Gujarati

Problems related to triangle and quadrilateral Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Straight Line · Problems related to triangle and quadrilateral

325+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 46 of 325 questions in Gujarati

251
EasyMCQ
ધારો કે એક સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણનો કર્ણ અને તેની સામેનો શિરોબિંદુ અનુક્રમે $3x + 4y - 4 = 0$ અને $(2, 2)$ છે. તો,નીચેનામાંથી કઈ ત્રિકોણની બીજી બાજુ છે?
A
$x - 7y - 12 = 0$
B
$x + 7y + 12 = 0$
C
$7x + y - 16 = 0$
D
$7x + y + 16 = 0$

Solution

(C) કર્ણ $BC$ નું સમીકરણ $3x + 4y - 4 = 0$ છે.
શિરોબિંદુ $A = (2, 2)$ છે.
$BC$ નો ઢાળ $m_{BC} = -\frac{3}{4}$ છે.
$AD \perp BC$ હોવાથી,$AD$ નો ઢાળ $m_{AD} = \frac{4}{3}$ છે.
સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણમાં,વેધ $AD$ એ શિરોબિંદુના ખૂણાને દુભાગે છે,તેથી બાજુઓ $AB$ અને $AC$ એ $AD$ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે.
ઢાળ $m$ માટે: $\tan 45^{\circ} = \left| \frac{m - \frac{4}{3}}{1 + m(\frac{4}{3})} \right|$ $\Rightarrow 1 = \left| \frac{3m - 4}{3 + 4m} \right|$.
આથી $m = -7$ અથવા $m = \frac{1}{7}$ મળે છે.
બિંદુ $(2, 2)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ:
$m = -7$ માટે: $y - 2 = -7(x - 2) \Rightarrow 7x + y - 16 = 0$.
$m = \frac{1}{7}$ માટે: $y - 2 = \frac{1}{7}(x - 2) \Rightarrow x - 7y + 12 = 0$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $7x + y - 16 = 0$ છે.
Solution diagram
252
MediumMCQ
$(1,3), (5,0)$ અને $(-1,2)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણની અંદરના બિંદુઓ નીચેનામાંથી કઈ શરતનું પાલન કરે છે?
A
$3x + 2y \leq 0$
B
$3x + 2y > 0$
C
$2x - 3y - 12 > 0$
D
$2x + y - 13 > 0$

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(1,3), B(5,0)$ અને $C(-1,2)$ છે.
ત્રિકોણની અંદરના કોઈપણ બિંદુ $(x,y)$ માટે,જો રેખા ત્રિકોણમાંથી પસાર ન થતી હોય તો અભિવ્યક્તિએ શિરોબિંદુઓ માટે જે ચિહ્ન જાળવી રાખ્યું છે તે જ જાળવી રાખવું જોઈએ.
શિરોબિંદુઓ માટે $3x + 2y$ અભિવ્યક્તિનું પરીક્ષણ કરતા:
$A(1,3)$ માટે: $3(1) + 2(3) = 3 + 6 = 9 > 0$.
$B(5,0)$ માટે: $3(5) + 2(0) = 15 + 0 = 15 > 0$.
$C(-1,2)$ માટે: $3(-1) + 2(2) = -3 + 4 = 1 > 0$.
બધા શિરોબિંદુઓ માટે કિંમત ધન હોવાથી,ત્રિકોણની અંદરનું કોઈપણ બિંદુ $3x + 2y > 0$ નું પાલન કરશે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
253
EasyMCQ
$x=0, y=0, x=1, y=1$ રેખાઓ દ્વારા એક ચોરસ બને છે. તો,તેના વિકર્ણોના સમીકરણો શું હશે?
A
$y=x, x+y=2$
B
$2y=x, x+y=\frac{1}{2}$
C
$y=x, x+y=1$
D
$y=2x, x+y=\frac{1}{4}$

Solution

(C) ચોરસના શિરોબિંદુઓ $O(0,0), A(1,0), B(1,1)$ અને $C(0,1)$ છે.
વિકર્ણો એ સામસામેના શિરોબિંદુઓને જોડતા રેખાખંડો છે,જે $OB$ અને $AC$ છે.
$1$. $(0,0)$ અને $(1,1)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણ $OB$ નું સમીકરણ:
ઢાળ $m = \frac{1-0}{1-0} = 1$.
બિંદુ-ઢાળ સ્વરૂપ $y - y_1 = m(x - x_1)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$y - 0 = 1(x - 0) \Rightarrow y = x$.
$2$. $(1,0)$ અને $(0,1)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણ $AC$ નું સમીકરણ:
ઢાળ $m = \frac{1-0}{0-1} = -1$.
બિંદુ-ઢાળ સ્વરૂપ $y - 0 = -1(x - 1)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$y = -x + 1 \Rightarrow x + y = 1$.
આમ,વિકર્ણોના સમીકરણો $y = x$ અને $x + y = 1$ છે.
Solution diagram
254
EasyMCQ
જો ચોરસનો એક વિકર્ણ $8x - 15y = 0$ રેખા પર હોય અને તેનો એક શિરોબિંદુ $(1, 2)$ હોય,તો આ શિરોબિંદુમાંથી પસાર થતી ચોરસની બાજુઓના સમીકરણો શોધો.
A
$23x - 7y + 9 = 0, 7x + 23y + 53 = 0$
B
$23x - 7y - 9 = 0, 7x + 23y - 53 = 0$
C
$23x + 7y - 9 = 0, 7x + 23y - 53 = 0$
D
$23x + 7y - 9 = 0, 7x + 23y + 53 = 0$

Solution

(B) ચોરસની બાજુઓ વિકર્ણ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. આપેલ વિકર્ણ $8x - 15y = 0$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{8}{15}$ છે.
ધારો કે $(1, 2)$ માંથી પસાર થતી બાજુઓનો ઢાળ $m$ છે. સૂત્ર $\tan(45^{\circ}) = |\frac{m - m_1}{1 + m \cdot m_1}|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$1 = |\frac{m - 8/15}{1 + 8m/15}|$
$1 = |\frac{15m - 8}{15 + 8m}|$
આનાથી બે કિસ્સા મળે છે:
કિસ્સો $1$: $15m - 8 = 15 + 8m$ $\Rightarrow 7m = 23$ $\Rightarrow m = \frac{23}{7}$.
બાજુનું સમીકરણ $y - 2 = \frac{23}{7}(x - 1) \Rightarrow 23x - 7y - 9 = 0$ છે.
કિસ્સો $2$: $15m - 8 = -(15 + 8m)$ $\Rightarrow 23m = -7$ $\Rightarrow m = -\frac{7}{23}$.
બાજુનું સમીકરણ $y - 2 = -\frac{7}{23}(x - 1) \Rightarrow 7x + 23y - 53 = 0$ છે.
255
EasyMCQ
બિંદુ $A(2,-7)$ માંથી પસાર થતી એક સીધી રેખા $4x+y-1=0$ એ રેખા $BC$ ને,જેનું સમીકરણ $3x-4y+1=0$ છે,તેને બિંદુ $B$ માં મળે છે. તો રેખા $AC$ નું સમીકરણ શોધો જેથી $AB=AC$ થાય.
A
$89x-52y-162=0$
B
$52x+89y+519=0$
C
$4x-y-15=0$
D
$4x+3y+13=0$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓ $L_1: 4x+y-1=0$ અને $L_2: 3x-4y+1=0$ છે. $L_1$ નો ઢાળ $m_1 = -4$ અને $L_2$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{3}{4}$ છે.
બિંદુ $A(2, -7)$ છે. રેખા $AB$ એ $L_1$ છે. બિંદુ $B$ એ $L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ છે.
$AB=AC$ હોવાથી અને $A$ સામાન્ય બિંદુ હોવાથી,$AB$ અને $BC$ વચ્ચેનો ખૂણો એ $AC$ અને $BC$ વચ્ચેના ખૂણા જેટલો જ હોવો જોઈએ. ધારો કે $AC$ નો ઢાળ $m$ છે. $AB$ અને $BC$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\tan \theta = |\frac{m_1-m_2}{1+m_1m_2}| = |\frac{-4 - 3/4}{1 + (-4)(3/4)}| = \frac{19}{8}$ દ્વારા મળે છે.
$BC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ $ABC$ નો પાયો હોવાથી,રેખા $BC$ એ $AB$ અને $AC$ સાથે સમાન ખૂણો બનાવે છે. તેથી $AC$ અને $BC$ વચ્ચેનો ખૂણો પણ $\theta = \tan^{-1}(\frac{19}{8})$ છે.
$\tan \theta = |\frac{m-m_2}{1+mm_2}|$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{19}{8} = |\frac{m-3/4}{1+m(3/4)}| = |\frac{4m-3}{4+3m}|$.
આના બે કિસ્સા મળે છે: $\frac{4m-3}{4+3m} = \frac{19}{8}$ અથવા $\frac{4m-3}{4+3m} = -\frac{19}{8}$.
કિસ્સો $1$: $32m - 24 = 76 + 57m \Rightarrow m = -4$ (આ રેખા $AB$ છે).
કિસ્સો $2$: $32m - 24 = -76 - 57m$ $\Rightarrow 89m = -52$ $\Rightarrow m = -\frac{52}{89}$.
રેખા $AC$ નું સમીકરણ $y - (-7) = -\frac{52}{89}(x - 2) \Rightarrow 52x + 89y + 519 = 0$ છે.
Solution diagram
256
EasyMCQ
એક $\triangle ABC$ માં,$2x+3y+1=0$ અને $x+2y-2=0$ એ તેની બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ના લંબદ્વિભાજકો છે. જો $A=(3,2)$ હોય,તો બાજુ $BC$ નું સમીકરણ શોધો.
A
$x+y-3=0$
B
$x-y-3=0$
C
$2x-y-2=0$
D
$2x+y-2=0$

Solution

(B) $AB$ નો લંબદ્વિભાજક $2x+3y+1=0$ છે. આ રેખાનો ઢાળ $-2/3$ છે. તેથી,$AB$ નો ઢાળ $3/2$ છે.
$AB$ નું સમીકરણ $y-2 = \frac{3}{2}(x-3)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $3x-2y-5=0$ થાય છે.
$AB$ $(3x-2y-5=0)$ અને તેના લંબદ્વિભાજક $(2x+3y+1=0)$ નું છેદબિંદુ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $D$ આપે છે. ઉકેલતા,$D=(1,-1)$ મળે છે.
$D$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\frac{3+x_B}{2}=1$ અને $\frac{2+y_B}{2}=-1$,તેથી $B=(-1,-4)$ મળે છે.
$AC$ નો લંબદ્વિભાજક $x+2y-2=0$ છે. આ રેખાનો ઢાળ $-1/2$ છે. તેથી,$AC$ નો ઢાળ $2$ છે.
$AC$ નું સમીકરણ $y-2 = 2(x-3)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $2x-y-4=0$ થાય છે.
$AC$ $(2x-y-4=0)$ અને તેના લંબદ્વિભાજક $(x+2y-2=0)$ નું છેદબિંદુ $AC$ નું મધ્યબિંદુ $E$ આપે છે. ઉકેલતા,$E=(2,0)$ મળે છે.
$E$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\frac{3+x_C}{2}=2$ અને $\frac{2+y_C}{2}=0$,તેથી $C=(1,-2)$ મળે છે.
$B(-1,-4)$ અને $C(1,-2)$ માંથી પસાર થતી બાજુ $BC$ નું સમીકરણ $y-(-4) = \frac{-2-(-4)}{1-(-1)}(x-(-1))$ છે.
$y+4 = \frac{2}{2}(x+1) \implies y+4 = x+1 \implies x-y-3=0$.
Solution diagram
257
EasyMCQ
જો ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $BC$,$CA$ અને $AB$ ના મધ્યબિંદુઓ અનુક્રમે $(2,1)$,$(-1,-2)$ અને $(3,3)$ હોય,તો બાજુ $BC$ નું સમીકરણ શું થાય?
A
$x-2y=0$
B
$5x-4y=6$
C
$2x+3y=8$
D
$3x-2y=6$

Solution

(B) ધારો કે મધ્યબિંદુઓ $P(2,1)$ એ $BC$ પર,$Q(-1,-2)$ એ $CA$ પર અને $R(3,3)$ એ $AB$ પર છે.
$RQ$ એ $BC$ ને સમાંતર છે અને $RQ = \frac{1}{2} BC$ હોવાથી,બાજુ $BC$ એ રેખાખંડ $RQ$ ને સમાંતર છે.
$RQ$ નો ઢાળ $m = \frac{3 - (-2)}{3 - (-1)} = \frac{5}{4}$ છે.
$BC$ એ $RQ$ ને સમાંતર હોવાથી,$BC$ નો ઢાળ પણ $m = \frac{5}{4}$ થશે.
બાજુ $BC$ એ બિંદુ $P(2,1)$ માંથી પસાર થાય છે.
બિંદુ-ઢાળ સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરતા,$BC$ નું સમીકરણ:
$y - 1 = \frac{5}{4}(x - 2)$
$4(y - 1) = 5(x - 2)$
$4y - 4 = 5x - 10$
$5x - 4y = 6$
Solution diagram
258
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,શિરોબિંદુ $A$ ના યામ $(-3, 1)$ છે. જો $B$ માંથી પસાર થતી મધ્યગાનું સમીકરણ $2x + y - 3 = 0$ હોય અને $\angle C$ ના દ્વિભાજકનું સમીકરણ $7x - 4y - 1 = 0$ હોય,તો બાજુ $BC$ નું સમીકરણ શોધો.
A
$7x - 3y = 6$
B
$18x - y = 49$
C
$15x + y = 50$
D
$4x - y = 7$

Solution

(B) ધારો કે $C = (h, k)$. $C$ એ ખૂણાના દ્વિભાજક $7x - 4y - 1 = 0$ પર હોવાથી,$7h - 4k - 1 = 0$ અથવા $h = \frac{4k + 1}{7}$.
$M$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$M = \left(\frac{-3 + h}{2}, \frac{1 + k}{2}\right) = \left(\frac{2k - 10}{7}, \frac{1+k}{2}\right)$.
$M$ એ મધ્યગા $BM$ $(2x + y - 3 = 0)$ પર હોવાથી,$2\left(\frac{2k - 10}{7}\right) + \frac{1+k}{2} - 3 = 0$.
$14$ વડે ગુણતા,$4(2k - 10) + 7(1+k) - 42 = 0$ $\Rightarrow 15k = 75$ $\Rightarrow k = 5$.
તેથી $h = 3$. આમ,$C = (3, 5)$.
$AC$ નો ઢાળ $m_{AC} = \frac{2}{3}$ અને દ્વિભાજક $CN$ નો ઢાળ $m_{bisector} = \frac{7}{4}$ છે.
$BC$ નો ઢાળ $m$ ધારો. ખૂણાના દ્વિભાજકના ગુણધર્મ મુજબ,$\left|\frac{m - 7/4}{1 + m(7/4)}\right| = \frac{1}{2}$.
ઉકેલતા $m = 18$ મળે છે.
$BC$ નું સમીકરણ $y - 5 = 18(x - 3) \Rightarrow 18x - y = 49$ થાય.
Solution diagram
259
EasyMCQ
ધારો કે $PQR$ એક કાટકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે,જે $P(2, 1)$ આગળ કાટખૂણો ધરાવે છે. જો બાજુ $QR$ નું સમીકરણ $2x + y = 3$ હોય,તો $QR$ સિવાયની બાજુઓમાંથી એકનું સમીકરણ શું હશે?
A
$x + 2y - 4 = 0$
B
$3x - y - 5 = 0$
C
$x - 2y = 0$
D
$2x + y - 5 = 0$

Solution

(B) $\triangle PQR$ એ $P$ આગળ કાટખૂણો ધરાવતો સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ હોવાથી,$\angle PQR = \angle PRQ = 45^{\circ}$ થાય.
રેખા $QR$ નો ઢાળ $m = -2$ છે.
ધારો કે $PQ$ નો ઢાળ $m_1$ છે. $PQ$ અને $QR$ વચ્ચેનો ખૂણો $45^{\circ}$ હોવાથી:
$\tan 45^{\circ} = |\frac{m_1 - (-2)}{1 + m_1(-2)}| = 1$
$|\frac{m_1 + 2}{1 - 2m_1}| = 1$
આથી $m_1 = -\frac{1}{3}$ અથવા $m_1 = 3$ મળે.
$P(2, 1)$ માંથી પસાર થતી રેખાઓના સમીકરણો:
$m_1 = -\frac{1}{3}$ માટે: $y - 1 = -\frac{1}{3}(x - 2) \Rightarrow x + 3y - 5 = 0$.
$m_2 = 3$ માટે: $y - 1 = 3(x - 2) \Rightarrow 3x - y - 5 = 0$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $3x - y - 5 = 0$ છે.
Solution diagram
260
DifficultMCQ
જો $ad-bc \neq 0$ હોય,તો $ax+by+2=0$,$ax+by+5=0$,$cx+dy+3=0$ અને $cx+dy+7=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$\frac{1}{|ad-bc|}$
B
$\frac{5}{|ad-bc|}$
C
$\frac{7}{|ad-bc|}$
D
$\frac{12}{|ad-bc|}$

Solution

(D) $a_1x+b_1y+c_1=0$,$a_1x+b_1y+c_2=0$,$a_2x+b_2y+d_1=0$ અને $a_2x+b_2y+d_2=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર: $\text{Area} = \left| \frac{(c_1-c_2)(d_1-d_2)}{a_1b_2-a_2b_1} \right|$ છે.
અહીં,રેખાઓ $ax+by+2=0$,$ax+by+5=0$,$cx+dy+3=0$ અને $cx+dy+7=0$ છે.
સૂત્ર સાથે સરખાવતા,$c_1=2, c_2=5, d_1=3, d_2=7, a_1=a, b_1=b, a_2=c, b_2=d$ મળે છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$\text{Area} = \left| \frac{(2-5)(3-7)}{ad-bc} \right|$
$\text{Area} = \left| \frac{(-3)(-4)}{ad-bc} \right|$
$\text{Area} = \frac{12}{|ad-bc|}$ ચોરસ એકમ.
261
MediumMCQ
$\triangle ABC$ ની બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ના લંબદ્વિભાજકોના સમીકરણો અનુક્રમે $x-y+5=0$ અને $x+2y=0$ છે. જો $A$ ના યામ $(1,-2)$ હોય,તો રેખા $BC$ નું સમીકરણ શોધો.
A
$14x+23y-40=0$
B
$13x-9y-14=0$
C
$9x-14y-25=0$
D
$8x+15y-30=0$

Solution

(A) ધારો કે $A = (1, -2)$. $AB$ નો લંબદ્વિભાજક $L_1: x-y+5=0$ છે. $L_1$ નો ઢાળ $1$ છે,તેથી $AB$ નો ઢાળ $-1$ છે. $AB$ નું સમીકરણ $y - (-2) = -1(x - 1) \Rightarrow x+y+1=0$ છે.
$AB$ અને $L_1$ નું છેદબિંદુ: $x - (-x-1) + 5 = 0$ $\Rightarrow 2x = -6$ $\Rightarrow x = -3, y = 2$.
$E$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\frac{x_B+1}{2} = -3 \Rightarrow x_B = -7$ અને $\frac{y_B-2}{2} = 2 \Rightarrow y_B = 6$. તેથી $B = (-7, 6)$.
$AC$ નો લંબદ્વિભાજક $L_2: x+2y=0$ છે. $L_2$ નો ઢાળ $-1/2$ છે,તેથી $AC$ નો ઢાળ $2$ છે. $AC$ નું સમીકરણ $y - (-2) = 2(x - 1) \Rightarrow 2x-y-4=0$ છે.
$AC$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ: $x + 2(2x-4) = 0$ $\Rightarrow 5x = 8$ $\Rightarrow x = 8/5, y = -4/5$.
$F$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\frac{x_C+1}{2} = 8/5 \Rightarrow x_C = 11/5$ અને $\frac{y_C-2}{2} = -4/5 \Rightarrow y_C = 2/5$. તેથી $C = (11/5, 2/5)$.
$(-7, 6)$ અને $(11/5, 2/5)$ માંથી પસાર થતી રેખા $BC$ નું સમીકરણ:
$y - 6 = \frac{2/5 - 6}{11/5 - (-7)} (x - (-7))
$ $\Rightarrow y - 6 = -\frac{14}{23} (x + 7)
$ $\Rightarrow 14x + 23y - 40 = 0$.
Solution diagram
262
DifficultMCQ
જો $A(1,3)$ અને $C(7,5)$ એ એક ચોરસના બે સામસામેના શિરોબિંદુઓ હોય,તો $A$ માંથી પસાર થતી બાજુનું સમીકરણ શોધો.
A
$x-2y+5=0$
B
$x-2y+1=0$
C
$x-3y+8=0$
D
$2x-y+1=0$

Solution

(D) ધારો કે $ABCD$ એક ચોરસ છે જ્યાં $A \equiv (1,3)$ અને $C \equiv (7,5)$ છે.
વિકર્ણ $AC$ નો ઢાળ $m_{AC} = \frac{5-3}{7-1} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$ છે.
ધારો કે બાજુ $AB$ નો ઢાળ $m$ છે.
ચોરસનો વિકર્ણ બાજુઓ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે,તેથી $\left| \frac{m - 1/3}{1 + m(1/3)} \right| = \tan 45^{\circ} = 1$.
$\left| \frac{3m-1}{3+m} \right| = 1$.
કિસ્સો $1$: $\frac{3m-1}{3+m} = 1$ $\Rightarrow 3m-1 = 3+m$ $\Rightarrow 2m = 4$ $\Rightarrow m = 2$.
$A(1,3)$ માંથી પસાર થતી અને $m=2$ ઢાળ ધરાવતી બાજુનું સમીકરણ $y-3 = 2(x-1)$ $\Rightarrow y-3 = 2x-2$ $\Rightarrow 2x-y+1 = 0$ છે.
કિસ્સો $2$: $\frac{3m-1}{3+m} = -1$ $\Rightarrow 3m-1 = -3-m$ $\Rightarrow 4m = -2$ $\Rightarrow m = -1/2$.
$A(1,3)$ માંથી પસાર થતી અને $m=-1/2$ ઢાળ ધરાવતી બાજુનું સમીકરણ $y-3 = -1/2(x-1)$ $\Rightarrow 2y-6 = -x+1$ $\Rightarrow x+2y-7 = 0$ છે.
વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$2x-y+1=0$ સાચો જવાબ છે.
263
DifficultMCQ
જો એક સીધી રેખા $L$ એ રેખા $4x - 2y = 1$ ને લંબ હોય અને યામ અક્ષો સાથે $4 \text{ sq unit}$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતો ત્રિકોણ બનાવે,તો રેખા $L$ નું સમીકરણ શું છે?
A
$2x + 4y + 7 = 0$
B
$2x - 4y + 8 = 0$
C
$2x + 4y + 8 = 0$
D
$4x - 2y - 8 = 0$

Solution

(C) આપેલ રેખા $4x - 2y = 1$ છે,જેને $y = 2x - 1/2$ તરીકે લખી શકાય. આ રેખાનો ઢાળ $m_1 = 2$ છે.
રેખા $L$ આ રેખાને લંબ હોવાથી,તેનો ઢાળ $m_2$ એ $m_1 \times m_2 = -1$ નું પાલન કરશે. તેથી,$2 \times m_2 = -1$,એટલે કે $m_2 = -1/2$.
$-1/2$ ઢાળ ધરાવતી રેખા $L$ નું સમીકરણ $x + 2y + \lambda = 0$ તરીકે લખી શકાય.
યામ અક્ષો પર આ રેખાના અંતઃખંડ $x=0$ અને $y=0$ મૂકીને મેળવી શકાય છે:
$x=0$ માટે,$2y = -\lambda \implies y = -\lambda/2$.
$y=0$ માટે,$x = -\lambda$.
યામ અક્ષો સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times |\text{પાયો}| \times |\text{વેધ}| = \frac{1}{2} |-\lambda| \times |-\lambda/2| = 4$ છે.
$\frac{\lambda^2}{4} = 4 \implies \lambda^2 = 16 \implies \lambda = \pm 4$.
$\lambda = 4$ ને $x + 2y + \lambda = 0$ માં મૂકતા $x + 2y + 4 = 0$ મળે છે,જે $2x + 4y + 8 = 0$ ને સમાન છે.
Solution diagram
264
MediumMCQ
એક સમબાજુ ચતુષ્કોણની બે બાજુઓ રેખાઓ $x-y+1=0$ અને $7x-y-5=0$ પર આવેલી છે. જો તેના વિકર્ણો $(-1,-2)$ પર છેદતા હોય,તો આ સમબાજુ ચતુષ્કોણનો એક શિરોબિંદુ કયું છે?
A
$(3,16)$
B
$(-1,-12)$
C
$\left(\frac{1}{3}, -\frac{8}{3}\right)$
D
$(2,9)$

Solution

(C) સમબાજુ ચતુષ્કોણની બે બાજુઓના સમીકરણો $L_1: x-y+1=0$ અને $L_2: 7x-y-5=0$ છે.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,આપણને શિરોબિંદુ $V_1(1,2)$ મળે છે.
વિકર્ણો એકબીજાને $(-1,-2)$ બિંદુએ દુભાગે છે.
$V_1(1,2)$ ના સામેના શિરોબિંદુ $V_3$ માટે,મધ્યબિંદુ સૂત્ર મુજબ:
$-1 = \frac{1+x_3}{2} \Rightarrow x_3 = -3$ અને $-2 = \frac{2+y_3}{2} \Rightarrow y_3 = -6$.
તેથી $V_3 = (-3,-6)$.
બીજા વિકર્ણનો ઢાળ $m' = -\frac{1}{2}$ છે અને તે $(-1,-2)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી તેનું સમીકરણ $x + 2y + 5 = 0$ છે.
વિકલ્પ $C$ ચકાસતા: $\frac{1}{3} + 2(-\frac{8}{3}) + 5 = 0$.
તેથી,$\left(\frac{1}{3}, -\frac{8}{3}\right)$ એ એક શિરોબિંદુ છે.
265
EasyMCQ
ધારો કે $x+y=10$ અને યામ અક્ષો દ્વારા એક ત્રિકોણ રચાય છે. તો ત્રિકોણની અંદર આવેલા બિંદુઓ $(x, y)$ ની સંખ્યા,જ્યાં $x$ અને $y$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ છે,તે કેટલી છે?
A
$36$
B
$55$
C
$45$
D
$30$

Solution

(A) ત્રિકોણ રેખાઓ $x=0$,$y=0$,અને $x+y=10$ દ્વારા રચાય છે. શિરોબિંદુઓ $O(0,0)$,$A(10,0)$,અને $B(0,10)$ છે.
આપણે એવા બિંદુઓ $(x, y)$ શોધવાની જરૂર છે કે જેથી $x, y \in \mathbb{N}$ (પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ) અને $x+y < 10$ થાય.
જો $x=1$ હોય,તો $1+y < 10 \implies y < 9$. $y$ પ્રાકૃતિક સંખ્યા હોવાથી,$y \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8\}$. આવા $8$ બિંદુઓ છે.
જો $x=2$ હોય,તો $2+y < 10 \implies y < 8$. તેથી $y \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7\}$. આવા $7$ બિંદુઓ છે.
આ પેટર્ન મુજબ,આપેલ $x$ માટે,$y$ ના પ્રાકૃતિક સંખ્યા મૂલ્યોની સંખ્યા $9-x$ છે.
$x$ પ્રાકૃતિક સંખ્યા હોવી જોઈએ,તેથી $x$ ની કિંમત $1$ થી $8$ સુધી હોઈ શકે છે (કારણ કે જો $x=9$ હોય,તો $y < 1$ થાય,જે પ્રાકૃતિક સંખ્યા માટે શક્ય નથી).
બિંદુઓની કુલ સંખ્યાનો સરવાળો: $8 + 7 + 6 + 5 + 4 + 3 + 2 + 1 = \frac{8 \times 9}{2} = 36$.
Solution diagram
266
MediumMCQ
જો રેખાઓ $2x + 3y - 1 = 0$,$x + 2y + 1 = 0$ અને $ax + by - 1 = 0$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું લંબકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર હોય,તો $\frac{1}{a} + \frac{1}{b} =$
A
$0$
B
$\frac{1}{60}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$4$

Solution

(B) ધારો કે રેખાઓ $L_1: 2x + 3y - 1 = 0$,$L_2: x + 2y + 1 = 0$,અને $L_3: ax + by - 1 = 0$ છે. લંબકેન્દ્ર $(0, 0)$ પર છે.
લંબકેન્દ્ર એ વેધનું છેદબિંદુ હોવાથી,શિરોબિંદુ $B$ માંથી પસાર થતો વેધ $(0, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને $L_3$ ને લંબ છે. $B$ માંથી પસાર થતી રેખાઓની સંહતિ $(2x + 3y - 1) + \lambda(x + 2y + 1) = 0$ છે. તે $(0, 0)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$-1 + \lambda = 0 \Rightarrow \lambda = 1$. વેધનું સમીકરણ $3x + 5y = 0$ છે,જેનો ઢાળ $m = -\frac{3}{5}$ છે. આ $L_3$ (ઢાળ $-\frac{a}{b}$) ને લંબ હોવાથી,$(-\frac{a}{b}) \times (-\frac{3}{5}) = -1 \Rightarrow 3a = -5b$.
તે જ રીતે,શિરોબિંદુ $A$ માંથી પસાર થતો વેધ $(0, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને $L_2$ (ઢાળ $-\frac{1}{2}$) ને લંબ છે. $A$ માંથી પસાર થતી રેખાઓની સંહતિ $(2x + 3y - 1) + \mu(ax + by - 1) = 0$ છે. તે $(0, 0)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$-1 - \mu = 0 \Rightarrow \mu = -1$. વેધનું સમીકરણ $(2-a)x + (3-b)y = 0$ છે,જેનો ઢાળ $-\frac{2-a}{3-b}$ છે. આ $L_2$ ને લંબ હોવાથી,$(-\frac{2-a}{3-b}) \times (-\frac{1}{2}) = -1$ $\Rightarrow 2-a = -2(3-b)$ $\Rightarrow a + 2b = 8$.
$3a = -5b$ અને $a + 2b = 8$ ઉકેલતા,આપણને $a = -40$ અને $b = 24$ મળે છે. આમ,$\frac{1}{a} + \frac{1}{b} = -\frac{1}{40} + \frac{1}{24} = \frac{-3 + 5}{120} = \frac{2}{120} = \frac{1}{60}$.
Solution diagram
267
MediumMCQ
ધારો કે $O$ એ ઉગમબિંદુ દર્શાવે છે. જો $M(1, 2)$,$N(0, 1)$ અને $A(x, y)$ એવા બિંદુઓ હોય કે જેથી $xy > 0$ અને $x + y < 1$ થાય,તો સાચું વિધાન પસંદ કરો.
A
$A$ એ $\triangle OMN$ ની અંદર ન હોઈ શકે
B
$A$ એ $\triangle OMN$ ની અંદર છે
C
$A$ માત્ર પ્રથમ ચરણમાં છે
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(A) શરત $xy > 0$ સૂચવે છે કે બિંદુ $A(x, y)$ કાં તો પ્રથમ ચરણ $(x > 0, y > 0)$ અથવા ત્રીજા ચરણ $(x < 0, y < 0)$ માં હોવું જોઈએ.
શરત $x + y < 1$ એ રેખા $x + y = 1$ ની નીચેનો પ્રદેશ દર્શાવે છે.
પ્રથમ ચરણમાં,$x > 0, y > 0$ અને $x + y < 1$ નું પાલન કરતો પ્રદેશ એ ઉગમબિંદુ $O(0, 0)$,$(1, 0)$ અને $(0, 1)$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનો આંતરિક ભાગ છે.
ત્રિકોણ $\triangle OMN$ ના શિરોબિંદુઓ $O(0, 0)$,$M(1, 2)$ અને $N(0, 1)$ છે.
$xy > 0$ અને $x + y < 1$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત પ્રદેશનું અવલોકન કરતા,તે સ્પષ્ટ છે કે બિંદુ $A$ એ $\triangle OMN$ ની અંદર હોઈ શકે નહીં કારણ કે $\triangle OMN$ નો આંતરિક ભાગ તેના મોટાભાગના વિસ્તાર માટે રેખા $x + y = 1$ ની ઉપર આવેલો છે,અને આપેલી શરતો $A$ ને એવા પ્રદેશ સુધી મર્યાદિત કરે છે જે $\triangle OMN$ ના આંતરિક ભાગ સાથે ઓવરલેપ થતો નથી.
Solution diagram
268
EasyMCQ
$\beta$ જે કિંમતો ધારણ કરી શકે છે તેનો ગણ,જેથી બિંદુ $(0, \beta)$ એ $3x+y+2=0$,$2x-3y+5=0$ અને $x+4y-14=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણ પર અથવા તેની અંદર આવેલું હોય,તે છે
A
$\left[\frac{5}{3}, \frac{7}{2}\right]$
B
$\left[\frac{2}{3}, \frac{5}{2}\right]$
C
$\left[-\frac{1}{3}, \frac{2}{3}\right]$
D
$\left[\frac{1}{2}, \frac{5}{2}\right]$

Solution

(A) ત્રિકોણ $L_1: 3x+y+2=0$,$L_2: 2x-3y+5=0$ અને $L_3: x+4y-14=0$ રેખાઓના છેદથી બને છે.
બિંદુ $(0, \beta)$ ત્રિકોણની અંદર રહે તે માટે $\beta$ ની રેન્જ શોધવા માટે,આપણે $y$-અક્ષ પર આ રેખાઓના $y$-અંત:ખંડ શોધીએ છીએ (જ્યાં $x=0$):
$L_1$ માટે: $3(0)+y+2=0 \implies y = -2$.
$L_2$ માટે: $2(0)-3y+5=0 \implies y = 5/3$.
$L_3$ માટે: $0+4y-14=0 \implies y = 14/4 = 7/2$.
આ રેખાઓ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું અવલોકન કરતા,બિંદુ $(0, \beta)$ ત્રિકોણની અંદર ત્યારે આવે છે જ્યારે $\beta$ એ $y$-અક્ષ પરના ત્રિકોણના ઊભી રેખાખંડને બાંધતા બે $y$-અંત:ખંડની વચ્ચે હોય.
આલેખ પરથી,$y$-અંત:ખંડ $-2$,$5/3$ અને $7/2$ છે. ત્રિકોણની અંદર $y$-અક્ષ પરનો રેખાખંડ $y = 5/3$ અને $y = 7/2$ ની વચ્ચે આવેલો છે.
આમ,$\beta$ માટેના મૂલ્યોનો ગણ $\left[\frac{5}{3}, \frac{7}{2}\right]$ છે.
Solution diagram
269
EasyMCQ
એક સમબાજુ ત્રિકોણની એક બાજુનું સમીકરણ $x+y=2$ છે અને એક શિરોબિંદુ $(2,-1)$ છે. તો બાજુની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{1}{2\sqrt{3}}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{2}{\sqrt{3}}$

Solution

(A) બાજુનું સમીકરણ $x+y-2=0$ છે.
શિરોબિંદુ $V(2,-1)$ છે.
શિરોબિંદુ $(2,-1)$ થી રેખા $x+y-2=0$ પરના લંબ અંતર $h$ ને સમબાજુ ત્રિકોણની ઊંચાઈ કહેવાય છે.
$h = \frac{|2 + (-1) - 2|}{\sqrt{1^2 + 1^2}} = \frac{|-1|}{\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
સમબાજુ ત્રિકોણ માટે,ઊંચાઈ $h = \frac{\sqrt{3}}{2}a$ થાય,જ્યાં $a$ બાજુની લંબાઈ છે.
તેથી,$\frac{\sqrt{3}}{2}a = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
$a = \frac{2}{\sqrt{3} \times \sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}}$.
270
MediumMCQ
એક સમદ્વિબાજુ $\triangle ABC$ માં,પાયા $BC$ ના શિરોબિંદુઓ $B$ અને $C$ ના યામ અનુક્રમે $(3, 2)$ અને $(2, 3)$ છે. જો રેખા $AB$ નું સમીકરણ $3y = 2x$ હોય,તો રેખા $AC$ નું સમીકરણ શું હશે?
A
$2y = 3x$
B
$2y = x$
C
$x + y = 0$
D
$2x - y = 0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે જેનો પાયો $BC$ છે,જ્યાં $B \equiv (3, 2)$ અને $C \equiv (2, 3)$ છે.
નોંધો કે બિંદુઓ $B(3, 2)$ અને $C(2, 3)$ એ રેખા $y = x$ ની સાપેક્ષમાં સંમિત છે.
ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ હોવાથી,શિરોબિંદુ $A$ એ $BC$ ના લંબદ્વિભાજક પર હોવું જોઈએ. $(3, 2)$ અને $(2, 3)$ ને જોડતા રેખાખંડનો લંબદ્વિભાજક રેખા $y = x$ છે.
આખી રચના રેખા $y = x$ ની સાપેક્ષમાં સંમિત હોવાથી,રેખા $AC$ એ રેખા $AB$ નું રેખા $y = x$ ની સાપેક્ષમાં પ્રતિબિંબ છે.
રેખા $3y = 2x$ નું $y = x$ ની સાપેક્ષમાં પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે,આપણે સમીકરણમાં $x$ અને $y$ ની અદલાબદલી કરીએ છીએ.
$x$ ની જગ્યાએ $y$ અને $y$ ની જગ્યાએ $x$ મૂકતા,આપણને $3x = 2y$ મળે છે,જે $2y = 3x$ છે.
આમ,રેખા $AC$ નું સમીકરણ $2y = 3x$ છે.
Solution diagram
271
MediumMCQ
જો સીધી રેખાઓ $2x + 3y - 1 = 0$,$x + 2y - 1 = 0$ અને $ax + by - 1 = 0$ ઉગમબિંદુને લંબકેન્દ્ર તરીકે ધરાવતો ત્રિકોણ બનાવે,તો $(a, b)$ ની કિંમત શોધો.
A
$(6, 4)$
B
$(-3, 3)$
C
$(-8, 8)$
D
$(0, 7)$

Solution

(C) ધારો કે રેખાઓ $L_1: 2x + 3y - 1 = 0$,$L_2: x + 2y - 1 = 0$ અને $L_3: ax + by - 1 = 0$ છે. ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ લંબકેન્દ્ર છે.
$L_1$ અને $L_2$ ના છેદબિંદુમાંથી $L_3$ પરનો વેધ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
$L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ $(-1, 1)$ મળે છે.
$(-1, 1)$ અને $(0, 0)$ માંથી પસાર થતી રેખા $x + y = 0$ છે.
આ રેખા $L_3$ ને લંબ હોવાથી,$L_3$ નો ઢાળ $-a/b$ છે.
$x + y = 0$ નો ઢાળ $-1$ છે. તેથી,$(-a/b) \times (-1) = -1$,જેનો અર્થ છે કે $a/b = -1$,એટલે કે $a = -b$.
આ જ રીતે,$L_2$ અને $L_3$ ના છેદબિંદુમાંથી $L_1$ પરનો વેધ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
ગણતરી કરતા $a = -8$ અને $b = 8$ મળે છે.
272
MediumMCQ
સમબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ બિંદુ $(3,4)$ પર છેદે છે. જો $BD=2 \sqrt{2}$,$A=(1,2)$,$B=(\alpha, \beta)$,$D=(\gamma, \delta)$ અને $\alpha < \delta < \gamma < \beta$ હોય,તો $\beta+\gamma-\delta=$
A
$0$
B
$\alpha + 4$
C
$-2\alpha + 6$
D
$-3\alpha + 12$

Solution

(D) કારણ કે $BD=2 \sqrt{2}$,તેથી $OB=OD=\sqrt{2}$.
આપેલ છે કે $(3,4)$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $C=(5,6)$.
આમ,$OA=OC=\sqrt{(3-1)^2+(4-2)^2}=\sqrt{4+4}=2 \sqrt{2}$.
$\triangle AOB$ માં,$OA^2+OB^2=AB^2$,તેથી $AB^2=(2\sqrt{2})^2+(\sqrt{2})^2=8+2=10$,જેનો અર્થ છે કે $AB=\sqrt{10}$.
કારણ કે $O(3,4)$ એ $BD$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $\alpha+\gamma=6$ અને $\beta+\delta=8$.
વળી,$OB^2=(\alpha-3)^2+(\beta-4)^2=2$ અને $OD^2=(\gamma-3)^2+(\delta-4)^2=2$.
કારણ કે $ABCD$ સમબાજુ ચતુષ્કોણ છે,$AB=BC=CD=DA=\sqrt{10}$.
$CD^2=10$ માટે અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,આપણને $(\gamma-5)^2+(\delta-6)^2=10$ મળે છે.
$\alpha < \delta < \gamma < \beta$ શરત સાથે $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ માટેના સમીકરણો ઉકેલતા,આપણને $\beta-\delta=-2\alpha+6$ મળે છે.
અંતે,$\beta+\gamma-\delta=(\beta-\delta)+\gamma=(-2\alpha+6)+(6-\alpha)=-3\alpha+12$.
Solution diagram
273
MediumMCQ
જો $A(4,7)$,$B(-7,8)$ અને $C(1,2)$ એ $\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુઓ હોય,તો બાજુ $AB$ ના લંબદ્વિભાજકનું સમીકરણ શોધો.
A
$x-11y-24=0$
B
$11x+y+24=0$
C
$11x-y+24=0$
D
$11x+y-24=0$

Solution

(C) બાજુ $AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = \frac{8-7}{-7-4} = \frac{1}{-11} = -\frac{1}{11}$ છે.
લંબદ્વિભાજક એ $AB$ ને લંબ હોવાથી,તેનો ઢાળ $m$ એ $m \times m_{AB} = -1$ મુજબ $m = 11$ થશે.
બાજુ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $D$ એ $\left(\frac{4+(-7)}{2}, \frac{7+8}{2}\right) = \left(-\frac{3}{2}, \frac{15}{2}\right)$ છે.
બિંદુ $D\left(-\frac{3}{2}, \frac{15}{2}\right)$ માંથી પસાર થતી અને $m=11$ ઢાળ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ:
$y - \frac{15}{2} = 11\left(x - (-\frac{3}{2}\right))$
$y - \frac{15}{2} = 11\left(x + \frac{3}{2}\right)$
$y - \frac{15}{2} = 11x + \frac{33}{2}$
$11x - y + \frac{33}{2} + \frac{15}{2} = 0$
$11x - y + \frac{48}{2} = 0$
$11x - y + 24 = 0$.
Solution diagram
274
DifficultMCQ
એક સમબાજુ ત્રિકોણના પાયાનું સમીકરણ $x+y=2$ છે અને તેનો સામેનો શિરોબિંદુ $(2,1)$ છે. જો $m_1, m_2$ એ બાકીની બે બાજુઓના ઢાળ હોય અને તેની બાજુની લંબાઈ $a$ હોય,તો $|m_1-m_2|+a \sqrt{2}=$
A
$8 \sqrt{3}$
B
$\frac{8}{\sqrt{3}}$
C
$4 \sqrt{\frac{2}{3}}$
D
$8 \sqrt{\frac{2}{3}}$

Solution

(B) સમબાજુ ત્રિકોણની ઊંચાઈ $h$ એ શિરોબિંદુ $(2,1)$ થી રેખા $x+y-2=0$ પરનું લંબ અંતર છે.
$h = \frac{|2+1-2|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
$h = \frac{\sqrt{3}}{2} a$ હોવાથી,$a = \frac{2h}{\sqrt{3}} = \frac{2}{\sqrt{6}} = \sqrt{\frac{2}{3}}$.
તેથી,$a \sqrt{2} = \sqrt{\frac{2}{3}} \times \sqrt{2} = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
પાયાનો ઢાળ $m = -1$ છે. ધારો કે બાકીની બે બાજુઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
પાયા અને બાજુઓ વચ્ચેનો ખૂણો $60^\circ$ છે.
$\tan 60^\circ = |\frac{m_1 - (-1)}{1 + m_1(-1)}| = |\frac{m_1+1}{1-m_1}| = \sqrt{3}$ નો ઉપયોગ કરતા.
$\frac{m_1+1}{1-m_1} = \sqrt{3}$ ઉકેલતા $m_1 = 2-\sqrt{3}$ મળે છે.
$\frac{m_1+1}{1-m_1} = -\sqrt{3}$ ઉકેલતા $m_2 = 2+\sqrt{3}$ મળે છે.
તેથી $|m_1-m_2| = 2\sqrt{3}$.
અંતે,$|m_1-m_2| + a\sqrt{2} = 2\sqrt{3} + \frac{2}{\sqrt{3}} = \frac{8}{\sqrt{3}}$.
275
EasyMCQ
એક ખેડૂત પાસે ગુંટુરમાં ત્રિકોણાકાર પ્લોટ છે. તે તેની મિલકતની બાજુઓની લંબાઈ $4 \text{ cm}$,$5 \text{ cm}$ અને $7 \text{ cm}$ તરીકે માપે છે. તો ખેડૂતની જમીનનું ક્ષેત્રફળ $\text{sq. cm}$ માં કેટલું હશે?
A
$2 \sqrt{6}$
B
$4 \sqrt{6}$
C
$\sqrt{6}$
D
$8 \sqrt{6}$

Solution

(B) આપેલ બાજુઓ $a = 4 \text{ cm}$,$b = 5 \text{ cm}$,અને $c = 7 \text{ cm}$ છે.
પ્રથમ,અર્ધ-પરિમિતિ $s$ ની ગણતરી કરો:
$s = \frac{a + b + c}{2} = \frac{4 + 5 + 7}{2} = \frac{16}{2} = 8 \text{ cm}$.
હેરોનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને,ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ:
$\text{Area} = \sqrt{s(s - a)(s - b)(s - c)}$
$= \sqrt{8(8 - 4)(8 - 5)(8 - 7)}$
$= \sqrt{8 \times 4 \times 3 \times 1}$
$= \sqrt{96}$
$= 4 \sqrt{6} \text{ cm}^2$.
276
MediumMCQ
એક ત્રિકોણની પરિમિતિ $16 \text{ cm}$ છે અને એક બાજુની લંબાઈ $6 \text{ cm}$ છે. જો ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $12 \text{ cm}^2$ હોય,તો ત્રિકોણ કેવો છે?
A
કાટકોણ
B
સમદ્વિબાજુ
C
સમબાજુ
D
વિષમબાજુ

Solution

(B) આપેલ છે કે પરિમિતિ $2s = 16 \text{ cm}$,તેથી અર્ધ-પરિમિતિ $s = 8 \text{ cm}$.
ધારો કે બાજુઓ $a, b, c$ છે. $a = 6 \text{ cm}$ અને ક્ષેત્રફળ $\Delta = 12 \text{ cm}^2$ આપેલ છે.
હેરોનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$.
$144 = 8(8-6)(8-b)(8-c)$.
$144 = 16(8-b)(8-c) \Rightarrow 9 = (8-b)(8-c)$.
$a+b+c = 16$ અને $a=6$ હોવાથી,$b+c = 10$,એટલે કે $c = 10-b$.
સમીકરણમાં $c$ ની કિંમત મૂકતા: $9 = (8-b)(8-(10-b))$.
$9 = (8-b)(b-2)$.
$b^2 - 10b + 25 = 0$.
$(b-5)^2 = 0 \Rightarrow b = 5$.
$b=5$ હોવાથી,$c = 10-5 = 5$.
બે બાજુઓ સમાન $(b=c=5)$ હોવાથી,ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ છે.
277
EasyMCQ
$x=4$,$y=-4$ અને $y=x$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
A
$48$
B
$32$
C
$24$
D
$16$

Solution

(B) આ પ્રદેશ $x=4$,$y=-4$ અને $y=x$ રેખાઓ દ્વારા ઘેરાયેલો છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ મેળવવા માટે,આપણે આ રેખાઓના છેદબિંદુઓ શોધીએ:
$1$. $x=4$ અને $y=x$ નું છેદબિંદુ $B(4, 4)$ છે.
$2$. $y=-4$ અને $y=x$ નું છેદબિંદુ $A(-4, -4)$ છે.
$3$. $x=4$ અને $y=-4$ નું છેદબિંદુ $C(4, -4)$ છે.
આ પ્રદેશ એક કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ છે જેના શિરોબિંદુઓ $A(-4, -4)$,$B(4, 4)$ અને $C(4, -4)$ છે.
પાયા $AC$ ની લંબાઈ $(-4, -4)$ અને $(4, -4)$ વચ્ચેનું અંતર છે,જે $|4 - (-4)| = 8$ એકમ છે.
વેધ $BC$ ની લંબાઈ $(4, -4)$ અને $(4, 4)$ વચ્ચેનું અંતર છે,જે $|4 - (-4)| = 8$ એકમ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ}$ દ્વારા મળે છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times 8 \times 8 = 32$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
278
EasyMCQ
કાટકોણ ત્રિકોણ માટે જેની બે બાજુઓની લંબાઈ $2 \sqrt{2}$ અને $5$ છે,તો ત્રીજી બાજુની શક્ય લંબાઈ શોધો.
A
$4 \sqrt{2}$
B
$\sqrt{15}$
C
$\sqrt{17}$
D
$\sqrt{13}$

Solution

(C) કાટકોણ ત્રિકોણમાં,ધારો કે બાજુઓ $a = 2 \sqrt{2}$,$b = 5$ છે અને ત્રીજી બાજુ $p$ છે.
કિસ્સો $1$: જો $p$ કર્ણ હોય,તો પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$p^2 = a^2 + b^2$.
$p^2 = (2 \sqrt{2})^2 + 5^2 = 8 + 25 = 33$.
તેથી,$p = \sqrt{33}$.
કિસ્સો $2$: જો $5$ કર્ણ હોય,તો $p^2 + a^2 = 5^2$.
$p^2 + 8 = 25 \Rightarrow p^2 = 17$.
તેથી,$p = \sqrt{17}$.
આપેલા વિકલ્પોમાં $\sqrt{17}$ હોવાથી,વિકલ્પ $(c)$ સાચો છે.
279
EasyMCQ
ધારો કે $A(1, 3)$ અને $B(2, 5)$ બે બિંદુઓ છે અને $C(h, k)$ એક એવું બિંદુ છે કે જેથી $BC$ એ $AC$ ને લંબ હોય. જો $\angle CAB = \angle CBA$ હોય,તો $h =$
A
$\frac{24}{5}$ અથવા $\frac{7}{2}$
B
$\frac{2}{5}$ અથવા $\frac{7}{2}$
C
$\frac{1}{2}$ અથવા $\frac{5}{2}$
D
$\frac{24}{5}$ અથવા $\frac{2}{5}$

Solution

Solution diagram
280
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $A(a, 3)$,$B(b, 5)$ અને $C(a, b)$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર $(1, 1)$ હોય,તો $C$ ના તમામ શક્ય યામોમાંથી,$C$ ના ભિન્ન યામોના નિરપેક્ષ મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$8$
B
$9$
C
$12$
D
$4$

Solution

(B) ધારો કે $O(1, 1)$ પરિકેન્દ્ર છે. $AC$ નો લંબદ્વિભાજક $O(1, 1)$ અને મધ્યબિંદુ $P(a, \frac{b+3}{2})$ માંથી પસાર થાય છે. $AC$ નો ઢાળ $\frac{b-3}{a-a}$ છે,જે અવ્યાખ્યાયિત છે (શિરોલંબ રેખા). તેથી,લંબદ્વિભાજક સમક્ષિતિજ છે: $y = \frac{b+3}{2} = 1$ $\Rightarrow b+3=2$ $\Rightarrow b=-1$.
આકૃતિ પરથી,$OP$ નો ઢાળ $\frac{\frac{b+3}{2}-1}{a-1} = -\frac{a-a}{b-3} = 0$ છે. આ સૂચવે છે કે $\frac{b+3}{2} = 1$,તેથી $b=-1$.
$OQ \perp AB$ નો ઉપયોગ કરીને,જ્યાં $Q$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{a+b}{2}, 4)$ છે,$AB$ નો ઢાળ $\frac{5-3}{b-a} = \frac{2}{b-a}$ છે. $OQ$ નો ઢાળ $\frac{4-1}{\frac{a+b}{2}-1} = \frac{6}{a+b-2}$ છે.
$OQ \perp AB$ હોવાથી,$(\frac{2}{b-a}) \times (\frac{6}{a+b-2}) = -1 \Rightarrow 12 = (a-b)(a+b-2)$.
$b=-1$ મૂકતા: $12 = (a+1)(a-3) = a^2 - 2a - 3$ $\Rightarrow a^2 - 2a - 15 = 0$ $\Rightarrow (a-5)(a+3) = 0$. તેથી $a=5$ અથવા $a=-3$.
$C(a, b)$ ના યામ $(5, -1)$ અને $(-3, -1)$ છે.
ભિન્ન યામો $5, -3, -1$ છે. તેમના નિરપેક્ષ મૂલ્યોનો સરવાળો $|5| + |-3| + |-1| = 5 + 3 + 1 = 9$ થાય.
281
MediumMCQ
જો રેખાઓ $x=2$,$4x+3y+7=0$ અને $y=3$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું અંતઃકેન્દ્ર અને પરિકેન્દ્ર અનુક્રમે $I$ અને $S$ હોય,તો $IS=$
A
$5$
B
$\sqrt{5}$
C
$4\sqrt{2}$
D
$2\sqrt{5}$

Solution

(B) રેખાઓ $L_1: x=2$,$L_2: y=3$,અને $L_3: 4x+3y+7=0$ છે.
શિરોબિંદુઓ છેદબિંદુઓ દ્વારા મળે છે:
$A = L_2 \cap L_3: y=3$ $\Rightarrow 4x+9+7=0$ $\Rightarrow 4x=-16$ $\Rightarrow x=-4$. તેથી $A=(-4, 3)$.
$B = L_1 \cap L_2: x=2, y=3$. તેથી $B=(2, 3)$.
$C = L_1 \cap L_3: x=2$ $\Rightarrow 8+3y+7=0$ $\Rightarrow 3y=-15$ $\Rightarrow y=-5$. તેથી $C=(2, -5)$.
બાજુઓની લંબાઈ $c = AB = 6$,$a = BC = 8$,અને $b = AC = 10$ છે.
અંતઃકેન્દ્ર $I = \left(\frac{ax_1+bx_2+cx_3}{a+b+c}, \frac{ay_1+by_2+cy_3}{a+b+c}\right) = \left(\frac{8(-4)+10(2)+6(2)}{24}, \frac{8(3)+10(3)+6(-5)}{24}\right) = (0, 1)$.
ત્રિકોણ $ABC$ એ $B(2, 3)$ આગળ કાટકોણ ત્રિકોણ હોવાથી,પરિકેન્દ્ર $S$ એ કર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$S = \left(\frac{-4+2}{2}, \frac{3-5}{2}\right) = (-1, -1)$.
અંતર $IS = \sqrt{(0-(-1))^2 + (1-(-1))^2} = \sqrt{1^2 + 2^2} = \sqrt{5}$.
Solution diagram
282
EasyMCQ
એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણમાં,તેના પાયાના અંત્યબિંદુઓ $(2a, 0)$ અને $(0, a)$ છે. તેની અન્ય બે બાજુઓમાંથી એક આડી રેખા છે ($X$-અક્ષ નથી). જો ત્રીજો શિરોબિંદુ $(x_1, y_1)$ હોય,તો $x_1 + y_1 =$
A
$\frac{9a}{2}$
B
$3a$
C
$\frac{9a}{4}$
D
$5a$

Solution

(C) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(0, a)$,$B(2a, 0)$ અને $C(x_1, y_1)$ છે.
એક બાજુ આડી રેખા છે અને તે $X$-અક્ષ નથી,તેથી બાજુ $AC$ આડી હોવી જોઈએ.
તેથી,$C$ નો $y$-યામ $A$ ના $y$-યામ જેટલો હોવો જોઈએ,એટલે કે $y_1 = a$.
ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ હોવાથી $AC = BC$ લેતા,
$AC^2 = BC^2 \Rightarrow x_1^2 = (x_1 - 2a)^2 + a^2$.
$x_1^2 = x_1^2 - 4ax_1 + 4a^2 + a^2$.
$4ax_1 = 5a^2 \Rightarrow x_1 = \frac{5a}{4}$.
આમ,$x_1 + y_1 = \frac{5a}{4} + a = \frac{9a}{4}$.
283
EasyMCQ
ધારો કે $L_1$ એ $(2,1)$ અને $(3, \frac{5}{2})$ માંથી પસાર થતી રેખા છે. $L_2$ એ $L_1$ ને લંબ અને $(4,-1)$ માંથી પસાર થતી રેખા છે. $L_1$,$L_2$ અને $y$-અક્ષ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{121}{39}$
B
$\frac{121}{13}$
C
$\frac{154}{169}$
D
$\frac{22}{13}$

Solution

(A) રેખા $L_1$ એ $(2,1)$ અને $(3, \frac{5}{2})$ માંથી પસાર થાય છે.
$L_1$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{\frac{5}{2} - 1}{3 - 2} = \frac{3}{2}$ છે.
$L_1$ નું સમીકરણ $(y - 1) = \frac{3}{2}(x - 2)$ એટલે કે $3x - 2y = 4$ છે.
રેખા $L_2$ એ $L_1$ ને લંબ છે,તેથી તેનો ઢાળ $m_2 = -\frac{2}{3}$ છે.
$L_2$ એ $(4, -1)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી તેનું સમીકરણ $(y + 1) = -\frac{2}{3}(x - 4)$ એટલે કે $2x + 3y = 5$ છે.
$L_1$ એ $y$-અક્ષને $(0, -2)$ બિંદુએ છેદે છે.
$L_2$ એ $y$-અક્ષને $(0, \frac{5}{3})$ બિંદુએ છેદે છે.
$L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ $(\frac{22}{13}, \frac{7}{13})$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times |\frac{5}{3} - (-2)| \times |\frac{22}{13}| = \frac{121}{39}$.
284
EasyMCQ
બધા $\alpha, \beta \in R$ અને $\alpha \beta > 0$ માટે,રેખા $\alpha x + \beta y + \sqrt{\alpha \beta} = 0$ એવી છે કે તે
A
$\alpha$ અને $\beta$ થી સ્વતંત્ર ઢાળ ધરાવે છે
B
એક નિશ્ચિત બિંદુમાંથી પસાર થાય છે
C
યામ અક્ષો સાથે અચળ ક્ષેત્રફળનો ત્રિકોણ બનાવે છે
D
અક્ષો પર એવા અંતઃખંડો ધરાવે છે જે $\alpha, \beta$ થી સ્વતંત્ર જથ્થા દ્વારા અલગ પડે છે

Solution

(C) આપેલ રેખાનું સમીકરણ: $\alpha x + \beta y + \sqrt{\alpha \beta} = 0$.
સમીકરણને $-\sqrt{\alpha \beta}$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$\frac{\alpha x}{-\sqrt{\alpha \beta}} + \frac{\beta y}{-\sqrt{\alpha \beta}} = 1$
$\Rightarrow \frac{\sqrt{\alpha}}{\sqrt{\beta}} x + \frac{\sqrt{\beta}}{\sqrt{\alpha}} y = -1$.
$x$-અંતઃખંડ $a = -\sqrt{\frac{\beta}{\alpha}}$ છે અને $y$-અંતઃખંડ $b = -\sqrt{\frac{\alpha}{\beta}}$ છે.
યામ અક્ષો સાથે રેખા દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $Area = \frac{1}{2} |ab|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$Area = \frac{1}{2} |(-\sqrt{\frac{\beta}{\alpha}}) \times (-\sqrt{\frac{\alpha}{\beta}})| = \frac{1}{2} |1| = \frac{1}{2}$ ચોરસ એકમ.
ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2}$ હોવાથી,જે $\alpha$ અને $\beta$ થી સ્વતંત્ર છે,તેથી રેખા યામ અક્ષો સાથે અચળ ક્ષેત્રફળનો ત્રિકોણ બનાવે છે.
285
MediumMCQ
એક $\triangle ABC$ માં,$2x+3y+1=0$ અને $x+2y-12=0$ એ તેની બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ના લંબદ્વિભાજકો છે. જો $A$ એ $(3,2)$ હોય,તો બાજુ $BC$ નો ઢાળ શોધો.
A
$1$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{5}{3}$
D
$\frac{5}{2}$

Solution

(C) $AB$ ના લંબદ્વિભાજકનો ઢાળ $m_1 = -\frac{2}{3}$ છે. તેથી,$AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = -\frac{1}{m_1} = \frac{3}{2}$ છે.
$AB$ એ $A(3,2)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી તેનું સમીકરણ $y-2 = \frac{3}{2}(x-3) \Rightarrow 3x-2y-5=0$ છે.
$AB$ અને તેના લંબદ્વિભાજક $2x+3y+1=0$ નું છેદબિંદુ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $E$ આપે છે. $3x-2y-5=0$ અને $2x+3y+1=0$ ઉકેલતા,આપણને $E(1,-1)$ મળે છે.
ધારો કે $B(x_1, y_1)$ છે. $E$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\frac{x_1+3}{2} = 1 \Rightarrow x_1 = -1$ અને $\frac{y_1+2}{2} = -1 \Rightarrow y_1 = -4$. તેથી,$B(-1,-4)$.
$AC$ ના લંબદ્વિભાજકનો ઢાળ $m_2 = -\frac{1}{2}$ છે. તેથી,$AC$ નો ઢાળ $m_{AC} = -\frac{1}{m_2} = 2$ છે.
$AC$ એ $A(3,2)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી તેનું સમીકરણ $y-2 = 2(x-3) \Rightarrow 2x-y-4=0$ છે.
$AC$ અને તેના લંબદ્વિભાજક $x+2y-12=0$ નું છેદબિંદુ $AC$ નું મધ્યબિંદુ $D$ આપે છે. $2x-y-4=0$ અને $x+2y-12=0$ ઉકેલતા,આપણને $D(4,4)$ મળે છે.
ધારો કે $C(x_2, y_2)$ છે. $D$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\frac{x_2+3}{2} = 4 \Rightarrow x_2 = 5$ અને $\frac{y_2+2}{2} = 4 \Rightarrow y_2 = 6$. તેથી,$C(5,6)$.
$BC$ નો ઢાળ $\frac{6-(-4)}{5-(-1)} = \frac{10}{6} = \frac{5}{3}$ છે.
Solution diagram
286
MediumMCQ
એક સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણમાં,જો કર્ણનું સમીકરણ $3x + 4y = 4$ હોય અને તેનો સામેનો શિરોબિંદુ $(2, 2)$ હોય,તો બાકીની બે બાજુઓના ઢાળ શોધો.
A
$\frac{1}{7}, -7$
B
$\frac{-1}{7}, 7$
C
$\frac{1}{7}, 7$
D
$\frac{-1}{7}, -7$

Solution

(A) કર્ણનું સમીકરણ $3x + 4y = 4$ છે,જેને $y = -\frac{3}{4}x + 1$ તરીકે લખી શકાય.
આમ,કર્ણનો ઢાળ $m_1 = -\frac{3}{4}$ છે.
ધારો કે બાકીની બે બાજુઓના ઢાળ $m$ છે.
સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ હોવાથી,કર્ણ અને અન્ય બે બાજુઓ વચ્ચેનો ખૂણો $45^{\circ}$ છે.
સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m - m_1}{1 + m \cdot m_1} \right|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan 45^{\circ} = \left| \frac{m - (-3/4)}{1 + m(-3/4)} \right| = 1$.
$1 = \left| \frac{4m + 3}{4 - 3m} \right|$.
આના બે કિસ્સા મળે છે:
કિસ્સો $1$: $\frac{4m + 3}{4 - 3m} = 1$ $\Rightarrow 4m + 3 = 4 - 3m$ $\Rightarrow 7m = 1$ $\Rightarrow m = \frac{1}{7}$.
કિસ્સો $2$: $\frac{4m + 3}{4 - 3m} = -1$ $\Rightarrow 4m + 3 = -4 + 3m$ $\Rightarrow m = -7$.
તેથી,બાકીની બે બાજુઓના ઢાળ $\frac{1}{7}$ અને $-7$ છે.
287
MediumMCQ
સીધી રેખાઓ $x+3y-4=0$,$x+y-4=0$ અને $3x+y-4=0$
A
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે
B
એકબિંદુગામી છે
C
સમબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે
D
કાટકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે

Solution

(A) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ શોધવા માટે,આપણે રેખાઓના સમીકરણોને જોડીમાં ઉકેલીએ છીએ:
$1$. શિરોબિંદુ $A$ માટે,$x+3y-4=0$ અને $3x+y-4=0$ ઉકેલો:
પ્રથમ સમીકરણને $3$ વડે ગુણતા,આપણને $3x+9y-12=0$ મળે છે.
તેમાંથી $3x+y-4=0$ બાદ કરતા,આપણને $8y-8=0$ મળે છે,તેથી $y=1$. $y=1$ ને $x+3(1)-4=0$ માં મૂકતા,આપણને $x=1$ મળે છે. આમ,$A = (1, 1)$.
$2$. શિરોબિંદુ $B$ માટે,$x+3y-4=0$ અને $x+y-4=0$ ઉકેલો:
પ્રથમમાંથી બીજું બાદ કરતા,આપણને $2y=0$ મળે છે,તેથી $y=0$. $y=0$ ને $x+y-4=0$ માં મૂકતા,આપણને $x=4$ મળે છે. આમ,$B = (4, 0)$.
$3$. શિરોબિંદુ $C$ માટે,$3x+y-4=0$ અને $x+y-4=0$ ઉકેલો:
પ્રથમમાંથી બીજું બાદ કરતા,આપણને $2x=0$ મળે છે,તેથી $x=0$. $x=0$ ને $x+y-4=0$ માં મૂકતા,આપણને $y=4$ મળે છે. આમ,$C = (0, 4)$.
હવે,બાજુઓની લંબાઈની ગણતરી કરો:
$AB = \sqrt{(4-1)^2 + (0-1)^2} = \sqrt{3^2 + (-1)^2} = \sqrt{9+1} = \sqrt{10}$
$BC = \sqrt{(0-4)^2 + (4-0)^2} = \sqrt{(-4)^2 + 4^2} = \sqrt{16+16} = \sqrt{32} = 4\sqrt{2}$
$CA = \sqrt{(1-0)^2 + (1-4)^2} = \sqrt{1^2 + (-3)^2} = \sqrt{1+9} = \sqrt{10}$
કારણ કે $AB = CA = \sqrt{10}$,તેથી આ ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
Solution diagram
288
EasyMCQ
$Y$-અક્ષ,$(3,0)$ અને $(1, 4/3)$ બિંદુઓમાંથી પસાર થતી રેખા $L$,અને રેખા $L$ ને લંબ તથા $(8,1)$ બિંદુમાંથી પસાર થતી રેખા દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$16$
B
$21$
C
$36$
D
$39$

Solution

(D) બિંદુઓ $(3,0)$ અને $(1, 4/3)$ માંથી પસાર થતી રેખા $L$ નું સમીકરણ:
$y - 0 = \frac{4/3 - 0}{1 - 3}(x - 3)$
$y = -\frac{2}{3}(x - 3) \Rightarrow 2x + 3y = 6$ (સમીકરણ $i$)
રેખા $L$ નો ઢાળ $m_1 = -2/3$ છે. તેને લંબ રેખાનો ઢાળ $m_2 = 3/2$ થાય.
$(8,1)$ માંથી પસાર થતી અને $3/2$ ઢાળ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ:
$y - 1 = \frac{3}{2}(x - 8) \Rightarrow 3x - 2y = 22$ (સમીકરણ $ii$)
સમીકરણ $i$ અને $ii$ નો છેદબિંદુ $(6, -2)$ મળે છે.
રેખા $2x + 3y = 6$ એ $Y$-અક્ષને $(0, 2)$ પર છેદે છે.
રેખા $3x - 2y = 22$ એ $Y$-અક્ષને $(0, -11)$ પર છેદે છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(6, -2)$,$(0, 2)$ અને $(0, -11)$ છે.
$Y$-અક્ષ પરનો પાયો $|2 - (-11)| = 13$ છે અને વેધ $6$ છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times 13 \times 6 = 39 \text{ ચોરસ એકમ}$.
289
MediumMCQ
$7x+y-24=0$ અને $x+7y-24=0$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણની સમાન બાજુઓ દર્શાવે છે. જો ત્રીજી બાજુ $(-1, 1)$ માંથી પસાર થતી હોય,તો ત્રીજી બાજુ માટેનું શક્ય સમીકરણ કયું છે?
A
$3x-y=-4$
B
$x+y=0$
C
$x-2y=-3$
D
$3x+y=-2$

Solution

(B) ધારો કે રેખાઓ $L_1: 7x+y-24=0$ અને $L_2: x+7y-24=0$ છે. ઢાળ $m_1 = -7$ અને $m_2 = -\frac{1}{7}$ છે.
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણની સમાન બાજુઓ હોવાથી,ત્રીજી બાજુ $L_1$ અને $L_2$ સાથે સમાન ખૂણો બનાવે છે.
ધારો કે ત્રીજી બાજુનો ઢાળ $m$ છે. તો $\left| \frac{m - (-7)}{1 + m(-7)} \right| = \left| \frac{m - (-1/7)}{1 + m(-1/7)} \right|$.
$\left| \frac{m+7}{1-7m} \right| = \left| \frac{7m+1}{7-m} \right|$.
કિસ્સો $1$: $\frac{m+7}{1-7m} = \frac{7m+1}{7-m} \Rightarrow 48m^2 = -48$ (વાસ્તવિક ઉકેલ નથી).
કિસ્સો $2$: $\frac{m+7}{1-7m} = -\frac{7m+1}{7-m}$ $\Rightarrow 50m^2 = 50$ $\Rightarrow m = \pm 1$.
$m = -1$ માટે,$(-1, 1)$ માંથી પસાર થતી રેખા $x+y=0$ છે.
290
EasyMCQ
બિંદુઓ $A(2, 1)$,$B(3, -2)$ અને $C(a, b)$ એ લંબચોરસ $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ છે. જો બિંદુ $P(3, 4)$ એ રેખા $CD$ પર આવેલું હોય,તો $5a + 10b = $
A
$41$
B
$10$
C
$45$
D
$-15$

Solution

(B) આપેલ છે કે $ABCD$ એક લંબચોરસ છે.
$AB$ નો ઢાળ $= \frac{-2-1}{3-2} = -3 = m_1$.
$AB \perp BC$ હોવાથી,$BC$ નો ઢાળ $m_2 = -\frac{1}{m_1} = \frac{1}{3}$ થાય.
$BC$ નો ઢાળ $= \frac{b - (-2)}{a - 3} = \frac{b+2}{a-3} = \frac{1}{3}$.
$3(b+2) = a-3$ $\Rightarrow 3b + 6 = a - 3$ $\Rightarrow a - 3b = 9$ ... $(i)$.
$CD \parallel AB$ હોવાથી,$CD$ નો ઢાળ $m_3 = m_1 = -3$ થાય.
બિંદુઓ $C(a, b)$ અને $P(3, 4)$ એ રેખા $CD$ પર આવેલા છે.
$CP$ નો ઢાળ $= \frac{4-b}{3-a} = -3$.
$4-b = -3(3-a)$ $\Rightarrow 4-b = -9 + 3a$ $\Rightarrow 3a + b = 13$ ... $(ii)$.
$(ii)$ ને $3$ વડે ગુણતા: $9a + 3b = 39$ ... $(iii)$.
$(i)$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા: $(a - 3b) + (9a + 3b) = 9 + 39$ $\Rightarrow 10a = 48$ $\Rightarrow a = 4.8 = \frac{24}{5}$.
$a = 4.8$ ની કિંમત $(ii)$ માં મુકતા: $3(4.8) + b = 13$ $\Rightarrow 14.4 + b = 13$ $\Rightarrow b = -1.4 = -\frac{7}{5}$.
હવે,$5a + 10b = 5(\frac{24}{5}) + 10(-\frac{7}{5}) = 24 - 14 = 10$.
Solution diagram
291
EasyMCQ
જો રેખાઓ $3x + y - 4 = 0$,$x - ay - 10 = 0$,અને $bx + 2y + 9 = 0$ એ લંબચોરસની ત્રણ ક્રમિક બાજુઓ તે ક્રમમાં બનાવે છે અને ચોથી બાજુ $(1, 2)$ માંથી પસાર થાય છે,તો તે લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$8$
B
$\frac{15}{\sqrt{10}}$
C
$\frac{51}{\sqrt{40}}$
D
$\frac{51}{4}$

Solution

(D) ધારો કે લંબચોરસ $ABCD$ છે. રેખાઓ $AB: 3x + y - 4 = 0$,$BC: x - ay - 10 = 0$,અને $CD: bx + 2y + 9 = 0$ છે.
$AB \parallel CD$ હોવાથી,તેમના ઢાળ સમાન હોવા જોઈએ. $AB$ નો ઢાળ $-3$ છે. $CD$ નો ઢાળ $-\frac{b}{2}$ છે. તેથી,$-\frac{b}{2} = -3 \Rightarrow b = 6$.
$AB \perp BC$ હોવાથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય. $BC$ નો ઢાળ $\frac{1}{a}$ છે. તેથી,$(-3) \times (\frac{1}{a}) = -1 \Rightarrow a = 3$.
હવે,$AB: 3x + y - 4 = 0$ અને $CD: 6x + 2y + 9 = 0$,જેને $3x + y + \frac{9}{2} = 0$ તરીકે લખી શકાય.
સમાંતર રેખાઓ $AB$ અને $CD$ વચ્ચેનું અંતર $BC = \frac{|-4 - 9/2|}{\sqrt{3^2 + 1^2}} = \frac{17/2}{\sqrt{10}} = \frac{17}{2\sqrt{10}}$ છે.
રેખા $BC$ એ $x - 3y - 10 = 0$ છે. બાજુ $CD$ એ $AB$ ને સમાંતર રેખા છે અને $AD$ એ $BC$ ને સમાંતર રેખા છે. અંતર $CD$ એ સમાંતર રેખાઓ $AD$ અને $BC$ વચ્ચેનું અંતર છે. $AD$ એ $(1, 2)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,અંતર $CD$ એ $(1, 2)$ થી રેખા $BC: x - 3y - 10 = 0$ નું લંબ અંતર છે.
$CD = \frac{|1 - 3(2) - 10|}{\sqrt{1^2 + (-3)^2}} = \frac{|1 - 6 - 10|}{\sqrt{10}} = \frac{15}{\sqrt{10}}$.
લંબચોરસ $ABCD$ નું ક્ષેત્રફળ $= BC \times CD = \frac{17}{2\sqrt{10}} \times \frac{15}{\sqrt{10}} = \frac{17 \times 15}{2 \times 10} = \frac{255}{20} = \frac{51}{4}$.
Solution diagram
292
EasyMCQ
એક સમબાજુ ત્રિકોણના બે વેધના સમીકરણો $\sqrt{3}x - y + 8 - 4\sqrt{3} = 0$ અને $\sqrt{3}x + y - 12 - 4\sqrt{3} = 0$ છે. ત્રીજા વેધનું સમીકરણ શું હશે?
A
$\sqrt{3}x + y = 4$
B
$y = 10$
C
$x = 10$
D
$x - \sqrt{3}y = 4$

Solution

(B) ધારો કે બે આપેલા વેધ $L_1: \sqrt{3}x - y + 8 - 4\sqrt{3} = 0$ અને $L_2: \sqrt{3}x + y - 12 - 4\sqrt{3} = 0$ છે.
આ બે વેધનું છેદબિંદુ એ ત્રિકોણનું લંબકેન્દ્ર છે.
$L_1$ અને $L_2$ નો સરવાળો કરતા: $(\sqrt{3}x - y + 8 - 4\sqrt{3}) + (\sqrt{3}x + y - 12 - 4\sqrt{3}) = 0$.
$2\sqrt{3}x - 4 - 8\sqrt{3} = 0$ $\Rightarrow 2\sqrt{3}x = 4 + 8\sqrt{3}$ $\Rightarrow x = 4 + \frac{2}{\sqrt{3}}$.
$L_2$ માંથી $L_1$ બાદ કરતા: $(\sqrt{3}x + y - 12 - 4\sqrt{3}) - (\sqrt{3}x - y + 8 - 4\sqrt{3}) = 0$.
$2y - 20 = 0 \Rightarrow y = 10$.
લંબકેન્દ્ર $(4 + \frac{2}{\sqrt{3}}, 10)$ છે.
સમબાજુ ત્રિકોણમાં,લંબકેન્દ્ર અને મધ્યકેન્દ્ર એક જ હોય છે.
ત્રીજો વેધ આ બિંદુમાંથી પસાર થવો જોઈએ,તેથી વિકલ્પો તપાસતા,ત્રીજા વેધનું સમીકરણ $y = 10$ મળે છે.
293
MediumMCQ
$A(3,4)$ માંથી પસાર થતી અને $1$ ઢાળ ધરાવતી રેખા $L_1$,$C$ માંથી પસાર થતી બીજી રેખા $L_2$ ને $B$ માં એવી રીતે છેદે છે કે જેથી $AB = AC$ થાય. જો રેખા $BC$ નું સમીકરણ $2x - y + 4 = 0$ હોય,તો $AC$ નું સમીકરણ શોધો.
A
$7x - y - 17 = 0$
B
$x - y + 1 = 0$
C
$x - 7y + 25 = 0$
D
$2x + 3y - 18 = 0$

Solution

(A) $A(3,4)$ માંથી પસાર થતી અને $1$ ઢાળ ધરાવતી રેખા $L_1$ નું સમીકરણ:
$y - 4 = 1(x - 3) \implies x - y + 1 = 0$.
ધારો કે $AC$ નો ઢાળ $m$ છે. રેખા $BC$ નું સમીકરણ $2x - y + 4 = 0$ છે,તેથી તેનો ઢાળ $m_{BC} = 2$ છે.
$AB = AC$ હોવાથી,$\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે. તેથી,પાયાના ખૂણા સમાન છે: $\angle B = \angle C$.
$AC$ (ઢાળ $m$) અને $BC$ (ઢાળ $2$) વચ્ચેનો ખૂણો એ $AB$ (ઢાળ $1$) અને $BC$ (ઢાળ $2$) વચ્ચેના ખૂણા જેટલો જ છે.
$\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\left| \frac{m - 2}{1 + 2m} \right| = \left| \frac{1 - 2}{1 + (1)(2)} \right| = \frac{1}{3}$.
આના બે કિસ્સા મળે છે:
$1) \frac{m - 2}{1 + 2m} = \frac{1}{3} \implies m = 7$.
$2) \frac{m - 2}{1 + 2m} = -\frac{1}{3} \implies m = 1$.
$m = 1$ એ રેખા $L_1$ $(AB)$ દર્શાવે છે,તેથી $AC$ નો ઢાળ $m = 7$ છે.
$A(3,4)$ માંથી પસાર થતી અને $7$ ઢાળ ધરાવતી રેખા $AC$ નું સમીકરણ:
$y - 4 = 7(x - 3) \implies 7x - y - 17 = 0$.
Solution diagram
294
EasyMCQ
$L_1 \equiv \lambda x+4 y+2=0$,$L_2 \equiv 3 x+4 y-3=0$,$L_3 \equiv 2 x+\mu y+6=0$ અને $L_4 \equiv 2 x+y+3=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો,જ્યાં $L_1$ એ $L_2$ ને સમાંતર છે અને $L_3$ એ $L_4$ ને સમાંતર છે.
A
$9$
B
$7$
C
$5$
D
$3$

Solution

(D) આપેલ રેખાઓ $L_1: \lambda x+4 y+2=0$,$L_2: 3 x+4 y-3=0$,$L_3: 2 x+\mu y+6=0$,$L_4: 2 x+y+3=0$ છે.
$L_1 \parallel L_2$ હોવાથી,તેમના ઢાળ સમાન થાય: $-\frac{\lambda}{4} = -\frac{3}{4} \Rightarrow \lambda = 3$.
$L_3 \parallel L_4$ હોવાથી,તેમના ઢાળ સમાન થાય: $-\frac{2}{\mu} = -\frac{2}{1} \Rightarrow \mu = 1$.
$a_1 x+b_1 y+c_1=0$,$a_1 x+b_1 y+c_2=0$,$a_2 x+b_2 y+d_1=0$ અને $a_2 x+b_2 y+d_2=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{|(c_1-c_2)(d_1-d_2)|}{|a_1 b_2 - a_2 b_1|}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,$L_1: 3x+4y+2=0$,$L_2: 3x+4y-3=0$,$L_3: 2x+y+6=0$,$L_4: 2x+y+3=0$.
$c_1=2, c_2=-3, d_1=6, d_2=3$.
$a_1=3, b_1=4, a_2=2, b_2=1$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{|(2 - (-3))(6 - 3)|}{|(3)(1) - (2)(4)|} = \frac{|5 \times 3|}{|3 - 8|} = \frac{15}{|-5|} = \frac{15}{5} = 3$.
આમ,ક્ષેત્રફળ $3$ ચોરસ એકમ છે.
Solution diagram
295
EasyMCQ
$3x - 4y = 6$ ને લંબ અને યામ અક્ષો સાથે $6 \text{ ચોરસ એકમ}$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતો ત્રિકોણ બનાવતી રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$x - 2y = 6$
B
$4x + 3y = 12$
C
$4x + 3y + 24 = 0$
D
$3x + 4y = 12$

Solution

(B) આપેલ રેખાનું સમીકરણ $3x - 4y = 6$ છે.
આ રેખાને લંબ રેખાનું સમીકરણ $4x + 3y = k$ સ્વરૂપમાં હોય.
આ રેખાના યામ અક્ષો પરના અંતઃખંડો $x = \frac{k}{4}$ અને $y = \frac{k}{3}$ છે.
યામ અક્ષો સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\text{Area} = \frac{1}{2} \times |\text{base}| \times |\text{height}|$ દ્વારા મળે છે.
$\frac{1}{2} \times |\frac{k}{4}| \times |\frac{k}{3}| = 6$.
$|\frac{k^2}{24}| = 6$.
$k^2 = 144$.
$k = \pm 12$.
તેથી,રેખાનું જરૂરી સમીકરણ $4x + 3y = 12$ અથવા $4x + 3y = -12$ છે.
Solution diagram
296
DifficultMCQ
જો $2x - 3y + 7 = 0$ ને લંબ એક સીધી રેખા યામ અક્ષો સાથે $3 \text{ sq. units}$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતો ત્રિકોણ બનાવે,તો તે સીધી રેખાનું સમીકરણ શું હશે?
A
$3x + 2y = \pm 2$
B
$3x + 2y = \pm 6$
C
$3x + 2y = \pm 4$
D
$3x + 2y = \pm 8$

Solution

(B) આપેલી રેખા $2x - 3y + 7 = 0$ છે.
આપેલી રેખાને લંબ રેખાનું સમીકરણ $3x + 2y + k = 0$ સ્વરૂપમાં હોય.
અંતઃખંડ શોધવા માટે,$y = 0$ લેતા: $3x + k = 0 \Rightarrow x = -\frac{k}{3}$.
$x = 0$ લેતા: $2y + k = 0 \Rightarrow y = -\frac{k}{2}$.
યામ અક્ષો સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_{intercept} \cdot y_{intercept}| = 3$ છે.
$\frac{1}{2} |(-\frac{k}{3}) \cdot (-\frac{k}{2})| = 3$.
$\frac{1}{2} |\frac{k^2}{6}| = 3$.
$|k^2| = 36 \Rightarrow k = \pm 6$.
$k$ ની કિંમત $3x + 2y + k = 0$ માં મૂકતા,આપણને $3x + 2y = \pm 6$ મળે છે.
Solution diagram

Straight Line — Problems related to triangle and quadrilateral · Frequently Asked Questions

1Are these Straight Line questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Straight Line Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.