Gujarati

Types of matrices, Algebra of matrices Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Types of matrices, Algebra of matrices

391+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 391 questions in Gujarati

151
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણ પરથી $x, y$ અને $z$ ની કિંમત શોધો: $\begin{bmatrix} x+y+z \\ x+z \\ y+z \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9 \\ 5 \\ 7 \end{bmatrix}$
A
$x=2, y=4, z=3$
B
$x=4, y=4, z=3$
C
$x=2, y=2, z=3$
D
$x=2, y=4, z=5$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ: $\begin{bmatrix} x+y+z \\ x+z \\ y+z \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9 \\ 5 \\ 7 \end{bmatrix}$
બે શ્રેણિકો સમાન હોવાથી,તેમના અનુરૂપ ઘટકો પણ સમાન હોય છે. અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$x+y+z = 9$ $(1)$
$x+z = 5$ $(2)$
$y+z = 7$ $(3)$
સમીકરણ $(2)$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$y + (x+z) = 9$
$y + 5 = 9 \Rightarrow y = 4$
હવે,$y=4$ ને સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$4 + z = 7 \Rightarrow z = 3$
અંતે,$z=3$ ને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$x + 3 = 5 \Rightarrow x = 2$
આમ,$x=2, y=4, z=3$ મળે છે.
152
EasyMCQ
સમીકરણ $\begin{bmatrix} a-b & 2a+c \\ 2a-b & 3c+d \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 5 \\ 0 & 13 \end{bmatrix}$ પરથી $a, b, c,$ અને $d$ ની કિંમત શોધો.
A
$a=0, b=2, c=3, d=4$
B
$a=1, b=2, c=3, d=4$
C
$a=1, b=2, c=3, d=0$
D
$a=1, b=3, c=3, d=4$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ: $\begin{bmatrix} a-b & 2a+c \\ 2a-b & 3c+d \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 5 \\ 0 & 13 \end{bmatrix}$
બે શ્રેણિકો સમાન હોવાથી,તેમના અનુરૂપ ઘટકો સમાન થાય.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$a-b = -1$ $(1)$
$2a-b = 0$ $(2)$
$2a+c = 5$ $(3)$
$3c+d = 13$ $(4)$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,$b = 2a$ મળે.
$b = 2a$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$a - 2a = -1$
$-a = -1 \Rightarrow a = 1$
હવે,$b = 2a$ નો ઉપયોગ કરીને $b$ શોધો:
$b = 2(1) = 2$
$a = 1$ ને સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$2(1) + c = 5$
$2 + c = 5 \Rightarrow c = 3$
$c = 3$ ને સમીકરણ $(4)$ માં મૂકતા:
$3(3) + d = 13$
$9 + d = 13 \Rightarrow d = 4$
આમ,$a=1, b=2, c=3,$ અને $d=4$ મળે છે.
153
EasyMCQ
$A = [a_{ij}]_{m \times n}$ એ ચોરસ શ્રેણિક છે,જો
A
$m < n$
B
$m > n$
C
$m = n$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) જો શ્રેણિકમાં હારની સંખ્યા અને સ્તંભની સંખ્યા સમાન હોય,તો તેને ચોરસ શ્રેણિક કહેવામાં આવે છે.
આપેલ શ્રેણિક $A = [a_{ij}]_{m \times n}$ માં,હારની સંખ્યા $m$ છે અને સ્તંભની સંખ્યા $n$ છે.
તેથી,શ્રેણિક ચોરસ શ્રેણિક બને તે માટે $m = n$ શરતનું પાલન થવું જરૂરી છે.
154
EasyMCQ
$x$ અને $y$ ની કઈ કિંમતો નીચેના શ્રેણિકોની જોડીને સમાન બનાવે છે?
$\left[\begin{array}{cc}3x+7 & 5 \\ y+1 & 2-3x\end{array}\right]=\left[\begin{array}{cc}0 & y-2 \\ 8 & 4\end{array}\right]$
A
$x=-\frac{1}{3}, y=7$
B
$x=-\frac{1}{3}, y=-\frac{2}{3}$
C
$y=7, x=-\frac{2}{3}$
D
શોધવું શક્ય નથી

Solution

(D) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ: $\left[\begin{array}{cc}3x+7 & 5 \\ y+1 & 2-3x\end{array}\right]=\left[\begin{array}{cc}0 & y-2 \\ 8 & 4\end{array}\right]$
અનુરૂપ ઘટકોને સરખાવતા,આપણને નીચેના સમીકરણો મળે છે:
$1$. $3x+7=0 \Rightarrow 3x=-7 \Rightarrow x=-\frac{7}{3}$
$2$. $5=y-2 \Rightarrow y=7$
$3$. $y+1=8 \Rightarrow y=7$
$4$. $2-3x=4 \Rightarrow -3x=2 \Rightarrow x=-\frac{2}{3}$
પરિણામોની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈએ છીએ કે પ્રથમ ઘટકમાંથી મળતી $x$ ની કિંમત $-\frac{7}{3}$ છે,જ્યારે ચોથા ઘટકમાંથી મળતી $x$ ની કિંમત $-\frac{2}{3}$ છે.
કારણ કે એક ચલ $x$ એકસાથે બે અલગ કિંમતો લઈ શકતું નથી,તેથી $x$ અને $y$ ની એવી કિંમતો શોધવી શક્ય નથી જે આ બે શ્રેણિકોની સમાનતાને સંતોષે.
155
EasyMCQ
$3 \times 3$ ક્રમના તમામ શક્ય શ્રેણિકોની સંખ્યા જેમાં દરેક ઘટક $0$ અથવા $1$ હોય તે શોધો:
A
$512$
B
$18$
C
$81$
D
$27$

Solution

(A) $3 \times 3$ ક્રમના શ્રેણિકમાં કુલ $3 \times 3 = 9$ ઘટકો હોય છે.
આ $9$ ઘટકોમાંથી દરેક ઘટકને $0$ અથવા $1$ એમ $2$ રીતે ભરી શકાય છે.
ગણતરીના મૂળભૂત સિદ્ધાંત મુજબ,શક્ય શ્રેણિકોની કુલ સંખ્યા એ દરેક સ્થાન માટેની પસંદગીઓની સંખ્યાનો ગુણાકાર છે.
તેથી,શ્રેણિકોની કુલ સંખ્યા $2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 2^9$ થશે.
આ કિંમતની ગણતરી કરતા,આપણને $2^9 = 512$ મળે છે.
156
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \sqrt{3} & 1 & -1 \\ 2 & 3 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & \sqrt{5} & 1 \\ -2 & 3 & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$ હોય,તો $A + B = \dots \dots \dots$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 2 - \sqrt{3} & 1 + \sqrt{5} & 0 \\ 0 & 6 & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 + \sqrt{3} & 1 + \sqrt{5} & 0 \\ 0 & 6 & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 + \sqrt{3} & 1 - \sqrt{5} & 0 \\ 0 & 6 & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 2 + \sqrt{3} & 1 - \sqrt{5} & 0 \\ 0 & 6 & \frac{-1}{2} \end{bmatrix}$

Solution

(B) અહીં $A$ અને $B$ બંને $2 \times 3$ કક્ષાના શ્રેણિકો છે,તેથી તેમનો સરવાળો વ્યાખ્યાયિત છે અને અનુરૂપ ઘટકોના સરવાળા દ્વારા મળે છે.
$A + B = \begin{bmatrix} \sqrt{3} + 2 & 1 + \sqrt{5} & -1 + 1 \\ 2 + (-2) & 3 + 3 & 0 + \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
$A + B = \begin{bmatrix} 2 + \sqrt{3} & 1 + \sqrt{5} & 0 \\ 0 & 6 & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
157
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 3 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 3 \\ -1 & 0 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $2A - B$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 1 & 5 & 3 \\ 5 & 6 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -1 & 5 & 3 \\ 5 & -6 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -1 & 5 & 3 \\ 5 & 6 & 0 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -1 & 5 & -3 \\ 5 & -6 & 0 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપણી પાસે $2A - B = 2 \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 3 & 1 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 3 & -1 & 3 \\ -1 & 0 & 2 \end{bmatrix}$ છે.
પ્રથમ,શ્રેણિક $A$ ને અદિશ $2$ વડે ગુણો:
$2A = \begin{bmatrix} 2(1) & 2(2) & 2(3) \\ 2(2) & 2(3) & 2(1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 4 & 6 \\ 4 & 6 & 2 \end{bmatrix}$.
હવે,$2A$ માંથી શ્રેણિક $B$ બાદ કરો:
$2A - B = \begin{bmatrix} 2 & 4 & 6 \\ 4 & 6 & 2 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 3 & -1 & 3 \\ -1 & 0 & 2 \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની બાદબાકી કરતા:
$2A - B = \begin{bmatrix} 2 - 3 & 4 - (-1) & 6 - 3 \\ 4 - (-1) & 6 - 0 & 2 - 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 5 & 3 \\ 5 & 6 & 0 \end{bmatrix}$.
158
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 8 & 0 \\ 4 & -2 \\ 3 & 6 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & 2 \\ -5 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો શ્રેણિક $X$ શોધો કે જેથી $2A + 3X = 5B$ થાય.
A
$\begin{bmatrix} 2 & -\frac{10}{3} \\ 4 & \frac{14}{3} \\ -\frac{31}{3} & \frac{7}{3} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & \frac{10}{3} \\ 4 & \frac{14}{3} \\ -\frac{31}{3} & \frac{7}{3} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -2 & \frac{10}{3} \\ 4 & -\frac{14}{3} \\ -\frac{31}{3} & \frac{7}{3} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -2 & -\frac{10}{3} \\ 4 & \frac{14}{3} \\ -\frac{31}{3} & -\frac{7}{3} \end{bmatrix}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $2A + 3X = 5B$ છે.
બંને બાજુથી $2A$ બાદ કરતા: $3X = 5B - 2A$.
તેથી,$X = \frac{1}{3}(5B - 2A)$.
શ્રેણિક $A$ અને $B$ ની કિંમતો મૂકતા:
$X = \frac{1}{3} \left( 5 \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & 2 \\ -5 & 1 \end{bmatrix} - 2 \begin{bmatrix} 8 & 0 \\ 4 & -2 \\ 3 & 6 \end{bmatrix} \right)$
$X = \frac{1}{3} \left( \begin{bmatrix} 10 & -10 \\ 20 & 10 \\ -25 & 5 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 16 & 0 \\ 8 & -4 \\ 6 & 12 \end{bmatrix} \right)$
$X = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 10-16 & -10-0 \\ 20-8 & 10-(-4) \\ -25-6 & 5-12 \end{bmatrix}$
$X = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} -6 & -10 \\ 12 & 14 \\ -31 & -7 \end{bmatrix}$
$X = \begin{bmatrix} -2 & -\frac{10}{3} \\ 4 & \frac{14}{3} \\ -\frac{31}{3} & -\frac{7}{3} \end{bmatrix}$
159
EasyMCQ
જો $X+Y=\left[\begin{array}{ll}5 & 2 \\ 0 & 9\end{array}\right]$ અને $X-Y=\left[\begin{array}{cc}3 & 6 \\ 0 & -1\end{array}\right]$ હોય,તો $X$ અને $Y$ શોધો.
A
$X=\left[\begin{array}{ll}4 & 4 \\ 0 & 4\end{array}\right]$,$Y=\left[\begin{array}{rr}1 & -2 \\ 0 & 5\end{array}\right]$
B
$X=\left[\begin{array}{ll}4 & 4 \\ 0 & 4\end{array}\right]$,$Y=\left[\begin{array}{rr}1 & -2 \\ 0 & 5\end{array}\right]$
C
$X=\left[\begin{array}{ll}4 & 4 \\ 0 & 4\end{array}\right]$,$Y=\left[\begin{array}{rr}1 & -2 \\ 0 & 5\end{array}\right]$
D
$X=\left[\begin{array}{ll}4 & 4 \\ 0 & 4\end{array}\right]$,$Y=\left[\begin{array}{rr}1 & -2 \\ 0 & 5\end{array}\right]$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$X + Y = \left[\begin{array}{ll}5 & 2 \\ 0 & 9\end{array}\right]$ --- $(1)$
$X - Y = \left[\begin{array}{cc}3 & 6 \\ 0 & -1\end{array}\right]$ --- $(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(X + Y) + (X - Y) = \left[\begin{array}{ll}5 & 2 \\ 0 & 9\end{array}\right] + \left[\begin{array}{cc}3 & 6 \\ 0 & -1\end{array}\right]$
$2X = \left[\begin{array}{ll}5+3 & 2+6 \\ 0+0 & 9-1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}8 & 8 \\ 0 & 8\end{array}\right]$
$X = \frac{1}{2} \left[\begin{array}{ll}8 & 8 \\ 0 & 8\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}4 & 4 \\ 0 & 4\end{array}\right]$
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$(X + Y) - (X - Y) = \left[\begin{array}{ll}5 & 2 \\ 0 & 9\end{array}\right] - \left[\begin{array}{cc}3 & 6 \\ 0 & -1\end{array}\right]$
$2Y = \left[\begin{array}{ll}5-3 & 2-6 \\ 0-0 & 9-(-1)\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}2 & -4 \\ 0 & 10\end{array}\right]$
$Y = \frac{1}{2} \left[\begin{array}{ll}2 & -4 \\ 0 & 10\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}1 & -2 \\ 0 & 5\end{array}\right]$
160
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણમાંથી $x$ અને $y$ ની કિંમતો શોધો:
$2\begin{bmatrix} x & 5 \\ 7 & y-3 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 3 & -4 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 7 & 6 \\ 15 & 14 \end{bmatrix}$
A
$x=2, y=9$
B
$x=2, y=8$
C
$x=3, y=9$
D
$x=3, y=8$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ:
$2\begin{bmatrix} x & 5 \\ 7 & y-3 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 3 & -4 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 7 & 6 \\ 15 & 14 \end{bmatrix}$
પ્રથમ શ્રેણિકને $2$ વડે ગુણતા:
$\begin{bmatrix} 2x & 10 \\ 14 & 2y-6 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 3 & -4 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 7 & 6 \\ 15 & 14 \end{bmatrix}$
ડાબી બાજુના બે શ્રેણિકોનો સરવાળો કરતા:
$\begin{bmatrix} 2x+3 & 10-4 \\ 14+1 & 2y-6+2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 7 & 6 \\ 15 & 14 \end{bmatrix}$
$\begin{bmatrix} 2x+3 & 6 \\ 15 & 2y-4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 7 & 6 \\ 15 & 14 \end{bmatrix}$
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$2x+3 = 7 \Rightarrow 2x = 4 \Rightarrow x = 2$
$2y-4 = 14 \Rightarrow 2y = 18 \Rightarrow y = 9$
આમ,$x=2$ અને $y=9$ મળે છે.
161
Medium
બે ખેડૂતો,રામકિશન અને ગુરચરણ સિંહ,માત્ર ત્રણ પ્રકારના ચોખા ઉગાડે છે: બાસમતી,પરમલ અને નૌરા. સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબર મહિનામાં બંને ખેડૂતો દ્વારા આ ચોખાના વેચાણ (રૂપિયામાં) નીચે મુજબના શ્રેણિકો $A$ અને $B$ દ્વારા આપવામાં આવ્યા છે.
સપ્ટેમ્બરનું વેચાણ (રૂપિયામાં)
$A = \begin{bmatrix} \text{બાસમતી} & \text{પરમલ} & \text{નૌરા} \\ 10,000 & 20,000 & 30,000 \\ 50,000 & 30,000 & 10,000 \end{bmatrix} \begin{matrix} \\ \text{રામકિશન} \\ \text{ગુરચરણ સિંહ} \end{matrix}$
ઓક્ટોબરનું વેચાણ (રૂપિયામાં)
$B = \begin{bmatrix} \text{બાસમતી} & \text{પરમલ} & \text{નૌરા} \\ 5,000 & 10,000 & 6,000 \\ 20,000 & 10,000 & 10,000 \end{bmatrix} \begin{matrix} \\ \text{રામકિશન} \\ \text{ગુરચરણ સિંહ} \end{matrix}$
$(i)$ દરેક ખેડૂત માટે દરેક પ્રકારના ચોખાનું સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબરનું કુલ વેચાણ શોધો.
$(ii)$ સપ્ટેમ્બરથી ઓક્ટોબર સુધીના વેચાણમાં થયેલો ઘટાડો શોધો.
$(iii)$ જો બંને ખેડૂતોને કુલ વેચાણ પર $2\%$ નફો મળતો હોય,તો ઓક્ટોબરમાં દરેક ખેડૂત અને દરેક પ્રકારના ચોખા માટે નફો ગણો.

Solution

(N/A) $(i)$ દરેક ખેડૂત માટે દરેક પ્રકારના ચોખાનું સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબરનું કુલ વેચાણ શ્રેણિકો $A$ અને $B$ ના સરવાળા દ્વારા મળે છે:
$A+B = \begin{bmatrix} \text{બાસમતી} & \text{પરમલ} & \text{નૌરા} \\ 15,000 & 30,000 & 36,000 \\ 70,000 & 40,000 & 20,000 \end{bmatrix} \begin{matrix} \\ \text{રામકિશન} \\ \text{ગુરચરણ સિંહ} \end{matrix}$
$(ii)$ સપ્ટેમ્બરથી ઓક્ટોબર સુધીના વેચાણમાં થયેલો ઘટાડો શ્રેણિકો $A$ અને $B$ ના તફાવત દ્વારા મળે છે:
$A-B = \begin{bmatrix} \text{બાસમતી} & \text{પરમલ} & \text{નૌરા} \\ 5,000 & 10,000 & 24,000 \\ 30,000 & 20,000 & 0 \end{bmatrix} \begin{matrix} \\ \text{રામકિશન} \\ \text{ગુરચરણ સિંહ} \end{matrix}$
$(iii)$ નફો એ ઓક્ટોબરના વેચાણ $(B)$ ના $2\%$ છે:
$0.02 \times B = 0.02 \times \begin{bmatrix} 5,000 & 10,000 & 6,000 \\ 20,000 & 10,000 & 10,000 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 100 & 200 & 120 \\ 400 & 200 & 200 \end{bmatrix}$
આમ,ઓક્ટોબરમાં રામકિશનને ત્રણ પ્રકારના ચોખાના વેચાણ પર અનુક્રમે રૂ. $100$,રૂ. $200$ અને રૂ. $120$ નફો મળે છે,અને ગુરચરણ સિંહને ત્રણ પ્રકારના ચોખાના વેચાણ પર અનુક્રમે રૂ. $400$,રૂ. $200$ અને રૂ. $200$ નફો મળે છે.
162
EasyMCQ
જો $A=\left[\begin{array}{ll}6 & 9 \\ 2 & 3\end{array}\right]$ અને $B=\left[\begin{array}{lll}2 & 6 & 0 \\ 7 & 9 & 8\end{array}\right]$ હોય,તો $AB$ શોધો.
A
$\left[\begin{array}{ccc}75 & 117 & 72 \\ 25 & 39 & 24\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ccc}72 & 117 & 75 \\ 24 & 39 & 25\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ccc}75 & 117 & 72 \\ 24 & 39 & 25\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ccc}72 & 117 & 75 \\ 25 & 39 & 24\end{array}\right]$

Solution

(A) શ્રેણિક $A$ માં $2$ સ્તંભો છે,જે શ્રેણિક $B$ ની હારની સંખ્યા જેટલા છે. તેથી,ગુણાકાર $AB$ વ્યાખ્યાયિત છે.
$AB = \left[\begin{array}{ll}6 & 9 \\ 2 & 3\end{array}\right] \left[\begin{array}{lll}2 & 6 & 0 \\ 7 & 9 & 8\end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{lll}6(2)+9(7) & 6(6)+9(9) & 6(0)+9(8) \\ 2(2)+3(7) & 2(6)+3(9) & 2(0)+3(8)\end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{lll}12+63 & 36+81 & 0+72 \\ 4+21 & 12+27 & 0+24\end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{ccc}75 & 117 & 72 \\ 25 & 39 & 24\end{array}\right]$
163
Medium
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 \\ -4 & 2 & 5 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AB$ અને $BA$ શોધો. સાબિત કરો કે $AB \neq BA$.

Solution

અહીં $A$ એ $2 \times 3$ શ્રેણિક છે અને $B$ એ $3 \times 2$ શ્રેણિક છે,તેથી $AB$ અને $BA$ બંને વ્યાખ્યાયિત છે. $AB$ નો ક્રમ $2 \times 2$ છે અને $BA$ નો ક્રમ $3 \times 3$ છે.
$AB = \begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 \\ -4 & 2 & 5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (1)(2) + (-2)(4) + (3)(2) & (1)(3) + (-2)(5) + (3)(1) \\ (-4)(2) + (2)(4) + (5)(2) & (-4)(3) + (2)(5) + (5)(1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 - 8 + 6 & 3 - 10 + 3 \\ -8 + 8 + 10 & -12 + 10 + 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & -4 \\ 10 & 3 \end{bmatrix}$.
$BA = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & -2 & 3 \\ -4 & 2 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (2)(1) + (3)(-4) & (2)(-2) + (3)(2) & (2)(3) + (3)(5) \\ (4)(1) + (5)(-4) & (4)(-2) + (5)(2) & (4)(3) + (5)(5) \\ (2)(1) + (1)(-4) & (2)(-2) + (1)(2) & (2)(3) + (1)(5) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 - 12 & -4 + 6 & 6 + 15 \\ 4 - 20 & -8 + 10 & 12 + 25 \\ 2 - 4 & -4 + 2 & 6 + 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -10 & 2 & 21 \\ -16 & 2 & 37 \\ -2 & -2 & 11 \end{bmatrix}$.
સ્પષ્ટ છે કે $AB$ એ $2 \times 2$ શ્રેણિક છે અને $BA$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $AB \neq BA$.
164
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & -1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AB = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$ અને $BA = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ થાય. સ્પષ્ટપણે $AB \neq BA$. આમ,શ્રેણિક ગુણાકાર ક્રમનો નિયમ પાળતો નથી. શું આ વિધાન તમામ શ્રેણિકો માટે સાચું છે?
A
હા,શ્રેણિક ગુણાકાર હંમેશા ક્રમનો નિયમ પાળતો નથી.
B
ના,શ્રેણિક ગુણાકાર અમુક શ્રેણિકોની જોડી માટે ક્રમનો નિયમ પાળી શકે છે.
C
શ્રેણિક ગુણાકાર ફક્ત એકમ શ્રેણિકો માટે જ ક્રમનો નિયમ પાળે છે.
D
શ્રેણિક ગુણાકાર ફક્ત શૂન્ય શ્રેણિકો માટે જ ક્રમનો નિયમ પાળે છે.

Solution

(B) આ વિધાન કે $AB \neq BA$ એ દરેક શ્રેણિકો $A$ અને $B$ ની જોડી માટે સાચું નથી જેના માટે $AB$ અને $BA$ વ્યાખ્યાયિત છે.
ઉદાહરણ તરીકે,જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 0 & 4 \end{bmatrix}$ હોય,તો:
$AB = \begin{bmatrix} 1 \times 3 + 0 \times 0 & 1 \times 0 + 0 \times 4 \\ 0 \times 3 + 2 \times 0 & 0 \times 0 + 2 \times 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 0 & 8 \end{bmatrix}$
$BA = \begin{bmatrix} 3 \times 1 + 0 \times 0 & 3 \times 0 + 0 \times 2 \\ 0 \times 1 + 4 \times 0 & 0 \times 0 + 4 \times 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ 0 & 8 \end{bmatrix}$
અહીં $AB = BA$ હોવાથી,આ કિસ્સામાં શ્રેણિક ગુણાકાર ક્રમનો નિયમ પાળે છે.
આમ,સમાન કક્ષાના વિકર્ણ શ્રેણિકોનો ગુણાકાર ક્રમનો નિયમ પાળે છે.
165
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & 5 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $AB$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & 5 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$.
$AB$ શોધવા માટે,આપણે શ્રેણિક ગુણાકાર કરીશું:
$AB = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 5 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} (0 \times 3) + (-1 \times 0) & (0 \times 5) + (-1 \times 0) \\ (0 \times 3) + (2 \times 0) & (0 \times 5) + (2 \times 0) \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} 0 + 0 & 0 + 0 \\ 0 + 0 & 0 + 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$.
આમ,ગુણાકાર $AB$ એ શૂન્ય શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$ છે.
166
Medium
જો $A=\left[\begin{array}{rrr}1 & 1 & -1 \\ 2 & 0 & 3 \\ 3 & -1 & 2\end{array}\right]$,$B=\left[\begin{array}{rr}1 & 3 \\ 0 & 2 \\ -1 & 4\end{array}\right]$ અને $C=\left[\begin{array}{rrrr}1 & 2 & 3 & -4 \\ 2 & 0 & -2 & 1\end{array}\right]$ હોય,તો $A(BC)$,$(AB)C$ શોધો અને સાબિત કરો કે $(AB)C=A(BC)$.

Solution

(N/A) સૌ પ્રથમ,આપણે $AB$ ની ગણતરી કરીએ:
$AB = \left[\begin{array}{rrr}1 & 1 & -1 \\ 2 & 0 & 3 \\ 3 & -1 & 2\end{array}\right] \left[\begin{array}{rr}1 & 3 \\ 0 & 2 \\ -1 & 4\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rr}1+0+1 & 3+2-4 \\ 2+0-3 & 6+0+12 \\ 3+0-2 & 9-2+8\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rr}2 & 1 \\ -1 & 18 \\ 1 & 15\end{array}\right]$
ત્યારબાદ,આપણે $(AB)C$ ની ગણતરી કરીએ:
$(AB)C = \left[\begin{array}{rr}2 & 1 \\ -1 & 18 \\ 1 & 15\end{array}\right] \left[\begin{array}{rrrr}1 & 2 & 3 & -4 \\ 2 & 0 & -2 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrrr}2+2 & 4+0 & 6-2 & -8+1 \\ -1+36 & -2+0 & -3-36 & 4+18 \\ 1+30 & 2+0 & 3-30 & -4+15\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrrr}4 & 4 & 4 & -7 \\ 35 & -2 & -39 & 22 \\ 31 & 2 & -27 & 11\end{array}\right]$
હવે,આપણે $BC$ ની ગણતરી કરીએ:
$BC = \left[\begin{array}{rr}1 & 3 \\ 0 & 2 \\ -1 & 4\end{array}\right] \left[\begin{array}{rrrr}1 & 2 & 3 & -4 \\ 2 & 0 & -2 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrrr}1+6 & 2+0 & 3-6 & -4+3 \\ 0+4 & 0+0 & 0-4 & 0+2 \\ -1+8 & -2+0 & -3-8 & 4+4\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrrr}7 & 2 & -3 & -1 \\ 4 & 0 & -4 & 2 \\ 7 & -2 & -11 & 8\end{array}\right]$
છેલ્લે,આપણે $A(BC)$ ની ગણતરી કરીએ:
$A(BC) = \left[\begin{array}{rrr}1 & 1 & -1 \\ 2 & 0 & 3 \\ 3 & -1 & 2\end{array}\right] \left[\begin{array}{rrrr}7 & 2 & -3 & -1 \\ 4 & 0 & -4 & 2 \\ 7 & -2 & -11 & 8\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrrr}7+4-7 & 2+0+2 & -3-4+11 & -1+2-8 \\ 14+0+21 & 4+0-6 & -6+0-33 & -2+0+24 \\ 21-4+14 & 6+0-4 & -9+4-22 & -3-2+16\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrrr}4 & 4 & 4 & -7 \\ 35 & -2 & -39 & 22 \\ 31 & 2 & -27 & 11\end{array}\right]$
આમ,$(AB)C = A(BC)$ સાબિત થાય છે,જે શ્રેણિક ગુણાકારનો જૂથનો નિયમ દર્શાવે છે.
167
Medium
જો $A=\left[\begin{array}{rrr}0 & 6 & 7 \\ -6 & 0 & 8 \\ 7 & -8 & 0\end{array}\right]$,$B=\left[\begin{array}{lll}0 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 2 \\ 1 & 2 & 0\end{array}\right]$,અને $C=\left[\begin{array}{c}2 \\ -2 \\ 3\end{array}\right]$ હોય,તો $AC$,$BC$ અને $(A + B)C$ ની ગણતરી કરો. વળી,ચકાસો કે $(A+B)C = AC + BC$.

Solution

(N/A) સૌ પ્રથમ,આપણે $A+B$ ની ગણતરી કરીએ:
$A+B = \left[\begin{array}{rrr}0+0 & 6+1 & 7+1 \\ -6+1 & 0+0 & 8+2 \\ 7+1 & -8+2 & 0+0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrr}0 & 7 & 8 \\ -5 & 0 & 10 \\ 8 & -6 & 0\end{array}\right]$.
હવે,$(A+B)C$ ની ગણતરી કરીએ:
$(A+B)C = \left[\begin{array}{rrr}0 & 7 & 8 \\ -5 & 0 & 10 \\ 8 & -6 & 0\end{array}\right] \left[\begin{array}{r}2 \\ -2 \\ 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}0(2) + 7(-2) + 8(3) \\ -5(2) + 0(-2) + 10(3) \\ 8(2) + (-6)(-2) + 0(3)\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}0 - 14 + 24 \\ -10 + 0 + 30 \\ 16 + 12 + 0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}10 \\ 20 \\ 28\end{array}\right]$.
આગળ,$AC$ ની ગણતરી કરીએ:
$AC = \left[\begin{array}{rrr}0 & 6 & 7 \\ -6 & 0 & 8 \\ 7 & -8 & 0\end{array}\right] \left[\begin{array}{r}2 \\ -2 \\ 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}0(2) + 6(-2) + 7(3) \\ -6(2) + 0(-2) + 8(3) \\ 7(2) + (-8)(-2) + 0(3)\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}0 - 12 + 21 \\ -12 + 0 + 24 \\ 14 + 16 + 0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}9 \\ 12 \\ 30\end{array}\right]$.
આગળ,$BC$ ની ગણતરી કરીએ:
$BC = \left[\begin{array}{rrr}0 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 2 \\ 1 & 2 & 0\end{array}\right] \left[\begin{array}{r}2 \\ -2 \\ 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}0(2) + 1(-2) + 1(3) \\ 1(2) + 0(-2) + 2(3) \\ 1(2) + 2(-2) + 0(3)\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}0 - 2 + 3 \\ 2 + 0 + 6 \\ 2 - 4 + 0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}1 \\ 8 \\ -2\end{array}\right]$.
છેલ્લે,$AC + BC$ ની ગણતરી કરીએ:
$AC + BC = \left[\begin{array}{r}9 \\ 12 \\ 30\end{array}\right] + \left[\begin{array}{r}1 \\ 8 \\ -2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}9+1 \\ 12+8 \\ 30-2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{r}10 \\ 20 \\ 28\end{array}\right]$.
આમ,$(A+B)C = \left[\begin{array}{r}10 \\ 20 \\ 28\end{array}\right]$ અને $AC+BC = \left[\begin{array}{r}10 \\ 20 \\ 28\end{array}\right]$ હોવાથી,આપણે ચકાસ્યું છે કે $(A+B)C = AC + BC$.
168
EasyMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$,$B = \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$,અને $C = \begin{bmatrix} -2 & 5 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$ છે. $A + B$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 3 & 7 \\ 1 & 7 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 3 & 7 \\ 5 & 7 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 5 & -3 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 3 & 1 \\ 1 & 7 \end{bmatrix}$

Solution

(A) $A + B$ શોધવા માટે,આપણે શ્રેણિક $A$ અને $B$ ના અનુરૂપ ઘટકોનો સરવાળો કરીએ છીએ:
$A + B = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 2 + 1 & 4 + 3 \\ 3 + (-2) & 2 + 5 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 3 & 7 \\ 1 & 7 \end{bmatrix}$
169
EasyMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$,$B = \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$,અને $C = \begin{bmatrix} -2 & 5 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$. $A - B$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 5 & -3 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 5 & -3 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & -3 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 3 & 7 \\ 1 & 7 \end{bmatrix}$

Solution

(A) $A - B$ શોધવા માટે,આપણે શ્રેણિક $A$ માંથી શ્રેણિક $B$ ના અનુરૂપ ઘટકોને બાદ કરીએ છીએ:
$A - B = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 2 - 1 & 4 - 3 \\ 3 - (-2) & 2 - 5 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 3 + 2 & -3 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 5 & -3 \end{bmatrix}$
170
EasyMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$,$B = \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$,અને $C = \begin{bmatrix} -2 & 5 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$ છે. $3A - C$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 8 & 7 \\ 6 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 8 & 7 \\ 6 & 3 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 7 & 8 \\ 6 & 2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 8 & 6 \\ 7 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $C = \begin{bmatrix} -2 & 5 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$3A$ ની ગણતરી કરો:
$3A = 3 \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 \times 2 & 3 \times 4 \\ 3 \times 3 & 3 \times 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 6 & 12 \\ 9 & 6 \end{bmatrix}$.
હવે,$3A$ માંથી $C$ બાદ કરો:
$3A - C = \begin{bmatrix} 6 & 12 \\ 9 & 6 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} -2 & 5 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની બાદબાકી કરતા:
$3A - C = \begin{bmatrix} 6 - (-2) & 12 - 5 \\ 9 - 3 & 6 - 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 6 + 2 & 7 \\ 6 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 8 & 7 \\ 6 & 2 \end{bmatrix}$.
171
EasyMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$,$B = \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$,અને $C = \begin{bmatrix} -2 & 5 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$. $AB$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} -6 & 26 \\ -1 & 19 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 6 & -26 \\ 1 & -19 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -6 & -26 \\ 1 & 19 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 6 & 26 \\ -1 & -19 \end{bmatrix}$

Solution

(A) શ્રેણિક $A$ માં $2$ સ્તંભ છે અને શ્રેણિક $B$ માં $2$ હાર છે. શ્રેણિક $A$ ના સ્તંભોની સંખ્યા એ શ્રેણિક $B$ ની હારની સંખ્યા જેટલી હોવાથી,ગુણાકાર $AB$ વ્યાખ્યાયિત છે.
$AB = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} (2 \times 1) + (4 \times -2) & (2 \times 3) + (4 \times 5) \\ (3 \times 1) + (2 \times -2) & (3 \times 3) + (2 \times 5) \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} 2 - 8 & 6 + 20 \\ 3 - 4 & 9 + 10 \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} -6 & 26 \\ -1 & 19 \end{bmatrix}$
172
EasyMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$,$B = \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$,અને $C = \begin{bmatrix} -2 & 5 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$. $BA$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 11 & 10 \\ 11 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 11 & 10 \\ 11 & 3 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 10 & 11 \\ 2 & 11 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 11 & 10 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) $BA$ નો ગુણાકાર શોધવા માટે,આપણે શ્રેણિક $B$ નો શ્રેણિક $A$ સાથે નીચે મુજબ ગુણાકાર કરીએ છીએ:
$BA = \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ -2 & 5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$
શ્રેણિક ગુણાકાર કરતા:
$BA = \begin{bmatrix} (1 \times 2) + (3 \times 3) & (1 \times 4) + (3 \times 2) \\ (-2 \times 2) + (5 \times 3) & (-2 \times 4) + (5 \times 2) \end{bmatrix}$
$BA = \begin{bmatrix} 2 + 9 & 4 + 6 \\ -4 + 15 & -8 + 10 \end{bmatrix}$
$BA = \begin{bmatrix} 11 & 10 \\ 11 & 2 \end{bmatrix}$
173
EasyMCQ
નીચેનાનો સરવાળો કરો: $\begin{bmatrix} a & b \\ -b & a \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} a & b \\ b & a \end{bmatrix}$
A
$\begin{bmatrix} 2a & 2b \\ 0 & 2a \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2a & 0 \\ 2b & 2a \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2a & 2b \\ 2b & 2a \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 0 & 2b \\ 0 & 2a \end{bmatrix}$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોનો સરવાળો કરવા માટે,આપણે તેમના અનુરૂપ ઘટકોનો સરવાળો કરીએ છીએ:
$\begin{bmatrix} a & b \\ -b & a \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} a & b \\ b & a \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} a+a & b+b \\ -b+b & a+a \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 2a & 2b \\ 0 & 2a \end{bmatrix}$
174
EasyMCQ
નીચેનાનું મૂલ્ય શોધો: $\begin{bmatrix} a^2 + b^2 & b^2 + c^2 \\ a^2 + c^2 & a^2 + b^2 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 2ab & 2bc \\ -2ac & -2ab \end{bmatrix}$
A
$\begin{bmatrix} (a+b)^2 & (b+c)^2 \\ (a-c)^2 & (a-b)^2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} (a+b)^2 & (b+c)^2 \\ (a+c)^2 & (a+b)^2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} (a-b)^2 & (b-c)^2 \\ (a-c)^2 & (a-b)^2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} (a+b)^2 & (b-c)^2 \\ (a-c)^2 & (a+b)^2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોનો સરવાળો કરવા માટે,આપણે દરેક શ્રેણિકના અનુરૂપ ઘટકોનો સરવાળો કરીએ છીએ:
$\begin{bmatrix} a^2 + b^2 & b^2 + c^2 \\ a^2 + c^2 & a^2 + b^2 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 2ab & 2bc \\ -2ac & -2ab \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} a^2 + b^2 + 2ab & b^2 + c^2 + 2bc \\ a^2 + c^2 - 2ac & a^2 + b^2 - 2ab \end{bmatrix}$
બીજગણિતીય નિત્યસમ $(x+y)^2 = x^2 + y^2 + 2xy$ અને $(x-y)^2 = x^2 + y^2 - 2xy$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$= \begin{bmatrix} (a+b)^2 & (b+c)^2 \\ (a-c)^2 & (a-b)^2 \end{bmatrix}$
175
EasyMCQ
નીચેનાનું મૂલ્ય શોધો: $\begin{bmatrix} -1 & 4 & -6 \\ 8 & 5 & 16 \\ 2 & 8 & 5 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 12 & 7 & 6 \\ 8 & 0 & 5 \\ 3 & 2 & 4 \end{bmatrix}$
A
$\begin{bmatrix} 11 & 11 & 0 \\ 16 & 5 & 21 \\ 5 & 10 & 9 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 11 & 11 & 1 \\ 16 & 5 & 21 \\ 5 & 10 & 9 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 11 & 11 & 0 \\ 16 & 5 & 20 \\ 5 & 10 & 9 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 11 & 11 & 0 \\ 16 & 5 & 21 \\ 5 & 10 & 8 \end{bmatrix}$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોનો સરવાળો કરવા માટે,આપણે તેમના અનુરૂપ ઘટકોનો સરવાળો કરીએ છીએ:
$\begin{bmatrix} -1 & 4 & -6 \\ 8 & 5 & 16 \\ 2 & 8 & 5 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 12 & 7 & 6 \\ 8 & 0 & 5 \\ 3 & 2 & 4 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} -1+12 & 4+7 & -6+6 \\ 8+8 & 5+0 & 16+5 \\ 2+3 & 8+2 & 5+4 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 11 & 11 & 0 \\ 16 & 5 & 21 \\ 5 & 10 & 9 \end{bmatrix}$
176
EasyMCQ
નીચેનાનું મૂલ્ય શોધો: $\left[ {\begin{array}{cc} {{\cos }^2}x & {{\sin }^2}x \\ {{\sin }^2}x & {{\cos }^2}x \end{array}} \right] + \left[ {\begin{array}{cc} {{\sin }^2}x & {{\cos }^2}x \\ {{\cos }^2}x & {{\sin }^2}x \end{array}} \right]$
A
$\left[\begin{array}{cc}1 & 1 \\ 1 & 1\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{cc}0 & 0 \\ 0 & 0\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{cc}0 & 1 \\ 1 & 0\end{array}\right]$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોનો સરવાળો કરવા માટે,આપણે દરેક શ્રેણિકના અનુરૂપ ઘટકોનો સરવાળો કરીએ છીએ:
$\left[\begin{array}{cc}\cos ^{2} x & \sin ^{2} x \\ \sin ^{2} x & \cos ^{2} x\end{array}\right]+\left[\begin{array}{cc}\sin ^{2} x & \cos ^{2} x \\ \cos ^{2} x & \sin ^{2} x\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc}\cos ^{2} x+\sin ^{2} x & \sin ^{2} x+\cos ^{2} x \\ \sin ^{2} x+\cos ^{2} x & \cos ^{2} x+\sin ^{2} x\end{array}\right]$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin^2 x + \cos^2 x = 1$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે શ્રેણિકમાં કિંમત મૂકીએ છીએ:
$= \left[\begin{array}{cc}1 & 1 \\ 1 & 1\end{array}\right]$
177
EasyMCQ
આપેલ ગુણાકારની ગણતરી કરો: $\begin{bmatrix} a & b \\ -b & a \end{bmatrix} \begin{bmatrix} a & -b \\ b & a \end{bmatrix}$
A
$\begin{bmatrix} a^2+b^2 & 0 \\ 0 & a^2+b^2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} a^2-b^2 & 0 \\ 0 & a^2-b^2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} a^2+b^2 & 2ab \\ 2ab & a^2+b^2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} a^2 & b^2 \\ b^2 & a^2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોનો ગુણાકાર કરવા માટે,આપણે હાર-સ્તંભ ગુણાકારના નિયમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\begin{bmatrix} a & b \\ -b & a \end{bmatrix} \begin{bmatrix} a & -b \\ b & a \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} a(a) + b(b) & a(-b) + b(a) \\ -b(a) + a(b) & -b(-b) + a(a) \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} a^2 + b^2 & -ab + ab \\ -ab + ab & b^2 + a^2 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} a^2 + b^2 & 0 \\ 0 & a^2 + b^2 \end{bmatrix}$
178
EasyMCQ
આપેલ ગુણાકારની ગણતરી કરો: $\begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 3 & 4 \end{bmatrix}$.
A
$\begin{bmatrix} 2 & 3 & 4 \\ 4 & 6 & 8 \\ 6 & 9 & 12 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & 4 & 6 \\ 3 & 6 & 9 \\ 4 & 8 & 12 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & 3 & 4 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 2 \\ 4 \\ 6 \end{bmatrix}$

Solution

(A) શ્રેણિકો $\begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix}$ અને $\begin{bmatrix} 2 & 3 & 4 \end{bmatrix}$ નો ગુણાકાર શોધવા માટે,આપણે સ્તંભ શ્રેણિકના દરેક ઘટકને હાર શ્રેણિક સાથે ગુણીએ છીએ.
ગુણાકાર નીચે મુજબ છે:
$\begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 3 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1(2) & 1(3) & 1(4) \\ 2(2) & 2(3) & 2(4) \\ 3(2) & 3(3) & 3(4) \end{bmatrix}$
દરેક ઘટકની ગણતરી કરતા:
$= \begin{bmatrix} 2 & 3 & 4 \\ 4 & 6 & 8 \\ 6 & 9 & 12 \end{bmatrix}$
179
EasyMCQ
આપેલ ગુણાકારની ગણતરી કરો: $\left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ 2 & 3\end{array}\right]\left[\begin{array}{lll}1 & 2 & 3 \\ 2 & 3 & 1\end{array}\right]$
A
$\left[\begin{array}{ccc}-3 & -4 & 1 \\ 8 & 13 & 9\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ccc}3 & 4 & -1 \\ -8 & -13 & -9\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ccc}-3 & 4 & 1 \\ 8 & -13 & 9\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ccc}3 & -4 & 1 \\ -8 & 13 & -9\end{array}\right]$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોનો ગુણાકાર કરવા માટે,આપણે હાર અને સ્તંભનો ગુણાકાર કરીએ છીએ:
$\left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ 2 & 3\end{array}\right]\left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 3 \\ 2 & 3 & 1\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}1(1) + (-2)(2) & 1(2) + (-2)(3) & 1(3) + (-2)(1) \\ 2(1) + 3(2) & 2(2) + 3(3) & 2(3) + 3(1)\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}1 - 4 & 2 - 6 & 3 - 2 \\ 2 + 6 & 4 + 9 & 6 + 3\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}-3 & -4 & 1 \\ 8 & 13 & 9\end{array}\right]$
180
EasyMCQ
આપેલ ગુણાકારની ગણતરી કરો $\left[\begin{array}{lll}2 & 3 & 4 \\ 3 & 4 & 5 \\ 4 & 5 & 6\end{array}\right]\left[\begin{array}{ccc}1 & -3 & 5 \\ 0 & 2 & 4 \\ 3 & 0 & 5\end{array}\right]$
A
$\left[\begin{array}{ccc}14 & 0 & 42 \\ 18 & -1 & 56 \\ 22 & -2 & 70\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ccc}14 & 1 & 42 \\ 18 & -1 & 56 \\ 22 & -2 & 70\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ccc}14 & 0 & 40 \\ 18 & -1 & 56 \\ 22 & -2 & 70\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ccc}14 & 0 & 42 \\ 18 & 1 & 56 \\ 22 & -2 & 70\end{array}\right]$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોના ગુણાકારની ગણતરી કરવા માટે,આપણે પ્રથમ શ્રેણિકની હારનો બીજા શ્રેણિકના સ્તંભ સાથે ગુણાકાર કરીએ છીએ:
$\left[\begin{array}{lll}2 & 3 & 4 \\ 3 & 4 & 5 \\ 4 & 5 & 6\end{array}\right]\left[\begin{array}{ccc}1 & -3 & 5 \\ 0 & 2 & 4 \\ 3 & 0 & 5\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{lll}2(1)+3(0)+4(3) & 2(-3)+3(2)+4(0) & 2(5)+3(4)+4(5) \\ 3(1)+4(0)+5(3) & 3(-3)+4(2)+5(0) & 3(5)+4(4)+5(5) \\ 4(1)+5(0)+6(3) & 4(-3)+5(2)+6(0) & 4(5)+5(4)+6(5)\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{lll}2+0+12 & -6+6+0 & 10+12+20 \\ 3+0+15 & -9+8+0 & 15+16+25 \\ 4+0+18 & -12+10+0 & 20+20+30\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}14 & 0 & 42 \\ 18 & -1 & 56 \\ 22 & -2 & 70\end{array}\right]$
181
EasyMCQ
આપેલ ગુણાકારની ગણતરી કરો: $\left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 3 & 2 \\ -1 & 1\end{array}\right] \times \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 1 \\ -1 & 2 & 1\end{array}\right]$
A
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 3 \\ 1 & 4 & 5 \\ -2 & 2 & 0\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ccc}2 & 1 & 3 \\ 1 & 4 & 5 \\ -2 & 2 & 0\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 3 \\ 1 & 4 & 5 \\ -1 & 2 & 0\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 3 \\ 1 & 4 & 5 \\ -2 & 1 & 0\end{array}\right]$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોનો ગુણાકાર કરવા માટે,આપણે હાર-સ્તંભ ગુણાકાર કરીએ છીએ:
$\left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 3 & 2 \\ -1 & 1\end{array}\right] \times \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 1 \\ -1 & 2 & 1\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}2(1)+1(-1) & 2(0)+1(2) & 2(1)+1(1) \\ 3(1)+2(-1) & 3(0)+2(2) & 3(1)+2(1) \\ -1(1)+1(-1) & -1(0)+1(2) & -1(1)+1(1)\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}2-1 & 0+2 & 2+1 \\ 3-2 & 0+4 & 3+2 \\ -1-1 & 0+2 & -1+1\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 3 \\ 1 & 4 & 5 \\ -2 & 2 & 0\end{array}\right]$
182
EasyMCQ
આપેલ ગુણાકારની ગણતરી કરો: $\left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 3 \\ -1 & 0 & 2\end{array}\right]\left[\begin{array}{cc}2 & -3 \\ 1 & 0 \\ 3 & 1\end{array}\right]$
A
$\left[\begin{array}{cc}14 & -6 \\ 4 & 5\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{cc}14 & 6 \\ 4 & 5\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}14 & -6 \\ -4 & 5\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{cc}14 & -6 \\ 4 & -5\end{array}\right]$

Solution

(A) બે શ્રેણિકોના ગુણાકારની ગણતરી કરવા માટે,આપણે પ્રથમ શ્રેણિકની હારનો બીજા શ્રેણિકના સ્તંભ સાથે ગુણાકાર કરીએ છીએ:
$\left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 3 \\ -1 & 0 & 2\end{array}\right]\left[\begin{array}{cc}2 & -3 \\ 1 & 0 \\ 3 & 1\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc} (3)(2) + (-1)(1) + (3)(3) & (3)(-3) + (-1)(0) + (3)(1) \\ (-1)(2) + (0)(1) + (2)(3) & (-1)(-3) + (0)(0) + (2)(1) \end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc} 6 - 1 + 9 & -9 - 0 + 3 \\ -2 + 0 + 6 & 3 + 0 + 2 \end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc} 14 & -6 \\ 4 & 5 \end{array}\right]$
183
Medium
જો $A=\begin{bmatrix} 1 & 2 & -3 \\ 5 & 0 & 2 \\ 1 & -1 & 1 \end{bmatrix}$,$B=\begin{bmatrix} 3 & -1 & 2 \\ 4 & 2 & 5 \\ 2 & 0 & 3 \end{bmatrix}$,અને $C=\begin{bmatrix} 4 & 1 & 2 \\ 0 & 3 & 2 \\ 1 & -2 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(A+B)$ અને $(B-C)$ ની ગણતરી કરો. તેમજ ચકાસો કે $A+(B-C)=(A+B)-C$.

Solution

સૌ પ્રથમ,આપણે $A+B$ ની ગણતરી કરીએ:
$A+B = \begin{bmatrix} 1 & 2 & -3 \\ 5 & 0 & 2 \\ 1 & -1 & 1 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 3 & -1 & 2 \\ 4 & 2 & 5 \\ 2 & 0 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1+3 & 2-1 & -3+2 \\ 5+4 & 0+2 & 2+5 \\ 1+2 & -1+0 & 1+3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 1 & -1 \\ 9 & 2 & 7 \\ 3 & -1 & 4 \end{bmatrix}$
ત્યારબાદ,આપણે $B-C$ ની ગણતરી કરીએ:
$B-C = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 2 \\ 4 & 2 & 5 \\ 2 & 0 & 3 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 4 & 1 & 2 \\ 0 & 3 & 2 \\ 1 & -2 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3-4 & -1-1 & 2-2 \\ 4-0 & 2-3 & 5-2 \\ 2-1 & 0-(-2) & 3-3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & -2 & 0 \\ 4 & -1 & 3 \\ 1 & 2 & 0 \end{bmatrix}$
હવે,આપણે $A+(B-C) = (A+B)-C$ ચકાસીએ:
$A+(B-C) = \begin{bmatrix} 1 & 2 & -3 \\ 5 & 0 & 2 \\ 1 & -1 & 1 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} -1 & -2 & 0 \\ 4 & -1 & 3 \\ 1 & 2 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -3 \\ 9 & -1 & 5 \\ 2 & 1 & 1 \end{bmatrix}$
$(A+B)-C = \begin{bmatrix} 4 & 1 & -1 \\ 9 & 2 & 7 \\ 3 & -1 & 4 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 4 & 1 & 2 \\ 0 & 3 & 2 \\ 1 & -2 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -3 \\ 9 & -1 & 5 \\ 2 & 1 & 1 \end{bmatrix}$
બંને બાજુઓ સમાન હોવાથી,ગુણધર્મ $A+(B-C)=(A+B)-C$ ચકાસાયેલ છે.
184
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \frac{2}{3} & 1 & \frac{5}{3} \\ \frac{1}{3} & \frac{2}{3} & \frac{4}{3} \\ \frac{7}{3} & 2 & \frac{2}{3} \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} \frac{2}{5} & \frac{3}{5} & 1 \\ \frac{1}{5} & \frac{2}{5} & \frac{4}{5} \\ \frac{7}{5} & \frac{6}{5} & \frac{2}{5} \end{bmatrix}$ હોય,તો $3A - 5B$ ની ગણતરી કરો.
A
$\begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & 3 & 5 \\ 1 & 2 & 4 \\ 7 & 6 & 2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -1 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} \frac{2}{3} & 1 & \frac{5}{3} \\ \frac{1}{3} & \frac{2}{3} & \frac{4}{3} \\ \frac{7}{3} & 2 & \frac{2}{3} \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} \frac{2}{5} & \frac{3}{5} & 1 \\ \frac{1}{5} & \frac{2}{5} & \frac{4}{5} \\ \frac{7}{5} & \frac{6}{5} & \frac{2}{5} \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$3A$ ની ગણતરી કરો:
$3A = 3 \times \begin{bmatrix} \frac{2}{3} & 1 & \frac{5}{3} \\ \frac{1}{3} & \frac{2}{3} & \frac{4}{3} \\ \frac{7}{3} & 2 & \frac{2}{3} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 3 & 5 \\ 1 & 2 & 4 \\ 7 & 6 & 2 \end{bmatrix}$.
ત્યારબાદ,$5B$ ની ગણતરી કરો:
$5B = 5 \times \begin{bmatrix} \frac{2}{5} & \frac{3}{5} & 1 \\ \frac{1}{5} & \frac{2}{5} & \frac{4}{5} \\ \frac{7}{5} & \frac{6}{5} & \frac{2}{5} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 3 & 5 \\ 1 & 2 & 4 \\ 7 & 6 & 2 \end{bmatrix}$.
અંતે,$3A - 5B$ ની ગણતરી કરો:
$3A - 5B = \begin{bmatrix} 2 & 3 & 5 \\ 1 & 2 & 4 \\ 7 & 6 & 2 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 2 & 3 & 5 \\ 1 & 2 & 4 \\ 7 & 6 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$.
185
EasyMCQ
$\cos \theta \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} + \sin \theta \begin{bmatrix} \sin \theta & -\cos \theta \\ \cos \theta & \sin \theta \end{bmatrix}$ ને સરળ બનાવો.
A
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\cos \theta \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} + \sin \theta \begin{bmatrix} \sin \theta & -\cos \theta \\ \cos \theta & \sin \theta \end{bmatrix}$
અદિશ સંખ્યાનો શ્રેણિક સાથે ગુણાકાર કરતા:
$= \begin{bmatrix} \cos^2 \theta & \cos \theta \sin \theta \\ -\sin \theta \cos \theta & \cos^2 \theta \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} \sin^2 \theta & -\sin \theta \cos \theta \\ \sin \theta \cos \theta & \sin^2 \theta \end{bmatrix}$
બંને શ્રેણિકોનો સરવાળો કરતા:
$= \begin{bmatrix} \cos^2 \theta + \sin^2 \theta & \cos \theta \sin \theta - \sin \theta \cos \theta \\ -\sin \theta \cos \theta + \sin \theta \cos \theta & \cos^2 \theta + \sin^2 \theta \end{bmatrix}$
નિત્યસમ $\cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
186
MediumMCQ
જો $X+Y=\left[\begin{array}{ll}7 & 0 \\ 2 & 5\end{array}\right]$ અને $X-Y=\left[\begin{array}{ll}3 & 0 \\ 0 & 3\end{array}\right]$ હોય,તો $X$ અને $Y$ શોધો.
A
$X = \left[\begin{array}{ll}5 & 0 \\ 1 & 4\end{array}\right]$,$Y=\left[\begin{array}{ll}2 & 0 \\ 1 & 1\end{array}\right]$
B
$X = \left[\begin{array}{ll}5 & 0 \\ 1 & 4\end{array}\right]$,$Y=\left[\begin{array}{ll}2 & 0 \\ 1 & 2\end{array}\right]$
C
$X = \left[\begin{array}{ll}5 & 0 \\ 2 & 4\end{array}\right]$,$Y=\left[\begin{array}{ll}2 & 0 \\ 1 & 1\end{array}\right]$
D
$X = \left[\begin{array}{ll}4 & 0 \\ 1 & 4\end{array}\right]$,$Y=\left[\begin{array}{ll}3 & 0 \\ 1 & 1\end{array}\right]$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો છે:
$X+Y=\left[\begin{array}{ll}7 & 0 \\ 2 & 5\end{array}\right]$ ............ $(1)$
$X-Y=\left[\begin{array}{ll}3 & 0 \\ 0 & 3\end{array}\right]$ ............ $(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$2X = \left[\begin{array}{ll}7 & 0 \\ 2 & 5\end{array}\right] + \left[\begin{array}{ll}3 & 0 \\ 0 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}7+3 & 0+0 \\ 2+0 & 5+3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}10 & 0 \\ 2 & 8\end{array}\right]$
$\therefore X = \frac{1}{2}\left[\begin{array}{ll}10 & 0 \\ 2 & 8\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}5 & 0 \\ 1 & 4\end{array}\right]$
હવે,સમીકરણ $(1)$ માં $X$ ની કિંમત મૂકતા:
$\left[\begin{array}{ll}5 & 0 \\ 1 & 4\end{array}\right] + Y = \left[\begin{array}{ll}7 & 0 \\ 2 & 5\end{array}\right]$
$Y = \left[\begin{array}{ll}7 & 0 \\ 2 & 5\end{array}\right] - \left[\begin{array}{ll}5 & 0 \\ 1 & 4\end{array}\right]$
$Y = \left[\begin{array}{ll}7-5 & 0-0 \\ 2-1 & 5-4\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}2 & 0 \\ 1 & 1\end{array}\right]$
આમ,$X = \left[\begin{array}{ll}5 & 0 \\ 1 & 4\end{array}\right]$ અને $Y = \left[\begin{array}{ll}2 & 0 \\ 1 & 1\end{array}\right]$ છે.
187
MediumMCQ
જો $2X+3Y=\left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 4 & 0\end{array}\right]$ અને $3X+2Y=\left[\begin{array}{cc}2 & -2 \\ -1 & 5\end{array}\right]$ હોય,તો $X$ અને $Y$ શોધો.
A
$X=\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & -\frac{12}{5} \\ -\frac{11}{5} & 3\end{array}\right], Y=\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & \frac{13}{5} \\ \frac{14}{5} & -2\end{array}\right]$
B
$X=\left[\begin{array}{cc}\frac{1}{5} & -\frac{12}{5} \\ -\frac{11}{5} & 3\end{array}\right], Y=\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & \frac{13}{5} \\ \frac{14}{5} & -2\end{array}\right]$
C
$X=\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & -\frac{12}{5} \\ -\frac{11}{5} & 2\end{array}\right], Y=\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & \frac{13}{5} \\ \frac{14}{5} & -2\end{array}\right]$
D
$X=\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & -\frac{12}{5} \\ -\frac{11}{5} & 3\end{array}\right], Y=\left[\begin{array}{cc}\frac{1}{5} & \frac{13}{5} \\ \frac{14}{5} & -2\end{array}\right]$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો છે:
$2X+3Y=\left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 4 & 0\end{array}\right]$ ... $(1)$
$3X+2Y=\left[\begin{array}{cc}2 & -2 \\ -1 & 5\end{array}\right]$ ... $(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$4X+6Y=\left[\begin{array}{cc}4 & 6 \\ 8 & 0\end{array}\right]$ ... $(3)$
$9X+6Y=\left[\begin{array}{cc}6 & -6 \\ -3 & 15\end{array}\right]$ ... $(4)$
સમીકરણ $(4)$ માંથી $(3)$ બાદ કરતા:
$(9X+6Y)-(4X+6Y)=\left[\begin{array}{cc}6 & -6 \\ -3 & 15\end{array}\right]-\left[\begin{array}{cc}4 & 6 \\ 8 & 0\end{array}\right]$
$5X=\left[\begin{array}{cc}2 & -12 \\ -11 & 15\end{array}\right] \Rightarrow X=\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & -\frac{12}{5} \\ -\frac{11}{5} & 3\end{array}\right]$
હવે,$X$ ની કિંમત $(1)$ માં મૂકતા:
$3Y=\left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 4 & 0\end{array}\right]-2\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & -\frac{12}{5} \\ -\frac{11}{5} & 3\end{array}\right]$
$3Y=\left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 4 & 0\end{array}\right]-\left[\begin{array}{cc}\frac{4}{5} & -\frac{24}{5} \\ -\frac{22}{5} & 6\end{array}\right]=\left[\begin{array}{cc}\frac{6}{5} & \frac{39}{5} \\ \frac{42}{5} & -6\end{array}\right]$
$Y=\left[\begin{array}{cc}\frac{2}{5} & \frac{13}{5} \\ \frac{14}{5} & -2\end{array}\right]$
188
MediumMCQ
જો $Y = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$ અને $2X + Y = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $X$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} -1 & -1 \\ -2 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -2 & -2 \\ -4 & -2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 4 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $2X + Y = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $Y = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$ છે.
સમીકરણમાં શ્રેણિક $Y$ ની કિંમત મૂકતા:
$2X + \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$
બંને બાજુથી શ્રેણિક $Y$ બાદ કરતા:
$2X = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -3 & 2 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$
$2X = \begin{bmatrix} 1-3 & 0-2 \\ -3-1 & 2-4 \end{bmatrix}$
$2X = \begin{bmatrix} -2 & -2 \\ -4 & -2 \end{bmatrix}$
$X$ શોધવા માટે $2$ વડે ભાગતા:
$X = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} -2 & -2 \\ -4 & -2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & -1 \\ -2 & -1 \end{bmatrix}$
189
MediumMCQ
જો $2\begin{bmatrix} 1 & 3 \\ 0 & x \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} y & 0 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 6 \\ 1 & 8 \end{bmatrix}$ હોય,તો $x$ અને $y$ શોધો.
A
$x=3, y=3$
B
$x=2, y=3$
C
$x=3, y=2$
D
$x=2, y=2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $2\begin{bmatrix} 1 & 3 \\ 0 & x \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} y & 0 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 6 \\ 1 & 8 \end{bmatrix}$
પ્રથમ શ્રેણિકને $2$ વડે ગુણતા: $\begin{bmatrix} 2 & 6 \\ 0 & 2x \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} y & 0 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 6 \\ 1 & 8 \end{bmatrix}$
બંને શ્રેણિકોનો સરવાળો કરતા: $\begin{bmatrix} 2+y & 6 \\ 1 & 2x+2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 6 \\ 1 & 8 \end{bmatrix}$
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$2+y = 5 \Rightarrow y = 3$
$2x+2 = 8 \Rightarrow 2x = 6 \Rightarrow x = 3$
આમ,$x=3$ અને $y=3$ મળે છે.
190
EasyMCQ
જો $2\begin{bmatrix} x & z \\ y & t \end{bmatrix} + 3\begin{bmatrix} 1 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix} = 3\begin{bmatrix} 3 & 5 \\ 4 & 6 \end{bmatrix}$ હોય,તો $x, y, z$ અને $t$ માટે સમીકરણ ઉકેલો.
A
$x=3, y=6, z=9, t=6$
B
$x=3, y=6, z=9, t=6$
C
$x=3, y=6, z=9, t=6$
D
$x=3, y=6, z=9, t=6$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ:
$2\begin{bmatrix} x & z \\ y & t \end{bmatrix} + 3\begin{bmatrix} 1 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix} = 3\begin{bmatrix} 3 & 5 \\ 4 & 6 \end{bmatrix}$
શ્રેણિકોને અદિશ વડે ગુણતા:
$\begin{bmatrix} 2x & 2z \\ 2y & 2t \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 3 & -3 \\ 0 & 6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9 & 15 \\ 12 & 18 \end{bmatrix}$
ડાબી બાજુના શ્રેણિકોનો સરવાળો કરતા:
$\begin{bmatrix} 2x+3 & 2z-3 \\ 2y+0 & 2t+6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9 & 15 \\ 12 & 18 \end{bmatrix}$
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$1) 2x+3 = 9 \Rightarrow 2x = 6 \Rightarrow x = 3$
$2) 2z-3 = 15 \Rightarrow 2z = 18 \Rightarrow z = 9$
$3) 2y = 12 \Rightarrow y = 6$
$4) 2t+6 = 18 \Rightarrow 2t = 12 \Rightarrow t = 6$
આમ,$x=3, y=6, z=9, t=6$ મળે છે.
191
EasyMCQ
જો $x \begin{bmatrix} 2 \\ 3 \end{bmatrix} + y \begin{bmatrix} -1 \\ 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 10 \\ 5 \end{bmatrix}$ હોય,તો $x$ અને $y$ ની કિંમતો શોધો.
A
$x=3, y=-4$
B
$x=2, y=-6$
C
$x=4, y=-2$
D
$x=1, y=-8$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ: $x \begin{bmatrix} 2 \\ 3 \end{bmatrix} + y \begin{bmatrix} -1 \\ 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 10 \\ 5 \end{bmatrix}$
અદિશ $x$ અને $y$ ને શ્રેણિક સાથે ગુણતા:
$\begin{bmatrix} 2x \\ 3x \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} -y \\ y \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 10 \\ 5 \end{bmatrix}$
ડાબી બાજુના શ્રેણિકોનો સરવાળો કરતા:
$\begin{bmatrix} 2x - y \\ 3x + y \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 10 \\ 5 \end{bmatrix}$
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને સુરેખ સમીકરણોની સંહતિ મળે છે:
$1) \ 2x - y = 10$
$2) \ 3x + y = 5$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(2x - y) + (3x + y) = 10 + 5$
$5x = 15$
$x = 3$
$x = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$3(3) + y = 5$
$9 + y = 5$
$y = 5 - 9$
$y = -4$
આમ,$x = 3$ અને $y = -4$ મળે છે.
192
MediumMCQ
આપેલ $3\begin{bmatrix} x & y \\ z & w \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} x & 6 \\ -1 & 2w \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 4 & x+y \\ z+w & 3 \end{bmatrix}$ માટે,$x, y, z$ અને $w$ ની કિંમતો શોધો.
A
$x=2, y=4, z=1, w=3$
B
$x=1, y=2, z=3, w=4$
C
$x=3, y=2, z=1, w=4$
D
$x=4, y=3, z=2, w=1$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ:
$3\begin{bmatrix} x & y \\ z & w \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} x & 6 \\ -1 & 2w \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 4 & x+y \\ z+w & 3 \end{bmatrix}$
અદિશ $3$ ને પ્રથમ શ્રેણિક સાથે ગુણતા:
$\begin{bmatrix} 3x & 3y \\ 3z & 3w \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} x+4 & 6+x+y \\ -1+z+w & 2w+3 \end{bmatrix}$
શ્રેણિકના અનુરૂપ ઘટકોને સરખાવતા:
$1) \ 3x = x + 4 \Rightarrow 2x = 4 \Rightarrow x = 2$
$2) \ 3y = 6 + x + y \Rightarrow 2y = 6 + 2 = 8 \Rightarrow y = 4$
$3) \ 3w = 2w + 3 \Rightarrow w = 3$
$4) \ 3z = -1 + z + w \Rightarrow 2z = -1 + 3 = 2 \Rightarrow z = 1$
આમ,$x=2, y=4, z=1, w=3$ મળે છે.
193
Medium
જો $F(x) = \begin{bmatrix} \cos x & -\sin x & 0 \\ \sin x & \cos x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો સાબિત કરો કે $F(x) F(y) = F(x+y)$.

Solution

(A) આપેલ છે કે $F(x) = \begin{bmatrix} \cos x & -\sin x & 0 \\ \sin x & \cos x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $F(y) = \begin{bmatrix} \cos y & -\sin y & 0 \\ \sin y & \cos y & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
$L.H.S = F(x) F(y) = \begin{bmatrix} \cos x & -\sin x & 0 \\ \sin x & \cos x & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \cos y & -\sin y & 0 \\ \sin y & \cos y & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
શ્રેણિકનો ગુણાકાર કરતા:
$= \begin{bmatrix} \cos x \cos y - \sin x \sin y & -\cos x \sin y - \sin x \cos y & 0 \\ \sin x \cos y + \cos x \sin y & -\sin x \sin y + \cos x \cos y & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(A+B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$
$\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$
$= \begin{bmatrix} \cos(x+y) & -\sin(x+y) & 0 \\ \sin(x+y) & \cos(x+y) & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
$= F(x+y) = R.H.S$
આમ,$F(x) F(y) = F(x+y)$ સાબિત થાય છે.
194
Medium
સાબિત કરો કે $\left[ {\begin{array}{cc} 5 & -1 \\ 6 & 7 \end{array}} \right] \left[ {\begin{array}{cc} 2 & 1 \\ 3 & 4 \end{array}} \right] \ne \left[ {\begin{array}{cc} 2 & 1 \\ 3 & 4 \end{array}} \right] \left[ {\begin{array}{cc} 5 & -1 \\ 6 & 7 \end{array}} \right]$

Solution

ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}5 & -1 \\ 6 & 7\end{array}\right]$ અને $B = \left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 3 & 4\end{array}\right]$.
પ્રથમ,ગુણાકાર $AB$ ની ગણતરી કરો:
$AB = \left[\begin{array}{cc}5 & -1 \\ 6 & 7\end{array}\right] \left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 3 & 4\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc}5(2) + (-1)(3) & 5(1) + (-1)(4) \\ 6(2) + 7(3) & 6(1) + 7(4)\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc}10 - 3 & 5 - 4 \\ 12 + 21 & 6 + 28\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}7 & 1 \\ 33 & 34\end{array}\right]$
ત્યારબાદ,ગુણાકાર $BA$ ની ગણતરી કરો:
$BA = \left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 3 & 4\end{array}\right] \left[\begin{array}{cc}5 & -1 \\ 6 & 7\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc}2(5) + 1(6) & 2(-1) + 1(7) \\ 3(5) + 4(6) & 3(-1) + 4(7)\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{cc}10 + 6 & -2 + 7 \\ 15 + 24 & -3 + 28\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}16 & 5 \\ 39 & 25\end{array}\right]$
કારણ કે $\left[\begin{array}{cc}7 & 1 \\ 33 & 34\end{array}\right] \ne \left[\begin{array}{cc}16 & 5 \\ 39 & 25\end{array}\right]$,તેથી સાબિત થાય છે કે $AB \ne BA$.
195
Medium
સાબિત કરો કે $\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -1 & 1 & 0 \\ 0 & -1 & 1 \\ 2 & 3 & 4 \end{bmatrix} \ne \begin{bmatrix} -1 & 1 & 0 \\ 0 & -1 & 1 \\ 2 & 3 & 4 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \end{bmatrix}$

Solution

(N/A) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} -1 & 1 & 0 \\ 0 & -1 & 1 \\ 2 & 3 & 4 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$AB$ ની ગણતરી કરો:
$AB = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -1 & 1 & 0 \\ 0 & -1 & 1 \\ 2 & 3 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1(-1)+2(0)+3(2) & 1(1)+2(-1)+3(3) & 1(0)+2(1)+3(4) \\ 0(-1)+1(0)+0(2) & 0(1)+1(-1)+0(3) & 0(0)+1(1)+0(4) \\ 1(-1)+1(0)+0(2) & 1(1)+1(-1)+0(3) & 1(0)+1(1)+0(4) \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 5 & 8 & 14 \\ 0 & -1 & 1 \\ -1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
ત્યારબાદ,$BA$ ની ગણતરી કરો:
$BA = \begin{bmatrix} -1 & 1 & 0 \\ 0 & -1 & 1 \\ 2 & 3 & 4 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1(1)+1(0)+0(1) & -1(2)+1(1)+0(1) & -1(3)+1(0)+0(0) \\ 0(1)+(-1)(0)+1(1) & 0(2)+(-1)(1)+1(1) & 0(3)+(-1)(0)+1(0) \\ 2(1)+3(0)+4(1) & 2(2)+3(1)+4(1) & 2(3)+3(0)+4(0) \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} -1 & -1 & -3 \\ 1 & 0 & 0 \\ 6 & 11 & 6 \end{bmatrix}$.
આમ,$AB \ne BA$ હોવાથી,આપેલ વિધાન સાબિત થાય છે.
196
Medium
જો $A=\left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \\ 1 & -1 & 0\end{array}\right]$ હોય,તો $A^{2}-5 A+6 I$ શોધો.

Solution

(N/A) આપણી પાસે $A^{2}=A \times A$ છે.
$A^{2}=\left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \\ 1 & -1 & 0\end{array}\right]\left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \\ 1 & -1 & 0\end{array}\right]$
$A^{2}=\left[\begin{array}{ccc}2(2)+0(2)+1(1) & 2(0)+0(1)+1(-1) & 2(1)+0(3)+1(0) \\ 2(2)+1(2)+3(1) & 2(0)+1(1)+3(-1) & 2(1)+1(3)+3(0) \\ 1(2)+(-1)(2)+0(1) & 1(0)+(-1)(1)+0(-1) & 1(1)+(-1)(3)+0(0)\end{array}\right]$
$A^{2}=\left[\begin{array}{ccc}4+0+1 & 0+0-1 & 2+0+0 \\ 4+2+3 & 0+1-3 & 2+3+0 \\ 2-2+0 & 0-1+0 & 1-3+0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}5 & -1 & 2 \\ 9 & -2 & 5 \\ 0 & -1 & -2\end{array}\right]$
હવે,શ્રેણિકોને $A^{2}-5 A+6 I$ પદાવલિમાં મૂકતા:
$= \left[\begin{array}{ccc}5 & -1 & 2 \\ 9 & -2 & 5 \\ 0 & -1 & -2\end{array}\right] - 5\left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \\ 1 & -1 & 0\end{array}\right] + 6\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}5 & -1 & 2 \\ 9 & -2 & 5 \\ 0 & -1 & -2\end{array}\right] - \left[\begin{array}{ccc}10 & 0 & 5 \\ 10 & 5 & 15 \\ 5 & -5 & 0\end{array}\right] + \left[\begin{array}{ccc}6 & 0 & 0 \\ 0 & 6 & 0 \\ 0 & 0 & 6\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}5-10+6 & -1-0+0 & 2-5+0 \\ 9-10+0 & -2-5+6 & 5-15+0 \\ 0-5+0 & -1+5+0 & -2-0+6\end{array}\right]$
$= \left[\begin{array}{ccc}1 & -1 & -3 \\ -1 & -1 & -10 \\ -5 & 4 & 4\end{array}\right]$
197
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$ અને $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $k$ શોધો જેથી $A^{2} = kA - 2I$ થાય.
A
$k = 1$
B
$k = -1$
C
$k = 2$
D
$k = 0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$.
સૌ પ્રથમ,$A^{2} = A \cdot A = \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
$A^{2} = \begin{bmatrix} 3(3) + (-2)(4) & 3(-2) + (-2)(-2) \\ 4(3) + (-2)(4) & 4(-2) + (-2)(-2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9-8 & -6+4 \\ 12-8 & -8+4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 4 & -4 \end{bmatrix}$.
હવે,સમીકરણ $A^{2} = kA - 2I$ માં કિંમતો મૂકતા:
$\begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 4 & -4 \end{bmatrix} = k \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix} - 2 \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
$\begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 4 & -4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3k & -2k \\ 4k & -2k \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 2 & 0 \\ 0 & 2 \end{bmatrix}$.
$\begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 4 & -4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3k-2 & -2k \\ 4k & -2k-2 \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને $3k - 2 = 1$ મળે છે.
$3k = 3 \Rightarrow k = 1$.
198
MediumMCQ
ધારો કે $X, Y, Z, W$ અને $P$ અનુક્રમે $2 \times n, 3 \times k, 2 \times p, n \times 3$ અને $p \times k$ કક્ષાના શ્રેણિકો છે. $PY + WY$ વ્યાખ્યાયિત થાય તે માટે $n, k$ અને $p$ પરની શરતો કઈ છે?
A
$p$ સ્વૈચ્છિક છે,$k=3$
B
$k$ સ્વૈચ્છિક છે,$p=2$
C
$k=3, p=n$
D
$k=2, p=3$

Solution

(C) શ્રેણિકો $P$ અને $Y$ ની કક્ષા અનુક્રમે $p \times k$ અને $3 \times k$ છે.
ગુણાકાર $PY$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$P$ ના સ્તંભોની સંખ્યા $Y$ ની હારની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ. તેથી,$k=3$.
પરિણામી શ્રેણિક $PY$ ની કક્ષા $p \times k$ છે.
શ્રેણિકો $W$ અને $Y$ ની કક્ષા અનુક્રમે $n \times 3$ અને $3 \times k$ છે.
ગુણાકાર $WY$ વ્યાખ્યાયિત છે કારણ કે $W$ ના સ્તંભોની સંખ્યા $(3)$ એ $Y$ ની હારની સંખ્યા $(3)$ જેટલી છે.
પરિણામી શ્રેણિક $WY$ ની કક્ષા $n \times k$ છે.
સરવાળો $PY + WY$ વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,શ્રેણિકો $PY$ અને $WY$ ની કક્ષા સમાન હોવી જોઈએ.
કારણ કે $PY$ ની કક્ષા $p \times k$ છે અને $WY$ ની કક્ષા $n \times k$ છે,તેથી $p=n$ હોવું જોઈએ.
આમ,$k=3$ અને $p=n$ એ $n, k$ અને $p$ પરની જરૂરી શરતો છે.
199
MediumMCQ
ધારો કે $X, Y, Z, W$ અને $P$ અનુક્રમે $2 \times n, 3 \times k, 2 \times p, n \times 3$ અને $p \times k$ કક્ષાના શ્રેણિકો છે. જો $n=p$ હોય,તો શ્રેણિક $7X - 5Z$ ની કક્ષા શું થાય?
A
$p \times 2$
B
$p \times n$
C
$n \times 3$
D
$2 \times n$

Solution

(D) શ્રેણિક $X$ ની કક્ષા $2 \times n$ છે.
તેથી,શ્રેણિક $7X$ ની કક્ષા પણ $2 \times n$ જ થાય.
શ્રેણિક $Z$ ની કક્ષા $2 \times p$ છે. આપેલ છે કે $n=p,$ તેથી શ્રેણિક $Z$ ની કક્ષા $2 \times n$ થાય.
તેથી,શ્રેણિક $5Z$ ની કક્ષા પણ $2 \times n$ થાય.
શ્રેણિક $7X$ અને $5Z$ બંનેની કક્ષા $2 \times n$ હોવાથી,તેમનો તફાવત $7X - 5Z$ વ્યાખ્યાયિત છે.
આમ,પરિણામી શ્રેણિક $7X - 5Z$ ની કક્ષા $2 \times n$ છે.
200
Medium
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & \sqrt{3} & 2 \\ 4 & 2 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix}$ હોય,તો ચકાસો કે $(kB)^{\prime} = kB^{\prime}$,જ્યાં $k$ એ કોઈ અચળાંક છે.

Solution

(N/A) આપણી પાસે $B = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix}$ છે.
અચળાંક $k$ વડે ગુણતા,આપણને $kB = k \begin{bmatrix} 2 & -1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2k & -k & 2k \\ k & 2k & 4k \end{bmatrix}$ મળે છે.
હવે,$kB$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક (transpose) લેતા,$(kB)^{\prime} = \begin{bmatrix} 2k & k \\ -k & 2k \\ 2k & 4k \end{bmatrix}$ મળે છે.
આપણે શ્રેણિકમાંથી $k$ સામાન્ય કાઢી શકીએ છીએ: $(kB)^{\prime} = k \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ -1 & 2 \\ 2 & 4 \end{bmatrix}$.
કારણ કે $B^{\prime} = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ -1 & 2 \\ 2 & 4 \end{bmatrix}$ છે,તેથી સાબિત થાય છે કે $(kB)^{\prime} = kB^{\prime}$.
આમ,ગુણધર્મ ચકાસાયેલ છે.

3 and 4 .Determinants and Matrices — Types of matrices, Algebra of matrices · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.