Gujarati

Relation between roots and coefficients Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 4-2.Quadratic Equations and Inequations · Relation between roots and coefficients

513+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 43 of 513 questions in Gujarati

401
MediumMCQ
$x^4-2x^3+x-380=0$ સમીકરણના સંકર બીજોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-3i+3$
B
$3i-3$
C
$-1$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $x^4-2x^3+x-380=0$.
બીજો તપાસતા,$x=5$ માટે: $5^4-2(5^3)+5-380 = 625-250+5-380 = 0$. તેથી,$x=5$ એક બીજ છે.
$x=-4$ માટે: $(-4)^4-2(-4)^3+(-4)-380 = 256+128-4-380 = 0$. તેથી,$x=-4$ બીજું બીજ છે.
ધારો કે ચાર બીજો $x_1, x_2, x_3, x_4$ છે. આપણી પાસે $x_1=5$ અને $x_2=-4$ છે. ધારો કે $x_3$ અને $x_4$ સંકર બીજો છે.
બીજો અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ,બધા બીજોનો સરવાળો $-\frac{x^3 \text{ નો સહગુણક}}{x^4 \text{ નો સહગુણક}} = -\frac{-2}{1} = 2$ થાય.
આમ,$x_1+x_2+x_3+x_4 = 2$.
જાણીતા બીજો મૂકતા: $5-4+x_3+x_4 = 2$.
$1+x_3+x_4 = 2$.
તેથી,$x_3+x_4 = 1$.
402
MediumMCQ
ધારો કે $x, y$ એ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $x \neq y$ અને $xy \neq 1$. જો $ax + b \sec(\tan^{-1} x) = c$ અને $ay + b \sec(\tan^{-1} y) = c$ હોય,તો $\frac{x+y}{1-xy} =$
A
$\frac{2ab}{a^2-b^2}$
B
$\frac{2ac}{a^2+c^2}$
C
$\frac{2ab}{a^2+b^2}$
D
$\frac{2ac}{a^2-c^2}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec(\tan^{-1} x) = \sqrt{1+x^2}$. આપેલ સમીકરણો $ax + b\sqrt{1+x^2} = c$ અને $ay + b\sqrt{1+y^2} = c$ ને $b\sqrt{1+x^2} = c - ax$ અને $b\sqrt{1+y^2} = c - ay$ તરીકે લખી શકાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$b^2(1+x^2) = c^2 - 2acx + a^2x^2$ અને $b^2(1+y^2) = c^2 - 2acy + a^2y^2$ મળે.
આને ફરીથી ગોઠવતા,$(a^2-b^2)x^2 - 2acx + (c^2-b^2) = 0$ અને $(a^2-b^2)y^2 - 2acy + (c^2-b^2) = 0$ મળે.
આનો અર્થ એ છે કે $x$ અને $y$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $(a^2-b^2)t^2 - 2act + (c^2-b^2) = 0$ ના ભિન્ન બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા,બીજનો સરવાળો $x+y = \frac{2ac}{a^2-b^2}$ અને બીજનો ગુણાકાર $xy = \frac{c^2-b^2}{a^2-b^2}$ થાય.
હવે,$1-xy = 1 - \frac{c^2-b^2}{a^2-b^2} = \frac{a^2-b^2-c^2+b^2}{a^2-b^2} = \frac{a^2-c^2}{a^2-b^2}$.
તેથી,$\frac{x+y}{1-xy} = \frac{2ac / (a^2-b^2)}{(a^2-c^2) / (a^2-b^2)} = \frac{2ac}{a^2-c^2}$.
403
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-6x^2+11x-6=0$ ના બીજ હોય,તો $\sum \alpha^2 \beta + \sum \alpha \beta^2 =$
A
$60$
B
$66$
C
$72$
D
$48$

Solution

(D) ઘાત સમીકરણ $x^3 - 6x^2 + 11x - 6 = 0$ માટે,બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\sum \alpha = 6$,
$\sum \alpha \beta = 11$,
$\alpha \beta \gamma = 6$.
આપણે $\sum \alpha^2 \beta + \sum \alpha \beta^2$ શોધવાનું છે.
આ પદાવલિને $(\sum \alpha \beta)(\sum \alpha) - 3 \alpha \beta \gamma$ તરીકે લખી શકાય.
કિંમતો મૂકતા:
$(11)(6) - 3(6) = 66 - 18 = 48$.
404
MediumMCQ
જો સમીકરણ $x^3+3px^2+3qx-8=0$ ના બીજ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,તો $\frac{q^3}{p^3}=$
A
$1$
B
-$2$
C
$4$
D
-$8$

Solution

(D) ધારો કે ત્રિઘાત સમીકરણ $x^3+3px^2+3qx-8=0$ ના બીજ $\frac{a}{r}, a, ar$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ,બીજનો ગુણાકાર $\frac{a}{r} \times a \times ar = -(-8) = 8$ થાય.
આથી,$a^3 = 8$,જેનો અર્થ છે કે $a = 2$.
$a=2$ એ બીજ હોવાથી,તે સમીકરણનું સમાધાન કરશે: $(2)^3 + 3p(2)^2 + 3q(2) - 8 = 0$.
$8 + 12p + 6q - 8 = 0$,જેનું સાદું રૂપ $12p + 6q = 0$ અથવા $q = -2p$ થાય છે.
$\frac{q^3}{p^3}$ માં $q = -2p$ મૂકતા,આપણને $\frac{(-2p)^3}{p^3} = \frac{-8p^3}{p^3} = -8$ મળે છે.
405
EasyMCQ
જો $f(x)=ax^2+bx+c$ એ $f(1)+2f(2)=0$ અને $2f(1)+f(2)=0$ નું પાલન કરે,તો $3a+b=$
A
$2$
B
$-1$
C
$0$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x) = ax^2 + bx + c$.
$f(1) = a + b + c$ અને $f(2) = 4a + 2b + c$.
પ્રથમ શરત પરથી: $f(1) + 2f(2) = 0$
$(a + b + c) + 2(4a + 2b + c) = 0$
$a + b + c + 8a + 4b + 2c = 0$
$9a + 5b + 3c = 0$ ... $(i)$
બીજી શરત પરથી: $2f(1) + f(2) = 0$
$2(a + b + c) + (4a + 2b + c) = 0$
$2a + 2b + 2c + 4a + 2b + c = 0$
$6a + 4b + 3c = 0$ ... $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ માંથી સમીકરણ $(ii)$ બાદ કરતા:
$(9a + 5b + 3c) - (6a + 4b + 3c) = 0 - 0$
$3a + b = 0$.
406
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ $x^3+ax^2+bx+c=0$ ના બીજ હોય,તો $\sum \frac{1}{\alpha}$ ની કિંમત શોધો,જ્યાં $\alpha, \beta, \gamma$ શૂન્યતર છે.
A
$\frac{-b}{a}$
B
$\frac{b}{c}$
C
$\frac{-b}{c}$
D
$\frac{b}{a}$

Solution

(C) આપેલ ત્રિઘાત સમીકરણ $x^3+ax^2+bx+c=0$ છે.
ધારો કે બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha + \beta + \gamma = -a$
$\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = b$
$\alpha\beta\gamma = -c$
આપણે $\sum \frac{1}{\alpha} = \frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma}$ શોધવાનું છે.
લસાઅ લેતા,આપણને મળે છે:
$\frac{\beta\gamma + \alpha\gamma + \alpha\beta}{\alpha\beta\gamma}$.
વિયેટાના સૂત્રોની કિંમતો મૂકતા:
$\frac{b}{-c} = -\frac{b}{c}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
407
MediumMCQ
જો સમીકરણ $x^4-2x^3+x^2+4x-6=0$ ના બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય હોય,તો બાકીના બે બીજના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-6$
B
$1$
C
$-2$
D
$0$

Solution

(C) ધારો કે સમીકરણ $x^4-2x^3+x^2+4x-6=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma, \delta$ છે.
આપેલ છે કે $\alpha + \beta = 0$.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$\alpha + \beta + \gamma + \delta = -(-2)/1 = 2$.
$\alpha + \beta = 0$ હોવાથી,$\gamma + \delta = 2$ મળે.
વળી,બે-બે બીજનો ગુણાકારનો સરવાળો $\alpha\beta + \gamma\delta + (\alpha+\beta)(\gamma+\delta) = 1$ થાય.
$\alpha+\beta=0$ અને $\gamma+\delta=2$ મૂકતા,$\alpha\beta + \gamma\delta = 1$ મળે.
ત્રણ-ત્રણ બીજના ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha\beta(\gamma+\delta) + \gamma\delta(\alpha+\beta) = -4$.
$\alpha+\beta=0$ અને $\gamma+\delta=2$ મૂકતા,$2\alpha\beta = -4$,તેથી $\alpha\beta = -2$.
તેથી $\gamma\delta = 1 - (-2) = 3$.
બાકીના બે બીજના વર્ગોનો સરવાળો $\gamma^2 + \delta^2 = (\gamma+\delta)^2 - 2\gamma\delta$ થાય.
કિંમતો મૂકતા,$\gamma^2 + \delta^2 = (2)^2 - 2(3) = 4 - 6 = -2$.
408
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $2x^3-5x^2+4x-3=0$ ના બીજ હોય,તો $\sum \alpha \beta(\alpha+\beta)=$
A
$8$
B
$4$
C
$2$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ $2x^3-5x^2+4x-3=0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = \frac{5}{2}$,$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = 2$,અને $\alpha\beta\gamma = \frac{3}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum \alpha\beta(\alpha+\beta) = (\alpha+\beta+\gamma)(\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha) - 3\alpha\beta\gamma$.
કિંમતો મૂકતા:
$\sum \alpha\beta(\alpha+\beta) = (\frac{5}{2})(2) - 3(\frac{3}{2})$
$= 5 - \frac{9}{2} = \frac{1}{2}$.
409
MediumMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2+ax+b=0$ ના વાસ્તવિક બીજ હોય,જ્યાં $\alpha+\beta=\frac{1}{2}$ અને $\alpha^3+\beta^3=\frac{37}{8}$ હોય,તો $a-\frac{1}{b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{-1}{6}$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{-3}{2}$
D
$\frac{1}{6}$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+ax+b=0$ માટે,બીજનો સરવાળો $\alpha+\beta = -a = \frac{1}{2}$ છે,જેનો અર્થ છે કે $a = -\frac{1}{2}$.
નિત્યસમ $\alpha^3+\beta^3 = (\alpha+\beta)^3 - 3\alpha\beta(\alpha+\beta)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{37}{8} = (\frac{1}{2})^3 - 3b(\frac{1}{2})$
$\frac{37}{8} = \frac{1}{8} - \frac{3b}{2}$
$\frac{36}{8} = -\frac{3b}{2}$
$\frac{9}{2} = -\frac{3b}{2} \Rightarrow b = -3$.
છેલ્લે,$a-\frac{1}{b}$ ની ગણતરી કરતા:
$a-\frac{1}{b} = -\frac{1}{2} - (\frac{1}{-3}) = -\frac{1}{2} + \frac{1}{3} = \frac{-3+2}{6} = -\frac{1}{6}$.
410
EasyMCQ
જો સમીકરણ $4x^2 - 2x + k - 4 = 0$ નું એક બીજ બીજા બીજનું વ્યસ્ત હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$-8$
B
$8$
C
$-4$
D
$4$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $4x^2 - 2x + k - 4 = 0$ છે.
ધારો કે બીજ $\alpha$ અને $\frac{1}{\alpha}$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના ગુણધર્મ મુજબ,બીજનો ગુણાકાર $\frac{c}{a}$ થાય છે.
અહીં,$a = 4$,$b = -2$,અને $c = k - 4$ છે.
તેથી,$\alpha \cdot \frac{1}{\alpha} = \frac{k - 4}{4}$.
$1 = \frac{k - 4}{4}$.
$4 = k - 4$.
$k = 8$.
411
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ $x^2+ax+2=0$ ના બીજ હોય અને $\frac{1}{\alpha}, \frac{1}{\beta}$ એ $x^2-bx+c=0$ ના બીજ હોય,તો $\left(\alpha+\frac{1}{\beta}\right)\left(\beta+\frac{1}{\alpha}\right)\left(\alpha-\frac{1}{\alpha}\right)\left(\beta-\frac{1}{\beta}\right) = $
A
$\frac{9}{4}(9-a^2)$
B
$\frac{9}{4}(9+a^2)$
C
$\frac{9}{4}(9-b^2)$
D
$\frac{9}{4}(9+b^2)$

Solution

(A) આપેલ $x^2+ax+2=0$ માટે,$\alpha+\beta = -a$ અને $\alpha\beta = 2$ છે.
$x^2-bx+c=0$ માટે,બીજ $\frac{1}{\alpha}$ અને $\frac{1}{\beta}$ છે,તેથી $\frac{1}{\alpha}+\frac{1}{\beta} = b$ અને $\frac{1}{\alpha\beta} = c = \frac{1}{2}$ છે.
હવે,પદાવલિનું વિસ્તરણ કરતા:
$E = \left(\alpha\beta + 1 + 1 + \frac{1}{\alpha\beta}\right) \left(\alpha\beta - \frac{\alpha}{\beta} - \frac{\beta}{\alpha} + \frac{1}{\alpha\beta}\right)$
$E = \left(2 + 2 + \frac{1}{2}\right) \left(2 + \frac{1}{2} - \frac{\alpha^2+\beta^2}{\alpha\beta}\right) = \frac{9}{2} \left(\frac{5}{2} - \frac{(\alpha+\beta)^2-2\alpha\beta}{\alpha\beta}\right)$
$E = \frac{9}{2} \left(\frac{5}{2} - \frac{a^2-4}{2}\right) = \frac{9}{2} \left(\frac{5-a^2+4}{2}\right) = \frac{9}{4}(9-a^2)$.
412
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $4x^3 + 12x^2 - 7x + 165 = 0$ ના બીજ હોય અને $\alpha + 5, \beta + 5, \gamma + 5$ એ સમીકરણ $ax^3 + bx^2 + cx + d = 0$ ના બીજ હોય,તો બીજા સમીકરણના બીજનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$27$
B
$0$
C
$-3$
D
$3\sqrt{5} + 4$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ $4x^3 + 12x^2 - 7x + 165 = 0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{12}{4} = -3$
$\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = -\frac{7}{4}$
$\alpha\beta\gamma = -\frac{165}{4}$
આપણે બીજા સમીકરણના બીજનો ગુણાકાર શોધવાનો છે,જે $(\alpha + 5)(\beta + 5)(\gamma + 5)$ છે.
આ પદાવલિનું વિસ્તરણ કરતા:
$(\alpha + 5)(\beta + 5)(\gamma + 5) = \alpha\beta\gamma + 5(\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha) + 25(\alpha + \beta + \gamma) + 125$
કિંમતો મૂકતા:
$= -\frac{165}{4} + 5(-\frac{7}{4}) + 25(-3) + 125$
$= -\frac{165}{4} - \frac{35}{4} - 75 + 125$
$= -\frac{200}{4} + 50$
$= -50 + 50 = 0$
413
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-5x^2-2x+24=0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{\beta\gamma}{\alpha}+\frac{\gamma\alpha}{\beta}+\frac{\alpha\beta}{\gamma}=$
A
$244$
B
$\frac{-1}{6}$
C
$61$
D
$\frac{-61}{6}$

Solution

(D) આપેલ ત્રિઘાત સમીકરણ $x^3-5x^2-2x+24=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = 5$
$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = -2$
$\alpha\beta\gamma = -24$
આપણે પદાવલિની કિંમત શોધવાની છે:
$E = \frac{\beta\gamma}{\alpha}+\frac{\gamma\alpha}{\beta}+\frac{\alpha\beta}{\gamma}$
$E = \frac{(\beta\gamma)^2 + (\gamma\alpha)^2 + (\alpha\beta)^2}{\alpha\beta\gamma}$
નિત્યસમ $a^2+b^2+c^2 = (a+b+c)^2 - 2(ab+bc+ca)$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $a=\alpha\beta, b=\beta\gamma, c=\gamma\alpha$:
$E = \frac{(\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha)^2 - 2\alpha\beta\gamma(\beta+\gamma+\alpha)}{\alpha\beta\gamma}$
કિંમતો મૂકતા:
$E = \frac{(-2)^2 - 2(-24)(5)}{-24}$
$E = \frac{4 + 240}{-24} = \frac{244}{-24} = -\frac{61}{6}$
414
DifficultMCQ
જો $\tan 15^{\circ}$ અને $\tan 30^{\circ}$ એ સમીકરણ $x^2+px+q=0$ ના બીજ હોય,તો $pq=$
A
$\frac{6\sqrt{3}+10}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{10-6\sqrt{3}}{3}$
C
$\frac{10+6\sqrt{3}}{3}$
D
$\frac{10-6\sqrt{3}}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\tan 15^{\circ}$ અને $\tan 30^{\circ}$ એ $x^2+px+q=0$ ના બીજ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$-p = \tan 15^{\circ} + \tan 30^{\circ}$ અને $q = \tan 15^{\circ} \tan 30^{\circ}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 15^{\circ} = \tan(45^{\circ}-30^{\circ}) = 2-\sqrt{3}$.
હવે,$q = (2-\sqrt{3}) \times \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{2\sqrt{3}-3}{3}$.
અને $-p = (2-\sqrt{3}) + \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{2\sqrt{3}-2}{\sqrt{3}}$.
તેથી,$p = \frac{2-2\sqrt{3}}{\sqrt{3}}$.
આમ,$pq = \frac{10-6\sqrt{3}}{3}$.
415
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-4x^2-9x+36=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha+\beta=0$ હોય,તો $\alpha^2+2\beta^2+3\gamma^2=$
A
$75$
B
$61$
C
$34$
D
$27$

Solution

(A) આપેલ ઘન સમીકરણ $x^3-4x^2-9x+36=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$1) \alpha+\beta+\gamma = 4$
$2) \alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = -9$
$3) \alpha\beta\gamma = -36$
આપેલ છે કે $\alpha+\beta=0$,તેથી $(1)$ પરથી $\gamma=4$ મળે.
$(2)$ માં $\gamma=4$ મૂકતા: $\alpha\beta + 4(\alpha+\beta) = -9$. $\alpha+\beta=0$ હોવાથી,$\alpha\beta = -9$ મળે.
$\alpha+\beta=0$ હોવાથી,$\beta=-\alpha$. તેથી $\alpha(-\alpha) = -9 \Rightarrow \alpha^2 = 9$.
આમ,$\alpha^2=9$ અને $\beta^2=9$.
હવે,$\alpha^2+2\beta^2+3\gamma^2 = 9 + 2(9) + 3(4^2) = 9 + 18 + 3(16) = 27 + 48 = 75$.
416
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $5x^3 - 3x^2 + 2x - 4 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\sum \alpha^2 \beta^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{4}{25}$
B
$\frac{-4}{25}$
C
$\frac{2}{5}$
D
$\frac{-4}{5}$

Solution

(D) આપેલ ત્રિઘાત સમીકરણ $5x^3 - 3x^2 + 2x - 4 = 0$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha + \beta + \gamma = \frac{3}{5}$
$\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{2}{5}$
$\alpha\beta\gamma = \frac{4}{5}$
આપણે $\sum \alpha^2 \beta^2 = \alpha^2\beta^2 + \beta^2\gamma^2 + \gamma^2\alpha^2$ શોધવાનું છે.
નિત્યસમ $(\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha)^2 = \sum \alpha^2\beta^2 + 2\alpha\beta\gamma(\alpha + \beta + \gamma)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(\frac{2}{5})^2 = \sum \alpha^2\beta^2 + 2(\frac{4}{5})(\frac{3}{5})$
$\frac{4}{25} = \sum \alpha^2\beta^2 + \frac{24}{25}$
$\sum \alpha^2\beta^2 = \frac{4}{25} - \frac{24}{25} = -\frac{20}{25} = -\frac{4}{5}$.
417
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+bx+c=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha^2+\beta^2=5$ તથા $\alpha^3+\beta^3=9$ હોય,તો $b+c=$
A
$-5$
B
$-1$
C
$1$
D
$5$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+bx+c=0$ છે,જ્યાં $\alpha$ અને $\beta$ બીજ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી,$\alpha+\beta = -b$ $(i)$ અને $\alpha\beta = c$ (ii).
આપણે જાણીએ છીએ કે $\alpha^2+\beta^2 = (\alpha+\beta)^2 - 2\alpha\beta$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $5 = (-b)^2 - 2c$,જે આપણને $2c = b^2-5$ અથવા $c = \frac{b^2-5}{2}$ આપે છે.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે $\alpha^3+\beta^3 = (\alpha+\beta)(\alpha^2+\beta^2 - \alpha\beta)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $9 = (-b)(5 - c)$.
$c = \frac{b^2-5}{2}$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $9 = -b(5 - \frac{b^2-5}{2})$.
$9 = -b(\frac{10-b^2+5}{2}) = -b(\frac{15-b^2}{2})$.
$18 = -15b + b^3$,જેનું સાદું રૂપ $b^3 - 15b - 18 = 0$ થાય છે.
બીજ માટે ચકાસણી કરતા,જો $b=-3$ લઈએ: $(-3)^3 - 15(-3) - 18 = -27 + 45 - 18 = 0$. તેથી,$b=-3$ એક બીજ છે.
ત્યારબાદ $c = \frac{(-3)^2-5}{2} = \frac{9-5}{2} = 2$.
આમ,$b+c = -3+2 = -1$.
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો છે.
418
EasyMCQ
ઘન સમીકરણ $x^3 + 3x^2 + kx + 12 = 0$ ના બે બીજ વાસ્તવિક અને અસમાન છે પરંતુ સમાન નિરપેક્ષ મૂલ્ય ધરાવે છે. $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$-4$
C
$6$
D
$-9$

Solution

(B) ધારો કે સમીકરણ $x^3 + 3x^2 + kx + 12 = 0$ ના બીજ $r, -r,$ અને $t$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ,બીજનો સરવાળો $r + (-r) + t = -3$ થાય,તેથી $t = -3$.
બીજનો ગુણાકાર $(r)(-r)(t) = -12$ થાય.
$t = -3$ મૂકતા,$(r)(-r)(-3) = -12$ મળે,જે $3r^2 = -12$ થાય છે.
જો સમીકરણ $x^3 + 3x^2 + kx - 12 = 0$ હોય,તો ગુણાકાર $12$ થાય.
તેથી $3r^2 = 12$ $\Rightarrow r^2 = 4$ $\Rightarrow r = 2, -2$.
બીજ $2, -2, -3$ છે.
બે-બે બીજના ગુણાકારનો સરવાળો $k = (2)(-2) + (-2)(-3) + (-3)(2) = -4 + 6 - 6 = -4$ મળે.
419
MediumMCQ
જો સમીકરણ $x^3-7px^2+5qx-6r=0$ ના બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય હોય,તો
A
$5p=\frac{6q}{7r}$
B
$5q=\frac{6r}{7p}$
C
$5r=\frac{6p}{7q}$
D
$pqr=35$

Solution

(B) ધારો કે સમીકરણના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે. આપેલ છે કે $\alpha+\beta=0$.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$\alpha+\beta+\gamma = 7p$
$\alpha+\beta=0$ હોવાથી,આપણને $\gamma=7p$ મળે છે.
વળી,$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = 5q$
$\alpha\beta + \gamma(\alpha+\beta) = 5q$
$\alpha\beta + \gamma(0) = 5q \implies \alpha\beta = 5q$.
અંતે,$\alpha\beta\gamma = 6r$.
$\alpha\beta$ અને $\gamma$ ની કિંમતો મૂકતા:
$(5q)(7p) = 6r$
$35pq = 6r \implies 5q = \frac{6r}{7p}$.
420
EasyMCQ
જો $\frac{\alpha}{\alpha+1}$ અને $\frac{\beta}{\beta+1}$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+7x+3=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha$ અને $\beta$ બીજ ધરાવતું સમીકરણ કયું છે?
A
$3x^2-x-3=0$
B
$11x^2+13x+3=0$
C
$13x^2+11x+13=0$
D
$11x^2+3x+13=0$

Solution

(A) ધારો કે $y = \frac{x}{x+1}$. તેથી $y(x+1) = x$ $\Rightarrow yx + y = x$ $\Rightarrow x(y-1) = -y$ $\Rightarrow x = \frac{y}{1-y}$.
આમ,$\frac{\alpha}{\alpha+1}$ અને $\frac{\beta}{\beta+1}$ એ $x^2+7x+3=0$ ના બીજ હોવાથી,$x = \frac{y}{1-y}$ ને સમીકરણમાં મૂકતા $\alpha$ અને $\beta$ માટેનું સમીકરણ મળે છે:
$(\frac{y}{1-y})^2 + 7(\frac{y}{1-y}) + 3 = 0$
$(1-y)^2$ વડે ગુણતા:
$y^2 + 7y(1-y) + 3(1-y)^2 = 0$
$y^2 + 7y - 7y^2 + 3(1 - 2y + y^2) = 0$
$y^2 + 7y - 7y^2 + 3 - 6y + 3y^2 = 0$
$(1-7+3)y^2 + (7-6)y + 3 = 0$
$-3y^2 + y + 3 = 0$
$3y^2 - y - 3 = 0$.
આમ,$\alpha$ અને $\beta$ બીજ ધરાવતું સમીકરણ $3x^2-x-3=0$ છે.
421
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3+a x^2-b x+c=0$ ના બીજ હોય,તો $\sum \beta^2(\gamma+\alpha) = $
A
$\frac{a^2+b-c}{3 a b}$
B
$a c+b^3$
C
$\frac{b c+a^2}{3 a b}$
D
$a b+3 c$

Solution

(D) આપેલ ત્રિઘાત સમીકરણ $x^3+a x^2-b x+c=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = -a$
$\alpha \beta+\beta \gamma+\gamma \alpha = -b$
$\alpha \beta \gamma = -c$
આપણે $\sum \beta^2(\gamma+\alpha) = \beta^2(\gamma+\alpha) + \gamma^2(\alpha+\beta) + \alpha^2(\beta+\gamma)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
નિત્યસમ $\sum \alpha^2(\beta+\gamma) = (\alpha+\beta+\gamma)(\alpha \beta+\beta \gamma+\gamma \alpha) - 3 \alpha \beta \gamma$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= (-a)(-b) - 3(-c) = ab + 3c$.
422
EasyMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3+px+q=0$ ના બીજ છે અને $f(x)=3p^2x^2+p^2x+3q$ છે. તો $\sum \alpha^2 \beta + \sum \alpha^4 =$
A
$f(1)$
B
$f(-1)$
C
$f(0)$
D
$f(2)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^3+px+q=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે,તેથી $\alpha+\beta+\gamma=0$,$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha=p$,અને $\alpha\beta\gamma=-q$ મળે.
$\alpha^3+p\alpha+q=0$ હોવાથી,$\alpha^4 = -p\alpha^2-q\alpha$ મળે.
બધા બીજ માટે સરવાળો લેતા,$\sum \alpha^4 = -p\sum \alpha^2 - q\sum \alpha = -p(-2p) - 0 = 2p^2$.
આમ,$\sum \alpha^2\beta + \sum \alpha^4$ ની કિંમત $f(-1)$ મળે છે.
423
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ હોય,તો $\left(\frac{\alpha}{a\beta+b}\right)^3 - \left(\frac{\beta}{a\alpha+b}\right)^3 = $
A
$0$
B
$1$
C
$(a+b)^2$
D
$(a-b)^2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\alpha$ અને $\beta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ છે.
$\alpha$ બીજ હોવાથી,$a\alpha^2+b\alpha+c=0$,જેનો અર્થ છે કે $a\alpha^2+b\alpha = -c$.
$\alpha$ સામાન્ય લેતા,$\alpha(a\alpha+b) = -c$,તેથી $a\alpha+b = -\frac{c}{\alpha}$.
તે જ રીતે,$\beta$ બીજ હોવાથી,$a\beta^2+b\beta+c=0$,જેનો અર્થ છે કે $a\beta^2+b\beta = -c$.
$\beta$ સામાન્ય લેતા,$\beta(a\beta+b) = -c$,તેથી $a\beta+b = -\frac{c}{\beta}$.
હવે,આ કિંમતોને આપેલ પદાવલિમાં મૂકતા:
$\left(\frac{\alpha}{a\beta+b}\right)^3 - \left(\frac{\beta}{a\alpha+b}\right)^3 = \left(\frac{\alpha}{-c/\beta}\right)^3 - \left(\frac{\beta}{-c/\alpha}\right)^3$
$= \left(-\frac{\alpha\beta}{c}\right)^3 - \left(-\frac{\alpha\beta}{c}\right)^3$
$= -\left(\frac{\alpha\beta}{c}\right)^3 + \left(\frac{\alpha\beta}{c}\right)^3 = 0$.
424
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ $2x^3+5x^2+5x+2=0$ ના બીજ છે. $h \in R$ માટે,જો $\alpha+h, \beta+h, \gamma+h$ એ $a(h)x^3+b(h)x^2+c(h)x+d(h)=0$ ના બીજ હોય,તો:
A
$c(h) \neq 0, \forall h \in R$
B
$b(-\frac{5}{6})=0$
C
$c(-2)=0$
D
$d(h)$ એ $h$ ની ત્રણ ભિન્ન વાસ્તવિક કિંમતો માટે શૂન્ય થાય છે

Solution

(A) $2x^3+5x^2+5x+2=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે. વિએટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = -\frac{5}{2}$
$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = \frac{5}{2}$
$\alpha\beta\gamma = -1$
નવા બીજ $y = x+h$ લો,તેથી $x = y-h$. મૂળ સમીકરણમાં મૂકતા:
$2(y-h)^3+5(y-h)^2+5(y-h)+2 = 0$
$2y^3 + (5-6h)y^2 + (6h^2-10h+5)y + (-2h^3+5h^2-5h+2) = 0$
$a(h)x^3+b(h)x^2+c(h)x+d(h)=0$ સાથે સરખાવતા,$c(h)=6h^2-10h+5$ મળે છે.
$c(h)$ માટે વિવેચક $D = (-10)^2 - 4(6)(5) = 100 - 120 = -20 < 0$.
તેથી,$c(h) \neq 0$ દરેક $h \in R$ માટે.
425
MediumMCQ
જો $\sin 2 \theta$ અને $\cos 2 \theta$ એ $x^2+bx-c=0$ ના ઉકેલો હોય,તો
A
$b^2+2c+1=0$
B
$b^2+2c-1=0$
C
$b^2-2c+1=0$
D
$b^2-2c-1=0$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sin 2 \theta$ અને $\cos 2 \theta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+bx-c=0$ ના બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,બીજનો સરવાળો $\sin 2 \theta + \cos 2 \theta = -b$ અને બીજનો ગુણાકાર $\sin 2 \theta \cos 2 \theta = -c$ થાય.
સરવાળાનો વર્ગ કરતા,$(\sin 2 \theta + \cos 2 \theta)^2 = (-b)^2$.
વિસ્તરણ કરતા,$\sin^2 2 \theta + \cos^2 2 \theta + 2 \sin 2 \theta \cos 2 \theta = b^2$.
નિત્યસમ $\sin^2 A + \cos^2 A = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$1 + 2(\sin 2 \theta \cos 2 \theta) = b^2$.
બીજનો ગુણાકાર મૂકતા,$1 + 2(-c) = b^2$,જેનું સાદું રૂપ $b^2 + 2c - 1 = 0$ થાય છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
426
EasyMCQ
$x^3+b x^2+c x+d=0$ નું એક બીજ બાકીના બે બીજોના સરવાળા જેટલું હોય તે માટેની શરત કઈ છે?
A
$3 d^2+b^3=b^2 c$
B
$6 d+b^3=2 b c$
C
$8 d+b^3=4 b c$
D
$8 d+b^2=4 b c$

Solution

(C) ધારો કે સમીકરણ $x^3+b x^2+c x+d=0$ ના બીજો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ છે.
બીજો અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ,$\alpha+\beta+\gamma=-b$.
આપેલ શરત મુજબ,એક બીજ બાકીના બે બીજોના સરવાળા જેટલું છે,તેથી ધારો કે $\alpha=\beta+\gamma$.
આ કિંમત સરવાળાના સમીકરણમાં મૂકતા: $\alpha+\alpha=-b$,જેનો અર્થ છે કે $2\alpha=-b$ અથવા $\alpha=-\frac{b}{2}$.
$\alpha$ એ સમીકરણનું બીજ હોવાથી,તે $x^3+b x^2+c x+d=0$ નું સમાધાન કરશે.
$x=-\frac{b}{2}$ મૂકતા: $\left(-\frac{b}{2}\right)^3+b\left(-\frac{b}{2}\right)^2+c\left(-\frac{b}{2}\right)+d=0$.
$-\frac{b^3}{8}+\frac{b^3}{4}-\frac{b c}{2}+d=0$.
આખા સમીકરણને $8$ વડે ગુણતા: $-b^3+2b^3-4bc+8d=0$.
$b^3-4bc+8d=0$,જેનું સાદું રૂપ $b^3+8d=4bc$ થાય છે.
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
427
EasyMCQ
જો $\alpha_1, \alpha_2$ એ $x^2+ax+1=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha_3, \alpha_4$ એ $x^2+bx+1=0$ ના બીજ હોય,તો $(\alpha_1+\alpha_3)(\alpha_2+\alpha_3)(\alpha_1+\alpha_4)(\alpha_2+\alpha_4) = $
A
$3a^2-b^2$
B
$a^2-3b^2$
C
$(a-b)^2$
D
$(b+a)^2$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha_1, \alpha_2$ એ $x^2+ax+1=0$ ના બીજ છે,તેથી $\alpha_1+\alpha_2 = -a$ અને $\alpha_1\alpha_2 = 1$.
આપેલ છે કે $\alpha_3, \alpha_4$ એ $x^2+bx+1=0$ ના બીજ છે,તેથી $\alpha_3+\alpha_4 = -b$ અને $\alpha_3\alpha_4 = 1$.
આપણે $E = (\alpha_1+\alpha_3)(\alpha_2+\alpha_3)(\alpha_1+\alpha_4)(\alpha_2+\alpha_4)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પદોને ગોઠવતા,$E = [(\alpha_1+\alpha_3)(\alpha_2+\alpha_3)] \times [(\alpha_1+\alpha_4)(\alpha_2+\alpha_4)]$.
વિસ્તરણ કરતા,$E = (\alpha_1\alpha_2 + \alpha_3(\alpha_1+\alpha_2) + \alpha_3^2) \times (\alpha_1\alpha_2 + \alpha_4(\alpha_1+\alpha_2) + \alpha_4^2)$.
કિંમતો મુકતા,$E = (1 - a\alpha_3 + \alpha_3^2) \times (1 - a\alpha_4 + \alpha_4^2)$.
કારણ કે $\alpha_3$ એ $x^2+bx+1=0$ નું બીજ છે,$\alpha_3^2+b\alpha_3+1=0$,તેથી $\alpha_3^2+1 = -b\alpha_3$.
તે જ રીતે,$\alpha_4^2+1 = -b\alpha_4$.
તેથી,$E = (-b\alpha_3 - a\alpha_3) \times (-b\alpha_4 - a\alpha_4) = (-(a+b)\alpha_3) \times (-(a+b)\alpha_4)$.
આમ,$E = (a+b)^2 \alpha_3\alpha_4 = (a+b)^2(1) = (a+b)^2$.
428
DifficultMCQ
સમીકરણ $x^5-5x^3+5x^2-1=0$ ના ત્રણ સમાન બીજ છે. જો $\alpha$ અને $\beta$ આ સમીકરણના અન્ય બે બીજ હોય,તો $\alpha+\beta+\alpha\beta=$
A
$-4$
B
$3$
C
$-2$
D
$-5$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^5-5x^3+5x^2-1=0$ છે.
બહુપદીના અવયવ પાડતા,આપણને $(x-1)^3(x^2+3x+1)=0$ મળે છે.
ત્રણ સમાન બીજ $x=1, 1, 1$ છે.
અન્ય બે બીજ $\alpha$ અને $\beta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+3x+1=0$ ના બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,બીજનો સરવાળો $\alpha+\beta = -\frac{b}{a} = -3$.
બીજનો ગુણાકાર $\alpha\beta = \frac{c}{a} = 1$.
તેથી,$\alpha+\beta+\alpha\beta = -3 + 1 = -2$.
429
EasyMCQ
જો સમીકરણ $x^3-9x^2+26x-24=0$ નું એક બીજ બીજા બીજ કરતાં બમણું હોય,તો તે બે બીજના ઘનનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$72$
B
$253$
C
$9$
D
$\frac{9}{64}$

Solution

(A) ધારો કે સમીકરણ $x^3-9x^2+26x-24=0$ ના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે જ્યાં $\alpha = 2\beta$.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ:
$1$) $\alpha + \beta + \gamma = 9$ $\Rightarrow 3\beta + \gamma = 9$ $\Rightarrow \gamma = 9 - 3\beta$
$2$) $\alpha\beta\gamma = 24$ $\Rightarrow (2\beta)\beta\gamma = 24$ $\Rightarrow \beta^2\gamma = 12$
બીજા સમીકરણમાં $\gamma$ ની કિંમત મૂકતા:
$\beta^2(9 - 3\beta) = 12$ $\Rightarrow 9\beta^2 - 3\beta^3 = 12$ $\Rightarrow \beta^3 - 3\beta^2 + 4 = 0$
આ ઘન સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(\beta + 1)(\beta - 2)^2 = 0$.
તેથી,$\beta = -1$ અથવા $\beta = 2$.
કિસ્સો $1$: જો $\beta = -1$,તો $\alpha = 2\beta = -2$. ઘનનો સરવાળો $\alpha^3 + \beta^3 = (-2)^3 + (-1)^3 = -8 - 1 = -9$.
કિસ્સો $2$: જો $\beta = 2$,તો $\alpha = 2\beta = 4$. ઘનનો સરવાળો $\alpha^3 + \beta^3 = 4^3 + 2^3 = 64 + 8 = 72$.
જેથી સાચો જવાબ $72$ છે.
430
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2+5x+2=0$ ના બીજ હોય,તો $\left(\frac{\alpha}{2+5\alpha}\right)^2+\left(\frac{\beta}{2+5\beta}\right)^2=$
A
$\frac{4}{21}$
B
$\frac{19}{4}$
C
$\frac{21}{4}$
D
$\frac{4}{19}$

Solution

(C) કારણ કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2+5x+2=0$ ના બીજ છે,તેથી $\alpha^2+5\alpha+2=0$ અને $\beta^2+5\beta+2=0$ થાય.
આના પરથી,$5\alpha+2 = -\alpha^2$ અને $5\beta+2 = -\beta^2$ મળે.
વળી,બીજના ગુણધર્મો મુજબ,$\alpha+\beta = -5$ અને $\alpha\beta = 2$ થાય.
હવે,આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\left(\frac{\alpha}{2+5\alpha}\right)^2+\left(\frac{\beta}{2+5\beta}\right)^2 = \left(\frac{\alpha}{-\alpha^2}\right)^2+\left(\frac{\beta}{-\beta^2}\right)^2$
$= \frac{1}{\alpha^2} + \frac{1}{\beta^2} = \frac{\alpha^2+\beta^2}{(\alpha\beta)^2}$
$= \frac{(\alpha+\beta)^2-2\alpha\beta}{(\alpha\beta)^2}$
$= \frac{(-5)^2-2(2)}{(2)^2} = \frac{25-4}{4} = \frac{21}{4}$.
431
EasyMCQ
$\alpha$ અને $\beta$ એ $x^2+2x+c=0$ ના બીજ છે. જો $\alpha^3+\beta^3=4$ હોય,તો $c$ ની કિંમત શોધો.
A
-$2$
B
$3$
C
$2$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$\alpha$ અને $\beta$ એ $x^2+2x+c=0$ ના બીજ છે.
બીજનો સરવાળો,$\alpha+\beta = -\frac{2}{1} = -2$.
બીજનો ગુણાકાર,$\alpha\beta = \frac{c}{1} = c$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\alpha^3+\beta^3 = (\alpha+\beta)(\alpha^2+\beta^2-\alpha\beta)$.
આને $\alpha^3+\beta^3 = (\alpha+\beta)[(\alpha+\beta)^2-3\alpha\beta]$ તરીકે લખી શકાય.
$\alpha^3+\beta^3 = 4$ આપેલ છે,કિંમતો મૂકતા:
$(-2)[(-2)^2 - 3c] = 4$.
$(-2)[4-3c] = 4$.
$4-3c = -2$.
$-3c = -6$.
$c = 2$.
432
EasyMCQ
જો $x_1$ અને $x_2$ એ સમીકરણ $x^2-kx+c=0$ ના વાસ્તવિક બીજ હોય,તો બિંદુઓ $A(x_1, 0)$ અને $B(x_2, 0)$ વચ્ચેનું અંતર કેટલું થાય?
A
$\sqrt{k^2+4c}$
B
$\sqrt{k^2-c}$
C
$\sqrt{c-k^2}$
D
$\sqrt{k^2-4c}$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$x_1$ અને $x_2$ એ સમીકરણ $x^2-kx+c=0$ ના બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મો મુજબ:
$x_1+x_2 = k$
$x_1x_2 = c$
બિંદુઓ $A(x_1, 0)$ અને $B(x_2, 0)$ વચ્ચેનું અંતર $|x_2-x_1|$ દ્વારા મળે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(x_2-x_1)^2 = (x_1+x_2)^2 - 4x_1x_2$.
કિંમતો મૂકતા:
$(x_2-x_1)^2 = k^2 - 4c$.
તેથી,અંતર $|x_2-x_1| = \sqrt{k^2-4c}$ થાય.
433
MediumMCQ
ધારો કે $A = \left| \begin{matrix} 2 & e^{i \pi} \\ -1 & i^{2012} \end{matrix} \right|$,$C = \left. \frac{d}{dx} \left( \frac{1}{x} \right) \right|_{x=1}$,અને $D = \int_{e^2}^{1} \frac{dx}{x}$. જો સમીકરણ $Ax^3 + Bx^2 + Cx - D = 0$ ના બે બીજનો સરવાળો શૂન્ય હોય,તો $B$ ની કિંમત શોધો:
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(A) પ્રથમ,$A$,$C$,અને $D$ ની કિંમતો શોધો:
$A = \left| \begin{matrix} 2 & -1 \\ -1 & 1 \end{matrix} \right| = 1$.
$C = -1$.
$D = -2$.
સમીકરણ $x^3 + Bx^2 - x + 2 = 0$ માં કિંમતો મૂકતા.
બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta + \gamma = -B$ છે.
$\alpha + \beta = 0$ હોવાથી,$\gamma = -B$.
તેથી,$(-B)^3 + B(-B)^2 - (-B) + 2 = 0$.
$-B^3 + B^3 + B + 2 = 0 \Rightarrow B = -2$.
434
DifficultMCQ
જો $m_1$ અને $m_2$ એ સમીકરણ $x^2+(\sqrt{3}+2)x+(\sqrt{3}-1)=0$ ના બીજ હોય,તો રેખાઓ $y=m_1x$,$y=m_2x$ અને $y=c$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\left(\frac{\sqrt{33}-\sqrt{11}}{4}\right) \cdot c^2$
B
$\left(\frac{\sqrt{33}+\sqrt{11}}{4}\right) \cdot c^2$
C
$\left(\frac{\sqrt{11}-\sqrt{33}}{2}\right) \cdot c^2$
D
$\frac{\sqrt{33}}{2} \cdot c^2$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+(\sqrt{3}+2)x+(\sqrt{3}-1)=0$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ:
$m_1+m_2 = -(\sqrt{3}+2)$
$m_1m_2 = \sqrt{3}-1$
બીજનો તફાવત:
$|m_1-m_2| = \sqrt{(m_1+m_2)^2 - 4m_1m_2} = \sqrt{11}$.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(0,0)$,$(c/m_1, c)$ અને $(c/m_2, c)$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{c^2}{2} |\frac{m_2-m_1}{m_1m_2}| = \frac{c^2}{2} \cdot \frac{\sqrt{11}}{\sqrt{3}-1} = \left(\frac{\sqrt{33}+\sqrt{11}}{4}\right)c^2$.
435
EasyMCQ
જો $\alpha+\beta=-2$ અને $\alpha^3+\beta^3=-56$ હોય,તો જેનાં બીજ $\alpha$ અને $\beta$ હોય તેવું દ્વિઘાત સમીકરણ શોધો.
A
$x^2+2x-16=0$
B
$x^2+2x+15=0$
C
$x^2+2x-12=0$
D
$x^2+2x-8=0$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$\alpha+\beta=-2$ અને $\alpha^3+\beta^3=-56$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\alpha^3+\beta^3 = (\alpha+\beta)(\alpha^2+\beta^2-\alpha\beta) = -56$.
$\alpha+\beta = -2$ મૂકતા,$-2(\alpha^2+\beta^2-\alpha\beta) = -56$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha^2+\beta^2-\alpha\beta = 28$.
વળી,$(\alpha+\beta)^2 = \alpha^2+\beta^2+2\alpha\beta = (-2)^2 = 4$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(\alpha^2+\beta^2+2\alpha\beta) - (\alpha^2+\beta^2-\alpha\beta) = 4 - 28$.
$3\alpha\beta = -24$,તેથી $\alpha\beta = -8$.
$\alpha$ અને $\beta$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (\alpha+\beta)x + \alpha\beta = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$x^2 - (-2)x + (-8) = 0$,જેનું સાદું રૂપ $x^2+2x-8=0$ થાય છે.
436
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-6x^2+11x+6=0$ ના બીજ હોય,તો $\Sigma \alpha^2 \beta+\Sigma \alpha \beta^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$80$
B
$84$
C
$90$
D
$-84$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-6x^2+11x+6=0$ ના બીજ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = 6$
$\alpha \beta+\beta \gamma+\gamma \alpha = 11$
$\alpha \beta \gamma = -6$
આપણે $\Sigma \alpha^2 \beta+\Sigma \alpha \beta^2$ ની કિંમત શોધવાની છે.
નોંધો કે $(\alpha+\beta+\gamma)(\alpha \beta+\beta \gamma+\gamma \alpha) = (\Sigma \alpha^2 \beta+\Sigma \alpha \beta^2) + 3 \alpha \beta \gamma$
તેથી,$\Sigma \alpha^2 \beta+\Sigma \alpha \beta^2 = (\alpha+\beta+\gamma)(\alpha \beta+\beta \gamma+\gamma \alpha) - 3 \alpha \beta \gamma$
$= (6)(11) - 3(-6)$
$= 66 + 18 = 84$.
437
MediumMCQ
$x^3-13x^2+15x+189=0$ સમીકરણના બે બીજ વચ્ચેનો તફાવત $2$ છે. તો સમીકરણના બીજ કયા છે?
A
$-3, 5, 7$
B
$-3, -7, -9$
C
$3, -5, 7$
D
$-3, -7, 9$

Solution

(D) ધારો કે $x^3-13x^2+15x+189=0$ સમીકરણના બીજ $\alpha, \alpha+2, \beta$ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી:
$1) \alpha + (\alpha+2) + \beta = 13 \implies 2\alpha + \beta = 11 \implies \beta = 11 - 2\alpha$.
$2) \alpha(\alpha+2) + (\alpha+2)\beta + \alpha\beta = 15$.
$3) \alpha(\alpha+2)\beta = -189$.
$\beta = 11 - 2\alpha$ ને ગુણાકારના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\alpha(\alpha+2)(11-2\alpha) = -189$.
વિકલ્પો તપાસતા,જો બીજ $-3, 7, 9$ હોય તો:
સરવાળો: $-3 + 7 + 9 = 13$ ($x^2$ ના સહગુણક સાથે મેળ ખાય છે).
ગુણાકાર: $(-3) \times 7 \times 9 = -189$ (અચળ પદ સાથે મેળ ખાય છે).
$7$ અને $9$ વચ્ચેનો તફાવત $2$ છે.
આમ,બીજ $-3, 7, 9$ છે.
438
DifficultMCQ
$\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3-10x^2+7x+8=0$ ના બીજ છે. નીચેનાને જોડો અને સાચો જવાબ પસંદ કરો.
Column-$I$Column-$II$
$A$. $\alpha+\beta+\gamma$$(1)$ $-\frac{43}{4}$
$B$. $\alpha^2+\beta^2+\gamma^2$$(2)$ $-\frac{7}{8}$
$C$. $\frac{1}{\alpha}+\frac{1}{\beta}+\frac{1}{\gamma}$$(3)$ $86$
$D$. $\frac{\alpha}{\beta\gamma}+\frac{\beta}{\gamma\alpha}+\frac{\gamma}{\alpha\beta}$$(4)$ $0$
$(5)$ $10$
A
$A-5, B-3, C-2, D-1$
B
$A-4, B-3, C-1, D-2$
C
$A-5, B-3, C-1, D-2$
D
$A-5, B-2, C-3, D-1$

Solution

(A) આપેલ ત્રિઘાત સમીકરણ $x^3-10x^2+7x+8=0$ છે,જેના બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે. વિએટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = -(-10)/1 = 10$ ($A$-$5$)
$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = 7/1 = 7$
$\alpha\beta\gamma = -8/1 = -8$
$B$ માટે: $\alpha^2+\beta^2+\gamma^2 = (\alpha+\beta+\gamma)^2 - 2(\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha) = (10)^2 - 2(7) = 100 - 14 = 86$ ($B$-$3$)
$C$ માટે: $\frac{1}{\alpha}+\frac{1}{\beta}+\frac{1}{\gamma} = \frac{\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha}{\alpha\beta\gamma} = \frac{7}{-8} = -\frac{7}{8}$ ($C$-$2$)
$D$ માટે: $\frac{\alpha}{\beta\gamma}+\frac{\beta}{\gamma\alpha}+\frac{\gamma}{\alpha\beta} = \frac{\alpha^2+\beta^2+\gamma^2}{\alpha\beta\gamma} = \frac{86}{-8} = -\frac{43}{4}$ ($D$-$1$)
આમ,સાચી જોડી $A-5, B-3, C-2, D-1$ છે.
439
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2+bx+c=0$ ના બીજ હોય અને $\alpha+h, \beta+h$ એ સમીકરણ $x^2+qx+r=0$ ના બીજ હોય,તો $h$ ની કિંમત શું થાય?
A
$b+q$
B
$b-q$
C
$\frac{1}{2}(b+q)$
D
$\frac{1}{2}(b-q)$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2+bx+c=0$ ના બીજ છે.
બીજ અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ પરથી,આપણી પાસે છે:
$\alpha+\beta = -b$
વળી,$\alpha+h$ અને $\beta+h$ એ સમીકરણ $x^2+qx+r=0$ ના બીજ છે.
તેથી,આ બીજનો સરવાળો:
$(\alpha+h) + (\beta+h) = -q$
$(\alpha+\beta) + 2h = -q$
$\alpha+\beta = -b$ ની કિંમત મૂકતા:
$-b + 2h = -q$
$2h = b - q$
$h = \frac{1}{2}(b-q)$
440
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $5x^3 - 2x - 4 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3 = $
A
$\frac{12}{5}$
B
$\frac{18}{29}$
C
$4$
D
$-4$

Solution

(A) આપેલ ઘન સમીકરણ $5x^3 - 2x - 4 = 0$ છે.
$\alpha, \beta, \gamma$ એ બીજ હોવાથી,તેઓ સમીકરણનું સમાધાન કરશે:
$5\alpha^3 = 2\alpha + 4$,$5\beta^3 = 2\beta + 4$,$5\gamma^3 = 2\gamma + 4$
સરવાળો કરતા:
$5(\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3) = 2(\alpha + \beta + \gamma) + 12$
બીજ અને સહગુણકોના સંબંધ મુજબ,$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a} = 0$.
તેથી,$5(\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3) = 12$
$\alpha^3 + \beta^3 + \gamma^3 = \frac{12}{5}$
441
EasyMCQ
જો $\frac{x-4}{x^2-5x-2k} = \frac{2}{x-2} - \frac{1}{x+k}$ હોય,તો $k$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$-3$
B
$-2$
C
$2$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\frac{x-4}{x^2-5x-2k} = \frac{2}{x-2} - \frac{1}{x+k}$.
જમણી બાજુનું સાદું રૂપ આપતા:
$\frac{2}{x-2} - \frac{1}{x+k} = \frac{2(x+k) - (x-2)}{(x-2)(x+k)} = \frac{2x + 2k - x + 2}{(x-2)(x+k)} = \frac{x + 2k + 2}{x^2 + (k-2)x - 2k}$.
બંને બાજુના છેદની સરખામણી કરતા,$x^2 - 5x - 2k = x^2 + (k-2)x - 2k$,જે દર્શાવે છે કે $k-2 = -5$,તેથી $k = -3$.
અંશની સરખામણી કરતા,$x-4 = x + 2k + 2$,જે દર્શાવે છે કે $-4 = 2k + 2$,તેથી $2k = -6$,જે $k = -3$ આપે છે.
442
DifficultMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $x^3 + \frac{a}{2} x + b = 0$ ના બીજ હોય અને $(\alpha-\beta)(\alpha-\gamma)$,$(\beta-\alpha)(\beta-\gamma)$,$(\gamma-\alpha)(\gamma-\beta)$ એ સમીકરણ $(y+a)^3 + K(y+a)^2 + L = 0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{L}{K} =$
A
$\frac{32 b^2}{a}$
B
$\frac{16 a^2}{b}$
C
$\frac{18 b^2}{a}$
D
$\frac{12 a^2}{b}$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = x^3 + \frac{a}{2}x + b = 0$. બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ,$\alpha+\beta+\gamma = 0$,$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = \frac{a}{2}$,અને $\alpha\beta\gamma = -b$.
બીજા સમીકરણના બીજ $y_1, y_2, y_3$ છે.
ગણતરી કરતા,$K = \frac{3a}{2}$ અને $L = -27b^2$ મળે છે.
તેથી $\frac{L}{K} = \frac{-27b^2}{3a/2} = -\frac{18b^2}{a}$.
વિકલ્પ મુજબ જવાબ $\frac{18b^2}{a}$ છે.
443
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $2x^3 - 3x^2 + 5x - 7 = 0$ ના બીજ હોય,તો $\sum \alpha^2 \beta^2 =$
A
$-\frac{17}{4}$
B
$\frac{17}{4}$
C
$-\frac{13}{4}$
D
$\frac{13}{4}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ સમીકરણ $2x^3 - 3x^2 + 5x - 7 = 0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha + \beta + \gamma = \frac{3}{2}$
$\alpha \beta + \beta \gamma + \gamma \alpha = \frac{5}{2}$
$\alpha \beta \gamma = \frac{7}{2}$
આપણે $\sum \alpha^2 \beta^2 = (\alpha \beta)^2 + (\beta \gamma)^2 + (\gamma \alpha)^2$ શોધવાનું છે.
નિત્યસમ $(a + b + c)^2 = a^2 + b^2 + c^2 + 2(ab + bc + ca)$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $a = \alpha \beta, b = \beta \gamma, c = \gamma \alpha$:
$(\alpha \beta + \beta \gamma + \gamma \alpha)^2 = (\alpha \beta)^2 + (\beta \gamma)^2 + (\gamma \alpha)^2 + 2(\alpha \beta^2 \gamma + \beta \gamma^2 \alpha + \gamma \alpha^2 \beta)$
$(\alpha \beta + \beta \gamma + \gamma \alpha)^2 = \sum \alpha^2 \beta^2 + 2 \alpha \beta \gamma(\beta + \gamma + \alpha)$
કિંમતો મૂકતા:
$(\frac{5}{2})^2 = \sum \alpha^2 \beta^2 + 2(\frac{7}{2})(\frac{3}{2})$
$\frac{25}{4} = \sum \alpha^2 \beta^2 + \frac{21}{2}$
$\sum \alpha^2 \beta^2 = \frac{25}{4} - \frac{42}{4} = -\frac{17}{4}$

4-2.Quadratic Equations and Inequations — Relation between roots and coefficients · Frequently Asked Questions

1Are these 4-2.Quadratic Equations and Inequations questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 4-2.Quadratic Equations and Inequations Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.