Gujarati

Relation between A.P., G.P. Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Sequences and Series · Relation between A.P., G.P.

139+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 139 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
જો $a, b, c$ ધન પૂર્ણાંકો હોય,તો $(a + b)(b + c)(c + a)$ એ
A
$< 8abc$
B
$> 8abc$
C
$= 8abc$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ માટે $A.M. > G.M.$ હોવાથી,આપણી પાસે છે:
$\frac{a + b}{2} > \sqrt{ab}$
$\frac{b + c}{2} > \sqrt{bc}$
$\frac{c + a}{2} > \sqrt{ca}$
આ ત્રણેય અસમતાઓનો ગુણાકાર કરતા,આપણને મળે છે:
$\frac{(a + b)(b + c)(c + a)}{8} > \sqrt{ab \cdot bc \cdot ca}$
$\frac{(a + b)(b + c)(c + a)}{8} > \sqrt{a^2 b^2 c^2}$
$\frac{(a + b)(b + c)(c + a)}{8} > abc$
$(a + b)(b + c)(c + a) > 8abc$.
52
MediumMCQ
એક $G.P.$ માં ત્રણ સંખ્યાઓનો સરવાળો $14$ છે. જો પ્રથમ બે સંખ્યાઓમાં $1$ ઉમેરવામાં આવે અને ત્રીજી સંખ્યામાંથી $1$ બાદ કરવામાં આવે,તો શ્રેણી $A.P.$ બને છે,તો સૌથી મોટી સંખ્યા કઈ છે?
A
$8$
B
$4$
C
$24$
D
$16$

Solution

(A) ધારો કે $G.P.$ માં ત્રણ સંખ્યાઓ $\frac{a}{r}, a, ar$ છે.
શરત $I$: $\frac{a}{r} + a + ar = 14$
$\Rightarrow a(\frac{1}{r} + 1 + r) = 14$ ... $(i)$
શરત $II$: $\frac{a}{r} + 1, a + 1, ar - 1$ એ $A.P.$ માં છે.
તેથી,$2(a + 1) = (\frac{a}{r} + 1) + (ar - 1)$
$2a + 2 = \frac{a}{r} + ar$
$2a + 2 = a(\frac{1}{r} + r)$ ... $(ii)$
$(i)$ પરથી,$a(\frac{1}{r} + r) = 14 - a$. આ કિંમત $(ii)$ માં મુકતા:
$2a + 2 = 14 - a$
$3a = 12 \Rightarrow a = 4$.
$a = 4$ ને $(i)$ માં મુકતા:
$4(\frac{1}{r} + 1 + r) = 14$
$\frac{1}{r} + 1 + r = 3.5$
$r + \frac{1}{r} = 2.5$
$2r^2 - 5r + 2 = 0$
$(2r - 1)(r - 2) = 0$
તેથી,$r = 2$ અથવા $r = 0.5$.
જો $r = 2$ હોય,તો સંખ્યાઓ $2, 4, 8$ છે.
જો $r = 0.5$ હોય,તો સંખ્યાઓ $8, 4, 2$ છે.
બંને કિસ્સામાં,સૌથી મોટી સંખ્યા $8$ છે.
53
DifficultMCQ
જો ${A_1}, {A_2}$; ${G_1}, {G_2}$ અને ${H_1}, {H_2}$ એ બે સંખ્યાઓ વચ્ચેના $AM's$,$GM's$ અને $HM's$ હોય,તો $\frac{{{G_1}{G_2}}}{{{H_1}{H_2}}}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{{{A_1} + {A_2}}}{{{H_1} + {H_2}}}$
B
$\frac{{{A_1} - {A_2}}}{{{H_1} + {H_2}}}$
C
$\frac{{{A_1} + {A_2}}}{{{H_1} - {H_2}}}$
D
$\frac{{{A_1} - {A_2}}}{{{H_1} - {H_2}}}$

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
$a, {A_1}, {A_2}, b$ એ $A.P.$ માં હોવાથી,${A_1} + {A_2} = a + b$ ......$(i)$
$a, {G_1}, {G_2}, b$ એ $G.P.$ માં હોવાથી,${G_1}{G_2} = ab$ ......$(ii)$
$a, {H_1}, {H_2}, b$ એ $H.P.$ માં હોવાથી,$\frac{1}{{{H_1}}} + \frac{1}{{{H_2}}} = \frac{1}{a} + \frac{1}{b} = \frac{a + b}{ab}$.
$(i)$ અને $(ii)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{{{H_1} + {H_2}}}{{{H_1}{H_2}}} = \frac{{{A_1} + {A_2}}}{{{G_1}{G_2}}}$.
તેથી,$\frac{{{G_1}{G_2}}}{{{H_1}{H_2}}} = \frac{{{A_1} + {A_2}}}{{{H_1} + {H_2}}}$.
54
DifficultMCQ
બે સંખ્યાઓનો હાર્મોનિક મધ્યક $4$ છે અને અંકગણિતીય અને ભૌમિતિક મધ્યક $2A + G^2 = 27$ સંબંધનું પાલન કરે છે. તો તે સંખ્યાઓ કઈ છે?
A
$6, 3$
B
$5, 4$
C
$5, -2.5$
D
$-3, 1$

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે.
અંકગણિતીય મધ્યક $A = \frac{x+y}{2}$ અને ભૌમિતિક મધ્યક $G = \sqrt{xy}$ છે.
હાર્મોનિક મધ્યક $H = \frac{2xy}{x+y} = 4$ આપેલ છે.
$A = \frac{x+y}{2}$ હોવાથી,$x+y = 2A$ થાય. હાર્મોનિક મધ્યકના સૂત્રમાં કિંમત મૂકતા: $\frac{2xy}{2A} = 4$ $\Rightarrow \frac{xy}{A} = 4$ $\Rightarrow xy = 4A$.
$G^2 = xy$ હોવાથી,$G^2 = 4A$ થાય.
સંબંધ $2A + G^2 = 27$ માં $G^2 = 4A$ મૂકતા:
$2A + 4A = 27$ $\Rightarrow 6A = 27$ $\Rightarrow A = \frac{27}{6} = 4.5$.
હવે,$x+y = 2A = 2(4.5) = 9$ અને $xy = 4A = 4(4.5) = 18$.
$x$ અને $y$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $t^2 - 9t + 18 = 0$ છે.
અવયવ પાડતા: $(t-6)(t-3) = 0$.
આમ,સંખ્યાઓ $6$ અને $3$ છે.
55
MediumMCQ
જો બે સંખ્યાઓનો $A.M.$,$G.M.$ કરતા $2$ જેટલો વધારે હોય અને તે સંખ્યાઓનો ગુણોત્તર $4:1$ હોય,તો તે સંખ્યાઓ કઈ છે?
A
$4, 1$
B
$12, 3$
C
$16, 4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
આપેલ છે કે સંખ્યાઓનો ગુણોત્તર $4:1$ છે,તેથી $a = 4b$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A.M. = \frac{a+b}{2}$ અને $G.M. = \sqrt{ab}$.
પ્રશ્ન મુજબ,$A.M. = G.M. + 2$.
કિંમતો મૂકતા,$\frac{4b+b}{2} = \sqrt{4b \times b} + 2$.
$\frac{5b}{2} = \sqrt{4b^2} + 2$.
$\frac{5b}{2} = 2b + 2$.
$2$ વડે ગુણતા,$5b = 4b + 4$.
$b = 4$.
$a = 4b$ હોવાથી,$a = 4(4) = 16$.
આમ,તે સંખ્યાઓ $16$ અને $4$ છે.
56
MediumMCQ
બે સંખ્યાઓ વચ્ચેના $A.M., H.M.$ અને $G.M.$ એ $\frac{144}{15}$,$15$ અને $12$ છે,પરંતુ આ ક્રમમાં હોવા જરૂરી નથી. તો $H.M., G.M.$ અને $A.M.$ અનુક્રમે શું થશે?
A
$15, 12, \frac{144}{15}$
B
$\frac{144}{15}, 12, 15$
C
$12, 15, \frac{144}{15}$
D
$\frac{144}{15}, 15, 12$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ બે ધન સંખ્યાઓ માટે $A.M. > G.M. > H.M.$ થાય.
આપેલ કિંમતો $\frac{144}{15} = 9.6$,$15$,અને $12$ છે.
આ કિંમતોની સરખામણી કરતા,$15 > 12 > 9.6$ મળે છે.
તેથી,$A.M. = 15$,$G.M. = 12$,અને $H.M. = \frac{144}{15}$ થાય.
પ્રશ્નમાં $H.M., G.M., A.M.$ ના ક્રમમાં કિંમતો પૂછવામાં આવી છે.
આમ,જરૂરી ક્રમ $\frac{144}{15}, 12, 15$ છે.
57
MediumMCQ
$a, g, h$ એ બે ધન સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ વચ્ચેના અનુક્રમે સમાંતર મધ્યક,સમગુણોત્તર મધ્યક અને હરાત્મક મધ્યક છે. તો નીચેનામાંથી સાચું વિધાન ઓળખો:
A
$h$ એ $a$ અને $g$ વચ્ચેનો હરાત્મક મધ્યક છે
B
$a, g$ અને $h$ વચ્ચે આવો કોઈ સંબંધ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી
C
$g$ એ $a$ અને $h$ વચ્ચેનો સમગુણોત્તર મધ્યક છે
D
$a$ એ $g$ અને $h$ વચ્ચેનો સમાંતર મધ્યક છે

Solution

(C) આપેલ છે કે $a = \frac{x + y}{2}$,$g = \sqrt{xy}$,અને $h = \frac{2xy}{x + y}$.
$g^2$ ની ગણતરી કરતા:
$g^2 = (\sqrt{xy})^2 = xy$ ... $(i)$
$ah$ નો ગુણાકાર કરતા:
$ah = \left(\frac{x + y}{2}\right) \times \left(\frac{2xy}{x + y}\right) = xy$ ... $(ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ પરથી,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $g^2 = ah$,જેનો અર્થ છે કે $g = \sqrt{ah}$.
તેથી,$g$ એ $a$ અને $h$ વચ્ચેનો સમગુણોત્તર મધ્યક છે.
58
DifficultMCQ
ધારો કે $a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે અને $a^2, b^2, c^2$ એ $G.P.$ માં છે. જો $a < b < c$ અને $a + b + c = \frac{3}{2}$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2\sqrt{2}}$
B
$\frac{1}{2\sqrt{3}}$
C
$\frac{1}{2} - \frac{1}{\sqrt{3}}$
D
$\frac{1}{2} - \frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે,તેથી $b = a + d$ અને $c = a + 2d$ લો,જ્યાં $d > 0$ કારણ કે $a < b < c$.
આપેલ છે કે $a^2, b^2, c^2$ એ $G.P.$ માં છે,તેથી $(b^2)^2 = a^2 c^2$,જેનો અર્થ છે કે $b^4 = a^2 c^2$.
વર્ગમૂળ લેતા,$b^2 = \pm ac$.
જો $b^2 = ac$ હોય,તો $a, b, c$ એ $G.P.$ માં થાય. કારણ કે તેઓ $A.P.$ માં પણ છે,તેથી $a = b = c$,જે $a < b < c$ નો વિરોધાભાસ કરે છે.
તેથી,$b^2 = -ac$.
$b = a + d$ અને $c = a + 2d$ મૂકતા:
$(a + d)^2 = -a(a + 2d)$
$a^2 + d^2 + 2ad = -a^2 - 2ad$
$2a^2 + 4ad + d^2 = 0$.
$a + b + c = \frac{3}{2}$ આપેલ હોવાથી,$3a + 3d = \frac{3}{2}$,તેથી $a + d = \frac{1}{2}$,એટલે કે $d = \frac{1}{2} - a$.
$d$ ની કિંમત $2a^2 + 4ad + d^2 = 0$ માં મૂકતા:
$4a^2 - 4a - 1 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$a = \frac{1}{2} \pm \frac{1}{\sqrt{2}}$.
$d = \frac{1}{2} - a > 0$ હોવાથી,$a < \frac{1}{2}$ હોવું જોઈએ.
તેથી,$a = \frac{1}{2} - \frac{1}{\sqrt{2}}$.
59
DifficultMCQ
જો $a^2(b + c), b^2(c + a), c^2(a + b)$ સમાંતર શ્રેણી $(AP)$ માં હોય,તો $a, b, c$ કઈ શ્રેણીમાં હોય?
A
સમાંતર શ્રેણી
B
સમગુણોત્તર શ્રેણી
C
સ્વરિત શ્રેણી
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) આપેલ છે કે $a^2(b + c), b^2(c + a), c^2(a + b)$ સમાંતર શ્રેણી $(AP)$ માં છે.
દરેક પદને $abc$ વડે ભાગતા:
$\frac{a^2(b + c)}{abc}, \frac{b^2(c + a)}{abc}, \frac{c^2(a + b)}{abc}$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
આનું સાદું રૂપ આપતા:
$\frac{a(b + c)}{bc}, \frac{b(c + a)}{ac}, \frac{c(a + b)}{ab}$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
$\frac{ab + ac}{bc}, \frac{bc + ab}{ac}, \frac{ca + bc}{ab}$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
દરેક પદમાં $1$ ઉમેરતા:
$\frac{ab + ac}{bc} + 1, \frac{bc + ab}{ac} + 1, \frac{ca + bc}{ab} + 1$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
$\frac{ab + ac + bc}{bc}, \frac{bc + ab + ac}{ac}, \frac{ca + bc + ab}{ab}$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
$(ab + bc + ca)$ વડે ભાગતા:
$\frac{1}{bc}, \frac{1}{ac}, \frac{1}{ab}$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
$abc$ વડે ગુણતા:
$a, b, c$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
60
DifficultMCQ
જો $x, y, z$ સમાંતર શ્રેણી $(AP)$ માં હોય અને $x, y, t$ સમગુણોત્તર શ્રેણી $(GP)$ માં હોય,તો $x, x - y, t - z$ કઈ શ્રેણીમાં હશે?
A
સમગુણોત્તર શ્રેણી
B
સમાંતર શ્રેણી
C
સ્વરિત શ્રેણી
D
સમાંતર શ્રેણી અને સમગુણોત્તર શ્રેણી

Solution

(A) આપેલ છે કે $x, y, z$ એ $AP$ માં છે,તેથી $2y = x + z$.
આથી $z = 2y - x$.
આપેલ છે કે $x, y, t$ એ $GP$ માં છે,તેથી $y^2 = xt$.
આથી $t = \frac{y^2}{x}$.
હવે,શ્રેણી $x, x - y, t - z$ ધ્યાનમાં લો.
$t$ અને $z$ ની કિંમત મૂકતા:
$t - z = \frac{y^2}{x} - (2y - x) = \frac{y^2 - 2xy + x^2}{x} = \frac{(x - y)^2}{x}$.
શ્રેણી $x, x - y, t - z$ એ $GP$ માં હોય તે માટે,મધ્યમ પદનો વર્ગ એ પ્રથમ અને ત્રીજા પદના ગુણાકાર જેટલો હોવો જોઈએ:
$(x - y)^2 = x \times (t - z)$.
$(t - z)$ માટેનું પદ મૂકતા:
$x \times \frac{(x - y)^2}{x} = (x - y)^2$.
આ શરત સંતોષાતી હોવાથી,$x, x - y, t - z$ એ $GP$ માં છે.
61
EasyMCQ
જો $a$ અને $b$ વચ્ચેનો સમગુણોત્તર મધ્યક $\frac{a^{n+1} + b^{n+1}}{a^n + b^n}$ હોય,તો $n$ નું મૂલ્ય શું થાય?
A
$1$
B
$-1/2$
C
$1/2$
D
$2$

Solution

(B) અને $b$ વચ્ચેનો સમગુણોત્તર મધ્યક $\sqrt{ab} = (ab)^{1/2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $\frac{a^{n+1} + b^{n+1}}{a^n + b^n} = (ab)^{1/2}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$a^{n+1} + b^{n+1} = (ab)^{1/2} (a^n + b^n)$.
$a^{n+1} + b^{n+1} = a^{n+1/2} b^{1/2} + a^{1/2} b^{n+1/2}$.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા: $a^{n+1} - a^{n+1/2} b^{1/2} = a^{1/2} b^{n+1/2} - b^{n+1}$.
$a^{n+1/2} (a^{1/2} - b^{1/2}) = b^{n+1/2} (a^{1/2} - b^{1/2})$.
જો $a \neq b$ હોય,તો $(a^{1/2} - b^{1/2})$ વડે ભાગતા:
$a^{n+1/2} = b^{n+1/2}$.
$(a/b)^{n+1/2} = 1 = (a/b)^0$.
ઘાતાંકોને સરખાવતા,$n + 1/2 = 0$,તેથી $n = -1/2$.
62
MediumMCQ
જો બે ધન સંખ્યાઓનો સમાંતર મધ્યક અને સમગુણોત્તર મધ્યક અનુક્રમે $A$ અને $G$ હોય,તો તે સંખ્યાઓ .......... છે.
A
$A \pm (A^2 - G^2)$
B
$\sqrt{A} \pm \sqrt{A^2 - G^2}$
C
$A \pm \sqrt{A^2 - G^2}$
D
$\frac{A \pm \sqrt{A^2 - G^2}}{2}$

Solution

(C) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
આપેલ છે કે $A = \frac{a+b}{2}$ અને $G = \sqrt{ab}$.
તેથી,$a+b = 2A$ અને $ab = G^2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(a-b)^2 = (a+b)^2 - 4ab$.
કિંમતો મૂકતા,$(a-b)^2 = (2A)^2 - 4G^2 = 4(A^2 - G^2)$.
તેથી,$a-b = 2\sqrt{A^2 - G^2}$ (ધારો કે $a > b$).
સમીકરણો $a+b = 2A$ અને $a-b = 2\sqrt{A^2 - G^2}$ નો સરવાળો કરતા,$2a = 2A + 2\sqrt{A^2 - G^2}$,જેનો અર્થ છે કે $a = A + \sqrt{A^2 - G^2}$.
સમીકરણોની બાદબાકી કરતા,$2b = 2A - 2\sqrt{A^2 - G^2}$,જેનો અર્થ છે કે $b = A - \sqrt{A^2 - G^2}$.
આમ,માંગેલ સંખ્યાઓ $A \pm \sqrt{A^2 - G^2}$ છે.
63
DifficultMCQ
વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a^{-5}, a^{-4}, 3a^{-3}, 1, a^8$ અને $a^{10}$ જ્યાં $a > 0$ ના સરવાળાનું લઘુત્તમ મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(D) $a > 0$ માટે,આપેલ પદાવલિ $S = a^{-5} + a^{-4} + 3a^{-3} + 1 + a^8 + a^{10}$ છે.
બધા પદ ધન હોવાથી,આપણે સમાંતર મધ્યક અને સમગુણોત્તર મધ્યક $(AM \geq GM)$ અસમતાનો ઉપયોગ કરીશું.
અહીં $7$ પદ છે: $a^{-5}, a^{-4}, a^{-3}, a^{-3}, a^{-3}, a^8, a^{10}$.
$\frac{a^{-5} + a^{-4} + a^{-3} + a^{-3} + a^{-3} + a^8 + a^{10}}{7} \geq (a^{-5} \cdot a^{-4} \cdot a^{-3} \cdot a^{-3} \cdot a^{-3} \cdot a^8 \cdot a^{10})^{1/7}$
$\frac{a^{-5} + a^{-4} + 3a^{-3} + a^8 + a^{10}}{7} \geq (a^{-5-4-3-3-3+8+10})^{1/7}$
$\frac{a^{-5} + a^{-4} + 3a^{-3} + a^8 + a^{10}}{7} \geq (a^0)^{1/7} = 1$
$a^{-5} + a^{-4} + 3a^{-3} + a^8 + a^{10} \geq 7$
મૂળ પદાવલિમાં $1$ ઉમેરતા:
$S = (a^{-5} + a^{-4} + 3a^{-3} + a^8 + a^{10}) + 1 \geq 7 + 1 = 8$
આમ,લઘુત્તમ મૂલ્ય $8$ છે.
64
MediumMCQ
એક સમાંતર શ્રેણીનું પ્રથમ પદ $1$ છે. જો બીજું,દસમું અને ચોત્રીસમું પદ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,તો આ સમાંતર શ્રેણીનો સામાન્ય તફાવત કેટલો થાય?
A
$1/5$
B
$1/3$
C
$1/6$
D
$1/9$

Solution

(B) ધારો કે પ્રથમ પદ $a = 1$ અને સામાન્ય તફાવત $d$ છે.
સમાંતર શ્રેણીના પદો $t_n = a + (n-1)d$ મુજબ મળે.
તેથી,$t_2 = 1 + d$,$t_{10} = 1 + 9d$,અને $t_{34} = 1 + 33d$.
$t_2, t_{10}, t_{34}$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોવાથી,$(t_{10})^2 = t_2 \times t_{34}$ થાય.
$(1 + 9d)^2 = (1 + d)(1 + 33d)$.
$1 + 18d + 81d^2 = 1 + 33d + d + 33d^2$.
$1 + 18d + 81d^2 = 1 + 34d + 33d^2$.
$81d^2 - 33d^2 + 18d - 34d = 0$.
$48d^2 - 16d = 0$.
$16d(3d - 1) = 0$.
અહીં $d \neq 0$ હોવાથી,$3d - 1 = 0$,એટલે કે $d = 1/3$.
65
DifficultMCQ
જો $a, b$ અને $c$ સમાંતર શ્રેણીમાં હોય,તો $x \neq 0$ માટે $2^{ax + 1}, 2^{bx + 1}$ અને $2^{cx + 1}$ એ...
A
સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
B
માત્ર $x > 0$ હોય તો જ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે.
C
માત્ર $x < 0$ હોય તો જ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે.
D
દરેક $x \neq 0$ માટે સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે.

Solution

(D) આપેલ છે કે $a, b$ અને $c$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
તેથી,$2b = a + c$.
પદો $2^{ax + 1}, 2^{bx + 1}$ અને $2^{cx + 1}$ ને ધ્યાનમાં લો.
આ પદો સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોવા માટે,ક્રમિક પદોનો ગુણોત્તર સમાન હોવો જોઈએ:
$\frac{2^{bx + 1}}{2^{ax + 1}} = \frac{2^{cx + 1}}{2^{bx + 1}}$
$2^{(b - a)x} = 2^{(c - b)x}$
કારણ કે $a, b, c$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે,તેથી $b - a = c - b = d$ (સામાન્ય તફાવત).
આમ,$2^{dx} = 2^{dx}$,જે દરેક $x \neq 0$ માટે હંમેશા સાચું છે.
તેથી,$2^{ax + 1}, 2^{bx + 1}$ અને $2^{cx + 1}$ એ દરેક $x \neq 0$ માટે સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે.
66
EasyMCQ
જો બે સંખ્યાઓ વચ્ચેનો સમગુણોત્તર મધ્યક $4$ અને સમાંતર મધ્યક $5$ હોય,તો સ્વરિત મધ્યક ....... છે.
A
$13/6$
B
$16/5$
C
$11/4$
D
$5/4$

Solution

(B) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
આપેલ છે કે સમગુણોત્તર મધ્યક $G = \sqrt{ab} = 4$,તેથી $ab = 16$.
આપેલ છે કે સમાંતર મધ્યક $A = \frac{a+b}{2} = 5$,તેથી $a+b = 10$.
સમાંતર મધ્યક $(A)$,સમગુણોત્તર મધ્યક $(G)$ અને સ્વરિત મધ્યક $(H)$ વચ્ચેનો સંબંધ $G^2 = AH$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$4^2 = 5 \times H$.
$16 = 5H$.
તેથી,$H = \frac{16}{5}$.
67
MediumMCQ
જો $p$ અને $q$ $(p > q)$ વચ્ચેનો સમાંતર મધ્યક એ સમગુણોત્તર મધ્યક કરતાં બે ગણો હોય,તો $p : q = .......$
A
$1 : 1$
B
$2 : 1$
C
$(2 + \sqrt{3}) : (2 - \sqrt{3})$
D
$(7 + 4\sqrt{3}) : 1$

Solution

(D) $p$ અને $q$ નો સમાંતર મધ્યક $(AM)$ $\frac{p+q}{2}$ છે.
$p$ અને $q$ નો સમગુણોત્તર મધ્યક $(GM)$ $\sqrt{pq}$ છે.
આપેલ છે કે $AM = 2 \times GM$,તેથી $\frac{p+q}{2} = 2\sqrt{pq}$.
આથી $p+q = 4\sqrt{pq}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(p+q)^2 = 16pq$,જેનું સાદું રૂપ $p^2 + 2pq + q^2 = 16pq$ અથવા $p^2 - 14pq + q^2 = 0$ થાય છે.
$q^2$ વડે ભાગતા,$(\frac{p}{q})^2 - 14(\frac{p}{q}) + 1 = 0$ મળે.
ધારો કે $x = \frac{p}{q}$. તો $x^2 - 14x + 1 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$x = \frac{14 \pm \sqrt{196 - 4}}{2} = 7 \pm 4\sqrt{3}$.
$p > q$ હોવાથી,$x > 1$,તેથી $x = 7 + 4\sqrt{3}$.
આમ,ગુણોત્તર $p:q$ એ $(7 + 4\sqrt{3}) : 1$ છે.
68
MediumMCQ
$\frac{1}{1 + \sqrt{x}}, \frac{1}{1 - x}, \frac{1}{1 - \sqrt{x}}$ કઈ શ્રેણીમાં છે?
A
સ્વરિત શ્રેણી
B
સમગુણોત્તર શ્રેણી
C
સમાંતર શ્રેણી
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ
69
DifficultMCQ
જો કોઈ બે સંખ્યાઓ માટે સમાંતર મધ્યક $(AM)$ $= 16$ અને સ્વરીત મધ્યક $(HM)$ $= \frac{63}{4}$ હોય,તો સમગુણોત્તર મધ્યક $(GM)$ કેટલો થશે?
A
$6\sqrt{7}$
B
$\sqrt{7}$
C
$6\sqrt{3}$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે બે સંખ્યાઓ માટે સમાંતર મધ્યક $(AM)$,સમગુણોત્તર મધ્યક $(GM)$ અને સ્વરીત મધ્યક $(HM)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$GM^2 = AM \times HM$
આપેલ છે:
$AM = 16$
$HM = \frac{63}{4}$
કિંમતો મૂકતા:
$GM^2 = 16 \times \frac{63}{4}$
$GM^2 = 4 \times 63$
$GM^2 = 252$
$GM = \sqrt{252}$
$GM = \sqrt{36 \times 7}$
$GM = 6\sqrt{7}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
70
MediumMCQ
જો સમાંતર શ્રેણીના $p, q$ અને $r$ માં પદો સમગુણોત્તર શ્રેણીના પદોને સમાન હોય અને આ પદો અનુક્રમે $x, y, z$ હોય,તો $x^{y - z} \cdot y^{z - x} \cdot z^{x - y} = \dots$
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહિ

Solution

(B) ધારો કે સમાંતર શ્રેણીનું પ્રથમ પદ $a$ અને સામાન્ય તફાવત $d$ છે. ધારો કે સમગુણોત્તર શ્રેણીનું પ્રથમ પદ $A$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $R$ છે.
$a + (p - 1)d = A R^{p - 1} = x$
$a + (q - 1)d = A R^{q - 1} = y$
$a + (r - 1)d = A R^{r - 1} = z$
દરેક સમીકરણ માટે બંને બાજુ લઘુગણક લેતા:
$\ln(x) = \ln(A) + (p - 1)\ln(R)$
$\ln(y) = \ln(A) + (q - 1)\ln(R)$
$\ln(z) = \ln(A) + (r - 1)\ln(R)$
પદ $E = x^{y - z} \cdot y^{z - x} \cdot z^{x - y}$ ધ્યાનમાં લો.
$\ln(E) = (y - z)\ln(x) + (z - x)\ln(y) + (x - y)\ln(z)$ લેતા.
$\ln(x), \ln(y), \ln(z)$ ની કિંમતો મૂકતા:
$\ln(E) = (y - z)(\ln(A) + (p - 1)\ln(R)) + (z - x)(\ln(A) + (q - 1)\ln(R)) + (x - y)(\ln(A) + (r - 1)\ln(R))$
$\ln(E) = \ln(A)(y - z + z - x + x - y) + \ln(R)((p - 1)(y - z) + (q - 1)(z - x) + (r - 1)(x - y))$
અહીં $(y - z + z - x + x - y) = 0$ અને બીજું પદ પણ $0$ થાય છે,તેથી:
$\ln(E) = 0 \implies E = e^0 = 1$.
71
DifficultMCQ
જો બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ નો સમાંતર મધ્યક તેમના સમગુણોત્તર મધ્યકથી બમણો હોય,તો $a : b = \dots$
A
$\frac{2 - \sqrt{3}}{2 + \sqrt{3}}$
B
$\frac{2 + \sqrt{3}}{2 - \sqrt{3}}$
C
$\frac{\sqrt{3} - 2}{\sqrt{3} + 2}$
D
$\frac{\sqrt{3} + 2}{\sqrt{3} - 2}$

Solution

(B) અહીં,$A = 2G$ આપેલ છે.
$\frac{a+b}{2} = 2\sqrt{ab} \implies \frac{a+b}{2\sqrt{ab}} = \frac{2}{1}$.
યોગ-વિયોગ પ્રમાણ લેતા:
$\frac{a+b+2\sqrt{ab}}{a+b-2\sqrt{ab}} = \frac{2+1}{2-1} = 3$.
$\frac{(\sqrt{a}+\sqrt{b})^2}{(\sqrt{a}-\sqrt{b})^2} = 3 \implies \frac{\sqrt{a}+\sqrt{b}}{\sqrt{a}-\sqrt{b}} = \sqrt{3}$.
ફરીથી યોગ-વિયોગ પ્રમાણ લેતા:
$\frac{2\sqrt{a}}{2\sqrt{b}} = \frac{\sqrt{3}+1}{\sqrt{3}-1}$.
$\frac{a}{b} = \left(\frac{\sqrt{3}+1}{\sqrt{3}-1}\right)^2 = \frac{4+2\sqrt{3}}{4-2\sqrt{3}} = \frac{2+\sqrt{3}}{2-\sqrt{3}}$.
72
EasyMCQ
જો $a$ અને $b$ નો સમાંતર મધ્યક $\frac{a^{n+1} + b^{n+1}}{a^n + b^n}$ હોય,તો $n = \dots$
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(C) અને $b$ નો સમાંતર મધ્યક $\frac{a+b}{2}$ છે.
આપેલ છે કે,$\frac{a^{n+1} + b^{n+1}}{a^n + b^n} = \frac{a+b}{2}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$2(a^{n+1} + b^{n+1}) = (a+b)(a^n + b^n)$.
$2a^{n+1} + 2b^{n+1} = a^{n+1} + ab^n + ba^n + b^{n+1}$.
પદોને ગોઠવતા: $a^{n+1} - ab^n - ba^n + b^{n+1} = 0$.
$a^n(a - b) - b^n(a - b) = 0$.
$(a^n - b^n)(a - b) = 0$.
અહીં $a \neq b$ હોવાથી,$a^n - b^n = 0$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $a^n = b^n$.
આમ,$(\frac{a}{b})^n = 1 = (\frac{a}{b})^0$.
તેથી,$n = 0$.
73
MediumMCQ
જો $A, G,$ અને $H$ એ બે આપેલી સંખ્યાઓના અનુક્રમે સમાંતર મધ્યક,સમગુણોત્તર મધ્યક અને સ્વરીત મધ્યક હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$A > H > G$
B
$G > A > H$
C
$A > G > H$
D
$A < G < H$

Solution

(C) કોઈપણ બે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ માટે,સમાંતર મધ્યક $A = \frac{a+b}{2}$,સમગુણોત્તર મધ્યક $G = \sqrt{ab}$,અને સ્વરીત મધ્યક $H = \frac{2ab}{a+b}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ બે ધન સંખ્યાઓ માટે,$A \ge G \ge H$ થાય.
ખાસ કરીને,$A \times H = \frac{a+b}{2} \times \frac{2ab}{a+b} = ab = G^2$.
કારણ કે $G^2 = AH$,તે સૂચવે છે કે $G$ એ $A$ અને $H$ નો સમગુણોત્તર મધ્યક છે,જે ભિન્ન સંખ્યાઓ માટે $A > G > H$ સાબિત કરે છે.
74
DifficultMCQ
બે અલગ અલગ ધન સંખ્યાઓના સમાંતર,સમગુણોત્તર અને સ્વરીત મધ્યકો અનુક્રમે $A_1, G_1, H_1$ લો. $n \geq 2$ માટે,$A_{n-1}$ અને $H_{n-1}$ ના સમાંતર,સમગુણોત્તર અને સ્વરીત મધ્યક અનુક્રમે $A_n, G_n$ અને $H_n$ લો. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$A_1 > A_2 > A_3 > \dots$
B
$A_1 < A_2 < A_3 < \dots$
C
$A_1 > A_3 > A_5 > \dots$ અને $A_2 < A_4 < A_6 < \dots$
D
$A_1 < A_3 < A_5 < \dots$ અને $A_2 > A_4 > A_6 > \dots$

Solution

(A) કોઈપણ બે અલગ અલગ ધન સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ માટે,આપણે જાણીએ છીએ કે $A_1 > G_1 > H_1$.
વ્યાખ્યા મુજબ,$A_2 = \frac{A_1 + H_1}{2}$.
$A_1 > H_1$ હોવાથી,$A_1 > A_2 > H_1$ મળે છે.
તે જ રીતે,$A_3 = \frac{A_2 + H_2}{2}$.
$A_2 > H_2$ હોવાથી,$A_2 > A_3 > H_2$ મળે છે.
આ પ્રક્રિયા ચાલુ રાખતા,આપણને શ્રેણી $A_1 > A_2 > A_3 > \dots > A_n > \dots$ મળે છે.
75
EasyMCQ
જો $a_1, a_2, \dots, a_n$ એ એવી ધન સંખ્યાઓ છે કે જેથી $a_1 \cdot a_2 \cdot \dots \cdot a_n = 1$ થાય,તો તેમનો સરવાળો:
A
ધન પૂર્ણાંક છે.
B
$n$ વડે વિભાજ્ય છે.
C
$n$ થી ઓછું શક્ય નથી.
D
આમાંથી એક પણ નહીં.

Solution

(C) ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a_1, a_2, \dots, a_n$ માટે,સમાંતર મધ્યક-ભૂમિતિક મધ્યક $(AM-GM)$ અસમતા મુજબ $AM \ge GM$ થાય.
$\therefore \frac{a_1 + a_2 + \dots + a_n}{n} \ge (a_1 \cdot a_2 \cdot \dots \cdot a_n)^{\frac{1}{n}}$
અહીં $a_1 \cdot a_2 \cdot \dots \cdot a_n = 1$ આપેલ છે,તેથી:
$\therefore \frac{a_1 + a_2 + \dots + a_n}{n} \ge (1)^{\frac{1}{n}}$
$\therefore \frac{a_1 + a_2 + \dots + a_n}{n} \ge 1$
$\therefore a_1 + a_2 + \dots + a_n \ge n$
આમ,સંખ્યાઓનો સરવાળો $n$ થી ઓછો શક્ય નથી.
76
DifficultMCQ
જો બે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ ના સમાંતર મધ્યક અને સ્વરિત મધ્યકનો ગુણોત્તર $m:n$ હોય,તો $a:b$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{m + \sqrt{m^2 - n^2}}}{\sqrt{m - \sqrt{m^2 - n^2}}}$
B
$\frac{m + \sqrt{m^2 - n^2}}{n}$
C
$\frac{\sqrt{m} + \sqrt{m - n}}{\sqrt{m} - \sqrt{m - n}}$
D
$\frac{m + \sqrt{m^2 - n^2}}{m - \sqrt{m^2 - n^2}}$

Solution

(D) સમાંતર મધ્યક $(AM)$ = $\frac{a+b}{2}$ અને સ્વરિત મધ્યક $(HM)$ = $\frac{2ab}{a+b}$ છે.
આપેલ છે કે $\frac{AM}{HM} = \frac{m}{n}$,તેથી $\frac{(a+b)^2}{4ab} = \frac{m}{n}$.
આના પરથી $\frac{a}{b} = \frac{m + \sqrt{m^2 - n^2}}{m - \sqrt{m^2 - n^2}}$ મળે છે.
77
MediumMCQ
જો $a, b, c$ એ સમાંતર શ્રેણી $(A.P.)$ અને સમગુણોત્તર શ્રેણી $(G.P.)$ બંનેમાં હોય,તો......
A
$a = b \neq c$
B
$a \neq b = c$
C
$a \neq b \neq c$
D
$a = b = c$

Solution

(D) જો $a, b, c$ એ $A.P.$ માં હોય,તો $2b = a + c$.
જો $a, b, c$ એ $G.P.$ માં હોય,તો $b^2 = ac$.
પ્રથમ સમીકરણ પરથી,$c = 2b - a$.
આ કિંમત બીજા સમીકરણમાં મૂકતા: $b^2 = a(2b - a)$.
$b^2 = 2ab - a^2$.
$a^2 - 2ab + b^2 = 0$.
$(a - b)^2 = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $a = b$.
$a = b$ હોવાથી,$2b = a + c$ માં મૂકતા $2a = a + c$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $a = c$.
તેથી,$a = b = c$.
78
MediumMCQ
જો $a^{1/x} = b^{1/y} = c^{1/z}$ અને $a, b, c$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,તો $x, y, z$ એ.....
A
સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
B
સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે.
C
સ્વરિત શ્રેણીમાં છે.
D
કોઈ શ્રેણીમાં નથી.

Solution

(A) ધારો કે $a^{1/x} = b^{1/y} = c^{1/z} = k$ (જ્યાં $k \neq 1$).
તેથી $a = k^x, b = k^y, c = k^z$.
$a, b, c$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોવાથી,$b^2 = ac$ થાય.
કિંમતો મૂકતા,$(k^y)^2 = k^x \cdot k^z$ મળે.
$k^{2y} = k^{x+z}$.
ઘાતાંકોને સરખાવતા,$2y = x + z$ મળે.
આ દર્શાવે છે કે $x, y, z$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
79
DifficultMCQ
જો બે ધન સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ $(a > b)$ ના સ્વરીત મધ્યક અને સમગુણોત્તર મધ્યકનો ગુણોત્તર $4 : 5$ હોય,તો $a : b = \dots$ ($: 1$ માં)
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$3$

Solution

(C) ધારો કે બે ધન સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
સમગુણોત્તર મધ્યક $(GM)$ = $\sqrt{ab}$ અને સ્વરીત મધ્યક $(HM)$ = $\frac{2ab}{a+b}$.
આપેલ ગુણોત્તર $\frac{HM}{GM} = \frac{4}{5}$.
સૂત્રો મૂકતા: $\frac{\frac{2ab}{a+b}}{\sqrt{ab}} = \frac{4}{5}$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $\frac{2\sqrt{ab}}{a+b} = \frac{4}{5}$,એટલે કે $\frac{\sqrt{ab}}{a+b} = \frac{2}{5}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $\frac{ab}{(a+b)^2} = \frac{4}{25}$.
ધારો કે $x = \frac{a}{b}$. તેથી $\frac{x}{(x+1)^2} = \frac{4}{25}$.
$25x = 4(x^2 + 2x + 1) \implies 4x^2 - 17x + 4 = 0$.
અવયવ પાડતા: $(4x - 1)(x - 4) = 0$.
$a > b$ હોવાથી,$x = \frac{a}{b} > 1$,તેથી $x = 4$.
આમ,$a : b = 4 : 1$.
80
MediumMCQ
જો બે સંખ્યાઓ વચ્ચેના બે સમાંતર મધ્યકો $p$ અને $q$ હોય અને $G$ તેમનો સમગુણોત્તર મધ્યક હોય,તો $G^2 = \dots \dots$.
A
$(2p - q)(2q - p)$
B
$(2p - q)(p - 2q)$
C
$(2p - q)(p + 2q)$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
$p$ અને $q$ એ $a$ અને $b$ વચ્ચેના બે સમાંતર મધ્યકો હોવાથી,શ્રેણી $a, p, q, b$ એ સમાંતર શ્રેણી ($A$.$P$.) માં છે.
ધારો કે સામાન્ય તફાવત $d$ છે.
તેથી $p = a + d$,$q = a + 2d$,અને $b = a + 3d$.
આના પરથી,$d = q - p$,તેથી $a = p - d = p - (q - p) = 2p - q$.
તે જ રીતે,$b = a + 3d = (2p - q) + 3(q - p) = 2p - q + 3q - 3p = 2q - p$.
$G$ એ $a$ અને $b$ વચ્ચેનો સમગુણોત્તર મધ્યક હોવાથી,$G^2 = ab$.
$a$ અને $b$ ની કિંમતો મૂકતા,આપણને $G^2 = (2p - q)(2q - p)$ મળે છે.
81
MediumMCQ
જો બે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ વચ્ચેના સમાંતર,સમગુણોત્તર અને સ્વરિત મધ્યકો અનુક્રમે $A, G$ અને $H$ હોય,તો:
A
$A^2 = GH$
B
$H^2 = AG$
C
$G = AH$
D
$G^2 = AH$

Solution

(D) ધારો કે બે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
તો,સમાંતર મધ્યક $A = \frac{a+b}{2}$ છે.
સમગુણોત્તર મધ્યક $G = \sqrt{ab}$ છે.
સ્વરિત મધ્યક $H = \frac{2ab}{a+b}$ છે.
હવે,ગુણાકાર $AH = \left( \frac{a+b}{2} \right) \times \left( \frac{2ab}{a+b} \right) = ab$ થાય.
વળી,$G^2 = (\sqrt{ab})^2 = ab$ થાય.
તેથી,$G^2 = AH$.
82
EasyMCQ
જો $a$ અને $b$ ના સમાંતર મધ્યક અને સમગુણોત્તર મધ્યક અનુક્રમે $A$ અને $G$ હોય,તો $A - G$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{a - b}{a}$
B
$\frac{a + b}{2}$
C
$\left[ \frac{\sqrt{a} - \sqrt{b}}{\sqrt{2}} \right]^2$
D
$\frac{2ab}{a + b}$

Solution

(C) અને $b$ નો સમાંતર મધ્યક $A = \frac{a + b}{2}$ છે.
$a$ અને $b$ નો સમગુણોત્તર મધ્યક $G = \sqrt{ab}$ છે.
તેથી,$A - G = \frac{a + b}{2} - \sqrt{ab}$.
$A - G = \frac{a + b - 2\sqrt{ab}}{2}$.
$a = (\sqrt{a})^2$ અને $b = (\sqrt{b})^2$ હોવાથી,$A - G = \frac{(\sqrt{a})^2 + (\sqrt{b})^2 - 2\sqrt{a}\sqrt{b}}{2}$.
$A - G = \frac{(\sqrt{a} - \sqrt{b})^2}{2} = \left[ \frac{\sqrt{a} - \sqrt{b}}{\sqrt{2}} \right]^2$.
83
MediumMCQ
જો $a, b, c$ ત્રણ ભિન્ન સંખ્યાઓ સમાંતર શ્રેણીમાં હોય અને $b - a, c - b, a$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,તો $a : b : c = .....$
A
$1 : 2 : 3$
B
$2 : 3 : 4$
C
$4 : 3 : 2$
D
$3 : 2 : 1$

Solution

(A) $a, b, c$ સમાંતર શ્રેણીમાં હોવાથી,$a + c = 2b$ અથવા $c - b = b - a$ થાય. ધારો કે $d = b - a = c - b$.
આપેલ છે કે $b - a, c - b, a$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે,તેથી $(c - b)^2 = (b - a)a$ થાય.
સમીકરણમાં $d$ ની કિંમત મૂકતા,$d^2 = da$ મળે. સંખ્યાઓ ભિન્ન હોવાથી $d \neq 0$,તેથી $d = a$ થાય.
હવે,$b - a = a \implies b = 2a$.
તેમજ,$c - b = a \implies c = b + a = 2a + a = 3a$.
તેથી,$a : b : c = a : 2a : 3a = 1 : 2 : 3$.
84
DifficultMCQ
જો બે ધન સંખ્યાઓ વચ્ચેનો સમાંતર મધ્યક અને સ્વરીત મધ્યકનો સરવાળો $25$ હોય અને તેમનો સમગુણોત્તર મધ્યક $12$ હોય,તો સંખ્યાઓનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$9$
B
$18$
C
$32$
D
$18$ અથવા $32$

Solution

(C) ધારો કે બે ધન સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
સમાંતર મધ્યક $A = \frac{a+b}{2}$,સમગુણોત્તર મધ્યક $G = \sqrt{ab} = 12$,સ્વરીત મધ્યક $H = \frac{2ab}{a+b}$.
આપેલ છે કે $A + H = 25$ અને $G = 12$.
$G^2 = AH$ હોવાથી,$AH = 12^2 = 144$.
$H = \frac{144}{A}$ ને $A + H = 25$ માં મૂકતા:
$A + \frac{144}{A} = 25 \implies A^2 - 25A + 144 = 0$.
$(A - 16)(A - 9) = 0$,તેથી $A = 16$ અથવા $A = 9$.
$A \geq G$ હોવાથી,$A = 16$ લેતા.
તેથી,$\frac{a+b}{2} = 16 \implies a+b = 32$.
85
DifficultMCQ
જો $a, x, y, z, b$ સમાંતર શ્રેણીમાં હોય અને $x + y + z = 15$ હોય,અને જો $a, x, y, z, b$ સ્વરિત શ્રેણીમાં હોય અને $1/x + 1/y + 1/z = 5/3$ હોય,તો $a$ અને $b$ ની કિંમતો શોધો.
A
$8, 2$
B
$11, 3$
C
$9, 1$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહિ.

Solution

(C) સમાંતર શ્રેણી $a, x, y, z, b$ માટે,સરવાળો $x + y + z = 15$ છે. $x, y, z$ એ $a$ અને $b$ વચ્ચેના પદો હોવાથી,$x+z = a+b$ અને $y = \frac{a+b}{2}$ થાય.
તેથી,$x+y+z = \frac{3}{2}(a+b) = 15$,જેનો અર્થ છે કે $a+b = 10$ (સમીકરણ $1$).
સ્વરિત શ્રેણી $a, x, y, z, b$ માટે,તેમના વ્યસ્ત $\frac{1}{a}, \frac{1}{x}, \frac{1}{y}, \frac{1}{z}, \frac{1}{b}$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
તે જ રીતે,$\frac{1}{x} + \frac{1}{y} + \frac{1}{z} = \frac{3}{2}(\frac{1}{a} + \frac{1}{b}) = \frac{5}{3}$.
આનો અર્થ છે કે $\frac{1}{a} + \frac{1}{b} = \frac{10}{9}$,તેથી $\frac{a+b}{ab} = \frac{10}{9}$.
$a+b=10$ મૂકતા,આપણને $\frac{10}{ab} = \frac{10}{9}$ મળે,તેથી $ab = 9$ (સમીકરણ $2$).
$a+b=10$ અને $ab=9$ ઉકેલતા,દ્વિઘાત સમીકરણ $t^2 - 10t + 9 = 0$ મળે,જેના ઉકેલ $(t-9)(t-1) = 0$ છે.
આમ,$a, b$ ની કિંમતો $9, 1$ છે.
86
MediumMCQ
જો બે ધન સંખ્યાઓનો સમગુણોત્તર મધ્યક $6$ અને સમાંતર મધ્યક $6.5$ હોય,તો તે સંખ્યાઓ......... છે.
A
$3, 12$
B
$4, 9$
C
$2, 18$
D
$7, 6$

Solution

(B) ધારો કે બે ધન સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
અહીં,$\sqrt{ab} = 6$ અને $\frac{a+b}{2} = 6.5$ આપેલ છે.
પ્રથમ સમીકરણ પરથી,$ab = 36$.
બીજા સમીકરણ પરથી,$a+b = 13$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(a-b)^2 = (a+b)^2 - 4ab$.
કિંમતો મૂકતા,$(a-b)^2 = (13)^2 - 4(36) = 169 - 144 = 25$.
તેથી,$a-b = 5$ (ધારો કે $a > b$).
સમીકરણો $a+b = 13$ અને $a-b = 5$ ને ઉકેલતા:
બંનેનો સરવાળો કરતા: $2a = 18 \implies a = 9$.
બંનેની બાદબાકી કરતા: $2b = 8 \implies b = 4$.
તેથી,તે સંખ્યાઓ $4$ અને $9$ છે.
87
MediumMCQ
જો $a, b,$ અને $c$ એ સમાંતર શ્રેણી $(AP)$ અને સમગુણોત્તર શ્રેણી $(GP)$ બંનેમાં હોય,તો........
A
$a = b \neq c$
B
$a \neq b = c$
C
$a \neq b \neq c$
D
$a = b = c$

Solution

(D) આપેલ છે કે $a, b, c$ એ $AP$ માં છે,તેથી $\frac{a + c}{2} = b$,જેનો અર્થ છે કે $a + c = 2b$.
આપેલ છે કે $a, b, c$ એ $GP$ માં છે,તેથી $b^2 = ac$.
પ્રથમ સમીકરણનો વર્ગ કરતા: $(a + c)^2 = (2b)^2 = 4b^2$.
$b^2 = ac$ ની કિંમત મૂકતા: $(a + c)^2 = 4ac$.
આનું સાદુંરૂપ $(a + c)^2 - 4ac = 0$ એટલે કે $(a - c)^2 = 0$ થાય છે.
તેથી,$a = c$.
$a = c$ ને $a + c = 2b$ માં મૂકતા,આપણને $c + c = 2b$ મળે,એટલે કે $2c = 2b$,જેનો અર્થ છે કે $b = c$.
આમ,$a = b = c$ મળે.
88
DifficultMCQ
બે સંખ્યાઓનો સ્વરિત મધ્યક $4$ છે. જો તેમના સમાંતર મધ્યક $A$ અને સમગુણોત્તર મધ્યક $G$ એ સમીકરણ $2A + G^2 = 27$ નું સમાધાન કરતા હોય,તો તે બે સંખ્યાઓ શોધો.
A
$6, 3$
B
$5, 4$
C
$5, -2.5$
D
$-3, 1$

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે.
સ્વરિત મધ્યક $H = 4$ આપેલ છે,તેથી $H = \frac{2xy}{x+y} = 4$,જેનો અર્થ છે કે $xy = 2(x+y)$.
સમાંતર મધ્યક $A = \frac{x+y}{2}$ હોવાથી,$x+y = 2A$,તેથી $xy = 2(2A) = 4A$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $G^2 = xy$,તેથી $G^2 = 4A$.
આપેલ સમીકરણ $2A + G^2 = 27$ માં $G^2 = 4A$ મૂકતા:
$2A + 4A = 27$ $\Rightarrow 6A = 27$ $\Rightarrow A = 4.5$.
$A = \frac{x+y}{2} = 4.5$ હોવાથી,$x+y = 9$ મળે.
$xy = 4A = 4(4.5) = 18$ હોવાથી,આપણી પાસે $x+y = 9$ અને $xy = 18$ સમીકરણો છે.
$x$ અને $y$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $t^2 - 9t + 18 = 0$ છે.
અવયવ પાડતા: $(t-6)(t-3) = 0$,તેથી $t = 6$ અથવા $t = 3$.
આમ,તે બે સંખ્યાઓ $6$ અને $3$ છે.
89
DifficultMCQ
બે સંખ્યાઓનો તફાવત $48$ છે અને તેમના સમાંતર મધ્યક અને સમગુણોત્તર મધ્યકનો તફાવત $18$ છે. તો તે બે સંખ્યાઓ પૈકીની મોટી સંખ્યા કઈ છે?
A
$96$
B
$60$
C
$54$
D
$49$

Solution

(D) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે,જ્યાં $x > y$.
આપેલ છે કે $x - y = 48$,તેથી $x = 48 + y$ $(1)$.
તેમના સમાંતર મધ્યક અને સમગુણોત્તર મધ્યકનો તફાવત $18$ છે:
$\frac{x + y}{2} - \sqrt{xy} = 18$
$x + y - 2\sqrt{xy} = 36$ $(2)$.
સમીકરણ $(2)$ માં $x = 48 + y$ મૂકતા:
$(48 + y) + y - 2\sqrt{(48 + y)y} = 36$
$48 + 2y - 36 = 2\sqrt{y^2 + 48y}$
$12 + 2y = 2\sqrt{y^2 + 48y}$
$2$ વડે ભાગતા:
$6 + y = \sqrt{y^2 + 48y}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(6 + y)^2 = y^2 + 48y$
$36 + 12y + y^2 = y^2 + 48y$
$36 = 36y$
$y = 1$.
તેથી $x = 48 + y = 48 + 1 = 49$.
મોટી સંખ્યા $49$ છે.
90
MediumMCQ
જો $a, b, c$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,તો $\frac{d}{a}, \frac{e}{b}, \frac{f}{c}$ કઈ શ્રેણીમાં હોય જેથી સમીકરણો $ax^2 + 2bx + c = 0$ અને $dx^2 + 2ex + f = 0$ ના બીજ સમાન હોય?
A
સમાંતર શ્રેણી
B
સમગુણોત્તર શ્રેણી
C
સ્વરિત શ્રેણી
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(A) $a, b, c$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે,તેથી $b^2 = ac$.
સમીકરણ $ax^2 + 2bx + c = 0$ ને $ax^2 + 2\sqrt{ac}x + c = 0$ તરીકે લખી શકાય,જે $(\sqrt{a}x + \sqrt{c})^2 = 0$ છે.
આમ,બીજ $x = -\sqrt{\frac{c}{a}}, -\sqrt{\frac{c}{a}}$ છે.
જો સમીકરણ $dx^2 + 2ex + f = 0$ ના બીજ સમાન હોય,તો તે બીજ $-\sqrt{\frac{c}{a}}$ હોવા જોઈએ.
$x = -\sqrt{\frac{c}{a}}$ ને $dx^2 + 2ex + f = 0$ માં મૂકતા,$d(\frac{c}{a}) - 2e\sqrt{\frac{c}{a}} + f = 0$ મળે.
$c$ વડે ભાગતા,$\frac{d}{a} - \frac{2e}{c}\sqrt{\frac{c}{a}} + \frac{f}{c} = 0$ મળે.
કારણ કે $\sqrt{\frac{c}{a}} = \frac{c}{\sqrt{ac}} = \frac{c}{b}$,તેથી $\frac{d}{a} + \frac{f}{c} = \frac{2e}{c} \cdot \frac{c}{b} = \frac{2e}{b}$ મળે.
આ શરત દર્શાવે છે કે $\frac{d}{a}, \frac{e}{b}, \frac{f}{c}$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
91
MediumMCQ
જો $a, b, c$ એ કોઇ ત્રણ ધન સંખ્યાઓ હોય,તો $(a + b + c) \left( \frac{1}{a} + \frac{1}{b} + \frac{1}{c} \right)$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$3$
B
$6$
C
$9$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(C) અમે સમાંતર મધ્યક-હરાત્મક મધ્યક અસમતા $(AM \geq HM)$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
ત્રણ ધન સંખ્યાઓ $a, b, c$ માટે,સમાંતર મધ્યક $\frac{a+b+c}{3}$ છે અને હરાત્મક મધ્યક $\frac{3}{\frac{1}{a} + \frac{1}{b} + \frac{1}{c}}$ છે.
અસમતા મુજબ,$\frac{a+b+c}{3} \geq \frac{3}{\frac{1}{a} + \frac{1}{b} + \frac{1}{c}}$.
બંને બાજુ $3 \left( \frac{1}{a} + \frac{1}{b} + \frac{1}{c} \right)$ વડે ગુણતા,આપણને $(a+b+c) \left( \frac{1}{a} + \frac{1}{b} + \frac{1}{c} \right) \geq 3 \times 3 = 9$ મળે છે.
આમ,ન્યૂનતમ મૂલ્ય $9$ છે.
92
MediumMCQ
$n$ ધન સંખ્યાઓનો ગુણાકાર $1$ છે. આ સંખ્યાઓનો સરવાળો કોનાથી નાનો ન હોઈ શકે?
A
$1$
B
$n$
C
$n^2$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $x_1, x_2, \dots, x_n$ એ $n$ ધન સંખ્યાઓ છે જેથી $x_1 \times x_2 \times \dots \times x_n = 1$ $(1)$.
સમાંતર મધ્યક અને સમગુણોત્તર મધ્યકની અસમતા $(AM \ge GM)$ મુજબ:
$\frac{x_1 + x_2 + \dots + x_n}{n} \ge (x_1 \times x_2 \times \dots \times x_n)^{1/n}$.
સમીકરણ $(1)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{x_1 + x_2 + \dots + x_n}{n} \ge (1)^{1/n} = 1$.
તેથી,$x_1 + x_2 + \dots + x_n \ge n$.
93
DifficultMCQ
ત્રણ ધન સંખ્યાઓ વધતી જતી $G.P.$ બનાવે છે. જો આ $G.P.$ માં મધ્યમ પદને બમણું કરવામાં આવે,તો નવી સંખ્યાઓ $A.P.$ માં હોય છે. તો $G.P.$ નો સામાન્ય ગુણોત્તર શું છે?
A
$2 - \sqrt{3}$
B
$2 + \sqrt{3}$
C
$\sqrt{2} + \sqrt{3}$
D
$3 + \sqrt{2}$

Solution

(B) ધારો કે $G.P.$ માં ત્રણ ધન સંખ્યાઓ $a, ar, ar^2$ છે,જ્યાં વધતી જતી $G.P.$ માટે $r > 1$ છે.
જો મધ્યમ પદને બમણું કરવામાં આવે,તો નવી સંખ્યાઓ $a, 2ar, ar^2$ બને છે.
આ સંખ્યાઓ $A.P.$ માં હોવાથી,મધ્યમ પદ એ બાકીની બે સંખ્યાઓનો સમાંતર મધ્યક છે:
$2(2ar) = a + ar^2$
$4ar = a(1 + r^2)$
$a > 0$ હોવાથી,આપણે $a$ વડે ભાગી શકીએ છીએ:
$r^2 - 4r + 1 = 0$
દ્વિઘાત સૂત્ર $r = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$r = \frac{4 \pm \sqrt{16 - 4}}{2} = \frac{4 \pm \sqrt{12}}{2} = 2 \pm \sqrt{3}$
$G.P.$ વધતી જતી હોવાથી,$r > 1$. તેથી,$r = 2 + \sqrt{3}$.
94
DifficultMCQ
જો એક અચળ ન હોય તેવી $A.P.$ ના $2^{nd}, 5^{th},$ અને $9^{th}$ પદો $G.P.$ માં હોય,તો આ $G.P.$ નો સામાન્ય ગુણોત્તર શું છે?
A
$1$
B
$\frac{7}{4}$
C
$\frac{8}{5}$
D
$\frac{4}{3}$

Solution

(D) ધારો કે $A.P.$ નું પ્રથમ પદ $a$ અને સામાન્ય તફાવત $d$ છે. પદો $T_n = a + (n-1)d$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$2^{nd}, 5^{th},$ અને $9^{th}$ પદો અનુક્રમે $a+d, a+4d,$ અને $a+8d$ છે.
આ પદો $G.P.$ માં હોવાથી,મધ્યમ પદનો વર્ગ પ્રથમ અને ત્રીજા પદના ગુણાકાર જેટલો થાય:
$(a+4d)^2 = (a+d)(a+8d)$
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા:
$a^2 + 8ad + 16d^2 = a^2 + 9ad + 8d^2$
$a^2$ બાદ કરતા અને પદોને ગોઠવતા:
$8d^2 = ad$
$A.P.$ અચળ ન હોવાથી,$d \neq 0$,તેથી આપણે $d$ વડે ભાગી શકીએ:
$a = 8d$
$G.P.$ ના પદો:
$T_2 = a+d = 8d+d = 9d$
$T_5 = a+4d = 8d+4d = 12d$
$T_9 = a+8d = 8d+8d = 16d$
સામાન્ય ગુણોત્તર $r$:
$r = \frac{T_5}{T_2} = \frac{12d}{9d} = \frac{4}{3}$
95
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ અનુક્રમે $ca, ab$; $ab, bc$; અને $bc, ca$ વચ્ચેના સમગુણોત્તર મધ્યકો હોય,જ્યાં $a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે,તો $\alpha^2, \beta^2, \gamma^2$ એ શેમાં હશે?
A
$A.P.$
B
$H.P.$
C
$G.P.$
D
ઉપરનામાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ અનુક્રમે $(ca, ab), (ab, bc), (bc, ca)$ વચ્ચેના સમગુણોત્તર મધ્યકો છે.
તેથી,$\alpha^2 = (ca)(ab) = a^2bc$,$\beta^2 = (ab)(bc) = ab^2c$,અને $\gamma^2 = (bc)(ca) = abc^2$.
કારણ કે $a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે,તેથી $2b = a + c$.
આપણે $\alpha^2, \beta^2, \gamma^2$ એટલે કે $a^2bc, ab^2c, abc^2$ ની શ્રેણી તપાસવી છે.
દરેક પદને $abc$ વડે ભાગતા,આપણને $a, b, c$ મળે છે.
જેમ કે $a, b, c$ એ $A.P.$ માં છે,તેથી $a^2bc, ab^2c, abc^2$ પણ $A.P.$ માં હશે કારણ કે તે $A.P.$ ના દરેક પદને અચળ $abc$ વડે ગુણીને મેળવવામાં આવ્યા છે.
96
DifficultMCQ
ધારો કે ${a_1, a_2, \dots, a_{10}}$ એ $A.P.$ માં છે અને ${h_1, h_2, \dots, h_{10}}$ એ $H.P.$ માં છે. જો ${a_1 = h_1 = 2}$ અને ${a_{10} = h_{10} = 3}$ હોય,તો ${a_4 h_7}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$5$
D
$6$

Solution

(D) આપેલ છે કે ${a_1 = h_1 = 2}$ અને ${a_{10} = h_{10} = 3}$.
$A.P.$ માટે,${a_{10} = a_1 + 9d = 3}$,તેથી ${2 + 9d = 3}$,જે ${d = \frac{1}{9}}$ આપે છે.
આમ,${a_4 = a_1 + 3d = 2 + 3(\frac{1}{9}) = 2 + \frac{1}{3} = \frac{7}{3}}$.
$H.P.$ માટે,તેના વ્યસ્ત પદો $\frac{1}{h_n}$ એ $A.P.$ માં હોય છે. ધારો કે ${H_n = \frac{1}{h_n}}$.
તેથી ${H_1 = \frac{1}{2}}$ અને ${H_{10} = \frac{1}{3}}$.
${H_{10} = H_1 + 9D = \frac{1}{3}}$,તેથી ${9D = \frac{1}{3} - \frac{1}{2} = -\frac{1}{6}}$,જે ${D = -\frac{1}{54}}$ આપે છે.
તેથી ${H_7 = H_1 + 6D = \frac{1}{2} + 6(-\frac{1}{54}) = \frac{1}{2} - \frac{1}{9} = \frac{7}{18}}$.
કારણ કે ${h_7 = \frac{1}{H_7}}$,તેથી ${h_7 = \frac{18}{7}}$.
તેથી,${a_4 h_7 = \frac{7}{3} \times \frac{18}{7} = 6}$.
97
MediumMCQ
ધારો કે $a_1, a_2, a_3$ કોઈપણ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
$3a_1a_2a_3 \le a_1^3 + a_2^3 + a_3^3$
B
$\frac{a_1}{a_2} + \frac{a_2}{a_3} + \frac{a_3}{a_1} \ge 3$
C
$(a_1 + a_2 + a_3) \left( \frac{1}{a_1} + \frac{1}{a_2} + \frac{1}{a_3} \right) \ge 9$
D
$(a_1 + a_2 + a_3) \left( \frac{1}{a_1} + \frac{1}{a_2} + \frac{1}{a_3} \right)^3 \le 27$

Solution

(D) અમે ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ માટે $AM \ge GM$ અસમતાનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
વિકલ્પ $A$ માટે: $AM \ge GM$ દ્વારા,$\frac{a_1^3 + a_2^3 + a_3^3}{3} \ge \sqrt[3]{a_1^3 a_2^3 a_3^3} = a_1 a_2 a_3$,તેથી $a_1^3 + a_2^3 + a_3^3 \ge 3a_1 a_2 a_3$. આ સાચું છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $AM \ge GM$ દ્વારા,$\frac{a_1/a_2 + a_2/a_3 + a_3/a_1}{3} \ge \sqrt[3]{\frac{a_1}{a_2} \cdot \frac{a_2}{a_3} \cdot \frac{a_3}{a_1}} = 1$,તેથી $\frac{a_1}{a_2} + \frac{a_2}{a_3} + \frac{a_3}{a_1} \ge 3$. આ સાચું છે.
વિકલ્પ $C$ માટે: $AM \ge HM$ દ્વારા,$(a_1 + a_2 + a_3) \ge \frac{9}{1/a_1 + 1/a_2 + 1/a_3}$,જે સૂચવે છે કે $(a_1 + a_2 + a_3) \left( \frac{1}{a_1} + \frac{1}{a_2} + \frac{1}{a_3} \right) \ge 9$. આ સાચું છે.
વિકલ્પ $D$ માટે: અસમતા $(a_1 + a_2 + a_3) \left( \frac{1}{a_1} + \frac{1}{a_2} + \frac{1}{a_3} \right)^3 \le 27$ સામાન્ય રીતે ખોટી છે. ઉદાહરણ તરીકે,જો $a_1=a_2=a_3=1$ હોય,તો $(3)(3^3) = 81 \not\le 27$. આમ,વિકલ્પ $D$ સાચું નથી.
98
MediumMCQ
એક કાર તેની મુસાફરીનો પ્રથમ અડધો ભાગ $v_1$ વેગ સાથે અને બાકીનો અડધો ભાગ $v_2$ વેગ સાથે પૂર્ણ કરે છે. તો આખી મુસાફરી માટે કારનો સરેરાશ વેગ કેટલો હશે?
A
$\frac{v_1 + v_2}{2}$
B
$\sqrt{v_1 v_2}$
C
$\frac{2v_1 v_2}{v_1 + v_2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે મુસાફરીનું કુલ અંતર $2d$ છે.
મુસાફરીના પ્રથમ અડધા ભાગ માટે લાગતો સમય $t_1 = \frac{d}{v_1}$ છે.
મુસાફરીના બીજા અડધા ભાગ માટે લાગતો સમય $t_2 = \frac{d}{v_2}$ છે.
સરેરાશ વેગ $V_{av} = \frac{\text{કુલ અંતર}}{\text{કુલ સમય}} = \frac{2d}{t_1 + t_2}$.
કિંમતો મૂકતા,$V_{av} = \frac{2d}{\frac{d}{v_1} + \frac{d}{v_2}} = \frac{2d}{d(\frac{v_2 + v_1}{v_1 v_2})} = \frac{2v_1 v_2}{v_1 + v_2}$.
99
DifficultMCQ
ધારો કે $E = x^{2017} + y^{2017} + z^{2017} - 2017xyz$ (જ્યાં $x, y, z \geq 0$),તો $E$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$0$
B
$-2014$
C
$-2017$
D
$2017$

Solution

(B) અંકગણિત મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યક ($AM$-$GM$) અસમતા મુજબ,અઋણ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $x, y, z$ માટે:
$\frac{x^{2017} + y^{2017} + z^{2017}}{3} \geq \sqrt[3]{x^{2017} y^{2017} z^{2017}}$
$x^{2017} + y^{2017} + z^{2017} \geq 3(xyz)^{2017/3}$.
જો આપણે $x = y = z = 1$ લઈએ,તો $E = 1 + 1 + 1 - 2017 = -2014$ મળે છે.
જો $x = y = z = 0$ લઈએ,તો $E = 0$ મળે છે.
આમ,$x, y, z \geq 0$ માટે $E$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $-2014$ છે.
100
DifficultMCQ
બે સંખ્યાઓ $x_1$ અને $x_2$ ના સમગુણોત્તર મધ્યક અને હરાત્મક મધ્યક અનુક્રમે $18$ અને $16\frac{8}{13}$ છે. $|x_1 - x_2|$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$5$
B
$10$
C
$15$
D
$20$

Solution

(C) આપેલ છે કે,સમગુણોત્તર મધ્યક $G = \sqrt{x_1 x_2} = 18$,તેથી $x_1 x_2 = 18^2 = 324$.
આપેલ છે કે,હરાત્મક મધ્યક $H = \frac{2 x_1 x_2}{x_1 + x_2} = 16\frac{8}{13} = \frac{216}{13}$.
હરાત્મક મધ્યકના સૂત્રમાં $x_1 x_2 = 324$ મૂકતા:
$\frac{2(324)}{x_1 + x_2} = \frac{216}{13} \Rightarrow x_1 + x_2 = \frac{648 \times 13}{216} = 3 \times 13 = 39$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(x_1 - x_2)^2 = (x_1 + x_2)^2 - 4x_1 x_2$.
$(x_1 - x_2)^2 = (39)^2 - 4(324) = 1521 - 1296 = 225$.
તેથી,$|x_1 - x_2| = \sqrt{225} = 15$.

Sequences and Series — Relation between A.P., G.P. · Frequently Asked Questions

1Are these Sequences and Series questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Sequences and Series Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.