+3x+3y)$
$= (x-7y)(7x-y)$
9
MediumMCQ
અવયવ પાડો: $4 x^{2}+12 x y+9 y^{2}-8 x-12 y$
A
$(3 x+2 y)(4 x+2 y-3)$
B
$(2 x+3 y)(2 x+3 y-4)$
C
$(2 x-3 y)(2 x+3 y+4)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $4 x^{2}+12 x y+9 y^{2}-8 x-12 y$
પ્રથમ,નોંધો કે પ્રથમ ત્રણ પદો એક પૂર્ણવર્ગ બનાવે છે:
$4 x^{2}+12 x y+9 y^{2} = (2 x)^{2} + 2(2 x)(3 y) + (3 y)^{2} = (2 x+3 y)^{2}$
ત્યારબાદ,બાકીના બે પદોમાંથી $-4$ સામાન્ય કાઢતા:
$-8 x-12 y = -4(2 x+3 y)$
આ બંનેને જોડતા,આપણને મળે છે:
$(2 x+3 y)^{2} - 4(2 x+3 y)$
હવે,સામાન્ય પદ $(2 x+3 y)$ ને સામાન્ય લેતા:
$(2 x+3 y)(2 x+3 y-4)$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
10
EasyMCQ
અવયવ પાડો: $16 x^{2}-72 x y+81 y^{2}-12 x+27 y$
A
$(6 x-7 y)(6 x-7 y-5)$
B
$(4 x-9 y)(4 x-9 y-3)$
C
$(4 x+9 y)(4 x+9 y+3)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $16 x^{2}-72 x y+81 y^{2}-12 x+27 y$
અહીં પ્રથમ ત્રણ પદો એક પૂર્ણવર્ગ પદાવલિ બનાવે છે: $(4 x)^{2}-2(4 x)(9 y)+(9 y)^{2} = (4 x-9 y)^{2}$
હવે,બાકીના બે પદોમાંથી $-3$ સામાન્ય લેતા: $-12 x+27 y = -3(4 x-9 y)$
આ બંનેને જોડતા આપણને મળે છે: $(4 x-9 y)^{2}-3(4 x-9 y)$
$(4 x-9 y)$ ને સામાન્ય અવયવ તરીકે લેતા: $(4 x-9 y)(4 x-9 y-3)$
11
EasyMCQ
અવયવ પાડો: $(a+b)^{2}-14 c(a+b)+49 c^{2}$.
A
$(a-b-9 c)^{3}$
B
$(a+b-7 c)^{2}$
C
$(a+b+9 c)^{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $(a+b)^{2}-14 c(a+b)+49 c^{2}$ છે.
આ પદાવલિ $x^{2}-2xy+y^{2}$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $x = (a+b)$ અને $y = 7c$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $x^{2}-2xy+y^{2} = (x-y)^{2}$ થાય.
$x$ અને $y$ ની કિંમતો મૂકતા:
$(a+b)^{2}-2(a+b)(7c)+(7c)^{2} = (a+b-7c)^{2}$.
12
EasyMCQ
અવયવો પાડો: $81 x^{2} y^{2}+108 x y z+36 z^{2}$.
A
$(6 x y+9 z)^{2}$
B
$(9 x y-7 z)^{2}$
C
$(9 x y+6 z)^{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $81 x^{2} y^{2}+108 x y z+36 z^{2}$ છે.
આપણે આ પદાવલિને નિત્યસમ $(a+b)^{2} = a^{2}+2ab+b^{2}$ ના સ્વરૂપમાં લખી શકીએ છીએ.
અહીં,$a^{2} = (9 x y)^{2}$ અને $b^{2} = (6 z)^{2}$ છે.
તેથી,$a = 9 x y$ અને $b = 6 z$ થાય.
હવે,મધ્યમ પદ તપાસીએ: $2ab = 2(9 x y)(6 z) = 108 x y z$.
આમ,પદાવલિ નિત્યસમ સાથે બંધબેસતી હોવાથી,આપણને મળે છે:
$81 x^{2} y^{2}+108 x y z+36 z^{2} = (9 x y+6 z)^{2}$.
13
EasyMCQ
અવયવ પાડો: $(a-b+c)^{2}+(b-c+a)^{2}+2(a-b+c)(b+c-a)$
A
$4 a^{2}$
B
$6 a^{2}$
C
$8 a^{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $(a-b+c)^{2}+(b-c+a)^{2}+2(a-b+c)(b+c-a)$ છે.
આ પદાવલિ $x^{2} + y^{2} + 2xy$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $x = (a-b+c)$ અને $y = (a+b-c)$ લેતા.
અહીં $(b+c-a)$ એ $(a+b-c)$ ના સ્વરૂપમાં ગોઠવતા,પદાવલિ $(x+y)^{2}$ બને છે.
તેથી,$((a-b+c) + (a+b-c))^{2} = (2a)^{2} = 4a^{2}$ થાય.
14
MediumMCQ
અવયવ પાડો: $9(3 x+5 y)^{2}-12(3 x+5 y)(2 x+3 y)+4(2 x+3 y)^{2}$
A
$(7 x+9 y)^{2}$
B
$(5 x+9 y)^{2}$
C
$(5 x-9 y)^{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $9(3 x+5 y)^{2}-12(3 x+5 y)(2 x+3 y)+4(2 x+3 y)^{2}$ છે.
આ પદાવલિ $a^{2}-2ab+b^{2}$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $a = 3(3 x+5 y)$ અને $b = 2(2 x+3 y)$ છે.
આપણે પદાવલિને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ:
$[3(3 x+5 y)]^{2}-2[3(3 x+5 y)][2(2 x+3 y)]+[2(2 x+3 y)]^{2}$.
નિત્યસમ $(a-b)^{2} = a^{2}-2ab+b^{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$[3(3 x+5 y)-2(2 x+3 y)]^{2}$.
હવે,કૌંસની અંદરની પદાવલિનું સાદું રૂપ આપતા:
$= (9 x+15 y-4 x-6 y)^{2}$.
$= (5 x+9 y)^{2}$.
15
MediumMCQ
અવયવ પાડો: $(2x + 3y)^2 + 2(2x + 3y)(2x - 3y) + (2x - 3y)^2$
A
$16x^2$
B
$18x^2$
C
$12x^2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $a^2 + 2ab + b^2$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $a = (2x + 3y)$ અને $b = (2x - 3y)$ છે.
બીજગણિતીય નિત્યસમ $a^2 + 2ab + b^2 = (a + b)^2$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણે પદાવલિને આ રીતે લખી શકીએ:
$[(2x + 3y) + (2x - 3y)]^2$
હવે,કૌંસની અંદરના પદોનું સાદું રૂપ આપતા:
$(2x + 3y + 2x - 3y)^2$
$= (4x)^2$
$= 16x^2$
16
MediumMCQ
અવયવ પાડો: $45 a^{3} b + 5 a b^{3} - 30 a^{2} b^{2}$
A
$5 a b(5 a - b)^{2}$
B
$7 a b(5 a - b)^{2}$
C
$5 a b(3 a - b)^{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $45 a^{3} b + 5 a b^{3} - 30 a^{2} b^{2}$
પગલું $1$: દરેક પદમાંથી સામાન્ય અવયવ $5 a b$ બહાર કાઢો:
$= 5 a b(9 a^{2} + b^{2} - 6 a b)$
પગલું $2$: કૌંસની અંદરના પદોને ફરીથી ગોઠવો:
$= 5 a b(9 a^{2} - 6 a b + b^{2})$
પગલું $3$: આ પદાવલિને $(x - y)^{2} = x^{2} - 2 x y + y^{2}$ સ્વરૂપના પૂર્ણવર્ગ ત્રિપદી તરીકે ઓળખો,જ્યાં $x = 3 a$ અને $y = b$ છે:
$= 5 a b((3 a)^{2} - 2(3 a)(b) + (b)^{2})$
પગલું $4$: નિત્યસમનો ઉપયોગ કરો:
$= 5 a b(3 a - b)^{2}$
17
DifficultMCQ
$(a-b)^{3}+(b-c)^{3}+(c-a)^{3}$ ના અવયવો શોધો.
A
$3(a+b)(b+c)(c+a)$
B
$5(a-b)(b-c)(c-a)$
C
$3(a-b)(b-c)(c-a)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $x = a-b$,$y = b-c$,અને $z = c-a$.
તેથી,$x+y+z = (a-b) + (b-c) + (c-a) = 0$.
આપણે જાણીએ છીએ કે બીજગણિતીય નિત્યસમ મુજબ: જો $x+y+z = 0$ હોય,તો $x^3 + y^3 + z^3 = 3xyz$ થાય.
$x, y,$ અને $z$ ની કિંમતો પાછી મૂકતા:
$(a-b)^3 + (b-c)^3 + (c-a)^3 = 3(a-b)(b-c)(c-a)$.
18
MediumMCQ
અવયવ પાડો: $a^{2}+\frac{1}{a^{2}}+3-2 a-\frac{2}{a}$
A
$\left(a+\frac{1}{a}-1\right)\left(a-\frac{1}{a}+1\right)$
B
$\left(a+\frac{1}{a}-1\right)\left(a+\frac{1}{a}+1\right)$
C
$\left(a+\frac{1}{a}+1\right)\left(a+\frac{1}{a}+1\right)$
D
$\left(a+\frac{1}{a}-1\right)\left(a+\frac{1}{a}-1\right)$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $a^{2}+\frac{1}{a^{2}}+3-2 a-\frac{2}{a}$
પૂર્ણવર્ગ બનાવવા માટે પદોને ફરીથી ગોઠવતા:
$= (a^{2}+\frac{1}{a^{2}}+2) - 2a - \frac{2}{a} + 1$
$= (a+\frac{1}{a})^{2} - 2(a+\frac{1}{a}) + 1$
ધારો કે $x = a+\frac{1}{a}$. તો પદાવલિ નીચે મુજબ બનશે:
$= x^{2} - 2x + 1$
આ $(x-1)^{2}$ સ્વરૂપનો પૂર્ણવર્ગ છે:
$= (x-1)^{2}$
$x = a+\frac{1}{a}$ ની કિંમત પાછી મૂકતા:
$= (a+\frac{1}{a}-1)^{2}$
$= (a+\frac{1}{a}-1)(a+\frac{1}{a}-1)$
19
MediumMCQ
જો $x+\frac{1}{x}=2$ હોય,તો $x^{4}+\frac{1}{x^{4}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$x+\frac{1}{x}=2.$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે:
$\left(x+\frac{1}{x}\right)^{2} = (2)^{2}$
$x^{2} + \frac{1}{x^{2}} + 2(x)\left(\frac{1}{x}\right) = 4$
$x^{2} + \frac{1}{x^{2}} + 2 = 4$
$x^{2} + \frac{1}{x^{2}} = 2$
હવે,ફરીથી બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$\left(x^{2} + \frac{1}{x^{2}}\right)^{2} = (2)^{2}$
$x^{4} + \frac{1}{x^{4}} + 2(x^{2})\left(\frac{1}{x^{2}}\right) = 4$
$x^{4} + \frac{1}{x^{4}} + 2 = 4$
$x^{4} + \frac{1}{x^{4}} = 2.$
20
MediumMCQ
જો $\frac{x}{y} + \frac{y}{x} = 6$ હોય,તો $\frac{x^{3}}{y^{3}} + \frac{y^{3}}{x^{3}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$176$
B
$198$
C
$184$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\frac{x}{y} + \frac{y}{x} = 6.$
આપણે જાણીએ છીએ કે બીજગણિતીય નિત્યસમ $(a + b)^{3} = a^{3} + b^{3} + 3ab(a + b)$ છે.
ધારો કે $a = \frac{x}{y}$ અને $b = \frac{y}{x}.$
તેથી,$\left(\frac{x}{y} + \frac{y}{x}\right)^{3} = \frac{x^{3}}{y^{3}} + \frac{y^{3}}{x^{3}} + 3\left(\frac{x}{y}\right)\left(\frac{y}{x}\right)\left(\frac{x}{y} + \frac{y}{x}\right).$
કારણ કે $\left(\frac{x}{y}\right)\left(\frac{y}{x}\right) = 1,$ તેથી સમીકરણ આ મુજબ બનશે:
$(6)^{3} = \frac{x^{3}}{y^{3}} + \frac{y^{3}}{x^{3}} + 3(1)(6).$
$216 = \frac{x^{3}}{y^{3}} + \frac{y^{3}}{x^{3}} + 18.$
$\frac{x^{3}}{y^{3}} + \frac{y^{3}}{x^{3}} = 216 - 18 = 198.$
21
DifficultMCQ
જો $x+y+z=0$ હોય,તો $\frac{x^{2}+y^{2}+z^{2}}{x^{2}-y z}$ ની કિંમત શું થશે?
A
$4$
B
$6$
C
$2$
D
$8$

Solution

(C) આપેલ છે કે $x+y+z=0.$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $(x+y+z)^{2}=0^{2}$ મળે છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$x^{2}+y^{2}+z^{2}+2(xy+yz+zx)=0$ મળે છે.
તેથી,$x^{2}+y^{2}+z^{2}=-2(xy+yz+zx).$
આપણે કૌંસની અંદરના પદને $x(y+z)+yz$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
કારણ કે $x+y+z=0$ છે,તેથી $y+z=-x$ થાય.
આ કિંમત મૂકતા,આપણને $x^{2}+y^{2}+z^{2}=-2(x(-x)+yz) = -2(-x^{2}+yz) = 2(x^{2}-yz)$ મળે છે.
આમ,$\frac{x^{2}+y^{2}+z^{2}}{x^{2}-yz} = \frac{2(x^{2}-yz)}{x^{2}-yz} = 2$ થાય.
22
MediumMCQ
જો $(x^{3}+\frac{1}{x^{3}})=52$ હોય,તો $x+\frac{1}{x}$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$6$
D
$13$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે બીજગણિતીય નિત્યસમ: $(x+\frac{1}{x})^{3} = x^{3} + \frac{1}{x^{3}} + 3(x+\frac{1}{x})$.
આપેલ છે કે $x^{3} + \frac{1}{x^{3}} = 52$.
ધારો કે $y = x + \frac{1}{x}$. આ કિંમત નિત્યસમમાં મૂકતા:
$y^{3} = 52 + 3y$
$y^{3} - 3y - 52 = 0$.
$y$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે $52$ ના અવયવો ચકાસીએ. જો $y = 4$ લઈએ તો:
$4^{3} - 3(4) - 52 = 64 - 12 - 52 = 0$.
આમ,$y = 4$ એ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે,તેથી $x + \frac{1}{x}$ ની કિંમત $4$ છે.
23
DifficultMCQ
જો $x=3$ અને $y=4$ હોય,તો $256 x^{4}+160 x^{2} y^{2}+25 y^{4}$ ની કિંમત શોધો.
A
$114967$
B
$50176$
C
$103976$
D
$914976$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $256 x^{4}+160 x^{2} y^{2}+25 y^{4}$ છે.
આને $(a+b)^{2} = a^{2} + 2ab + b^{2}$ ના સ્વરૂપમાં લખી શકાય છે.
$256 x^{4}+160 x^{2} y^{2}+25 y^{4} = (16 x^{2})^{2} + 2(16 x^{2})(5 y^{2}) + (5 y^{2})^{2}$.
આનું સાદું રૂપ $(16 x^{2} + 5 y^{2})^{2}$ થાય છે.
હવે,$x=3$ અને $y=4$ ની કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$(16(3)^{2} + 5(4)^{2})^{2} = (16 \times 9 + 5 \times 16)^{2}$.
$= (144 + 80)^{2} = (224)^{2}$.
$(224)^{2} = 50176$.
24
MediumMCQ
જો $x+\frac{1}{x}=2$ હોય,તો $x^{3}+\frac{1}{x^{3}}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$64$
B
$14$
C
$8$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ છે કે $x+\frac{1}{x}=2$.
$x^{3}+\frac{1}{x^{3}}$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે બીજગણિતીય નિત્યસમ $(a+b)^{3} = a^{3} + b^{3} + 3ab(a+b)$ નો ઉપયોગ કરીશું.
$a=x$ અને $b=\frac{1}{x}$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$(x+\frac{1}{x})^{3} = x^{3} + \frac{1}{x^{3}} + 3(x)(\frac{1}{x})(x+\frac{1}{x})$.
કારણ કે $x+\frac{1}{x}=2$,તેથી:
$2^{3} = x^{3} + \frac{1}{x^{3}} + 3(1)(2)$.
$8 = x^{3} + \frac{1}{x^{3}} + 6$.
$x^{3} + \frac{1}{x^{3}} = 8 - 6 = 2$.
વૈકલ્પિક રીતે,જો $x+\frac{1}{x}=2$ હોય,તો $x=1$ એ એકમાત્ર વાસ્તવિક ઉકેલ છે. $x=1$ ને $x^{3}+\frac{1}{x^{3}}$ માં મૂકતા $1^{3} + \frac{1}{1^{3}} = 1+1 = 2$ મળે છે.
25
MediumMCQ
જો $\sqrt{x}+\frac{1}{\sqrt{x}}=5$ હોય,તો $x^{2}+\frac{1}{x^{2}}$ ની કિંમત શું થશે?
A
$927$
B
$727$
C
$527$
D
$627$

Solution

(C) આપેલ છે: $\sqrt{x}+\frac{1}{\sqrt{x}}=5$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$\left(\sqrt{x}+\frac{1}{\sqrt{x}}\right)^{2} = 5^{2}$
$x + 2\left(\sqrt{x}\right)\left(\frac{1}{\sqrt{x}}\right) + \frac{1}{x} = 25$
$x + 2 + \frac{1}{x} = 25$
$x + \frac{1}{x} = 23$
હવે,ફરીથી બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$\left(x + \frac{1}{x}\right)^{2} = 23^{2}$
$x^{2} + 2(x)\left(\frac{1}{x}\right) + \frac{1}{x^{2}} = 529$
$x^{2} + 2 + \frac{1}{x^{2}} = 529$
$x^{2} + \frac{1}{x^{2}} = 529 - 2 = 527$
26
MediumMCQ
જો $x+\frac{1}{x}=3$ હોય,તો $x^{6}+\frac{1}{x^{6}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$927$
B
$414$
C
$364$
D
$322$

Solution

(D) આપેલ છે કે $x+\frac{1}{x}=3.$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે $\left(x+\frac{1}{x}\right)^{2}=3^{2}.$
$x^{2}+\frac{1}{x^{2}}+2=9 \Rightarrow x^{2}+\frac{1}{x^{2}}=7.$
હવે,સમીકરણ $x^{2}+\frac{1}{x^{2}}=7$ ની બંને બાજુ ઘન કરતા,આપણને મળે $\left(x^{2}+\frac{1}{x^{2}}\right)^{3}=7^{3}.$
નિત્યસમ $(a+b)^{3}=a^{3}+b^{3}+3ab(a+b)$ નો ઉપયોગ કરતા,
$x^{6}+\frac{1}{x^{6}}+3\left(x^{2}+\frac{1}{x^{2}}\right)=343.$
$x^{2}+\frac{1}{x^{2}}=7$ ની કિંમત મૂકતા,
$x^{6}+\frac{1}{x^{6}}+3(7)=343.$
$x^{6}+\frac{1}{x^{6}}+21=343.$
$x^{6}+\frac{1}{x^{6}}=343-21=322.$
27
MediumMCQ
$a^{2} + \frac{1}{4} + a$ ના અવયવો શું થશે?
A
$(a + \frac{1}{2})(a - \frac{1}{2})$
B
$(a + \frac{1}{2})^{2}$
C
$(a + \frac{1}{2})^{3}$
D
$(a + \frac{1}{2}) \cdot a$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $a^{2} + \frac{1}{4} + a$ છે.
આપણે આ પદાવલિને $a^{2} + 2 \cdot a \cdot \frac{1}{2} + (\frac{1}{2})^{2}$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
આ બીજગણિતીય નિત્યસમ $x^{2} + 2xy + y^{2} = (x + y)^{2}$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $x = a$ અને $y = \frac{1}{2}$ છે.
તેથી,$a^{2} + a + \frac{1}{4} = (a + \frac{1}{2})^{2}$ થાય.
28
EasyMCQ
જો $a+b+c=0$ હોય,તો $\left(\frac{a^{2}}{b c}+\frac{b^{2}}{c a}+\frac{c^{2}}{a b}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$3$

Solution

(D) આપેલ છે કે $a+b+c=0.$
આપણે જાણીએ છીએ કે બીજગણિતીય નિત્યસમ: $a^{3}+b^{3}+c^{3}-3abc = (a+b+c)(a^{2}+b^{2}+c^{2}-ab-bc-ca).$
અહીં $a+b+c=0$ હોવાથી,જમણી બાજુ $0$ થશે,તેથી $a^{3}+b^{3}+c^{3}=3abc.$
હવે,પદાવલિ $\frac{a^{2}}{bc} + \frac{b^{2}}{ca} + \frac{c^{2}}{ab}$ ધ્યાનમાં લો.
લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવ $(LCM)$ $abc$ લેતા,આપણને મળે: $\frac{a^{3}+b^{3}+c^{3}}{abc}.$
$a^{3}+b^{3}+c^{3}=3abc$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને મળે: $\frac{3abc}{abc} = 3.$
29
MediumMCQ
જો $x+y+z=9$ અને $xy+yz+zx=23$ હોય,તો $x^3+y^3+z^3-3xyz$ ની કિંમત શોધો.
A
$108$
B
$207$
C
$669$
D
$729$

Solution

(A) $x^3+y^3+z^3-3xyz$ માટેનું બીજગણિતીય નિત્યસમ નીચે મુજબ છે:
$x^3+y^3+z^3-3xyz = (x+y+z)(x^2+y^2+z^2-xy-yz-zx)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $(x+y+z)^2 = x^2+y^2+z^2+2(xy+yz+zx)$.
તેથી,$x^2+y^2+z^2 = (x+y+z)^2 - 2(xy+yz+zx)$.
આ કિંમતને નિત્યસમમાં મૂકતા:
$x^3+y^3+z^3-3xyz = (x+y+z)[(x+y+z)^2 - 2(xy+yz+zx) - (xy+yz+zx)]$
$x^3+y^3+z^3-3xyz = (x+y+z)[(x+y+z)^2 - 3(xy+yz+zx)]$
આપેલ છે કે $x+y+z=9$ અને $xy+yz+zx=23$:
$= 9 \times [9^2 - 3(23)]$
$= 9 \times [81 - 69]$
$= 9 \times 12 = 108$
30
MediumMCQ
જો $x=\sqrt{3}$ હોય,તો $x^{4}+2+\frac{1}{x^{4}}$ ની કિંમત કેટલી થશે?
A
$\frac{9}{100}$
B
$\frac{81}{100}$
C
$\frac{101}{9}$
D
$\frac{100}{9}$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ $x^{4}+2+\frac{1}{x^{4}}$ છે.
આને $(x^{2})^{2} + 2(x^{2})(\frac{1}{x^{2}}) + (\frac{1}{x^{2}})^{2}$ તરીકે લખી શકાય છે.
આ બીજગણિતીય નિત્યસમ $(a+b)^{2} = a^{2} + 2ab + b^{2}$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $a = x^{2}$ અને $b = \frac{1}{x^{2}}$ છે.
તેથી,પદાવલિ $(x^{2} + \frac{1}{x^{2}})^{2}$ બને છે.
આપેલ છે કે $x = \sqrt{3}$,તેથી $x^{2} = 3$ અને $\frac{1}{x^{2}} = \frac{1}{3}$ થાય.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $(3 + \frac{1}{3})^{2}$ મળે છે.
$= (\frac{9+1}{3})^{2} = (\frac{10}{3})^{2}$.
$= \frac{100}{9}$.
31
MediumMCQ
જો $x+\frac{1}{y}=1$ અને $y+\frac{1}{z}=1$ હોય,તો $z+\frac{1}{x}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$1$
C
$0$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો $x+\frac{1}{y}=1$ અને $y+\frac{1}{z}=1$ છે.
પ્રથમ સમીકરણ પરથી,$x=1-\frac{1}{y}=\frac{y-1}{y}.$
તેથી,$\frac{1}{x}=\frac{y}{y-1}.$
બીજા સમીકરણ પરથી,$\frac{1}{z}=1-y.$
આમ,$z=\frac{1}{1-y}.$
હવે,આ કિંમતોને $z+\frac{1}{x}$ પદાવલિમાં મૂકતા:
$z+\frac{1}{x} = \frac{1}{1-y} + \frac{y}{y-1}$
$= \frac{1}{1-y} - \frac{y}{1-y}$
$= \frac{1-y}{1-y} = 1.$
32
MediumMCQ
અવયવ પાડો: $(a+b)^{2}-2(a^{2}-b^{2})+(a-b)^{2}$
A
$6 b^{2}$
B
$2 b^{2}$
C
$4 b^{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $(a+b)^{2}-2(a^{2}-b^{2})+(a-b)^{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $(a^{2}-b^{2}) = (a+b)(a-b)$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$(a+b)^{2}-2(a+b)(a-b)+(a-b)^{2}$
આ પદાવલિ $x^{2}-2xy+y^{2}$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $x = (a+b)$ અને $y = (a-b)$ છે.
નિત્યસમ $(x-y)^{2} = x^{2}-2xy+y^{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$\{(a+b)-(a-b)\}^{2}$
$= (a+b-a+b)^{2}$
$= (2b)^{2}$
$= 4b^{2}$
33
EasyMCQ
જ્યારે $(x^{3}-2 x^{2}+p x-q)$ ને $(x^{2}-2 x-3)$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $(x-6)$ મળે છે. તો $p$ અને $q$ ની કિંમતો શોધો:
A
$p=-2, q=-6$
B
$p=2, q=-6$
C
$p=-2, q=6$
D
$p=2, q=6$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = x^3 - 2x^2 + px - q$ અને ભાજક $g(x) = x^2 - 2x - 3$ છે.
પ્રથમ,ભાજકના અવયવો પાડો: $x^2 - 2x - 3 = (x-3)(x+1)$.
બહુપદીનો ભાગાકાર કરતા: $x^3 - 2x^2 + px - q = x(x^2 - 2x - 3) + (px + 3x - q) = x(x^2 - 2x - 3) + (p+3)x - q$.
આમ,શેષ $(p+3)x - q$ મળે છે.
આપેલ છે કે શેષ $(x-6)$ છે,તેથી સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$(p+3)x - q = 1x - 6$.
$x$ ના સહગુણક અને અચળ પદની સરખામણી કરતા:
$p + 3 = 1 \Rightarrow p = -2$.
$-q = -6 \Rightarrow q = 6$.
તેથી,$p = -2$ અને $q = 6$ મળે છે.
34
MediumMCQ
ધારો કે $f(x) = a_{0}x^{n} + a_{1}x^{n-1} + a_{2}x^{n-2} + \ldots + a_{n-1}x + a_{n}$,જ્યાં $a_{0}, a_{1}, a_{2}, \ldots, a_{n}$ અચળાંકો છે. જો $f(x)$ ને $ax - b$ વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ શું મળે?
A
$f\left(\frac{b}{a}\right)$
B
$f\left(-\frac{b}{a}\right)$
C
$f\left(\frac{a}{b}\right)$
D
$f\left(-\frac{a}{b}\right)$

Solution

(A) શેષ પ્રમેય મુજબ,જો બહુપદી $f(x)$ ને $(ax - b)$ જેવા સુરેખ ભાજક વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ મેળવવા માટે ભાજકને શૂન્ય સાથે સરખાવીને $x$ ની કિંમત શોધવી પડે.
ભાજકને શૂન્ય સાથે સરખાવતા:
$ax - b = 0$
$ax = b$
$x = \frac{b}{a}$
તેથી,શેષ $f\left(\frac{b}{a}\right)$ મળે છે.
35
MediumMCQ
જો $(x^{3/2} - x y^{1/2} + x^{1/2} y - y^{3/2})$ ને $(x^{1/2} - y^{1/2})$ વડે ભાગવામાં આવે,તો ભાગફળ શું મળે?
A
$x + y$
B
$x - y$
C
$x^{1/2} + y^{1/2}$
D
$x^2 - y^2$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $x^{3/2} - x y^{1/2} + x^{1/2} y - y^{3/2}$
પદોના સમૂહ બનાવીને અવયવ પાડો:
$= x(x^{1/2} - y^{1/2}) + y(x^{1/2} - y^{1/2})$
$(x^{1/2} - y^{1/2})$ ને સામાન્ય અવયવ તરીકે લેતા:
$= (x + y)(x^{1/2} - y^{1/2})$
હવે,આ પદાવલિને $(x^{1/2} - y^{1/2})$ વડે ભાગતા:
$\frac{(x + y)(x^{1/2} - y^{1/2})}{x^{1/2} - y^{1/2}} = x + y$
તેથી,ભાગફળ $x + y$ મળે છે.
36
DifficultMCQ
જ્યારે $4x^3 - ax^2 + bx - 4$ ને $x - 2$ અને $x + 1$ વડે ભાગવામાં આવે છે,ત્યારે અનુક્રમે શેષ $20$ અને $-13$ મળે છે. $a$ અને $b$ ની કિંમતો શોધો.
A
$a = 3, b = 2$
B
$a = 5, b = 4$
C
$a = 7, b = 6$
D
$a = 9, b = 8$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = 4x^3 - ax^2 + bx - 4$.
શેષ પ્રમેય મુજબ,જ્યારે $f(x)$ ને $(x - c)$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $f(c)$ મળે છે.
ભાજક $(x - 2)$ માટે,શેષ $f(2) = 20$ છે:
$4(2)^3 - a(2)^2 + b(2) - 4 = 20$
$4(8) - 4a + 2b - 4 = 20$
$32 - 4a + 2b - 4 = 20$
$28 - 4a + 2b = 20$
$2b - 4a = -8$
$2$ વડે ભાગતા,આપણને $b - 2a = -4$ અથવા $2a - b = 4$ મળે છે ... $(1)$
ભાજક $(x + 1)$ માટે,શેષ $f(-1) = -13$ છે:
$4(-1)^3 - a(-1)^2 + b(-1) - 4 = -13$
$4(-1) - a(1) - b - 4 = -13$
$-4 - a - b - 4 = -13$
$-a - b - 8 = -13$
$-a - b = -5$ અથવા $a + b = 5$ ... $(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(2a - b) + (a + b) = 4 + 5$
$3a = 9 \Rightarrow a = 3$
સમીકરણ $(2)$ માં $a = 3$ મૂકતા:
$3 + b = 5 \Rightarrow b = 2$
આમ,$a = 3$ અને $b = 2$ મળે છે.
37
MediumMCQ
જ્યારે બહુપદી $f(x)$ ને $x-3$ અને $x+6$ વડે ભાગવામાં આવે છે,ત્યારે અનુક્રમે શેષ $7$ અને $22$ મળે છે. જ્યારે $f(x)$ ને $(x-3)(x+6)$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ શું મળે?
A
$\frac{-5}{3} x+12$
B
$\frac{-7}{3} x+14$
C
$\frac{-5}{3} x+16$
D
$\frac{-7}{3} x+12$

Solution

(A) શેષ પ્રમેય મુજબ,આપણી પાસે $f(3) = 7$ અને $f(-6) = 22$ છે.
ભાજક $(x-3)(x+6)$ એ દ્વિઘાત બહુપદી હોવાથી,શેષ $ax + b$ સ્વરૂપમાં હશે.
તેથી,$f(x) = (x-3)(x+6)Q(x) + (ax + b).$
$x = 3$ મૂકતા: $f(3) = 3a + b = 7$ (સમીકરણ $1$).
$x = -6$ મૂકતા: $f(-6) = -6a + b = 22$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ માંથી સમીકરણ $2$ બાદ કરતા: $(3a + b) - (-6a + b) = 7 - 22.$
$9a = -15 \implies a = -\frac{15}{9} = -\frac{5}{3}.$
$a = -\frac{5}{3}$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $3(-\frac{5}{3}) + b = 7 \implies -5 + b = 7 \implies b = 12.$
તેથી,શેષ $-\frac{5}{3}x + 12$ છે.
38
EasyMCQ
જો $(x-1)$ એ $Ax^3 + Bx^2 - 36x + 22$ નો અવયવ હોય અને $2^B = 64^A$ હોય,તો $A$ અને $B$ શોધો.
A
$A=4, B=16$
B
$A=6, B=24$
C
$A=2, B=12$
D
$A=8, B=16$

Solution

(C) આપેલ છે કે $(x-1)$ એ બહુપદી $P(x) = Ax^3 + Bx^2 - 36x + 22$ નો અવયવ છે.
અવયવ પ્રમેય મુજબ,$P(1) = 0$ થાય.
બહુપદીમાં $x=1$ મૂકતા:
$A(1)^3 + B(1)^2 - 36(1) + 22 = 0$
$A + B - 36 + 22 = 0$
$A + B = 14$ --- (સમીકરણ $1$)
બીજી શરત મુજબ: $2^B = 64^A$.
$64 = 2^6$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ:
$2^B = (2^6)^A$
$2^B = 2^{6A}$
ઘાતાંકોને સરખાવતા:
$B = 6A$ --- (સમીકરણ $2$)
સમીકરણ $2$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા:
$A + 6A = 14$
$7A = 14$
$A = 2$
હવે,સમીકરણ $2$ નો ઉપયોગ કરીને $B$ શોધો:
$B = 6(2) = 12$
તેથી,$A=2$ અને $B=12$.
39
DifficultMCQ
જો $x_{1} x_{2} x_{3} = 4(4 + x_{1} + x_{2} + x_{3})$ હોય,તો $\left[\frac{1}{(2 + x_{1})}\right] + \left[\frac{1}{(2 + x_{2})}\right] + \left[\frac{1}{(2 + x_{3})}\right]$ ની કિંમત શું છે?
A
$1$
B
$\frac{1}{2}$
C
$2$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(B) ધારો કે $S = \frac{1}{2+x_{1}} + \frac{1}{2+x_{2}} + \frac{1}{2+x_{3}}$.
આપેલ છે કે $x_{1} x_{2} x_{3} = 16 + 4(x_{1} + x_{2} + x_{3})$.
પદાવલિ $P = (2+x_{1})(2+x_{2})(2+x_{3}) = 8 + 4(x_{1} + x_{2} + x_{3}) + 2(x_{1}x_{2} + x_{2}x_{3} + x_{3}x_{1}) + x_{1}x_{2}x_{3}$ લો.
$x_{1}x_{2}x_{3} = 16 + 4(x_{1} + x_{2} + x_{3})$ મૂકતા,આપણને $P = 8 + 4(x_{1} + x_{2} + x_{3}) + 2(x_{1}x_{2} + x_{2}x_{3} + x_{3}x_{1}) + 16 + 4(x_{1} + x_{2} + x_{3}) = 24 + 8(x_{1} + x_{2} + x_{3}) + 2(x_{1}x_{2} + x_{2}x_{3} + x_{3}x_{1})$ મળે છે.
સરવાળા $S$ નો અંશ $(2+x_{2})(2+x_{3}) + (2+x_{1})(2+x_{3}) + (2+x_{1})(2+x_{2}) = 12 + 4(x_{1} + x_{2} + x_{3}) + (x_{1}x_{2} + x_{2}x_{3} + x_{3}x_{1})$ છે.
સંબંધ $x_{1}x_{2}x_{3} = 16 + 4(x_{1} + x_{2} + x_{3})$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે સાબિત કરી શકીએ છીએ કે $S = \frac{1}{2}$.
40
DifficultMCQ
જો $a^{3}-b^{3}=91$ અને $a-b=1$ હોય,તો $(ab)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$27$
B
$6$
C
$9$
D
$30$

Solution

(D) આપણને નિત્યસમ આપેલ છે: $a^{3}-b^{3}=(a-b)^{3}+3ab(a-b)$.
આપેલ કિંમતો $a^{3}-b^{3}=91$ અને $a-b=1$ ને નિત્યસમમાં મૂકતા:
$91 = (1)^{3} + 3ab(1)$.
$91 = 1 + 3ab$.
બંને બાજુથી $1$ બાદ કરતા:
$91 - 1 = 3ab$.
$90 = 3ab$.
બંને બાજુ $3$ વડે ભાગતા:
$ab = \frac{90}{3} = 30$.
41
EasyMCQ
જો $a-b=1$ અને $ab=6$ હોય,તો $(a^3-b^3)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$21$
B
$23$
C
$19$
D
$25$

Solution

(C) અહીં આપણને સમીકરણો $a-b=1$ અને $ab=6$ આપેલા છે.
આપણે ઘનનો તફાવત શોધવા માટેના બીજગણિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીશું: $a^3-b^3 = (a-b)^3 + 3ab(a-b)$.
આ નિત્યસમમાં આપેલી કિંમતો મૂકતા:
$a^3-b^3 = (1)^3 + 3(6)(1)$.
પરિણામની ગણતરી કરતા:
$a^3-b^3 = 1 + 18 = 19$.
તેથી,$(a^3-b^3)$ ની કિંમત $19$ છે.
42
DifficultMCQ
જો $a = \frac{1}{a-5}$ અને $a > 0$ હોય,તો $a + \frac{1}{a}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{29}$
B
$-\sqrt{27}$
C
$-\sqrt{29}$
D
$\sqrt{27}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $a = \frac{1}{a-5}$.
સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $a(a-5) = 1$ મળે છે,જે $a^2 - 5a - 1 = 0$ માં પરિણમે છે.
આખા સમીકરણને $a$ વડે ભાગતા (કારણ કે $a > 0$,તેથી $a \neq 0$),આપણને $a - 5 - \frac{1}{a} = 0$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $a - \frac{1}{a} = 5$.
આપણે $a + \frac{1}{a}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે નિત્યસમ $(a + \frac{1}{a})^2 = (a - \frac{1}{a})^2 + 4$ છે.
$a - \frac{1}{a} = 5$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $(a + \frac{1}{a})^2 = 5^2 + 4 = 25 + 4 = 29$ મળે છે.
કારણ કે $a > 0$,તેથી $a + \frac{1}{a}$ ધન હોવું જોઈએ.
તેથી,$a + \frac{1}{a} = \sqrt{29}$.
43
EasyMCQ
જો $y$ એક પૂર્ણાંક સંખ્યા હોય,તો $(y^{3}-y)$ હંમેશા કોનો ગુણક હોય છે?
A
$5$
B
$7$
C
$9$
D
$6$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ $y^{3}-y$ છે.
આપણે આ પદાવલિના અવયવ પાડી શકીએ છીએ:
$y^{3}-y = y(y^{2}-1)$
તફાવતના વર્ગના સૂત્ર $a^{2}-b^{2} = (a-b)(a+b)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$y^{3}-y = y(y-1)(y+1)$
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે:
$(y-1) \cdot y \cdot (y+1)$
આ પદાવલિ ત્રણ ક્રમિક પૂર્ણાંક સંખ્યાઓનો ગુણાકાર દર્શાવે છે.
કોઈપણ ત્રણ ક્રમિક પૂર્ણાંક સંખ્યાઓમાં,ઓછામાં ઓછી એક સંખ્યા $2$ નો ગુણક હોય છે અને બરાબર એક સંખ્યા $3$ નો ગુણક હોય છે.
જેથી $2$ અને $3$ પરસ્પર અવિભાજ્ય હોવાથી,તેમનો ગુણાકાર $2 \times 3 = 6$ એ કોઈપણ ત્રણ ક્રમિક પૂર્ણાંક સંખ્યાઓના ગુણાકારને ભાગી શકે છે.
તેથી,$(y^{3}-y)$ હંમેશા $6$ નો ગુણક છે.
44
MediumMCQ
જો $2 a p q = (p + q)^2 - (p - q)^2$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$1$
C
$4$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $2 a p q = (p + q)^2 - (p - q)^2$
બીજગણિતીય નિત્યસમ $(p + q)^2 - (p - q)^2 = 4 p q$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણે સમીકરણમાં આ કિંમત મૂકીએ:
$2 a p q = 4 p q$
બંને બાજુને $2 p q$ વડે ભાગતા (ધારો કે $p, q \neq 0$):
$a = \frac{4 p q}{2 p q}$
$a = 2$
45
DifficultMCQ
$\left(\frac{x^{2}-x-6}{x^{2}+x-12}\right) \div \left(\frac{x^{2}+5x+6}{x^{2}+7x+12}\right)$ ની કિંમત શું છે?
A
$1$
B
$\frac{x-3}{x+3}$
C
$\frac{x+4}{x-3}$
D
$\frac{x-3}{x+4}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ 
$\left(\frac{x^{2}-x-6}{x^{2}+x-12}\right) \div \left(\frac{x^{2}+5x+6}{x^{2}+7x+12}\right)$ 
ને ઉકેલવા માટે, આપણે ભાગાકારને ગુણાકારમાં ફેરવીશું અને બીજા અપૂર્ણાંકનો વ્યસ્ત લઈશું:
$\frac{x^{2}-x-6}{x^{2}+x-12} \times \frac{x^{2}+7x+12}{x^{2}+5x+6}$
હવે, દરેક દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવો પાડો:
$x^{2}-x-6 = (x-3)(x+2)$
$x^{2}+x-12 = (x+4)(x-3)$
$x^{2}+7x+12 = (x+4)(x+3)$
$x^{2}+5x+6 = (x+3)(x+2)$
આ અવયવોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{(x-3)(x+2)}{(x+4)(x-3)} \times \frac{(x+4)(x+3)}{(x+3)(x+2)}$
અંશ અને છેદમાં સમાન પદોને ઉડાડતા:
$\frac{{(x-3)}(x+2)}{(x+4){(x-3)}} \times \frac{(x+4){(x+3)}}{{(x+3)}(x+2)}$
$\frac{{(x+2)}}{{(x+4)}} \times \frac{{(x+4)}}{{(x+2)}} = 1$
અંતે જવાબ: $1$, જ્યાં $x \neq 3, -2, -3, -4$
46
MediumMCQ
$\frac{(a^{2}+b^{2})(a-b)-(a-b)^{3}}{a^{2}b-ab^{2}}$ ની કિંમત શું છે?
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $\frac{(a^{2}+b^{2})(a-b)-(a-b)^{3}}{a^{2}b-ab^{2}}$
અંશમાંથી $(a-b)$ અને છેદમાંથી $ab$ સામાન્ય લેતા:
$= \frac{(a-b)[(a^{2}+b^{2})-(a-b)^{2}]}{ab(a-b)}$
અંશ અને છેદમાંથી $(a-b)$ ને દૂર કરતા:
$= \frac{(a^{2}+b^{2})-(a^{2}-2ab+b^{2})}{ab}$
અંશનું સાદું રૂપ આપતા:
$= \frac{a^{2}+b^{2}-a^{2}+2ab-b^{2}}{ab}$
$= \frac{2ab}{ab}$
$= 2$
47
DifficultMCQ
જો $(x+\frac{1}{x})=5$ હોય,તો $(x^{5}+\frac{1}{x^{5}})$ ની કિંમત શું થાય?
A
$1875$
B
$2525$
C
$2530$
D
$3120$

Solution

(B) આપેલ છે કે $(x+\frac{1}{x})=5.$
પ્રથમ,બંને બાજુ વર્ગ કરીને $(x^{2}+\frac{1}{x^{2}})$ શોધો:
$(x+\frac{1}{x})^{2} = 5^{2}$
$x^{2}+\frac{1}{x^{2}}+2 = 25$
$x^{2}+\frac{1}{x^{2}} = 23.$
ત્યારબાદ,બંને બાજુ ઘન કરીને $(x^{3}+\frac{1}{x^{3}})$ શોધો:
$(x+\frac{1}{x})^{3} = 5^{3}$
$x^{3}+\frac{1}{x^{3}}+3(x+\frac{1}{x}) = 125$
$x^{3}+\frac{1}{x^{3}}+3(5) = 125$
$x^{3}+\frac{1}{x^{3}} = 125-15 = 110.$
હવે,બંને પરિણામોનો ગુણાકાર કરો:
$(x^{2}+\frac{1}{x^{2}})(x^{3}+\frac{1}{x^{3}}) = 23 \times 110$
$x^{5}+\frac{1}{x}+x+\frac{1}{x^{5}} = 2530$
$(x^{5}+\frac{1}{x^{5}}) + (x+\frac{1}{x}) = 2530$
$(x^{5}+\frac{1}{x^{5}}) + 5 = 2530$
$x^{5}+\frac{1}{x^{5}} = 2530-5 = 2525.$
48
MediumMCQ
જો $2x + \frac{1}{2x} = 2$ હોય,તો $\sqrt{2(\frac{1}{x})^4 + (\frac{1}{x})^5}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $2x + \frac{1}{2x} = 2$.
છેદ દૂર કરવા માટે આખા સમીકરણને $2x$ વડે ગુણતા: $4x^2 + 1 = 4x$.
પદોને ગોઠવીને દ્વિઘાત સમીકરણ મેળવતા: $4x^2 - 4x + 1 = 0$.
આ એક પૂર્ણવર્ગ ત્રિપદી છે: $(2x - 1)^2 = 0$.
$x$ માટે ઉકેલતા: $2x - 1 = 0$,તેથી $x = \frac{1}{2}$ મળે.
હવે,$\sqrt{2(\frac{1}{x})^4 + (\frac{1}{x})^5}$ પદમાં $x = \frac{1}{2}$ મૂકતા.
અહીં $\frac{1}{x} = 2$ હોવાથી,પદ $\sqrt{2(2)^4 + (2)^5}$ બને છે.
ઘાતની ગણતરી કરતા: $2^4 = 16$ અને $2^5 = 32$.
આ કિંમતો મૂકતા: $\sqrt{2(16) + 32} = \sqrt{32 + 32} = \sqrt{64}$.
અંતિમ કિંમત $8$ મળે છે.
49
DifficultMCQ
જો $x+y+z=0$ હોય,તો $\frac{x^{2}}{3yz} + \frac{y^{2}}{3xz} + \frac{z^{2}}{3xy}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$xz$
C
$y$
D
$3y$

Solution

(A) આપેલ છે કે $x+y+z=0.$
આપણે $E = \frac{x^{2}}{3yz} + \frac{y^{2}}{3xz} + \frac{z^{2}}{3xy}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
છેદ $3yz, 3xz,$ અને $3xy$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ $3xyz$ છે.
તેથી,$E = \frac{x^{2}(x) + y^{2}(y) + z^{2}(z)}{3xyz} = \frac{x^{3} + y^{3} + z^{3}}{3xyz}.$
આપણે જાણીએ છીએ કે જો $x+y+z=0$ હોય,તો નિત્યસમ મુજબ $x^{3} + y^{3} + z^{3} = 3xyz$ થાય.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$E = \frac{3xyz}{3xyz} = 1.$
નોંધ: આપેલ વિકલ્પો અને પદાવલિના બંધારણ મુજબ,પરિણામ $1$ મળે છે.
50
MediumMCQ
જો $x = \sqrt[3]{x^{2} + 11} - 2$ હોય,તો $(x^{3} + 5x^{2} + 12x)$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$3$
C
$7$
D
$11$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $x = \sqrt[3]{x^{2} + 11} - 2$.
બંને બાજુ $2$ ઉમેરતા: $x + 2 = \sqrt[3]{x^{2} + 11}$.
બંને બાજુ ઘન કરતા: $(x + 2)^{3} = x^{2} + 11$.
ડાબી બાજુને $(a + b)^{3} = a^{3} + b^{3} + 3ab(a + b)$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીને વિસ્તરણ કરતા:
$x^{3} + 2^{3} + 3(x)(2)(x + 2) = x^{2} + 11$.
પદનું સાદું રૂપ આપતા:
$x^{3} + 8 + 6x(x + 2) = x^{2} + 11$.
$x^{3} + 8 + 6x^{2} + 12x = x^{2} + 11$.
$(x^{3} + 5x^{2} + 12x)$ ને અલગ કરવા માટે પદોની ગોઠવણી કરતા:
$x^{3} + 6x^{2} - x^{2} + 12x = 11 - 8$.
$x^{3} + 5x^{2} + 12x = 3$.
આમ,કિંમત $3$ છે.

Algebra — Polynomials · Frequently Asked Questions

1Are these Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.