Gujarati

Adjoint and inverse of matrices Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Adjoint and inverse of matrices

467+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 467 questions in Gujarati

251
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & \cot \frac{\theta}{2} \\ -\cot \frac{\theta}{2} & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1} =$
A
$\sin^2 \frac{\theta}{2} A^T$
B
$\frac{\sin^2 \theta}{2} A^T$
C
$\left(\frac{1+\cos \theta}{2}\right) A^T$
D
$\left(\frac{1-\cos \theta}{2}\right) A^T$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & \cot \frac{\theta}{2} \\ -\cot \frac{\theta}{2} & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (1)(1) - (\cot \frac{\theta}{2})(-\cot \frac{\theta}{2}) = 1 + \cot^2 \frac{\theta}{2} = \csc^2 \frac{\theta}{2}$ શોધો.
$A$ નો એડજોઈન્ટ $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 1 & -\cot \frac{\theta}{2} \\ \cot \frac{\theta}{2} & 1 \end{bmatrix} = A^T$ છે.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{\csc^2 \frac{\theta}{2}} A^T = \sin^2 \frac{\theta}{2} A^T$.
કારણ કે $\sin^2 \frac{\theta}{2} = \frac{1-\cos \theta}{2}$,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
252
DifficultMCQ
જો શ્રેણિક $A = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} -1 & 7 & -24 \\ 2 & a & 4 \\ 2 & -3 & 15 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} 3 & 3 & 4 \\ 2 & -3 & 4 \\ b & -1 & c \end{bmatrix}$ હોય,તો $a, b, c$ ની કિંમતો અનુક્રમે ...... છે.
A
$3, 1, 0$
B
$\frac{-6}{11}, 0, \frac{1}{11}$
C
$-3, 0, 1$
D
$\frac{-3}{11}, 0, \frac{1}{11}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot A^{-1} = I$,જ્યાં $I$ એ $3 \times 3$ ક્રમનો એકમ શ્રેણિક છે.
આપેલ છે કે $A = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} -1 & 7 & -24 \\ 2 & a & 4 \\ 2 & -3 & 15 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} 3 & 3 & 4 \\ 2 & -3 & 4 \\ b & -1 & c \end{bmatrix}$.
તેથી,$A \cdot A^{-1} = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} -1 & 7 & -24 \\ 2 & a & 4 \\ 2 & -3 & 15 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 3 & 4 \\ 2 & -3 & 4 \\ b & -1 & c \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિકોનો ગુણાકાર કરતા:
હાર $1 \times$ સ્તંભ $1$: $\frac{1}{11} [(-1)(3) + (7)(2) + (-24)(b)] = 1 \implies -3 + 14 - 24b = 11 \implies 11 - 24b = 11 \implies b = 0$.
હાર $2 \times$ સ્તંભ $2$: $\frac{1}{11} [(2)(3) + (a)(-3) + (4)(-1)] = 1 \implies 6 - 3a - 4 = 11 \implies 2 - 3a = 11 \implies -3a = 9 \implies a = -3$.
હાર $3 \times$ સ્તંભ $3$: $\frac{1}{11} [(2)(4) + (-3)(4) + (15)(c)] = 1 \implies 8 - 12 + 15c = 11 \implies -4 + 15c = 11 \implies 15c = 15 \implies c = 1$.
આમ,$a = -3, b = 0, c = 1$ મળે છે.
253
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ એ $2$ ક્રમના બિન-શૂન્ય શ્રેણિકો છે,જેથી $(AB)^{-1} = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $B^{-1} = $
A
$\frac{1}{2} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{2} \begin{bmatrix} 3 & 1 \\ 2 & 4 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{2} \begin{bmatrix} -1 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $(AB)^{-1} = B^{-1} A^{-1}$.
આપેલ છે કે $(AB)^{-1} = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$B^{-1} A^{-1} = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$
$B^{-1} \left( \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -1 & 0 \end{bmatrix} \right) = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$
$B^{-1} \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -1 & 0 \end{bmatrix} = \frac{3}{6} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix} = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$
ધારો કે $M = \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$. તો $B^{-1} M = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$.
$B^{-1} = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix} M^{-1}$.
પ્રથમ,$M^{-1} = \frac{1}{|M|} \text{adj}(M)$ શોધો.
$|M| = (4)(0) - (3)(-1) = 0 + 3 = 3$.
$\text{adj}(M) = \begin{bmatrix} 0 & -3 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$.
$M^{-1} = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 0 & -3 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$.
હવે,$B^{-1} = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 2 & 3 \end{bmatrix} \left( \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 0 & -3 \\ 1 & 4 \end{bmatrix} \right) = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} (-7)(0) + (-3)(1) & (-7)(-3) + (-3)(4) \\ (2)(0) + (3)(1) & (2)(-3) + (3)(4) \end{bmatrix}$
$B^{-1} = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} -3 & 21 - 12 \\ 3 & -6 + 12 \end{bmatrix} = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} -3 & 9 \\ 3 & 6 \end{bmatrix} = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} -1 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$.
254
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & -3 & 4 \\ 2 & -3 & 4 \\ 0 & -1 & 1 \end{bmatrix}_{3 \times 3}$ હોય,તો $A^{-1} = $
A
$A$
B
$A^2$
C
$A^3$
D
$A^4$

Solution

(C) $A^{-1}$ શોધવા માટે,આપણે પ્રથમ નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરીએ છીએ.
$|A| = 3((-3)(1) - (4)(-1)) - (-3)((2)(1) - (4)(0)) + 4((2)(-1) - (-3)(0))$
$|A| = 3(-3 + 4) + 3(2) + 4(-2) = 3(1) + 6 - 8 = 3 + 6 - 8 = 1$.
કારણ કે $|A| = 1 \neq 0$,તેથી $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
આગળ,આપણે સહઅવયવ શ્રેણિક $C_{ij}$ શોધીએ છીએ.
$C_{11} = 1, C_{12} = -2, C_{13} = -2$.
$C_{21} = -1, C_{22} = 3, C_{23} = 3$.
$C_{31} = 0, C_{32} = -4, C_{33} = -3$.
આમ,$adj(A) = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 0 \\ -2 & 3 & -4 \\ -2 & 3 & -3 \end{bmatrix}$.
$A^2 = \begin{bmatrix} 3 & -4 & 4 \\ 0 & -1 & 0 \\ -2 & 2 & -3 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરતા.
$A^3 = A^2 \cdot A = \begin{bmatrix} 1 & -1 & 0 \\ -2 & 3 & -4 \\ -2 & 3 & -3 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરતા.
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} adj(A) = adj(A)$ હોવાથી,$A^{-1} = A^3$ થાય છે.
255
MediumMCQ
શ્રેણિક $A$ એ અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક છે અને $(A-3I)(A-5I)=0$ છે,તો $\frac{15}{8} A^{-1} =$ . . . . . .
A
$I - \frac{1}{8} A$
B
$2I - \frac{1}{15} A$
C
$I - \frac{1}{8} A$
D
$8I - 15A$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $(A-3I)(A-5I) = 0$ છે.
પદાવલિનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $A^2 - 5A - 3A + 15I = 0$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $A^2 - 8A + 15I = 0$ થાય છે.
શ્રેણિક $A$ અસામાન્ય હોવાથી,આપણે સમીકરણની બંને બાજુએ $A^{-1}$ વડે ગુણી શકીએ:
$A^{-1}(A^2 - 8A + 15I) = A^{-1}(0)$.
આનાથી $A - 8I + 15A^{-1} = 0$ મળે છે.
$15A^{-1}$ ને અલગ કરવા માટે પદોની ગોઠવણી કરતા,આપણને $15A^{-1} = 8I - A$ મળે છે.
બંને બાજુ $8$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{15}{8} A^{-1} = \frac{8I - A}{8} = I - \frac{1}{8} A$ મળે છે.
256
MediumMCQ
જો $A$ એ $2$ ક્રમનો શ્રેણિક હોય અને $I$ એ $2$ ક્રમનો એકમ શ્રેણિક હોય,જેથી $A^2 - 4A + 3I = 0$ થાય,તો $(A + 3I)^{-1} =$
A
$\frac{A}{24} - \frac{7}{24} I$
B
$\frac{A}{21} - \frac{7}{21} I$
C
$\frac{7I}{24} - \frac{A}{24}$
D
$A - 3I$

Solution

(C) આપેલ લાક્ષણિક સમીકરણ $A^2 - 4A + 3I = 0$ છે.
આપણે $(A + 3I)^{-1}$ શોધવાનું છે.
ધારો કે $(A + 3I)^{-1} = xA + yI$.
તેથી $(A + 3I)(xA + yI) = I$.
$xA^2 + yA + 3xA + 3yI = I$.
$xA^2 + (y + 3x)A + 3yI = I$.
$A^2 = 4A - 3I$ મૂકતા:
$x(4A - 3I) + (y + 3x)A + 3yI = I$.
$(7x + y)A + (3y - 3x)I = I$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$7x + y = 0 \implies y = -7x$.
$3y - 3x = 1$.
$y = -7x$ ને બીજા સમીકરણમાં મૂકતા:
$3(-7x) - 3x = 1 \implies -24x = 1 \implies x = -\frac{1}{24}$.
તેથી $y = \frac{7}{24}$.
આમ,$(A + 3I)^{-1} = -\frac{1}{24}A + \frac{7}{24}I = \frac{7I}{24} - \frac{A}{24}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
257
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & -1 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1}$ શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} 1 & -\frac{1}{2} \\ 2 & \frac{3}{2} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & \frac{1}{2} \\ -2 & \frac{3}{2} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & -\frac{1}{2} \\ -2 & \frac{3}{2} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & \frac{1}{2} \\ 2 & \frac{3}{2} \end{bmatrix}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 3 & -1 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે,વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $|A| = ad - bc$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (3)(2) - (-1)(-4) = 6 - 4 = 2$ શોધો.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
હવે,એડજોઈન્ટ શ્રેણિક શોધો: $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 4 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{2}{2} & \frac{1}{2} \\ \frac{4}{2} & \frac{3}{2} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & \frac{1}{2} \\ 2 & \frac{3}{2} \end{bmatrix}$.
258
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1} =$
A
$-\frac{1}{2} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{14} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{14} \begin{bmatrix} -3 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$
D
$-\frac{1}{14} \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (2)(3) - (-2)(4) = 6 + 8 = 14$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી $A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
$A$ નો એડજોઈન્ટ (સહઅવયવજ શ્રેણિક) વિકર્ણ ઘટકોની અદલાબદલી કરીને અને બાકીના ઘટકોની નિશાની બદલીને મેળવવામાં આવે છે:
$\text{Adj } A = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$.
સૂત્ર $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{Adj } A$ નો ઉપયોગ કરતા:
$A^{-1} = \frac{1}{14} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix}$.
259
DifficultMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -5 & 1 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = xA + yI_2$,(જ્યાં $I_2$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે),તો
A
$x = \frac{-1}{11}, y = \frac{2}{11}$
B
$x = \frac{1}{11}, y = \frac{-2}{11}$
C
$x = \frac{-1}{11}, y = \frac{-2}{11}$
D
$x = \frac{1}{11}, y = \frac{2}{11}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -5 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (1)(1) - (2)(-5) = 1 + 10 = 11$ શોધો.
$|A| \neq 0$ હોવાથી,$A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 5 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{11} & \frac{-2}{11} \\ \frac{5}{11} & \frac{1}{11} \end{bmatrix}$.
આપણને $A^{-1} = xA + yI_2$ આપેલ છે.
શ્રેણિકોની કિંમત મૂકતા:
$\begin{bmatrix} \frac{1}{11} & \frac{-2}{11} \\ \frac{5}{11} & \frac{1}{11} \end{bmatrix} = x \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -5 & 1 \end{bmatrix} + y \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} x+y & 2x \\ -5x & x+y \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$2x = \frac{-2}{11} \implies x = \frac{-1}{11}$.
$x + y = \frac{1}{11} \implies \frac{-1}{11} + y = \frac{1}{11} \implies y = \frac{2}{11}$.
આમ,$x = \frac{-1}{11}$ અને $y = \frac{2}{11}$.
260
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & a & 3 \\ 3 & 2 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} -2 & 0 & b \\ 7 & -1 & -2 \\ c & 1 & 1 \end{bmatrix}$ હોય અને જો શ્રેણિક $B$ એ શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત હોય,તો $4a + 2b - c$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$14$
C
$-14$
D
$-6$

Solution

(B) આપેલ છે કે $B = A^{-1}$,તેથી $BA = I$.
$\begin{bmatrix} -2 & 0 & b \\ 7 & -1 & -2 \\ c & 1 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & a & 3 \\ 3 & 2 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
ડાબી બાજુના શ્રેણિકોનો ગુણાકાર કરતા:
હાર $1$,સ્તંભ $1$: $(-2)(1) + (0)(1) + (b)(3) = -2 + 3b = 1 \Rightarrow 3b = 3 \Rightarrow b = 1$.
હાર $2$,સ્તંભ $2$: $(7)(1) + (-1)(a) + (-2)(2) = 7 - a - 4 = 3 - a = 1 \Rightarrow a = 2$.
હાર $3$,સ્તંભ $3$: $(c)(1) + (1)(3) + (1)(2) = c + 3 + 2 = c + 5 = 1 \Rightarrow c = -4$.
હવે,$4a + 2b - c$ ની કિંમત શોધો:
$4(2) + 2(1) - (-4) = 8 + 2 + 4 = 14$.
261
EasyMCQ
શ્રેણિક $\left[\begin{array}{cc}0.8 & -0.6 \\ 0.6 & 0.8\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$\left[\begin{array}{cc}0.8 & 0.6 \\ -0.6 & 0.8\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ll}-0.8 & 0.6 \\ -0.6 & 0.8\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}-0.8 & -0.6 \\ 0.6 & 0.8\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{cc}8 & -6 \\ 6 & 8\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}0.8 & -0.6 \\ 0.6 & 0.8\end{array}\right]$.
$A$ નો નિશ્ચાયક $|A| = (0.8)(0.8) - (-0.6)(0.6) = 0.64 + 0.36 = 1$ છે.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,$A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{cc}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ માટે,વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}0.8 & 0.6 \\ -0.6 & 0.8\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}0.8 & 0.6 \\ -0.6 & 0.8\end{array}\right]$.
262
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 7 & 4 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(A^2 - 5A)^{-1}$ શું થાય?
A
$-\frac{1}{4} \begin{bmatrix} -3 & 1 \\ 7 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{4} \begin{bmatrix} -3 & 1 \\ 7 & -1 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{4} \begin{bmatrix} 3 & 1 \\ 7 & 1 \end{bmatrix}$
D
$-\frac{1}{4} \begin{bmatrix} 3 & -1 \\ 7 & -1 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 7 & 4 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 7 & 4 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 7 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4+7 & 2+4 \\ 14+28 & 7+16 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 11 & 6 \\ 42 & 23 \end{bmatrix}$.
ત્યારબાદ,$5A = 5 \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 7 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 10 & 5 \\ 35 & 20 \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^2 - 5A = \begin{bmatrix} 11 & 6 \\ 42 & 23 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 10 & 5 \\ 35 & 20 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 7 & 3 \end{bmatrix}$.
ધારો કે $B = A^2 - 5A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 7 & 3 \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|B| = (1)(3) - (1)(7) = 3 - 7 = -4$.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $B^{-1} = \frac{1}{|B|} \text{adj}(B) = \frac{1}{-4} \begin{bmatrix} 3 & -1 \\ -7 & 1 \end{bmatrix} = \frac{1}{4} \begin{bmatrix} -3 & 1 \\ 7 & -1 \end{bmatrix}$.
263
EasyMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \alpha I + \beta A$,જ્યાં $\alpha, \beta \in \mathbb{R}$ અને $I$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે. તો $4(\alpha - \beta)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{8}{3}$
B
$4$
C
$2$
D
$5$

Solution

(B) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix}$. નિશ્ચાયક $|A| = (1)(4) - (2)(-1) = 4 + 2 = 6 \neq 0$.
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ હોવાથી,$A^{-1} = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{2}{3} & -\frac{1}{3} \\ \frac{1}{6} & \frac{1}{6} \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $A^{-1} = \alpha I + \beta A$,તેથી:
$\begin{bmatrix} \frac{2}{3} & -\frac{1}{3} \\ \frac{1}{6} & \frac{1}{6} \end{bmatrix} = \alpha \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} + \beta \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \alpha + \beta & 2\beta \\ -\beta & \alpha + 4\beta \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે:
$-\beta = \frac{1}{6} \implies \beta = -\frac{1}{6}$.
$\alpha + \beta = \frac{2}{3} \implies \alpha - \frac{1}{6} = \frac{2}{3} \implies \alpha = \frac{2}{3} + \frac{1}{6} = \frac{5}{6}$.
તેથી,$4(\alpha - \beta) = 4(\frac{5}{6} - (-\frac{1}{6})) = 4(\frac{6}{6}) = 4(1) = 4$.
264
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(2A^2 + 5A)$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} 7 & 3 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} -7 & 3 \\ 3 & -4 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} -7 & -3 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ 3 & 7 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 3 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4+1 & -2-3 \\ -2-3 & 1+9 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & -5 \\ -5 & 10 \end{bmatrix}$ શોધો.
હવે,$2A^2 + 5A = 2 \begin{bmatrix} 5 & -5 \\ -5 & 10 \end{bmatrix} + 5 \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 10 & -10 \\ -10 & 20 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 10 & -5 \\ -5 & 15 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 20 & -15 \\ -15 & 35 \end{bmatrix}$ ગણો.
ધારો કે $M = 2A^2 + 5A = \begin{bmatrix} 20 & -15 \\ -15 & 35 \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|M| = (20)(35) - (-15)(-15) = 700 - 225 = 475$.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $M^{-1} = \frac{1}{|M|} \text{adj}(M) = \frac{1}{475} \begin{bmatrix} 35 & 15 \\ 15 & 20 \end{bmatrix}$.
$5$ વડે ભાગતા,આપણને $M^{-1} = \frac{1}{95} \begin{bmatrix} 7 & 3 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$ મળે છે.
265
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} i & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ જ્યાં $i = \sqrt{-1}$ અને $B = A^{2029}$ હોય,તો $B^{-1} =$
A
$-A$
B
$\operatorname{adj} A$
C
$-I$
D
$-\operatorname{adj} A$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} i & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
$A^2 = \begin{bmatrix} i & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} i & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} i^2+1 & i \\ i & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & i \\ i & 1 \end{bmatrix}$.
$A^3 = A^2 \times A = \begin{bmatrix} 0 & i \\ i & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} i & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} i & 0 \\ 0 & i \end{bmatrix} = iI$.
તેથી $A^6 = (A^3)^2 = (iI)^2 = i^2 I = -I$.
હવે,$B = A^{2029} = A^{6 \times 338 + 1} = (A^6)^{338} \times A = (-I)^{338} \times A = I \times A = A$.
કારણ કે $B = A$,આપણે $B^{-1} = A^{-1}$ શોધવાનું છે.
$|A| = (i)(0) - (1)(1) = -1$.
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \operatorname{adj} A = \frac{1}{-1} \operatorname{adj} A = -\operatorname{adj} A$.
તેથી,$B^{-1} = -\operatorname{adj} A$.
266
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -5 & 1 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = xA + yI$ હોય,જ્યાં $I$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે,તો $2x + 3y$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{8}{11}$
B
$\frac{4}{11}$
C
$\frac{-8}{11}$
D
$\frac{-4}{11}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -5 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $|A| = (1)(1) - (2)(-5) = 1 + 10 = 11$ શોધીએ.
ત્યારબાદ,વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{11} \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 5 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{11} & \frac{-2}{11} \\ \frac{5}{11} & \frac{1}{11} \end{bmatrix}$ શોધીએ.
આપેલ સમીકરણ $A^{-1} = xA + yI$ મુજબ:
$\begin{bmatrix} \frac{1}{11} & \frac{-2}{11} \\ \frac{5}{11} & \frac{1}{11} \end{bmatrix} = x \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -5 & 1 \end{bmatrix} + y \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} x+y & 2x \\ -5x & x+y \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,$2x = \frac{-2}{11} \Rightarrow x = \frac{-1}{11}$ મળે છે.
તેમજ,$x+y = \frac{1}{11} \Rightarrow \frac{-1}{11} + y = \frac{1}{11} \Rightarrow y = \frac{2}{11}$.
અંતે,$2x + 3y = 2(\frac{-1}{11}) + 3(\frac{2}{11}) = \frac{-2}{11} + \frac{6}{11} = \frac{4}{11}$.
267
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & \tan x \\ -\tan x & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^T \cdot A^{-1} = $
A
$\begin{bmatrix} -\cos 2x & \sin 2x \\ -\sin 2x & \cos 2x \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \cos 2x & -\sin 2x \\ \sin 2x & \cos 2x \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \cos 2x & \sin 2x \\ -\sin 2x & \cos 2x \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \cos 2x & -\sin 2x \\ -\sin 2x & \cos 2x \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & \tan x \\ -\tan x & 1 \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A| = (1)(1) - (\tan x)(-\tan x) = 1 + \tan^2 x = \sec^2 x$.
પરિવર્તિત શ્રેણિક $A^T = \begin{bmatrix} 1 & -\tan x \\ \tan x & 1 \end{bmatrix}$.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{1 + \tan^2 x} \begin{bmatrix} 1 & -\tan x \\ \tan x & 1 \end{bmatrix}$.
હવે,$A^T \cdot A^{-1} = \begin{bmatrix} 1 & -\tan x \\ \tan x & 1 \end{bmatrix} \cdot \frac{1}{1 + \tan^2 x} \begin{bmatrix} 1 & -\tan x \\ \tan x & 1 \end{bmatrix}$
$= \frac{1}{1 + \tan^2 x} \begin{bmatrix} 1 - \tan^2 x & -\tan x - \tan x \\ \tan x + \tan x & -\tan^2 x + 1 \end{bmatrix}$
$= \frac{1}{1 + \tan^2 x} \begin{bmatrix} 1 - \tan^2 x & -2 \tan x \\ 2 \tan x & 1 - \tan^2 x \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} \frac{1 - \tan^2 x}{1 + \tan^2 x} & \frac{-2 \tan x}{1 + \tan^2 x} \\ \frac{2 \tan x}{1 + \tan^2 x} & \frac{1 - \tan^2 x}{1 + \tan^2 x} \end{bmatrix}$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos 2x = \frac{1 - \tan^2 x}{1 + \tan^2 x}$ અને $\sin 2x = \frac{2 \tan x}{1 + \tan^2 x}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$A^T \cdot A^{-1} = \begin{bmatrix} \cos 2x & -\sin 2x \\ \sin 2x & \cos 2x \end{bmatrix}$.
268
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -1 \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 4 & -1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(A+B)^{-1}$ શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} -\frac{1}{2} & 0 \\ -\frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 \\ \frac{3}{2} & -\frac{1}{2} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 \\ -\frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 \\ \frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,શ્રેણિક $A$ અને $B$ નો સરવાળો શોધો:
$A+B = \begin{bmatrix} 1 & -1 \\ 2 & -1 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 4 & -1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 0 \\ 6 & -2 \end{bmatrix}$
હવે,$(A+B)$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$|A+B| = (2)(-2) - (0)(6) = -4 - 0 = -4$
અહીં $|A+B| \neq 0$ હોવાથી,વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
જો $M = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ હોય,તો $M^{-1} = \frac{1}{|M|} \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$.
આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$(A+B)^{-1} = \frac{1}{-4} \begin{bmatrix} -2 & 0 \\ -6 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{-2}{-4} & \frac{0}{-4} \\ \frac{-6}{-4} & \frac{2}{-4} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & 0 \\ \frac{3}{2} & -\frac{1}{2} \end{bmatrix}$
269
EasyMCQ
શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 3 & 2 & 6 \\ 1 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 5 \end{bmatrix}$ ના વ્યસ્ત શ્રેણિકની ત્રીજી હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક શોધો.
A
$1$
B
$-2$
C
$2$
D
$0$

Solution

(B) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 3 & 2 & 6 \\ 1 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 5 \end{bmatrix}$. શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ દ્વારા મળે છે.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરીએ:
$|A| = 3(1 \times 5 - 2 \times 2) - 2(1 \times 5 - 2 \times 2) + 6(1 \times 2 - 1 \times 2)$
$|A| = 3(5 - 4) - 2(5 - 4) + 6(2 - 2) = 3(1) - 2(1) + 6(0) = 3 - 2 = 1$.
$A^{-1}$ ની ત્રીજી હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક $(A^{-1})_{32} = \frac{C_{23}}{|A|}$ છે,જ્યાં $C_{23}$ એ શ્રેણિક $A$ ના બીજા હાર અને ત્રીજા સ્તંભના ઘટકનો સહઅવયવ છે.
સહઅવયવ $C_{23} = (-1)^{2+3} \times M_{23}$,જ્યાં $M_{23}$ એ $(2,3)$ સ્થાન પરના ઘટકનો ઉપનિશ્ચાયક છે.
$M_{23} = \det \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 2 & 2 \end{bmatrix} = (3 \times 2) - (2 \times 2) = 6 - 4 = 2$.
તેથી,$C_{23} = (-1)^5 \times 2 = -2$.
આમ,$(A^{-1})_{32} = \frac{-2}{1} = -2$.
270
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 1+2i & i-2 \\ -1-2i & 0 & K \\ 2-i & -7 & 0 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવતું ન હોય,તો $K = $ (જ્યાં $i = \sqrt{-1}$)
A
$1+2i$
B
$-7$
C
$7$
D
$1-2i$

Solution

(C) શ્રેણિક $A$ વિસંમિત (skew-symmetric) હોવા માટે,તેણે $A^T = -A$ નું પાલન કરવું આવશ્યક છે.
આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & 1+2i & i-2 \\ -1-2i & 0 & K \\ 2-i & -7 & 0 \end{bmatrix}$ છે.
ઘટકો $A_{ij} = -A_{ji}$ ની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈએ છીએ કે:
$A_{12} = 1+2i$ અને $A_{21} = -1-2i = -(1+2i)$,જે સુસંગત છે.
$A_{13} = i-2$ અને $A_{31} = 2-i = -(i-2)$,જે સુસંગત છે.
$A_{23} = K$ અને $A_{32} = -7$.
વિસંમિતતા માટે,$A_{23} = -A_{32}$ હોવું જોઈએ,તેથી $K = -(-7) = 7$.
જોકે,પ્રશ્નમાં આપેલ છે કે $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી,જેનો અર્થ છે કે $\det(A) = 0$.
એકી કક્ષાના $(3 \times 3)$ વિસંમિત શ્રેણિક માટે,નિશ્ચાયક હંમેશા $0$ હોય છે.
આમ,$A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી તેવી શરત કોઈપણ $K$ માટે સંતોષાય છે જે શ્રેણિકને વિસંમિત બનાવે છે.
તેથી,$K = 7$.
271
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 1 & 3 & 4 \\ 3 & 4 & 3 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1} = $
A
$-\frac{1}{4} \begin{bmatrix} -7 & -6 & -1 \\ 9 & 6 & -1 \\ -5 & -2 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{4} \begin{bmatrix} -7 & 6 & -1 \\ 9 & -6 & -1 \\ -5 & 2 & 1 \end{bmatrix}$
C
$-\frac{1}{4} \begin{bmatrix} -7 & 6 & 1 \\ 9 & -1 & 1 \\ -5 & 2 & 1 \end{bmatrix}$
D
$-\frac{1}{4} \begin{bmatrix} -7 & 6 & -1 \\ 9 & -6 & -1 \\ -5 & 2 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(D) સૌ પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો:
$|A| = 1(3 \times 3 - 4 \times 4) - 2(1 \times 3 - 4 \times 3) + 3(1 \times 4 - 3 \times 3)$
$|A| = 1(9 - 16) - 2(3 - 12) + 3(4 - 9)$
$|A| = 1(-7) - 2(-9) + 3(-5) = -7 + 18 - 15 = -4$.
ત્યારબાદ,સહઅવયવ શ્રેણિક $C_{ij}$ શોધો:
$C_{11} = +(9-16) = -7, C_{12} = -(3-12) = 9, C_{13} = +(4-9) = -5$
$C_{21} = -(6-12) = 6, C_{22} = +(3-9) = -6, C_{23} = -(4-6) = 2$
$C_{31} = +(8-9) = -1, C_{32} = -(4-3) = -1, C_{33} = +(3-2) = 1$
આમ,$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} -7 & 6 & -1 \\ 9 & -6 & -1 \\ -5 & 2 & 1 \end{bmatrix}$.
અંતે,$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{-4} \begin{bmatrix} -7 & 6 & -1 \\ 9 & -6 & -1 \\ -5 & 2 & 1 \end{bmatrix} = -\frac{1}{4} \begin{bmatrix} -7 & 6 & -1 \\ 9 & -6 & -1 \\ -5 & 2 & 1 \end{bmatrix}$.
272
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & a & 3 \\ 1 & 1 & 5 \\ 2 & 4 & 7 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} 13 & 2 & -7 \\ -3 & b & 2 \\ -2 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $a$ અને $b$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થશે?
A
$2, -1$
B
$1, 2$
C
$2, 1$
D
$-1, 2$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $A \times A^{-1} = I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરતા:
$|A| = 1(7 - 20) - a(7 - 10) + 3(4 - 2) = -13 + 3a + 6 = 3a - 7$.
ગુણધર્મ $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરીને,$A^{-1}$ ના $(2, 1)$ સ્થાન પરનો ઘટક $-3$ છે.
$A$ નો સહઅવયવ $C_{12} = -(1 \times 7 - 5 \times 2) = -(7 - 10) = 3$.
$(A^{-1})_{21} = \frac{C_{12}}{|A|}$ હોવાથી,$-3 = \frac{3}{3a - 7}$.
$-3(3a - 7) = 3 \Rightarrow -9a + 21 = 3 \Rightarrow 9a = 18 \Rightarrow a = 2$.
હવે,$b$ માટે,જે $A^{-1}$ ના $(2, 2)$ સ્થાન પરનો ઘટક છે:
$(A^{-1})_{22} = \frac{C_{22}}{|A|}$.
સહઅવયવ $C_{22} = (1 \times 7 - 3 \times 2) = 7 - 6 = 1$.
$b = \frac{1}{3(2) - 7} = \frac{1}{6 - 7} = -1$.
આમ,$a = 2$ અને $b = -1$.
273
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 3 & 1 & 3 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & 2 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(AB)^{-1} =$
A
$\begin{bmatrix} \frac{-17}{5} & \frac{9}{5} \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \frac{17}{5} & \frac{9}{5} \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \frac{-17}{5} & 2 \\ \frac{-9}{5} & -1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \frac{-17}{5} & 2 \\ \frac{9}{5} & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(A) પગલું $1$: ગુણાકાર $AB$ શોધો.
$AB = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 3 & 1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & 2 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (1)(2) + (2)(1) + (1)(1) & (1)(3) + (2)(2) + (1)(2) \\ (3)(2) + (1)(1) + (3)(1) & (3)(3) + (1)(2) + (3)(2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 9 \\ 10 & 17 \end{bmatrix}$.
પગલું $2$: $AB$ નો નિશ્ચાયક શોધો.
$|AB| = (5)(17) - (9)(10) = 85 - 90 = -5$.
પગલું $3$: વ્યસ્ત શ્રેણિક $(AB)^{-1} = \frac{1}{|AB|} \text{adj}(AB)$ શોધો.
$(AB)^{-1} = \frac{1}{-5} \begin{bmatrix} 17 & -9 \\ -10 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{-17}{5} & \frac{9}{5} \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$.
274
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(A^{-1})^3 = $
A
$\frac{1}{27} \begin{bmatrix} -1 & 26 \\ 0 & 27 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{27} \begin{bmatrix} 1 & -26 \\ 0 & -27 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{27} \begin{bmatrix} 1 & -26 \\ 0 & 27 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{27} \begin{bmatrix} 1 & 26 \\ 0 & -27 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે $A^2 = \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9 & 8 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ શોધીએ.
ત્યારબાદ,$A^3 = A^2 \cdot A = \begin{bmatrix} 9 & 8 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 27 & 26 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(A^{-1})^3 = (A^3)^{-1}$.
શ્રેણિક $M = \begin{bmatrix} a & b \\ 0 & d \end{bmatrix}$ માટે,$M^{-1} = \frac{1}{ad} \begin{bmatrix} d & -b \\ 0 & a \end{bmatrix}$ થાય.
અહીં,$A^3 = \begin{bmatrix} 27 & 26 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે,તેથી $a=27, b=26, d=1$.
$(A^3)^{-1} = \frac{1}{27 \times 1} \begin{bmatrix} 1 & -26 \\ 0 & 27 \end{bmatrix} = \frac{1}{27} \begin{bmatrix} 1 & -26 \\ 0 & 27 \end{bmatrix}$.
275
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$ એ રીતે હોય કે $A^2 - 4A + 3I = 0$,જ્યાં $I$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે,તો $A^{-1}$ શું થાય?
A
$\frac{1}{3} \begin{bmatrix} -2 & 1 \\ 1 & -2 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{3} \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{3} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{3} \begin{bmatrix} -1 & 2 \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $A^2 - 4A + 3I = 0$ છે.
બંને બાજુથી $3I$ બાદ કરતા: $A^2 - 4A = -3I$.
બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા: $A^{-1}(A^2 - 4A) = A^{-1}(-3I)$.
આનું સાદું રૂપ $A - 4I = -3A^{-1}$ થાય છે.
તેથી,$A^{-1} = -\frac{1}{3}(A - 4I) = \frac{1}{3}(4I - A)$.
$A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ ની કિંમત મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{3} \left( \begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 0 & 4 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} \right) = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$.
276
MediumMCQ
જો $A=\begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 5 & -7 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A-A^{-1}=$
A
$\begin{bmatrix} -5 & 0 \\ 0 & -5 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 10 & 3 \end{bmatrix}$
C
$3\begin{bmatrix} 3 & -2 \\ \frac{10}{3} & -3 \end{bmatrix}$
D
$5\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 5 & -7 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (2)(-7) - (-3)(5) = -14 + 15 = 1$ શોધો.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ છે.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} -7 & 3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -7 & 3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix}$.
હવે,$A - A^{-1} = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 5 & -7 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} -7 & 3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
$A - A^{-1} = \begin{bmatrix} 2 - (-7) & -3 - 3 \\ 5 - (-5) & -7 - 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 9 & -6 \\ 10 & -9 \end{bmatrix}$.
$3$ સામાન્ય લેતા,આપણને $3 \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ \frac{10}{3} & -3 \end{bmatrix}$ મળે છે.
277
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 5 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \alpha I + \beta A$ હોય,જ્યાં $I$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે અને $\alpha, \beta$ અચળાંકો છે,તો $\alpha + \beta + \alpha \beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$11$
B
$-7$
C
$7$
D
$-11$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 5 \end{bmatrix}$. નિશ્ચાયક $|A| = (1)(5) - (2)(3) = 5 - 6 = -1$.
$|A| \neq 0$ હોવાથી $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{-1} \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ -3 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -5 & 2 \\ 3 & -1 \end{bmatrix}$.
આપેલ સમીકરણ $A^{-1} = \alpha I + \beta A$ મુજબ:
$\begin{bmatrix} -5 & 2 \\ 3 & -1 \end{bmatrix} = \alpha \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} + \beta \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \alpha + \beta & 2\beta \\ 3\beta & \alpha + 5\beta \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$2\beta = 2 \Rightarrow \beta = 1$.
$\alpha + \beta = -5 \Rightarrow \alpha + 1 = -5 \Rightarrow \alpha = -6$.
ચકાસણી: $3\beta = 3(1) = 3$ (સાચું) અને $\alpha + 5\beta = -6 + 5(1) = -1$ (સાચું).
તેથી,$\alpha + \beta + \alpha\beta = -6 + 1 + (-6)(1) = -5 - 6 = -11$.
278
MediumMCQ
જો $(BA)^{-1} = C$ હોય,જ્યાં $B = \begin{bmatrix} 2 & 6 & 4 \\ 1 & 0 & 1 \\ -1 & 1 & -1 \end{bmatrix}$ અને $C = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 3 \\ 2 & 0 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1}$ શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} -3 & -3 & 5 \\ 0 & 9 & 2 \\ 2 & 14 & 6 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -3 & -5 & -5 \\ 0 & 9 & 2 \\ 2 & 14 & 6 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -3 & -5 & 5 \\ 0 & 9 & 14 \\ 2 & 2 & 6 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -3 & 5 & 5 \\ 0 & 9 & 2 \\ 2 & 14 & 6 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $(BA)^{-1} = C$.
વ્યસ્ત શ્રેણિકના ગુણધર્મ $(BA)^{-1} = A^{-1}B^{-1}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $A^{-1}B^{-1} = C$ મળે છે.
બંને બાજુ જમણી બાજુએ $B$ વડે ગુણતા,$A^{-1}B^{-1}B = CB$ મળે છે.
$B^{-1}B = I$ હોવાથી,$A^{-1} = CB$ થાય.
હવે,$CB$ નો ગુણાકાર કરીએ:
$A^{-1} = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 3 \\ 2 & 0 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 6 & 4 \\ 1 & 0 & 1 \\ -1 & 1 & -1 \end{bmatrix}$
$A^{-1} = \begin{bmatrix} -3 & -5 & -5 \\ 0 & 9 & 2 \\ 2 & 14 & 6 \end{bmatrix}$
279
EasyMCQ
જો $\begin{bmatrix} 1 & 2 & x \\ 4 & -1 & 7 \\ 2 & 4 & -6 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવતો ન હોય,તો $x=$
A
-$3$
B
$2$
C
$3$
D
$0$

Solution

(A) શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી જો તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોય,એટલે કે $|A| = 0$.
આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & x \\ 4 & -1 & 7 \\ 2 & 4 & -6 \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયકને શૂન્ય લેતા:
$|A| = 1((-1)(-6) - (7)(4)) - 2((4)(-6) - (7)(2)) + x((4)(4) - (-1)(2)) = 0$
$|A| = 1(6 - 28) - 2(-24 - 14) + x(16 + 2) = 0$
$|A| = 1(-22) - 2(-38) + x(18) = 0$
$-22 + 76 + 18x = 0$
$54 + 18x = 0$
$18x = -54$
$x = -3$.
280
MediumMCQ
જો $A^{-1} = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B^{-1} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -3 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(AB)^{-1} =$
A
$\begin{bmatrix} 2 & 7 \\ 3 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & -7 \\ -3 & 11 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 7 & -11 \end{bmatrix}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વ્યસ્ત શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે,ગુણધર્મ $(AB)^{-1} = B^{-1} A^{-1}$ સાચો છે.
આપેલ છે કે $A^{-1} = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B^{-1} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -3 & 1 \end{bmatrix}$.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$(AB)^{-1} = B^{-1} A^{-1} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -3 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
શ્રેણિક ગુણાકાર કરતા:
$= \begin{bmatrix} (1)(2) + (0)(-1) & (1)(-3) + (0)(2) \\ (-3)(2) + (1)(-1) & (-3)(-3) + (1)(2) \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 2 + 0 & -3 + 0 \\ -6 - 1 & 9 + 2 \end{bmatrix}$
$= \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$
281
MediumMCQ
જો $F(\alpha) = \begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha & 0 \\ \sin \alpha & \cos \alpha & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$,જ્યાં $\alpha \in \mathbb{R}$,તો $[F(\alpha)]^{-1}$ શું થાય?
A
$F(-\alpha)$
B
$F(2\alpha)$
C
$F(\alpha)$
D
$F(3\alpha)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $F(\alpha) = \begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha & 0 \\ \sin \alpha & \cos \alpha & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $|F(\alpha)|$ શોધીએ:
$|F(\alpha)| = \cos \alpha(\cos \alpha - 0) - (-\sin \alpha)(\sin \alpha - 0) + 0 = \cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha = 1$.
કારણ કે $|F(\alpha)| = 1 \neq 0$,તેથી વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
વ્યસ્ત શ્રેણિકનું સૂત્ર $[F(\alpha)]^{-1} = \frac{1}{|F(\alpha)|} \text{adj}(F(\alpha))$ છે.
સહઅવયવજ શ્રેણિક (adjoint) એ સહઅવયવ શ્રેણિકનો પરિવર્તિત શ્રેણિક છે:
$\text{adj}(F(\alpha)) = \begin{bmatrix} \cos \alpha & \sin \alpha & 0 \\ -\sin \alpha & \cos \alpha & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos(-\alpha) = \cos \alpha$ અને $\sin(-\alpha) = -\sin \alpha$.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $\text{adj}(F(\alpha)) = \begin{bmatrix} \cos(-\alpha) & -\sin(-\alpha) & 0 \\ \sin(-\alpha) & \cos(-\alpha) & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = F(-\alpha)$ મળે છે.
આમ,$[F(\alpha)]^{-1} = F(-\alpha)$.
282
MediumMCQ
જો $A^{-1}=\frac{-1}{2}\left[\begin{array}{cc}5 & 8 \\ -1 & 2\end{array}\right]$ હોય,તો $2A+I_2=$ શોધો,જ્યાં $I_2$ એ $2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે.
A
$\left[\begin{array}{ll}5 & 8 \\ 1 & 2\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ll}5 & 8 \\ 2 & 2\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ll}2 & 4 \\ 1 & 1\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ll}5 & 8 \\ 2 & 3\end{array}\right]$

Solution

(D) આપેલ છે $A^{-1} = \frac{-1}{2} \begin{bmatrix} 5 & 8 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$.
જો આપણે $A = \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ લઈએ,તો $2A + I_2 = 2 \begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 8 \\ 2 & 2 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 8 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$.
આમ,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.
283
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & a & 1 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} 1 & -1 & 1 \\ -8 & 6 & 2c \\ 5 & -3 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $a$ અને $c$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થાય?
A
$\frac{1}{2}, \frac{1}{2}$
B
$-1, 1$
C
$2, -\frac{1}{2}$
D
$1, -1$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $AA^{-1} = I$.
આપેલ શ્રેણિકોનો ગુણાકાર કરતા:
$\begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & a & 1 \end{bmatrix} \times \frac{1}{2} \begin{bmatrix} 1 & -1 & 1 \\ -8 & 6 & 2c \\ 5 & -3 & 1 \end{bmatrix} = I$
$\frac{1}{2} \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & a & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & -1 & 1 \\ -8 & 6 & 2c \\ 5 & -3 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
પ્રથમ હાર અને ત્રીજા સ્તંભનો ગુણાકાર કરતા:
$0(1) + 1(2c) + 2(1) = 0 \implies 2c + 2 = 0 \implies 2c = -2 \implies c = -1$.
ત્રીજી હાર અને પ્રથમ સ્તંભનો ગુણાકાર કરતા:
$3(1) + a(-8) + 1(5) = 0 \implies 3 - 8a + 5 = 0 \implies 8 - 8a = 0 \implies 8a = 8 \implies a = 1$.
આમ,$a = 1$ અને $c = -1$ મળે છે.
284
EasyMCQ
જો $A=\left[\begin{array}{lll}0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 1\end{array}\right]$ હોય,તો $A^{-1}=$
A
$\left(\frac{1}{2}\right)\left[\begin{array}{lll}0 & 1 & 2 \\ 3 & 2 & 1 \\ 4 & 2 & 3\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & \frac{-1}{2} & \frac{1}{2} \\ -4 & 3 & -1 \\ \frac{5}{2} & \frac{-3}{2} & \frac{1}{2}\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & -1 & \frac{5}{2} \\ 1 & -6 & 3 \\ 1 & 2 & -1\end{array}\right]$
D
$\left(\frac{1}{2}\right)\left[\begin{array}{ccc}1 & -1 & -1 \\ -8 & 6 & -2 \\ 5 & -3 & 1\end{array}\right]$

Solution

(B) $A^{-1}$ શોધવા માટે,આપણે $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો:
$|A| = 0(2-3) - 1(1-9) + 2(1-6) = 0 - 1(-8) + 2(-5) = 8 - 10 = -2$.
આગળ,સહઅવયવ શ્રેણિક $C_{ij}$ શોધો:
$C_{11} = +(2-3) = -1, C_{12} = -(1-9) = 8, C_{13} = +(1-6) = -5$
$C_{21} = -(1-2) = 1, C_{22} = +(0-6) = -6, C_{23} = -(0-3) = 3$
$C_{31} = +(3-4) = -1, C_{32} = -(0-2) = 2, C_{33} = +(0-1) = -1$
આમ,$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 8 & -6 & 2 \\ -5 & 3 & -1 \end{bmatrix}^T = \begin{bmatrix} -1 & 8 & -5 \\ 1 & -6 & 3 \\ -1 & 2 & -1 \end{bmatrix}$.
છેલ્લે,$A^{-1} = \frac{1}{-2} \begin{bmatrix} -1 & 8 & -5 \\ 1 & -6 & 3 \\ -1 & 2 & -1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1/2 & -1/2 & 1/2 \\ -4 & 3 & -1 \\ 5/2 & -3/2 & 1/2 \end{bmatrix}$.
આ વિકલ્પ $B$ સાથે મેળ ખાય છે.
285
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} k & 2 \\ -2 & -k \end{bmatrix}$ હોય,તો $k =$ માટે $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
A
$3$
B
$\pm 2$
C
$0$
D
$\pm 1$

Solution

(B) શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ ત્યારે જ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી જો શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોય,એટલે કે $|A| = 0$.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} k & 2 \\ -2 & -k \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$|A| = (k)(-k) - (2)(-2)$
$|A| = -k^2 + 4$
$A^{-1}$ અસ્તિત્વ ન ધરાવે તે માટે,આપણે $|A| = 0$ લઈએ:
$-k^2 + 4 = 0$
$k^2 = 4$
$k = \pm 2$
તેથી,જ્યારે $k = \pm 2$ હોય ત્યારે $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
286
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 2 & 3 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1}$ ના નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શોધો.
A
$-6$
B
$-\frac{1}{6}$
C
$\frac{1}{36}$
D
$36$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 2 & 3 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક $(|A|)$ શોધીએ:
$|A| = 1(2 - 6) - 0(0 - 3) + 1(0 - 2)$
$|A| = 1(-4) - 0 + 1(-2)$
$|A| = -4 - 2 = -6$.
આપણે જાણીએ છીએ કે નિશ્ચાયકનો ગુણધર્મ $|A^{-1}| = \frac{1}{|A|}$ છે.
તેથી,$|A^{-1}| = \frac{1}{-6} = -\frac{1}{6}$.
287
EasyMCQ
જો $A=\left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 1 \\ -1 & 1 & 3\end{array}\right]$ અને $B=\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ -3 & 1 \\ 0 & 2\end{array}\right]$ હોય,તો $(AB)^{-1}$ શોધો.
A
$\left[\begin{array}{cc}5 & -6 \\ -4 & 5\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ll}5 & 6 \\ 4 & 5\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ll}-5 & 6 \\ -4 & 5\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ll}-5 & -6 \\ -4 & -5\end{array}\right]$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,ગુણાકાર $AB$ શોધો:
$AB = \left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 1 \\ -1 & 1 & 3\end{array}\right] \left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ -3 & 1 \\ 0 & 2\end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{cc} (1)(1) + (2)(-3) + (1)(0) & (1)(2) + (2)(1) + (1)(2) \\ (-1)(1) + (1)(-3) + (3)(0) & (-1)(2) + (1)(1) + (3)(2) \end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{cc} 1 - 6 + 0 & 2 + 2 + 2 \\ -1 - 3 + 0 & -2 + 1 + 6 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc} -5 & 6 \\ -4 & 5 \end{array}\right]$
હવે,શ્રેણિક $M = \left[\begin{array}{cc} -5 & 6 \\ -4 & 5 \end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
નિશ્ચાયક $|M| = (-5)(5) - (6)(-4) = -25 + 24 = -1$.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $M^{-1} = \frac{1}{|M|} \text{adj}(M)$ દ્વારા મળે છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{cc} a & b \\ c & d \end{array}\right]$ માટે,એડજોઈન્ટ $\left[\begin{array}{cc} d & -b \\ -c & a \end{array}\right]$ થાય છે.
તેથી,$\text{adj}(M) = \left[\begin{array}{cc} 5 & -6 \\ 4 & -5 \end{array}\right]$.
$(AB)^{-1} = \frac{1}{-1} \left[\begin{array}{cc} 5 & -6 \\ 4 & -5 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc} -5 & 6 \\ -4 & 5 \end{array}\right]$.
288
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 1 & 1 & a \\ 2 & 4 & 7 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 13 & 2 & b \\ -3 & -1 & 2 \\ -2 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,જ્યાં શ્રેણિક $B$ એ શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક છે,તો $a$ અને $b$ ની કિંમત શોધો.
A
$a = -5, b = 7$
B
$a = 7, b = -5$
C
$a = -7, b = 5$
D
$a = 5, b = -7$

Solution

(D) શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક $|A| = 1(7 - 4a) - 2(7 - 2a) + 3(4 - 2) = 7 - 4a - 14 + 4a + 6 = -1$ છે.
આપેલ છે કે $B = A^{-1}$,તેથી $B = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$.
$|A| = -1$ હોવાથી,ઘટક $B_{ij} = \frac{C_{ji}}{|A|} = -C_{ji}$ થાય,જ્યાં $C_{ji}$ એ $A_{ji}$ નો સહઅવયવ છે.
ઘટક $B_{13} = b$ માટે,$b = -C_{31}$ થાય.
સહઅવયવ $C_{31} = (-1)^{3+1} \begin{vmatrix} 2 & 3 \\ 1 & a \end{vmatrix} = 2a - 3$.
તેથી,$b = -(2a - 3) = 3 - 2a$,એટલે કે $2a + b = 3$.
ઘટક $B_{21} = -3$ માટે,$-3 = -C_{12}$ થાય.
સહઅવયવ $C_{12} = (-1)^{1+2} \begin{vmatrix} 1 & a \\ 2 & 7 \end{vmatrix} = -(7 - 2a) = 2a - 7$.
તેથી,$-3 = -(2a - 7) = 7 - 2a$,જેનો અર્થ છે કે $2a = 10$,એટલે કે $a = 5$.
$a = 5$ ને $2a + b = 3$ માં મૂકતા,$2(5) + b = 3$ મળે,તેથી $10 + b = 3$,જેનો અર્થ છે કે $b = -7$.
289
EasyMCQ
જો $A=\left[\begin{array}{ll}2 & -2 \\ 2 & -3\end{array}\right]$ અને $B=\left[\begin{array}{cc}0 & -1 \\ 1 & 0\end{array}\right]$ હોય,તો $(B^{-1} A^{-1})^{-1} = ?$
A
$\left[\begin{array}{ll}-2 & -2 \\ -3 & -2\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{cc}2 & 2 \\ -2 & -3\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}3 & -2 \\ 2 & 2\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ -2 & 3\end{array}\right]$

Solution

(A) આપણે શ્રેણિકના વ્યસ્તનો ગુણધર્મ જાણીએ છીએ: $(XY)^{-1} = Y^{-1} X^{-1}$.
આ ગુણધર્મને આપેલ પદાવલિ પર લાગુ કરતા:
$(B^{-1} A^{-1})^{-1} = (A^{-1})^{-1} (B^{-1})^{-1} = AB$.
હવે,આપણે $AB$ નો ગુણાકાર શોધીએ:
$AB = \left[\begin{array}{ll}2 & -2 \\ 2 & -3\end{array}\right] \left[\begin{array}{cc}0 & -1 \\ 1 & 0\end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{ll} (2)(0) + (-2)(1) & (2)(-1) + (-2)(0) \\ (2)(0) + (-3)(1) & (2)(-1) + (-3)(0) \end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{ll} 0 - 2 & -2 + 0 \\ 0 - 3 & -2 + 0 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll} -2 & -2 \\ -3 & -2 \end{array}\right]$.
290
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = KA$ હોય,તો $K$ ની કિંમત શોધો.
A
$19$
B
$\frac{-1}{19}$
C
$-19$
D
$\frac{1}{19}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$|A| = (2)(-2) - (3)(5) = -4 - 15 = -19$.
ત્યારબાદ,$A$ નો સહઅવયજ શ્રેણિક (adjoint) શોધો:
$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} -2 & -3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$:
$A^{-1} = \frac{1}{-19} \begin{bmatrix} -2 & -3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} = \frac{1}{19} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$.
કારણ કે $A^{-1} = KA$ અને $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$,તેથી:
$KA = \frac{1}{19} A$.
આમ,$K = \frac{1}{19}$.
291
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા શ્રેણિકો વ્યસ્ત કરી શકાય તેવા (invertible) છે?
$A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 10 & 15 \end{bmatrix}, B = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & -1 & 3 \\ 1 & 2 & 3 \end{bmatrix}, C = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 3 & 4 & 5 \\ 4 & 6 & 8 \end{bmatrix}, D = \begin{bmatrix} 2 & 4 & 2 \\ 1 & 1 & 0 \\ 1 & 4 & 5 \end{bmatrix}$
A
$A$ અને $B$ બંને
B
માત્ર $C$
C
માત્ર $A$
D
માત્ર $D$

Solution

(D) શ્રેણિક ત્યારે જ વ્યસ્ત કરી શકાય જો તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય ન હોય $(|M| \neq 0)$.
શ્રેણિક $A$ માટે: $|A| = (2 \times 15) - (3 \times 10) = 30 - 30 = 0$. તેથી,$A$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો નથી.
શ્રેણિક $B$ માટે: હાર $R_1$ અને હાર $R_3$ સમાન હોવાથી,$|B| = 0$. તેથી,$B$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો નથી.
શ્રેણિક $C$ માટે: $|C| = 1(4 \times 8 - 5 \times 6) - 2(3 \times 8 - 5 \times 4) + 3(3 \times 6 - 4 \times 4) = 1(32 - 30) - 2(24 - 20) + 3(18 - 16) = 1(2) - 2(4) + 3(2) = 2 - 8 + 6 = 0$. તેથી,$C$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો નથી.
શ્રેણિક $D$ માટે: $|D| = 2(1 \times 5 - 0 \times 4) - 4(1 \times 5 - 0 \times 1) + 2(1 \times 4 - 1 \times 1) = 2(5) - 4(5) + 2(3) = 10 - 20 + 6 = -4$. કારણ કે $|D| \neq 0$,તેથી $D$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો છે.
292
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,અને $A^{2} - 4A + 3I = 0$ હોય,તો $A^{-1} =$
A
$\frac{-1}{3} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\frac{-1}{3} \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{3} \begin{bmatrix} -2 & -1 \\ 1 & -2 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{3} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(D) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$ છે.
$A$ નો નિશ્ચાયક $|A| = (2)(2) - (-1)(-1) = 4 - 1 = 3$ છે.
$A$ નો સહ-શ્રેણિક (adjoint) $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$ છે.
શ્રેણિકનો વ્યસ્ત $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$A^{-1} = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$ મળે છે.
વૈકલ્પિક રીતે,લાક્ષણિક સમીકરણ $A^{2} - 4A + 3I = 0$ નો ઉપયોગ કરીને,$A^{-1}$ વડે ગુણતા:
$A - 4I + 3A^{-1} = 0 \Rightarrow 3A^{-1} = 4I - A$.
$3A^{-1} = 4 \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$.
આમ,$A^{-1} = \frac{1}{3} \begin{bmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$.
293
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો શ્રેણિક વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો (invertible) છે?
$A_{1}=\begin{bmatrix} 4 & 2 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
$A_{2}=\begin{bmatrix} -1 & -2 & 3 \\ 4 & 5 & 7 \\ 2 & 4 & -6 \end{bmatrix}$
$A_{3}=\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 5 & 2 & 1 \\ 7 & 2 & 1 \end{bmatrix}$
$A_{4}=\begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 2 & 3 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$
A
$A_{1}$
B
$A_{3}$
C
$A_{4}$
D
$A_{2}$

Solution

(C) કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ ત્યારે જ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો હોય જો તેનો નિશ્ચાયક $|A| \neq 0$ હોય.
ચાલો દરેક શ્રેણિક માટે નિશ્ચાયક શોધીએ:
$1$. $A_{1} = \begin{bmatrix} 4 & 2 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$ માટે,$|A_{1}| = (4 \times 1) - (2 \times 2) = 4 - 4 = 0$. તેથી,$A_{1}$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો નથી.
$2$. $A_{2} = \begin{bmatrix} -1 & -2 & 3 \\ 4 & 5 & 7 \\ 2 & 4 & -6 \end{bmatrix}$ માટે,નોંધો કે ત્રીજી હાર એ પ્રથમ હારના $-2$ ગણા છે $(R_{3} = -2R_{1})$. બે હાર પ્રમાણસર હોવાથી,$|A_{2}| = 0$. તેથી,$A_{2}$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો નથી.
$3$. $A_{3} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 5 & 2 & 1 \\ 7 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ માટે,$|A_{3}| = 1(2-2) - 0 + 0 = 0$. તેથી,$A_{3}$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો નથી.
$4$. $A_{4} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 2 & 3 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ માટે,$|A_{4}| = 1(2-6) - 0(0-3) + 1(0-2) = 1(-4) + 1(-2) = -4 - 2 = -6$.
અહીં $|A_{4}| = -6 \neq 0$ હોવાથી,શ્રેણિક $A_{4}$ વ્યસ્ત કરી શકાય તેવો છે.
294
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 3 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(AB)^{-1} =$
A
$\begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 2 & -3 \\ 7 & 11 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & -11 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,ગુણાકાર $AB$ શોધો:
$AB = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 3 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (2 \times 1 + 3 \times 3) & (2 \times 0 + 3 \times 1) \\ (1 \times 1 + 2 \times 3) & (1 \times 0 + 2 \times 1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 11 & 3 \\ 7 & 2 \end{bmatrix}$
ત્યારબાદ,નિશ્ચાયક $|AB|$ શોધો:
$|AB| = (11 \times 2) - (3 \times 7) = 22 - 21 = 1$
હવે,$AB$ નો એડજોઈન્ટ (સહઅવયવજ શ્રેણિક) શોધો:
શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે,એડજોઈન્ટ $\begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય.
તેથી,$\text{adj}(AB) = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$
અંતે,$(AB)^{-1} = \frac{1}{|AB|} \text{adj}(AB) = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -7 & 11 \end{bmatrix}$
295
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$ હોય,તો $A^{-1} =$
A
$\begin{bmatrix} -\sin \theta & -\cos \theta \\ -\cos \theta & \sin \theta \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \sin \theta & -\cos \theta \\ \cos \theta & -\sin \theta \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -\cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (\cos \theta)(-\cos \theta) - (-\sin \theta)(-\sin \theta) = -\cos^2 \theta - \sin^2 \theta = -(\cos^2 \theta + \sin^2 \theta) = -1$.
ત્યારબાદ,આપણે $A$ નો એડજોઈન્ટ (adj) શોધીએ,જેમાં વિકર્ણ ઘટકોની અદલાબદલી કરવામાં આવે છે અને બાકીના ઘટકોની નિશાની બદલવામાં આવે છે:
$\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} -\cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$.
છેલ્લે,વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$A^{-1} = \frac{1}{-1} \begin{bmatrix} -\cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ -\sin \theta & -\cos \theta \end{bmatrix}$.
આમ,$A^{-1} = A$ થાય છે.
296
EasyMCQ
જો $A=\left[\begin{array}{ll}2 & 3 \\ 1 & 2\end{array}\right]$ અને $B=\left[\begin{array}{cc}2 & -3 \\ -1 & 2\end{array}\right]$ હોય,તો $\left(B^{-1} A^{-1}\right)^{-1}=$
A
$\left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 1 & -2\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ll}0 & 1 \\ 1 & 0\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ll}1 & 2 \\ 3 & 4\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ll}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વ્યસ્ત શ્રેણિકો $A$ અને $B$ માટે,ગુણધર્મ $(B^{-1} A^{-1})^{-1} = (A^{-1})^{-1} (B^{-1})^{-1}$ સાચો છે.
કારણ કે $(A^{-1})^{-1} = A$ અને $(B^{-1})^{-1} = B$,તેથી પદાવલિ $AB$ માં સરળ બને છે.
હવે,આપણે ગુણાકાર $AB$ ની ગણતરી કરીએ:
$AB = \left[\begin{array}{ll}2 & 3 \\ 1 & 2\end{array}\right] \left[\begin{array}{cc}2 & -3 \\ -1 & 2\end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{cc} (2)(2) + (3)(-1) & (2)(-3) + (3)(2) \\ (1)(2) + (2)(-1) & (1)(-3) + (2)(2) \end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{cc} 4 - 3 & -6 + 6 \\ 2 - 2 & -3 + 4 \end{array}\right]$
$AB = \left[\begin{array}{ll} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{array}\right]$
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
297
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો
A
$A$ વ્યસ્ત નથી
B
$A = A^{-1}$
C
$A^{-1} = 2A$
D
$A^{-1} = I$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયક $|A| = 0(0) - 0(0) - 1(0 - 1) = -1(-1) = 1$ શોધીએ છીએ.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી શ્રેણિક $A$ વ્યસ્ત છે.
હવે,આપણે $A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = I$ ની ગણતરી કરીએ છીએ.
કારણ કે $A^2 = I$,બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા આપણને $A = A^{-1}$ મળે છે.
298
EasyMCQ
જો $A=\begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B=\begin{bmatrix} 4 & 1 \\ 3 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(A+B)^{-1} = $
A
$\frac{1}{7}\begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 4 & 5 \end{bmatrix}$
B
$7\begin{bmatrix} 3 & 2 \\ 4 & 5 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{7}\begin{bmatrix} 3 & -2 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$
D
$7\begin{bmatrix} 3 & -2 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,શ્રેણિકો $A$ અને $B$ નો સરવાળો શોધો:
$A+B = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 4 & 1 \\ 3 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 2 \\ 4 & 3 \end{bmatrix}$
ત્યારબાદ,$(A+B)$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$|A+B| = (5 \times 3) - (2 \times 4) = 15 - 8 = 7$
હવે,વિકર્ણ ઘટકોની અદલાબદલી કરીને અને બાકીના ઘટકોની નિશાની બદલીને $(A+B)$ નો એડજોઈન્ટ (adj) શોધો:
$\text{adj}(A+B) = \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$
અંતે,સૂત્ર $(A+B)^{-1} = \frac{1}{|A+B|} \text{adj}(A+B)$ નો ઉપયોગ કરો:
$(A+B)^{-1} = \frac{1}{7} \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$
299
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 2 & 1 & 0 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 2 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(AB)^{-1}$ શું થાય?
A
$\left(\frac{1}{5}\right) \begin{bmatrix} 5 & -5 \\ 4 & -5 \end{bmatrix}$
B
$\left(\frac{1}{5}\right) \begin{bmatrix} 5 & -5 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$
C
$\left(\frac{1}{5}\right) \begin{bmatrix} 5 & -5 \\ 4 & 5 \end{bmatrix}$
D
$\left(\frac{1}{5}\right) \begin{bmatrix} 5 & -5 \\ -4 & -5 \end{bmatrix}$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,ગુણાકાર $AB$ શોધો:
$AB = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 2 & 1 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 2 & 1 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} (1)(1)+(2)(2)+(1)(0) & (1)(2)+(2)(1)+(1)(1) \\ (2)(1)+(1)(2)+(0)(0) & (2)(2)+(1)(1)+(0)(1) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & 5 \\ 4 & 5 \end{bmatrix}$
હવે,નિશ્ચાયક $|AB|$ શોધો:
$|AB| = (5)(5) - (5)(4) = 25 - 20 = 5$
ત્યારબાદ,$AB$ નો એડજોઈન્ટ (adj) શોધો:
$adj(AB) = \begin{bmatrix} 5 & -5 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$
છેલ્લે,વ્યસ્ત શ્રેણિક $(AB)^{-1} = \frac{1}{|AB|} adj(AB)$ શોધો:
$(AB)^{-1} = \frac{1}{5} \begin{bmatrix} 5 & -5 \\ -4 & 5 \end{bmatrix}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
300
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 1 \\ \alpha & 6 & -5 \\ \beta & -2 & 2 \end{bmatrix}$ હોય,તો $\alpha$ અને $\beta$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થાય?
A
$15, 5$
B
$-15, 5$
C
$15, -5$
D
$-15, -5$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot A^{-1} = I$,જ્યાં $I$ એ $3 \times 3$ ક્રમનો એકમ શ્રેણિક છે.
$\begin{bmatrix} 2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & -1 & 1 \\ \alpha & 6 & -5 \\ \beta & -2 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
ડાબી બાજુના શ્રેણિકોનો ગુણાકાર કરતા:
હાર $1$,સ્તંભ $1$: $(2)(3) + (0)(\alpha) + (-1)(\beta) = 6 - \beta$
પરિણામ $I$ હોવું જોઈએ,તેથી $6 - \beta = 1$,જે $\beta = 5$ આપે છે.
હાર $2$,સ્તંભ $1$: $(5)(3) + (1)(\alpha) + (0)(\beta) = 15 + \alpha$
પરિણામ $I$ હોવું જોઈએ,તેથી $15 + \alpha = 0$,જે $\alpha = -15$ આપે છે.
આમ,$\alpha = -15$ અને $\beta = 5$ છે.

3 and 4 .Determinants and Matrices — Adjoint and inverse of matrices · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.