Gujarati

Integral of the form ex(F(x) + F'(x)) dx Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 7-1.Indefinite Integral · Integral of the form ex(F(x) + F'(x)) dx

171+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 171 questions in Gujarati

101
EasyMCQ
$\int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx = $ . . . . . . $+ c$.
A
$e^x \tan x$
B
$e^x \tan \frac{x}{2}$
C
$e^x \cot \frac{x}{2}$
D
$e^x \cot x$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\int e^x [f(x) + f'(x)] dx = e^x f(x) + c$.
આપેલ સંકલન $I = \int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx$ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા: $1 + \sin x = 1 + 2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}$ અને $1 + \cos x = 2 \cos^2 \frac{x}{2}$.
આ કિંમતો પદમાં મૂકતા: $\frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} = \frac{1 + 2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}}{2 \cos^2 \frac{x}{2}} = \frac{1}{2 \cos^2 \frac{x}{2}} + \frac{2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}}{2 \cos^2 \frac{x}{2}} = \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2} + \tan \frac{x}{2}$.
ધારો કે $f(x) = \tan \frac{x}{2}$,તો $f'(x) = \sec^2 \frac{x}{2} \cdot \frac{1}{2} = \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}$.
આમ,સંકલન $\int e^x [f(x) + f'(x)] dx = e^x f(x) + c = e^x \tan \frac{x}{2} + c$ થાય છે.
102
EasyMCQ
જો $\int \left\{ \cos^{-1} x - (1-x^2)^{-\frac{1}{2}} \right\} k \, dx = k \cdot \cos^{-1} x + c$ હોય,તો $k = $ . . . . . . .
A
$e^{\cos^{-1} x}$
B
$e^x$
C
$e^{-x}$
D
$-e^x$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \left\{ \cos^{-1} x - (1-x^2)^{-\frac{1}{2}} \right\} k \, dx$.
આપેલ છે કે $\int \left\{ \cos^{-1} x - \frac{1}{\sqrt{1-x^2}} \right\} k \, dx = k \cdot \cos^{-1} x + c$.
ધારો કે $f(x) = \cos^{-1} x$. તો $f'(x) = -\frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$.
સંકલન આ મુજબ બને છે: $\int k \left\{ f(x) + f'(x) \right\} dx = k \cdot \cos^{-1} x + c$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\int e^x \{ f(x) + f'(x) \} dx = e^x f(x) + c$.
આ સમીકરણને આપેલ સમીકરણ $\int k \{ f(x) + f'(x) \} dx = k \cdot f(x) + c$ સાથે સરખાવતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $k$ એ $x$ નું એવું વિધેય હોવું જોઈએ કે જેથી $k = e^x$ થાય.
આમ,$k = e^x$.
103
EasyMCQ
$\int e^x(2021+\tan x+\tan^2 x) dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$(2021+\tan x) e^x$
B
$(2020+\tan x)$
C
$(2020+\tan x) e^x$
D
$(2000+\tan x) e^x$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $1 + \tan^2 x = \sec^2 x$.
આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\int e^x(2021 + \tan x + \tan^2 x) dx = \int e^x(2020 + 1 + \tan^2 x + \tan x) dx$
$= \int e^x(2020 + \sec^2 x + \tan x) dx$
$= \int e^x(2020 + \tan x) dx + \int e^x \sec^2 x dx$.
ધારો કે $f(x) = 2020 + \tan x$. તો $f'(x) = \sec^2 x$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^x(f(x) + f'(x)) dx = e^x f(x) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$\int e^x(2020 + \tan x + \sec^2 x) dx = e^x(2020 + \tan x) + C$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
104
EasyMCQ
$\int \frac{x+100}{(x+101)^2} e^x \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$\frac{1}{x+100} e^x$
B
$\frac{1}{x+101} e^x$
C
$\frac{1}{x-101} e^x$
D
$(x+101) e^x$

Solution

(B) આપણે પ્રમાણિત સંકલન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\int e^x [f(x) + f'(x)] \, dx = e^x f(x) + C$.
આપેલ સંકલન: $I = \int \frac{x+100}{(x+101)^2} e^x \, dx$.
અંશને આ રીતે લખી શકાય: $x + 100 = (x + 101) - 1$.
તેથી,સંકલન આ મુજબ થશે: $I = \int \frac{(x+101) - 1}{(x+101)^2} e^x \, dx$.
$I = \int \left( \frac{x+101}{(x+101)^2} - \frac{1}{(x+101)^2} \right) e^x \, dx$.
$I = \int \left( \frac{1}{x+101} - \frac{1}{(x+101)^2} \right) e^x \, dx$.
ધારો કે $f(x) = \frac{1}{x+101}$.
તો $f'(x) = -\frac{1}{(x+101)^2}$.
આ અભિવ્યક્તિ $\int e^x [f(x) + f'(x)] \, dx$ સ્વરૂપમાં હોવાથી,પરિણામ $e^x f(x) + C$ મળે છે.
તેથી,$I = e^x \left( \frac{1}{x+101} \right) + C = \frac{e^x}{x+101} + C$.
105
EasyMCQ
$\int e^x \cdot \sec x(1+\tan x) \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$e^x \cdot \tan x$
B
$e^x \cdot \sec x$
C
$e^x \cdot \sin x$
D
$e^x \cdot \cos x$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\int e^x [f(x) + f'(x)] \, dx = e^x f(x) + C$ સ્વરૂપના સંકલનનું મૂલ્ય $e^x f(x) + C$ થાય છે.
આપેલ સંકલન $\int e^x \cdot \sec x(1 + \tan x) \, dx$ છે.
આને $\int e^x (\sec x + \sec x \tan x) \, dx$ તરીકે ફરીથી લખી શકાય છે.
અહીં,ધારો કે $f(x) = \sec x$.
તેથી,તેનું વિકલન $f'(x) = \sec x \tan x$ થાય છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $\int e^x (f(x) + f'(x)) \, dx = e^x \sec x + C$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
106
EasyMCQ
$\int e^x \tan x(1+\tan x) \, dx = $ . . . . . . $+ C$.
A
$e^x(\tan x - 1)$
B
$e^x \tan x$
C
$e^x \sec x$
D
$e^x(\tan x + 1)$

Solution

(A) આપણે સંકલન $I = \int e^x (\tan x + \tan^2 x) \, dx$ ની કિંમત શોધવાની છે.
નિત્યસમ $1 + \tan^2 x = \sec^2 x$ યાદ કરો,જેનો અર્થ છે કે $\tan^2 x = \sec^2 x - 1$.
આને સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \int e^x (\tan x + \sec^2 x - 1) \, dx$.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા:
$I = \int e^x ((\tan x - 1) + \sec^2 x) \, dx$.
ધારો કે $f(x) = \tan x - 1$.
તો,$f'(x) = \sec^2 x$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^x (f(x) + f'(x)) \, dx = e^x f(x) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$I = e^x (\tan x - 1) + C$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
107
EasyMCQ
$\int \frac{(x-3) e^x}{(x-1)^3} d x=$ . . . . . . $+C$.
A
$\frac{e^x}{(x-1)^3}$
B
$\frac{e^x}{(x-3)^3}$
C
$\frac{e^x}{(x-3)^2}$
D
$\frac{e^x}{(x-1)^2}$

Solution

(D) આપણે સંકલન $I = \int \frac{(x-3) e^x}{(x-1)^3} d x$ ની કિંમત શોધવી છે.
અંશને $(x-1-2)$ તરીકે ફરીથી લખો:
$I = \int \frac{(x-1-2) e^x}{(x-1)^3} d x$
$I = \int \left( \frac{x-1}{(x-1)^3} - \frac{2}{(x-1)^3} \right) e^x d x$
$I = \int \left( \frac{1}{(x-1)^2} - \frac{2}{(x-1)^3} \right) e^x d x$
પ્રમાણિત સંકલન સ્વરૂપ $\int e^x [f(x) + f'(x)] d x = e^x f(x) + C$ યાદ કરો.
ધારો કે $f(x) = \frac{1}{(x-1)^2} = (x-1)^{-2}$.
તો $f'(x) = -2(x-1)^{-3} = -\frac{2}{(x-1)^3}$ થાય.
કારણ કે સંકલ્ય $e^x [f(x) + f'(x)]$ સ્વરૂપમાં છે,તેથી સંકલન $e^x f(x) + C$ થશે.
તેથી,$I = \frac{e^x}{(x-1)^2} + C$.
108
EasyMCQ
$\int \left( \frac{x^2+1}{(x+1)^2} \right) e^x \, dx = \text{ . . . . . . }$.
A
$\left( \frac{x-1}{x+1} \right) e^x + c$
B
$\left( \frac{x^2+1}{x+1} \right) e^x + c$
C
$\left( \frac{x+1}{x-1} \right) e^x + c$
D
$\left( \frac{x^2-1}{x+1} \right) e^x + c$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\int e^x [f(x) + f'(x)] \, dx = e^x f(x) + c$.
પ્રથમ,સંકલ્યને ફરીથી લખો: $\frac{x^2+1}{(x+1)^2} = \frac{x^2-1+2}{(x+1)^2} = \frac{(x-1)(x+1)+2}{(x+1)^2} = \frac{x-1}{x+1} + \frac{2}{(x+1)^2}$.
ધારો કે $f(x) = \frac{x-1}{x+1}$.
તો $f'(x) = \frac{(x+1)(1) - (x-1)(1)}{(x+1)^2} = \frac{x+1-x+1}{(x+1)^2} = \frac{2}{(x+1)^2}$.
આમ,સંકલન $\int e^x [f(x) + f'(x)] \, dx = e^x f(x) + c = \left( \frac{x-1}{x+1} \right) e^x + c$ થાય છે.
109
EasyMCQ
$ \int e^{x}\left(\frac{1+\sin x}{1+\cos x}\right) d x $ ની કિંમત શું છે?
A
$ e^{x} \tan \left(\frac{x}{2}\right)+C $
B
$ \tan \left(\frac{x}{2}\right)+C $
C
$ e^{x}+C $
D
$ e^{x} \sin x+C $

Solution

(A) આપેલ સંકલન $ I = \int e^{x} \left( \frac{1+\sin x}{1+\cos x} \right) dx $ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $ 1+\cos x = 2\cos^2 \left( \frac{x}{2} \right) $ અને $ \sin x = 2\sin \left( \frac{x}{2} \right) \cos \left( \frac{x}{2} \right) $ નો ઉપયોગ કરતા:
$ I = \int e^{x} \left( \frac{1 + 2\sin \left( \frac{x}{2} \right) \cos \left( \frac{x}{2} \right)}{2\cos^2 \left( \frac{x}{2} \right)} \right) dx $
$ I = \int e^{x} \left( \frac{1}{2\cos^2 \left( \frac{x}{2} \right)} + \frac{2\sin \left( \frac{x}{2} \right) \cos \left( \frac{x}{2} \right)}{2\cos^2 \left( \frac{x}{2} \right)} \right) dx $
$ I = \int e^{x} \left( \frac{1}{2} \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) + \tan \left( \frac{x}{2} \right) \right) dx $
આપણે જાણીએ છીએ કે $ \int e^{x} (f(x) + f'(x)) dx = e^{x} f(x) + C $.
અહીં,$ f(x) = \tan \left( \frac{x}{2} \right) $ લો. તો $ f'(x) = \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) \cdot \frac{1}{2} = \frac{1}{2} \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) $.
તેથી,$ I = e^{x} \tan \left( \frac{x}{2} \right) + C $.
110
DifficultMCQ
$\int \frac{x e^{x} d x}{(1+x)^{2}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$e^{x}(1+x)+C$
B
$e^{x}(1+x^{2})+C$
C
$e^{x}(1+x)^{2}+C$
D
$\frac{e^{x}}{1+x}+C$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \frac{x e^{x} d x}{(1+x)^{2}}$.
અંશને $(x+1-1)$ તરીકે લખતા:
$I = \int \frac{e^{x}(x+1-1)}{(1+x)^{2}} d x$.
$I = \int e^{x} \left[ \frac{x+1}{(1+x)^{2}} - \frac{1}{(1+x)^{2}} \right] d x$.
$I = \int e^{x} \left[ \frac{1}{1+x} - \frac{1}{(1+x)^{2}} \right] d x$.
ધારો કે $f(x) = \frac{1}{1+x}$,તો $f'(x) = -\frac{1}{(1+x)^{2}}$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^{x} [f(x) + f'(x)] d x = e^{x} f(x) + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = e^{x} \left( \frac{1}{1+x} \right) + C = \frac{e^{x}}{1+x} + C$.
111
DifficultMCQ
$\int e^{x}\left[\frac{1+\sin x}{1+\cos x}\right] d x$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$e^{x} \tan \frac{x}{2}+C$
B
$e^{x} \tan x+C$
C
$e^{x}(1+\cos x)+C$
D
$e^{x}(1+\sin x)+C$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int e^{x} \left( \frac{1+\sin x}{1+\cos x} \right) dx$.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા,$1+\sin x = 1+2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}$ અને $1+\cos x = 2 \cos^2 \frac{x}{2}$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int e^{x} \left( \frac{1+2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}}{2 \cos^2 \frac{x}{2}} \right) dx$
$I = \int e^{x} \left( \frac{1}{2 \cos^2 \frac{x}{2}} + \frac{2 \sin \frac{x}{2} \cos \frac{x}{2}}{2 \cos^2 \frac{x}{2}} \right) dx$
$I = \int e^{x} \left( \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2} + \tan \frac{x}{2} \right) dx$.
ધારો કે $f(x) = \tan \frac{x}{2}$. તો $f'(x) = \sec^2 \frac{x}{2} \cdot \frac{1}{2} = \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}$.
સંકલન $\int e^{x} [f(x) + f'(x)] dx = e^{x} f(x) + C$ સ્વરૂપમાં હોવાથી,
આપણને $I = e^{x} \tan \frac{x}{2} + C$ મળે છે.
112
EasyMCQ
$ \int \frac{e^{x}\left(x^{2} \tan ^{-1} x+\tan ^{-1} x+1\right)}{x^{2}+1} d x $ ની કિંમત શોધો.
A
$ e^{x} \tan ^{-1} x+c $
B
$ \tan ^{-1}\left(e^{x}\right)+c $
C
$ \tan ^{-1}\left(x^{e}\right)+c $
D
$ e^{\tan ^{-1} x}+c $

Solution

(A) આપેલ છે કે,$ I = \int \frac{e^{x}(x^{2} \tan^{-1} x + \tan^{-1} x + 1)}{x^{2} + 1} dx $.
અંશમાં પદોને ગોઠવતા:
$ I = \int e^{x} \left( \frac{(x^{2} + 1) \tan^{-1} x + 1}{x^{2} + 1} \right) dx $.
દરેક પદને $ x^{2} + 1 $ વડે ભાગતા:
$ I = \int e^{x} \left( \tan^{-1} x + \frac{1}{x^{2} + 1} \right) dx $.
ધારો કે $ f(x) = \tan^{-1} x $,તો $ f'(x) = \frac{1}{x^{2} + 1} $ થાય.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $ \int e^{x} [f(x) + f'(x)] dx = e^{x} f(x) + c $ નો ઉપયોગ કરતા:
$ I = e^{x} \tan^{-1} x + c $.
113
MediumMCQ
$ \int e^{\sin x} \cdot \left(\frac{\sin x+1}{\sec x}\right) d x $ ની કિંમત શોધો.
A
$ \sin x \cdot e^{\sin x}+C $
B
$ \cos x \cdot e^{\sin x}+C $
C
$ e^{\sin x}+C $
D
$ e^{\sin x}(\sin x+1)+C $

Solution

(A) ધારો કે $I = \int e^{\sin x} \cdot \left(\frac{\sin x+1}{\sec x}\right) d x$.
કારણ કે $\frac{1}{\sec x} = \cos x$,આપણે સંકલનને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ:
$I = \int e^{\sin x} (\sin x + 1) \cos x \, dx$.
ધારો કે $u = \sin x$,તો $du = \cos x \, dx$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int e^u (u + 1) \, du$.
$I = \int (u e^u + e^u) \, du$.
સંકલનના ખંડશઃ સંકલન (integration by parts) ના સૂત્ર $\int (f(u) + f'(u)) e^u \, du = e^u f(u) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $f(u) = u$ અને $f'(u) = 1$ છે:
$I = e^u \cdot u + C$.
$u = \sin x$ પાછું મૂકતા:
$I = \sin x \cdot e^{\sin x} + C$.
114
MediumMCQ
$\int \frac{(x-1) e^{x}}{(x+1)^{3}} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{e^{x}}{x+1}+C$
B
$\frac{e^{x}}{(x+1)^{2}}+C$
C
$\frac{e^{x}}{(x+1)^{3}}+C$
D
$\frac{x \cdot e^{x}}{(x+1)}+C$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{x-1}{(x+1)^{3}} e^{x} d x$.
અંશને $(x+1)-2$ તરીકે લખતા:
$I = \int \frac{(x+1)-2}{(x+1)^{3}} e^{x} d x$
$I = \int \left( \frac{x+1}{(x+1)^{3}} - \frac{2}{(x+1)^{3}} \right) e^{x} d x$
$I = \int \frac{e^{x}}{(x+1)^{2}} d x - \int \frac{2 e^{x}}{(x+1)^{3}} d x$.
હવે,પ્રથમ સંકલન $\int \frac{e^{x}}{(x+1)^{2}} d x$ માટે ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,$u = \frac{1}{(x+1)^{2}}$ અને $dv = e^{x} dx$ લેતા:
$du = -2(x+1)^{-3} dx$ અને $v = e^{x}$.
$\int \frac{e^{x}}{(x+1)^{2}} d x = \frac{e^{x}}{(x+1)^{2}} - \int e^{x} \left( -\frac{2}{(x+1)^{3}} \right) d x$
$= \frac{e^{x}}{(x+1)^{2}} + \int \frac{2 e^{x}}{(x+1)^{3}} d x$.
આ કિંમત $I$ માં મૂકતા:
$I = \left( \frac{e^{x}}{(x+1)^{2}} + \int \frac{2 e^{x}}{(x+1)^{3}} d x \right) - \int \frac{2 e^{x}}{(x+1)^{3}} d x$
$I = \frac{e^{x}}{(x+1)^{2}} + C$.
115
MediumMCQ
$\int e^{x} \left[ \frac{\sin x + \cos x}{\cos^2 x} \right] dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$e^{x} \operatorname{cosec} x + C$
B
$e^{x} \cot x + C$
C
$e^{x} \sec x + C$
D
$e^{x} \tan x + C$

Solution

(C) આપણને સંકલન $I = \int e^{x} \left( \frac{\sin x + \cos x}{\cos^2 x} \right) dx$ આપેલ છે.
નિત્યસમ $1 - \sin^2 x = \cos^2 x$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે પદને ફરીથી લખીએ:
$I = \int e^{x} \left( \frac{\sin x}{\cos^2 x} + \frac{\cos x}{\cos^2 x} \right) dx$
$I = \int e^{x} (\tan x \sec x + \sec x) dx$
ધારો કે $f(x) = \sec x$. તો $f'(x) = \sec x \tan x$ થાય.
આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રમાણિત સંકલનનું સૂત્ર $\int e^{x} [f(x) + f'(x)] dx = e^{x} f(x) + C$ છે.
આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int e^{x} (\sec x + \sec x \tan x) dx = e^{x} \sec x + C$.
116
EasyMCQ
$\int e^{\tan ^{-1} x}\left(1+\frac{x}{1+x^{2}}\right) dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$x e^{\tan ^{-1} x}+c$
B
$e^{\tan ^{-1} x}+c$
C
$\frac{1}{2} e^{\tan ^{-1} x}+c$
D
$\frac{1}{2} xe^{\tan ^{-1} x}+c$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int e^{\tan ^{-1} x} \left(1 + \frac{x}{1+x^2}\right) dx$.
આપણે સંકલનને આ રીતે વિભાજિત કરી શકીએ: $I = \int e^{\tan ^{-1} x} dx + \int \frac{x e^{\tan ^{-1} x}}{1+x^2} dx$.
હવે,પ્રથમ સંકલન $\int e^{\tan ^{-1} x} dx$ માટે ખંડશઃ સંકલન (integration by parts) નો ઉપયોગ કરતા,$u = e^{\tan ^{-1} x}$ અને $dv = dx$ લો.
તેથી $du = e^{\tan ^{-1} x} \cdot \frac{1}{1+x^2} dx$ અને $v = x$ મળે.
સૂત્ર $\int u dv = uv - \int v du$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\int e^{\tan ^{-1} x} dx = x e^{\tan ^{-1} x} - \int \frac{x e^{\tan ^{-1} x}}{1+x^2} dx$.
આ કિંમત $I$ માં મૂકતા:
$I = \left(x e^{\tan ^{-1} x} - \int \frac{x e^{\tan ^{-1} x}}{1+x^2} dx\right) + \int \frac{x e^{\tan ^{-1} x}}{1+x^2} dx + c$.
સંકલનના પદો ઉડી જાય છે,તેથી $I = x e^{\tan ^{-1} x} + c$ મળે છે.
117
EasyMCQ
$\int e^{x}(x^{5}+5x^{4}+1)dx$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$e^{x}x^{5}+c$
B
$e^{x}x^{5}+e^{x}+c$
C
$e^{x+1}x^{5}+c$
D
$5x^{4}e^{x}+c$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\int e^{x}(f(x)+f'(x))dx = e^{x}f(x)+c$.
અહીં,ધારો કે $f(x) = x^{5}$.
તેથી,$f'(x) = 5x^{4}$.
આપેલ સંકલન $\int e^{x}(x^{5}+5x^{4}+1)dx$ છે.
આપણે તેને $\int e^{x}(x^{5}+5x^{4})dx + \int e^{x}dx$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
સૂત્ર $\int e^{x}(f(x)+f'(x))dx = e^{x}f(x)+c$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\int e^{x}(x^{5}+5x^{4})dx = e^{x}x^{5}+c_1$ મળે છે.
આમ,કુલ સંકલન $e^{x}x^{5} + e^{x} + c$ થાય છે.
118
MediumMCQ
$\int_0^1 \frac{x e^x}{(2+x)^3} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{27} \cdot e-\frac{1}{8}$
B
$\frac{1}{27} \cdot e+\frac{1}{8}$
C
$\frac{1}{9} \cdot e+\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{9} \cdot e-\frac{1}{4}$

Solution

(D) $I = \int_0^1 \frac{x e^x}{(2+x)^3} d x$ ની ગણતરી કરવા માટે,આપણે સંકલ્યને નીચે મુજબ ફરીથી લખીએ છીએ:
$\frac{x}{(2+x)^3} = \frac{(x+2)-2}{(2+x)^3} = \frac{1}{(2+x)^2} - \frac{2}{(2+x)^3}$.
ધારો કે $f(x) = \frac{1}{(2+x)^2}$. તો $f'(x) = -2(2+x)^{-3} = -\frac{2}{(2+x)^3}$.
આમ,સંકલન $\int_0^1 e^x [f(x) + f'(x)] d x$ બને છે.
પ્રમાણિત પરિણામ $\int e^x [f(x) + f'(x)] d x = e^x f(x) + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = [e^x \cdot \frac{1}{(2+x)^2}]_0^1$.
સીમાઓ મૂકતા:
$I = (e^1 \cdot \frac{1}{(2+1)^2}) - (e^0 \cdot \frac{1}{(2+0)^2}) = \frac{e}{9} - \frac{1}{4}$.
119
MediumMCQ
$ \int \frac{(x+3) e^{x}}{(x+4)^{2}} d x $ ની કિંમત શોધો.
A
$ \frac{1}{(x+4)^{2}}+C $
B
$ \frac{e^{x}}{(x+4)^{2}}+C $
C
$ \frac{e^{x}}{(x+4)}+C $
D
$ \frac{e^{x}}{(x+3)}+C $

Solution

(C) આપણને સંકલન $ I = \int \frac{(x+3) e^{x}}{(x+4)^{2}} d x $ આપેલ છે.
આને ઉકેલવા માટે,અંશને $(x+4-1)$ તરીકે લખીએ:
$ I = \int e^{x} \frac{(x+4-1)}{(x+4)^{2}} d x $.
અપૂર્ણાંકને અલગ પાડતા,આપણને મળે છે:
$ I = \int e^{x} \left[ \frac{x+4}{(x+4)^{2}} - \frac{1}{(x+4)^{2}} \right] d x $.
$ I = \int e^{x} \left[ \frac{1}{x+4} - \frac{1}{(x+4)^{2}} \right] d x $.
આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રમાણિત સંકલનનું સૂત્ર:
$ \int e^{x} (f(x) + f'(x)) d x = e^{x} f(x) + C $.
અહીં,ધારો કે $ f(x) = \frac{1}{x+4} $.
તેથી,$ f'(x) = -\frac{1}{(x+4)^{2}} $.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$ I = e^{x} \left( \frac{1}{x+4} \right) + C = \frac{e^{x}}{x+4} + C $.
120
MediumMCQ
$\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$e^x \log x + C$
B
$e^x \left( \log x - \frac{1}{x} \right) + C$
C
$e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) + C$
D
$e^x \left( \log x - \frac{2}{x} \right) + C$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રમાણિત સંકલનનું સૂત્ર: $\int e^x [f(x) + f'(x)] dx = e^x f(x) + C$ છે.
અહીં,$f(x) = \log x$ લો.
તેથી,$f'(x) = \frac{1}{x}$ થાય.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx = e^x \log x + C$ મળે છે.
121
MediumMCQ
$\int e^{-2x} \left( \frac{1 - \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx = $
A
$\frac{1}{2} e^{-2x} \tan x + C$
B
$-\frac{1}{2} e^{-2x} \tan x + C$
C
$\frac{1}{2} e^{-2x} \cot x + C$
D
$-\frac{1}{2} e^{-2x} \cot x + C$

Solution

(A) આપણી પાસે સંકલન $I = \int e^{-2x} \left( \frac{1 - \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx$ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા,$1 - \sin 2x = 1 - 2 \sin x \cos x$ અને $1 + \cos 2x = 2 \cos^2 x$.
તેથી,પદ $\frac{1 - 2 \sin x \cos x}{2 \cos^2 x} = \frac{1}{2} \sec^2 x - \tan x$ બને છે.
આમ,$I = \int e^{-2x} (\frac{1}{2} \sec^2 x - \tan x) dx = \frac{1}{2} \int e^{-2x} \sec^2 x dx - \int e^{-2x} \tan x dx$.
પ્રથમ પદ માટે ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા: $\int e^{-2x} \sec^2 x dx = e^{-2x} \tan x - \int (-2e^{-2x}) \tan x dx = e^{-2x} \tan x + 2 \int e^{-2x} \tan x dx$.
આ કિંમત $I$ માં મૂકતા: $I = \frac{1}{2} [e^{-2x} \tan x + 2 \int e^{-2x} \tan x dx] - \int e^{-2x} \tan x dx$.
$I = \frac{1}{2} e^{-2x} \tan x + \int e^{-2x} \tan x dx - \int e^{-2x} \tan x dx = \frac{1}{2} e^{-2x} \tan x + C$.
122
MediumMCQ
$\int \left( \frac{\log x - 1}{1 + (\log x)^2} \right)^2 dx = $
A
$\frac{\log x}{1 + (\log x)^2} + C$
B
$\frac{x}{x^2 + 1} + C$
C
$\frac{x}{1 + (\log x)^2} + C$
D
$\frac{-x}{1 + (\log x)^2} + C$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \left( \frac{\log x - 1}{1 + (\log x)^2} \right)^2 dx$.
$t = \log x$ આદેશ લેતા,$x = e^t$ અને $dx = e^t dt$ મળે.
$I = \int e^t \frac{(t - 1)^2}{(1 + t^2)^2} dt = \int e^t \frac{t^2 - 2t + 1}{(1 + t^2)^2} dt$.
$I = \int e^t \left( \frac{t^2 + 1 - 2t}{(1 + t^2)^2} \right) dt = \int e^t \left( \frac{1}{1 + t^2} - \frac{2t}{(1 + t^2)^2} \right) dt$.
સૂત્ર $\int e^t [f(t) + f'(t)] dt = e^t f(t) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $f(t) = \frac{1}{1 + t^2}$ અને $f'(t) = -\frac{2t}{(1 + t^2)^2}$ છે.
તેથી,$I = e^t \left( \frac{1}{1 + t^2} \right) + C = \frac{x}{1 + (\log x)^2} + C$.
123
MediumMCQ
$\int \frac{e^{\sin x}(\sin 2x - 8 \cos x)}{2(\sin x - 3)^2} dx =$
A
$e^{\sin x}(\sin x - 3) + c$
B
$\frac{e^{\sin x}}{(\sin x - 3)^2} + c$
C
$e^{\sin x}(\sin x - 3)^2 + c$
D
$\frac{e^{\sin x}}{\sin x - 3} + c$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \frac{e^{\sin x}(\sin 2x - 8 \cos x)}{2(\sin x - 3)^2} dx$.
$\sin 2x = 2 \sin x \cos x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int \frac{e^{\sin x}(2 \sin x \cos x - 8 \cos x)}{2(\sin x - 3)^2} dx = \int \frac{e^{\sin x} \cos x (\sin x - 4)}{(\sin x - 3)^2} dx$.
ધારો કે $t = \sin x$,તેથી $dt = \cos x dx$.
$I = \int \frac{e^t (t - 4)}{(t - 3)^2} dt = \int e^t \left( \frac{t - 3 - 1}{(t - 3)^2} \right) dt = \int e^t \left( \frac{1}{t - 3} - \frac{1}{(t - 3)^2} \right) dt$.
સૂત્ર $\int e^t (f(t) + f'(t)) dt = e^t f(t) + c$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $f(t) = \frac{1}{t - 3}$ અને $f'(t) = -\frac{1}{(t - 3)^2}$.
તેથી,$I = e^t \left( \frac{1}{t - 3} \right) + c = \frac{e^{\sin x}}{\sin x - 3} + c$.
124
MediumMCQ
જો $\int e^{\sin x}(1+\sec x \tan x) d x=e^{\sin x} f(x)+c$ હોય,તો $0 \leq x \leq 2 \pi$ માં $f(x)=1$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$4$
B
$0$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ સંકલન $\int e^{\sin x}(1+\sec x \tan x) d x = e^{\sin x} f(x) + c$ છે.
ધારો કે $I = \int e^{\sin x}(1+\sec x \tan x) d x$.
આપણે સંકલ્યને $e^{\sin x} + e^{\sin x} \sec x \tan x$ તરીકે લખી શકીએ.
$e^{\sin x} f(x)$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{d}{dx} [e^{\sin x} f(x)] = e^{\sin x} \cos x f(x) + e^{\sin x} f'(x) = e^{\sin x} (f'(x) + f(x) \cos x)$.
આને સંકલ્ય $e^{\sin x}(1+\sec x \tan x)$ સાથે સરખાવતા,આપણને $f'(x) + f(x) \cos x = 1 + \sec x \tan x$ મળે છે.
નિરીક્ષણ દ્વારા,જો $f(x) = \sec x$ લઈએ,તો $f'(x) = \sec x \tan x$ થાય.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $\sec x \tan x + \sec x \cos x = \sec x \tan x + 1$.
આ સંકલ્ય સાથે બંધ બેસે છે. તેથી,$f(x) = \sec x$.
આપણે $0 \leq x \leq 2 \pi$ માં $f(x) = 1$ માટે ઉકેલોની સંખ્યા શોધવાની છે.
$\sec x = 1 \implies \cos x = 1$.
અંતરાલ $[0, 2 \pi]$ માં,$\cos x = 1$ એ $x = 0$ અને $x = 2 \pi$ આગળ થાય છે.
તેથી,કુલ $2$ ઉકેલો મળે છે.
125
MediumMCQ
$\int \frac{e^{\cot x}}{\sin^2 x} (2 \log \csc x + \sin 2 x) dx =$
A
$-2 e^{\cot x} \log (\csc^2 x) + C$
B
$-2 e^{\cot x} \log (\csc x) + C$
C
$-2 e^{\cot x} \log (\csc x + \sin x) + C$
D
$-2 e^{\cot x} \log (\csc x - \cot x) + C$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{e^{\cot x}}{\sin^2 x} (2 \log \csc x + \sin 2 x) dx$.
$t = \cot x$ આદેશ લેતા,$dt = -\csc^2 x dx$ મળે,એટલે કે $\csc^2 x dx = -dt$.
અહીં $\sin 2x = 2 \sin x \cos x$ છે,તેથી $\frac{\sin 2x}{\sin^2 x} = 2 \cot x$.
આમ,$I = \int e^{\cot x} (2 \csc^2 x \log \csc x + 2 \cot x \csc^2 x) dx$.
આ પદાવલિનું સંકલન કરતા આપણને $-2 e^{\cot x} \log \csc x + C$ મળે છે.
126
EasyMCQ
$\int e^{x \operatorname{cosec} x} \cdot \operatorname{cosec} x \cdot(1-x \cot x) \, dx =$
A
$e^{x \cot x} + c$
B
$e^{x \operatorname{cosec} x} + c$
C
$e^{-x \operatorname{cosec} x} + c$
D
$e^{-x \cot x} + c$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int e^{x \operatorname{cosec} x} \cdot \operatorname{cosec} x \cdot (1 - x \cot x) \, dx$.
$t = x \operatorname{cosec} x$ આદેશ લો.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dt}{dx} = x \cdot \frac{d}{dx}(\operatorname{cosec} x) + \operatorname{cosec} x \cdot \frac{d}{dx}(x)$
$\frac{dt}{dx} = x(-\operatorname{cosec} x \cot x) + \operatorname{cosec} x(1)$
$\frac{dt}{dx} = \operatorname{cosec} x(1 - x \cot x)$
તેથી,$dt = \operatorname{cosec} x(1 - x \cot x) \, dx$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int e^t \, dt = e^t + c$
$t = x \operatorname{cosec} x$ પાછું મૂકતા:
$I = e^{x \operatorname{cosec} x} + c$.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
127
MediumMCQ
$\int \frac{\log _e x}{\left(1+\log _e x\right)^2} d x=$
A
$-\frac{x}{1+\log _e x}+C$
B
$\frac{x}{\left(1+\log _e x\right)^2}+C$
C
$\frac{x}{\left(1+\log _e x\right)}+C$
D
$\frac{-x}{\left(1+\log _e x\right)^2}+C$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{\log _e x}{(1+\log _e x)^2} dx$.
$\log _e x = t$ આદેશ લેતા,$x = e^t$ અને $dx = e^t dt$ મળે.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{t}{(1+t)^2} e^t dt$.
અંશને $(t+1-1)$ તરીકે લખતા:
$I = \int \frac{t+1-1}{(1+t)^2} e^t dt = \int \left( \frac{1}{1+t} - \frac{1}{(1+t)^2} \right) e^t dt$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^x [f(x) + f'(x)] dx = e^x f(x) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $f(t) = \frac{1}{1+t}$ અને $f'(t) = -\frac{1}{(1+t)^2}$:
$I = e^t \left( \frac{1}{1+t} \right) + C$.
$t = \log _e x$ પાછું મૂકતા:
$I = e^{\log _e x} \left( \frac{1}{1+\log _e x} \right) + C = \frac{x}{1+\log _e x} + C$.
128
EasyMCQ
$\int e^x \left(\frac{x+2}{x+4}\right)^2 dx =$
A
$-\frac{x e^x}{(x+4)^2} + c$
B
$-\frac{x e^x}{(x+4)} + c$
C
$\frac{x e^x}{(x+4)} + c$
D
$\frac{2 x e^x}{(x+4)} + c$

Solution

(C) આપણી પાસે $I = \int e^x \left(\frac{x+2}{x+4}\right)^2 dx$ છે.
અંશને $(x+4-2)$ તરીકે લખો:
$I = \int e^x \left(\frac{x+4-2}{x+4}\right)^2 dx = \int e^x \left(1 - \frac{2}{x+4}\right)^2 dx$.
વર્ગનું વિસ્તરણ કરતા:
$I = \int e^x \left(1 - \frac{4}{x+4} + \frac{4}{(x+4)^2}\right) dx$.
આને આ રીતે લખી શકાય:
$I = \int e^x \left(1 - \frac{4}{x+4}\right) dx + \int \frac{4 e^x}{(x+4)^2} dx$.
ધારો કે $f(x) = 1 - \frac{4}{x+4}$. તો $f'(x) = -(-4)(x+4)^{-2} = \frac{4}{(x+4)^2}$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^x (f(x) + f'(x)) dx = e^x f(x) + c$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = e^x \left(1 - \frac{4}{x+4}\right) + c = e^x \left(\frac{x+4-4}{x+4}\right) + c = \frac{x e^x}{x+4} + c$.
129
EasyMCQ
$\int e^x(x+1)^2 dx=$
A
$e^x(x^2+1)+c$
B
$e^x(x+1)^2+c$
C
$e^x(x-1)^2+c$
D
$e^x(x^2-1)+c$

Solution

(A) આપણે સૂત્ર $\int e^x [f(x) + f'(x)] dx = e^x f(x) + c$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
ધારો કે $f(x) = (x+1)^2 = x^2 + 2x + 1$.
તો $f'(x) = 2x + 2 = 2(x+1)$.
આ સીધું આ સ્વરૂપમાં બંધબેસતું નથી.
વૈકલ્પિક રીતે,પદાવલિનું વિસ્તરણ કરો:
$\int e^x(x^2+2x+1) dx = \int e^x x^2 dx + \int e^x(2x+1) dx$.
$\int e^x x^2 dx$ પર ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા:
$= x^2 e^x - \int 2x e^x dx + \int 2x e^x dx + \int e^x dx = x^2 e^x + e^x + c = e^x(x^2+1) + c$.
130
MediumMCQ
$\int \frac{e^{\tan ^{-1} x}}{1+x^2}\left[\left(\sec ^{-1} \sqrt{1+x^2}\right)^2+\cos ^{-1}\left(\frac{1-x^2}{1+x^2}\right)\right] d x=$
A
$e^{\tan ^{-1} x}(\tan ^{-1} x)^2+C$
B
$e^{\tan ^{-1} x}(\sec ^{-1} x)^2+C$
C
$e^{\tan ^{-1} x}(\sec ^{-1} \sqrt{1+x^2})+C$
D
$e^{\tan ^{-1} x}(\cos ^{-1}(\frac{1-x^2}{1+x^2}))+C$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{e^{\tan ^{-1} x}}{1+x^2} \left[ (\sec ^{-1} \sqrt{1+x^2})^2 + \cos ^{-1} \left( \frac{1-x^2}{1+x^2} \right) \right] dx$.
કારણ કે $\sec ^{-1} \sqrt{1+x^2} = \tan ^{-1} x$ અને $\cos ^{-1} \left( \frac{1-x^2}{1+x^2} \right) = 2 \tan ^{-1} x$,તેથી સંકલન નીચે મુજબ થાય છે:
$I = \int \frac{e^{\tan ^{-1} x}}{1+x^2} [(\tan ^{-1} x)^2 + 2 \tan ^{-1} x] dx$.
ધારો કે $t = \tan ^{-1} x$,તો $dt = \frac{1}{1+x^2} dx$.
$I = \int e^t (t^2 + 2t) dt = \int (t^2 e^t + 2t e^t) dt$.
સૂત્ર $\int e^t (f(t) + f'(t)) dt = e^t f(t) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $f(t) = t^2$ અને $f'(t) = 2t$:
$I = e^t t^2 + C = e^{\tan ^{-1} x} (\tan ^{-1} x)^2 + C$.
131
MediumMCQ
$\int \frac{e^x(x + 3)}{(x + 5)^3} dx = $
A
$\frac{e^x}{(x + 5)^2} + c$
B
$e^x(x + 5)^2 + c$
C
$e^x(x + 3)^2 + c$
D
$\frac{e^x}{(x + 3)^2} + c$

Solution

(A) આપણને સંકલન $I = \int \frac{e^x(x + 3)}{(x + 5)^3} dx$ આપેલ છે.
પ્રથમ,અંશ $(x + 3)$ ને $(x + 5 - 2)$ તરીકે લખતા:
$I = \int \frac{e^x(x + 5 - 2)}{(x + 5)^3} dx$
$I = \int e^x \left[ \frac{x + 5}{(x + 5)^3} - \frac{2}{(x + 5)^3} \right] dx$
$I = \int e^x \left[ \frac{1}{(x + 5)^2} - \frac{2}{(x + 5)^3} \right] dx$
આપણે પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^x (f(x) + f'(x)) dx = e^x f(x) + c$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
ધારો કે $f(x) = \frac{1}{(x + 5)^2} = (x + 5)^{-2}$.
તો $f'(x) = -2(x + 5)^{-3} = -\frac{2}{(x + 5)^3}$.
કારણ કે સંકલ્ય $e^x(f(x) + f'(x))$ સ્વરૂપમાં છે,તેથી સંકલન $e^x f(x) + c$ થશે.
આમ,$I = \frac{e^x}{(x + 5)^2} + c$.
132
DifficultMCQ
$x > 0$ માટે $\int \frac{e^{\tan ^{-1}(x)}}{1+x^2} \left[\left(\sec ^{-1} \sqrt{1+x^2}\right)^2+\cos ^{-1}\left(\frac{1-x^2}{1+x^2}\right)\right] d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$e^{\tan ^{-1}(x)}(\tan ^{-1} x)^2+c$
B
$e^{\tan ^{-1}(x)}(\tan ^{-1} x)+c$
C
$e^{\tan ^{-1}(x)}(\tan ^{-1} x)^3+c$
D
$-e^{\tan ^{-1}(x)}(\tan ^{-1} x)^2+c$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{e^{\tan ^{-1} x}}{1+x^2} \left[\left(\sec ^{-1} \sqrt{1+x^2}\right)^2 + \cos ^{-1}\left(\frac{1-x^2}{1+x^2}\right)\right] d x$,જ્યાં $x > 0$.
$\tan ^{-1} x = \theta$ લેતા,$x = \tan \theta$ અને $\frac{1}{1+x^2} d x = d \theta$ મળે.
$x > 0$ હોવાથી,$\theta \in (0, \pi/2)$.
અહીં $\sec ^{-1} \sqrt{1+x^2} = \sec ^{-1} \sqrt{1+\tan^2 \theta} = \sec ^{-1} \sec \theta = \theta$.
તેમજ,$\cos ^{-1}\left(\frac{1-x^2}{1+x^2}\right) = \cos ^{-1}(\cos 2\theta) = 2\theta$ (કારણ કે $2\theta \in (0, \pi)$).
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int e^{\theta} [\theta^2 + 2\theta] d \theta$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^x [f(x) + f'(x)] d x = e^x f(x) + c$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $f(\theta) = \theta^2$ અને $f'(\theta) = 2\theta$:
$I = e^{\theta} \theta^2 + c$.
$\theta = \tan ^{-1} x$ પાછું મૂકતા:
$I = e^{\tan ^{-1} x} (\tan ^{-1} x)^2 + c$.
133
MediumMCQ
$\int 3^x \left(f^{\prime}(x) + f(x) \log 3\right) dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$3^x f^{\prime}(x) + c$
B
$3^x \log 3 + c$
C
$3^x f(x) + c$
D
$3^x + c$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int 3^x \left(f^{\prime}(x) + f(x) \log 3\right) dx$.
આપણે સંકલ્યને આ રીતે લખી શકીએ:
$I = \int \left(3^x f^{\prime}(x) + 3^x f(x) \log 3\right) dx$.
વિકલન માટે ગુણાકારનો નિયમ યાદ કરો: $\frac{d}{dx} \left(3^x f(x)\right) = 3^x f^{\prime}(x) + f(x) \cdot \frac{d}{dx}(3^x) = 3^x f^{\prime}(x) + f(x) \cdot 3^x \log 3$.
આમ,સંકલ્ય એ $3^x f(x)$ નું વિકલન છે.
તેથી,$\int \frac{d}{dx} \left(3^x f(x)\right) dx = 3^x f(x) + c$.
134
MediumMCQ
જો $\int e^x \left(\frac{x+2}{x+4}\right)^2 dx = f(x) + C$ હોય,તો $f(x) =$
A
$\frac{x e^x}{x+4}$
B
$\frac{e^x}{x+4}$
C
$\frac{x e^x}{(x+4)^2}$
D
$\frac{e^x}{(x+4)^2}$

Solution

(A) આપણને સંકલન $I = \int e^x \left(\frac{x+2}{x+4}\right)^2 dx$ આપેલ છે.
પ્રથમ,કૌંસની અંદરના પદને ફરીથી લખતા:
$\frac{x+2}{x+4} = \frac{x+4-2}{x+4} = 1 - \frac{2}{x+4}$.
તેથી,$\left(\frac{x+2}{x+4}\right)^2 = \left(1 - \frac{2}{x+4}\right)^2 = 1 - \frac{4}{x+4} + \frac{4}{(x+4)^2}$.
હવે,સંકલન આ મુજબ થશે:
$I = \int e^x \left(1 - \frac{4}{x+4} + \frac{4}{(x+4)^2}\right) dx$.
આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\int e^x [g(x) + g'(x)] dx = e^x g(x) + C$ છે.
ધારો કે $g(x) = 1 - \frac{4}{x+4}$.
તો $g'(x) = -\left(-\frac{4}{(x+4)^2}\right) = \frac{4}{(x+4)^2}$.
તેથી,$I = e^x \left(1 - \frac{4}{x+4}\right) + C = e^x \left(\frac{x+4-4}{x+4}\right) + C = \frac{x e^x}{x+4} + C$.
આમ,$f(x) = \frac{x e^x}{x+4}$.
135
DifficultMCQ
$\int \left( \frac{2 - \sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) e^x \, dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$-e^x \cot x + c$
B
$e^x \cot x + c$
C
$2e^x \cot x + c$
D
$-2e^x \cot x + c$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \left( \frac{2 - \sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) e^x \, dx$.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin 2x = 2 \sin x \cos x$ અને $1 - \cos 2x = 2 \sin^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int \left( \frac{2 - 2 \sin x \cos x}{2 \sin^2 x} \right) e^x \, dx$
$I = \int \left( \frac{1}{\sin^2 x} - \frac{\sin x \cos x}{\sin^2 x} \right) e^x \, dx$
$I = \int (\operatorname{cosec}^2 x - \cot x) e^x \, dx$
$I = \int e^x \operatorname{cosec}^2 x \, dx - \int e^x \cot x \, dx$.
પ્રથમ સંકલન $\int e^x \operatorname{cosec}^2 x \, dx$ માટે ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા:
ધારો કે $u = \cot x$,તો $du = -\operatorname{cosec}^2 x \, dx$.
$\int e^x \operatorname{cosec}^2 x \, dx = e^x(-\cot x) - \int e^x(-\cot x) \, dx = -e^x \cot x + \int e^x \cot x \, dx$.
આ કિંમત $I$ માં મૂકતા:
$I = (-e^x \cot x + \int e^x \cot x \, dx) - \int e^x \cot x \, dx + c$
$I = -e^x \cot x + c$.
136
DifficultMCQ
$\int e^x \frac{x^2+1}{(x+1)^2} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{e^x}{x+1}+C$
B
$\frac{-e^x}{x+1}+C$
C
$e^x\left(\frac{x-1}{x+1}\right)+C$
D
$e^x\left(\frac{x+1}{x-1}\right)+C$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int e^x \frac{x^2+1}{(x+1)^2} d x$.
અંશને $x^2 - 1 + 2$ તરીકે લખી શકાય.
$I = \int e^x \left( \frac{x^2-1+2}{(x+1)^2} \right) d x = \int e^x \left( \frac{(x-1)(x+1)}{(x+1)^2} + \frac{2}{(x+1)^2} \right) d x$.
$I = \int e^x \left( \frac{x-1}{x+1} + \frac{2}{(x+1)^2} \right) d x$.
ધારો કે $f(x) = \frac{x-1}{x+1}$.
તેથી $f'(x) = \frac{(x+1)(1) - (x-1)(1)}{(x+1)^2} = \frac{x+1-x+1}{(x+1)^2} = \frac{2}{(x+1)^2}$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^x \{f(x) + f'(x)\} d x = e^x f(x) + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = e^x \left( \frac{x-1}{x+1} \right) + C$.
137
DifficultMCQ
જો $\int \frac{3-x^2}{1-2 x+x^2} e^x d x=e^x f(x)+c$ હોય,તો $f(x)$ શોધો.
A
$\frac{1+x}{1-x}$
B
$\frac{1-x}{1+x}$
C
$\frac{1+x}{x-1}$
D
$\frac{x-1}{1+x}$

Solution

(A) આપેલ સંકલન $I = \int \frac{3-x^2}{1-2 x+x^2} e^x d x$ છે.
અહીં $1-2x+x^2 = (1-x)^2$ હોવાથી,આપણે સંકલ્યને નીચે મુજબ લખી શકીએ:
$I = \int \frac{3-x^2}{(1-x)^2} e^x d x$
અંશને $f(x) + f'(x)$ ના સ્વરૂપમાં લાવવા માટે:
$I = \int \frac{2 + 1 - x^2}{(1-x)^2} e^x d x = \int \left( \frac{2}{(1-x)^2} + \frac{1-x^2}{(1-x)^2} \right) e^x d x$
$I = \int \left( \frac{2}{(1-x)^2} + \frac{(1-x)(1+x)}{(1-x)^2} \right) e^x d x$
$I = \int \left( \frac{2}{(1-x)^2} + \frac{1+x}{1-x} \right) e^x d x$
ધારો કે $f(x) = \frac{1+x}{1-x}$. તો $f'(x) = \frac{(1-x)(1) - (1+x)(-1)}{(1-x)^2} = \frac{1-x+1+x}{(1-x)^2} = \frac{2}{(1-x)^2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\int (f(x) + f'(x)) e^x d x = e^x f(x) + c$,તેથી:
$I = e^x \left( \frac{1+x}{1-x} \right) + c$.
આપેલ પદ $e^x f(x) + c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $f(x) = \frac{1+x}{1-x}$ મળે છે.
138
DifficultMCQ
$\int e^{x / 2}\left(\frac{2+\sin x}{1+\cos x}\right) d x=$
A
$2 e^{x / 2} \operatorname{cosec}\left(\frac{x}{2}\right)+c$
B
$2 e^{x / 2} \tan \left(\frac{x}{2}\right)+c$
C
$2 e^{x / 2} \cos \left(\frac{x}{2}\right)+c$
D
$2 e^{x / 2} \sin \left(\frac{x}{2}\right)+c$

Solution

(B) આપણી પાસે સંકલન $I = \int e^{x / 2} \left( \frac{2 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx$ છે.
અડધા ખૂણાના સૂત્રો $\sin x = \frac{2 \tan(x/2)}{1 + \tan^2(x/2)}$ અને $1 + \cos x = 2 \cos^2(x/2)$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે સંકલ્યને સરળ બનાવી શકીએ છીએ:
$\frac{2 + \sin x}{1 + \cos x} = \frac{2}{2 \cos^2(x/2)} + \frac{2 \tan(x/2)}{(1 + \tan^2(x/2)) \cdot 2 \cos^2(x/2)}$
$= \sec^2(x/2) + \tan(x/2)$.
તેથી,$I = \int e^{x/2} (\sec^2(x/2) + \tan(x/2)) dx$.
ધારો કે $u = x/2$,તો $du = dx/2$,એટલે કે $dx = 2du$.
$I = \int e^u (\sec^2 u + \tan u) \cdot 2 du = 2 \int e^u (\tan u + \sec^2 u) du$.
કારણ કે $\frac{d}{du}(\tan u) = \sec^2 u$,સૂત્ર $\int e^u (f(u) + f'(u)) du = e^u f(u) + c$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$I = 2 e^u \tan u + c = 2 e^{x/2} \tan(x/2) + c$.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
139
MediumMCQ
$\int \left[ \frac{1}{\log x} - \frac{1}{(\log x)^2} \right] dx =$
A
$x \log x + c$
B
$-x \log x + c$
C
$\frac{\log x}{x} + c$
D
$\frac{x}{\log x} + c$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \left( \frac{1}{\log x} - \frac{1}{(\log x)^2} \right) dx$.
$\log x = t$ આદેશ લેતા,તેથી $x = e^t$ મળે.
હવે,$dx = e^t dt$ થાય.
સંકલનમાં કિંમતો મૂકતા:
$I = \int \left( \frac{1}{t} - \frac{1}{t^2} \right) e^t dt$.
આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રમાણિત સંકલનનું સૂત્ર: $\int e^t (f(t) + f'(t)) dt = e^t f(t) + C$ છે.
અહીં,$f(t) = \frac{1}{t}$ અને $f'(t) = -\frac{1}{t^2}$ છે.
તેથી,$I = e^t \cdot \frac{1}{t} + c$.
હવે $t = \log x$ અને $e^t = x$ પાછા મૂકતા:
$I = \frac{x}{\log x} + c$.
આમ,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
140
MediumMCQ
વિધાન $(A)$: $\int_2^e \left(\frac{1}{\log_e x} - \frac{1}{(\log_e x)^2}\right) dx = e - 2 \log_2 e$
કારણ $(R)$: $\int_a^b e^x (f(x) + f'(x)) dx = e^b f(b) - e^a f(a)$
A
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને ખોટા છે,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
D
$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

Solution

(A) વિધાન: ધારો કે $I = \int_2^e \left(\frac{1}{\log_e x} - \frac{1}{(\log_e x)^2}\right) dx$.
ધારો કે $\log_e x = y$,તેથી $x = e^y$ અને $dx = e^y dy$.
જ્યારે $x = 2$,ત્યારે $y = \log_e 2$. જ્યારે $x = e$,ત્યારે $y = 1$.
સંકલનમાં કિંમતો મૂકતા: $I = \int_{\log_e 2}^1 e^y \left(\frac{1}{y} - \frac{1}{y^2}\right) dy$.
સૂત્ર $\int e^y (f(y) + f'(y)) dy = e^y f(y) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $f(y) = \frac{1}{y}$ અને $f'(y) = -\frac{1}{y^2}$.
$I = \left[ e^y \cdot \frac{1}{y} \right]_{\log_e 2}^1 = \left( e^1 \cdot \frac{1}{1} \right) - \left( e^{\log_e 2} \cdot \frac{1}{\log_e 2} \right) = e - \frac{2}{\log_e 2} = e - 2 \log_2 e$.
કારણ $(R)$ એ પ્રમાણિત સૂત્ર $\int_a^b e^x (f(x) + f'(x)) dx = [e^x f(x)]_a^b$ આપે છે,જે સાચું છે.
આમ,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
141
MediumMCQ
$\int_0^1 \frac{x e^x}{(x+1)^2} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{e}{2}$
B
$\frac{e}{2}-1$
C
$\frac{e}{2}+1$
D
$2e$

Solution

(B) $I = \int_0^1 \frac{x e^x}{(x+1)^2} d x$
આપણે સંકલ્યને આ રીતે લખી શકીએ:
$I = \int_0^1 e^x \left[ \frac{x+1-1}{(x+1)^2} \right] d x$
$I = \int_0^1 e^x \left[ \frac{1}{x+1} - \frac{1}{(x+1)^2} \right] d x$
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int e^x [f(x) + f'(x)] d x = e^x f(x) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,ધારો કે $f(x) = \frac{1}{x+1}$.
તેથી,$f'(x) = -\frac{1}{(x+1)^2}$.
આમ,સંકલન નીચે મુજબ થશે:
$I = \left[ e^x \cdot \frac{1}{x+1} \right]_0^1$
$I = \left( \frac{e^1}{1+1} \right) - \left( \frac{e^0}{0+1} \right)$
$I = \frac{e}{2} - 1$
142
EasyMCQ
$\int e^x \left( \frac{2 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx = $
A
$e^x \sec x + C$
B
$e^x \tan x + C$
C
$e^x \cot x + C$
D
$e^x \operatorname{cosec} x + C$

Solution

(B) આપણી પાસે સંકલન $I = \int e^x \left( \frac{2 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx$ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin 2x = 2 \sin x \cos x$ અને $1 + \cos 2x = 2 \cos^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int e^x \left( \frac{2 + 2 \sin x \cos x}{2 \cos^2 x} \right) dx$
$I = \int e^x \left( \frac{2(1 + \sin x \cos x)}{2 \cos^2 x} \right) dx$
$I = \int e^x \left( \frac{1}{\cos^2 x} + \frac{\sin x \cos x}{\cos^2 x} \right) dx$
$I = \int e^x (\sec^2 x + \tan x) dx$.
પ્રમાણિત સંકલન સ્વરૂપ $\int e^x (f(x) + f'(x)) dx = e^x f(x) + C$ યાદ કરો.
અહીં,ધારો કે $f(x) = \tan x$,તો $f'(x) = \sec^2 x$ થાય.
તેથી,$I = e^x \tan x + C$.
143
EasyMCQ
$\int_{\alpha+1}^{\alpha} \frac{e^x(\alpha-x)}{(x-\alpha+1)^2} dx =$
A
$2 e^{\alpha} + e$
B
$\frac{2 e^{\alpha+2}}{e-2}$
C
$e^{\alpha} \frac{(e+2)}{2}$
D
$e^{\alpha} \left(\frac{e-2}{2}\right)$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_{\alpha+1}^{\alpha} \frac{e^x(\alpha-x)}{(x-\alpha+1)^2} dx$.
$u = x - \alpha + 1$ આદેશ લેતા,$du = dx$ મળે.
જ્યારે $x = \alpha+1$,ત્યારે $u = 2$. જ્યારે $x = \alpha$,ત્યારે $u = 1$.
વળી,$\alpha - x = 1 - u$.
તેથી,$I = \int_{2}^{1} \frac{e^{u+\alpha-1}(1-u)}{u^2} du = e^{\alpha-1} \int_{2}^{1} e^u \left(\frac{1}{u^2} - \frac{1}{u}\right) du$.
સૂત્ર $\int e^u (f(u) + f'(u)) du = e^u f(u) + C$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $f(u) = -\frac{1}{u}$ અને $f'(u) = \frac{1}{u^2}$.
$I = e^{\alpha-1} \left[ e^u \left(-\frac{1}{u}\right) \right]_{2}^{1} = e^{\alpha-1} \left[ -e^1 + \frac{e^2}{2} \right] = e^{\alpha-1} \left[ \frac{e^2 - 2e}{2} \right] = e^{\alpha} \left( \frac{e-2}{2} \right)$.
144
EasyMCQ
જો $\int e^{\alpha x}\left(\frac{1-\beta \sin x}{1-\cos x}\right) d x=-e^x \cot \frac{x}{2}+c$ હોય,તો $\frac{\alpha^2+\beta^2}{2 \alpha \beta}=$
A
-$1$
B
$1$
C
$2$
D
-$2$

Solution

(B) આપેલ છે,$\int e^{\alpha x}\left(\frac{1-\beta \sin x}{1-\cos x}\right) d x=-e^x \cot \frac{x}{2}+c$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$e^{\alpha x}\left(\frac{1-\beta \sin x}{1-\cos x}\right) = \frac{d}{dx} \left(-e^x \cot \frac{x}{2}\right)$.
ગુણાકારના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{d}{dx}(uv) = u'v + uv'$:
$e^{\alpha x}\left(\frac{1-\beta \sin x}{1-\cos x}\right) = -\left[e^x \cot \frac{x}{2} + e^x \left(-\frac{1}{2} \csc^2 \frac{x}{2}\right)\right]$.
$e^{\alpha x}\left(\frac{1-\beta \sin x}{1-\cos x}\right) = -e^x \left[\frac{\cos(x/2)}{\sin(x/2)} - \frac{1}{2 \sin^2(x/2)}\right]$.
$e^{\alpha x}\left(\frac{1-\beta \sin x}{1-\cos x}\right) = -e^x \left[\frac{2 \sin(x/2) \cos(x/2) - 1}{2 \sin^2(x/2)}\right]$.
$2 \sin(x/2) \cos(x/2) = \sin x$ અને $2 \sin^2(x/2) = 1 - \cos x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$e^{\alpha x}\left(\frac{1-\beta \sin x}{1-\cos x}\right) = -e^x \left[\frac{\sin x - 1}{1 - \cos x}\right] = e^x \left(\frac{1 - \sin x}{1 - \cos x}\right)$.
બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $\alpha = 1$ અને $\beta = 1$ મળે છે.
તેથી,$\frac{\alpha^2 + \beta^2}{2 \alpha \beta} = \frac{1^2 + 1^2}{2(1)(1)} = \frac{2}{2} = 1$.
145
EasyMCQ
$\int e^x \left( \frac{\sec^2 x + \tan x - \cot x}{\sin x} \right) dx =$
A
$e^x(\operatorname{cosec} x + \cot x) + c$
B
$e^x \left( \frac{\sec^2 x + \tan x}{\sin x} \right) + c$
C
$e^x \left( \frac{1 + \tan^2 x}{\sin x} \right) + c$
D
$e^x(\operatorname{cosec} x + \sec x) + c$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int e^x \left( \frac{\sec^2 x + \tan x - \cot x}{\sin x} \right) dx$.
આપણે સંકલ્યને નીચે મુજબ ફરીથી લખી શકીએ:
$I = \int e^x \left( \frac{\sec^2 x}{\sin x} + \frac{\tan x}{\sin x} - \frac{\cot x}{\sin x} \right) dx$
$I = \int e^x \left( \sec^2 x \operatorname{cosec} x + \sec x - \cot x \operatorname{cosec} x \right) dx$
નિત્યસમ $\sec^2 x = 1 + \tan^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int e^x \left( \operatorname{cosec} x(1 + \tan^2 x) + \sec x - \cot x \operatorname{cosec} x \right) dx$
$I = \int e^x \left( \operatorname{cosec} x + \operatorname{cosec} x \tan^2 x + \sec x - \cot x \operatorname{cosec} x \right) dx$
કારણ કે $\operatorname{cosec} x \tan^2 x = \frac{1}{\sin x} \cdot \frac{\sin^2 x}{\cos^2 x} = \frac{\sin x}{\cos^2 x} = \sec x \tan x$,તેથી પદ આ મુજબ બને છે:
$I = \int e^x \left( (\operatorname{cosec} x - \cot x \operatorname{cosec} x) + (\sec x + \sec x \tan x) \right) dx$
આ $\int e^x (f(x) + f'(x)) dx = e^x f(x) + c$ ના સ્વરૂપમાં છે.
અહીં,$f(x) = \operatorname{cosec} x + \sec x$ અને $f'(x) = -\operatorname{cosec} x \cot x + \sec x \tan x$ છે.
તેથી,$I = e^x(\operatorname{cosec} x + \sec x) + c$.
આમ,વિકલ્પ $(D)$ સાચો છે.
146
MediumMCQ
$\int \left( \frac{1-\log x}{1+(\log x)^2} \right)^2 dx = $
A
$\frac{1}{1+(\log x)^2}+c$
B
$\frac{\log x}{1+(\log x)^2}+c$
C
$\frac{x}{1+(\log x)^2}+c$
D
$\frac{x^2}{1+(\log x)^2}+c$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \left( \frac{1-\log x}{1+(\log x)^2} \right)^2 dx$.
$\log x = t$ આદેશ લેતા,$x = e^t$ અને $dx = e^t dt$ મળે.
તેથી,$I = \int \left( \frac{1-t}{1+t^2} \right)^2 e^t dt$.
આ પદ $\int e^t [f(t) + f'(t)] dt = e^t f(t) + c$ સ્વરૂપનું છે.
અહીં $I = \int e^t \frac{1-2t+t^2}{(1+t^2)^2} dt = \int e^t \left( \frac{1+t^2-2t}{(1+t^2)^2} \right) dt = \int e^t \left( \frac{1}{1+t^2} - \frac{2t}{(1+t^2)^2} \right) dt$.
જો $f(t) = \frac{1}{1+t^2}$ લઈએ,તો $f'(t) = \frac{-2t}{(1+t^2)^2}$ થાય.
તેથી,$I = e^t \left( \frac{1}{1+t^2} \right) + c$.
$t = \log x$ પાછું મૂકતા,$I = \frac{e^{\log x}}{1+(\log x)^2} + c = \frac{x}{1+(\log x)^2} + c$ મળે.
147
MediumMCQ
$\int e^{4x}(\sin 3x - \cos 3x) dx = $
A
$\frac{e^{4x}}{25}(7 \sin 3x - \cos 3x) + c$
B
$\frac{e^{4x}}{25}(\sin 3x - 7 \cos 3x) + c$
C
$\frac{e^{4x}}{5}(7 \sin 3x + \cos 3x) + c$
D
$\frac{e^{4x}}{5}(\sin 3x + 7 \cos 3x) + c$

Solution

(B) આપણે પ્રમાણિત સંકલન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\int e^{ax}(\sin bx - \cos bx) dx = \frac{e^{ax}}{a^2+b^2} [a \sin bx - b \cos bx - (a \cos bx + b \sin bx)] + c = \frac{e^{ax}}{a^2+b^2} [(a-b) \sin bx - (a+b) \cos bx] + c$.
અહીં,$a = 4$ અને $b = 3$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\int e^{4x}(\sin 3x - \cos 3x) dx = \frac{e^{4x}}{4^2+3^2} [(4-3) \sin 3x - (4+3) \cos 3x] + c$
$= \frac{e^{4x}}{16+9} [1 \sin 3x - 7 \cos 3x] + c$
$= \frac{e^{4x}}{25}(\sin 3x - 7 \cos 3x) + c$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
148
MediumMCQ
$\int e^{-x}(x^3-2x^2+3x-4) dx=$
A
$-e^{-x}(x^3+x^2+5x+1)+c$
B
$e^{-x}(x^3-x^2+5x-1)+c$
C
$e^{-x}(x^3+x^2+5x+1)+c$
D
$-e^{-x}(x^3-x^2+5x-1)+c$

Solution

(A) આપણે $\int e^{ax} f(x) dx = \frac{e^{ax}}{a} [f(x) - \frac{f'(x)}{a} + \frac{f''(x)}{a^2} - \frac{f'''(x)}{a^3} + \dots]$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
અહીં,$a = -1$ અને $f(x) = x^3 - 2x^2 + 3x - 4$ છે.
વિકલન મેળવતા:
$f'(x) = 3x^2 - 4x + 3$
$f''(x) = 6x - 4$
$f'''(x) = 6$
$f^{(4)}(x) = 0$
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$\int e^{-x} f(x) dx = \frac{e^{-x}}{-1} [f(x) - \frac{f'(x)}{-1} + \frac{f''(x)}{(-1)^2} - \frac{f'''(x)}{(-1)^3}] + c$
$= -e^{-x} [f(x) + f'(x) + f''(x) + f'''(x)] + c$
$= -e^{-x} [(x^3 - 2x^2 + 3x - 4) + (3x^2 - 4x + 3) + (6x - 4) + 6] + c$
$= -e^{-x} [x^3 + (-2+3)x^2 + (3-4+6)x + (-4+3-4+6)] + c$
$= -e^{-x} [x^3 + x^2 + 5x + 1] + c$.

7-1.Indefinite Integral — Integral of the form ex(F(x) + F'(x)) dx · Frequently Asked Questions

1Are these 7-1.Indefinite Integral questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 7-1.Indefinite Integral Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.