Gujarati

Types of matrices, Algebra of matrices Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Types of matrices, Algebra of matrices

391+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 391 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & i \\ -i & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{40}$ નું મૂલ્ય શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & i \\ -i & 0 \end{bmatrix}$.
સૌ પ્રથમ,$A^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} 0 & i \\ -i & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & i \\ -i & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (0)(0) + (i)(-i) & (0)(i) + (i)(0) \\ (-i)(0) + (0)(-i) & (-i)(i) + (0)(0) \end{bmatrix}$
$A^2 = \begin{bmatrix} -i^2 & 0 \\ 0 & -i^2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
હવે,$A^{40} = (A^2)^{20} = I^{20} = I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
52
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(AB)^T = $
A
$\begin{bmatrix} -3 & -2 \\ 10 & 7 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -3 & 10 \\ -2 & 7 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -3 & 10 \\ 7 & -2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 3 & 10 \\ 2 & 7 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$.
સૌ પ્રથમ,ગુણાકાર $AB$ શોધો:
$AB = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} (1)(2) + (-2)(3) + (1)(1) & (1)(1) + (-2)(2) + (1)(1) \\ (2)(2) + (1)(3) + (3)(1) & (2)(1) + (1)(2) + (3)(1) \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} 2 - 6 + 1 & 1 - 4 + 1 \\ 4 + 3 + 3 & 2 + 2 + 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -3 & -2 \\ 10 & 7 \end{bmatrix}$
હવે,હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીને પરિવર્તિત શ્રેણિક $(AB)^T$ શોધો:
$(AB)^T = \begin{bmatrix} -3 & 10 \\ -2 & 7 \end{bmatrix}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
53
EasyMCQ
જો $A = [1, 2, 3]$,$B = \begin{bmatrix} 2 \\ 3 \\ 4 \end{bmatrix}$ અને $C = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 0 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું વ્યાખ્યાયિત છે?
A
$AC$
B
$BA$
C
$(AB)C$
D
$(AC)B$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિકો $A_{1 \times 3} = [1, 2, 3]$,$B_{3 \times 1} = \begin{bmatrix} 2 \\ 3 \\ 4 \end{bmatrix}$,અને $C_{2 \times 2} = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 0 & 2 \end{bmatrix}$ છે.
બે શ્રેણિકો $X$ અને $Y$ નો ગુણાકાર વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$X$ ના સ્તંભોની સંખ્યા $Y$ ની હારની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ.
$1$. $AC$ માટે: $A$ એ $1 \times 3$ છે અને $C$ એ $2 \times 2$ છે. $3 \neq 2$ હોવાથી,$AC$ વ્યાખ્યાયિત નથી.
$2$. $BA$ માટે: $B$ એ $3 \times 1$ છે અને $A$ એ $1 \times 3$ છે. $1 = 1$ હોવાથી,$BA$ વ્યાખ્યાયિત છે. $BA = \begin{bmatrix} 2 \\ 3 \\ 4 \end{bmatrix} [1, 2, 3] = \begin{bmatrix} 2 & 4 & 6 \\ 3 & 6 & 9 \\ 4 & 8 & 12 \end{bmatrix}_{3 \times 3}$.
$3$. $(AB)C$ માટે: $AB$ વ્યાખ્યાયિત છે ($1 \times 3$ અને $3 \times 1$ પરિણામ $1 \times 1$ આપે છે). ધારો કે $P = AB = [20]_{1 \times 1}$. હવે,$PC$ માટે $P$ માં $2$ સ્તંભ હોવા જોઈએ,પરંતુ તેમાં $1$ છે. તેથી,$(AB)C$ વ્યાખ્યાયિત નથી.
$4$. $(AC)B$ માટે: $AC$ વ્યાખ્યાયિત ન હોવાથી,$(AC)B$ વ્યાખ્યાયિત નથી.
તેથી,$BA$ એ વ્યાખ્યાયિત ગુણાકાર છે.
54
MediumMCQ
જો શ્રેણિક ગુણાકાર $AB = O$ હોય,જ્યાં $O$ એ શૂન્ય શ્રેણિક છે,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન હંમેશા સાચું છે?
A
$A = O$ અને $B = O$
B
$A = O$ અથવા $B = O$
C
$A$ એ શૂન્ય શ્રેણિક છે
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(D) બે શૂન્યતર શ્રેણિકોનો ગુણાકાર શૂન્ય શ્રેણિક હોઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$A = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$ લો.
ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $AB = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} = O$.
અહીં,$A \neq O$ અને $B \neq O$ હોવા છતાં $AB = O$ મળે છે.
તેથી,આપેલા વિધાનોમાંથી કોઈ પણ વિધાન ($A=O$ અને $B=O$,$A=O$ અથવા $B=O$,$A$ શૂન્ય શ્રેણિક છે) હંમેશા સાચું હોવું જરૂરી નથી.
55
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ એ $n \times n$ ક્રમના ચોરસ શ્રેણિકો હોય,તો ${(A - B)^2}$ કોના બરાબર થાય?
A
${A^2} - {B^2}$
B
${A^2} - 2AB + {B^2}$
C
${A^2} + 2AB + {B^2}$
D
${A^2} - AB - BA + {B^2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A$ અને $B$ એ $n \times n$ ક્રમના ચોરસ શ્રેણિકો છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે શ્રેણિક પદાવલિનો વર્ગ એટલે તે પદાવલિનો તેની સાથેનો ગુણાકાર.
તેથી,${(A - B)^2} = (A - B)(A - B)$.
શ્રેણિક ગુણાકારના વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$(A - B)(A - B) = A(A - B) - B(A - B)$
$= A^2 - AB - BA + B^2$.
સામાન્ય રીતે શ્રેણિક ગુણાકાર ક્રમનો નિયમ પાળતો નથી,એટલે કે $AB \neq BA$,તેથી આપણે $-AB - BA$ ને $-2AB$ તરીકે લખી શકતા નથી.
આમ,સાચું પદ $A^2 - AB - BA + B^2$ છે.
56
MediumMCQ
મેટ્રિક્સ (શ્રેણિક) વિશે સાચું વિધાન પસંદ કરો.
A
દરેક એકમ શ્રેણિક (identity matrix) એ અદિશ શ્રેણિક (scalar matrix) છે.
B
દરેક અદિશ શ્રેણિક એ એકમ શ્રેણિક છે.
C
દરેક વિકર્ણ શ્રેણિક (diagonal matrix) એ એકમ શ્રેણિક છે.
D
એવો ચોરસ શ્રેણિક જેના દરેક ઘટક $1$ હોય તે એકમ શ્રેણિક છે.

Solution

(A) એકમ શ્રેણિક $I$ એ એવો ચોરસ શ્રેણિક છે જેમાં મુખ્ય વિકર્ણના તમામ ઘટકો $1$ હોય છે અને બાકીના તમામ ઘટકો $0$ હોય છે.
અદિશ શ્રેણિક એ એવો વિકર્ણ શ્રેણિક છે જેમાં તમામ વિકર્ણ ઘટકો કોઈ અચળાંક $k$ સમાન હોય છે.
એકમ શ્રેણિક એ એક એવો વિકર્ણ શ્રેણિક છે જેમાં તમામ વિકર્ણ ઘટકો $1$ (એક અચળાંક) છે,તેથી તે અદિશ શ્રેણિકની વ્યાખ્યાનું પાલન કરે છે.
તેથી,દરેક એકમ શ્રેણિક એ અદિશ શ્રેણિક છે.
57
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 12 \end{bmatrix}$ હોય,તો:
A
$AB = O, BA = O$
B
$AB = O, BA \neq O$
C
$AB \neq O, BA = O$
D
$AB \neq O, BA \neq O$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,ગુણાકાર $AB$ શોધો:
$AB = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 12 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (1)(0) + (0)(1) & (1)(0) + (0)(12) \\ (2)(0) + (0)(1) & (2)(0) + (0)(12) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} = O$.
ત્યારબાદ,ગુણાકાર $BA$ શોધો:
$BA = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 12 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (0)(1) + (0)(2) & (0)(0) + (0)(0) \\ (1)(1) + (12)(2) & (1)(0) + (12)(0) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 25 & 0 \end{bmatrix} \neq O$.
આમ,$AB = O$ અને $BA \neq O$ થાય છે.
58
EasyMCQ
શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 2 & 5 & -7 \\ 0 & 3 & 11 \\ 0 & 0 & 9 \end{bmatrix}$ ને શું કહેવાય છે?
A
સંમિત શ્રેણિક
B
વિકર્ણ શ્રેણિક
C
ઉપરનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક
D
વિસંમિત શ્રેણિક

Solution

(C) જો ચોરસ શ્રેણિક $A = [a_{ij}]$ માં મુખ્ય વિકર્ણની નીચેના તમામ ઘટકો શૂન્ય હોય,તો તેને ઉપરનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક કહેવામાં આવે છે,એટલે કે $i > j$ માટે $a_{ij} = 0$.
આપેલ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 2 & 5 & -7 \\ 0 & 3 & 11 \\ 0 & 0 & 9 \end{bmatrix}$ માં,મુખ્ય વિકર્ણની નીચેના ઘટકો $a_{21} = 0$,$a_{31} = 0$,અને $a_{32} = 0$ છે.
મુખ્ય વિકર્ણની નીચેના તમામ ઘટકો શૂન્ય હોવાથી,આ શ્રેણિક એક ઉપરનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક છે.
59
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} i & 1 \\ 0 & i \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^4$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} 1 & -4i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -1 & -4i \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -i & 4 \\ 0 & i \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 4 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} i & 1 \\ 0 & i \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} i & 1 \\ 0 & i \end{bmatrix} \begin{bmatrix} i & 1 \\ 0 & i \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} i^2 & i+i \\ 0 & i^2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 2i \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$ શોધો.
ત્યારબાદ,$A^4 = A^2 \times A^2 = \begin{bmatrix} -1 & 2i \\ 0 & -1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -1 & 2i \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$ શોધો.
$A^4 = \begin{bmatrix} (-1)(-1) + (2i)(0) & (-1)(2i) + (2i)(-1) \\ (0)(-1) + (-1)(0) & (0)(2i) + (-1)(-1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & -2i - 2i \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & -4i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
60
EasyMCQ
$\begin{bmatrix} 1 \\ -1 \\ 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 1 & -1 \end{bmatrix} = $
A
$[-1]$
B
$\begin{bmatrix} 2 \\ -1 \\ -2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & 1 & -1 \\ -2 & -1 & 1 \\ 4 & 2 & -2 \end{bmatrix}$
D
વ્યાખ્યાયિત નથી

Solution

(C) $3 \times 1$ ક્રમના સ્તંભ શ્રેણિકનો $1 \times 3$ ક્રમના હાર શ્રેણિક સાથે ગુણાકાર કરવા માટે,આપણે શ્રેણિક ગુણાકાર કરીએ છીએ જ્યાં પરિણામી $3 \times 3$ શ્રેણિકનો દરેક ઘટક પ્રથમ શ્રેણિકના હારના ઘટક અને બીજા શ્રેણિકના સ્તંભના ઘટકનો ગુણાકાર છે.
$\begin{bmatrix} 1 \\ -1 \\ 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 1 & -1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1(2) & 1(1) & 1(-1) \\ -1(2) & -1(1) & -1(-1) \\ 2(2) & 2(1) & 2(-1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 1 & -1 \\ -2 & -1 & 1 \\ 4 & 2 & -2 \end{bmatrix}$.
61
MediumMCQ
જો બે શ્રેણિકો $A$ અને $B$ નો ક્રમ અનુક્રમે $p \times q$ અને $r \times s$ હોય,તો તેમની બાદબાકી ત્યારે જ શક્ય છે જો:
A
$p = q$
B
$p = q, r = s$
C
$p = r, q = s$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) બે શ્રેણિકો $A$ અને $B$ ની બાદબાકી માટે,શરત એ છે કે તેઓ સમાન ક્રમના હોવા જોઈએ.
આપેલ છે કે શ્રેણિક $A$ નો ક્રમ $p \times q$ છે અને શ્રેણિક $B$ નો ક્રમ $r \times s$ છે.
તેથી,$A - B$ વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે,હારની સંખ્યા સમાન હોવી જોઈએ $(p = r)$ અને સ્તંભની સંખ્યા સમાન હોવી જોઈએ $(q = s)$.
આમ,સાચી શરત $p = r$ અને $q = s$ છે.
62
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $AB = O$ હોય,તો
A
$A = O$ અથવા $B = O$
B
$A = O$ અને $B = O$
C
તે જરૂરી નથી કે $A = O$ અથવા $B = O$ હોય
D
$A \ne O, B \ne O$

Solution

(C) જો $AB = O$ હોય,તો તેનો અર્થ એ નથી કે $A = O$ અથવા $B = O$ હોવું જ જોઈએ.
ઉદાહરણ તરીકે,શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ લો.
ગુણાકાર $AB$ ની ગણતરી કરતા:
$AB = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (1)(0) + (0)(1) & (1)(0) + (0)(0) \\ (0)(0) + (0)(1) & (0)(0) + (0)(0) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} = O$.
અહીં,$A \ne O$ અને $B \ne O$ છે,છતાં તેમનો ગુણાકાર $AB = O$ મળે છે.
તેથી,તે જરૂરી નથી કે $A = O$ અથવા $B = O$ હોય.
63
EasyMCQ
જો ${a_{ij}} = \frac{1}{2}(3i - 2j)$ અને $A = {[{a_{ij}}]_{2 \times 2}}$ હોય,તો $A$ બરાબર શું થાય?
A
$\left[ {\begin{array}{*{20}{c}}{1/2}&2\\{ - 1/2}&1\end{array}} \right]$
B
$\left[ {\begin{array}{*{20}{c}}{1/2}&{ - 1/2}\\2&1\end{array}} \right]$
C
$\left[ {\begin{array}{*{20}{c}}2&2\\{1/2}&{ - 1/2}\end{array}} \right]$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) શ્રેણિકના ઘટકો માટેનું સૂત્ર આપેલ છે: ${a_{ij}} = \frac{1}{2}(3i - 2j)$.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $A = {[{a_{ij}}]_{2 \times 2}}$ માટે,આપણે ઘટકોની ગણતરી નીચે મુજબ કરીએ છીએ:
$i=1, j=1$ માટે: ${a_{11}} = \frac{1}{2}(3(1) - 2(1)) = \frac{1}{2}(3 - 2) = \frac{1}{2}$.
$i=1, j=2$ માટે: ${a_{12}} = \frac{1}{2}(3(1) - 2(2)) = \frac{1}{2}(3 - 4) = -\frac{1}{2}$.
$i=2, j=1$ માટે: ${a_{21}} = \frac{1}{2}(3(2) - 2(1)) = \frac{1}{2}(6 - 2) = \frac{4}{2} = 2$.
$i=2, j=2$ માટે: ${a_{22}} = \frac{1}{2}(3(2) - 2(2)) = \frac{1}{2}(6 - 4) = \frac{2}{2} = 1$.
આમ,શ્રેણિક $A$ નીચે મુજબ મળે છે:
$A = \left[ {\begin{array}{*{20}{c}}{{a_{11}}}&{{a_{12}}}\\{{a_{21}}}&{{a_{22}}}\end{array}} \right] = \left[ {\begin{array}{*{20}{c}}{1/2}&{-1/2}\\2&1\end{array}} \right]$.
64
EasyMCQ
જો $2X - \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 7 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 0 & -2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $X$ ની કિંમત શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 7 & 4 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 7/2 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 7/2 & 1 \end{bmatrix}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $2X - \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 7 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 0 & -2 \end{bmatrix}$
બંને બાજુ $\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 7 & 4 \end{bmatrix}$ ઉમેરતા:
$2X = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 0 & -2 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 7 & 4 \end{bmatrix}$
શ્રેણિકનો સરવાળો કરતા:
$2X = \begin{bmatrix} 3+1 & 2+2 \\ 0+7 & -2+4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 4 \\ 7 & 2 \end{bmatrix}$
હવે,$X$ શોધવા માટે દરેક ઘટકને $2$ વડે ભાગતા:
$X = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} 4 & 4 \\ 7 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 7/2 & 1 \end{bmatrix}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
65
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો ${A^n} = $
A
$\begin{bmatrix} 1 & 2n \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & n \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 2n \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 2n \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
${A^2} = A \times A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1(1)+2(0) & 1(2)+2(1) \\ 0(1)+1(0) & 0(2)+1(1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 4 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ ગણો.
${A^3} = {A^2} \times A = \begin{bmatrix} 1 & 4 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1(1)+4(0) & 1(2)+4(1) \\ 0(1)+1(0) & 0(2)+1(1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 6 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ ગણો.
આ પેટર્નનું અવલોકન કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે કોઈપણ ધન પૂર્ણાંક $n$ માટે,શ્રેણિક ${A^n} = \begin{bmatrix} 1 & 2n \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ સ્વરૂપમાં મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
66
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 2 \\ 3 & -4 \end{bmatrix}$ અને $kA = \begin{bmatrix} 0 & 3a \\ 2b & 24 \end{bmatrix}$ હોય,તો $k, a, b$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થાય?
A
$ -6, -12, -18$
B
$-6, 4, 9$
C
$ -6, -4, -9$
D
$-6, 12, 18$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$kA = \begin{bmatrix} 0 & 3a \\ 2b & 24 \end{bmatrix}$.
$A$ ની કિંમત મૂકતા,$k \begin{bmatrix} 0 & 2 \\ 3 & -4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 3a \\ 2b & 24 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિકની અંદર $k$ વડે ગુણતા: $\begin{bmatrix} 0 & 2k \\ 3k & -4k \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 3a \\ 2b & 24 \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$1) -4k = 24 \implies k = -6$.
$2) 2k = 3a \implies 2(-6) = 3a \implies -12 = 3a \implies a = -4$.
$3) 3k = 2b \implies 3(-6) = 2b \implies -18 = 2b \implies b = -9$.
આમ,$k = -6, a = -4, b = -9$ મળે છે.
67
DifficultMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 1 \\ 2 & 1 & 0 \end{bmatrix}$ માટે,નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$A^3 + 3A^2 - I = O$
B
$A^3 - 3A^2 - I = O$
C
$A^3 + 2A^2 - I = O$
D
$A^3 - A^2 + I = O$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,$A^2 = A \times A$ ની ગણતરી કરો:
$A^2 = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 1 \\ 2 & 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 1 \\ 2 & 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 3 & 1 \\ 5 & 6 & 2 \\ 3 & 4 & 1 \end{bmatrix}$
ત્યારબાદ,$A^3 = A^2 \times A$ ની ગણતરી કરો:
$A^3 = \begin{bmatrix} 2 & 3 & 1 \\ 5 & 6 & 2 \\ 3 & 4 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 1 \\ 2 & 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 7 & 9 & 3 \\ 15 & 19 & 6 \\ 9 & 12 & 4 \end{bmatrix}$
હવે,$A^3 - 3A^2$ ની ગણતરી કરો:
$A^3 - 3A^2 = \begin{bmatrix} 7 & 9 & 3 \\ 15 & 19 & 6 \\ 9 & 12 & 4 \end{bmatrix} - 3 \begin{bmatrix} 2 & 3 & 1 \\ 5 & 6 & 2 \\ 3 & 4 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 7 & 9 & 3 \\ 15 & 19 & 6 \\ 9 & 12 & 4 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 6 & 9 & 3 \\ 15 & 18 & 6 \\ 9 & 12 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = I$
તેથી,$A^3 - 3A^2 = I$,જે સૂચવે છે કે $A^3 - 3A^2 - I = O$.
68
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & -5 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^2 - 5A = $
A
$I$
B
$14I$
C
$0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 3 & -5 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A^2 = A \times A$ ની ગણતરી કરો:
$A^2 = \begin{bmatrix} 3 & -5 \\ -4 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & -5 \\ -4 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (3)(3) + (-5)(-4) & (3)(-5) + (-5)(2) \\ (-4)(3) + (2)(-4) & (-4)(-5) + (2)(2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9 + 20 & -15 - 10 \\ -12 - 8 & 20 + 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 29 & -25 \\ -20 & 24 \end{bmatrix}$.
ત્યારબાદ,$5A$ ની ગણતરી કરો:
$5A = 5 \begin{bmatrix} 3 & -5 \\ -4 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 15 & -25 \\ -20 & 10 \end{bmatrix}$.
હવે,$A^2 - 5A$ શોધો:
$A^2 - 5A = \begin{bmatrix} 29 & -25 \\ -20 & 24 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 15 & -25 \\ -20 & 10 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 29-15 & -25-(-25) \\ -20-(-20) & 24-10 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 14 & 0 \\ 0 & 14 \end{bmatrix}$.
આને $14 \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = 14I$ તરીકે લખી શકાય છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
69
EasyMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{16} = $
A
$\begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(D) આપેલ છે કે,શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^2 = A \cdot A = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (0)(0) + (-1)(1) & (0)(-1) + (-1)(0) \\ (1)(0) + (0)(1) & (1)(-1) + (0)(0) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 0 \\ 0 & -1 \end{bmatrix} = -I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
હવે,આપણે $A^{16}$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^{16} = (A^2)^8 = (-I)^8 = (-1)^8 \cdot I^8 = 1 \cdot I = I$.
આમ,$A^{16} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
70
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{100} = $
A
$2^{100}A$
B
$2^{99}A$
C
$2^{101}A$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$.
$A^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^2 = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1+1 & 1+1 \\ 1+1 & 1+1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 2 & 2 \end{bmatrix} = 2 \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} = 2^1 A$.
$A^3$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^3 = A^2 \cdot A = (2A) \cdot A = 2 A^2 = 2(2A) = 4A = 2^2 A$.
ગાણિતિક અનુમાનના સિદ્ધાંત દ્વારા,આપણે $A^n$ માટે સામાન્ય સૂત્ર મેળવી શકીએ છીએ:
$A^n = 2^{n-1} A$.
તેથી,$n = 100$ માટે:
$A^{100} = 2^{100-1} A = 2^{99} A$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
71
MediumMCQ
શ્રેણિક ગુણાકાર (matrix multiplication) વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તે ક્રમનો નિયમ પાળે છે (commutative).
B
તે જૂથનો નિયમ પાળે છે (associative).
C
$(a)$ અને $(b)$ બંને.
D
આમાંથી કોઈ નહીં.

Solution

(B) કોઈપણ ત્રણ શ્રેણિકો $A$,$B$,અને $C$ માટે,શ્રેણિક ગુણાકાર જૂથનો નિયમ (associative) પાળે છે,એટલે કે $(AB)C = A(BC)$.
શ્રેણિક ગુણાકાર સામાન્ય રીતે ક્રમનો નિયમ (commutative) પાળતું નથી,એટલે કે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં $AB \neq BA$ થાય છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે શ્રેણિક ગુણાકાર જૂથનો નિયમ પાળે છે.
72
EasyMCQ
જો $\begin{bmatrix} x + y & 2x + z \\ x - y & 2z + w \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 7 \\ 0 & 10 \end{bmatrix}$ હોય,તો $x, y, z, w$ ની કિંમતો શોધો.
A
$x=2, y=2, z=3, w=4$
B
$x=2, y=3, z=1, w=2$
C
$x=3, y=3, z=0, w=1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ: $\begin{bmatrix} x + y & 2x + z \\ x - y & 2z + w \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 7 \\ 0 & 10 \end{bmatrix}$.
બંને શ્રેણિકોના અનુરૂપ ઘટકોને સરખાવતા,આપણને નીચે મુજબના સુરેખ સમીકરણો મળે છે:
$1) x + y = 4$
$2) x - y = 0$
$3) 2x + z = 7$
$4) 2z + w = 10$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,$x = y$ મળે છે. આ કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા,$x + x = 4$ મળે,જેનો અર્થ છે $2x = 4$,તેથી $x = 2$. કારણ કે $x = y$,તેથી $y = 2$.
હવે,$x = 2$ ને સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા: $2(2) + z = 7 \implies 4 + z = 7 \implies z = 3$.
છેલ્લે,$z = 3$ ને સમીકરણ $(4)$ માં મૂકતા: $2(3) + w = 10 \implies 6 + w = 10 \implies w = 4$.
આમ,$x=2, y=2, z=3, w=4$ મળે છે.
73
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $I$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક હોય,તો $A^2$ બરાબર શું થાય?
A
$4A - 3I$
B
$3A - I$
C
$A - I$
D
$A + I$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A^2 = A \times A$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^2 = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (2)(2) + (-1)(-1) & (2)(-1) + (-1)(2) \\ (-1)(2) + (2)(-1) & (-1)(-1) + (2)(2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & -4 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$.
હવે,આપણે વિકલ્પો તપાસીએ. ચાલો વિકલ્પ $A$ $(4A - 3I)$ ચકાસીએ:
$4A - 3I = 4 \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} - 3 \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 8 & -4 \\ -4 & 8 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 0 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & -4 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$.
આમ,$A^2 = 4A - 3I$ હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
74
EasyMCQ
જો $P = \begin{bmatrix} i & 0 & -i \\ 0 & -i & i \\ -i & i & 0 \end{bmatrix}$ અને $Q = \begin{bmatrix} -i & i \\ 0 & 0 \\ i & -i \end{bmatrix}$ હોય,તો $PQ$ ની કિંમત શોધો.
A
$\begin{bmatrix} -2 & 2 \\ 1 & -1 \\ 1 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & -2 \\ -1 & 1 \\ -1 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & -2 \\ -1 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $P = \begin{bmatrix} i & 0 & -i \\ 0 & -i & i \\ -i & i & 0 \end{bmatrix}$ અને $Q = \begin{bmatrix} -i & i \\ 0 & 0 \\ i & -i \end{bmatrix}$.
$PQ$ શોધવા માટે,આપણે શ્રેણિક ગુણાકાર કરીશું:
$PQ = \begin{bmatrix} i & 0 & -i \\ 0 & -i & i \\ -i & i & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -i & i \\ 0 & 0 \\ i & -i \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} i(-i) + 0(0) + (-i)(i) & i(i) + 0(0) + (-i)(-i) \\ 0(-i) + (-i)(0) + i(i) & 0(i) + (-i)(0) + i(-i) \\ (-i)(-i) + i(0) + 0(i) & (-i)(i) + i(0) + 0(-i) \end{bmatrix}$
$i^2 = -1$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$PQ = \begin{bmatrix} -i^2 - i^2 & i^2 + i^2 \\ i^2 & -i^2 \\ i^2 & -i^2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -(-1) - (-1) & -1 + (-1) \\ -1 & -(-1) \\ -1 & -(-1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ -1 & 1 \\ -1 & 1 \end{bmatrix}$.
75
EasyMCQ
જો $I$ એ $10$ ના ક્રમનો એકમ શ્રેણિક (unit matrix) હોય,તો $I$ નો નિશ્ચાયક (determinant) કેટલો થાય?
A
$10$
B
$1$
C
$1/10$
D
$9$

Solution

(B) $n$ ક્રમનો એકમ શ્રેણિક (identity matrix) $I$ એ એક ચોરસ શ્રેણિક છે જેમાં મુખ્ય વિકર્ણ પર $1$ અને બાકીના સ્થાનો પર $0$ હોય છે.
કોઈપણ એકમ શ્રેણિક $I_n$ માટે,નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય $|I_n| = 1^n = 1$ થાય છે.
અહીં $I$ એ $10$ ના ક્રમનો એકમ શ્રેણિક હોવાથી,તેનો નિશ્ચાયક $|I| = 1^{10} = 1$ થશે.
76
MediumMCQ
ધારો કે નીચે આપેલા સરવાળા અને ગુણાકાર વ્યાખ્યાયિત છે,તો શ્રેણિકો માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય નથી?
A
$A + B = B + A$
B
$AB = AC$ નો અર્થ $B = C$ થતો નથી
C
$AB = O$ નો અર્થ $A = O$ અથવા $B = O$ થાય છે
D
$(AB)' = B'A'$

Solution

(C) શ્રેણિકો માટે,$AB = O$ ગુણધર્મનો અર્થ એવો નથી કે $A = O$ અથવા $B = O$ હોય જ.
ઉદાહરણ તરીકે,$A = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$ લો.
તો $AB = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix} = O$ મળે છે.
જોકે,$A \neq O$ અને $B \neq O$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ માં આપેલ વિધાન સત્ય નથી.
77
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 3 & 0 & 2 \\ 4 & 5 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AB$ શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} 5 & 1 & -3 \\ 3 & 2 & 6 \\ 14 & 5 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 11 & 4 & 3 \\ 1 & 2 & 3 \\ 0 & 3 & 3 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 8 & 4 \\ 2 & 9 & 6 \\ 0 & 2 & 0 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 5 & 4 & 3 \\ 1 & 8 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિકો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 3 & 0 & 2 \\ 4 & 5 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 \end{bmatrix}$ છે.
$AB$ શોધવા માટે,આપણે શ્રેણિક ગુણાકાર કરીએ છીએ:
$AB = \begin{bmatrix} (1)(1)+(2)(2)+(-1)(0) & (1)(0)+(2)(1)+(-1)(1) & (1)(0)+(2)(0)+(-1)(3) \\ (3)(1)+(0)(2)+(2)(0) & (3)(0)+(0)(1)+(2)(1) & (3)(0)+(0)(0)+(2)(3) \\ (4)(1)+(5)(2)+(0)(0) & (4)(0)+(5)(1)+(0)(1) & (4)(0)+(5)(0)+(0)(3) \end{bmatrix}$
દરેક ઘટકની ગણતરી કરતા:
હાર $1$: $(1+4+0) = 5$,$(0+2-1) = 1$,$(0+0-3) = -3$
હાર $2$: $(3+0+0) = 3$,$(0+0+2) = 2$,$(0+0+6) = 6$
હાર $3$: $(4+10+0) = 14$,$(0+5+0) = 5$,$(0+0+0) = 0$
આમ,$AB = \begin{bmatrix} 5 & 1 & -3 \\ 3 & 2 & 6 \\ 14 & 5 & 0 \end{bmatrix}$.
78
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \alpha & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 5 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $\alpha$ ની કઈ કિંમત માટે $A^2 = B$ થાય?
A
$1$
B
$-1$
C
$4$
D
કોઈ વાસ્તવિક કિંમત નથી

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} \alpha & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 5 & 1 \end{bmatrix}$.
આપણે $A^2$ ની ગણતરી નીચે મુજબ કરીએ છીએ:
$A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} \alpha & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \alpha & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \alpha^2 + 0 & 0 + 0 \\ \alpha + 1 & 0 + 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \alpha^2 & 0 \\ \alpha + 1 & 1 \end{bmatrix}$.
આપણને આપેલ છે કે $A^2 = B$,તેથી:
$\begin{bmatrix} \alpha^2 & 0 \\ \alpha + 1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 5 & 1 \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે:
$1$) $\alpha^2 = 1 \implies \alpha = \pm 1$
$2$) $\alpha + 1 = 5 \implies \alpha = 4$
આમ,$\alpha$ ની એવી કોઈ કિંમત નથી જે બંને સમીકરણોને એકસાથે સંતોષે,તેથી $A^2 = B$ થાય તેવી $\alpha$ ની કોઈ વાસ્તવિક કિંમત નથી.
79
EasyMCQ
$\begin{bmatrix} 7 & 1 & 2 \\ 9 & 2 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 \\ 4 \\ 5 \end{bmatrix} + 2 \begin{bmatrix} 4 \\ 2 \end{bmatrix}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 43 \\ 44 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 43 \\ 45 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 45 \\ 44 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 44 \\ 45 \end{bmatrix}$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,શ્રેણિક અને સ્તંભ સદિશનો ગુણાકાર કરો:
$\begin{bmatrix} 7 & 1 & 2 \\ 9 & 2 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 \\ 4 \\ 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (7 \times 3) + (1 \times 4) + (2 \times 5) \\ (9 \times 3) + (2 \times 4) + (1 \times 5) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 21 + 4 + 10 \\ 27 + 8 + 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 35 \\ 40 \end{bmatrix}$.
ત્યારબાદ,અદિશ ગુણાકાર કરો:
$2 \begin{bmatrix} 4 \\ 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 8 \\ 4 \end{bmatrix}$.
અંતે,બંને પરિણામી શ્રેણિકોનો સરવાળો કરો:
$\begin{bmatrix} 35 \\ 40 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 8 \\ 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 35 + 8 \\ 40 + 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 43 \\ 44 \end{bmatrix}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
80
EasyMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$. શ્રેણિક $A$ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$A^2 = I$
B
$A = (-1)I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે
C
$A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી
D
$A$ એ શૂન્ય શ્રેણિક છે

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$.
આપણે વિકલ્પો ચકાસીએ:
$(i)$ $A^2$ ની ગણતરી કરતા:
$A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = I$.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
$(ii)$ $(-1)I = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix} \neq A$.
$(iii)$ નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરતા:
$|A| = 0(0 - 0) - 0(0 - 0) - 1(0 - 1) = 1$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$(iv)$ $A$ એ શૂન્ય શ્રેણિક નથી કારણ કે તેમાં શૂન્યતર ઘટકો છે.
81
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 2 \\ 2 & 3 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} -5 & 7 & 1 \\ 1 & -5 & 7 \\ 7 & 1 & -5 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AB$ ની કિંમત શું થાય?
A
$I_3$
B
$2I_3$
C
$4I_3$
D
$18I_3$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 2 \\ 2 & 3 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} -5 & 7 & 1 \\ 1 & -5 & 7 \\ 7 & 1 & -5 \end{bmatrix}$.
ગુણાકાર $AB$ શોધતા:
$AB = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 2 \\ 2 & 3 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -5 & 7 & 1 \\ 1 & -5 & 7 \\ 7 & 1 & -5 \end{bmatrix}$
શ્રેણિક ગુણાકાર કરતા:
પ્રથમ હાર: $(1)(-5) + (2)(1) + (3)(7) = -5 + 2 + 21 = 18$; $(1)(7) + (2)(-5) + (3)(1) = 7 - 10 + 3 = 0$; $(1)(1) + (2)(7) + (3)(-5) = 1 + 14 - 15 = 0$.
બીજી હાર: $(3)(-5) + (1)(1) + (2)(7) = -15 + 1 + 14 = 0$; $(3)(7) + (1)(-5) + (2)(1) = 21 - 5 + 2 = 18$; $(3)(1) + (1)(7) + (2)(-5) = 3 + 7 - 10 = 0$.
ત્રીજી હાર: $(2)(-5) + (3)(1) + (1)(7) = -10 + 3 + 7 = 0$; $(2)(7) + (3)(-5) + (1)(1) = 14 - 15 + 1 = 0$; $(2)(1) + (3)(7) + (1)(-5) = 2 + 21 - 5 = 18$.
આમ,$AB = \begin{bmatrix} 18 & 0 & 0 \\ 0 & 18 & 0 \\ 0 & 0 & 18 \end{bmatrix} = 18 \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = 18I_3$.
82
EasyMCQ
જો $2X + \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 8 \\ 7 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો શ્રેણિક $X$ શું હશે?
A
$\begin{bmatrix} 1 & 3 \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & -3 \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & 6 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 2 & -6 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $2X + \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 8 \\ 7 & 2 \end{bmatrix}$
બંને બાજુથી શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$ બાદ કરતા:
$2X = \begin{bmatrix} 3 & 8 \\ 7 & 2 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$
$2X = \begin{bmatrix} 3-1 & 8-2 \\ 7-3 & 2-4 \end{bmatrix}$
$2X = \begin{bmatrix} 2 & 6 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$
આખા શ્રેણિકને $2$ વડે ભાગતા:
$X = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} 2 & 6 \\ 4 & -2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$
83
EasyMCQ
જો $A + B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ અને $A - 2B = \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A=$
A
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2/3 & 1/3 \\ 1/3 & 2/3 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1/3 & 1/3 \\ 2/3 & 1/3 \end{bmatrix}$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો છે:
$(1)$ $A + B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$
$(2)$ $A - 2B = \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$
$B$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે ગુણો:
$2A + 2B = 2 \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 0 \\ 2 & 2 \end{bmatrix}$
હવે,આને સમીકરણ $(2)$ માં ઉમેરો:
$(2A + 2B) + (A - 2B) = \begin{bmatrix} 2 & 0 \\ 2 & 2 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} -1 & 1 \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$
$3A = \begin{bmatrix} 2-1 & 0+1 \\ 2+0 & 2-1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
$3$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$A = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 2 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1/3 & 1/3 \\ 2/3 & 1/3 \end{bmatrix}$
84
EasyMCQ
શ્રેણિક ગુણાકારના સંદર્ભમાં સમૂહ $M = \left\{ \begin{bmatrix} x & x \\ x & x \end{bmatrix} \mid x \in \mathbb{R}, x \neq 0 \right\}$ માં તદેવ ઘટક (identity element) કયો છે?
A
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{2} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$

Solution

(B) ધારો કે $E = \begin{bmatrix} a & a \\ a & a \end{bmatrix}$ એ ગણ $M$ માં તદેવ ઘટક છે,જેથી કોઈપણ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} x & x \\ x & x \end{bmatrix} \in M$ માટે,$A \cdot E = A$ થાય.
શ્રેણિક ગુણાકાર કરતા:
$\begin{bmatrix} x & x \\ x & x \end{bmatrix} \begin{bmatrix} a & a \\ a & a \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} xa+xa & xa+xa \\ xa+xa & xa+xa \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2ax & 2ax \\ 2ax & 2ax \end{bmatrix}$.
આને $A$ સાથે સરખાવતા:
$\begin{bmatrix} 2ax & 2ax \\ 2ax & 2ax \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} x & x \\ x & x \end{bmatrix}$.
આથી $2ax = x$ મળે. $x \neq 0$ હોવાથી,$x$ વડે ભાગતા $2a = 1$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $a = \frac{1}{2}$.
આમ,તદેવ ઘટક $\begin{bmatrix} 1/2 & 1/2 \\ 1/2 & 1/2 \end{bmatrix} = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
85
MediumMCQ
નીચેનામાંથી સાચો સંબંધ શોધો.
A
$(AB)' = A'B'$
B
$(AB)' = B'A'$
C
${A^{ - 1}} = \frac{{adj\,A}}{{|A|}}$
D
${(AB)^{ - 1}} = {A^{ - 1}}{B^{ - 1}}$

Solution

(B) બે શ્રેણિકો $A$ અને $B$ ના ગુણાકારના પરિવર્તિત શ્રેણિકનો ગુણધર્મ પરિવર્તિત શ્રેણિકના ઉલટાવવાના નિયમ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $(AB)' = B'A'$.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે તેમાં ક્રમ ઉલટાવવામાં આવ્યો નથી.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે છેદમાં શ્રેણિક $A$ નહીં પણ નિશ્ચાયક $|A|$ હોવો જોઈએ.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે ગુણાકારના વ્યસ્ત શ્રેણિક માટેનો ઉલટાવવાનો નિયમ $(AB)^{-1} = B^{-1}A^{-1}$ છે.
તેથી,સાચો સંબંધ $(AB)' = B'A'$ છે.
86
EasyMCQ
જો $A$ એ ઇન્વોલ્યુટરી (involutory) શ્રેણિક હોય અને $I$ એ સમાન કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક હોય,તો $(I - A)(I + A)$ શું થાય?
A
શૂન્ય શ્રેણિક
B
$A$
C
$I$
D
$2A$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ એ ઇન્વોલ્યુટરી શ્રેણિક છે,તેથી વ્યાખ્યા મુજબ $A^2 = I$ થાય.
આપણે $(I - A)(I + A)$ પદાવલિનું મૂલ્ય શોધવાનું છે.
ગુણાકારનું વિસ્તરણ કરતા:
$(I - A)(I + A) = I(I) + I(A) - A(I) - A(A)$
$= I^2 + IA - AI - A^2$
$= I + A - A - A^2$
$= I - A^2$
કારણ કે $A^2 = I$,આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$I - A^2 = I - I = O$,જ્યાં $O$ એ શૂન્ય શ્રેણિક છે.
87
EasyMCQ
જો $R(t) = \begin{bmatrix} \cos t & \sin t \\ -\sin t & \cos t \end{bmatrix}$ હોય,તો $R(s) \cdot R(t) = $
A
$R(s) + R(t)$
B
$R(st)$
C
$R(s + t)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે કે $R(t) = \begin{bmatrix} \cos t & \sin t \\ -\sin t & \cos t \end{bmatrix}$.
તેથી $R(s) = \begin{bmatrix} \cos s & \sin s \\ -\sin s & \cos s \end{bmatrix}$.
ગુણાકાર $R(s) \cdot R(t)$ ની ગણતરી કરતા:
$R(s) \cdot R(t) = \begin{bmatrix} \cos s & \sin s \\ -\sin s & \cos s \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \cos t & \sin t \\ -\sin t & \cos t \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} \cos s \cos t - \sin s \sin t & \cos s \sin t + \sin s \cos t \\ -\sin s \cos t - \cos s \sin t & -\sin s \sin t + \cos s \cos t \end{bmatrix}$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos(A+B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ અને $\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \begin{bmatrix} \cos(s+t) & \sin(s+t) \\ -\sin(s+t) & \cos(s+t) \end{bmatrix}$
$= R(s+t)$.
88
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 4 & x + 2 \\ 2x - 3 & x + 1 \end{bmatrix}$ એ સંમિત શ્રેણિક હોય,તો $x = $
A
$3$
B
$5$
C
$2$
D
$4$

Solution

(B) શ્રેણિક $A$ સંમિત હોય જો $A = A^T$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $i$-મી હાર અને $j$-મા સ્તંભનો ઘટક એ $j$-મી હાર અને $i$-મા સ્તંભના ઘટક જેટલો હોય,એટલે કે $a_{ij} = a_{ji}$.
આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 4 & x + 2 \\ 2x - 3 & x + 1 \end{bmatrix}$ માટે,આપણી પાસે $a_{12} = x + 2$ અને $a_{21} = 2x - 3$ છે.
શ્રેણિક સંમિત હોવાથી,આપણે $a_{12} = a_{21}$ લઈએ:
$x + 2 = 2x - 3$
બંને બાજુથી $x$ બાદ કરતા,આપણને $2 = x - 3$ મળે છે.
બંને બાજુ $3$ ઉમેરતા,આપણને $x = 5$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
89
EasyMCQ
શ્રેણિક $A = \left[ {\begin{array}{*{20}{c}}0&{ - 4}&1\\4&0&{ - 5}\\{ - 1}&5&0\end{array}} \right]$ એ:
A
લંબ (Orthogonal)
B
ઘાતસમ (Idempotent)
C
વિસંમિત (Skew-symmetric)
D
સંમિત (Symmetric)

Solution

(C) ધારો કે $A = \left[ {\begin{array}{*{20}{c}}0&{ - 4}&1\\4&0&{ - 5}\\{ - 1}&5&0\end{array}} \right]$.
શ્રેણિક વિસંમિત છે કે નહીં તે તપાસવા માટે,આપણે તેનો પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^T$ શોધીએ.
$A^T = \left[ {\begin{array}{*{20}{c}}0&4&{ - 1}\\{ - 4}&0&5\\1&{ - 5}&0\end{array}} \right]$.
આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $A^T = -A$.
તેથી,$A^T = -A$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
90
EasyMCQ
જો $A$ એક ચોરસ શ્રેણિક હોય જેના માટે $a_{ij} = i^2 - j^2$ હોય,તો $A$ એ
A
શૂન્ય શ્રેણિક
B
એકમ શ્રેણિક
C
સંમિત શ્રેણિક
D
વિસંમિત શ્રેણિક

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = [a_{ij}]$ એક ચોરસ શ્રેણિક છે જ્યાં $a_{ij} = i^2 - j^2$ છે.
કોઈપણ ઘટક $a_{ji}$ માટે,આપણી પાસે $a_{ji} = j^2 - i^2$ છે.
આને આપણે $a_{ji} = -(i^2 - j^2) = -a_{ij}$ તરીકે ફરીથી લખી શકીએ છીએ.
જો તમામ $i, j$ માટે $a_{ji} = -a_{ij}$ હોય,તો શ્રેણિક $A$ ને વિસંમિત શ્રેણિક કહેવામાં આવે છે.
કારણ કે તમામ $i, j$ માટે $a_{ji} = -a_{ij}$ સાચું છે,તેથી શ્રેણિક $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
91
MediumMCQ
શ્રેણિક $A$ માટે,શરતો $AI = A$ અને $AA^T = I$ કોના માટે સાચી છે?
A
જો $A$ ચોરસ શ્રેણિક હોય
B
જો $A$ અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક હોય
C
જો $A$ સંમિત (symmetric) શ્રેણિક હોય
D
જો $A$ કોઈપણ શ્રેણિક હોય

Solution

(A) શરત $AI = A$ કોઈપણ શ્રેણિક $A$ માટે સાચી છે જ્યાં ગુણાકાર વ્યાખ્યાયિત હોય,કારણ કે $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
જોકે,શરત $AA^T = I$ એ લંબકોણીય (orthogonal) શ્રેણિકની વ્યાખ્યા છે.
લંબકોણીય શ્રેણિક હંમેશા ચોરસ શ્રેણિક હોવો જોઈએ.
તેથી,આપેલી શરતો સૂચવે છે કે $A$ એક લંબકોણીય શ્રેણિક છે,જેના માટે $A$ નું ચોરસ શ્રેણિક હોવું આવશ્યક છે.
92
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(AB)^T$ બરાબર શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} -3 & -2 \\ 10 & 7 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -3 & 10 \\ -2 & 7 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -3 & 7 \\ 10 & 2 \end{bmatrix}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,આપણે ગુણાકાર $AB$ શોધીએ:
$AB = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} (1)(2) + (-2)(3) + (1)(1) & (1)(1) + (-2)(2) + (1)(1) \\ (2)(2) + (1)(3) + (3)(1) & (2)(1) + (1)(2) + (3)(1) \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} 2 - 6 + 1 & 1 - 4 + 1 \\ 4 + 3 + 3 & 2 + 2 + 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -3 & -2 \\ 10 & 7 \end{bmatrix}$
હવે,હાર અને સ્તંભોની અદલાબદલી કરીને આપણે પરિવર્તિત શ્રેણિક $(AB)^T$ મેળવીએ:
$(AB)^T = \begin{bmatrix} -3 & 10 \\ -2 & 7 \end{bmatrix}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
93
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
$A$ એ ઓર્થોગોનલ મેટ્રિક્સ છે.
B
$A'$ એ ઓર્થોગોનલ મેટ્રિક્સ છે.
C
$A$ નો નિશ્ચાયક $1$ છે.
D
$A$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો નથી.

Solution

(D) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$|A| = (\cos \theta)(\cos \theta) - (-\sin \theta)(\sin \theta) = \cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$.
કારણ કે $|A| = 1 \neq 0$,તેથી શ્રેણિક $A$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો (invertible) છે.
આગળ,તપાસો કે શું $A$ ઓર્થોગોનલ છે:
$A A^T = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = I$.
તેથી,$A$ એ ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક છે. ઓર્થોગોનલ શ્રેણિકનો પરિવર્તિત શ્રેણિક (transpose) પણ ઓર્થોગોનલ હોય છે,તેથી $A'$ પણ ઓર્થોગોનલ છે.
તેથી,વિધાન '$A$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો નથી' તે ખોટું છે.
94
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(B^{-1}A^{-1})^{-1} = $
A
$\begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 2 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{10} \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ -2 & 3 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{10} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -2 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) વ્યસ્ત શ્રેણિકના ઉલટાવવાના નિયમ (reversal law of inverses) નો ઉપયોગ કરતા,આપણે જાણીએ છીએ કે $(B^{-1}A^{-1})^{-1} = (A^{-1})^{-1}(B^{-1})^{-1} = AB$.
હવે,આપણે ગુણાકાર $AB$ ની ગણતરી કરીએ:
$AB = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ -3 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} (2 \times 0) + (2 \times 1) & (2 \times -1) + (2 \times 0) \\ (-3 \times 0) + (2 \times 1) & (-3 \times -1) + (2 \times 0) \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} 0 + 2 & -2 + 0 \\ 0 + 2 & 3 + 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$.
95
EasyMCQ
એક ચોરસ શ્રેણિક $A = [a_{ij}]$ જેમાં $i \neq j$ માટે $a_{ij} = 0$ અને $i = j$ માટે $a_{ij} = k$ (અચળ) હોય,તો તેને શું કહેવાય?
A
એકમ શ્રેણિક
B
અદિશ શ્રેણિક
C
શૂન્ય શ્રેણિક
D
વિકર્ણ શ્રેણિક

Solution

(B) એક ચોરસ શ્રેણિક $A = [a_{ij}]$ ને અદિશ શ્રેણિક કહેવામાં આવે છે જો તેના તમામ બિન-વિકર્ણ ઘટકો શૂન્ય હોય ($i \neq j$ માટે $a_{ij} = 0$) અને તેના તમામ વિકર્ણ ઘટકો એક અચળ $k$ સમાન હોય ($i = j$ માટે $a_{ij} = k$).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
96
EasyMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & -3 & -4 \\ -1 & 3 & 4 \\ 1 & -3 & -4 \end{bmatrix}$ નો નિલપોટન્ટ ઇન્ડેક્સ (nilpotent index) કેટલો છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$6$

Solution

(A) નિલપોટન્સીનો ઇન્ડેક્સ શોધવા માટે,આપણે $A^2$ ની ગણતરી કરીએ:
$A^2 = \begin{bmatrix} 1 & -3 & -4 \\ -1 & 3 & 4 \\ 1 & -3 & -4 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & -3 & -4 \\ -1 & 3 & 4 \\ 1 & -3 & -4 \end{bmatrix}$
$A^2 = \begin{bmatrix} (1-1-4) & (-3+9+12) & (-4-12+16) \\ (-1+3+4) & (3-9-12) & (4+12-16) \\ (1+3-4) & (-3-9+12) & (-4-12+16) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix} = O$
અહીં $A^2 = O$ અને $A \neq O$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ નો નિલપોટન્ટ ઇન્ડેક્સ $2$ છે.
97
MediumMCQ
જો $A, B, C$ એ ત્રણ $n \times n$ શ્રેણિકો હોય,તો $(ABC)' = $
A
$A' B' C'$
B
$C' B' A'$
C
$B' C' A'$
D
$B' A' C'$

Solution

(B) શ્રેણિકોના ગુણાકારનો પરિવર્ત શ્રેણિક એ તેમના પરિવર્ત શ્રેણિકોના ઉલટા ક્રમમાં ગુણાકાર બરાબર હોય છે.
કોઈપણ બે શ્રેણિક $X$ અને $Y$ માટે,ગુણધર્મ $(XY)' = Y' X'$ છે.
આ ગુણધર્મને ત્રણ શ્રેણિકો $A, B,$ અને $C$ ના ગુણાકાર માટે લાગુ પાડતા:
$(ABC)' = ((AB)C)' = C'(AB)'$
$(AB)' = B' A'$ ગુણધર્મનો ફરીથી ઉપયોગ કરતા:
$(ABC)' = C'(B' A') = C' B' A'$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
98
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} a & b \\ b & a \end{bmatrix}$ અને $A^2 = \begin{bmatrix} \alpha & \beta \\ \beta & \alpha \end{bmatrix}$ હોય,તો:
A
$\alpha = a^2 + b^2, \beta = ab$
B
$\alpha = a^2 + b^2, \beta = 2ab$
C
$\alpha = a^2 + b^2, \beta = a^2 - b^2$
D
$\alpha = 2ab, \beta = a^2 + b^2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} a & b \\ b & a \end{bmatrix}$.
આપણે $A^2 = A \times A$ શોધવાનું છે.
$A^2 = \begin{bmatrix} a & b \\ b & a \end{bmatrix} \begin{bmatrix} a & b \\ b & a \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} a^2 + b^2 & ab + ba \\ ba + ab & b^2 + a^2 \end{bmatrix}$.
$A^2 = \begin{bmatrix} a^2 + b^2 & 2ab \\ 2ab & a^2 + b^2 \end{bmatrix}$.
આને $A^2 = \begin{bmatrix} \alpha & \beta \\ \beta & \alpha \end{bmatrix}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = a^2 + b^2$ અને $\beta = 2ab$ મળે છે.
99
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^2 = $
A
$\begin{bmatrix} \cos 2\alpha & \sin 2\alpha \\ \sin 2\alpha & \cos 2\alpha \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \cos 2\alpha & -\sin 2\alpha \\ \sin 2\alpha & \cos 2\alpha \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \cos 2\alpha & \sin 2\alpha \\ -\sin 2\alpha & \cos 2\alpha \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -\cos 2\alpha & \sin 2\alpha \\ -\sin 2\alpha & -\cos 2\alpha \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$.
$A^2$ શોધવા માટે,આપણે $A \times A$ ની ગણતરી કરીએ છીએ:
$A^2 = \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha \\ -\sin \alpha & \cos \alpha \end{bmatrix}$
મેટ્રિક્સ ગુણાકાર કરતા:
$A^2 = \begin{bmatrix} (\cos \alpha)(\cos \alpha) + (\sin \alpha)(-\sin \alpha) & (\cos \alpha)(\sin \alpha) + (\sin \alpha)(\cos \alpha) \\ (-\sin \alpha)(\cos \alpha) + (\cos \alpha)(-\sin \alpha) & (-\sin \alpha)(\sin \alpha) + (\cos \alpha)(\cos \alpha) \end{bmatrix}$
$A^2 = \begin{bmatrix} \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha & 2\sin \alpha \cos \alpha \\ -2\sin \alpha \cos \alpha & \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha \end{bmatrix}$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos 2\alpha = \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha$ અને $\sin 2\alpha = 2\sin \alpha \cos \alpha$ નો ઉપયોગ કરતા:
$A^2 = \begin{bmatrix} \cos 2\alpha & \sin 2\alpha \\ -\sin 2\alpha & \cos 2\alpha \end{bmatrix}$.
100
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ -2 & 3 & -1 \\ 3 & 1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $I$ એ $3^{rd}$ ક્રમનો એકમ શ્રેણિક હોય,તો $(A^2 + 9I)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2A$
B
$4A$
C
$6A$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ -2 & 3 & -1 \\ 3 & 1 & 2 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A^2 = A \times A$ ની ગણતરી કરો:
$A^2 = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ -2 & 3 & -1 \\ 3 & 1 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ -2 & 3 & -1 \\ 3 & 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 6 & 11 & 7 \\ -11 & 4 & -11 \\ 7 & 11 & 12 \end{bmatrix}$.
હવે,$9I = 9 \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9 & 0 & 0 \\ 0 & 9 & 0 \\ 0 & 0 & 9 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
છેલ્લે,$A^2$ અને $9I$ નો સરવાળો કરો:
$A^2 + 9I = \begin{bmatrix} 6 & 11 & 7 \\ -11 & 4 & -11 \\ 7 & 11 & 12 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 9 & 0 & 0 \\ 0 & 9 & 0 \\ 0 & 0 & 9 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 15 & 11 & 7 \\ -11 & 13 & -11 \\ 7 & 11 & 21 \end{bmatrix}$.
આ પરિણામને આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,તે $2A$,$4A$ કે $6A$ સાથે મેળ ખાતું નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.

3 and 4 .Determinants and Matrices — Types of matrices, Algebra of matrices · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.