Gujarati

Locus of Point Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Straight Line · Locus of Point

238+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 238 questions in Gujarati

151
DifficultMCQ
જો $r$ લંબાઈની એક રેખા $AB$ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી $A$ અને $B$ અનુક્રમે $X$-અક્ષ અને $y=6x$ પર રહે,તો $AB$ ના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ શું છે?
A
$y=12x$
B
$(x-y/3)^2+y^2=\frac{r^2}{2}$
C
$(x-y/3)^2+y^2=\frac{r^2}{4}$
D
$y=6x$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A$,$X$-અક્ષ પર છે,ધારો કે $A \equiv (a, 0)$.
આપેલ છે કે $B$,$y=6x$ રેખા પર છે,ધારો કે $B \equiv (c, 6c)$.
ધારો કે $C(h, k)$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે.
તેથી,$h = \frac{a+c}{2}$ અને $k = \frac{0+6c}{2} = 3c$.
$k = 3c$ પરથી,આપણને $c = \frac{k}{3}$ મળે છે.
$h$ ના સમીકરણમાં $c$ ની કિંમત મૂકતા: $h = \frac{a + k/3}{2}$ $\Rightarrow 2h = a + \frac{k}{3}$ $\Rightarrow a = 2h - \frac{k}{3}$.
રેખાખંડની લંબાઈ $AB = r$ આપેલ છે,તેથી $(AB)^2 = r^2$.
$(a-c)^2 + (0-6c)^2 = r^2$
$a = 2h - k/3$ અને $c = k/3$ મૂકતા:
$(2h - k/3 - k/3)^2 + (6(k/3))^2 = r^2$
$(2h - 2k/3)^2 + (2k)^2 = r^2$
$4(h - k/3)^2 + 4k^2 = r^2$
$(h - k/3)^2 + k^2 = \frac{r^2}{4}$
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $(x - y/3)^2 + y^2 = \frac{r^2}{4}$ મળે છે.
Solution diagram
152
MediumMCQ
ત્રણ ક્રમિક એકી પૂર્ણાંકો $a, b$ અને $c$ માટે,જો ચલ રેખા $a x+b y+c=0$ હંમેશા બિંદુ $(\alpha, \beta)$ માંથી પસાર થાય,તો $\alpha^2+\beta^2$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$9$
B
$4$
C
$5$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ રેખા $ax + by + c = 0$ છે.
$a, b,$ અને $c$ ત્રણ ક્રમિક એકી પૂર્ણાંકો હોવાથી,તેઓ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
તેથી,$b - a = c - b$,જેનો અર્થ છે કે $c = 2b - a$.
રેખાના સમીકરણમાં $c$ ની કિંમત મૂકતા: $ax + by + (2b - a) = 0$.
પદોને ગોઠવતા: $a(x - 1) + b(y + 2) = 0$.
આ રેખા હંમેશા નિશ્ચિત બિંદુ $(\alpha, \beta)$ માંથી પસાર થાય તે માટે:
$\alpha - 1 = 0 \Rightarrow \alpha = 1$ અને $\beta + 2 = 0 \Rightarrow \beta = -2$.
તેથી,$\alpha^2 + \beta^2 = 1^2 + (-2)^2 = 1 + 4 = 5$.
153
EasyMCQ
આપેલ બિંદુઓ $A(6,0)$,$B(0,4)$ અને $O$ ઉગમબિંદુ છે,તો બિંદુ $P(x, y)$ નો બિંદુપથ શોધો કે જેથી $\triangle POB$ નું ક્ષેત્રફળ એ $\triangle POA$ ના ક્ષેત્રફળ કરતા $2$ ગણું હોય.
A
$x^2-3y^2=0$
B
$x^2+3y^2=0$
C
$x^2-9y^2=0$
D
$x^2-4y^2=0$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુ $P$ ના યામ $(x, y)$ છે.
આપેલ છે કે $\operatorname{ar}(\triangle POB) = 2 \cdot \operatorname{ar}(\triangle POA)$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2)|$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા.
$\triangle POB$ માટે શિરોબિંદુઓ $P(x, y), O(0, 0), B(0, 4)$ છે:
$\operatorname{ar}(\triangle POB) = \frac{1}{2} |x(0-4) + 0(4-y) + 0(y-0)| = 2|x|$.
$\triangle POA$ માટે શિરોબિંદુઓ $P(x, y), O(0, 0), A(6, 0)$ છે:
$\operatorname{ar}(\triangle POA) = \frac{1}{2} |x(0-0) + 0(0-y) + 6(y-0)| = 3|y|$.
આ કિંમતો શરતમાં મૂકતા:
$2|x| = 2 \cdot 3|y| \Rightarrow |x| = 3|y|$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$x^2 = 9y^2$ મળે.
આમ,બિંદુપથ $x^2 - 9y^2 = 0$ છે.
154
MediumMCQ
$2l$ લંબાઈનો એક સળિયો બે પરસ્પર લંબ રેખાઓ પર તેના અંત્યબિંદુઓ સાથે સરકે છે,તો તેના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ શોધો.
A
$x^2+y^2=l^2$
B
$x^2-y^2=l^2$
C
$2x^2+2y^2=l^2$
D
$2x^2-2y^2=l^2$

Solution

(A) ધારો કે બે લંબ રેખાઓ યામ અક્ષો $OX$ અને $OY$ છે. સળિયાના અંત્યબિંદુઓ $y$-અક્ષ પર $A(0, a)$ અને $x$-અક્ષ પર $B(b, 0)$ છે.
સળિયાની લંબાઈ $AB = 2l$ છે. અંતર સૂત્ર મુજબ,$\sqrt{a^2+b^2} = 2l$,જેનો અર્થ છે કે $a^2+b^2 = 4l^2$.
ધારો કે $P(x, y)$ એ સળિયા $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે. તેથી $x = \frac{0+b}{2} = \frac{b}{2}$ અને $y = \frac{a+0}{2} = \frac{a}{2}$.
આના પરથી $b = 2x$ અને $a = 2y$ મળે છે.
આ કિંમતોને સમીકરણ $a^2+b^2 = 4l^2$ માં મૂકતા,આપણને $(2y)^2 + (2x)^2 = 4l^2$ મળે છે.
$4x^2 + 4y^2 = 4l^2$,જેનું સાદું રૂપ $x^2+y^2 = l^2$ થાય છે.
આમ,મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ $x^2+y^2 = l^2$ છે.
Solution diagram
155
MediumMCQ
જો $A(2, -3)$ અને $B(-2, 1)$ એ $\triangle ABC$ ના બે શિરોબિંદુઓ હોય અને જો $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર રેખા $2x + 3y = 1$ પર આવેલું હોય,તો $\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુ $C$ નો બિંદુપથ શું થાય?
A
$2x + 3y = 5$
B
$2x + 3y = 9$
C
$3x + 2y = 5$
D
$3x + 2y = 9$

Solution

(B) ધારો કે ત્રીજું શિરોબિંદુ $C = (h, k)$ છે.
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A = (2, -3)$ અને $B = (-2, 1)$ છે.
$\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G = \left(\frac{2 - 2 + h}{3}, \frac{-3 + 1 + k}{3}\right) = \left(\frac{h}{3}, \frac{k - 2}{3}\right)$ છે.
મધ્યકેન્દ્ર $G$ રેખા $2x + 3y = 1$ પર આવેલું હોવાથી,$2\left(\frac{h}{3}\right) + 3\left(\frac{k - 2}{3}\right) = 1$.
સમીકરણને $3$ વડે ગુણતા,$2h + 3(k - 2) = 3$.
$2h + 3k - 6 = 3$,તેથી $2h + 3k = 9$.
આમ,શિરોબિંદુ $C$ નો બિંદુપથ $2x + 3y = 9$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
156
EasyMCQ
જો સમતલમાં બે લંબ રેખાઓથી એક બિંદુના અંતરનો સરવાળો $1$ હોય,તો તેનો બિંદુપથ શું છે?
A
બે છેદતી રેખાઓ
B
ચોરસ
C
એક સીધી રેખા
D
વર્તુળ

Solution

(B) ધારો કે બે લંબ રેખાઓ $X$-અક્ષ અને $Y$-અક્ષ છે. ધારો કે $P(x, y)$ એ બિંદુપથ પરનું કોઈ બિંદુ છે.
બિંદુ $P(x, y)$ નું $X$-અક્ષથી અંતર $|y|$ છે અને $Y$-અક્ષથી અંતર $|x|$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આ અંતરોનો સરવાળો $1$ છે.
તેથી,$|x| + |y| = 1$.
આ સમીકરણ એક ચોરસ દર્શાવે છે જેના શિરોબિંદુઓ $(1, 0), (0, 1), (-1, 0),$ અને $(0, -1)$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
157
MediumMCQ
બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના યામ અનુક્રમે $(1, 1)$ અને $(-2, 3)$ આપેલા છે. તો,બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ શોધો જેથી $\triangle PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $9 \text{ ચોરસ એકમ}$ થાય.
A
$2x + 3y + 13 = 0 \text{ અને } 2x + 3y - 23 = 0$
B
$2x + 3y + 23 = 0 \text{ અને } 2x + 3y - 13 = 0$
C
$2x + 3y - 13 = 0 \text{ અને } 2x - 3y + 23 = 0$
D
$2x - 3y + 23 = 0 \text{ અને } 2x + 3y + 13 = 0$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P(x, y)$ છે. $A(1, 1)$ અને $B(-2, 3)$ આપેલ છે.
$\triangle PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $= 9 \text{ ચોરસ એકમ}$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x(1 - 3) + 1(3 - y) + (-2)(y - 1)| = 9$.
$|-2x - 3y + 5| = 18$.
તેથી,$-2x - 3y + 5 = 18$ અથવા $-2x - 3y + 5 = -18$.
કિસ્સો $1$: $2x + 3y + 13 = 0$.
કિસ્સો $2$: $2x + 3y - 23 = 0$.
આમ,બિંદુપથ $2x + 3y + 13 = 0$ અને $2x + 3y - 23 = 0$ છે.
158
EasyMCQ
એક બિંદુનો બિંદુપથ જે એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી $(1, 2)$ અને $(-2, 5)$ શિરોબિંદુઓ સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $8$ ચોરસ એકમ થાય,તે છે:
A
$3x + 3y + 7 = 0 \quad \& \quad x + y + 3 = 0$
B
$3x + 3y - 25 = 0 \quad \& \quad x + y + 3 = 0$
C
$3x + 3y - 2 = 0 \quad \& \quad 3x + 3y - 25 = 0$
D
$3x + 3y + 7 = 0 \quad \& \quad 3x + 3y - 25 = 0$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુ $P(x, y)$ છે. ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(1, 2)$,$B(-2, 5)$ અને $P(x, y)$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ: $\text{Area} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$.
કિંમતો મૂકતા: $8 = \frac{1}{2} |1(5 - y) + (-2)(y - 2) + x(2 - 5)|$.
$16 = |5 - y - 2y + 4 - 3x| = |9 - 3y - 3x|$.
$16 = |9 - 3(x + y)|$.
આ બે કિસ્સાઓ આપે છે:
કિસ્સો $1$: $9 - 3(x + y) = 16 \implies 3x + 3y + 7 = 0$.
કિસ્સો $2$: $9 - 3(x + y) = -16 \implies 3x + 3y - 25 = 0$.
આમ,બિંદુપથ $3x + 3y + 7 = 0$ અને $3x + 3y - 25 = 0$ છે.
159
MediumMCQ
$P(4,2)$ માંથી પસાર થતી એક રેખા યામ અક્ષોને અનુક્રમે $A$ અને $B$ માં છેદે છે. જો $O$ ઉગમબિંદુ હોય,તો $\triangle OAB$ ના પરિવૃતના કેન્દ્રનો બિંદુપથ શોધો.
A
$x^{-1}+y^{-1}=2$
B
$2x^{-1}+y^{-1}=1$
C
$x^{-1}+2y^{-1}=1$
D
$2x^{-1}+3y^{-1}=1$

Solution

(B) ધારો કે રેખાનું સમીકરણ જે અક્ષોને $A(a, 0)$ અને $B(0, b)$ માં છેદે છે તે $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ છે.
રેખા $P(4, 2)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$\frac{4}{a} + \frac{2}{b} = 1$ ... $(i)$.
કાટકોણ $\triangle OAB$ માં,પરિવૃતનું કેન્દ્ર એ કર્ણ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે. ધારો કે પરિવૃતનું કેન્દ્ર $(h, k)$ છે.
તેથી $h = \frac{a}{2} \Rightarrow a = 2h$ અને $k = \frac{b}{2} \Rightarrow b = 2k$.
આ કિંમતોને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા,$\frac{4}{2h} + \frac{2}{2k} = 1$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{2}{h} + \frac{1}{k} = 1$ થાય છે.
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $2x^{-1} + y^{-1} = 1$ મળે છે.
આમ,વિકલ્પ $(b)$ સાચો છે.
160
MediumMCQ
એક સીધી રેખા $X$ અને $Y$ અક્ષને અનુક્રમે $A$ અને $B$ બિંદુઓ પર મળે છે. જો $AB = 6$ એકમ હોય,તો રેખાખંડ $AB$ ને $AP : PB = 2 : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતા બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$3x^2+y^2=36$
B
$4x^2+y^2=36$
C
$3x^2+y^2=16$
D
$4x^2+y^2=16$

Solution

(D) ધારો કે $A(a, 0)$ અને $B(0, b)$ અક્ષો પરના બિંદુઓ છે,અને $P(h, k)$ એ રેખાખંડ $AB$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતું બિંદુ છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ:
$P(h, k) = \left(\frac{1 \cdot a + 2 \cdot 0}{2+1}, \frac{1 \cdot 0 + 2 \cdot b}{2+1}\right) = \left(\frac{a}{3}, \frac{2b}{3}\right)$
યામ સરખાવતા:
$h = \frac{a}{3} \Rightarrow a = 3h$
$k = \frac{2b}{3} \Rightarrow b = \frac{3k}{2}$
આપેલ છે કે $AB = 6$,તેથી:
$\sqrt{(a-0)^2 + (0-b)^2} = 6$
$a^2 + b^2 = 36$
$a$ અને $b$ ની કિંમતો મૂકતા:
$(3h)^2 + \left(\frac{3k}{2}\right)^2 = 36$
$9h^2 + \frac{9k^2}{4} = 36$
$9$ વડે ભાગતા:
$h^2 + \frac{k^2}{4} = 4$
$4h^2 + k^2 = 16$
આમ,$P$ નો બિંદુપથ $4x^2 + y^2 = 16$ છે.
Solution diagram
161
EasyMCQ
એક રેખા એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી યામ અક્ષો વચ્ચે તેના દ્વારા કપાતો ભાગ અચળ લંબાઈ $a$ ધરાવે છે. તો તે રેખાખંડના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ શોધો.
A
$\frac{x^2}{4}+\frac{y^2}{4}=a^2$
B
$x^2+y^2=a^2$
C
$x^2+y^2=\frac{a^2}{4}$
D
$x^2+y^2=\frac{a^2}{2}$

Solution

(C) ધારો કે $A = (p, 0)$ અને $B = (0, q)$ એ બિંદુઓ છે જ્યાં રેખા અનુક્રમે $x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષને છેદે છે.
ધારો કે $P(h, k)$ એ રેખાખંડ $\overline{AB}$ નું મધ્યબિંદુ છે.
આપેલ છે કે રેખાખંડ $\overline{AB}$ ની લંબાઈ $a$ છે.
$P(h, k)$ એ $\overline{AB}$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી:
$h = \frac{p+0}{2} \implies p = 2h$
$k = \frac{0+q}{2} \implies q = 2k$
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને રેખાખંડ $\overline{AB}$ ની લંબાઈ:
$\sqrt{(p-0)^2 + (0-q)^2} = a$
$\sqrt{p^2 + q^2} = a$
$p = 2h$ અને $q = 2k$ કિંમતો મૂકતા:
$\sqrt{(2h)^2 + (2k)^2} = a$
$\sqrt{4h^2 + 4k^2} = a$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$4h^2 + 4k^2 = a^2$
$h^2 + k^2 = \frac{a^2}{4}$
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ:
$x^2 + y^2 = \frac{a^2}{4}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
Solution diagram
162
MediumMCQ
એક ચલ રેખા જે નિશ્ચિત બિંદુ $(\alpha, \beta)$ માંથી પસાર થાય છે,તે યામ અક્ષોને $A$ અને $B$ માં છેદે છે. જો $O$ ઉગમબિંદુ હોય,તો $\triangle OAB$ ના મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ શું છે?
A
$\beta x + \alpha y - 2 \alpha \beta = 0$
B
$\beta x + \alpha y - 3 xy = 0$
C
$\alpha x + \beta y - (\alpha^2 + \beta^2) = 0$
D
$\beta x + \alpha y + 3 xy = 0$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુઓ $A(a, 0)$ અને $B(0, b)$ છે. ચલ રેખાનું સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ છે.
રેખા $(\alpha, \beta)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$\frac{\alpha}{a} + \frac{\beta}{b} = 1$ મળે.
$\triangle OAB$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(h, k)$ એ $h = \frac{a}{3}$ અને $k = \frac{b}{3}$ છે.
તેથી,$a = 3h$ અને $b = 3k$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{\alpha}{3h} + \frac{\beta}{3k} = 1$.
$3hk$ વડે ગુણતા,$\alpha k + \beta h = 3hk$ મળે.
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $\beta x + \alpha y - 3xy = 0$ મળે છે.
163
DifficultMCQ
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી એક ચલ રેખા $L$ બે સમાંતર રેખાઓ $x-y+10=0$ અને $x-y+20=0$ ને અનુક્રમે $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં છેદે છે. જો $P$ એ રેખા $L$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $OA, OP, OB$ હરાત્મક શ્રેણીમાં હોય,તો $P$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$3x+3y+40=0$
B
$3x+3y+20=0$
C
$3x-3y+40=0$
D
$3x-3y+20=0$

Solution

(C) ધારો કે ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $y=mx$ છે,જે સમાંતર રેખાઓ $x-y+10=0$ અને $x-y+20=0$ ને અનુક્રમે $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં છેદે છે.
બિંદુ $A$ માટે: $x-mx+10=0 \Rightarrow x=\frac{10}{m-1}, y=\frac{10m}{m-1}$.
તેથી,$OA = \frac{10\sqrt{1+m^2}}{|m-1|}$.
તે જ રીતે,બિંદુ $B$ માટે: $OB = \frac{20\sqrt{1+m^2}}{|m-1|}$.
ધારો કે $P(h, k)$ એ $y=mx$ પરનું બિંદુ છે,તેથી $m=\frac{k}{h}$ અને $OP = \sqrt{h^2+k^2}$.
$OA, OP, OB$ હરાત્મક શ્રેણીમાં હોવાથી,$\frac{2}{OP} = \frac{1}{OA} + \frac{1}{OB}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{2}{\sqrt{h^2+k^2}} = \frac{|m-1|}{\sqrt{1+m^2}} \cdot \frac{3}{20}$.
$m = \frac{k}{h}$ મૂકતા,આપણને $3(k-h) = 40$ મળે છે.
તેથી,બિંદુપથ $3x-3y+40=0$ છે.
164
EasyMCQ
$A(5,3), B(3,-2), C(2,-1)$ ત્રણ બિંદુઓ છે. જો $P(x,y)$ એક ચલ બિંદુ છે જેથી ચતુષ્કોણ $PABC$ નું ક્ષેત્રફળ $10$ ચોરસ એકમ હોય,તો $P$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$16x^2 - 24xy + 9y^2 - 144x + 108y - 76 = 0$
B
$16x^2 - 24xy + 9y^2 + 144x - 108y - 76 = 0$
C
$16x^2 - 24xy + 9y^2 - 144x + 108y + 76 = 0$
D
$16x^2 - 24xy + 9y^2 + 144x - 108y + 76 = 0$

Solution

(A) ચતુષ્કોણ $PABC$ નું ક્ષેત્રફળ એ $\triangle ABC$ અને $\triangle PAC$ ના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 3.5$ ચોરસ એકમ.
તેથી,$\triangle PAC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 10 - 3.5 = 6.5$ ચોરસ એકમ.
$P(x,y)$ માટે,$\frac{1}{2} |4x - 3y - 11| = 6.5$
$|4x - 3y - 11| = 13$.
આ સમીકરણનું વર્ગ કરતાં $(4x - 3y - 11)^2 = 169$ મળે છે,જે વિકલ્પો સાથે સુસંગત છે.
165
DifficultMCQ
ધારો કે $A, B$ અને $C$ સમતલમાં ત્રણ બિંદુઓ છે. બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ જેવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી $PA^2 + PB^2 = 2PC^2$ થાય,તે શું છે?
A
સીધી રેખા
B
સીધી રેખાઓની જોડી
C
વર્તુળ
D
પરવલય

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓના યામ $A(x_1, y_1)$,$B(x_2, y_2)$,અને $C(x_3, y_3)$ છે. ધારો કે $P(x, y)$ એ ચલ બિંદુ છે.
આપેલ શરત $PA^2 + PB^2 = 2PC^2$ છે.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $(x - x_1)^2 + (y - y_1)^2 + (x - x_2)^2 + (y - y_2)^2 = 2[(x - x_3)^2 + (y - y_3)^2]$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $(x^2 - 2xx_1 + x_1^2 + y^2 - 2yy_1 + y_1^2) + (x^2 - 2xx_2 + x_2^2 + y^2 - 2yy_2 + y_2^2) = 2(x^2 - 2xx_3 + x_3^2 + y^2 - 2yy_3 + y_3^2)$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $2x^2 + 2y^2 - 2x(x_1 + x_2) - 2y(y_1 + y_2) + x_1^2 + x_2^2 + y_1^2 + y_2^2 = 2x^2 + 2y^2 - 4xx_3 - 4yy_3 + 2x_3^2 + 2y_3^2$.
$x^2$ અને $y^2$ ના પદો ઉડી જાય છે,અને $x$ અને $y$ માં $Ax + By + C = 0$ સ્વરૂપનું સુરેખ સમીકરણ મળે છે.
તેથી,બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ એક સીધી રેખા છે.
166
DifficultMCQ
બિંદુ $P(-1, 2)$ માંથી પસાર થતી એક ચલ રેખા યામ અક્ષોને અનુક્રમે $A$ અને $B$ માં છેદે છે. જો $AB$ પરનું બિંદુ $Q$ એવું હોય કે જેથી $PA, PQ$ અને $PB$ હરાત્મક શ્રેણીમાં હોય,તો $Q$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$2x - y + 4 = 0$
B
$x + 2y = 0$
C
$2x + y = 0$
D
$x - 2y + 4 = 0$

Solution

(A) ધારો કે $P(-1, 2)$ માંથી પસાર થતી રેખા $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ છે. તે $P(-1, 2)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$-\frac{1}{a} + \frac{2}{b} = 1$ મળે.
ધારો કે $AB$ પરનું બિંદુ $Q(h, k)$ એવું છે કે $PA, PQ, PB$ હરાત્મક શ્રેણીમાં છે. હરાત્મક શ્રેણી માટેની શરત $\frac{2}{PQ} = \frac{1}{PA} + \frac{1}{PB}$ છે.
રેખાનું સમીકરણ $y - 2 = m(x + 1)$ લો. $x$-અંતઃખંડ $A$ મેળવવા માટે $y=0$ મૂકતા: $-2 = m(x+1) \implies x = -1 - \frac{2}{m}$. તેથી $A = (-1 - \frac{2}{m}, 0)$.
$y$-અંતઃખંડ $B$ મેળવવા માટે $x=0$ મૂકતા: $y - 2 = m(1) \implies y = 2 + m$. તેથી $B = (0, 2 + m)$.
$PA = \sqrt{(-1 - \frac{2}{m} - (-1))^2 + (0 - 2)^2} = \sqrt{\frac{4}{m^2} + 4} = \frac{2}{|m|} \sqrt{1 + m^2}$.
$PB = \sqrt{(0 - (-1))^2 + (2 + m - 2)^2} = \sqrt{1 + m^2}$.
$Q(h, k)$ એ $AB$ પર હોવાથી,$k - 2 = m(h + 1) \implies m = \frac{k-2}{h+1}$.
અક્ષો પરના રેખાખંડો માટે હરાત્મક મધ્યકની ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$Q$ નો બિંદુપથ $2x - y + 4 = 0$ મળે છે.
167
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(-2, 3)$ અને $(6, -5)$ થી સમાન અંતરે આવેલા બિંદુઓના બિંદુપથનું સમીકરણ $a x + b y + c = 0$ હોય,જ્યાં $a > 0$,તો $a, b, c$ નો ચડતો ક્રમ કયો છે?
A
$a, b, c$
B
$c, b, a$
C
$b, c, a$
D
$a, c, b$

Solution

(B) ધારો કે $P(x, y)$ એ બિંદુ છે જેનો બિંદુપથ $a x + b y + c = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$P$ એ $A(-2, 3)$ અને $B(6, -5)$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA = PB$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $PA^2 = PB^2$.
$(x + 2)^2 + (y - 3)^2 = (x - 6)^2 + (y + 5)^2$
$x^2 + 4x + 4 + y^2 - 6y + 9 = x^2 - 12x + 36 + y^2 + 10y + 25$
$16x - 16y - 48 = 0$
$16$ વડે ભાગતા,આપણને $x - y - 3 = 0$ મળે છે.
$a x + b y + c = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 1$,$b = -1$,અને $c = -3$ મળે છે.
તેથી,$-3 < -1 < 1$ હોવાથી,ચડતો ક્રમ $c, b, a$ છે.
168
DifficultMCQ
જો સમતલમાં બે લંબ રેખાઓથી બિંદુ $P(x, y)$ ના અંતરનો સરવાળો $1$ હોય,તો $P$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
સમબાજુ ચતુષ્કોણ (rhombus)
B
વર્તુળ
C
સીધી રેખા
D
સીધી રેખાઓની જોડી

Solution

(A) ધારો કે બે લંબ રેખાઓ યામ અક્ષો $x = 0$ અને $y = 0$ છે.
બિંદુ $P(x, y)$ નું રેખા $x = 0$ થી અંતર $|x|$ છે અને રેખા $y = 0$ થી અંતર $|y|$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$|x| + |y| = 1$.
આ સમીકરણ ચાર ચરણોમાં ચાર રેખાખંડો દર્શાવે છે:
$1$) $x + y = 1$ જ્યાં $x > 0, y > 0$
$2$) $-x + y = 1$ જ્યાં $x < 0, y > 0$
$3$) $-x - y = 1$ જ્યાં $x < 0, y < 0$
$4$) $x - y = 1$ જ્યાં $x > 0, y < 0$
આ ચાર રેખાખંડો $(1, 0), (0, 1), (-1, 0),$ અને $(0, -1)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતો ચોરસ બનાવે છે.
ચોરસ એ એક પ્રકારનો સમબાજુ ચતુષ્કોણ છે. તેથી,$P$ નો બિંદુપથ એક સમબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
169
MediumMCQ
$AB$ એ અક્ષો વચ્ચે ગતિ કરતો રેખાખંડ છે,જેથી '$A$' એ $X$-અક્ષ પર અને '$B$' એ $Y$-અક્ષ પર છે. જો $P$ એ $AB$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $PA=b$ અને $PB=a$ થાય,તો $P$ ના બિંદુપથનું સમીકરણ શું છે?
A
$\frac{x^2}{b^2}+\frac{y^2}{a^2}=1$
B
$\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$
C
$\frac{x^2}{2a^2}+\frac{y^2}{2b^2}=1$
D
$\frac{x^2}{2b^2}+\frac{y^2}{a^2}=1$

Solution

(B) ધારો કે $P(h, k)$ એ બિંદુપથ પરનું કોઈપણ બિંદુ છે.
ધારો કે $A$ એ $X$-અક્ષ પર અને $B$ એ $Y$-અક્ષ પર છે.
ધારો કે $\theta$ એ રેખાખંડ $AB$ દ્વારા $X$-અક્ષ સાથે બનાવેલો ખૂણો છે.
આકૃતિની ભૂમિતિ પરથી,$\triangle PMA$ માં,આપણી પાસે $\sin \theta = \frac{k}{b}$ છે,જેનો અર્થ છે $k = b \sin \theta$.
$\triangle BNP$ માં,આપણી પાસે $\cos \theta = \frac{h}{a}$ છે,જેનો અર્થ છે $h = a \cos \theta$.
નિત્યસમ $\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે કિંમતો મૂકીએ છીએ:
$(\frac{k}{b})^2 + (\frac{h}{a})^2 = 1$.
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ મળે છે.
Solution diagram
170
EasyMCQ
એક બિંદુનો બિંદુપથ જે રેખા $2x - 3y + 4 = 0$ થી $2$ એકમ અંતરે અને બિંદુ $(5, 0)$ થી $\sqrt{13}$ એકમ અંતરે હોય,તે છે:
A
$8x^2 + 12xy + 56x - 24y + 84 = 0$
B
$12xy - 5y^2 - 56x + 24y + 84 = 0$
C
$8x^2 + 12xy + y^2 - 56x + 24y + 84 = 0$
D
$8x^2 + 12xy - 7y^2 - 56x + 24y + 84 = 0$

Solution

(B) ધારો કે $P(h, k)$ એ બિંદુ છે જેનો બિંદુપથ શોધવાનો છે.
બિંદુ $(5, 0)$ થી અંતર $\sqrt{13}$ આપેલ છે,તેથી $\sqrt{(h-5)^2 + (k-0)^2} = \sqrt{13}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(h-5)^2 + k^2 = 13$ $\Rightarrow h^2 - 10h + 25 + k^2 = 13$ $\Rightarrow h^2 + k^2 - 10h + 12 = 0$.
વળી,રેખા $2x - 3y + 4 = 0$ થી અંતર $2$ છે:
$\frac{|2h - 3k + 4|}{\sqrt{2^2 + (-3)^2}} = 2 \Rightarrow |2h - 3k + 4| = 2\sqrt{13}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(2h - 3k + 4)^2 = 52$.
વિસ્તરણ કરતા: $4h^2 + 9k^2 + 16 - 12hk + 16h - 24k = 52$.
$4h^2 + 9k^2 - 12hk + 16h - 24k - 36 = 0$.
પ્રથમ શરત પરથી $h^2 = 10h - k^2 - 12$ મૂકતા:
$4(10h - k^2 - 12) + 9k^2 - 12hk + 16h - 24k - 36 = 0$.
$40h - 4k^2 - 48 + 9k^2 - 12hk + 16h - 24k - 36 = 0$.
$5k^2 - 12hk + 56h - 24k - 84 = 0$.
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,આપણને $12xy - 5y^2 - 56x + 24y + 84 = 0$ મળે છે.
171
MediumMCQ
બિંદુ $(4, 3)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ શોધો,જે પ્રથમ ચરણમાંથી ન્યૂનતમ ક્ષેત્રફળ ધરાવતો ત્રિકોણ કાપે છે.
A
$3x + 4y = 24$
B
$2x - y = 5$
C
$2x + y = 8$
D
$x - 2y = 5$

Solution

(A) ધારો કે $(4, 3)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $y - 3 = m(x - 4)$ છે,જ્યાં રેખા પ્રથમ ચરણમાં કાપે તે માટે $m < 0$ હોવું જોઈએ.
$y = mx - 4m + 3$.
$x$-અંતઃખંડ $y = 0$ મૂકીને મળે છે: $0 = mx - 4m + 3 \implies x = 4 - \frac{3}{m}$.
$y$-અંતઃખંડ $x = 0$ મૂકીને મળે છે: $y = 3 - 4m$.
પ્રથમ ચરણમાં બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $A = \frac{1}{2} \times (x\text{-અંતઃખંડ}) \times (y\text{-અંતઃખંડ}) = \frac{1}{2} (4 - \frac{3}{m})(3 - 4m) = \frac{1}{2} (12 - 16m - \frac{9}{m} + 12) = 12 - 8m - \frac{9}{2m}$.
ક્ષેત્રફળ ન્યૂનતમ કરવા માટે,$A$ નું $m$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરો: $\frac{dA}{dm} = -8 + \frac{9}{2m^2} = 0$.
$8 = \frac{9}{2m^2} \implies m^2 = \frac{9}{16} \implies m = -\frac{3}{4}$ (કારણ કે $m < 0$).
$m = -\frac{3}{4}$ ને રેખાના સમીકરણમાં મૂકતા: $y - 3 = -\frac{3}{4}(x - 4)$.
$4y - 12 = -3x + 12 \implies 3x + 4y = 24$.
172
MediumMCQ
બિંદુ $(4, 5)$ માંથી પસાર થતી એક સીધી રેખા દોરવામાં આવે છે જે યામ અક્ષો પર ધન અંતઃખંડો બનાવે છે. આ રીતે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ ન્યૂનતમ હોય,ત્યારે $X$ અને $Y$ અક્ષ પરના અંતઃખંડોનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$1 : 1$
B
$3 : 4$
C
$4 : 5$
D
$2 : 3$

Solution

(C) ધારો કે $X$ અને $Y$ અક્ષ પરના અંતઃખંડો અનુક્રમે $m$ અને $n$ છે. રેખાનું સમીકરણ $\frac{x}{m} + \frac{y}{n} = 1$ છે.
રેખા $(4, 5)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$\frac{4}{m} + \frac{5}{n} = 1$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{4}{m} = 1 - \frac{5}{n} = \frac{n-5}{n}$,તેથી $m = \frac{4n}{n-5}$.
યામ અક્ષો સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $A = \frac{1}{2}mn = \frac{1}{2} \left( \frac{4n}{n-5} \right) n = \frac{2n^2}{n-5}$ છે.
ન્યૂનતમ ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે,આપણે $A$ નું $n$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ:
$\frac{dA}{dn} = 2 \left[ \frac{(n-5)(2n) - n^2(1)}{(n-5)^2} \right] = 2 \left[ \frac{2n^2 - 10n - n^2}{(n-5)^2} \right] = \frac{2n^2 - 20n}{(n-5)^2}$.
$\frac{dA}{dn} = 0$ લેતા,આપણને $2n(n-10) = 0$ મળે છે. ધન અંતઃખંડો માટે $n > 5$ હોવાથી,$n = 10$ મળે.
તેથી $m = \frac{4(10)}{10-5} = \frac{40}{5} = 8$.
અંતઃખંડોનો ગુણોત્તર $m : n = 8 : 10 = 4 : 5$ છે.
Solution diagram
173
MediumMCQ
જો $x-2y+3=0$ અને $2x-y-1=0$ રેખાઓના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતી એક ચલિત રેખા $X$ અને $Y$-અક્ષને અનુક્રમે $A$ અને $B$ માં છેદે છે,તો $AB$ રેખાખંડને $-2:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતા બિંદુના બિંદુપથનું સમીકરણ શોધો.
A
$14x^2+3xy-15y^2=0$
B
$xy=14x+15y$
C
$x^2+xy-y^2=0$
D
$14x+3xy-15y=0$

Solution

(D) $x-2y+3=0$ અને $2x-y-1=0$ ના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓનું સમીકરણ $(x-2y+3) + K(2x-y-1) = 0$ છે.
પદોને ગોઠવતા,$(1+2K)x - (2+K)y + (3-K) = 0$ મળે.
આને $\frac{(1+2K)}{K-3}x + \frac{-(2+K)}{K-3}y = 1$ તરીકે લખી શકાય.
$X$ અને $Y$ અક્ષ પરના અંતઃખંડો $A\left(\frac{K-3}{1+2K}, 0\right)$ અને $B\left(0, \frac{K-3}{-(2+K)}\right)$ છે.
ધારો કે $AB$ ને $-2:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતું બિંદુ $(x, y)$ છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{-2(0) + 3(\frac{K-3}{1+2K})}{3-2} = \frac{3(K-3)}{1+2K}$ અને $y = \frac{-2(\frac{K-3}{-(2+K)}) + 3(0)}{3-2} = \frac{2(K-3)}{2+K}$.
$x = \frac{3K-9}{2K+1}$ પરથી,$x(2K+1) = 3K-9 \Rightarrow K(2x-3) = -9-x \Rightarrow K = \frac{x+9}{3-2x}$ મળે.
$y = \frac{2K-6}{K+2}$ પરથી,$y(K+2) = 2K-6 \Rightarrow K(y-2) = -6-2y \Rightarrow K = \frac{6+2y}{2-y}$ મળે.
$K$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $\frac{x+9}{3-2x} = \frac{6+2y}{2-y}$.
$(x+9)(2-y) = (6+2y)(3-2x) \Rightarrow 2x - xy + 18 - 9y = 18 - 12x + 6y - 4xy$.
સાદુરૂપ આપતા,$14x + 3xy - 15y = 0$ મળે.
174
DifficultMCQ
એક ચતુષ્કોણ $ABCD$ ને વિકર્ણ $AC$ દ્વારા સમાન ક્ષેત્રફળવાળા બે ત્રિકોણમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે. જો $A, B, C$ અનુક્રમે $(3, 4), (-3, 6), (-5, 1)$ હોય,તો $D$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
$(x - 8y - 57)(x - 8y + 11) = 0$
B
$(x - 8y - 57)(x - 8y - 11) = 0$
C
$(3x - 8y - 57)(3x - 8y + 11) = 0$
D
$(3x - 8y - 11)(3x - 8y + 57) = 0$

Solution

(D) આપેલા બિંદુઓ $A(3, 4), B(-3, 6), C(-5, 1), D(x, y)$ છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |3(6 - 1) + (-3)(1 - 4) + (-5)(4 - 6)|$
$= \frac{1}{2} |3(5) + (-3)(-3) + (-5)(-2)| = \frac{1}{2} |15 + 9 + 10| = 17 \dots (1)$
$\triangle ACD$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |3(1 - y) + (-5)(y - 4) + x(4 - 1)|$
$= \frac{1}{2} |3 - 3y - 5y + 20 + 3x| = \frac{1}{2} |3x - 8y + 23| \dots (2)$
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \triangle ACD$ નું ક્ષેત્રફળ હોવાથી,$\frac{1}{2} |3x - 8y + 23| = 17$
$|3x - 8y + 23| = 34$
$3x - 8y + 23 = 34$ અથવા $3x - 8y + 23 = -34$
$3x - 8y - 11 = 0$ અથવા $3x - 8y + 57 = 0$
આમ,$D$ નો બિંદુપથ $(3x - 8y - 11)(3x - 8y + 57) = 0$ છે.
175
DifficultMCQ
જો $P_1, P_2, P_3, \ldots, P_n$ એ રેખા $y=x$ પરના $n$ બિંદુઓ છે જે પ્રથમ ચરણમાં આવેલા છે,અને $OP_n = n(OP_{n-1})$ ($O$ એ ઉગમબિંદુ છે),$OP_1 = 1$ અને $P_n = (2520 \sqrt{2}, 2520 \sqrt{2})$ હોય,તો $n=$
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(C) આપેલ છે કે $P_1, P_2, \ldots, P_n$ એ રેખા $y=x$ પરના બિંદુઓ છે. $O$ એ ઉગમબિંદુ $(0,0)$ હોવાથી,કોઈપણ બિંદુ $P_k(x_k, x_k)$ માટે અંતર $OP_k = \sqrt{x_k^2 + x_k^2} = x_k \sqrt{2}$ થાય.
$OP_1 = 1$ આપેલ છે,તેથી $x_1 \sqrt{2} = 1$,એટલે કે $x_1 = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
પુનરાવર્તિત સંબંધ $OP_n = n(OP_{n-1})$ છે.
$n=2$ માટે,$OP_2 = 2(OP_1) = 2(1) = 2$.
$n=3$ માટે,$OP_3 = 3(OP_2) = 3(2) = 6$.
$n=4$ માટે,$OP_4 = 4(OP_3) = 4(6) = 24$.
સામાન્ય રીતે,$OP_n = n \times (n-1) \times \ldots \times 1 = n!$.
આપણને $P_n = (2520 \sqrt{2}, 2520 \sqrt{2})$ આપેલ છે.
તેથી,$OP_n = \sqrt{(2520 \sqrt{2})^2 + (2520 \sqrt{2})^2} = \sqrt{2 \times (2520^2 \times 2)} = \sqrt{4 \times 2520^2} = 2 \times 2520 = 5040$.
તેથી,$n! = 5040$.
$7! = 7 \times 6 \times 5 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1 = 5040$ હોવાથી,$n=7$ મળે છે.
176
MediumMCQ
ધારો કે $a \neq 0, b \neq 0, c$ એ ત્રણ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને $L(p, q) = \frac{ap + bq + c}{\sqrt{a^2 + b^2}}, \forall p, q \in \mathbb{R}$. જો $L\left(\frac{2}{3}, \frac{1}{3}\right) + L\left(\frac{1}{3}, \frac{2}{3}\right) + L(2, 2) = 0$ હોય,તો રેખા $ax + by + c = 0$ હંમેશા કયા નિશ્ચિત બિંદુમાંથી પસાર થાય છે?
A
$(0, 1)$
B
$(1, 1)$
C
$(2, 2)$
D
$(-1, -1)$

Solution

(B) આપેલ છે કે $L(p, q) = \frac{ap + bq + c}{\sqrt{a^2 + b^2}}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$L\left(\frac{2}{3}, \frac{1}{3}\right) = \frac{2a + b + 3c}{3\sqrt{a^2 + b^2}}$
$L\left(\frac{1}{3}, \frac{2}{3}\right) = \frac{a + 2b + 3c}{3\sqrt{a^2 + b^2}}$
$L(2, 2) = \frac{6a + 6b + 3c}{3\sqrt{a^2 + b^2}}$
સરવાળો કરતા:
$\frac{9a + 9b + 9c}{3\sqrt{a^2 + b^2}} = 0$
$a + b + c = 0$
આ દર્શાવે છે કે રેખા $ax + by + c = 0$ એ બિંદુ $(1, 1)$ માટે $a(1) + b(1) + c = 0$ નું પાલન કરે છે.
તેથી,રેખા હંમેશા $(1, 1)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
177
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(2,0)$,$(0,2)$ અને $(1,1)$ થી એક ચલ રેખા પરના લંબ અંતરોનો બૈજિક સરવાળો શૂન્ય હોય,તો તે ચલ રેખા હંમેશા એક નિશ્ચિત બિંદુમાંથી પસાર થાય છે. તે બિંદુના યામ શોધો.
A
$(0,0)$
B
$(2,0)$
C
$(0,2)$
D
$(1,1)$

Solution

(D) ધારો કે ચલ રેખાનું સમીકરણ $ax + by + c = 0$ છે,જ્યાં $a^2 + b^2 \neq 0$.
બિંદુ $(x_1, y_1)$ થી રેખા $ax + by + c = 0$ પરનું લંબ અંતર $d = \frac{|ax_1 + by_1 + c|}{\sqrt{a^2 + b^2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
લંબ અંતરોનો બૈજિક સરવાળો શૂન્ય હોવાથી,આપણે ચિહ્નિત અંતરો લઈએ છીએ:
$d_1 = \frac{2a + c}{\sqrt{a^2 + b^2}}$,$d_2 = \frac{2b + c}{\sqrt{a^2 + b^2}}$,અને $d_3 = \frac{a + b + c}{\sqrt{a^2 + b^2}}$.
આપેલ છે કે $d_1 + d_2 + d_3 = 0$,તેથી:
$\frac{2a + c + 2b + c + a + b + c}{\sqrt{a^2 + b^2}} = 0$
$3a + 3b + 3c = 0$
$a + b + c = 0$
$c = -(a + b)$ ને રેખાના સમીકરણ $ax + by + c = 0$ માં મૂકતા:
$ax + by - (a + b) = 0$
$a(x - 1) + b(y - 1) = 0$
આ સમીકરણ તમામ $a$ અને $b$ માટે સાચું હોવા માટે,$x - 1 = 0$ અને $y - 1 = 0$ હોવું જોઈએ.
આમ,નિશ્ચિત બિંદુ $(1, 1)$ છે.
178
MediumMCQ
$x$-અક્ષ પરના બિંદુ $A$ અને $y$-અક્ષ પરના બિંદુ $B$ ને જોડતો રેખાખંડ $AB=15$ છે. જો $P$ એ $AB$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $\frac{AP}{PB}=\frac{2}{3}$ થાય,તો $P$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$x=9 \cos \theta, y=6 \sin \theta$
B
$x=6 \cos \theta, y=9 \sin \theta$
C
$x=6 \cos \theta, y=6 \sin \theta$
D
$x=9 \cos \theta, y=9 \sin \theta$

Solution

(A) ધારો કે $A$ ના યામ $(a, 0)$ અને $B$ ના યામ $(0, b)$ છે.
આપેલ છે કે $AB = 15$,તેથી $\sqrt{a^2 + b^2} = 15$,જેનો અર્થ છે કે $a^2 + b^2 = 225$.
ધારો કે $P(x, y)$ એ $AB$ પરનું બિંદુ છે જેથી $\frac{AP}{PB} = \frac{2}{3}$.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$x = \frac{3a}{5}$ અને $y = \frac{2b}{5}$.
તેથી $a = \frac{5x}{3}$ અને $b = \frac{5y}{2}$.
આ કિંમતો $a^2 + b^2 = 225$ માં મૂકતા:
$(\frac{5x}{3})^2 + (\frac{5y}{2})^2 = 225$.
$\frac{25x^2}{9} + \frac{25y^2}{4} = 225$.
$25$ વડે ભાગતા,$\frac{x^2}{9} + \frac{y^2}{4} = 9$,અથવા $\frac{x^2}{81} + \frac{y^2}{36} = 1$.
આ એક ઉપવલય દર્શાવે છે જ્યાં $x = 9 \cos \theta$ અને $y = 6 \sin \theta$.
179
DifficultMCQ
વક્ર $3x + 2y - 3xy = 0$ પરનું દરેક બિંદુ $(x, y)$ એ યામ અક્ષો અને બંને યામ અક્ષોને છેદતી રેખા $(L)$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર છે. તો આવી તમામ રેખાઓ $(L)$
A
સમાંતર છે
B
સંગામી છે
C
એકબીજાને અલગ અલગ બિંદુઓ પર છેદે છે
D
વક્રના સ્પર્શકોને લંબ છે

Solution

(B) ધારો કે રેખા $(L)$ યામ અક્ષોને $(a, 0)$ અને $(0, b)$ પર છેદે છે.
અક્ષો અને રેખા $(L)$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{a}{3}, \frac{b}{3})$ છે.
આપેલ છે કે આ બિંદુ $(x, y)$ વક્ર $3x + 2y - 3xy = 0$ પર છે,તેથી $x = \frac{a}{3}$ અને $y = \frac{b}{3}$,જેનો અર્થ છે $a = 3x$ અને $b = 3y$.
રેખા $(L)$ નું સમીકરણ $\frac{X}{a} + \frac{Y}{b} = 1$ છે.
$a = 3x$ અને $b = 3y$ મૂકતા,આપણને $\frac{X}{3x} + \frac{Y}{3y} = 1$ મળે,અથવા $\frac{X}{x} + \frac{Y}{y} = 3$.
વક્રના સમીકરણ પરથી,આ રેખાઓ $(2, 3)$ બિંદુએ સંગામી છે.
180
MediumMCQ
એક સીધી રેખા જે બિંદુ $(3, 2)$ માંથી પસાર થાય છે,તે $X$ અને $Y$-અક્ષને અનુક્રમે $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં છેદે છે. જો બિંદુ $P(h, k)$ એ $AB$ નું $2: 3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે,તો બિંદુ $P$ ના બિંદુગણનું સમીકરણ શું છે?
A
$\frac{9}{x} + \frac{4}{y} = 1$
B
$9x + 4y = 5xy$
C
$4x + 9y = 5xy$
D
$\frac{4}{x} + \frac{9}{y} = 1$

Solution

(C) ધારો કે $A$ ના યામ $(a, 0)$ અને $B$ ના યામ $(0, b)$ છે.
રેખાનું સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ છે.
રેખા $(3, 2)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$\frac{3}{a} + \frac{2}{b} = 1$.
બિંદુ $P(h, k)$ એ $AB$ નું $2: 3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્ર મુજબ: $h = \frac{3a}{5} \implies a = \frac{5h}{3}$ અને $k = \frac{2b}{5} \implies b = \frac{5k}{2}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{3}{5h/3} + \frac{2}{5k/2} = 1 \implies \frac{9}{5h} + \frac{4}{5k} = 1 \implies 9k + 4h = 5hk$.
તેથી,$4x + 9y = 5xy$.
181
MediumMCQ
જો $A=(0,1), B=(1,2), C=(-2,1)$ હોય,તો બિંદુ $P(x,y)$ ના બિંદુપથનું સમીકરણ શોધો કે જેથી ત્રિકોણ $PAB$ નું ક્ષેત્રફળ = ત્રિકોણ $PAC$ નું ક્ષેત્રફળ થાય.
A
$x^2-2xy-3y^2+2x+6y-3=0$
B
$x^2+2xy-3y^2+2x+6y-4=0$
C
$x^2-2xy-3y^2+2x-6y+4=0$
D
$x^2-2xy+3y^2-2x+6y-3=0$

Solution

(A) ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2)|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$\triangle PAB$ માટે: $\frac{1}{2} |x - y + 1|$.
$\triangle PAC$ માટે: $|1 - y|$.
બંને ક્ષેત્રફળ સમાન લેતા: $\frac{1}{2} |x - y + 1| = |1 - y|
\implies |x - y + 1| = |2 - 2y|$.
આથી બે રેખાઓ મળે: $x + y - 1 = 0$ અને $x - 3y + 3 = 0$.
તેમનો ગુણાકાર કરતા: $(x + y - 1)(x - 3y + 3) = x^2 - 2xy - 3y^2 + 2x + 6y - 3 = 0$.
182
DifficultMCQ
$A(2,0), B(0,2), C(-2,0)$ ત્રણ બિંદુઓ છે. ધારો કે $a, b, c$ એ ચલ બિંદુ $P(x, y)$ થી રેખાઓ $AB, BC$ અને $CA$ પરના લંબ અંતરો છે. જો $a, b, c$ સમાંતર શ્રેણીમાં હોય,તો $P$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
$|\sqrt{2} y|=2|x-y+2|-|x+y-2|$
B
$\sqrt{2}|y|=|x-y+2|-|x+y-2|$
C
$2|x-y+2|=\left|\frac{x+y-2}{\sqrt{2}}\right|+\left|\frac{x-y-2}{\sqrt{2}}\right|$
D
$2|x-y+2|=|x+(\sqrt{2}+1) y+2|$

Solution

(B) રેખાઓના સમીકરણો:
$AB: x+y-2=0$
$BC: x-y+2=0$
$CA: y=0$
બિંદુ $P(x, y)$ માટે લંબ અંતરો:
$a = \frac{|x+y-2|}{\sqrt{2}}, b = \frac{|x-y+2|}{\sqrt{2}}, c = |y|$
$a, b, c$ સમાંતર શ્રેણીમાં હોવાથી,$2b = a+c$ થાય.
તેથી,$\sqrt{2}|x-y+2| = |x+y-2| + \sqrt{2}|y|$
જેથી,$\sqrt{2}|y| = |x-y+2| - |x+y-2|$ મળે છે.
183
EasyMCQ
જો એક ચલ બિંદુ $P$ થી બિંદુ $(4, 3)$ સુધીનું અંતર,$P$ થી રેખા $x + 2y - 1 = 0$ પરના લંબ અંતર જેટલું હોય,તો બિંદુ $P$ ના બિંદુપથનું સમીકરણ શું છે?
A
$4x^2 + 4xy + y^2 - 38x + 26y + 124 = 0$
B
$4x^2 - 4xy + y^2 - 38x - 26y + 124 = 0$
C
$4x^2 - 4xy + y^2 + 38x + 26y + 124 = 0$
D
$4x^2 - 4xy + y^2 - 38x + 26y + 124 = 0$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુ $P$ એ $(x, y)$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$P(x, y)$ થી $(4, 3)$ સુધીનું અંતર એ $P(x, y)$ થી રેખા $x + 2y - 1 = 0$ ના લંબ અંતર જેટલું છે.
અંતરના સૂત્ર અને લંબ અંતરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\sqrt{(x - 4)^2 + (y - 3)^2} = \frac{|x + 2y - 1|}{\sqrt{1^2 + 2^2}}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(x - 4)^2 + (y - 3)^2 = \frac{(x + 2y - 1)^2}{5}$
$5(x^2 - 8x + 16 + y^2 - 6y + 9) = x^2 + 4y^2 + 1 + 4xy - 2x - 4y$
$5x^2 - 40x + 80 + 5y^2 - 30y + 45 = x^2 + 4y^2 + 4xy - 2x - 4y + 1$
$4x^2 + y^2 - 4xy - 38x - 26y + 124 = 0$
184
MediumMCQ
ધારો કે $A=(1, 2)$,$B=(2, 1)$,અને $C=(-1, -1)$ ત્રણ બિંદુઓ છે. જો $P(x, y)$ એવું બિંદુ હોય કે જેથી ચતુષ્કોણ $PABC$ નું ક્ષેત્રફળ એ ત્રિકોણ $PAB$ ના ક્ષેત્રફળ કરતા બમણું હોય,તો $P$ ના બિંદુપથનું સમીકરણ શોધો.
A
$8x^2-14xy+3y^2-18x+22y+7=0$
B
$9x^2-12xy+4y^2-24x+16y+16=0$
C
$x^2+2xy+y^2-6x-6y+9=0$
D
$3x^2-10xy+3y^2-2x+14y-7=0$

Solution

(D) ધારો કે $P = (x, y)$. ચતુષ્કોણ $PABC$ નું ક્ષેત્રફળ: $\text{Area}(PABC) = \frac{1}{2} |3x - 2y - 4|$.
ત્રિકોણ $PAB$ નું ક્ષેત્રફળ: $\text{Area}(\triangle PAB) = \frac{1}{2} |x + y - 3|$.
શરત મુજબ,$\text{Area}(PABC) = 2 \times \text{Area}(\triangle PAB)$.
તેથી,$|3x - 2y - 4| = 2|x + y - 3|$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(3x - 2y - 4)^2 = 4(x + y - 3)^2$.
સાદુરૂપ આપતા,$x^2 - 4xy + 8y - 4 = 0$ મળે છે.
185
EasyMCQ
જો $A(2,-3)$ અને $B(-2,1)$ એ ત્રિકોણના બે શિરોબિંદુઓ હોય અને ત્રીજું શિરોબિંદુ રેખા $2x + 3y = 9$ પર ગતિ કરતું હોય,તો ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ શોધો.
Question diagram
A
$2x - 3y = 1$
B
$x - y = 1$
C
$2x + 3y = 1$
D
$2x + 3y = 3$

Solution

(C) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(2, -3)$,$B(-2, 1)$ અને $C(x_0, y_0)$ છે.
ત્રીજું શિરોબિંદુ $C$ એ રેખા $2x + 3y = 9$ પર હોવાથી,$2x_0 + 3y_0 = 9$ થાય.
ધારો કે ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G(h, k)$ છે.
મધ્યકેન્દ્રના યામ નીચે મુજબ છે:
$h = \frac{2 - 2 + x_0}{3} = \frac{x_0}{3} \implies x_0 = 3h$
$k = \frac{-3 + 1 + y_0}{3} = \frac{y_0 - 2}{3} \implies y_0 = 3k + 2$
$x_0$ અને $y_0$ ની કિંમત રેખાના સમીકરણ $2x_0 + 3y_0 = 9$ માં મૂકતા:
$2(3h) + 3(3k + 2) = 9$
$6h + 9k + 6 = 9$
$6h + 9k = 3$
$3$ વડે ભાગતા,આપણને $2h + 3k = 1$ મળે છે.
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $2x + 3y = 1$ મળે છે.
Solution diagram
186
EasyMCQ
ધારો કે $A(5, -3)$,$B(3, -2)$,અને $C(-1, 5)$ ત્રણ બિંદુઓ છે. જો $P$ એવું બિંદુ હોય જે $PA^2 + 2PB^2 = 3PC^2$ શરતનું પાલન કરે છે,તો $P$ ના બિંદુપથ પર આવેલું બિંદુ કયું છે?
A
$\left(-\frac{1}{7}, \frac{1}{2}\right)$
B
$\left(-\frac{5}{2}, -2\right)$
C
$\left(-\frac{2}{21}, \frac{31}{66}\right)$
D
$\left(2, \frac{37}{22}\right)$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુ $P$ ના યામ $(x, y)$ છે.
આપેલ શરત $PA^2 + 2PB^2 = 3PC^2$ છે.
$A(5, -3)$,$B(3, -2)$,અને $C(-1, 5)$ ના યામ મૂકતા:
$(x - 5)^2 + (y + 3)^2 + 2[(x - 3)^2 + (y + 2)^2] = 3[(x + 1)^2 + (y - 5)^2]$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$(x^2 - 10x + 25 + y^2 + 6y + 9) + 2(x^2 - 6x + 9 + y^2 + 4y + 4) = 3(x^2 + 2x + 1 + y^2 - 10y + 25)$
$3x^2 + 3y^2 - 22x + 14y + 60 = 3x^2 + 3y^2 + 6x - 30y + 78$
$-28x + 44y - 18 = 0$
$-2$ વડે ભાગતા:
$14x - 22y + 9 = 0$
વિકલ્પ $D$ $\left(2, \frac{37}{22}\right)$ ચકાસતા:
$14(2) - 22\left(\frac{37}{22}\right) + 9 = 28 - 37 + 9 = 0$.
આમ,બિંદુ $\left(2, \frac{37}{22}\right)$ એ બિંદુપથ પર આવેલું છે.
187
DifficultMCQ
$B(2,3)$,$C(5,-2)$,અને $D(1,-1)$ ત્રણ બિંદુઓ છે. જો $A(x, y)$ એવું ચલ બિંદુ હોય કે જેથી ચતુષ્કોણ $ABCD$ નું ક્ષેત્રફળ $10 \text{ sq. units}$ થાય,તો $A$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$(x-4y+42)(x-4y+2)=0$
B
$(x-4y-42)(x-4y-2)=0$
C
$(4x-y+42)(4x-y+2)=0$
D
$(4x-y-42)(4x-y-2)=0$

Solution

(D) ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ $A(x, y)$,$B(2, 3)$,$C(5, -2)$,અને $D(1, -1)$ છે. ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર વાપરતા: $\text{Area} = \frac{1}{2} |4x - y - 22| = 10$.
તેથી,$|4x - y - 22| = 20$.
આના પરથી બે રેખાઓ મળે: $4x - y - 22 = 20 \implies 4x - y - 42 = 0$ અને $4x - y - 22 = -20 \implies 4x - y - 2 = 0$.
આમ,$A$ નો બિંદુપથ $(4x - y - 42)(4x - y - 2) = 0$ છે.
188
MediumMCQ
$A(-4,0)$ અને $B(4,0)$ બે નિશ્ચિત બિંદુઓ છે. $C$ અને $D$ એ $Y$-અક્ષ પરના બે બિંદુઓ છે જેથી $CD=4$ અને $C$ એ $D$ ની નીચેનું બિંદુ છે. તો રેખાઓ $AC$ અને $BD$ ના છેદબિંદુનો બિંદુપથ શોધો.
A
$x^2-y^2-xy=0$
B
$x^2+2xy-16=0$
C
$(x+y)^2-16=0$
D
$2xy=16+y^2+x^2$

Solution

(B) ધારો કે $C(0, y_1)$ અને $D(0, y_2)$ એ $Y$-અક્ષ પરના બિંદુઓ છે.
$C$ એ $D$ ની નીચે હોવાથી અને $CD=4$ હોવાથી,$y_2 - y_1 = 4$ મળે.
$A(-4, 0)$ અને $C(0, y_1)$ માંથી પસાર થતી રેખા $AC$ નું સમીકરણ:
$y - 0 = \frac{y_1 - 0}{0 - (-4)}(x - (-4))$ $\Rightarrow y = \frac{y_1}{4}(x + 4)$ $\Rightarrow y_1 = \frac{4y}{x+4}$.
$B(4, 0)$ અને $D(0, y_2)$ માંથી પસાર થતી રેખા $BD$ નું સમીકરણ:
$y - 0 = \frac{y_2 - 0}{0 - 4}(x - 4)$ $\Rightarrow y = \frac{y_2}{-4}(x - 4)$ $\Rightarrow y_2 = \frac{4y}{4-x}$.
$y_2 - y_1 = 4$ માં $y_1$ અને $y_2$ ની કિંમતો મૂકતા:
$\frac{4y}{4-x} - \frac{4y}{x+4} = 4$.
$4$ વડે ભાગતા:
$\frac{y}{4-x} - \frac{y}{x+4} = 1$.
$\frac{y(x+4) - y(4-x)}{(4-x)(x+4)} = 1$.
$\frac{xy + 4y - 4y + xy}{16 - x^2} = 1$.
$2xy = 16 - x^2$.
$x^2 + 2xy - 16 = 0$.
189
EasyMCQ
એક સીધી રેખા જે નિશ્ચિત બિંદુ $(3, 5)$ માંથી પસાર થાય છે,તે યામ અક્ષોને બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદે છે. જો $C(x, y)$ નો બિંદુપથ,જે બિંદુઓ $A, O$ (ઉગમબિંદુ) અને $B$ સાથે લંબચોરસ બનાવે છે,તે $ax + 2hxy + by = 0$ હોય,તો $a + b + h =$
A
$\frac{17}{2}$
B
$7$
C
$\frac{15}{2}$
D
$10$

Solution

(C) ધારો કે $A$ ના યામ $(p, 0)$ અને $B$ ના યામ $(0, q)$ છે.
રેખાનું અંતઃખંડ સ્વરૂપનું સમીકરણ $\frac{x}{p} + \frac{y}{q} = 1$ છે.
રેખા $(3, 5)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$\frac{3}{p} + \frac{5}{q} = 1$ મળે.
$A(p, 0), O(0, 0), B(0, q)$ અને $C(x, y)$ દ્વારા બનતા લંબચોરસ માટે,બિંદુ $C$ ના યામ $(p, q)$ હોવા જોઈએ.
તેથી,$p = x$ અને $q = y$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા,$\frac{3}{x} + \frac{5}{y} = 1$ મળે.
$xy$ વડે ગુણતા,$3y + 5x = xy$,એટલે કે $5x - xy + 3y = 0$ મળે.
આને આપેલ સ્વરૂપ $ax + 2hxy + by = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 5, b = 3$ અને $2h = -1$ મળે,એટલે કે $h = -\frac{1}{2}$.
તેથી,$a + b + h = 5 + 3 - \frac{1}{2} = 8 - \frac{1}{2} = \frac{15}{2}$.
190
MediumMCQ
બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ જે એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી બે લંબ રેખાઓથી તેના અંતરનો સરવાળો $1$ થાય,તે શું છે?
A
ચોરસ
B
વર્તુળ
C
સીધી રેખા
D
ચાર સમાંતર રેખાઓનો સમૂહ

Solution

(A) ધારો કે બે લંબ રેખાઓ $x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ છે. ધારો કે બિંદુ $P(x, y)$ છે. $P$ નું $x$-અક્ષથી અંતર $|y|$ છે અને $y$-અક્ષથી અંતર $|x|$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આ અંતરોનો સરવાળો $1$ છે,તેથી $|x| + |y| = 1$.
આ સમીકરણ ચાર ચરણોમાં ચાર રેખાખંડો દર્શાવે છે:
$1$. પ્રથમ ચરણમાં $(x \geq 0, y \geq 0)$,$x + y = 1$.
$2$. બીજા ચરણમાં $(x \leq 0, y \geq 0)$,$-x + y = 1$.
$3$. ત્રીજા ચરણમાં $(x \leq 0, y \leq 0)$,$-x - y = 1$.
$4$. ચોથા ચરણમાં $(x \geq 0, y \leq 0)$,$x - y = 1$.
આ ચાર રેખાઓ $(1, 0), (0, 1), (-1, 0),$ અને $(0, -1)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતો ચોરસ બનાવે છે.
Solution diagram
191
MediumMCQ
$A(1, 0)$,$B(0, 2)$,અને $C(1, 2)$ એ $XY$-સમતલ પરના ત્રણ બિંદુઓ છે. જો બિંદુ $P(x, y)$ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી $\triangle PAB$ નું ક્ષેત્રફળ એ $\triangle ABC$ ના ક્ષેત્રફળ કરતા બમણું હોય,તો બિંદુ $P$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$4x^2 - 4xy + y^2 - 8x + 4y = 0$
B
$4x^2 + 4xy + y^2 - 8x - 4y - 12 = 0$
C
$4x^2 - 4xy + y^2 - 8x + 4y - 12 = 0$
D
$4x^2 + 4xy + y^2 - 8x + 4y + 12 = 0$

Solution

(B) ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$A(1, 0)$,$B(0, 2)$,અને $C(1, 2)$ માટે $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ:
$\text{Area}(\triangle ABC) = \frac{1}{2} |1(2 - 2) + 0(2 - 0) + 1(0 - 2)| = 1$.
આપેલ છે કે $\text{Area}(\triangle PAB) = 2 \times \text{Area}(\triangle ABC) = 2$.
$P(x, y)$,$A(1, 0)$,અને $B(0, 2)$ માટે:
$\text{Area}(\triangle PAB) = \frac{1}{2} |x(0 - 2) + 1(2 - y) + 0(y - 0)| = \frac{1}{2} |-2x - y + 2|$.
તેથી,$\frac{1}{2} |-2x - y + 2| = 2 \Rightarrow |-2x - y + 2| = 4$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(-2x - y + 2)^2 = 16 \Rightarrow (2x + y - 2)^2 = 16$.
$4x^2 + 4xy + y^2 - 8x - 4y - 12 = 0$.
192
MediumMCQ
જો $M$ એ ઉગમબિંદુ $O$ માંથી પસાર થતી અને નિશ્ચિત બિંદુ $Q(a, b)$ માંથી પસાર થતી ચલ રેખા $L$ પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ હોય,તો $OM$ ના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ શોધો.
A
$x^2+y^2=a^2+b^2$
B
$2x^2+2y^2-ax-by=0$
C
$ax+by=0$
D
$2x^2+2y^2-ay-bx=0$

Solution

(B) ધારો કે $R(h, k)$ એ $OM$ નું મધ્યબિંદુ છે. ધારો કે $M$ ના યામ $(\alpha, \beta)$ છે.
$R$ એ $OM$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\left(\frac{0+\alpha}{2}, \frac{0+\beta}{2}\right) = (h, k)$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = 2h$ અને $\beta = 2k$.
આમ,$M$ ના યામ $(2h, 2k)$ છે.
$OM$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{2k-0}{2h-0} = \frac{k}{h}$ છે.
રેખા $MQ$ (જે રેખા $L$ છે) નો ઢાળ $m_2 = \frac{2k-b}{2h-a}$ છે.
$OM \perp MQ$ હોવાથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય:
$\frac{k}{h} \times \frac{2k-b}{2h-a} = -1$
$k(2k-b) = -h(2h-a)$
$2k^2 - bk = -2h^2 + ah$
$2h^2 + 2k^2 - ah - bk = 0$
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $2x^2 + 2y^2 - ax - by = 0$ મળે છે.
Solution diagram
193
MediumMCQ
ધારો કે $A(2,1)$ એક બિંદુ છે અને સીધી રેખા $L$ નું સમીકરણ $x-y=0$ છે. ધારો કે $a$ અને $b$ અનુક્રમે ચલ બિંદુ $P(\alpha, \beta)$ થી $A$ અને રેખા $L$ સુધીના અંતર દર્શાવે છે. જો $c$ એ ઉગમબિંદુથી બિંદુ $A$ નું અંતર હોય અને $a=bc$ હોય,તો $P$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$3x^2+3y^2+10xy+8x+4y+10=0$
B
$3x^2+3y^2-10xy+8x+4y-10=0$
C
$3x^2+2y^2-10xy+8x+4y+10=0$
D
$2x^2+3y^2-10xy-8x-4y-10=0$

Solution

(B) આપેલ રેખા $L$ નું સમીકરણ $x-y=0$ છે.
ચલ બિંદુ $P(\alpha, \beta)$ થી રેખા $x-y=0$ સુધીનું અંતર $b = \left|\frac{\alpha-\beta}{\sqrt{2}}\right|$ છે,જેનો અર્થ છે કે $b^2 = \frac{(\alpha-\beta)^2}{2}$,અથવા $(\alpha-\beta)^2 = 2b^2$ $\ldots(i)$.
$P(\alpha, \beta)$ અને $A(2,1)$ વચ્ચેનું અંતર $a^2 = (\alpha-2)^2 + (\beta-1)^2$ $\ldots(ii)$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0,0)$ થી $A(2,1)$ નું અંતર $c = \sqrt{2^2+1^2} = \sqrt{5}$ છે,તેથી $c^2 = 5$.
આપેલ શરત $a = bc$ મુજબ,$a^2 = b^2c^2 = 5b^2$ $\ldots(iii)$.
$(i)$ અને $(ii)$ ને $(iii)$ માં મૂકતા,$(\alpha-2)^2 + (\beta-1)^2 = 5 \times \frac{(\alpha-\beta)^2}{2}$.
$2$ વડે ગુણતા,$2(\alpha^2 - 4\alpha + 4 + \beta^2 - 2\beta + 1) = 5(\alpha^2 + \beta^2 - 2\alpha\beta)$.
$2\alpha^2 - 8\alpha + 8 + 2\beta^2 - 4\beta + 2 = 5\alpha^2 + 5\beta^2 - 10\alpha\beta$.
પદોને ગોઠવતા,$3\alpha^2 + 3\beta^2 - 10\alpha\beta + 8\alpha + 4\beta - 10 = 0$.
$(\alpha, \beta)$ ને $(x, y)$ સાથે બદલતા,$P$ નો બિંદુપથ $3x^2 + 3y^2 - 10xy + 8x + 4y - 10 = 0$ મળે છે.
194
MediumMCQ
જો એક ચલ રેખા એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી તેના દ્વારા અક્ષો પરના અંતઃખંડો એકબીજાના વ્યસ્ત હોય,તો આવી રેખાઓ પરના બિંદુઓ $P(x, y)$ શું સંતોષે છે?
A
$x+y>4$
B
$4xy>1$
C
$4xy < 1$
D
$x+y=4$

Solution

(C) ધારો કે રેખાના $x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ પરના અંતઃખંડો અનુક્રમે $a$ અને $1/a$ છે,જ્યાં $a \neq 0$.
રેખાનું અંતઃખંડ સ્વરૂપમાં સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{1/a} = 1$ છે,જેનું સાદું રૂપ $\frac{x}{a} + ay = 1$ થાય છે.
$a$ વડે ગુણતા,આપણને $x + a^2y = a$ અથવા $a^2y - a + x = 0$ મળે છે.
$a$ એ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવાથી,$a$ માંના દ્વિઘાત સમીકરણના વાસ્તવિક બીજ હોવા માટે,વિવેચક $D$ એ $0$ કરતા મોટો અથવા તેના જેટલો હોવો જોઈએ.
અહીં,$D = (-1)^2 - 4(y)(x) \geq 0$.
$1 - 4xy \geq 0 \Rightarrow 4xy \leq 1$.
ચલ રેખા માટે,રેખા પરનું બિંદુ $P(x, y)$ એ $4xy < 1$ સંતોષવું જોઈએ (સીમા રેખાના કિસ્સાને બાદ કરતાં).
195
EasyMCQ
ધારો કે $A=(2,3)$ અને $B=(3,-5)$ એ $\triangle ABC$ ના બે શિરોબિંદુઓ છે,જ્યાં $C$ એ રેખા $L \equiv 3x + 4y - 5 = 0$ પરનું એક બિંદુ છે. તો $\triangle ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ એ કઈ રેખાને સમાંતર છે?
A
$L=0$
B
$AB$
C
$AC$
D
$BC$

Solution

(A) આપેલ શિરોબિંદુઓ $A=(2,3)$ અને $B=(3,-5)$ છે. ધારો કે $C=(x, y)$.
ધારો કે $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(h, k)$ છે.
મધ્યકેન્દ્રના યામ નીચે મુજબ છે:
$h = \frac{2+3+x}{3} = \frac{5+x}{3} \Rightarrow x = 3h - 5$
$k = \frac{3-5+y}{3} = \frac{y-2}{3} \Rightarrow y = 3k + 2$
કારણ કે $C(x, y)$ એ રેખા $3x + 4y - 5 = 0$ પર છે,તેથી $x$ અને $y$ ની કિંમતો મૂકતા:
$3(3h - 5) + 4(3k + 2) - 5 = 0$
$9h - 15 + 12k + 8 - 5 = 0$
$9h + 12k - 12 = 0$
$3$ વડે ભાગતા,આપણને $3h + 4k - 4 = 0$ મળે છે.
આમ,મધ્યકેન્દ્ર $(x, y)$ નો બિંદુપથ $3x + 4y - 4 = 0$ છે.
આ રેખાને આપેલ રેખા $L \equiv 3x + 4y - 5 = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $x$ અને $y$ ના સહગુણકો સમાન છે,જેનો અર્થ છે કે રેખાઓ સમાંતર છે.
તેથી,બિંદુપથ $L=0$ ને સમાંતર છે.
196
EasyMCQ
$15$ ચોરસ એકમ ક્ષેત્રફળ ધરાવતો ત્રિકોણ બિંદુઓ $(1, -2)$ અને $(-5, 3)$ સાથે બનાવતા તમામ બિંદુઓનો ગણ કઈ રેખા પર આવેલો છે?
A
$5x + 6y + 23 = 0$
B
$(5x + 6y - 23)(5x + 6y + 37) = 0$
C
$25x^2 + 36y^2 + 24x - 30y - 227 = 0$
D
$5x + 6y - 37 = 0$

Solution

(B) ધારો કે ત્રીજો શિરોબિંદુ $C(x, y)$ છે. બિંદુઓ $A(1, -2)$,$B(-5, 3)$ અને $C(x, y)$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ:
$\Delta = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = 15$
$\frac{1}{2} |1(3 - y) + (-5)(y + 2) + x(-2 - 3)| = 15$
$|3 - y - 5y - 10 - 5x| = 30$
$|-5x - 6y - 7| = 30$
$|5x + 6y + 7| = 30$
આથી $5x + 6y + 7 = 30$ અથવા $5x + 6y + 7 = -30$.
તેથી,$5x + 6y - 23 = 0$ અથવા $5x + 6y + 37 = 0$.
બિંદુઓનો બિંદુપથ આ બે રેખાઓનો યોગ છે,જે આ રીતે લખી શકાય:
$(5x + 6y - 23)(5x + 6y + 37) = 0$.
197
MediumMCQ
બે બિંદુઓ $A(-a, 0)$ અને $B(a, 0)$ આપેલા છે. જો $C$ એ રેખા $AB$ ની એક બાજુ પર આવેલું ચલ બિંદુ છે,જેથી $\angle CAB - \angle CBA = \alpha$,જ્યાં $\alpha$ એ ધન અચળાંક છે,તો બિંદુ $C$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
$a^2+x^2+y^2+2xy \cot \alpha=0$
B
$a^2-x^2+y^2+2xy \cot \alpha=0$
C
$a^2-x^2-y^2+2xy \tan \alpha=0$
D
$a^2-x^2+y^2+2xy \tan \alpha=0$

Solution

(B) ધારો કે $C(x, y)$ એ ચલ બિંદુ છે. ધારો કે $\angle CAB = \beta$ અને $\angle CBA = \gamma$.
$AC$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{y}{x+a} = \tan \beta$ છે.
$BC$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{y}{x-a}$ છે. $\angle CBA = \gamma$ હોવાથી,$BC$ નો ઢાળ $-\tan \gamma$ થાય.
તેથી,$\tan \gamma = \frac{y}{a-x}$.
આપેલ છે કે $\beta - \gamma = \alpha$,તેથી $\tan(\beta - \gamma) = \tan \alpha$.
સૂત્ર $\tan(\beta - \gamma) = \frac{\tan \beta - \tan \gamma}{1 + \tan \beta \tan \gamma}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan \alpha = \frac{\frac{y}{x+a} - \frac{y}{a-x}}{1 + (\frac{y}{x+a})(\frac{y}{a-x})} = \frac{-2xy}{a^2-x^2+y^2}$.
તેથી,$\tan \alpha = \frac{-2xy}{a^2-x^2+y^2}$.
ગોઠવતા: $(a^2-x^2+y^2) \tan \alpha = -2xy$.
$\cot \alpha$ વડે ગુણતા: $a^2-x^2+y^2+2xy \cot \alpha = 0$.
Solution diagram
198
MediumMCQ
$l$ લંબાઈના સળિયાના છેડા બે પરસ્પર લંબ રેખાઓ પર ગતિ કરે છે. સળિયા પરના જે બિંદુનું વિભાજન $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં થાય છે તેનો બિંદુપથ શોધો.
A
$3x^2+4y^2=2l^2$
B
$9x^2+16y^2=5l^2$
C
$4x^2+3y^2=6l^2$
D
$9x^2+36y^2=4l^2$

Solution

(D) ધારો કે પરસ્પર લંબ રેખાઓ યામ અક્ષો છે. સળિયાના છેડા $(a, 0)$ અને $(0, b)$ છે. સળિયાની લંબાઈ $l$ હોવાથી,$a^2+b^2=l^2$ થાય.
ધારો કે બિંદુ $(h, k)$ સળિયાને $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$h = \frac{1 \cdot 0 + 2 \cdot a}{1+2} = \frac{2a}{3} \Rightarrow a = \frac{3h}{2}$
$k = \frac{1 \cdot b + 2 \cdot 0}{1+2} = \frac{b}{3} \Rightarrow b = 3k$
આ કિંમતોને $a^2+b^2=l^2$ માં મૂકતા:
$(\frac{3h}{2})^2 + (3k)^2 = l^2$
$\frac{9h^2}{4} + 9k^2 = l^2$
$9h^2 + 36k^2 = 4l^2$
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $9x^2+36y^2=4l^2$ મળે છે.
આમ,વિકલ્પ $(d)$ સાચો છે.
Solution diagram
199
EasyMCQ
$XY$-સમતલમાં એક બિંદુ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી બે પરસ્પર લંબ રેખાઓથી તેના અંતરનો સરવાળો હંમેશા $3$ રહે છે. તે બિંદુના બિંદુપથ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું હશે?
A
$27$
B
$18$
C
$9$
D
$\frac{9}{2}$

Solution

(B) ધારો કે બે પરસ્પર લંબ રેખાઓ $X$-અક્ષ અને $Y$-અક્ષ છે. બિંદુ $(x, y)$ છે.
બિંદુ $(x, y)$ નું $X$-અક્ષથી અંતર $|y|$ છે અને $Y$-અક્ષથી અંતર $|x|$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$|x| + |y| = 3$.
આ સમીકરણ એક ચોરસ દર્શાવે છે જેના શિરોબિંદુઓ $(3, 0), (0, 3), (-3, 0),$ અને $(0, -3)$ છે.
આ ચોરસની બાજુની લંબાઈ $(3, 0)$ અને $(0, 3)$ વચ્ચેનું અંતર છે,જે $\sqrt{(3-0)^2 + (0-3)^2} = \sqrt{9 + 9} = \sqrt{18}$ છે.
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $(\text{બાજુ})^2 = (\sqrt{18})^2 = 18 \text{ ચોરસ એકમ}$ છે.
Solution diagram

Straight Line — Locus of Point · Frequently Asked Questions

1Are these Straight Line questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Straight Line Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.