Gujarati

Motion In Two And Three Dimension Questions in Gujarati

Class 11 Physics · 3-2.Motion in Plane · Motion In Two And Three Dimension

43+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 43 of 43 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
એક હોલના પરિમાણો $10\,m \times 12\,m \times 14\,m$ છે. એક માખી એક ખૂણેથી શરૂ કરીને તેનાથી વિકર્ણીય રીતે વિરુદ્ધ ખૂણે પહોંચે છે. તેનું સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય મીટરમાં કેટલું હશે?
A
$17$
B
$26$
C
$36$
D
$21$

Solution

(D) માખીનું સ્થાનાંતર એ લંબચોરસ હોલના અવકાશ વિકર્ણની લંબાઈ જેટલું હોય છે.
$l$,$b$,અને $h$ પરિમાણો ધરાવતા લંબચોરસ સમાંતરબાજુના અવકાશ વિકર્ણ $d$ માટેનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$d = \sqrt{l^2 + b^2 + h^2}$
આપેલ પરિમાણો $l = 10\,m$,$b = 12\,m$,અને $h = 14\,m$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$d = \sqrt{10^2 + 12^2 + 14^2}$
$d = \sqrt{100 + 144 + 196}$
$d = \sqrt{440}$
$d \approx 20.97\,m$
નજીકની પૂર્ણાંક સંખ્યામાં લેતા,આપણને $d \approx 21\,m$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
Solution diagram
2
EasyMCQ
એક પદાર્થ $6\,m$ ઉત્તર દિશામાં,$8\,m$ પૂર્વ દિશામાં અને $10\,m$ શિરોલંબ ઉપરની દિશામાં ગતિ કરે છે. તો તેના પ્રારંભિક સ્થાનથી તેનું પરિણામી સ્થાનાંતર કેટલું હશે?
A
$10\sqrt{2}\,m$
B
$10\,m$
C
$\frac{10}{\sqrt{2}}\,m$
D
$20\,m$

Solution

(A) ધારો કે પ્રારંભિક સ્થાન ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ છે.
$6\,m$ ઉત્તર દિશામાં ગતિ $y$-અક્ષ પર,$8\,m$ પૂર્વ દિશામાં ગતિ $x$-અક્ષ પર અને $10\,m$ શિરોલંબ ઉપરની ગતિ $z$-અક્ષ પર છે.
પદાર્થનો સ્થાન સદિશ $\vec{r} = 8\hat{i} + 6\hat{j} + 10\hat{k}$ છે.
પરિણામી સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય $r = |\vec{r}| = \sqrt{x^2 + y^2 + z^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $r = \sqrt{8^2 + 6^2 + 10^2}$.
$r = \sqrt{64 + 36 + 100} = \sqrt{200}$.
$r = \sqrt{100 \times 2} = 10\sqrt{2}\,m$.
3
MediumMCQ
એક વિમાન $400 \,m$ ઉત્તર દિશામાં અને $300 \,m$ દક્ષિણ દિશામાં ઉડે છે અને ત્યારબાદ $1200 \,m$ ઉપરની તરફ ઉડે છે. તો તેનું કુલ સ્થાનાંતર ...........$m$ થશે.
A
$1204$
B
$1300$
C
$1400$
D
$1500$

Solution

(A) ધારો કે પ્રારંભિક સ્થાન ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ છે.
પ્રથમ,વિમાન $400 \,m$ ઉત્તર તરફ ($y$-અક્ષ પર) અને $300 \,m$ દક્ષિણ તરફ (ઋણ $y$-અક્ષ પર) ગતિ કરે છે.
આમ,સમતલમાં કુલ સ્થાનાંતર $400 \,m - 300 \,m = 100 \,m$ ઉત્તર દિશામાં થાય છે.
ત્યારબાદ,તે $1200 \,m$ ઉપરની તરફ ($z$-અક્ષ પર) ઉડે છે.
અંતિમ સ્થાન સદિશ $\vec{r} = 100 \hat{j} + 1200 \hat{k}$ છે.
કુલ સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય $r = \sqrt{(100)^2 + (1200)^2}$ થશે.
$r = \sqrt{10000 + 1440000} = \sqrt{1450000}$.
$r = 100 \sqrt{145} \approx 100 \times 12.04 = 1204 \,m$.
4
DifficultMCQ
કોઈપણ સમયે $t$ પર ગતિ કરતા કણના યામ $x = at^2$ અને $y = bt^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. કોઈપણ ક્ષણે કણની ઝડપ કેટલી હશે?
A
$2t(a + b)$
B
$2t\sqrt{a^2 - b^2}$
C
$t\sqrt{a^2 + b^2}$
D
$2t\sqrt{a^2 + b^2}$

Solution

(D) $X$-અક્ષની દિશામાં વેગનો ઘટક $v_x = \frac{dx}{dt} = \frac{d}{dt}(at^2) = 2at$ છે.
$Y$-અક્ષની દિશામાં વેગનો ઘટક $v_y = \frac{dy}{dt} = \frac{d}{dt}(bt^2) = 2bt$ છે.
કણના વેગનું મૂલ્ય (ઝડપ) $v = \sqrt{v_x^2 + v_y^2}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $v = \sqrt{(2at)^2 + (2bt)^2} = \sqrt{4a^2t^2 + 4b^2t^2} = \sqrt{4t^2(a^2 + b^2)}$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ આપતા,$v = 2t\sqrt{a^2 + b^2}$ મળે છે.
5
MediumMCQ
$xy$-સમતલમાં ગતિ કરતા કણનું સ્થાન કોઈ પણ સમયે $t$ માટે $x = (3t^2 - 6t) \text{ m}$ અને $y = (t^2 - 2t) \text{ m}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી ગતિ કરતા કણ વિશે સાચું વિધાન પસંદ કરો:
A
$t = 0 \text{ s}$ સમયે કણનો પ્રવેગ શૂન્ય છે.
B
$t = 0 \text{ s}$ સમયે કણનો વેગ શૂન્ય છે.
C
$t = 1 \text{ s}$ સમયે કણનો વેગ શૂન્ય છે.
D
કણનો વેગ અને પ્રવેગ ક્યારેય શૂન્ય હોતા નથી.

Solution

(C) વેગના ઘટકો સ્થાનના સમય સાપેક્ષ વિકલન દ્વારા મળે છે:
$v_x = \frac{dx}{dt} = \frac{d}{dt}(3t^2 - 6t) = 6t - 6 \text{ m/s}$.
$v_y = \frac{dy}{dt} = \frac{d}{dt}(t^2 - 2t) = 2t - 2 \text{ m/s}$.
$t = 1 \text{ s}$ સમયે,$v_x = 6(1) - 6 = 0 \text{ m/s}$ અને $v_y = 2(1) - 2 = 0 \text{ m/s}$.
બંને ઘટકો શૂન્ય હોવાથી,$t = 1 \text{ s}$ સમયે વેગનું મૂલ્ય $v = \sqrt{v_x^2 + v_y^2} = 0 \text{ m/s}$ થાય છે.
તેથી,$t = 1 \text{ s}$ સમયે કણનો વેગ શૂન્ય છે.
6
MediumMCQ
કોઈપણ સમયે $t$ પર કણના $x$ અને $y$ યામ $x = 7t + 4t^2$ અને $y = 5t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $x$ અને $y$ એ $m$ માં અને $t$ એ $s$ માં છે. $t = 5 \ s$ સમયે કણનો પ્રવેગ ......... $m/s^2$ છે.
A
$0$
B
$8$
C
$20$
D
$40$

Solution

(B) પ્રવેગના ઘટકો સમયની સાપેક્ષમાં સ્થાનના દ્વિતીય વિકલન દ્વારા મળે છે.
$x$-યામ માટે: $x = 7t + 4t^2$.
વેગ $v_x = \frac{dx}{dt} = 7 + 8t$.
પ્રવેગ $a_x = \frac{dv_x}{dt} = 8 \ m/s^2$.
$y$-યામ માટે: $y = 5t$.
વેગ $v_y = \frac{dy}{dt} = 5$.
પ્રવેગ $a_y = \frac{dv_y}{dt} = 0 \ m/s^2$.
કુલ પ્રવેગ $a = \sqrt{a_x^2 + a_y^2} = \sqrt{8^2 + 0^2} = 8 \ m/s^2$.
પ્રવેગ અચળ હોવાથી,$t = 5 \ s$ સમયે પણ તે $8 \ m/s^2$ જ રહેશે.
7
MediumMCQ
કોઈપણ સમયે $t$ પર ગતિ કરતા કણના યામ $x = \alpha t^3$ અને $y = \beta t^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. સમય $t$ પર કણની ઝડપ કેટલી હશે?
A
$\sqrt{\alpha^2 + \beta^2}$
B
$3t\sqrt{\alpha^2 + \beta^2}$
C
$3t^2\sqrt{\alpha^2 + \beta^2}$
D
$t^2\sqrt{\alpha^2 + \beta^2}$

Solution

(C) કણના સ્થાનના યામ $x = \alpha t^3$ અને $y = \beta t^3$ આપેલા છે.
વેગના ઘટકો સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં સ્થાનનું વિકલન કરીને મેળવવામાં આવે છે:
$v_x = \frac{dx}{dt} = \frac{d}{dt}(\alpha t^3) = 3\alpha t^2$
$v_y = \frac{dy}{dt} = \frac{d}{dt}(\beta t^3) = 3\beta t^2$
કણની ઝડપ $v$ એ વેગ સદિશનું મૂલ્ય છે:
$v = \sqrt{v_x^2 + v_y^2}$
$v = \sqrt{(3\alpha t^2)^2 + (3\beta t^2)^2}$
$v = \sqrt{9\alpha^2 t^4 + 9\beta^2 t^4}$
$v = \sqrt{9t^4(\alpha^2 + \beta^2)}$
$v = 3t^2\sqrt{\alpha^2 + \beta^2}$
8
MediumMCQ
એક સમતલમાં ગતિ કરતા કણનો ગતિપથ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે. સ્થાન $A$ ના યામ $(0, 2)$ છે. બીજું એવું બિંદુ જેના પર તત્કાલીન વેગ એ બિંદુઓ $(0, 2)$ અને $(5, 3)$ વચ્ચેના સરેરાશ વેગ જેટલો હોય,તેના યામ શોધો:
Question diagram
A
$(1, 4)$
B
$(5, 3)$
C
$(3, 1)$
D
$(4, 2)$

Solution

(D) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનો સરેરાશ વેગ સદિશ $\vec{v}_{avg} = \frac{\Delta \vec{r}}{\Delta t} = \frac{(x_2 - x_1)\hat{i} + (y_2 - y_1)\hat{j}}{\Delta t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ બે બિંદુઓને જોડતી રેખાનો ઢાળ $m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$ છે.
બિંદુઓ $A(0, 2)$ અને $B(5, 3)$ માટે,ઢાળ $m = \frac{3 - 2}{5 - 0} = \frac{1}{5} = 0.2$ છે.
કોઈપણ બિંદુ પર તત્કાલીન વેગ તે બિંદુએ ગતિપથના સ્પર્શકના ઢાળ દ્વારા આપવામાં આવે છે,$v_y / v_x = dy/dx$.
આપણે એવું બિંદુ શોધી રહ્યા છીએ જ્યાં સ્પર્શકનો ઢાળ એ છેદિકા રેખાના ઢાળ જેટલો હોય,એટલે કે $dy/dx = 0.2$.
આલેખ જોતા,બિંદુ $(4, 2)$ પર સ્પર્શકનો ઢાળ ધન છે અને તે $(0, 2)$ અને $(5, 3)$ ને જોડતી રેખાના ઢાળ સાથે મેળ ખાય છે.
તેથી,સાચા યામ $(4, 2)$ છે.
9
MediumMCQ
એક પદાર્થ ઉગમબિંદુથી સ્થિર સ્થિતિમાંથી $x$-અક્ષ પર $6 \; m/s^2$ અને $y$-અક્ષ પર $8 \; m/s^2$ ના પ્રવેગ સાથે ગતિ શરૂ કરે છે. $4 \; s$ પછી તેનું ઉગમબિંદુથી અંતર કેટલું હશે ($; m$ માં)?
A
$56$
B
$64$
C
$80$
D
$128$

Solution

(C) આપેલ છે કે પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થાય છે,તેથી પ્રારંભિક વેગના ઘટકો $u_x = 0$ અને $u_y = 0$ છે.
પ્રવેગના ઘટકો $a_x = 6 \; m/s^2$ અને $a_y = 8 \; m/s^2$ છે.
લાગતો સમય $t = 4 \; s$ છે.
બંને અક્ષો માટે ગતિના સમીકરણ $s = ut + \frac{1}{2}at^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x$-અક્ષ માટે: $x = 0(4) + \frac{1}{2} \times 6 \times (4)^2 = 3 \times 16 = 48 \; m$.
$y$-અક્ષ માટે: $y = 0(4) + \frac{1}{2} \times 8 \times (4)^2 = 4 \times 16 = 64 \; m$.
ઉગમબિંદુથી અંતર $d = \sqrt{x^2 + y^2}$ દ્વારા મળે છે.
$d = \sqrt{(48)^2 + (64)^2} = \sqrt{2304 + 4096} = \sqrt{6400} = 80 \; m$.
10
MediumMCQ
કોઈ કણના $x$ અને $y$ યામ કોઈપણ સમયે $x = 5t - 2t^2$ અને $y = 10t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $x$ અને $y$ મીટરમાં છે અને $t$ સેકન્ડમાં છે. $t = 2 \, s$ સમયે કણનો પ્રવેગ . . . . . . $m/s^2$ છે.
A
$-4$
B
$-5$
C
$-8$
D
$0$

Solution

(A) કણના સ્થાનના યામ સમય $t$ ના વિધેય તરીકે આપેલ છે:
$x = 5t - 2t^2$
$y = 10t$
વેગના ઘટકો મેળવવા માટે,આપણે સ્થાનના યામનું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીશું:
$v_x = \frac{dx}{dt} = \frac{d}{dt}(5t - 2t^2) = 5 - 4t$
$v_y = \frac{dy}{dt} = \frac{d}{dt}(10t) = 10$
પ્રવેગના ઘટકો મેળવવા માટે,આપણે વેગના ઘટકોનું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીશું:
$a_x = \frac{dv_x}{dt} = \frac{d}{dt}(5 - 4t) = -4 \, m/s^2$
$a_y = \frac{dv_y}{dt} = \frac{d}{dt}(10) = 0 \, m/s^2$
પ્રવેગ સદિશ $\vec{a} = a_x \hat{i} + a_y \hat{j} = -4 \hat{i} + 0 \hat{j} = -4 \hat{i} \, m/s^2$ છે.
પ્રવેગના ઘટકો અચળ હોવાથી,$t = 2 \, s$ સહિત કોઈપણ સમયે કણનો પ્રવેગ $x$-દિશામાં $-4 \, m/s^2$ રહેશે.
11
MediumMCQ
એક માણસ $x-y$ સમતલમાં દર્શાવેલ માર્ગ પર ગતિ કરે છે. કયા બિંદુએ તેનો સરેરાશ વેગ સદિશ તેના તાત્ક્ષણિક વેગ સદિશની દિશામાં હોય છે? માણસ બિંદુ $P$ થી શરૂઆત કરે છે.
Question diagram
A
$A$
B
$B$
C
$C$
D
$D$

Solution

(C) શરૂઆતના બિંદુ $P$ થી માર્ગ પરના કોઈપણ બિંદુ $Q$ સુધીનો સરેરાશ વેગ સદિશ $\vec{v}_{avg} = \frac{\vec{r}_Q - \vec{r}_P}{t_Q - t_P}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે સ્થાનાંતર સદિશ $\Delta \vec{r} = \vec{r}_Q - \vec{r}_P$ ની દિશામાં હોય છે.
કોઈપણ બિંદુએ તાત્ક્ષણિક વેગ સદિશ $\vec{v}_{inst}$ તે બિંદુએ માર્ગને સ્પર્શક હોય છે.
સરેરાશ વેગ સદિશ અને તાત્ક્ષણિક વેગ સદિશ એક જ દિશામાં હોય તે માટે,સ્થાનાંતર સદિશ $\vec{r}_Q - \vec{r}_P$ એ બિંદુ $Q$ પર માર્ગને સ્પર્શક હોવો જોઈએ.
ભૌમિતિક રીતે,આનો અર્થ એ છે કે શરૂઆતના બિંદુ $P$ ને બિંદુ $Q$ સાથે જોડતી રેખા બિંદુ $Q$ પર વક્રને સ્પર્શક હોવી જોઈએ.
માર્ગને જોતા,જો આપણે $P$ થી $C$ સુધી એક રેખા દોરીએ,તો આ રેખા બિંદુ $C$ પર માર્ગને સ્પર્શક છે. તેથી,બિંદુ $C$ પર,સરેરાશ વેગ સદિશ એ તાત્ક્ષણિક વેગ સદિશની દિશામાં જ છે.
12
DifficultMCQ
એક કણ $x-y$ સમતલમાં વેગ $\vec{v} = a\hat{i} + bx\hat{j}$ સાથે ગતિ કરે છે,જ્યાં $a$ અને $b$ અચળાંકો છે. જો કણ શરૂઆતમાં ઉગમબિંદુ પર હોય,તો તેના ગતિપથનું સમીકરણ શોધો.
A
$y = \frac{a}{b}x - \frac{1}{2}bx^2$
B
$y = x - \frac{bx^2}{2a}$
C
$y = \frac{bx^2}{2a}$
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ વેગ $\vec{v} = v_x \hat{i} + v_y \hat{j} = a \hat{i} + bx \hat{j}$ છે.
તેથી,$v_x = \frac{dx}{dt} = a$ અને $v_y = \frac{dy}{dt} = bx$ થાય.
$v_x = a$ પરથી,સમયની સાપેક્ષે સંકલન કરતા: $\int_0^x dx = \int_0^t a dt$,જે $x = at$ અથવા $t = \frac{x}{a}$ આપે છે.
હવે,$v_y$ ના સમીકરણમાં $t$ ની કિંમત મૂકતા: $\frac{dy}{dt} = bx$.
ચેઈન રૂલનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{dy}{dx} = \frac{dy/dt}{dx/dt} = \frac{bx}{a}$ મળે.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષે સંકલન કરતા: $\int_0^y dy = \int_0^x \frac{b}{a} x dx$.
આમ,$y = \frac{b}{a} \cdot \frac{x^2}{2} = \frac{bx^2}{2a}$ મળે છે.
13
MediumMCQ
એક બિંદુ $x-y$ સમતલમાં $x = kt$ અને $y = kt(1 - \alpha t)$ મુજબ ગતિ કરે છે,જ્યાં $k$ અને $\alpha$ ધન અચળાંકો છે. ગતિપથનું સમીકરણ શું છે?
A
$y = x - \frac{\alpha x^2}{k}$
B
$y = x + \frac{\alpha x^2}{k}$
C
$x = y - \frac{\alpha y^2}{k}$
D
$x = y + \frac{\alpha y^2}{k}$

Solution

(A) આપેલ ગતિના સમીકરણો:
$x = kt$
$y = kt(1 - \alpha t)$
પ્રથમ સમીકરણ પરથી,આપણે સમય $t$ ને આ રીતે દર્શાવી શકીએ:
$t = \frac{x}{k}$
$t$ ની આ કિંમતને $y$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = k \left( \frac{x}{k} \right) \left( 1 - \alpha \left( \frac{x}{k} \right) \right)$
$y = x \left( 1 - \frac{\alpha x}{k} \right)$
$y = x - \frac{\alpha x^2}{k}$
આમ,ગતિપથનું સમીકરણ $y = x - \frac{\alpha x^2}{k}$ છે.
14
DifficultMCQ
એક કણ અવકાશમાં $z = ax^3 + by^2$ પથ પર એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી $\frac{dx}{dt} = c = \frac{dy}{dt}$ થાય,જ્યાં $a, b$ અને $c$ અચળાંકો છે. કણનો પ્રવેગ શોધો.
A
$(6ac^2x + 2bc^2) \, \widehat{k}$
B
$(2ax^2 + 6by^2) \, \widehat{k}$
C
$(4bc^2x + 3ac^2) \, \widehat{k}$
D
$(bc^2x + 2by) \, \widehat{k}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\frac{dx}{dt} = c$ અને $\frac{dy}{dt} = c$. $c$ અચળ હોવાથી,દ્વિતીય વિકલન $\frac{d^2x}{dt^2} = 0$ અને $\frac{d^2y}{dt^2} = 0$ થશે.
પથનું સમીકરણ $z = ax^3 + by^2$ છે.
$z$-દિશામાં વેગનો ઘટક મેળવવા માટે,સમય $t$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા:
$\frac{dz}{dt} = 3ax^2 \frac{dx}{dt} + 2by \frac{dy}{dt} = 3ax^2(c) + 2by(c) = 3acx^2 + 2bcy$.
$z$-દિશામાં પ્રવેગનો ઘટક મેળવવા માટે,$\frac{dz}{dt}$ નું સમય $t$ ની સાપેક્ષે ફરીથી વિકલન કરતા:
$\frac{d^2z}{dt^2} = \frac{d}{dt}(3acx^2 + 2bcy) = 3ac(2x \frac{dx}{dt}) + 2bc(\frac{dy}{dt})$.
$\frac{dx}{dt} = c$ અને $\frac{dy}{dt} = c$ મૂકતા:
$\frac{d^2z}{dt^2} = 6acx(c) + 2bc(c) = 6ac^2x + 2bc^2$.
પ્રવેગ સદિશ $\vec{a} = \frac{d^2x}{dt^2} \hat{i} + \frac{d^2y}{dt^2} \hat{j} + \frac{d^2z}{dt^2} \hat{k}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $\vec{a} = 0 \hat{i} + 0 \hat{j} + (6ac^2x + 2bc^2) \hat{k} = (6ac^2x + 2bc^2) \hat{k}$.
15
MediumMCQ
$3-D$ યામ પદ્ધતિમાં ગતિ કરતા કણના સ્થાનના યામ $x = a \cos \omega t$,$y = a \sin \omega t$ અને $z = a \omega t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. કણની ઝડપ કેટલી છે?
A
$\sqrt{2} a \omega$
B
$a \omega$
C
$\sqrt{3} a \omega$
D
$2 a \omega$

Solution

(A) વેગના ઘટકો સ્થાનના યામોનું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીને મેળવવામાં આવે છે:
$v_x = \frac{dx}{dt} = -a \omega \sin \omega t$
$v_y = \frac{dy}{dt} = a \omega \cos \omega t$
$v_z = \frac{dz}{dt} = a \omega$
ઝડપ $v$ એ વેગ સદિશનું મૂલ્ય છે:
$v = \sqrt{v_x^2 + v_y^2 + v_z^2}$
$v = \sqrt{(-a \omega \sin \omega t)^2 + (a \omega \cos \omega t)^2 + (a \omega)^2}$
$v = \sqrt{a^2 \omega^2 \sin^2 \omega t + a^2 \omega^2 \cos^2 \omega t + a^2 \omega^2}$
$v = \sqrt{a^2 \omega^2 (\sin^2 \omega t + \cos^2 \omega t) + a^2 \omega^2}$
કારણ કે $\sin^2 \omega t + \cos^2 \omega t = 1$,તેથી આપણને મળે છે:
$v = \sqrt{a^2 \omega^2 (1) + a^2 \omega^2} = \sqrt{2 a^2 \omega^2} = \sqrt{2} a \omega$
16
MediumMCQ
એક કણનો સ્થાન સદિશ સમય સાથે $\vec{r}(t) = 15t^2 \hat{i} + (4 - 20t^2) \hat{j}$ સંબંધ મુજબ બદલાય છે. $t = 1 \ s$ સમયે પ્રવેગનું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$40$
B
$100$
C
$25$
D
$50$

Solution

(D) સ્થાન સદિશ $\vec{r}(t) = (15t^2) \hat{i} + (4 - 20t^2) \hat{j}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વેગ સદિશ $\vec{v}$ શોધવા માટે,આપણે $\vec{r}$ નું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ:
$\vec{v} = \frac{d\vec{r}}{dt} = \frac{d}{dt}(15t^2) \hat{i} + \frac{d}{dt}(4 - 20t^2) \hat{j} = (30t) \hat{i} - (40t) \hat{j}$.
પ્રવેગ સદિશ $\vec{a}$ શોધવા માટે,આપણે $\vec{v}$ નું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ:
$\vec{a} = \frac{d\vec{v}}{dt} = \frac{d}{dt}(30t) \hat{i} - \frac{d}{dt}(40t) \hat{j} = 30 \hat{i} - 40 \hat{j}$.
પ્રવેગ અચળ છે અને સમય પર આધારિત નથી.
પ્રવેગનું મૂલ્ય $|\vec{a}| = \sqrt{(30)^2 + (-40)^2} = \sqrt{900 + 1600} = \sqrt{2500} = 50 \ m/s^2$ છે.
17
Difficult
એક કણનું સ્થાન $r = 3.0 t \hat{i} + 2.0 t^{2} \hat{j} + 5.0 \hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $t$ સેકન્ડમાં છે અને સહગુણકોના એકમો એવા છે કે જેથી $r$ મીટરમાં મળે. $(a)$ કણનો વેગ $v(t)$ અને પ્રવેગ $a(t)$ શોધો. $(b)$ $t = 1.0 \ s$ સમયે $v(t)$ નું મૂલ્ય અને દિશા શોધો.

Solution

(N/A) $v(t) = \frac{dr}{dt} = \frac{d}{dt}(3.0 t \hat{i} + 2.0 t^{2} \hat{j} + 5.0 \hat{k}) = 3.0 \hat{i} + 4.0 t \hat{j} \ m/s$.
$a(t) = \frac{dv}{dt} = \frac{d}{dt}(3.0 \hat{i} + 4.0 t \hat{j}) = 4.0 \hat{j} \ m/s^{2}$.
$t = 1.0 \ s$ સમયે,વેગ સદિશ $v = 3.0 \hat{i} + 4.0 \hat{j} \ m/s$ છે.
તેનું મૂલ્ય $|v| = \sqrt{3.0^{2} + 4.0^{2}} = \sqrt{9 + 16} = 5.0 \ m/s$ છે.
$x$-અક્ષ સાથેની દિશા $\theta = \tan^{-1}(\frac{v_{y}}{v_{x}}) = \tan^{-1}(\frac{4.0}{3.0}) \approx 53^{\circ}$ છે.
18
Medium
એક કણ $t=0$ સમયે ઉગમબિંદુથી $5.0 \hat{i} \; m/s$ ના વેગ સાથે ગતિ શરૂ કરે છે અને $x-y$ સમતલમાં એવા બળની અસર હેઠળ ગતિ કરે છે જે $(3.0 \hat{i} + 2.0 \hat{j}) \; m/s^2$ નો અચળ પ્રવેગ ઉત્પન્ન કરે છે.
$(a)$ જ્યારે કણનો $x$-યામ $84 \; m$ હોય ત્યારે તેનો $y$-યામ શું હશે?
$(b)$ આ સમયે કણની ઝડપ કેટલી હશે?

Solution

(A) સમય $t$ પર કણનો સ્થાન સદિશ $r(t) = v_0 t + \frac{1}{2} a t^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $v_0 = 5.0 \hat{i} \; m/s$ અને $a = (3.0 \hat{i} + 2.0 \hat{j}) \; m/s^2$,તેથી:
$r(t) = (5.0 \hat{i})t + \frac{1}{2}(3.0 \hat{i} + 2.0 \hat{j})t^2 = (5.0t + 1.5t^2) \hat{i} + (1.0t^2) \hat{j}$.
આમ,$x(t) = 5.0t + 1.5t^2$ અને $y(t) = 1.0t^2$.
$x = 84 \; m$ માટે,આપણે $1.5t^2 + 5.0t - 84 = 0$ ઉકેલીએ. દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$t = \frac{-5.0 \pm \sqrt{25 + 4(1.5)(84)}}{2(1.5)} = \frac{-5.0 \pm \sqrt{529}}{3} = \frac{-5.0 \pm 23}{3}$. $t > 0$ હોવાથી,$t = 6 \; s$.
$(a)$ $t = 6 \; s$ સમયે,$y = 1.0(6)^2 = 36.0 \; m$.
$(b)$ વેગ સદિશ $v(t) = \frac{dr}{dt} = (5.0 + 3.0t) \hat{i} + (2.0t) \hat{j}$ છે.
$t = 6 \; s$ સમયે,$v = (5.0 + 3.0(6)) \hat{i} + (2.0(6)) \hat{j} = 23.0 \hat{i} + 12.0 \hat{j} \; m/s$.
ઝડપ $|v| = \sqrt{23^2 + 12^2} = \sqrt{529 + 144} = \sqrt{673} \approx 25.94 \; m/s \approx 26 \; m/s$.
19
Medium
એક કણનું સ્થાન $\vec{r} = 3.0 t \hat{i} - 2.0 t^{2} \hat{j} + 4.0 \hat{k} \; m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $t$ સેકન્ડમાં છે અને સહગુણકોના એકમો એવા છે કે જેથી $\vec{r}$ મીટરમાં મળે.
$(a)$ કણનો વેગ $\vec{v}$ અને પ્રવેગ $\vec{a}$ શોધો.
$(b)$ $t = 2.0 \; s$ સમયે કણના વેગનું મૂલ્ય અને દિશા શું હશે?

Solution

(N/A) કણનું સ્થાન નીચે મુજબ છે:
$\vec{r} = 3.0 t \hat{i} - 2.0 t^{2} \hat{j} + 4.0 \hat{k}$
વેગ $\vec{v}$ એ સ્થાનનું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે:
$\vec{v} = \frac{d\vec{r}}{dt} = \frac{d}{dt}(3.0 t \hat{i} - 2.0 t^{2} \hat{j} + 4.0 \hat{k}) = 3.0 \hat{i} - 4.0 t \hat{j} \; m/s$
પ્રવેગ $\vec{a}$ એ વેગનું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે:
$\vec{a} = \frac{d\vec{v}}{dt} = \frac{d}{dt}(3.0 \hat{i} - 4.0 t \hat{j}) = -4.0 \hat{j} \; m/s^{2}$
$(b)$ $t = 2.0 \; s$ સમયે,વેગ સદિશ:
$\vec{v} = 3.0 \hat{i} - 4.0(2.0) \hat{j} = 3.0 \hat{i} - 8.0 \hat{j} \; m/s$
વેગનું મૂલ્ય $|\vec{v}| = \sqrt{(3.0)^{2} + (-8.0)^{2}} = \sqrt{9 + 64} = \sqrt{73} \approx 8.54 \; m/s$
$x$-અક્ષ સાથેની દિશા $\theta$:
$\theta = \tan^{-1}\left(\frac{v_{y}}{v_{x}}\right) = \tan^{-1}\left(\frac{-8.0}{3.0}\right) \approx -69.45^{\circ}$
ઋણ નિશાની દર્શાવે છે કે દિશા ધન $x$-અક્ષની નીચે $69.45^{\circ}$ ના ખૂણે છે.
20
Difficult
એક કણ $t=0 \; s$ સમયે ઉગમબિંદુથી $10.0 \hat{j} \; m/s$ ના વેગ સાથે ગતિ શરૂ કરે છે અને $x-y$ સમતલમાં $(8.0 \hat{i} + 2.0 \hat{j}) \; m/s^2$ ના અચળ પ્રવેગ સાથે ગતિ કરે છે.
$(a)$ કયા સમયે કણનો $x$-યામ $16 \; m$ હશે? તે સમયે કણનો $y$-યામ શું હશે?
$(b)$ તે સમયે કણની ઝડપ કેટલી હશે?

Solution

(A) આપેલ છે: પ્રારંભિક વેગ $\vec{u} = 10.0 \hat{j} \; m/s$,પ્રવેગ $\vec{a} = (8.0 \hat{i} + 2.0 \hat{j}) \; m/s^2$.
સ્થાન માટેના ગતિના સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $\vec{r}(t) = \vec{u}t + \frac{1}{2} \vec{a}t^2$.
કિંમતો મૂકતા: $\vec{r}(t) = (10.0 \hat{j})t + \frac{1}{2} (8.0 \hat{i} + 2.0 \hat{j})t^2 = 4.0 t^2 \hat{i} + (10t + t^2) \hat{j}$.
ઘટકોને સરખાવતા: $x = 4.0 t^2$ અને $y = 10t + t^2$.
$x = 16 \; m$ માટે: $16 = 4.0 t^2 \implies t^2 = 4 \implies t = 2 \; s$.
$t = 2 \; s$ સમયે,$y = 10(2) + (2)^2 = 20 + 4 = 24 \; m$.
$(b)$ વેગ સદિશ $\vec{v}(t) = \vec{u} + \vec{a}t = 10.0 \hat{j} + (8.0 \hat{i} + 2.0 \hat{j})t = 8.0 t \hat{i} + (10 + 2.0 t) \hat{j}$.
$t = 2 \; s$ સમયે: $\vec{v} = 8.0(2) \hat{i} + (10 + 2.0(2)) \hat{j} = 16 \hat{i} + 14 \hat{j}$.
ઝડપ $|\vec{v}| = \sqrt{16^2 + 14^2} = \sqrt{256 + 196} = \sqrt{452} \approx 21.26 \; m/s$.
21
EasyMCQ
વેક્ટર (સદિશ) નો ઉપયોગ ક્યારે કરવો જરૂરી છે?
A
એક પરિમાણમાં ગતિનું વર્ણન કરવા માટે.
B
બે અથવા ત્રણ પરિમાણમાં ગતિનું વર્ણન કરવા માટે.
C
દળ જેવી અદિશ રાશિઓનું વર્ણન કરવા માટે.
D
સમયના અંતરાલનું વર્ણન કરવા માટે.

Solution

(B) એક-પરિમાણીય ગતિમાં,સ્થાનાંતર,વેગ અને પ્રવેગ જેવી ભૌતિક રાશિઓને દિશા દર્શાવવા માટે $(+)$ અને $(-)$ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરીને વર્ણવી શકાય છે,કારણ કે સીધી રેખા પર માત્ર બે જ દિશાઓ શક્ય છે.
જો કે,જ્યારે કોઈ પદાર્થ બે પરિમાણ (સમતલ) અથવા ત્રણ પરિમાણ (અવકાશ) માં ગતિ કરે છે,ત્યારે દિશા માત્ર બે શક્યતાઓ સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી. આવા કિસ્સાઓમાં,આ ભૌતિક રાશિઓનું સંપૂર્ણ વર્ણન કરવા માટે આપણે સદિશો (vectors) નો ઉપયોગ કરવો પડે છે,કારણ કે સદિશો કોઈપણ દિશામાં મૂલ્ય અને દિશા બંનેને ધ્યાનમાં લે છે.
22
Easy
એક-પરિમાણીય,દ્વિ-પરિમાણીય અને ત્રિ-પરિમાણીય ગતિના ઉદાહરણો આપો.

Solution

(N/A) એક-પરિમાણીય ગતિ: સીધા પાટા પર દોડતી ટ્રેનની ગતિ એ એક-પરિમાણીય ગતિનું ઉદાહરણ છે,કારણ કે કોઈપણ સમયે તેનું સ્થાન દર્શાવવા માટે માત્ર એક જ યામની જરૂર પડે છે.
દ્વિ-પરિમાણીય ગતિ: કેરમ બોર્ડ પર સ્ટ્રાઈકરની ગતિ એ દ્વિ-પરિમાણીય ગતિનું ઉદાહરણ છે,કારણ કે સ્ટ્રાઈકર એક સમતલમાં ગતિ કરે છે અને તેનું સ્થાન દર્શાવવા માટે બે યામ $(x, y)$ ની જરૂર પડે છે.
ત્રિ-પરિમાણીય ગતિ: પાણીમાં તરતી માછલી અથવા આકાશમાં ઉડતા પક્ષીની ગતિ એ ત્રિ-પરિમાણીય ગતિનું ઉદાહરણ છે,કારણ કે કોઈપણ સમયે તેનું સ્થાન દર્શાવવા માટે ત્રણ યામ $(x, y, z)$ ની જરૂર પડે છે.
23
Medium
સમતલમાં ગતિ કરતા કણ માટે સ્થાન સદિશ અને સ્થાનાંતર સદિશની યોગ્ય સમીકરણો આપી સમજૂતી આપો.

Solution

(N/A) સ્થાન સદિશ: ઉગમબિંદુ $O$ ના સંદર્ભમાં સમતલમાં રહેલા કણ $P$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ નીચે મુજબ છે:
$\vec{r} = x \hat{i} + y \hat{j}$
જ્યાં $x$ અને $y$ એ $\vec{r}$ ના અનુક્રમે $x$ અને $y$-અક્ષ પરના ઘટકો છે,જે પદાર્થના યામ દર્શાવે છે.
સ્થાનાંતર સદિશ:
ધારો કે એક કણ વક્ર માર્ગે ગતિ કરે છે અને સમય $t$ પર $P$ સ્થાને છે અને સમય $t^{\prime}$ પર $P^{\prime}$ સ્થાને છે.
$P$ આગળ,સ્થાન સદિશ $\vec{r} = x \hat{i} + y \hat{j}$ છે.
$P^{\prime}$ આગળ,સ્થાન સદિશ $\vec{r}^{\prime} = x^{\prime} \hat{i} + y^{\prime} \hat{j}$ છે.
સ્થાનાંતર સદિશ $\Delta \vec{r}$ એ $P$ થી $P^{\prime}$ સુધીના સ્થાન સદિશમાં થતો ફેરફાર છે:
$\Delta \vec{r} = \vec{r}^{\prime} - \vec{r}$
$\Delta \vec{r} = (x^{\prime} - x) \hat{i} + (y^{\prime} - y) \hat{j}$
$\Delta \vec{r} = \Delta x \hat{i} + \Delta y \hat{j}$
જ્યાં $\Delta x = x^{\prime} - x$ અને $\Delta y = y^{\prime} - y$ એ અનુક્રમે $x$ અને $y$ યામમાં થતો ફેરફાર છે.
Solution diagram
24
Difficult
સમતલમાં ગતિ માટે સરેરાશ વેગ,તાત્ક્ષણિક વેગ અને વેગના ઘટકો સમજાવો.

Solution

(N/A) કોઈ પદાર્થનો સરેરાશ વેગ $(\vec{v})$ એ સ્થાનાંતર અને તેને અનુરૂપ સમયગાળાનો ગુણોત્તર છે.
ધારો કે પદાર્થ $\Delta t$ સમયગાળામાં $\Delta \vec{r}$ જેટલું સ્થાનાંતર કરે છે.
સરેરાશ વેગ:
$\langle\vec{v}\rangle = \frac{\Delta \vec{r}}{\Delta t} = \frac{\Delta x \hat{i} + \Delta y \hat{j}}{\Delta t} = \hat{i} \left( \frac{\Delta x}{\Delta t} \right) + \hat{j} \left( \frac{\Delta y}{\Delta t} \right)$
અથવા,$\langle\vec{v}\rangle = \langle v_{x} \rangle \hat{i} + \langle v_{y} \rangle \hat{j}$
સરેરાશ વેગની દિશા એ સ્થાનાંતર સદિશ $\Delta \vec{r}$ ની દિશામાં જ હોય છે.
તાત્ક્ષણિક વેગ એ સમયગાળો શૂન્યને અનુલક્ષે ત્યારે સરેરાશ વેગની સીમા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$\vec{v} = \lim_{\Delta t \rightarrow 0} \frac{\Delta \vec{r}}{\Delta t} = \frac{d\vec{r}}{dt}$
પથ પરના કોઈપણ બિંદુએ વેગની દિશા તે બિંદુએ પથને સ્પર્શક હોય છે અને ગતિની દિશામાં હોય છે.
ઘટકોના સ્વરૂપમાં,તાત્ક્ષણિક વેગ:
$\vec{v} = \hat{i} \left( \frac{dx}{dt} \right) + \hat{j} \left( \frac{dy}{dt} \right) = v_{x} \hat{i} + v_{y} \hat{j}$
જ્યાં $v_{x} = \frac{dx}{dt}$ અને $v_{y} = \frac{dy}{dt}$ એ અનુક્રમે $x$ અને $y$ અક્ષ પર વેગના ઘટકો છે.
વેગ સદિશનું મૂલ્ય:
$v = \sqrt{v_{x}^{2} + v_{y}^{2}}$
વેગનો એકમ $MKS$ પદ્ધતિમાં $m/s$ અને $CGS$ પદ્ધતિમાં $cm/s$ છે.
Solution diagram
25
Difficult
સરેરાશ પ્રવેગ અને તાત્ક્ષણિક પ્રવેગ સમજાવો.

Solution

સરેરાશ પ્રવેગ એટલે આપેલા સમયગાળા દરમિયાન વેગમાં થતા ફેરફારનો સમય દર.
$\text{સરેરાશ પ્રવેગ} = \frac{\text{વેગમાં ફેરફાર}}{\text{સમયગાળો}}$
$xy$-સમતલમાં ગતિ કરતા પદાર્થ માટે $\Delta t$ સમયગાળા દરમિયાન સરેરાશ પ્રવેગ $\vec{a}$ એ વેગમાં થતા ફેરફાર અને સમયગાળાનો ગુણોત્તર છે:
$\vec{a} = \frac{\overrightarrow{\Delta v}}{\Delta t} = \frac{\Delta(v_x \hat{i} + v_y \hat{j})}{\Delta t} = \frac{\Delta v_x}{\Delta t} \hat{i} + \frac{\Delta v_y}{\Delta t} \hat{j} = a_x \hat{i} + a_y \hat{j}$
તાત્ક્ષણિક પ્રવેગ એ જ્યારે સમયગાળો શૂન્યને અનુલક્ષે ત્યારે સરેરાશ પ્રવેગનું લક્ષ છે:
$\vec{a} = \lim_{\Delta t \rightarrow 0} \frac{\overrightarrow{\Delta v}}{\Delta t} = \frac{d\vec{v}}{dt}$
$\vec{v} = v_x \hat{i} + v_y \hat{j}$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\vec{a} = \frac{d}{dt}(v_x \hat{i} + v_y \hat{j}) = \frac{dv_x}{dt} \hat{i} + \frac{dv_y}{dt} \hat{j} = a_x \hat{i} + a_y \hat{j}$
જ્યાં $a_x = \frac{dv_x}{dt}$ અને $a_y = \frac{dv_y}{dt}$.
વધુમાં,$\vec{v} = \frac{d\vec{r}}{dt}$ હોવાથી,પ્રવેગને સમયની સાપેક્ષે સ્થાનના દ્વિતીય વિકલન તરીકે દર્શાવી શકાય છે:
$\vec{a} = \frac{d\vec{v}}{dt} = \frac{d}{dt}\left(\frac{d\vec{r}}{dt}\right) = \frac{d^2\vec{r}}{dt^2} = \ddot{\vec{r}}$
Solution diagram
26
EasyMCQ
જો કણનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}(t) = (3t)\hat{i} + (4t^2)\hat{j}$ દ્વારા આપવામાં આવેલ હોય,તો $t = 2 \ s$ સમયે તેનો વેગ સદિશ મેળવો.
A
$3\hat{i} + 8\hat{j}$
B
$3\hat{i} + 16\hat{j}$
C
$6\hat{i} + 16\hat{j}$
D
$3\hat{i} + 32\hat{j}$

Solution

(B) કણનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}(t) = (3t)\hat{i} + (4t^2)\hat{j}$ છે.
વેગ સદિશ $\vec{v}(t)$ શોધવા માટે,આપણે સ્થાન સદિશનું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીશું:
$\vec{v}(t) = \frac{d\vec{r}}{dt} = \frac{d}{dt} [(3t)\hat{i} + (4t^2)\hat{j}]$
$\vec{v}(t) = 3\hat{i} + (8t)\hat{j}$.
હવે,વેગના સમીકરણમાં $t = 2 \ s$ મૂકતા:
$\vec{v}(2) = 3\hat{i} + (8 \times 2)\hat{j}$
$\vec{v}(2) = 3\hat{i} + 16\hat{j} \ m/s$.
27
EasyMCQ
બે કે ત્રણ પરિમાણમાં ગતિ માટે વેગ અને પ્રવેગ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો હોઈ શકે?
A
માત્ર $0^{\circ}$
B
માત્ર $90^{\circ}$
C
માત્ર $180^{\circ}$
D
$0^{\circ}$ અને $180^{\circ}$ ની વચ્ચેનો કોઈપણ ખૂણો

Solution

(D) બે કે ત્રણ પરિમાણમાં ગતિમાં,વેગ સદિશ $\vec{v}$ અને પ્રવેગ સદિશ $\vec{a}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એવો હોઈ શકે કે જેથી $0^{\circ} \le \theta \le 180^{\circ}$ થાય.
જો $\theta = 0^{\circ}$ હોય,તો ઝડપ વધે છે.
જો $\theta = 180^{\circ}$ હોય,તો ઝડપ ઘટે છે.
જો $\theta = 90^{\circ}$ હોય,તો ઝડપ અચળ રહે છે (નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ).
તેથી,ખૂણો $[0^{\circ}, 180^{\circ}]$ ની રેન્જમાં કોઈપણ મૂલ્ય હોઈ શકે છે.
28
Difficult
દ્વિ-પરિમાણમાં ગતિ કરતા પદાર્થ માટે ગતિના સમીકરણો તારવો: $\vec{v} = \vec{v_0} + \vec{a}t$ અને $\vec{r} = \vec{r_0} + \vec{v_0}t + \frac{1}{2}\vec{a}t^2$.

Solution

ધારો કે એક કણ અચળ પ્રવેગ $\vec{a}$ સાથે સમતલમાં ગતિ કરે છે. $t=0$ સમયે,વેગ પ્રારંભિક વેગ $\vec{v_0}$ છે અને સ્થાન $\vec{r_0}$ છે. $t=t$ સમયે,વેગ $\vec{v}$ છે અને સ્થાન $\vec{r}$ છે.
$1$. $\vec{v} = \vec{v_0} + \vec{a}t$ ની તારવણી:
પ્રવેગ અચળ હોવાથી,તાત્ક્ષણિક પ્રવેગ નીચે મુજબ મળે:
$\vec{a} = \frac{\vec{v} - \vec{v_0}}{t - 0}$
$\vec{a} = \frac{\vec{v} - \vec{v_0}}{t}$
$\vec{v} = \vec{v_0} + \vec{a}t$
ઘટકોના સ્વરૂપમાં:
$v_x = v_{0x} + a_x t$
$v_y = v_{0y} + a_y t$
$2$. $\vec{r} = \vec{r_0} + \vec{v_0}t + \frac{1}{2}\vec{a}t^2$ ની તારવણી:
અચળ પ્રવેગ માટે,સરેરાશ વેગ $\vec{v}_{avg} = \frac{\vec{v} + \vec{v_0}}{2}$ થાય.
સ્થાનાંતર $\vec{r} - \vec{r_0} = \vec{v}_{avg} \cdot t = \left( \frac{\vec{v} + \vec{v_0}}{2} \right) t$.
$\vec{v} = \vec{v_0} + \vec{a}t$ મૂકતા:
$\vec{r} - \vec{r_0} = \left( \frac{\vec{v_0} + \vec{a}t + \vec{v_0}}{2} \right) t$
$\vec{r} - \vec{r_0} = \left( \frac{2\vec{v_0} + \vec{a}t}{2} \right) t$
$\vec{r} = \vec{r_0} + \vec{v_0}t + \frac{1}{2}\vec{a}t^2$.
Solution diagram
29
EasyMCQ
સમતલમાં ગતિ માટે કઈ બે ગતિઓનું સંયોજન ગણવામાં આવે છે?
A
એક જ સીધી રેખા પરની બે ગતિઓ
B
પરસ્પર લંબ દિશાઓમાં બે સ્વતંત્ર ગતિઓ
C
સમાન વેગ ધરાવતી બે ગતિઓ
D
બે વર્તુળાકાર ગતિઓ

Solution

(B) સમતલમાં ગતિને દ્વિ-પરિમાણીય ગતિ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
ગતિની સ્વતંત્રતાના સિદ્ધાંત મુજબ,સમતલમાં કોઈપણ ગતિને બે પરસ્પર લંબ દિશાઓ (સામાન્ય રીતે $x$ અને $y$ અક્ષો) માં થતી બે સ્વતંત્ર ગતિઓના સંયોજન તરીકે ગણી શકાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
30
Medium
સમતલમાં સમાન પ્રવેગી ગતિ માટે ગતિના સમીકરણો લખો.

Solution

(N/A) સમતલમાં સમાન પ્રવેગ $\vec{a}$ સાથેની ગતિ માટે,ગતિને $x$ અને $y$ અક્ષો પર બે સ્વતંત્ર ઘટકોમાં વિભાજિત કરી શકાય છે.
$1$. $x$-અક્ષ માટે:
$v_x = u_x + a_x t$
$x = u_x t + \frac{1}{2} a_x t^2$
$v_x^2 = u_x^2 + 2 a_x x$
$2$. $y$-અક્ષ માટે:
$v_y = u_y + a_y t$
$y = u_y t + \frac{1}{2} a_y t^2$
$v_y^2 = u_y^2 + 2 a_y y$
અહીં,$\vec{u} = (u_x, u_y)$ એ પ્રારંભિક વેગ છે,$\vec{v} = (v_x, v_y)$ એ $t$ સમયે અંતિમ વેગ છે,અને $\vec{a} = (a_x, a_y)$ એ અચળ પ્રવેગ છે.
31
MediumMCQ
$XY$-સમતલમાં ગતિ કરતા કણના યામ સમય સાથે $x = 4t^2$ અને $y = 2t$ મુજબ બદલાય છે. કણનો પથ (locus) શું છે?
A
સુરેખ રેખા
B
વર્તુળ
C
પરવલય
D
ઉપવલય

Solution

(C) કણના યામ સમય $t$ ના વિધેય તરીકે આપેલા છે:
$x = 4t^2$
$y = 2t$
કણનો પથ (locus) શોધવા માટે,આપણે સમીકરણોમાંથી પ્રાચલ $t$ નો લોપ કરીશું.
બીજા સમીકરણ પરથી,$t = \frac{y}{2}$ મળે છે.
આ $t$ ની કિંમતને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા:
$x = 4 \left( \frac{y}{2} \right)^2$
$x = 4 \left( \frac{y^2}{4} \right)$
$x = y^2$
સમીકરણ $x = y^2$ એ ધન $x$-અક્ષની દિશામાં ખુલતા પરવલયનું સમીકરણ છે.
તેથી,કણનો પથ પરવલય છે.
32
MediumMCQ
બે કણો $A$ અને $B$ એ $XY$-સમતલમાં ગતિ કરી રહ્યા છે. તેમનું સ્થાન સમય $t$ સાથે નીચે મુજબ બદલાય છે:
$x_A(t) = 3t, \quad x_B(t) = 6$
$y_A(t) = t, \quad y_B(t) = 2 + 3t^2$
$t = 1$ સમયે બંને કણો વચ્ચેનું અંતર કેટલું હશે?
A
$5$
B
$3$
C
$4$
D
$\sqrt{12}$

Solution

(A) $t = 1$ સમયે,કણ $A$ ના સ્થાન:
$x_A(1) = 3(1) = 3$
$y_A(1) = 1$
તેથી,કણ $A$ નું સ્થાન $(3, 1)$ છે.
$t = 1$ સમયે,કણ $B$ ના સ્થાન:
$x_B(1) = 6$
$y_B(1) = 2 + 3(1)^2 = 2 + 3 = 5$
તેથી,કણ $B$ નું સ્થાન $(6, 5)$ છે.
બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા:
$d = \sqrt{(6 - 3)^2 + (5 - 1)^2}$
$d = \sqrt{3^2 + 4^2}$
$d = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$.
33
MediumMCQ
સમય $t = 0$ પર,એક કણ $z$-અક્ષ પર $7 \, \text{cm}$ ની ઊંચાઈએથી એક સમતલમાં ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે,જેમાં $z$-યામ અચળ રહે છે. કોઈપણ સમયે,$x$ અને $y$ દિશામાં તેનું સ્થાન અનુક્રમે $x = 3t$ અને $y = 5t^3$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે. $t = 1 \, \text{s}$ પર કણનો પ્રવેગ કેટલો હશે?
A
$-30 \, \hat{j} \, \text{cm/s}^2$
B
$30 \, \hat{j} \, \text{cm/s}^2$
C
$3 \, \hat{i} + 15 \, \hat{j} \, \text{cm/s}^2$
D
$3 \, \hat{i} + 15 \, \hat{j} + 7 \, \hat{k} \, \text{cm/s}^2$

Solution

(B) કોઈપણ સમયે $t$ પર કણનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}(t) = x(t) \hat{i} + y(t) \hat{j} + z(t) \hat{k}$ છે.
આપેલ છે કે $x = 3t$,$y = 5t^3$,અને $z = 7$ (અચળ).
તેથી,$\vec{r}(t) = 3t \hat{i} + 5t^3 \hat{j} + 7 \hat{k}$.
વેગ સદિશ $\vec{v}$ એ સ્થાનનું સમયની સાપેક્ષે પ્રથમ વિકલન છે: $\vec{v} = \frac{d\vec{r}}{dt} = \frac{d}{dt}(3t) \hat{i} + \frac{d}{dt}(5t^3) \hat{j} + \frac{d}{dt}(7) \hat{k} = 3 \hat{i} + 15t^2 \hat{j}$.
પ્રવેગ સદિશ $\vec{a}$ એ વેગનું સમયની સાપેક્ષે વિકલન છે: $\vec{a} = \frac{d\vec{v}}{dt} = \frac{d}{dt}(3) \hat{i} + \frac{d}{dt}(15t^2) \hat{j} = 0 \hat{i} + 30t \hat{j}$.
$t = 1 \, \text{s}$ પર,પ્રવેગ $\vec{a} = 30(1) \hat{j} = 30 \hat{j} \, \text{cm/s}^2$ થશે.
34
EasyMCQ
કોઈપણ સમયે $t$ પર પદાર્થનો સ્થાન સદિશ $\vec{r} = 3t^2 \hat{i} + 6t \hat{j} + \hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $y$-અક્ષની દિશામાં તેના વેગનું મૂલ્ય કેટલું છે?
A
$6t$
B
$6$
C
$0$
D
$9$

Solution

(B) સ્થાન સદિશ $\vec{r} = 3t^2 \hat{i} + 6t \hat{j} + \hat{k}$ છે.
વેગ સદિશ $\vec{v}$ મેળવવા માટે,આપણે સ્થાન સદિશનું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ:
$\vec{v} = \frac{d\vec{r}}{dt} = \frac{d}{dt}(3t^2 \hat{i} + 6t \hat{j} + \hat{k})$
$\vec{v} = (6t) \hat{i} + (6) \hat{j} + (0) \hat{k}$
$y$-અક્ષની દિશામાં વેગનો ઘટક એ $\hat{j}$ એકમ સદિશનો સહગુણક છે,જે $v_y = 6$ છે.
આમ,$y$-અક્ષની દિશામાં વેગનું મૂલ્ય $6$ છે.
35
DifficultMCQ
ઉગમબિંદુથી ફેંકાયેલ એક કણ $x-y$ સમતલમાં $\vec{v} = 3 \hat{i} + 6x \hat{j}$ વેગ સાથે ગતિ કરે છે,જ્યાં $\hat{i}$ અને $\hat{j}$ એ $x$ અને $y$ અક્ષની દિશામાં એકમ સદિશો છે. કણ દ્વારા અનુસરવામાં આવતા પથનું સમીકરણ શોધો.
A
$y = x^2$
B
$y = \frac{1}{x^2}$
C
$y = 2x^2$
D
$y = \frac{1}{x}$

Solution

(A) આપેલ વેગ સદિશ: $\vec{v} = v_x \hat{i} + v_y \hat{j} = 3 \hat{i} + 6x \hat{j}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,$v_x = \frac{dx}{dt} = 3$ અને $v_y = \frac{dy}{dt} = 6x$ મળે છે.
પથનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = \frac{v_y}{v_x}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા,$\frac{dy}{dx} = \frac{6x}{3} = 2x$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા: $\int dy = \int 2x dx$.
કણ ઉગમબિંદુ $(0,0)$ થી શરૂ થતો હોવાથી,સંકલનનો અચળાંક $0$ છે.
આમ,$y = x^2$.
36
EasyMCQ
એક કીડી સમતલ આડી સપાટી પર ગતિ કરી રહી છે. કીડીની સ્વતંત્રતાની માત્રા (degrees of freedom) કેટલી હશે .........
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$6$

Solution

(B) કોઈપણ કણની સ્વતંત્રતાની માત્રા એટલે અવકાશમાં તેનું સ્થાન દર્શાવવા માટે જરૂરી સ્વતંત્ર યામોની સંખ્યા.
કીડી સમતલ આડી સપાટી પર ગતિ કરતી હોવાથી,તેનું સ્થાન કાર્તેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં બે યામો $(x, y)$ દ્વારા સંપૂર્ણપણે દર્શાવી શકાય છે.
તેથી,કીડી પાસે $2$ સ્વતંત્રતાની માત્રા છે.
37
DifficultMCQ
$Y-Z$ સમતલમાં ગતિ કરતી કીડીનું સ્થાન ($S$ મીટરમાં) $S = 2t^2 \hat{j} + 5 \hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે (જ્યાં $t$ સેકન્ડમાં છે). $t = 1 \ s$ સમયે કીડીના વેગનું મૂલ્ય અને દિશા શું હશે?
A
$y$-દિશામાં $16 \ m/s$
B
$x$-દિશામાં $4 \ m/s$
C
$z$-દિશામાં $9 \ m/s$
D
$y$-દિશામાં $4 \ m/s$

Solution

(D) કીડીનો સ્થાન સદિશ $\vec{S} = 2t^2 \hat{j} + 5 \hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વેગ $\vec{v}$ એ સ્થાન સદિશનું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે: $\vec{v} = \frac{d\vec{S}}{dt} = \frac{d}{dt}(2t^2 \hat{j} + 5 \hat{k}) = 4t \hat{j}$.
$t = 1 \ s$ સમયે,વેગ $\vec{v} = 4(1) \hat{j} = 4 \hat{j} \ m/s$ થાય.
વેગનું મૂલ્ય $|\vec{v}| = 4 \ m/s$ છે.
તેની દિશા ધન $y$-અક્ષની દિશામાં છે (જે એકમ સદિશ $\hat{j}$ દ્વારા દર્શાવેલ છે).
38
MediumMCQ
કોઈ ગતિમાન પદાર્થનો કોઈ પણ સમયે સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{r} = (5t^2 \hat{i} - 5t \hat{j}) \text{ m}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $t = 2 \text{ s}$ સમયે વેગનું મૂલ્ય અને દિશા શોધો.
A
$5 \sqrt{15} \text{ m/s}$,જે $-$ve $\text{Y}$ અક્ષ સાથે $\tan^{-1} 4$ નો ખૂણો બનાવે છે
B
$5 \sqrt{15} \text{ m/s}$,જે $+$ve $\text{X}$ અક્ષ સાથે $\tan^{-1} 4$ નો ખૂણો બનાવે છે
C
$5 \sqrt{17} \text{ m/s}$,જે $-$ve $\text{Y}$ અક્ષ સાથે $\tan^{-1} 4$ નો ખૂણો બનાવે છે
D
$5 \sqrt{17} \text{ m/s}$,જે $+$ve $\text{X}$ અક્ષ સાથે $\tan^{-1} 4$ નો ખૂણો બનાવે છે

Solution

(C) સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{r} = 5t^2 \hat{i} - 5t \hat{j}$ છે.
વેગ સદિશ $\overrightarrow{v}$ એ સ્થાનનું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે: $\overrightarrow{v} = \frac{d\overrightarrow{r}}{dt} = 10t \hat{i} - 5 \hat{j}$.
$t = 2 \text{ s}$ સમયે,વેગ સદિશ $\overrightarrow{v} = 10(2) \hat{i} - 5 \hat{j} = 20 \hat{i} - 5 \hat{j} \text{ m/s}$ થાય.
વેગનું મૂલ્ય $|\overrightarrow{v}| = \sqrt{(20)^2 + (-5)^2} = \sqrt{400 + 25} = \sqrt{425} = \sqrt{25 \times 17} = 5\sqrt{17} \text{ m/s}$ છે.
દિશા શોધવા માટે,ધારો કે $\theta$ એ ઋણ $\text{Y}$-અક્ષ સાથેનો ખૂણો છે. સદિશના ઘટકો પરથી,$\tan \theta = \frac{|v_x|}{|v_y|} = \frac{20}{5} = 4$. તેથી,$\theta = \tan^{-1} 4$ જે ઋણ $\text{Y}$-અક્ષ સાથે છે.
Solution diagram
39
EasyMCQ
એક કણ $t=0$ સમયે ઉગમબિંદુથી $10 \hat{j} \text{ ms}^{-1}$ ના વેગ સાથે ગતિ શરૂ કરે છે અને $x-y$ સમતલમાં $(8 \hat{i} + 2 \hat{j}) \text{ ms}^{-2}$ ના અચળ પ્રવેગ સાથે ગતિ કરે છે. જ્યારે કણનો $x$-યામ $16 \text{ m}$ હોય, ત્યારે કણનો $y$-યામ કેટલો હશે ($\text{ m}$ માં)?
A
$16$
B
$28$
C
$36$
D
$24$

Solution

(D) આપેલ છે: પ્રારંભિક વેગ $\vec{u} = 10 \hat{j} \text{ ms}^{-1}$, પ્રવેગ $\vec{a} = 8 \hat{i} + 2 \hat{j} \text{ ms}^{-2}$.
ગતિના સમીકરણ $\vec{s} = \vec{u}t + \frac{1}{2} \vec{a}t^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{s} = (10 \hat{j})t + \frac{1}{2} (8 \hat{i} + 2 \hat{j})t^2$
$\vec{s} = (4t^2) \hat{i} + (10t + t^2) \hat{j}$.
$\vec{s} = x \hat{i} + y \hat{j}$ સાથે ઘટકોની સરખામણી કરતા, આપણને $x = 4t^2$ અને $y = 10t + t^2$ મળે છે.
આપેલ છે કે $x = 16 \text{ m}$, તેથી $4t^2 = 16 \Rightarrow t^2 = 4 \Rightarrow t = 2 \text{ s}$.
$y$ ના સમીકરણમાં $t = 2 \text{ s}$ મૂકતા:
$y = 10(2) + (2)^2 = 20 + 4 = 24 \text{ m}$.
40
EasyMCQ
એક કણ $xy$-સમતલમાં એવી રીતે ગતિ કરે છે કે તેના સ્થાનના યામ $x = (4t + t^2) \text{ m}$ અને $y = (2t + \frac{t^2}{2}) \text{ m}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $t$ સેકન્ડમાં છે. કણનો વેગ કેટલો છે?
A
$\vec{v} = (4 + t) \hat{i} + (2 + t) \hat{j}$
B
$\vec{v} = (4 + 2t) \hat{i} + (2 + t) \hat{j}$
C
$\vec{v} = (4 + 2t) \hat{i} + (2 + \frac{t}{2}) \hat{j}$
D
$\vec{v} = (4 + t) \hat{i} + (2 + \frac{t}{2}) \hat{j}$

Solution

(B) કણનો સ્થાન સદિશ $\vec{r} = x\hat{i} + y\hat{j} = (4t + t^2)\hat{i} + (2t + \frac{t^2}{2})\hat{j}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વેગ એ સ્થાન સદિશનું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે: $\vec{v} = \frac{d\vec{r}}{dt} = \frac{dx}{dt}\hat{i} + \frac{dy}{dt}\hat{j}$.
$x$ નું $t$ ની સાપેક્ષ વિકલન કરતા: $v_x = \frac{d}{dt}(4t + t^2) = 4 + 2t$.
$y$ નું $t$ ની સાપેક્ષ વિકલન કરતા: $v_y = \frac{d}{dt}(2t + \frac{t^2}{2}) = 2 + t$.
તેથી,વેગ સદિશ $\vec{v} = (4 + 2t)\hat{i} + (2 + t)\hat{j} \text{ m/s}$ મળે છે.
41
MediumMCQ
એક સમતલમાં ગતિ કરતા કણનો સ્થાન સદિશ $\vec{r} = 3t^2 \hat{i} + 2t \hat{j} + \hat{k}$ હોય,તો $t = 2 \text{ s}$ સમયે તેનો પ્રવેગ અને વેગનું મૂલ્ય અનુક્રમે કેટલું હશે?
A
$6, \sqrt{148}$
B
$6, \sqrt{144}$
C
$3, \sqrt{13}$
D
$3, \sqrt{14}$

Solution

(A) આપેલ સ્થાન સદિશ: $\vec{r} = 3t^2 \hat{i} + 2t \hat{j} + \hat{k}$.
વેગ એ સ્થાનનું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે: $\vec{v} = \frac{d\vec{r}}{dt} = 6t \hat{i} + 2 \hat{j}$.
$t = 2 \text{ s}$ સમયે,વેગ સદિશ $\vec{v} = 6(2) \hat{i} + 2 \hat{j} = 12 \hat{i} + 2 \hat{j}$ થાય.
વેગનું મૂલ્ય $|\vec{v}| = \sqrt{12^2 + 2^2} = \sqrt{144 + 4} = \sqrt{148} \text{ m/s}$ મળે.
પ્રવેગ એ વેગનું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે: $\vec{a} = \frac{d\vec{v}}{dt} = 6 \hat{i}$.
પ્રવેગનું મૂલ્ય $|\vec{a}| = \sqrt{6^2} = 6 \text{ m/s}^2$ મળે.
આમ,પ્રવેગનું મૂલ્ય $6$ અને વેગનું મૂલ્ય $\sqrt{148}$ છે.
42
EasyMCQ
ઉગમબિંદુ પર રહેલો એક કણ $xy$-સમતલમાં $\vec{V} = (6 + 2t) \hat{i} + (4 + 2\sqrt{3}t) \hat{j} \text{ m/s}$ વેગના ઘટકો સાથે ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. કણનો પ્રવેગ $\text{m/s}^2$ માં શોધો ($x, y$ મીટરમાં અને $t$ સેકન્ડમાં માપવામાં આવે છે).
A
$(6 + 2t) \hat{i} + (4 + 2\sqrt{3}t) \hat{j}$
B
$(6 + 2t) \hat{i} + 2\sqrt{3} \hat{j}$
C
$2 \hat{i} + 2\sqrt{3} \hat{j}$
D
$2 \hat{i} + 2\sqrt{3} \hat{k}$

Solution

(C) વેગ સદિશ $\vec{V} = V_x \hat{i} + V_y \hat{j}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $V_x = 6 + 2t$ અને $V_y = 4 + 2\sqrt{3}t$ છે.
પ્રવેગ $\vec{a}$ એ વેગનું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે: $\vec{a} = \frac{d\vec{V}}{dt} = \frac{dV_x}{dt} \hat{i} + \frac{dV_y}{dt} \hat{j}$.
ઘટકોની ગણતરી કરતા:
$a_x = \frac{d}{dt}(6 + 2t) = 2 \text{ m/s}^2$.
$a_y = \frac{d}{dt}(4 + 2\sqrt{3}t) = 2\sqrt{3} \text{ m/s}^2$.
તેથી,પ્રવેગ સદિશ $\vec{a} = 2 \hat{i} + 2\sqrt{3} \hat{j} \text{ m/s}^2$ મળે છે.
43
EasyMCQ
$x = a \cos t$,$y = a \sin t$ અને $z = t$ દ્વારા વર્ણવેલ કણની ગતિ ધ્યાનમાં લો. સમયના વિધેય તરીકે કણ દ્વારા અનુસરવામાં આવતો ગતિપથ કયો છે?
A
હેલિક્સ (સર્પાકાર)
B
વર્તુળાકાર
C
લંબગોળાકાર
D
સીધી રેખા

Solution

(A) આપેલ ગતિના પ્રાચલિત સમીકરણો:
$x = a \cos t$
$y = a \sin t$
$z = t$
પ્રથમ,$xy$-સમતલ પર ગતિના પ્રક્ષેપણને ધ્યાનમાં લો:
$x^2 + y^2 = (a \cos t)^2 + (a \sin t)^2 = a^2(\cos^2 t + \sin^2 t) = a^2$
આ $xy$-સમતલમાં $a$ ત્રિજ્યાનું વર્તુળ દર્શાવે છે.
તે જ સમયે,કણ $z$-અક્ષ પર અચળ વેગથી ગતિ કરે છે કારણ કે $z = t$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{dz}{dt} = 1$.
જેમ કે કણ $xy$-સમતલમાં વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરે છે અને તે જ સમયે $z$-અક્ષ પર રેખીય રીતે આગળ વધે છે,તેથી પરિણામી ગતિપથ એક હેલિક્સ (સર્પાકાર) છે.

3-2.Motion in Plane — Motion In Two And Three Dimension · Frequently Asked Questions

1Are these 3-2.Motion in Plane questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3-2.Motion in Plane Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.