Gujarati

Adjoint and inverse of matrices Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Adjoint and inverse of matrices

467+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 467 questions in Gujarati

301
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 3 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $B^{-1} A^{-1} = $
A
$\begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 7 & 11 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -2 & -3 \\ -7 & -11 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $(AB)^{-1} = B^{-1} A^{-1}$.
પ્રથમ,આપણે $AB$ નો ગુણાકાર શોધીએ:
$AB = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 3 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (2)(1) + (3)(3) & (2)(0) + (3)(1) \\ (1)(1) + (2)(3) & (1)(0) + (2)(1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 11 & 3 \\ 7 & 2 \end{bmatrix}$.
હવે,આપણે $(AB)^{-1} = \frac{1}{|AB|} \text{adj}(AB)$ શોધીએ.
$|AB| = (11)(2) - (3)(7) = 22 - 21 = 1$.
$\text{adj}(AB) = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$.
તેથી,$B^{-1} A^{-1} = (AB)^{-1} = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$.
302
MediumMCQ
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય અને $A=\begin{bmatrix} \omega & 0 \\ 0 & \omega \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1}=$
A
$A^{2}$
B
$2A$
C
$\omega^{2}I$
D
$A$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} \omega & 0 \\ 0 & \omega \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = \omega \cdot \omega - 0 \cdot 0 = \omega^{2}$ શોધો.
ત્યારબાદ,વિકર્ણ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & 0 \\ 0 & b \end{bmatrix}$ માટે એડજોઈન્ટ $\begin{bmatrix} b & 0 \\ 0 & a \end{bmatrix}$ થાય છે.
તેથી,$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} \omega & 0 \\ 0 & \omega \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{\omega^{2}} \begin{bmatrix} \omega & 0 \\ 0 & \omega \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{\omega}{\omega^{2}} & 0 \\ 0 & \frac{\omega}{\omega^{2}} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{\omega} & 0 \\ 0 & \frac{1}{\omega} \end{bmatrix}$.
કારણ કે $\omega^{3} = 1$,તેથી $\frac{1}{\omega} = \omega^{2}$ થાય.
આમ,$A^{-1} = \begin{bmatrix} \omega^{2} & 0 \\ 0 & \omega^{2} \end{bmatrix}$.
હવે,વિકલ્પો તપાસતા:
$A^{2} = \begin{bmatrix} \omega & 0 \\ 0 & \omega \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \omega & 0 \\ 0 & \omega \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \omega^{2} & 0 \\ 0 & \omega^{2} \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{-1} = A^{2}$.
303
EasyMCQ
જો $A=\begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$ અને $A^{2}-5A-6I=0$ હોય,તો $A^{-1}=$
A
$\frac{1}{6}\begin{bmatrix} -1 & 5 \\ 2 & 4 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{6}\begin{bmatrix} -1 & 5 \\ -2 & -4 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{6}\begin{bmatrix} -1 & 5 \\ 2 & -4 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{6}\begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 2 & -4 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ લાક્ષણિક સમીકરણ $A^{2}-5A-6I=0$ છે.
બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા:
$A^{-1}(A^{2}-5A-6I) = A^{-1}(0)$
$A - 5I - 6A^{-1} = 0$
$6A^{-1} = A - 5I$
મેટ્રિક્સની કિંમતો મૂકતા:
$6A^{-1} = \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix} - 5\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
$6A^{-1} = \begin{bmatrix} 4-5 & 5-0 \\ 2-0 & 1-5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 5 \\ 2 & -4 \end{bmatrix}$
$A^{-1} = \frac{1}{6}\begin{bmatrix} -1 & 5 \\ 2 & -4 \end{bmatrix}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
304
EasyMCQ
શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ccc}1 & -3 & 2 \\ -3 & 3 & -1 \\ 2 & -1 & 0\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત શ્રેણિકની ત્રીજી હાર અને પ્રથમ સ્તંભનો ઘટક કયો છે?
A
$-3$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(C) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ccc}1 & -3 & 2 \\ -3 & 3 & -1 \\ 2 & -1 & 0\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરીએ:
$|A| = 1(0 - 1) - (-3)(0 - (-2)) + 2(3 - 6)$
$|A| = 1(-1) + 3(2) + 2(-3) = -1 + 6 - 6 = -1$.
$A^{-1}$ ની ત્રીજી હાર અને પ્રથમ સ્તંભનો ઘટક $\frac{C_{13}}{|A|}$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $C_{13}$ એ $A$ ની પ્રથમ હાર અને ત્રીજા સ્તંભના ઘટકનો સહ-અવયવ છે.
$C_{13} = (-1)^{1+3} \left|\begin{array}{cc}-3 & 3 \\ 2 & -1\end{array}\right| = 1(3 - 6) = -3$.
તેથી,$A^{-1}$ ની ત્રીજી હાર અને પ્રથમ સ્તંભનો ઘટક $\frac{-3}{-1} = 3$ છે.
305
MediumMCQ
જો $A=\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ -5 & 1\end{array}\right]$ અને $A^{-1}=x A+y I$ હોય,જ્યાં $I$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે,તો $x$ અને $y$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થશે?
A
$\frac{1}{11}, \frac{2}{11}$
B
$\frac{-1}{11}, \frac{2}{11}$
C
$\frac{1}{11}, \frac{-2}{11}$
D
$\frac{-1}{11}, \frac{-2}{11}$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો: $|A| = (1)(1) - (2)(-5) = 1 + 10 = 11$.
ત્યારબાદ,$A$ નો સહઅવયજ શ્રેણિક શોધો: $\text{adj } A = \left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ 5 & 1\end{array}\right]$.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj } A = \frac{1}{11} \left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ 5 & 1\end{array}\right]$.
આપેલ સમીકરણ $A^{-1} = xA + yI$ માં શ્રેણિકોની કિંમત મૂકતા:
$\frac{1}{11} \left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ 5 & 1\end{array}\right] = x \left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ -5 & 1\end{array}\right] + y \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$.
$\left[\begin{array}{cc}1/11 & -2/11 \\ 5/11 & 1/11\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}x+y & 2x \\ -5x & x+y\end{array}\right]$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,$2x = -2/11$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $x = -1/11$.
વળી,$x+y = 1/11$. $x = -1/11$ મૂકતા,$-1/11 + y = 1/11$,તેથી $y = 2/11$.
આમ,$x = -1/11$ અને $y = 2/11$ મળે છે.
306
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 5 & -7 \end{bmatrix}$ હોય,તો $2A - 3A^{-1} = $
A
$\begin{bmatrix} 25 & 15 \\ 25 & 20 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 25 & 25 \\ -15 & -20 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 25 & -15 \\ 25 & -20 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 25 & -25 \\ -15 & -20 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 5 & -7 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $|A| = (2)(-7) - (-3)(5) = -14 + 15 = 1$ શોધીએ છીએ.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} -7 & 3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -7 & 3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix}$ છે.
હવે,$2A = 2 \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 5 & -7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & -6 \\ 10 & -14 \end{bmatrix}$ ગણીએ.
ત્યારબાદ,$3A^{-1} = 3 \begin{bmatrix} -7 & 3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -21 & 9 \\ -15 & 6 \end{bmatrix}$ ગણીએ.
અંતે,$2A - 3A^{-1} = \begin{bmatrix} 4 & -6 \\ 10 & -14 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} -21 & 9 \\ -15 & 6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 - (-21) & -6 - 9 \\ 10 - (-15) & -14 - 6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 25 & -15 \\ 25 & -20 \end{bmatrix}$.
307
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$ અને $X$ એ $2 \times 2$ શ્રેણિક છે કે જેથી $AX = I$ થાય,તો $X =$
A
$\begin{bmatrix} -2 & 1 \\ \frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & 1 \\ \frac{3}{2} & -\frac{1}{2} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -2 & 1 \\ -\frac{3}{2} & -\frac{1}{2} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -2 & 1 \\ \frac{3}{2} & -\frac{1}{2} \end{bmatrix}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$ અને $AX = I$.
$AX = I$ હોવાથી,$X = A^{-1}$ થાય.
પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો: $|A| = (1)(4) - (2)(3) = 4 - 6 = -2$.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $\frac{1}{ad-bc} \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ દ્વારા મળે છે.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{-2} \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ -3 & 1 \end{bmatrix}$.
$X = \begin{bmatrix} \frac{4}{-2} & \frac{-2}{-2} \\ \frac{-3}{-2} & \frac{1}{-2} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -2 & 1 \\ \frac{3}{2} & -\frac{1}{2} \end{bmatrix}$.
308
MediumMCQ
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય અને $A = \begin{bmatrix} \omega & 0 & 0 \\ 0 & \omega^2 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1} = \dots$
A
$\begin{bmatrix} \omega^2 & 0 & 0 \\ 0 & \omega & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & \omega^2 & 0 \\ 0 & 0 & \omega \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 0 & 0 & \omega \\ 0 & \omega^2 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે,તેથી $\omega^3 = 1$.
વિકર્ણ શ્રેણિક $A = \text{diag}(a, b, c)$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \text{diag}(a^{-1}, b^{-1}, c^{-1})$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$A = \begin{bmatrix} \omega & 0 & 0 \\ 0 & \omega^2 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
તેથી,$A^{-1} = \begin{bmatrix} \omega^{-1} & 0 & 0 \\ 0 & (\omega^2)^{-1} & 0 \\ 0 & 0 & 1^{-1} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{\omega} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{\omega^2} & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
કારણ કે $\omega^3 = 1$,તેથી $\frac{1}{\omega} = \omega^2$ અને $\frac{1}{\omega^2} = \omega$ થાય.
આમ,$A^{-1} = \begin{bmatrix} \omega^2 & 0 & 0 \\ 0 & \omega & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
309
EasyMCQ
જો $A$ એ અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક હોય અને $(A+I)(A-I)=0$ હોય,તો $A+A^{-1} = \dots$
A
$2A$
B
$0$
C
$I$
D
$3I$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ એ અસામાન્ય શ્રેણિક છે,તેથી $|A| \neq 0$.
આપેલ સમીકરણ: $(A+I)(A-I) = 0$.
ગુણાકારનું વિસ્તરણ કરતા: $A^2 - AI + IA - I^2 = 0$.
કારણ કે $AI = IA = A$ અને $I^2 = I$,તેથી આપણને $A^2 - I = 0$ મળે છે.
તેથી,$A^2 = I$.
બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા,આપણને $A^{-1}A^2 = A^{-1}I$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $A = A^{-1}$ થાય છે.
હવે,$A + A^{-1}$ પદમાં $A^{-1} = A$ મૂકતા,આપણને $A + A = 2A$ મળે છે.
310
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} x & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ અને $A = A^{-1}$ હોય,તો $x = \dots$
A
$0$
B
$4$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} x & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (x \times 0) - (1 \times 1) = -1$ શોધો.
ત્યારબાદ,વિકર્ણ ઘટકોની અદલાબદલી કરીને અને બાકીના ઘટકોની નિશાની બદલીને $A$ નો એડજોઈન્ટ શોધો:
$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ -1 & x \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{-1} \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ -1 & x \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & -x \end{bmatrix}$.
આપેલ છે કે $A = A^{-1}$,તેથી શ્રેણિકોને સરખાવતા:
$\begin{bmatrix} x & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & -x \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને $x = 0$ અને $0 = -x$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $x = 0$.
311
EasyMCQ
જો $A$ એ અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક હોય કે જેથી $(A-2I)(A-4I)=0$ થાય,તો $A+8A^{-1} = \_\_\_\_$
A
$I$
B
$0$
C
$3I$
D
$6I$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A$ એ અસામાન્ય શ્રેણિક છે,તેથી $|A| \neq 0$.
આપેલ સમીકરણ $(A-2I)(A-4I) = 0$ છે.
ગુણાકારનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $A^2 - 4A - 2A + 8I = 0$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $A^2 - 6A + 8I = 0$ થાય છે.
$A$ અસામાન્ય હોવાથી,$A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે. સમીકરણની બંને બાજુએ $A^{-1}$ વડે ગુણતા:
$A^{-1}(A^2 - 6A + 8I) = A^{-1}(0)$
$A - 6I + 8A^{-1} = 0$
$A + 8A^{-1}$ માટે પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે છે:
$A + 8A^{-1} = 6I$.
312
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ -1 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(A^2 - 5A)A^{-1} = $
A
$\begin{bmatrix} 4 & 2 & 3 \\ -1 & 4 & 2 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -4 & 2 & 3 \\ -1 & -4 & 2 \\ 1 & 2 & -1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -4 & -1 & 1 \\ 2 & -4 & 2 \\ 3 & 2 & -1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -1 & -2 & 1 \\ 4 & -2 & -3 \\ 1 & 4 & -2 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $(A^2 - 5A)A^{-1}$ છે.
કૌંસમાં $A^{-1}$ નું વિતરણ કરતા,આપણને મળે છે:
$(A^2 \cdot A^{-1}) - (5A \cdot A^{-1})$
કારણ કે $A^2 \cdot A^{-1} = A$ અને $A \cdot A^{-1} = I$ (જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે),તેથી પદાવલિનું સાદું રૂપ:
$A - 5I$
હવે,શ્રેણિક $A$ અને એકમ શ્રેણિક $I$ ની કિંમત મૂકતા:
$\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ -1 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix} - 5 \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ -1 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 5 & 0 & 0 \\ 0 & 5 & 0 \\ 0 & 0 & 5 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 1-5 & 2-0 & 3-0 \\ -1-0 & 1-5 & 2-0 \\ 1-0 & 2-0 & 4-5 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} -4 & 2 & 3 \\ -1 & -4 & 2 \\ 1 & 2 & -1 \end{bmatrix}$
313
EasyMCQ
શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 3 & 3 & 0 \\ 5 & 2 & -1 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$-\frac{1}{3} \begin{bmatrix} -3 & 0 & 0 \\ 3 & 1 & 0 \\ 9 & 2 & -3 \end{bmatrix}$
B
$-\frac{1}{3} \begin{bmatrix} -3 & 0 & 0 \\ 3 & -1 & 0 \\ -9 & -2 & 3 \end{bmatrix}$
C
$-\frac{1}{3} \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 3 & -1 & 0 \\ -9 & -2 & -3 \end{bmatrix}$
D
$-\frac{1}{3} \begin{bmatrix} -3 & 0 & 0 \\ -3 & -1 & 0 \\ -9 & -2 & 3 \end{bmatrix}$

Solution

(B) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 3 & 3 & 0 \\ 5 & 2 & -1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = 1(3(-1) - 0(2)) - 0 + 0 = -3$ શોધો.
ત્યારબાદ,સહઅવયવ શ્રેણિક $C_{ij}$ શોધો:
$C_{11} = -3, C_{12} = 3, C_{13} = -9$.
$C_{21} = 0, C_{22} = -1, C_{23} = -2$.
$C_{31} = 0, C_{32} = 0, C_{33} = 3$.
આમ,$\text{Adj}(A) = \begin{bmatrix} -3 & 0 & 0 \\ 3 & -1 & 0 \\ -9 & -2 & 3 \end{bmatrix}$.
અંતે,$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{Adj}(A) = \frac{1}{-3} \begin{bmatrix} -3 & 0 & 0 \\ 3 & -1 & 0 \\ -9 & -2 & 3 \end{bmatrix}$.
314
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(B^{-1} A^{-1})^{-1} = $
A
$\begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & 2 \\ -2 & 3 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 2 & 2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & -1 \\ -2 & 3 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપણે શ્રેણિકના વ્યસ્તનો ગુણધર્મ વાપરીએ છીએ: $(XY)^{-1} = Y^{-1} X^{-1}$.
આપેલ પદાવલિ માટે આ લાગુ પાડતા:
$(B^{-1} A^{-1})^{-1} = (A^{-1})^{-1} (B^{-1})^{-1}$
કારણ કે $(M^{-1})^{-1} = M$,તેથી:
$(B^{-1} A^{-1})^{-1} = A B$
હવે,$AB$ નો ગુણાકાર શોધો:
$AB = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ -3 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} (2)(0) + (3)(1) & (2)(-1) + (3)(0) \\ (-3)(0) + (2)(1) & (-3)(-1) + (2)(0) \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} 0 + 3 & -2 + 0 \\ 0 + 2 & 3 + 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$
315
EasyMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$ માટે $AX = I$ હોય,તો $X = \dots$
A
$\frac{1}{5} \begin{bmatrix} 1 & 3 \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{5} \begin{bmatrix} 4 & 2 \\ 4 & -1 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{5} \begin{bmatrix} -3 & 2 \\ 4 & -1 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{5} \begin{bmatrix} -1 & 2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $AX = I$,તેથી $X = A^{-1}$.
પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$|A| = (1 \times 3) - (2 \times 4) = 3 - 8 = -5$.
ત્યારબાદ,વિકર્ણ ઘટકોની અદલાબદલી કરીને અને બાકીના ઘટકોની નિશાની બદલીને $A$ નો સહઅવયજ શ્રેણિક (adjoint) શોધો:
$\text{adj } A = \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ -4 & 1 \end{bmatrix}$.
હવે,$X = A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj } A$ ની ગણતરી કરો:
$X = \frac{1}{-5} \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ -4 & 1 \end{bmatrix} = \frac{1}{5} \begin{bmatrix} -3 & 2 \\ 4 & -1 \end{bmatrix}$.
316
MediumMCQ
$A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ નો ગુણાકારાત્મક વ્યસ્ત (multiplicative inverse) શોધો.
A
$\begin{bmatrix} -\cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -\cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$

Solution

(B) ગુણાકારાત્મક વ્યસ્ત $A^{-1}$ શોધવા માટે,આપણે $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો:
$|A| = (\cos \theta)(\cos \theta) - (-\sin \theta)(\sin \theta) = \cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$.
ત્યારબાદ,વિકર્ણ ઘટકોની અદલાબદલી કરીને અને બાકીના ઘટકોના ચિહ્નો બદલીને $A$ નો એડજોઈન્ટ (adj) શોધો:
$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$.
317
MediumMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$,તો $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$\begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -\cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \sin \theta & -\cos \theta \\ \cos \theta & -\sin \theta \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -\sin \theta & -\cos \theta \\ -\cos \theta & \sin \theta \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (\cos \theta)(-\cos \theta) - (-\sin \theta)(-\sin \theta) = -\cos^2 \theta - \sin^2 \theta = -(\cos^2 \theta + \sin^2 \theta) = -1$.
ત્યારબાદ,આપણે $A$ નો એડજોઈન્ટ (સહ-શ્રેણિક) $\text{adj}(A)$ શોધીએ,જેમાં મુખ્ય વિકર્ણના ઘટકોની અદલાબદલી કરીએ અને બાકીના ઘટકોની નિશાની બદલીએ:
$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} -\cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$.
$A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ દ્વારા મળે છે:
$A^{-1} = \frac{1}{-1} \begin{bmatrix} -\cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$.
આમ,$A^{-1} = A$ થાય છે.
318
EasyMCQ
શ્રેણિક $\left[\begin{array}{lll}0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 1\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$\left[\begin{array}{rrr}\frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ -4 & 3 & -1 \\ \frac{5}{2} & -\frac{3}{2} & \frac{1}{2}\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{rrr}\frac{1}{2} & -4 & \frac{5}{2} \\ 1 & -6 & 3 \\ 1 & 2 & -1\end{array}\right]$
C
$\frac{1}{2}\left[\begin{array}{lll}1 & 2 & 3 \\ 3 & 2 & 1 \\ 4 & 2 & 3\end{array}\right]$
D
$\frac{1}{2}\left[\begin{array}{rrr}1 & -1 & -1 \\ -8 & 6 & -2 \\ 5 & -3 & 1\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{lll}0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 1\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરીએ:
$|A| = 0(2-3) - 1(1-9) + 2(1-6) = 0 - 1(-8) + 2(-5) = 8 - 10 = -2$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
હવે,સહઅવયવ શ્રેણિક $C_{ij}$ શોધીએ:
$C_{11} = +(2-3) = -1, C_{12} = -(1-9) = 8, C_{13} = +(1-6) = -5$.
$C_{21} = -(1-2) = 1, C_{22} = +(0-6) = -6, C_{23} = -(0-3) = 3$.
$C_{31} = +(3-4) = -1, C_{32} = -(0-2) = 2, C_{33} = +(0-1) = -1$.
તેથી,$\operatorname{adj}(A) = \left[\begin{array}{rrr}-1 & 1 & -1 \\ 8 & -6 & 2 \\ -5 & 3 & -1\end{array}\right]^T = \left[\begin{array}{rrr}-1 & 1 & -1 \\ 8 & -6 & 2 \\ -5 & 3 & -1\end{array}\right]$.
અંતે,$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \operatorname{adj}(A) = \frac{1}{-2} \left[\begin{array}{rrr}-1 & 1 & -1 \\ 8 & -6 & 2 \\ -5 & 3 & -1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrr}\frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ -4 & 3 & -1 \\ \frac{5}{2} & -\frac{3}{2} & \frac{1}{2}\end{array}\right]$.
319
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1}$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો . . . . . . છે.
A
$0$
B
$-6$
C
$\frac{11}{6}$
D
$6$

Solution

(C) આપેલ વિકર્ણ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{bmatrix}$ છે.
કારણ કે $A$ એક વિકર્ણ શ્રેણિક છે,તેનો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ પણ એક વિકર્ણ શ્રેણિક હશે જેના વિકર્ણના ઘટકો એ $A$ ના વિકર્ણના ઘટકોના વ્યસ્ત છે.
તેથી,$A^{-1} = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{1} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{3} \end{bmatrix}$ થાય.
$A^{-1}$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો $\frac{1}{2} + 1 + \frac{1}{3}$ છે.
આનો સરવાળો કરવા માટે,સામાન્ય છેદ $6$ લો.
સરવાળો $= \frac{3}{6} + \frac{6}{6} + \frac{2}{6} = \frac{11}{6}$.
320
EasyMCQ
જો $AB = \begin{bmatrix} -6 & 26 \\ -1 & 19 \end{bmatrix}$ અને $11B^{-1} = \begin{bmatrix} 5 & -3 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A = $ . . . . . . .
A
$\begin{bmatrix} -2 & 4 \\ 3 & -2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & -4 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $AB = \begin{bmatrix} -6 & 26 \\ -1 & 19 \end{bmatrix}$ અને $11B^{-1} = \begin{bmatrix} 5 & -3 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A = (AB)B^{-1}$.
બીજા સમીકરણ પરથી,$B^{-1} = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} 5 & -3 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$.
આ કિંમતોને $A$ ના સૂત્રમાં મૂકતા:
$A = \begin{bmatrix} -6 & 26 \\ -1 & 19 \end{bmatrix} \times \frac{1}{11} \begin{bmatrix} 5 & -3 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
$A = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} (-6)(5) + (26)(2) & (-6)(-3) + (26)(1) \\ (-1)(5) + (19)(2) & (-1)(-3) + (19)(1) \end{bmatrix}$
$A = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} -30 + 52 & 18 + 26 \\ -5 + 38 & 3 + 19 \end{bmatrix}$
$A = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} 22 & 44 \\ 33 & 22 \end{bmatrix}$
$A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
321
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 4 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(A+B)^{-1} = $ . . . . . . .
A
$\frac{1}{25} I_3$
B
$\frac{1}{5} I_3$
C
$-\frac{1}{5} I_3$
D
$-\frac{1}{25} I_3$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,શ્રેણિકો $A$ અને $B$ નો સરવાળો શોધો:
$A+B = \begin{bmatrix} 4+1 & 0 & 0 \\ 0 & 3+2 & 0 \\ 0 & 0 & 2+3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 0 & 0 \\ 0 & 5 & 0 \\ 0 & 0 & 5 \end{bmatrix} = 5I_3$.
હવે,મળેલા શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો:
$(A+B)^{-1} = (5I_3)^{-1}$.
ગુણધર્મ $(kA)^{-1} = \frac{1}{k} A^{-1}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$(A+B)^{-1} = \frac{1}{5} I_3^{-1} = \frac{1}{5} I_3$.
322
EasyMCQ
જો શ્રેણિકો $X$ અને $Y$ એકબીજાના વ્યસ્ત હોય,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$XY = YX = O$
B
$XY = 1, YX = -1$
C
$XY = YX = -I$
D
$XY = YX = I$

Solution

(D) વ્યાખ્યા મુજબ,જો બે શ્રેણિકો $X$ અને $Y$ એકબીજાના વ્યસ્ત હોય,તો તેમનો ગુણાકાર એકમ શ્રેણિક $I$ થવો જોઈએ.
તેથી,$XY = I$ અને $YX = I$.
આમ,$XY = YX = I$.
323
EasyMCQ
શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે,જો $AB = 4I$ હોય,તો $A^{-1}$ બરાબર શું થાય?
A
$4B$
B
$4B^{-1}$
C
$\frac{1}{4}B$
D
$\frac{1}{4}B^{-1}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $AB = 4I$ છે,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
$A^{-1}$ શોધવા માટે,આપણે સમીકરણની બંને બાજુએ ડાબી બાજુથી $A^{-1}$ વડે ગુણીએ:
$A^{-1}(AB) = A^{-1}(4I)$
$(A^{-1}A)B = 4A^{-1}$
કારણ કે $A^{-1}A = I$,તેથી:
$IB = 4A^{-1}$
$B = 4A^{-1}$
બંને બાજુને $4$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$A^{-1} = \frac{1}{4}B$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
324
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -4 \\ -3 & 6 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1} =$ . . . . . . .
A
$\frac{1}{24} \begin{bmatrix} 6 & 4 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{24} \begin{bmatrix} -2 & 4 \\ 3 & -6 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{24} \begin{bmatrix} -6 & 4 \\ 3 & -2 \end{bmatrix}$
D
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(D) શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત શોધવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ તેનો નિશ્ચાયક $|A|$ શોધીએ છીએ.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -4 \\ -3 & 6 \end{bmatrix}$.
$|A| = (2 \times 6) - (-4 \times -3) = 12 - 12 = 0$.
શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક $0$ હોવાથી,તે અસામાન્ય (singular) શ્રેણિક છે.
અસામાન્ય શ્રેણિકનો વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.
તેથી,$A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ નથી.
325
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 1 \\ 2 & 1 & -3 \\ 1 & 1 & 1 \end{bmatrix}$,$10B = \begin{bmatrix} 4 & 2 & 2 \\ -5 & 0 & \alpha \\ 1 & -2 & 3 \end{bmatrix}$ અને $B$ એ શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$3$
B
$9$
C
$5$
D
$10$

Solution

(C) આપેલ છે કે $B = A^{-1}$,તેથી $AB = I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
આપેલ છે કે $10B = \begin{bmatrix} 4 & 2 & 2 \\ -5 & 0 & \alpha \\ 1 & -2 & 3 \end{bmatrix}$,તેથી $B = \frac{1}{10} \begin{bmatrix} 4 & 2 & 2 \\ -5 & 0 & \alpha \\ 1 & -2 & 3 \end{bmatrix}$.
$AB = I$ હોવાથી,$A(10B) = 10I$ થાય.
$\begin{bmatrix} 1 & -1 & 1 \\ 2 & 1 & -3 \\ 1 & 1 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 4 & 2 & 2 \\ -5 & 0 & \alpha \\ 1 & -2 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 10 & 0 & 0 \\ 0 & 10 & 0 \\ 0 & 0 & 10 \end{bmatrix}$.
આપણે $\alpha$ શોધવાનું છે. શ્રેણિક $A$ ની બીજી હાર અને $10B$ ના ત્રીજા સ્તંભનો ગુણાકાર કરીએ:
$(2)(2) + (1)(\alpha) + (-3)(3) = 0$.
$4 + \alpha - 9 = 0$.
$\alpha - 5 = 0$.
$\alpha = 5$.
326
EasyMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 1 \end{bmatrix}$ હોય અને શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત $A^{-1} = \frac{1}{-2} \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 8 & -6 & 2 \\ -x & 3 & -1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot A^{-1} = I$,જ્યાં $I$ એ $3 \times 3$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 1 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \frac{1}{-2} \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 8 & -6 & 2 \\ -x & 3 & -1 \end{bmatrix}$.
ધારો કે $B = \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 8 & -6 & 2 \\ -x & 3 & -1 \end{bmatrix}$. તેથી $A^{-1} = -\frac{1}{2} B$.
આમ,$A \cdot (-\frac{1}{2} B) = I$,જેનો અર્થ છે કે $A \cdot B = -2I = \begin{bmatrix} -2 & 0 & 0 \\ 0 & -2 & 0 \\ 0 & 0 & -2 \end{bmatrix}$.
ગુણાકાર શ્રેણિકના $(3, 1)$ સ્થાન પરનો ઘટક મેળવવા માટે $A$ ની ત્રીજી હાર અને $B$ ના પ્રથમ સ્તંભનો ગુણાકાર કરીએ:
$(3 \times -1) + (1 \times 8) + (1 \times -x) = -2$.
$-3 + 8 - x = -2$.
$5 - x = -2$.
$x = 5 + 2 = 7$.
ચાલો નિશ્ચાયક $|A|$ ની ફરી ગણતરી કરીએ:
$|A| = 0(2-3) - 1(1-9) + 2(1-6) = 0 - 1(-8) + 2(-5) = 8 - 10 = -2$.
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ હોવાથી,શ્રેણિક $B$ એ $\text{adj}(A)$ હોવો જોઈએ.
$\text{adj}(A)$ ના $(3, 1)$ સ્થાન પરનો ઘટક એ શ્રેણિક $A$ નો સહઅવયવ $C_{13}$ છે.
$C_{13} = (-1)^{1+3} \begin{vmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 1 \end{vmatrix} = 1(1 - 6) = -5$.
શ્રેણિક $B$ સાથે સરખાવતા,$(3, 1)$ સ્થાન પરનો ઘટક $-x$ છે.
તેથી,$-x = -5$,જેનો અર્થ છે કે $x = 5$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
327
EasyMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ હોય અને શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત $A^{-1} = \frac{1}{5} \begin{bmatrix} -3 & 2 & 2 \\ 2 & -3 & \alpha \\ 2 & 2 & -3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$4$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $A \times A^{-1} = I$,જ્યાં $I$ એ $3 \times 3$ ક્રમનો એકમ શ્રેણિક છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \frac{1}{5} \begin{bmatrix} -3 & 2 & 2 \\ 2 & -3 & \alpha \\ 2 & 2 & -3 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક $A$ ની બીજી હાર અને $A^{-1}$ ના ત્રીજા સ્તંભનો ગુણાકાર એકમ શ્રેણિકના $(2, 3)$ સ્થાન પરના ઘટક જેટલો એટલે કે $0$ થવો જોઈએ.
તેથી,$\frac{1}{5} [ (2 \times 2) + (1 \times \alpha) + (2 \times -3) ] = 0$.
$4 + \alpha - 6 = 0$.
$\alpha - 2 = 0$.
$\alpha = 2$.
328
EasyMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$ માટે,$(A^{-1})^2 = $ . . . . . .
A
$\begin{bmatrix} -\frac{1}{4} & 0 & 0 \\ 0 & -\frac{1}{9} & 0 \\ 0 & 0 & -\frac{1}{16} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -4 & 0 & 0 \\ 0 & -9 & 0 \\ 0 & 0 & -16 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \frac{1}{4} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{9} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{16} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 4 & 0 & 0 \\ 0 & 9 & 0 \\ 0 & 0 & 16 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ વિકર્ણ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$ છે.
જેহেতু $A$ એક વિકર્ણ શ્રેણિક છે,તેનો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ તેના વિકર્ણ ઘટકોના વ્યસ્ત દ્વારા મળે છે:
$A^{-1} = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{3} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{4} \end{bmatrix}$.
હવે,આપણે $(A^{-1})^2 = A^{-1} \times A^{-1}$ શોધવાની જરૂર છે:
$(A^{-1})^2 = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{3} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{4} \end{bmatrix} \times \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{3} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{4} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{4} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{9} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{16} \end{bmatrix}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
329
EasyMCQ
જો $A$ એ $2 \times 2$ કક્ષાનો અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક હોય,તો $A^{-1}$ નો નિશ્ચાયક . . . . . . છે.
A
$0$
B
$\frac{1}{\det(A)}$
C
$1$
D
$\det(A)$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ અસામાન્ય શ્રેણિક $A$ માટે,$A$ અને તેના વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ નો ગુણાકાર એકમ શ્રેણિક $I$ થાય છે.
$A \cdot A^{-1} = I$
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા:
$\det(A \cdot A^{-1}) = \det(I)$
ગુણધર્મ $\det(AB) = \det(A) \cdot \det(B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\det(A) \cdot \det(A^{-1}) = \det(I)$
એકમ શ્રેણિક માટે $\det(I) = 1$ હોવાથી:
$\det(A) \cdot \det(A^{-1}) = 1$
તેથી,$\det(A^{-1}) = \frac{1}{\det(A)}$.
330
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A(\operatorname{adj} A) = $ . . . . . . .
A
$I$
B
$A$
C
$23 I$
D
$23 A$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,ગુણધર્મ $A(\operatorname{adj} A) = |A| I$ સાચો છે,જ્યાં $I$ એ $n$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$.
$A$ નો નિશ્ચાયક $|A| = (5 \times 3) - (-2 \times 4) = 15 - (-8) = 15 + 8 = 23$ છે.
શ્રેણિક $A$ ની કક્ષા $2 \times 2$ હોવાથી,$I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ મળે.
તેથી,$A(\operatorname{adj} A) = |A| I = 23 \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = 23 I$.
331
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 3 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $|\operatorname{adj} A| = $ . . . . . . .
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$6$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 3 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક $|A|$ શોધીએ.
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા: $|A| = 1(2 \times 1 - 3 \times 0) - 0 + 0 = 1(2) = 2$.
શ્રેણિક $A$ ની કક્ષા $n = 3$ છે.
આપણે શ્રેણિકના એડજોઈન્ટ (સહઅવયવજ) નો ગુણધર્મ વાપરીએ: $|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $|\operatorname{adj} A| = 2^{3-1} = 2^2 = 4$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
332
EasyMCQ
જો $A$ એ $3 \times 3$ કક્ષાનો ચોરસ શ્રેણિક હોય,તો $|\operatorname{adj} A| =$ . . . . . . .
A
$|A|$
B
$|A|^3$
C
$|A|^2$
D
$3|A|$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $n \times n$ કક્ષાના કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,શ્રેણિકના એડજોઈન્ટ (સહ-શ્રેણિક) નો ગુણધર્મ નીચે મુજબ છે:
$|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1}$
અહીં આપેલ છે કે શ્રેણિક $A$ ની કક્ષા $3 \times 3$ છે,તેથી $n = 3$.
સૂત્રમાં $n = 3$ મૂકતા:
$|\operatorname{adj} A| = |A|^{3-1} = |A|^2$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
333
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 8 & -2 \\ -4 & 1 \end{bmatrix}$ આપેલ હોય,તો $A^{-1}$ શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 4 & 8 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \frac{1}{16} & \frac{2}{16} \\ \frac{4}{16} & \frac{8}{16} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \frac{1}{16} & -\frac{1}{8} \\ -\frac{1}{4} & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
D
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.

Solution

(D) શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ તેનો નિશ્ચાયક $|A| = ad - bc$ શોધીએ છીએ.
અહીં $A = \begin{bmatrix} 8 & -2 \\ -4 & 1 \end{bmatrix}$ આપેલ છે,તેથી નિશ્ચાયક $|A| = (8)(1) - (-2)(-4) = 8 - 8 = 0$ થાય.
શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $0$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ અસામાન્ય (singular) શ્રેણિક છે.
અસામાન્ય શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.
તેથી,$A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
334
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1} = $ . . . . . . .
A
$-\frac{1}{14} \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 4 & 2 \end{bmatrix}$
B
$-\frac{1}{14} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{14} \begin{bmatrix} -3 & 2 \\ -4 & -2 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{14} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(D) $2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $|A| = ad - bc$ અને $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (2)(3) - (-2)(4) = 6 - (-8) = 6 + 8 = 14$ શોધો.
ત્યારબાદ,વિકર્ણ ઘટકોની અદલાબદલી કરીને અને બાકીના ઘટકોની નિશાની બદલીને એડજોઈન્ટ (adj) શોધો:
$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{14} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$.
આ જવાબ વિકલ્પ $D$ સાથે સુસંગત છે.
335
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 4 \\ 2 & 1 & 2 \\ 5 & 1 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $|\text{adj } A| = $ . . . . . .
A
$1331$
B
$121$
C
$11$
D
$1$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,આપણે શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = 1(1 \times 1 - 2 \times 1) - 3(2 \times 1 - 2 \times 5) + 4(2 \times 1 - 1 \times 5)$
$|A| = 1(1 - 2) - 3(2 - 10) + 4(2 - 5)$
$|A| = 1(-1) - 3(-8) + 4(-3)$
$|A| = -1 + 24 - 12 = 11$
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\text{adj } A| = |A|^{n-1}$,જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકની કક્ષા છે.
અહીં,$n = 3$ છે,તેથી $|\text{adj } A| = |A|^{3-1} = |A|^2$.
$|\text{adj } A| = (11)^2 = 121$.
336
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 5 & 4 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1} = $ . . . . . . .
A
$\begin{bmatrix} \frac{4}{23} & -\frac{3}{23} \\ -\frac{5}{23} & \frac{2}{23} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \frac{4}{23} & \frac{3}{23} \\ -\frac{5}{23} & \frac{2}{23} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -\frac{4}{23} & -\frac{3}{23} \\ -\frac{5}{23} & -\frac{2}{23} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \frac{4}{23} & \frac{3}{23} \\ \frac{5}{23} & \frac{2}{23} \end{bmatrix}$

Solution

(B) $2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધવા માટે,આપણે સૂત્ર $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ,જ્યાં $|A| = ad - bc$ અને $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 5 & 4 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (2)(4) - (-3)(5) = 8 + 15 = 23$ શોધો.
ત્યારબાદ,$A$ નો એડજોઈન્ટ (adj) શોધો: $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{23} \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{4}{23} & \frac{3}{23} \\ -\frac{5}{23} & \frac{2}{23} \end{bmatrix}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
337
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2x & 0 \\ x & x \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $x =$ . . . . . . .
A
$1$
B
$-\frac{1}{2}$
C
$2$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વ્યસ્ત શ્રેણિક $A$ માટે,$A \cdot A^{-1} = I$ થાય,જ્યાં $I$ એ સમાન કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2x & 0 \\ x & x \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$.
તેથી,$A \cdot A^{-1} = \begin{bmatrix} 2x & 0 \\ x & x \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિકનો ગુણાકાર કરતા:
$\begin{bmatrix} (2x)(1) + (0)(-1) & (2x)(0) + (0)(2) \\ (x)(1) + (x)(-1) & (x)(0) + (x)(2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2x & 0 \\ 0 & 2x \end{bmatrix}$.
આને એકમ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$2x = 1$.
$x$ માટે ઉકેલતા,આપણને $x = \frac{1}{2}$ મળે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
338
MediumMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1/2 & 0 & 0 \\ 0 & 1/3 & 0 \\ 0 & 0 & 1/4 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{24} \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{24} \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ વિકર્ણ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$ છે.
વિકર્ણ શ્રેણિક $A = \text{diag}(a, b, c)$ માટે,તેનો વ્યસ્ત $A^{-1} = \text{diag}(\frac{1}{a}, \frac{1}{b}, \frac{1}{c})$ દ્વારા મળે છે.
અહીં $a=2, b=3, c=4$ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$A^{-1} = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{3} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{4} \end{bmatrix}$.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.
339
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિકો હોય કે જેથી $(A+B)(A-B)=A^{2}-B^{2}$ થાય,તો $(A B A^{-1})^{2}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$B^{2}$
B
$I$
C
$A^{2} B^{2}$
D
$A^{2}$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$(A+B)(A-B)=A^{2}-B^{2}$
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $A^{2}-AB+BA-B^{2}=A^{2}-B^{2}$
બંને બાજુથી $A^{2}-B^{2}$ બાદ કરતા: $-AB+BA=0$
તેથી,$AB=BA$
હવે,આપણે $(ABA^{-1})^{2}$ ની ગણતરી કરીએ:
$(ABA^{-1})^{2} = (ABA^{-1})(ABA^{-1})$
$AB=BA$ હોવાથી,આપણે $AB = BA$ લખી શકીએ,તેથી $ABA^{-1} = BAA^{-1} = BI = B$
આમ,$(ABA^{-1})^{2} = B^{2}$
340
MediumMCQ
જો $B=\left[\begin{array}{ll}1 & 3 \\ 1 & \alpha\end{array}\right]$ એ શ્રેણિક $A$ નો એડજોઈન્ટ (adjoint) હોય અને $|A|=2$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,એડજોઈન્ટ અને નિશ્ચાયક વચ્ચેનો સંબંધ $|\operatorname{adj}(A)| = |A|^{n-1}$ છે,જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે.
અહીં,$n=2$ અને $|A|=2$ છે.
તેથી,$|\operatorname{adj}(A)| = |A|^{2-1} = |A|^1 = 2$.
આપેલ છે કે $\operatorname{adj}(A) = B = \left[\begin{array}{ll}1 & 3 \\ 1 & \alpha\end{array}\right]$,આપણે $B$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|B| = (1)(\alpha) - (3)(1) = \alpha - 3$.
કારણ કે $|\operatorname{adj}(A)| = |B|$,તેથી $\alpha - 3 = 2$.
આમ,$\alpha = 2 + 3 = 5$.
341
EasyMCQ
જો $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોય કે જેથી $|5 \times \text{adj} A|=5$ થાય,તો $|A|$ ની કિંમત શોધો.
A
$\pm 1$
B
$\pm 1/25$
C
$\pm 1/5$
D
$\pm 5$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $n = 3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ $n \times n$ શ્રેણિક $M$ માટે,$|kM| = k^n |M|$ થાય.
આ ગુણધર્મ $|5 \times \text{adj}(A)| = 5$ પર લાગુ પાડતા,આપણને $5^3 |\text{adj}(A)| = 5$ મળે છે.
આથી $|\text{adj}(A)| = \frac{5}{5^3} = \frac{1}{5^2} = \frac{1}{25}$ થાય.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે $|\text{adj}(A)| = |A|^{n-1}$ થાય.
$n = 3$ માટે,$|\text{adj}(A)| = |A|^{3-1} = |A|^2$ થાય.
$|\text{adj}(A)|$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા,આપણને $|A|^2 = \frac{1}{25}$ મળે છે.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,$|A| = \pm \frac{1}{5}$ મળે છે.
342
MediumMCQ
જો $\begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \end{bmatrix} A = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો શ્રેણિક $A$ શું છે?
A
$\begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -2 & 1 \\ 3 & -2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \end{bmatrix} A = I$ છે,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
ધારો કે $B = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$. તેથી $BA = I$,જેનો અર્થ છે કે $A = B^{-1}$.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $\frac{1}{ad-bc} \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$ad-bc = (2)(2) - (1)(3) = 4 - 3 = 1$.
તેથી,$B^{-1} = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -3 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$.
આમ,$A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$.
343
EasyMCQ
શ્રેણિક $A$ નું લાક્ષણિક સમીકરણ $\lambda^{3}-5 \lambda^{2}-3 \lambda+2=0$ છે. તો $|\text{adj}(A)|$ ની કિંમત શોધો.
A
$9$
B
$25$
C
$\frac{1}{2}$
D
$4$

Solution

(D) $3 \times 3$ શ્રેણિક $A$ નું લાક્ષણિક સમીકરણ $|A - \lambda I| = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે $-\lambda^3 + \text{tr}(A)\lambda^2 - (\dots)\lambda + |A| = 0$ માં પરિણમે છે.
આપેલ લાક્ષણિક સમીકરણ $\lambda^{3}-5 \lambda^{2}-3 \lambda+2=0$ ને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\lambda^3 - \text{tr}(A)\lambda^2 + (\dots)\lambda - |A| = 0$ સાથે સરખાવતા.
અચળ પદોની સરખામણી કરતા,આપણને $-|A| = 2$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $|A| = -2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,$|\text{adj}(A)| = |A|^{n-1}$ થાય છે.
અહીં,$n = 3$ છે,તેથી $|\text{adj}(A)| = |A|^{3-1} = |A|^2$.
$|A|$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $|\text{adj}(A)| = (-2)^2 = 4$ મળે છે.
344
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 1 & 0 \\ 0 & 2 & 1 \\ 1 & 0 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $|\operatorname{adj} A|$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$9$
C
$1/9$
D
$81$

Solution

(D) આપેલ છે,$A = \begin{bmatrix} 2 & 1 & 0 \\ 0 & 2 & 1 \\ 1 & 0 & 2 \end{bmatrix}$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = 2(4 - 0) - 1(0 - 1) + 0(0 - 2) = 2(4) - 1(-1) + 0 = 8 + 1 = 9$.
આપણે જાણીએ છીએ કે શ્રેણિકના એડજોઈન્ટનો ગુણધર્મ: $|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1}$,જ્યાં $n$ એ ચોરસ શ્રેણિક $A$ ની કક્ષા છે.
અહીં,$n = 3$ છે.
તેથી,$|\operatorname{adj} A| = |A|^{3-1} = |A|^2$.
$|A| = 9$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને મળે છે:
$|\operatorname{adj} A| = 9^2 = 81$.
345
EasyMCQ
જો $A(\operatorname{adj} A)=5 I$ હોય,જ્યાં $I$ એ $3$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે,તો $|\operatorname{adj} A|$ ની કિંમત શોધો.
A
$125$
B
$25$
C
$5$
D
$10$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $A(\operatorname{adj} A) = |A| I$.
આપેલ છે કે $A(\operatorname{adj} A) = 5 I$,બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $|A| = 5$ મળે છે.
$n$ કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,એડજોઈન્ટ શ્રેણિકનો ગુણધર્મ $|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1}$ છે.
અહીં,શ્રેણિકની કક્ષા $n = 3$ છે.
તેથી,$|\operatorname{adj} A| = |A|^{3-1} = |A|^2$.
$|A|$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $|\operatorname{adj} A| = (5)^2 = 25$ મળે છે.
346
MediumMCQ
જો $A=\left[\begin{array}{ccc}1 & -2 & 2 \\ 0 & 2 & -3 \\ 3 & -2 & 4\end{array}\right]$ હોય,તો $A \cdot \operatorname{adj}(A)$ બરાબર શું થાય?
A
$\left[\begin{array}{lll}5 & 1 & 1 \\ 1 & 5 & 1 \\ 1 & 1 & 5\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{lll}5 & 0 & 0 \\ 0 & 5 & 0 \\ 0 & 0 & 5\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{lll}8 & 0 & 0 \\ 0 & 8 & 0 \\ 0 & 0 & 8\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{lll}0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right]$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,$A \cdot \operatorname{adj}(A) = |A| I$,જ્યાં $|A|$ એ $A$ નો નિશ્ચાયક છે અને $I$ એ સમાન કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે.
સૌ પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$|A| = 1(2 \times 4 - (-3) \times (-2)) - (-2)(0 \times 4 - (-3) \times 3) + 2(0 \times (-2) - 2 \times 3)$
$|A| = 1(8 - 6) + 2(0 + 9) + 2(0 - 6)$
$|A| = 1(2) + 2(9) + 2(-6)$
$|A| = 2 + 18 - 12 = 8$
અહીં $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $I = \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right]$.
તેથી,$A \cdot \operatorname{adj}(A) = |A| I = 8 \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}8 & 0 & 0 \\ 0 & 8 & 0 \\ 0 & 0 & 8\end{array}\right]$.
347
EasyMCQ
જો $A$ એ એક ચોરસ શ્રેણિક હોય જે સમીકરણ $A^2 - 5A + 7I = 0$ નું સમાધાન કરે છે,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે અને $0$ એ સમાન કક્ષાનો શૂન્ય શ્રેણિક છે,તો $A^{-1} = $
A
$\frac{1}{7}(5I - A)$
B
$\frac{1}{7}(A - 5I)$
C
$7(5I - A)$
D
$\frac{1}{5}(7I - A)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $A^2 - 5A + 7I = 0$.
$A^2 - 5A + 7I = 0$ હોવાથી,આપણને મળે $7I = 5A - A^2$.
બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા (ધારો કે $|A| \neq 0$):
$A^{-1}(A^2 - 5A + 7I) = A^{-1}(0)$.
$A^{-1}A^2 - 5A^{-1}A + 7A^{-1}I = 0$.
$A - 5I + 7A^{-1} = 0$.
$7A^{-1} = 5I - A$.
$A^{-1} = \frac{1}{7}(5I - A)$.
348
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & \tan \frac{\alpha}{2} \\ -\tan \frac{\alpha}{2} & 1 \end{bmatrix}$ અને $AB = I$ હોય,તો $B$ બરાબર શું થાય?
A
$\cos^2 \frac{\alpha}{2} \cdot A$
B
$\cos^2 \frac{\alpha}{2} \cdot I$
C
$\sin^2 \frac{\alpha}{2} \cdot A$
D
$\cos^2 \frac{\alpha}{2} \cdot A^T$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$A = \begin{bmatrix} 1 & \tan \frac{\alpha}{2} \\ -\tan \frac{\alpha}{2} & 1 \end{bmatrix}$ અને $AB = I$.
$AB = I$ હોવાથી,$B = A^{-1}$ થાય.
$A$ નો નિશ્ચાયક $|A| = (1)(1) - (\tan \frac{\alpha}{2})(-\tan \frac{\alpha}{2}) = 1 + \tan^2 \frac{\alpha}{2} = \sec^2 \frac{\alpha}{2}$ છે.
$A$ નો એડજોઈન્ટ $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 1 & -\tan \frac{\alpha}{2} \\ \tan \frac{\alpha}{2} & 1 \end{bmatrix}$ છે.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{\sec^2 \frac{\alpha}{2}} \begin{bmatrix} 1 & -\tan \frac{\alpha}{2} \\ \tan \frac{\alpha}{2} & 1 \end{bmatrix}$.
$\frac{1}{\sec^2 \frac{\alpha}{2}} = \cos^2 \frac{\alpha}{2}$ હોવાથી,$B = \cos^2 \frac{\alpha}{2} \begin{bmatrix} 1 & -\tan \frac{\alpha}{2} \\ \tan \frac{\alpha}{2} & 1 \end{bmatrix}$ મળે.
અહીં $A^T = \begin{bmatrix} 1 & -\tan \frac{\alpha}{2} \\ \tan \frac{\alpha}{2} & 1 \end{bmatrix}$ છે.
તેથી,$B = \cos^2 \frac{\alpha}{2} \cdot A^T$ થાય.
349
EasyMCQ
જો $A$ એ $3 \times 3$ કક્ષાનો શ્રેણિક હોય,તો $(A^2)^{-1}$ કોના બરાબર થાય?
A
$(-A^2)^2$
B
$(A^{-1})^2$
C
$A^2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વ્યસ્ત શ્રેણિક $A$ માટે,શ્રેણિકની ઘાતનો વ્યસ્ત $(A^n)^{-1} = (A^{-1})^n$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ ગુણધર્મને આપેલ પદાવલિ પર લાગુ કરતા:
$(A^2)^{-1} = (A^{-1})^2$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(A^{-1})^2$ છે.
350
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 3 & -2 \end{bmatrix}$ હોય,તો શ્રેણિક $A^3$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$A$
B
$-I$
C
$I$
D
$-A$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 3 & -2 \end{bmatrix}$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (2)(-2) - (-1)(3) = -4 + 3 = -1$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,$A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
હવે,$A^2$ શોધીએ:
$A^2 = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 3 & -2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 3 & -2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4-3 & -2+2 \\ 6-6 & -3+4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = I$.
$A^2 = I$ હોવાથી,$A^3$ શોધી શકાય:
$A^3 = A^2 \cdot A = I \cdot A = A$.
આપણે $A^3$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $(A^3)^{-1}$ શોધવાનો છે.
$A^3 = A$ હોવાથી,$(A^3)^{-1} = A^{-1}$ થાય.
$A^2 = I$ પરથી,આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot A = I$,જેનો અર્થ છે કે $A^{-1} = A$.
તેથી,$(A^3)^{-1} = A$.

3 and 4 .Determinants and Matrices — Adjoint and inverse of matrices · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.