Gujarati

Condition for common roots Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 4-2.Quadratic Equations and Inequations · Condition for common roots

78+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 78 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
સમીકરણો $x^{12} - 1 = 0$ અને $x^4 + x^2 + 1 = 0$ ના સામાન્ય બીજ કયા છે?
A
$\pm \omega$
B
$\pm \omega^2$
C
$\pm \omega, \pm \omega^2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો $x^{12} - 1 = 0$ અને $x^4 + x^2 + 1 = 0$ છે.
પ્રથમ સમીકરણના અવયવ પાડતા: $x^{12} - 1 = (x^6 - 1)(x^6 + 1) = (x^2 - 1)(x^4 + x^2 + 1)(x^6 + 1)$.
અહીં $x^4 + x^2 + 1$ એ $x^{12} - 1$ નો અવયવ હોવાથી,$x^4 + x^2 + 1 = 0$ ના તમામ બીજ સામાન્ય બીજ થશે.
$x^4 + x^2 + 1 = 0$ ને ઉકેલતા:
ધારો કે $y = x^2$,તો $y^2 + y + 1 = 0$.
તેના બીજ $y = \omega$ અને $y = \omega^2$ મળે,જ્યાં $\omega = \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2}$.
તેથી,$x^2 = \omega$ અથવા $x^2 = \omega^2$.
વર્ગમૂળ લેતા,$x = \pm \sqrt{\omega} = \pm \omega^2$ અને $x = \pm \sqrt{\omega^2} = \pm \omega$.
આમ,સામાન્ય બીજ $\pm \omega, \pm \omega^2$ છે.
2
MediumMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + ax + b = 0$ અને $x^2 + bx + a = 0$ ના બીજ પૈકી એક સામાન્ય હોય,તો $(a + b)$ નું આંકડાકીય મૂલ્ય શું થાય?
A
$0$
B
$-1$
C
$2$
D
$5$

Solution

(B) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $x^2 + ax + b = 0$ અને $x^2 + bx + a = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2 + a\alpha + b = 0$ અને $\alpha^2 + b\alpha + a = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા,$(\alpha^2 + a\alpha + b) - (\alpha^2 + b\alpha + a) = 0$ મળે.
$(a - b)\alpha + (b - a) = 0$.
$(a - b)\alpha = (a - b)$.
જો $a \neq b$ હોય,તો $\alpha = 1$ મળે.
$\alpha = 1$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $(1)^2 + a(1) + b = 0$.
$1 + a + b = 0$.
તેથી,$a + b = -1$.
3
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ નું એક બીજ એ સમીકરણ $a'x^2 + b'x + c' = 0$ ના એક બીજનું વ્યસ્ત હોય,તો:
A
$(cc' - aa')^2 = (ba' - cb')(ab' - bc')$
B
$(bb' - aa')^2 = (ca' - bc')(ab' - bc')$
C
$(cc' - aa')^2 = (ba' + cb')(ab' + bc')$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $\alpha$ એ પ્રથમ સમીકરણનું એક બીજ છે,તો $\frac{1}{\alpha}$ એ બીજા સમીકરણનું એક બીજ છે.
પ્રથમ સમીકરણ માટે: $a\alpha^2 + b\alpha + c = 0$.
બીજા સમીકરણ માટે: $a'(\frac{1}{\alpha})^2 + b'(\frac{1}{\alpha}) + c' = 0$,જેનું સાદું રૂપ $c'\alpha^2 + b'\alpha + a' = 0$ થાય છે.
સમીકરણો $a\alpha^2 + b\alpha + c = 0$ અને $c'\alpha^2 + b'\alpha + a' = 0$ માટે ચોકડી ગુણાકારની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\alpha^2}{ba' - b'c} = \frac{\alpha}{cc' - aa'} = \frac{1}{ab' - bc'}$.
બીજા અને ત્રીજા પદ પરથી: $\alpha = \frac{cc' - aa'}{ab' - bc'}$.
પ્રથમ અને ત્રીજા પદ પરથી: $\alpha^2 = \frac{ba' - b'c}{ab' - bc'}$.
$\alpha^2 = (\alpha)^2$ ને સરખાવતા,આપણને મળે છે: $\frac{ba' - b'c}{ab' - bc'} = \left(\frac{cc' - aa'}{ab' - bc'}\right)^2$.
$(cc' - aa')^2 = (ba' - b'c)(ab' - bc')$.
4
MediumMCQ
જો $k(6x^2 + 3) + rx + 2x^2 - 1 = 0$ અને $6k(2x^2 + 1) + px + 4x^2 - 2 = 0$ બંને સમીકરણોના બીજ સમાન હોય,તો $2r - p$ ની કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$(6k + 2)x^2 + rx + (3k - 1) = 0$ .....$(i)$
$2(6k + 2)x^2 + px + 2(3k - 1) = 0$ .....$(ii)$
બંને બીજ સમાન હોવાથી,સહગુણકો પ્રમાણસર હોવા જોઈએ:
$\frac{2(6k + 2)}{6k + 2} = \frac{p}{r} = \frac{2(3k - 1)}{3k - 1}$
આનું સાદું રૂપ આપતા:
$2 = \frac{p}{r} = 2$
તેથી,$p = 2r$,જેનો અર્થ છે કે $2r - p = 0$.
5
MediumMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + px + q = 0$ અને $x^2 + \alpha x + \beta = 0$ નું એક બીજ સામાન્ય હોય,તો તેની કિંમત શું હશે? (જ્યાં $p \neq \alpha$ અને $q \neq \beta$)
A
$\frac{q - \beta}{\alpha - p}$
B
$\frac{p\beta - \alpha q}{q - \beta}$
C
$\frac{q - \beta}{\alpha - p}$ અથવા $\frac{p\beta - \alpha q}{q - \beta}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે સામાન્ય બીજ $y$ છે.
તેથી,$y^2 + py + q = 0$ અને $y^2 + \alpha y + \beta = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા:
$(y^2 + py + q) - (y^2 + \alpha y + \beta) = 0$
$y(p - \alpha) + (q - \beta) = 0$
$y(p - \alpha) = \beta - q$
$y = \frac{\beta - q}{p - \alpha} = \frac{q - \beta}{\alpha - p}$.
વૈકલ્પિક રીતે,ચોકડી ગુણાકારની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{y^2}{p\beta - q\alpha} = \frac{y}{q - \beta} = \frac{1}{\alpha - p}$.
બીજા અને ત્રીજા પદ પરથી,$y = \frac{q - \beta}{\alpha - p}$.
પ્રથમ અને બીજા પદ પરથી,$y = \frac{p\beta - q\alpha}{q - \beta}$.
આમ,સામાન્ય બીજ $\frac{q - \beta}{\alpha - p}$ અથવા $\frac{p\beta - \alpha q}{q - \beta}$ છે.
6
MediumMCQ
જો બે સમીકરણો $x^2 - cx + d = 0$ અને $x^2 - ax + b = 0$ નું એક બીજ સામાન્ય હોય અને બીજા સમીકરણના બીજ સમાન હોય,તો $2(b + d) = $
A
$0$
B
$a + c$
C
$ac$
D
$-ac$

Solution

(C) ધારો કે $x^2 - cx + d = 0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે.
બીજા સમીકરણ $x^2 - ax + b = 0$ ના બીજ સમાન છે અને તે પ્રથમ સમીકરણ સાથે એક સામાન્ય બીજ $\alpha$ ધરાવે છે,તેથી તેના બીજ $\alpha$ અને $\alpha$ થશે.
બીજના ગુણધર્મો મુજબ:
પ્રથમ સમીકરણ માટે: $\alpha + \beta = c$ અને $\alpha \beta = d$.
બીજા સમીકરણ માટે: $\alpha + \alpha = a \implies 2\alpha = a$ અને $\alpha^2 = b$.
આપણે $2(b + d)$ શોધવાનું છે.
કિંમતો મૂકતા: $2(b + d) = 2(\alpha^2 + \alpha \beta) = 2\alpha(\alpha + \beta)$.
કારણ કે $2\alpha = a$ અને $\alpha + \beta = c$,તેથી $2(b + d) = a \times c = ac$.
7
MediumMCQ
જો $x^2 - hx - 21 = 0$ અને $x^2 - 3hx + 35 = 0$ $(h > 0)$ સમીકરણોનું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $h$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) ધારો કે $\alpha$ એ બંને સમીકરણોનું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2 - h\alpha - 21 = 0$ $(1)$
અને $\alpha^2 - 3h\alpha + 35 = 0$ $(2)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતા:
$(\alpha^2 - 3h\alpha + 35) - (\alpha^2 - h\alpha - 21) = 0$
$-2h\alpha + 56 = 0$
$2h\alpha = 56$
$h\alpha = 28$
$\alpha = \frac{28}{h}$
$\alpha = \frac{28}{h}$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$(\frac{28}{h})^2 - h(\frac{28}{h}) - 21 = 0$
$\frac{784}{h^2} - 28 - 21 = 0$
$\frac{784}{h^2} = 49$
$h^2 = \frac{784}{49} = 16$
$h > 0$ હોવાથી,$h = 4$ મળે.
8
MediumMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + px + qr = 0$,$x^2 + qx + rp = 0$,અને $x^2 + rx + pq = 0$ ની દરેક જોડી એક સામાન્ય બીજ ધરાવતી હોય,તો ત્રણ સામાન્ય બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{-(p + q + r)}{2}$
B
$\frac{-p + q + r}{2}$
C
$-(p + q + r)$
D
$-p + q + r$

Solution

(A) ધારો કે સમીકરણોની જોડીના સામાન્ય બીજ અનુક્રમે $\alpha$,$\beta$,અને $\gamma$ છે.
પ્રથમ જોડી $(x^2 + px + qr = 0)$ અને $(x^2 + qx + rp = 0)$ માટે,સામાન્ય બીજ $\alpha$ છે.
બીજી જોડી $(x^2 + qx + rp = 0)$ અને $(x^2 + rx + pq = 0)$ માટે,સામાન્ય બીજ $\beta$ છે.
ત્રીજી જોડી $(x^2 + rx + pq = 0)$ અને $(x^2 + px + qr = 0)$ માટે,સામાન્ય બીજ $\gamma$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના બીજના ગુણધર્મો મુજબ,દરેક સમીકરણ માટે બીજનો સરવાળો $x$ ના સહગુણક સાથે ઋણ ચિહ્ન દ્વારા મળે છે.
આમ,$\alpha + \beta = -p$,$\beta + \gamma = -q$,અને $\gamma + \alpha = -r$.
આ ત્રણેય સમીકરણોનો સરવાળો કરતા,આપણને $2(\alpha + \beta + \gamma) = -(p + q + r)$ મળે છે.
તેથી,ત્રણ સામાન્ય બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta + \gamma = \frac{-(p + q + r)}{2}$ થાય.
9
MediumMCQ
જો $ax^2 + bx + c = 0$ અને $bx^2 + cx + a = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,જ્યાં $a \neq 0$,તો $\frac{a^3 + b^3 + c^3}{abc} = $
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $\alpha$ એ $ax^2 + bx + c = 0$ અને $bx^2 + cx + a = 0$ સમીકરણોનું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી $a\alpha^2 + b\alpha + c = 0$ અને $b\alpha^2 + c\alpha + a = 0$.
ચોકડી ગુણાકારની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\alpha^2}{ab - c^2} = \frac{\alpha}{bc - a^2} = \frac{1}{ac - b^2}$
પ્રથમ બે ગુણોત્તર પરથી,$\alpha = \frac{bc - a^2}{ab - c^2}$.
છેલ્લા બે ગુણોત્તર પરથી,$\alpha = \frac{ac - b^2}{bc - a^2}$.
$\alpha$ માટેના બંને પદોને સરખાવતા:
$(bc - a^2)^2 = (ab - c^2)(ac - b^2)$
$a^4 + ab^3 + ac^3 = 3a^2bc$
$a \neq 0$ હોવાથી,$a$ વડે ભાગતા $a^3 + b^3 + c^3 = 3abc$ મળે.
તેથી,$\frac{a^3 + b^3 + c^3}{abc} = 3$.
10
MediumMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + px + q = 0$ અને $x^2 + qx + p = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $p + q + 1 = $
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$-1$

Solution

(A) ધારો કે $\alpha$ એ બંને સમીકરણોનું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2 + p\alpha + q = 0$ $(i)$
અને $\alpha^2 + q\alpha + p = 0$ $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ માંથી સમીકરણ $(ii)$ બાદ કરતા:
$(\alpha^2 + p\alpha + q) - (\alpha^2 + q\alpha + p) = 0$
$(p - q)\alpha + (q - p) = 0$
$(p - q)(\alpha - 1) = 0$
જો $p \neq q$ હોય,તો $\alpha = 1$ મળે.
$\alpha = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$1^2 + p(1) + q = 0$
$1 + p + q = 0$
તેથી,$p + q + 1 = 0$.
11
MediumMCQ
જો ${x^2} + ax + 10 = 0$ અને ${x^2} + bx - 10 = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો ${a^2} - {b^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$20$
C
$30$
D
$40$

Solution

(D) ધારો કે $\alpha$ એ બંને સમીકરણોનું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,${\alpha ^2} + a\alpha + 10 = 0$ $(i)$ અને ${\alpha ^2} + b\alpha - 10 = 0$ $(ii)$.
સમીકરણ $(i)$ માંથી $(ii)$ બાદ કરતા: $(a - b)\alpha + 20 = 0$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = -\frac{20}{a - b}$.
$\alpha$ ની આ કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
${\left( -\frac{20}{a - b} \right)^2} + a\left( -\frac{20}{a - b} \right) + 10 = 0$
$\frac{400}{(a - b)^2} - \frac{20a}{a - b} + 10 = 0$
$(a - b)^2$ વડે ગુણતા:
$400 - 20a(a - b) + 10(a - b)^2 = 0$
$10$ વડે ભાગતા:
$40 - 2a(a - b) + (a - b)^2 = 0$
$40 - 2a^2 + 2ab + a^2 - 2ab + b^2 = 0$
$40 - a^2 + b^2 = 0$
તેથી,$a^2 - b^2 = 40$.
12
MediumMCQ
પદાવલિઓ $x^2 - 11x + a$ અને $x^2 - 14x + 2a$ નો સામાન્ય અવયવ હોય,તો $a = $
A
$24$
B
$0, 24$
C
$3, 24$
D
$0, 3$

Solution

(B) ધારો કે સામાન્ય અવયવ $(x - k)$ છે. તો $k$ એ સમીકરણો $x^2 - 11x + a = 0$ અને $x^2 - 14x + 2a = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા:
$(x^2 - 11x + a) - (x^2 - 14x + 2a) = 0$
$3x - a = 0 \Rightarrow x = \frac{a}{3}$.
$x = \frac{a}{3}$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા:
$(\frac{a}{3})^2 - 11(\frac{a}{3}) + a = 0$
$\frac{a^2}{9} - \frac{11a}{3} + a = 0$
$\frac{a^2}{9} - \frac{8a}{3} = 0$
$a^2 - 24a = 0$
$a(a - 24) = 0$
આમ,$a = 0$ અથવા $a = 24$.
13
MediumMCQ
જો સમીકરણો $2x^2 + 3x + 5\lambda = 0$ અને $x^2 + 2x + 3\lambda = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $\lambda = $
A
$0$
B
$-1$
C
$0, -1$
D
$2, -1$

Solution

(C) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $2x^2 + 3x + 5\lambda = 0$ અને $x^2 + 2x + 3\lambda = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$2\alpha^2 + 3\alpha + 5\lambda = 0$ $(1)$
અને $\alpha^2 + 2\alpha + 3\lambda = 0$ $(2)$
સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ગુણતા: $2\alpha^2 + 4\alpha + 6\lambda = 0$ $(3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી $(1)$ બાદ કરતા: $(2\alpha^2 + 4\alpha + 6\lambda) - (2\alpha^2 + 3\alpha + 5\lambda) = 0$
$\alpha + \lambda = 0 \implies \alpha = -\lambda$
$\alpha = -\lambda$ ને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$(-\lambda)^2 + 2(-\lambda) + 3\lambda = 0$
$\lambda^2 - 2\lambda + 3\lambda = 0$
$\lambda^2 + \lambda = 0$
$\lambda(\lambda + 1) = 0$
તેથી,$\lambda = 0$ અથવા $\lambda = -1$.
14
DifficultMCQ
જો $a, b, c$ એ $G.P.$ માં હોય,તો સમીકરણો $ax^2 + 2bx + c = 0$ અને $dx^2 + 2ex + f = 0$ ને સામાન્ય બીજ હોય તો $\frac{d}{a}, \frac{e}{b}, \frac{f}{c}$ એ શેમાં હશે?
A
$A.P.$
B
$G.P.$
C
$H.P.$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) કારણ કે $a, b, c$ એ $G.P.$ માં છે,તેથી $b^2 = ac$ થાય.
સમીકરણ $ax^2 + 2bx + c = 0$ એ $ax^2 + 2\sqrt{ac}x + c = 0$ બને છે.
આને $(\sqrt{a}x + \sqrt{c})^2 = 0$ તરીકે લખી શકાય,જે પુનરાવર્તિત બીજ $x = -\sqrt{\frac{c}{a}}$ આપે છે.
આ સામાન્ય બીજ હોવાથી,તે $dx^2 + 2ex + f = 0$ નું સમાધાન કરે છે.
$x = -\sqrt{\frac{c}{a}}$ મૂકતા,આપણને $d(\frac{c}{a}) - 2e\sqrt{\frac{c}{a}} + f = 0$ મળે છે.
$c$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{d}{a} - 2e\frac{1}{\sqrt{ac}} + \frac{f}{c} = 0$ મળે છે.
$b = \sqrt{ac}$ હોવાથી,આ $\frac{d}{a} + \frac{f}{c} = \frac{2e}{b}$ બને છે.
આ શરત સૂચવે છે કે $\frac{d}{a}, \frac{e}{b}, \frac{f}{c}$ એ $A.P.$ માં છે.
15
MediumMCQ
$a$ ની કઈ કિંમત માટે સમીકરણો $x^2 - 3x + a = 0$ અને $x^2 + ax - 3 = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ મળે?
A
$3$
B
$1$
C
$-2$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો $x^2 - 3x + a = 0$ $(i)$ અને $x^2 + ax - 3 = 0$ $(ii)$ છે.
સમીકરણ $(i)$ માંથી $(ii)$ બાદ કરતા:
$(x^2 - 3x + a) - (x^2 + ax - 3) = 0$
$-3x - ax + a + 3 = 0$
$-(a + 3)x + (a + 3) = 0$
$(a + 3)(1 - x) = 0$
આથી $a = -3$ અથવા $x = 1$ મળે.
જો $x = 1$ સામાન્ય બીજ હોય,તો સમીકરણ $(i)$ માં $x = 1$ મુકતા:
$1^2 - 3(1) + a = 0$
$1 - 3 + a = 0$
$a - 2 = 0$
$a = 2$.
16
DifficultMCQ
જો દ્વિઘાત સમીકરણો $3x^2 + ax + 1 = 0$ અને $2x^2 + bx + 1 = 0$ સમાન બીજ ધરાવે,તો પદાવલિ $5ab - 2a^2 - 3b^2$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહિ.

Solution

(B) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $3x^2 + ax + 1 = 0$ અને $2x^2 + bx + 1 = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
$\alpha$ બીજ હોવાથી:
$3\alpha^2 + a\alpha + 1 = 0$ --- $(1)$
$2\alpha^2 + b\alpha + 1 = 0$ --- $(2)$
$(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$\alpha^2 + (a - b)\alpha = 0$
$\alpha(\alpha + a - b) = 0$
$\alpha = 0$ શક્ય નથી,તેથી $\alpha = b - a$.
$\alpha = b - a$ ને સમીકરણ $(2)$ માં મુકતા:
$2(b - a)^2 + b(b - a) + 1 = 0$
$2(b^2 - 2ab + a^2) + b^2 - ab + 1 = 0$
$3b^2 - 5ab + 2a^2 + 1 = 0$
તેથી,$2a^2 + 3b^2 - 5ab = -1$
આમ,$5ab - 2a^2 - 3b^2 = 1$.
17
DifficultMCQ
જો સમીકરણો $k(6x^2 + 3) + rx + 2x^2 - 1 = 0$ અને $6k(2x^2 + 1) + px + 4x^2 - 2 = 0$ ના બીજ સમાન હોય,તો $2r - p = \dots$
A
$1$
B
$-1$
C
$2$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$k(6x^2 + 3) + rx + 2x^2 - 1 = 0 \implies (6k + 2)x^2 + rx + (3k - 1) = 0$ $(i)$
$6k(2x^2 + 1) + px + 4x^2 - 2 = 0 \implies (12k + 4)x^2 + px + (6k - 2) = 0$ $(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ ને $2$ વડે ભાગતા: $(6k + 2)x^2 + (p/2)x + (3k - 1) = 0$ $(iii)$
બંને સમીકરણોના બીજ સમાન હોવાથી,સમીકરણ $(i)$ અને $(iii)$ સમાન હોવા જોઈએ.
$x$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$r = p/2$ મળે.
તેથી,$2r = p$,એટલે કે $2r - p = 0$.
18
EasyMCQ
જો સમીકરણ $x^2 + 2x + 3 = 0$ અને $ax^2 + bx + c = 0$,જ્યાં $a, b, c \in R$ હોય,સમાન બીજ ધરાવતા હોય,તો $a : b : c$ નો ગુણોત્તર શું થાય?
A
$1 : 2 : 3$
B
$3 : 2 : 1$
C
$1 : 3 : 2$
D
$3 : 1 : 2$

Solution

(A) જો બે દ્વિઘાત સમીકરણો $A_1x^2 + B_1x + C_1 = 0$ અને $A_2x^2 + B_2x + C_2 = 0$ સમાન બીજ ધરાવતા હોય,તો તેમના સહગુણકો પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $\frac{A_1}{A_2} = \frac{B_1}{B_2} = \frac{C_1}{C_2} = k$.
આપેલ સમીકરણો $x^2 + 2x + 3 = 0$ અને $ax^2 + bx + c = 0$ છે.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા,આપણને $\frac{a}{1} = \frac{b}{2} = \frac{c}{3} = k$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $a = k$,$b = 2k$,અને $c = 3k$.
તેથી,ગુણોત્તર $a : b : c = k : 2k : 3k = 1 : 2 : 3$ થાય.
19
DifficultMCQ
જો સમીકરણો $ax^2 + bx + a = 0$ અને $x^3 - 2x^2 + 2x - 1 = 0$ બે સમાન બીજ ધરાવતા હોય,તો $a + b$ ની કિંમત શું થાય?
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(C) આપેલ ત્રિઘાત સમીકરણ $x^3 - 2x^2 + 2x - 1 = 0$ છે.
અવયવ પાડતા,$(x - 1)(x^2 - x + 1) = 0$ મળે.
બીજ $x = 1$ અને $x = \frac{1 \pm i\sqrt{3}}{2} = -\omega^2, -\omega$ છે (જ્યાં $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે).
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + a = 0$ ને ત્રિઘાત સમીકરણ સાથે બે સમાન બીજ હોવાથી,તે બીજ $-\omega$ અને $-\omega^2$ હોવા જોઈએ.
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + a = 0$ માટે,બીજનો ગુણાકાર $\frac{a}{a} = 1$ થાય.
સમાન બીજનો ગુણાકાર $(-\omega)(-\omega^2) = \omega^3 = 1$ છે,જે સુસંગત છે.
બીજનો સરવાળો $-\frac{b}{a} = -\omega - \omega^2 = -(\omega + \omega^2) = -(-1) = 1$ થાય.
આમ,$-\frac{b}{a} = 1 \implies b = -a$,જેનો અર્થ છે કે $a + b = 0$.
20
DifficultMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + ax + 10 = 0$ અને $x^2 + bx - 10 = 0$ સમાન બીજ ધરાવતા હોય,તો $a^2 - b^2 = \dots \dots$
A
$10$
B
$20$
C
$30$
D
$40$

Solution

(D) ધારો કે $\alpha$ એ સમાન બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2 + a\alpha + 10 = 0 \dots (i)$ અને $\alpha^2 + b\alpha - 10 = 0 \dots (ii)$.
સમીકરણ $(i)$ માંથી $(ii)$ બાદ કરતા:
$(a - b)\alpha + 20 = 0 \implies \alpha = -\frac{20}{a - b}$.
આ $\alpha$ ની કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$\left(-\frac{20}{a - b}\right)^2 + a\left(-\frac{20}{a - b}\right) + 10 = 0$.
$\frac{400}{(a - b)^2} - \frac{20a}{a - b} + 10 = 0$.
$(a - b)^2$ વડે ગુણતા:
$400 - 20a(a - b) + 10(a - b)^2 = 0$.
$10$ વડે ભાગતા:
$40 - 2a(a - b) + (a - b)^2 = 0$.
$40 - 2a^2 + 2ab + a^2 - 2ab + b^2 = 0$.
$40 - a^2 + b^2 = 0$.
તેથી,$a^2 - b^2 = 40$.
21
DifficultMCQ
જો સમીકરણો $x^2 - cx + d = 0$ અને $x^2 - ax + b = 0$ નું એક બીજ સમાન હોય અને બીજા સમીકરણના બંને બીજ સમાન હોય,તો $2(b + d) = \dots$
A
$0$
B
$a + c$
C
$ac$
D
$-ac$

Solution

(C) ધારો કે $x^2 - cx + d = 0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે.
ધારો કે $x^2 - ax + b = 0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\alpha$ છે (કારણ કે તેના બંને બીજ સમાન છે).
બીજા સમીકરણ પરથી,બીજનો સરવાળો $2\alpha = a$ છે,તેથી $\alpha = \frac{a}{2}$.
બીજનો ગુણાકાર $\alpha^2 = b$ છે,તેથી $(\frac{a}{2})^2 = b$,જેનો અર્થ છે કે $b = \frac{a^2}{4}$.
કારણ કે $\alpha$ એ પ્રથમ સમીકરણનું પણ બીજ છે,તેથી $\alpha^2 - c\alpha + d = 0$.
$\alpha = \frac{a}{2}$ મૂકતા,આપણને $(\frac{a}{2})^2 - c(\frac{a}{2}) + d = 0$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $\frac{a^2}{4} - \frac{ac}{2} + d = 0$ થાય છે.
$b = \frac{a^2}{4}$ હોવાથી,આપણે સમીકરણમાં $b$ ની કિંમત મૂકીએ: $b - \frac{ac}{2} + d = 0$.
તેથી,$b + d = \frac{ac}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $2(b + d) = ac$.
22
DifficultMCQ
$a$ ની કઈ કિંમત માટે સમીકરણો $x^2 - 3x + a = 0$ અને $x^2 + ax - 3 = 0$ ના બીજ સમાન મળે?
A
$3$
B
$1$
C
$-2$
D
$2$

Solution

(D) ધારો કે સામાન્ય બીજ $\alpha$ છે. તેથી,$\alpha^2 - 3\alpha + a = 0$ અને $\alpha^2 + a\alpha - 3 = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(\alpha^2 - 3\alpha + a) - (\alpha^2 + a\alpha - 3) = 0$.
આનું સાદું રૂપ: $-3\alpha - a\alpha + a + 3 = 0$.
$-\alpha(3 + a) + (a + 3) = 0$.
$(a + 3)(1 - \alpha) = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $a = -3$ અથવા $\alpha = 1$.
જો $\alpha = 1$ એ સામાન્ય બીજ હોય,તો $1^2 - 3(1) + a = 0$.
$1 - 3 + a = 0$.
$a - 2 = 0 \implies a = 2$.
23
MediumMCQ
જો સમીકરણો $ax^2 + bx + c = 0$ અને $cx^2 + bx + a = 0$ $(a \neq c)$ સમાન ઋણ બીજ ધરાવતા હોય,તો $a - b + c$ નું મૂલ્ય શું થાય?
A
$0$
B
$2$
C
$1$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(A) ધારો કે સમાન બીજ $\alpha$ છે. $\alpha$ એ બંને સમીકરણોનું બીજ હોવાથી:
$a\alpha^2 + b\alpha + c = 0$ $(1)$
$c\alpha^2 + b\alpha + a = 0$ $(2)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$(a - c)\alpha^2 + (c - a) = 0$
$(a - c)(\alpha^2 - 1) = 0$
$a \neq c$ હોવાથી,$\alpha^2 - 1 = 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = 1$ અથવા $\alpha = -1$.
આપેલ છે કે સમાન બીજ ઋણ છે,તેથી $\alpha = -1$.
$\alpha = -1$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા:
$a(-1)^2 + b(-1) + c = 0$
$a - b + c = 0$
24
MediumMCQ
જો $x^2 - 11x + a$ અને $x^2 - 14x + 2a$ સમાન અવયવ ધરાવતા હોય,તો $a = ......$
A
$24$
B
$1$
C
$2$
D
$12$

Solution

(A) ધારો કે સમાન અવયવ $(x - \alpha)$ છે.
તેથી $\alpha^2 - 11\alpha + a = 0$ $(1)$
અને $\alpha^2 - 14\alpha + 2a = 0$ $(2)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી સમીકરણ $(2)$ બાદ કરતા:
$(\alpha^2 - 11\alpha + a) - (\alpha^2 - 14\alpha + 2a) = 0$
$3\alpha - a = 0 \implies \alpha = \frac{a}{3}$
$\alpha = \frac{a}{3}$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$(\frac{a}{3})^2 - 11(\frac{a}{3}) + a = 0$
$\frac{a^2}{9} - \frac{11a}{3} + a = 0$
$9$ વડે ગુણતા:
$a^2 - 33a + 9a = 0$
$a^2 - 24a = 0$
$a(a - 24) = 0$
તેથી $a = 24$.
25
MediumMCQ
$k$ ની કઈ કિંમત માટે સમીકરણો $2x^2 + kx - 5 = 0$ અને $x^2 - 3x - 4 = 0$ નું એક બીજ સામાન્ય છે?
A
$-2, -3$
B
$-3, -\frac{27}{4}$
C
$-5, -6$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(B) ધારો કે $\alpha$ એ બંને સમીકરણોનું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$2\alpha^2 + k\alpha - 5 = 0$ અને $\alpha^2 - 3\alpha - 4 = 0$.
ચોકડી ગુણાકારની રીતનો ઉપયોગ કરીને ઉકેલતા:
$\frac{\alpha^2}{-4k - 15} = \frac{\alpha}{-5 + 8} = \frac{1}{-6 - k}$.
આથી,$\alpha^2 = \frac{4k + 15}{k + 6}$ અને $\alpha = \frac{-3}{k + 6}$.
$\alpha^2 = (\alpha)^2$ હોવાથી,$\left(\frac{-3}{k + 6}\right)^2 = \frac{4k + 15}{k + 6}$.
$\frac{9}{(k + 6)^2} = \frac{4k + 15}{k + 6}$.
$9 = (4k + 15)(k + 6)$.
$9 = 4k^2 + 24k + 15k + 90$.
$4k^2 + 39k + 81 = 0$.
$(k + 3)(4k + 27) = 0$.
આમ,$k = -3$ અથવા $k = -\frac{27}{4}$.
26
DifficultMCQ
દ્વિઘાત સમીકરણો $x^2 - 6x + a = 0$ અને $x^2 - cx + 6 = 0$ એક સામાન્ય બીજ ધરાવે છે. પ્રથમ અને દ્વિતીય સમીકરણના અન્ય બીજ પૂર્ણાંક છે અને તેમનો ગુણોત્તર $4:3$ છે. સામાન્ય બીજ શોધો.
A
$1$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(D) ધારો કે સામાન્ય બીજ $\alpha$ છે. પ્રથમ અને દ્વિતીય સમીકરણના અન્ય બીજ અનુક્રમે $\beta$ અને $\gamma$ છે.
આપેલ છે કે $\beta$ અને $\gamma$ પૂર્ણાંક છે અને $\frac{\beta}{\gamma} = \frac{4}{3}$.
બીજના ગુણધર્મો પરથી:
$x^2 - 6x + a = 0$ માટે,$\alpha + \beta = 6$ અને $\alpha\beta = a$.
$x^2 - cx + 6 = 0$ માટે,$\alpha + \gamma = c$ અને $\alpha\gamma = 6$.
$\beta = \frac{4}{3}\gamma$ હોવાથી,પ્રથમ સમીકરણના બીજના સરવાળામાં મૂકતા: $\alpha + \frac{4}{3}\gamma = 6 \implies 3\alpha + 4\gamma = 18$.
દ્વિતીય સમીકરણના બીજના ગુણાકાર પરથી,$\gamma = \frac{6}{\alpha}$.
$\gamma$ ની કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $3\alpha + 4(\frac{6}{\alpha}) = 18 \implies 3\alpha^2 - 18\alpha + 24 = 0 \implies \alpha^2 - 6\alpha + 8 = 0$.
$\alpha$ માટે ઉકેલતા: $(\alpha - 2)(\alpha - 4) = 0$,તેથી $\alpha = 2$ અથવા $\alpha = 4$.
જો $\alpha = 4$ હોય,તો $\gamma = \frac{6}{4} = 1.5$ (જે પૂર્ણાંક નથી).
જો $\alpha = 2$ હોય,તો $\gamma = \frac{6}{2} = 3$ (પૂર્ણાંક) અને $\beta = \frac{4}{3} \times 3 = 4$ (પૂર્ણાંક).
આમ,સામાન્ય બીજ $\alpha = 2$ છે.
27
EasyMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + bx + c = 0$ અને $x^2 + cx + b = 0$ $(b \neq c)$ સમાન બીજ ધરાવતા હોય,તો:
A
$b + c = 0$
B
$b + c = 1$
C
$b + c + 1 = 0$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહિ

Solution

(C) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $x^2 + bx + c = 0$ અને $x^2 + cx + b = 0$ નું સમાન બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2 + b\alpha + c = 0$ અને $\alpha^2 + c\alpha + b = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(\alpha^2 + b\alpha + c) - (\alpha^2 + c\alpha + b) = 0$.
આ સાદું રૂપ આપતા $(b - c)\alpha + (c - b) = 0$ મળે.
$(b - c)\alpha = b - c$.
અહીં $b \neq c$ હોવાથી,$(b - c)$ વડે ભાગતા $\alpha = 1$ મળે.
$\alpha = 1$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $1^2 + b(1) + c = 0$.
તેથી,$1 + b + c = 0$,એટલે કે $b + c + 1 = 0$.
28
EasyMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + 3x + 2 = 0$ અને $x^2 - x + \lambda = 0$ ના બીજ સમાન ગુણોત્તરમાં હોય,તો $\lambda$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$2/7$
B
$2/9$
C
$9/2$
D
$7/2$

Solution

(B) બે દ્વિઘાત સમીકરણો $a_1x^2 + b_1x + c_1 = 0$ અને $a_2x^2 + b_2x + c_2 = 0$ માટે,જો બીજ સમાન ગુણોત્તરમાં હોય,તો $\frac{b_1^2}{b_2^2} = \frac{a_1c_1}{a_2c_2}$ થાય.
આપેલ સમીકરણો $x^2 + 3x + 2 = 0$ અને $x^2 - x + \lambda = 0$ છે.
અહીં,$a_1 = 1, b_1 = 3, c_1 = 2$ અને $a_2 = 1, b_2 = -1, c_2 = \lambda$ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$\frac{3^2}{(-1)^2} = \frac{1 \times 2}{1 \times \lambda}$
$\frac{9}{1} = \frac{2}{\lambda}$
$9\lambda = 2$
$\lambda = \frac{2}{9}$
29
MediumMCQ
જો સમીકરણો $x^2 - 11x + a = 0$ અને $x^2 - 14x + 2a = 0$ એક સમાન અવયવ ધરાવતા હોય અને $a \neq 0$ હોય,તો સમાન અવયવ કયો છે?
A
$(x - 3)$
B
$(x - 6)$
C
$(x - 8)$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $(x - \alpha)$ સમાન અવયવ છે.
તેથી $x = \alpha$ બંને સમીકરણોનું બીજ છે.
$\alpha^2 - 11\alpha + a = 0$ --- $(1)$
$\alpha^2 - 14\alpha + 2a = 0$ --- $(2)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી $(1)$ બાદ કરતાં:
$(\alpha^2 - 14\alpha + 2a) - (\alpha^2 - 11\alpha + a) = 0$
$-3\alpha + a = 0 \implies \alpha = \frac{a}{3}$
$\alpha = \frac{a}{3}$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$(\frac{a}{3})^2 - 11(\frac{a}{3}) + a = 0$
$\frac{a^2}{9} - \frac{11a}{3} + a = 0$
$\frac{a^2 - 33a + 9a}{9} = 0 \implies a^2 - 24a = 0$
$a(a - 24) = 0$
અહીં $a \neq 0$ હોવાથી,$a = 24$ મળે.
$a = 24$ ને સમીકરણોમાં મૂકતા:
$x^2 - 11x + 24 = (x - 8)(x - 3)$
$x^2 - 14x + 48 = (x - 8)(x - 6)$
તેથી સમાન અવયવ $(x - 8)$ છે.
30
MediumMCQ
વિધાન-$I$: જો $a, b, c \in R$ અને સમીકરણો $ax^2 + bx + c = 0$ અને $x^2 + 3x + 4 = 0$ સમાન બીજ ધરાવતા હોય,તો $\frac{a+c}{b} = \frac{4}{3}$.
વિધાન-$II$: જો $a_1x^2 + b_1x + c_1 = 0$ અને $a_2x^2 + b_2x + c_2 = 0$ બંને બીજ સમાન હોય,તો $\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} = \frac{c_1}{c_2}$,જ્યાં $a_1, a_2, b_1, b_2, c_1, c_2 \in R$.
A
વિધાન-$I$ સાચું છે,વિધાન-$II$ સાચું છે,વિધાન-$II$ એ વિધાન-$I$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન-$I$ સાચું છે,વિધાન-$II$ સાચું છે,વિધાન-$II$ એ વિધાન-$I$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન-$I$ સાચું છે,વિધાન-$II$ ખોટું છે.
D
વિધાન-$I$ ખોટું છે,વિધાન-$II$ સાચું છે.

Solution

(D) $x^2 + 3x + 4 = 0$ માટે,વિવેચક $D = 3^2 - 4(1)(4) = 9 - 16 = -7 < 0$.
$a, b, c \in R$ હોવાથી,સંકર બીજ હંમેશા અનુબદ્ધ જોડીમાં હોય છે.
જો એક બીજ સમાન હોય,તો બંને બીજ સમાન હોવા જોઈએ.
તેથી,સહગુણકો પ્રમાણમાં હોવા જોઈએ: $\frac{a}{1} = \frac{b}{3} = \frac{c}{4} = k$.
તેથી,$\frac{a+c}{b} = \frac{k+4k}{3k} = \frac{5k}{3k} = \frac{5}{3}$.
$\frac{5}{3} \neq \frac{4}{3}$ હોવાથી,વિધાન-$I$ ખોટું છે.
વિધાન-$II$ એ બંને બીજ સમાન હોય તેવા સમીકરણો માટેનું પ્રમાણિત પ્રમેય છે,જે સાચું છે.
31
EasyMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + 2x + 3 = 0$ અને $ax^2 + bx + c = 0$,જ્યાં $a, b, c \in R$ હોય,ને એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $a:b:c = $
A
$1:2:3$
B
$3:2:1$
C
$1:3:2$
D
$3:1:2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $x^2 + 2x + 3 = 0$ છે.
વિવેચક $D = b^2 - 4ac = (2)^2 - 4(1)(3) = 4 - 12 = -8$ મળે છે.
અહીં $D < 0$ હોવાથી,બીજ કાલ્પનિક છે.
જો બે દ્વિઘાત સમીકરણોના સહગુણકો વાસ્તવિક હોય અને તેમને એક સામાન્ય બીજ હોય,તો બંને બીજ સમાન હોય.
તેથી,સહગુણકો પ્રમાણમાં હોય:
$\frac{a}{1} = \frac{b}{2} = \frac{c}{3} = k$
આથી $a = k, b = 2k, c = 3k$ મળે.
તેથી,ગુણોત્તર $a:b:c = 1:2:3$ થાય.
32
AdvancedMCQ
ધારો કે $a \ne b, c \ne 0$. જો સમીકરણો $x^2 + ax + bc = 0$ અને $x^2 + bx + ac = 0$ નું એક બીજ સામાન્ય હોય,તો:
વિધાન-$1$: અન્ય બીજોનું સમીકરણ $x^2 + cx + ab = 0$ છે.
વિધાન-$2$: $a + b + c = 0$.
A
વિધાન-$1$ સાચું છે,વિધાન-$2$ સાચું છે; વિધાન-$2$ એ વિધાન-$1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
B
વિધાન-$1$ ખોટું છે,વિધાન-$2$ સાચું છે.
C
વિધાન-$1$ સાચું છે,વિધાન-$2$ ખોટું છે.
D
વિધાન-$1$ સાચું છે,વિધાન-$2$ સાચું છે; વિધાન-$2$ એ વિધાન-$1$ ની સાચી સમજૂતી છે.

Solution

(D) ધારો કે સામાન્ય બીજ $\alpha$ છે. તેથી:
$\alpha^2 + a\alpha + bc = 0$ ....$(1)$
$\alpha^2 + b\alpha + ac = 0$ ....$(2)$
$(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતાં:
$(a - b)\alpha + bc - ac = 0$
$(a - b)\alpha - c(a - b) = 0$
$a \ne b$ હોવાથી,$(a - b)$ વડે ભાગતા $\alpha = c$ મળે.
$\alpha = c$ ને $(1)$ માં મૂકતા:
$c^2 + ac + bc = 0$
$c(c + a + b) = 0$
$c \ne 0$ હોવાથી,$a + b + c = 0$ મળે. આ સાબિત કરે છે કે વિધાન-$2$ સાચું છે.
હવે,પ્રથમ સમીકરણના બીજ $c$ અને $\beta$ છે. બીજોના ગુણાકાર પરથી,$c\beta = bc \implies \beta = b$.
બીજા સમીકરણના બીજ $c$ અને $\gamma$ છે. બીજોના ગુણાકાર પરથી,$c\gamma = ac \implies \gamma = a$.
$\beta = b$ અને $\gamma = a$ બીજ ધરાવતું સમીકરણ:
$x^2 - (a + b)x + ab = 0$
$a + b = -c$ હોવાથી,સમીકરણ $x^2 - (-c)x + ab = 0$ એટલે કે $x^2 + cx + ab = 0$ બને છે. આ સાબિત કરે છે કે વિધાન-$1$ સાચું છે.
વિધાન-$2$ $(a+b+c=0)$ નો ઉપયોગ વિધાન-$1$ ના સમીકરણના સ્વરૂપને મેળવવા માટે થાય છે,તેથી વિધાન-$2$ એ વિધાન-$1$ ની સાચી સમજૂતી છે.
33
AdvancedMCQ
જો સમીકરણો $2ax^2 - 3bx + 4c = 0$ અને $3x^2 - 4x + 5 = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $\left( \frac{a + b}{c} \right)$ ની કિંમત શોધો,જ્યાં $a, b, c \in \mathbb{R}$.
A
$2$
B
$\frac{34}{5}$
C
$\frac{34}{15}$
D
$\frac{17}{15}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો $2ax^2 - 3bx + 4c = 0$ અને $3x^2 - 4x + 5 = 0$ છે.
બીજા સમીકરણ $3x^2 - 4x + 5 = 0$ માટે વિવેચક $D = (-4)^2 - 4(3)(5) = 16 - 60 = -44 < 0$ હોવાથી,તેના બીજ કાલ્પનિક છે.
જો બે દ્વિઘાત સમીકરણોનું એક બીજ સામાન્ય હોય અને સહગુણકો વાસ્તવિક હોય,તો બંને બીજ સામાન્ય હોય.
તેથી,સહગુણકોનો ગુણોત્તર સમાન થાય:
$\frac{2a}{3} = \frac{-3b}{-4} = \frac{4c}{5} = k$
$\frac{2a}{3} = k \Rightarrow a = \frac{3k}{2}$
$\frac{3b}{4} = k \Rightarrow b = \frac{4k}{3}$
$\frac{4c}{5} = k \Rightarrow c = \frac{5k}{4}$
હવે,$\frac{a + b}{c}$ ની કિંમત મેળવીએ:
$\frac{a + b}{c} = \frac{\frac{3k}{2} + \frac{4k}{3}}{\frac{5k}{4}} = \frac{\frac{17k}{6}}{\frac{5k}{4}} = \frac{34}{15}$.
34
AdvancedMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + px + 2q = 0$ અને $x^2 + qx + 2p = 0$ $(p \neq q)$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $p + q$ ની કિંમત શું થાય?
A
$2$
B
$-2$
C
$4$
D
$-4$

Solution

(B) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $x^2 + px + 2q = 0$ અને $x^2 + qx + 2p = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2 + p\alpha + 2q = 0$ અને $\alpha^2 + q\alpha + 2p = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(\alpha^2 + p\alpha + 2q) - (\alpha^2 + q\alpha + 2p) = 0$.
$\alpha(p - q) - 2(p - q) = 0$.
$(p - q)(\alpha - 2) = 0$.
કારણ કે $p \neq q$,તેથી $\alpha - 2 = 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = 2$.
$\alpha = 2$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $(2)^2 + p(2) + 2q = 0$.
$4 + 2p + 2q = 0$.
$2(p + q) = -4$.
તેથી,$p + q = -2$.
35
DifficultMCQ
સમીકરણો $5x^2 + 12x + 13 = 0$ અને $ax^2 + bx + c = 0$ એક સામાન્ય બીજ ધરાવે છે,જ્યાં $a, b, c$ એ $\Delta ABC$ ની બાજુઓ છે,તો $\angle C$ શોધો.
A
$45$
B
$60$
C
$90$
D
$30$

Solution

(C) $5x^2 + 12x + 13 = 0$ ના બીજ કાલ્પનિક છે.
તેથી,$\frac{a}{5} = \frac{b}{12} = \frac{c}{13} = k$ (ધારો).
કોસાઇનના નિયમ મુજબ,$\cos C = \frac{a^2 + b^2 - c^2}{2ab}$.
કિંમતો મૂકતા,$\cos C = \frac{(5k)^2 + (12k)^2 - (13k)^2}{2(5k)(12k)} = 0$.
તેથી,$\cos C = 0 \Rightarrow \angle C = 90^\circ$.
36
AdvancedMCQ
જો $ax^2 + bx + c = 0$ અને $bx^2 + cx + a = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય અને $a, b, c$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,તો $\frac{a^3 + b^3 + c^3}{abc} = $
A
$0$
B
$3$
C
$-1$
D
$-3$

Solution

(B) ધારો કે $\alpha$ એ $ax^2 + bx + c = 0$ અને $bx^2 + cx + a = 0$ સમીકરણોનું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$a\alpha^2 + b\alpha + c = 0$ અને $b\alpha^2 + c\alpha + a = 0$.
ચોકડી ગુણાકારની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\alpha^2}{ab - c^2} = \frac{\alpha}{bc - a^2} = \frac{1}{ac - b^2}$
પ્રથમ અને ત્રીજા પદ પરથી,$\alpha^2 = \frac{ab - c^2}{ac - b^2}$.
બીજા અને ત્રીજા પદ પરથી,$\alpha = \frac{bc - a^2}{ac - b^2}$.
$\alpha^2 = (\alpha)^2$ હોવાથી:
$(ab - c^2)(ac - b^2) = (bc - a^2)^2$
$a^2bc - ab^3 - ac^3 + b^2c^2 = b^2c^2 - 2a^2bc + a^4$
$a^4 + ab^3 + ac^3 = 3a^2bc$
બંને બાજુ $abc$ વડે ભાગતા ($a, b, c \neq 0$ હોવાથી):
$a^3 + b^3 + c^3 = 3abc$
તેથી,$\frac{a^3 + b^3 + c^3}{abc} = 3$.
Solution diagram
37
DifficultMCQ
જો સમીકરણો $x^2 + bx - 1 = 0$ અને $x^2 + x + b = 0$ ને $-1$ થી અલગ સામાન્ય બીજ હોય,તો $|b|$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$\sqrt{3}$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(C) ધારો કે $\alpha$ એ સામાન્ય બીજ છે.
સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(b-1)\alpha = b+1 \implies \alpha = \frac{b+1}{b-1}$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા $b^3+3b=0$ મળે છે.
તેથી $b(b^2+3)=0$.
આમ,$|b| = \sqrt{3}$ મળે છે.
38
DifficultMCQ
જો સમીકરણો $ax^2 + bx + c = 0$ $(a, b, c \in R, a \ne 0)$ અને $2x^2 + 3x + 4 = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $a : b : c$ ની કિંમત શું થાય?
A
$1 : 2 : 3$
B
$2 : 3 : 4$
C
$4 : 3 : 2$
D
$3 : 2 : 1$

Solution

(B) ધારો કે સામાન્ય બીજ $\alpha$ છે. સમીકરણ $2x^2 + 3x + 4 = 0$ માટે વિવેચક $D = 3^2 - 4(2)(4) = -23 < 0$ છે.
વાસ્તવિક સહગુણકો હોવાથી,તેના બીજ સંકર સંખ્યાઓ હશે. જો બે સમીકરણોના સહગુણકો વાસ્તવિક હોય અને એક બીજ સામાન્ય હોય,તો બંને બીજ સામાન્ય હોય.
તેથી,સમીકરણો પ્રમાણસર છે: $\frac{a}{2} = \frac{b}{3} = \frac{c}{4} = k$.
આમ,$a : b : c = 2 : 3 : 4$.
39
DifficultMCQ
જો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ એ અચળ ન હોય તેવી $G.P.$ ના ત્રણ ક્રમિક પદો છે,જેથી સમીકરણો $\alpha x^2 + 2\beta x + \gamma = 0$ અને $x^2 + x - 1 = 0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $\alpha(\beta + \gamma)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\alpha\gamma$
B
$0$
C
$\alpha\beta$
D
$\beta\gamma$

Solution

(D) $\alpha, \beta, \gamma$ એ $G.P.$ માં હોવાથી,$\beta^2 = \alpha\gamma$ મળે.
આપેલ છે કે સમીકરણો $\alpha x^2 + 2\beta x + \gamma = 0$ અને $x^2 + x - 1 = 0$ ના સહગુણકો પ્રમાણમાં હોવાથી,બંને બીજ સામાન્ય હશે.
તેથી,$\frac{\alpha}{1} = \frac{2\beta}{1} = \frac{\gamma}{-1} = k$.
જેથી $\alpha = k$,$\beta = \frac{k}{2}$,અને $\gamma = -k$ મળે.
હવે,$\alpha(\beta + \gamma) = k(\frac{k}{2} - k) = k(-\frac{k}{2}) = -\frac{k^2}{2}$.
વળી,$\beta\gamma = (\frac{k}{2})(-k) = -\frac{k^2}{2}$.
આમ,$\alpha(\beta + \gamma) = \beta\gamma$.
40
Difficult
જો $p, q, r$ એ $G.P.$ માં હોય અને સમીકરણો $p x^{2}+2 q x+r=0$ અને $d x^{2}+2 e x+f=0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો સાબિત કરો કે $\frac{d}{p}, \frac{e}{q}, \frac{f}{r}$ એ $A.P.$ માં છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $p, q, r$ એ $G.P.$ માં છે,તેથી $q^{2} = pr$.
સમીકરણ $p x^{2} + 2 q x + r = 0$ ને $p x^{2} + 2 q x + \frac{q^{2}}{p} = 0$ તરીકે લખી શકાય,જે $p^{2} x^{2} + 2 p q x + q^{2} = 0$ માં પરિણમે છે.
આ $(p x + q)^{2} = 0$ છે,તેથી બીજ $x = -\frac{q}{p}$ છે.
આ $d x^{2} + 2 e x + f = 0$ માટે સામાન્ય બીજ હોવાથી,આપણે $x = -\frac{q}{p}$ ને બીજા સમીકરણમાં મૂકીએ:
$d(-\frac{q}{p})^{2} + 2 e(-\frac{q}{p}) + f = 0$
$d(\frac{q^{2}}{p^{2}}) - 2 e(\frac{q}{p}) + f = 0$
$\frac{p^{2}}{q^{2}}$ વડે ગુણતા:
$d - 2 e(\frac{p}{q}) + f(\frac{p^{2}}{q^{2}}) = 0$
$q^{2} = pr$ હોવાથી,$\frac{p}{q} = \frac{q}{r}$ અને $\frac{p^{2}}{q^{2}} = \frac{p}{r}$ થાય.
$d - 2 e(\frac{p}{q}) + f(\frac{p}{r}) = 0$
$p$ વડે ભાગતા:
$\frac{d}{p} - 2 \frac{e}{q} + \frac{f}{r} = 0$
$\frac{d}{p} + \frac{f}{r} = 2 \frac{e}{q}$
આ સાબિત કરે છે કે $\frac{d}{p}, \frac{e}{q}, \frac{f}{r}$ એ $A.P.$ માં છે.
41
DifficultMCQ
ધારો કે $\lambda \neq 0$ એ $\mathbb{R}$ માં છે. જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^{2}-x+2\lambda=0$ ના બીજ હોય,અને $\alpha$ અને $\gamma$ એ સમીકરણ $3x^{2}-10x+27\lambda=0$ ના બીજ હોય,તો $\frac{\beta\gamma}{\lambda}$ ની કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$18$
C
$95$
D
$42$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો $x^{2}-x+2\lambda=0$ અને $3x^{2}-10x+27\lambda=0$ છે.
$\alpha$ એ સામાન્ય બીજ હોવાથી,તે બંને સમીકરણોનું સમાધાન કરે છે:
$\alpha^{2}-\alpha+2\lambda=0 \quad ...(1)$
$3\alpha^{2}-10\alpha+27\lambda=0 \quad ...(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને $3$ વડે ગુણતા: $3\alpha^{2}-3\alpha+6\lambda=0 \quad ...(3)$
$(2)$ માંથી $(3)$ બાદ કરતા: $-7\alpha+21\lambda=0 \Rightarrow \alpha=3\lambda$.
$\alpha=3\lambda$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$(3\lambda)^{2}-(3\lambda)+2\lambda=0 \Rightarrow 9\lambda^{2}-\lambda=0$.
$\lambda \neq 0$ હોવાથી,$\lambda=\frac{1}{9}$.
તેથી $\alpha=3\lambda=3(\frac{1}{9})=\frac{1}{3}$.
પ્રથમ સમીકરણ પરથી,$\alpha+\beta=1 \Rightarrow \beta=1-\frac{1}{3}=\frac{2}{3}$.
બીજા સમીકરણ પરથી,$\alpha\gamma=\frac{27\lambda}{3}=9\lambda=9(\frac{1}{9})=1 \Rightarrow \gamma=\frac{1}{\alpha}=3$.
અંતે,$\frac{\beta\gamma}{\lambda} = \frac{(2/3)(3)}{1/9} = 18$.
42
AdvancedMCQ
ધારો કે $p_1(x) = x^3 - 2020x^2 + b_1x + c_1$ અને $p_2(x) = x^3 - 2021x^2 + b_2x + c_2$ એ બે સામાન્ય બીજ $\alpha$ અને $\beta$ ધરાવતી બહુપદીઓ છે. ધારો કે એવી બહુપદીઓ $q_1(x)$ અને $q_2(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી $p_1(x)q_1(x) + p_2(x)q_2(x) = x^2 - 3x + 2$ થાય. તો સાચું નિત્યસમ કયું છે?
A
$p_1(3) + p_2(1) + 4028 = 0$
B
$p_1(3) + p_2(1) + 4026 = 0$
C
$p_1(2) + p_2(1) + 4028 = 0$
D
$p_1(1) + p_2(2) + 4028 = 0$

Solution

(A) ધારો કે $p_1(x) = (x - \alpha)(x - \beta)(x - \gamma)$ અને $p_2(x) = (x - \alpha)(x - \beta)(x - \delta)$.
આપેલ છે કે $p_1(x)q_1(x) + p_2(x)q_2(x) = x^2 - 3x + 2 = (x - 1)(x - 2)$.
$p_1(x)$ અને $p_2(x)$ સામાન્ય અવયવો $(x - \alpha)$ અને $(x - \beta)$ ધરાવે છે,તેથી $(x - \alpha)(x - \beta)$ એ $(x - 1)(x - 2)$ ને ભાગે છે.
આમ,$\alpha = 1$ અને $\beta = 2$.
$p_1(x)$ અને $p_2(x)$ માં $x^2$ ના સહગુણકો પરથી,$\alpha + \beta + \gamma = 2020 \implies 1 + 2 + \gamma = 2020 \implies \gamma = 2017$.
તે જ રીતે,$\alpha + \beta + \delta = 2021 \implies 1 + 2 + \delta = 2021 \implies \delta = 2018$.
તેથી,$p_1(x) = (x - 1)(x - 2)(x - 2017)$ અને $p_2(x) = (x - 1)(x - 2)(x - 2018)$.
કિંમતો શોધતા: $p_1(3) = (3 - 1)(3 - 2)(3 - 2017) = 2 \times 1 \times (-2014) = -4028$.
$p_2(1) = (1 - 1)(1 - 2)(1 - 2018) = 0$.
તેથી,$p_1(3) + p_2(1) + 4028 = -4028 + 0 + 4028 = 0$.
43
AdvancedMCQ
બે ભિન્ન બહુપદીઓ $f(x)$ અને $g(x)$ નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત છે: $f(x)=x^2+ax+2$ અને $g(x)=x^2+2x+a$. જો સમીકરણો $f(x)=0$ અને $g(x)=0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો સમીકરણ $f(x)+g(x)=0$ ના બીજનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-\frac{1}{2}$
B
$0$
C
$\frac{1}{2}$
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે $\alpha$ એ $f(x)=0$ અને $g(x)=0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2 + a\alpha + 2 = 0$ અને $\alpha^2 + 2\alpha + a = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(a-2)\alpha + (2-a) = 0$.
$(a-2)(\alpha - 1) = 0$.
બહુપદીઓ ભિન્ન હોવાથી,$a \neq 2$. તેથી,$\alpha = 1$.
$f(x)=0$ માં $\alpha = 1$ મૂકતા: $1^2 + a(1) + 2 = 0 \Rightarrow a = -3$.
સમીકરણ $f(x)+g(x)=0$ એ $(x^2-3x+2) + (x^2+2x-3) = 0$ બને છે.
$2x^2 - x - 1 = 0$.
બીજનો સરવાળો $-\frac{b}{a} = -\frac{-1}{2} = \frac{1}{2}$ થાય છે.
44
DifficultMCQ
જો વાસ્તવિક સંખ્યા $a > 0$ માટે સમીકરણો $x^2 - 5ax + 1 = 0$ અને $x^2 - ax - 5 = 0$ નું એક સામાન્ય વાસ્તવિક બીજ $\frac{3}{\sqrt{2\beta}}$ હોય,તો $\beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$11$
B
$13$
C
$12$
D
$14$

Solution

(B) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $x^2 - 5ax + 1 = 0$ અને $x^2 - ax - 5 = 0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી $\alpha^2 - 5a\alpha + 1 = 0$ અને $\alpha^2 - a\alpha - 5 = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(\alpha^2 - 5a\alpha + 1) - (\alpha^2 - a\alpha - 5) = 0$.
$-4a\alpha + 6 = 0 \Rightarrow \alpha = \frac{6}{4a} = \frac{3}{2a}$.
$\alpha = \frac{3}{2a}$ ને $x^2 - ax - 5 = 0$ માં મૂકતા:
$(\frac{3}{2a})^2 - a(\frac{3}{2a}) - 5 = 0$.
$\frac{9}{4a^2} - \frac{3}{2} - 5 = 0$.
$\frac{9}{4a^2} = \frac{13}{2}$.
$a^2 = \frac{9 \times 2}{4 \times 13} = \frac{9}{26}$.
$a > 0$ હોવાથી,$a = \frac{3}{\sqrt{26}}$.
આપેલ છે કે $a = \frac{3}{\sqrt{2\beta}}$,તેથી $\sqrt{2\beta} = \sqrt{26}$,એટલે કે $2\beta = 26$,જેનો અર્થ છે કે $\beta = 13$.
45
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c, p, q$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. ધારો કે $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $x^2+2px+q=0$ ના બીજ છે અને $\alpha, \frac{1}{\beta}$ એ સમીકરણ $ax^2+2bx+c=0$ ના બીજ છે,જ્યાં $\beta^2 \notin \{-1, 0, 1\}$.
$\text{વિધાન}-1$: $(p^2-q)(b^2-ac) \geq 0$ અને
$\text{વિધાન}-2$: $b \neq pa$ અથવા $c \neq qa$.
A
$\text{વિધાન}-1$ સાચું છે,$\text{વિધાન}-2$ સાચું છે; $\text{વિધાન}-2$ એ $\text{વિધાન}-1$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$\text{વિધાન}-1$ સાચું છે,$\text{વિધાન}-2$ સાચું છે; $\text{વિધાન}-2$ એ $\text{વિધાન}-1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$\text{વિધાન}-1$ સાચું છે,$\text{વિધાન}-2$ ખોટું છે.
D
$\text{વિધાન}-1$ ખોટું છે,$\text{વિધાન}-2$ સાચું છે.

Solution

(B) પ્રથમ સમીકરણ $x^2+2px+q=0$ માટે,બીજ $\alpha, \beta$ છે. તેથી,$\alpha+\beta = -2p$ અને $\alpha\beta = q$. વિવેચક $D_1 = 4(p^2-q)$ છે.
બીજા સમીકરણ $ax^2+2bx+c=0$ માટે,બીજ $\alpha, \frac{1}{\beta}$ છે. તેથી,$\alpha+\frac{1}{\beta} = -\frac{2b}{a}$ અને $\alpha\cdot\frac{1}{\beta} = \frac{c}{a}$. વિવેચક $D_2 = 4(b^2-ac)$ છે.
$\alpha$ સામાન્ય બીજ હોવાથી,$(2ap-2b)\alpha + (aq-c) = 0$ મળે. જો $b=ap$ અને $c=aq$ હોય,તો સમીકરણો સમાન થઈ જાય,જે $\beta^2 \neq 1$ ની વિરુદ્ધ છે. તેથી $b \neq ap$ અથવા $c \neq aq$.
$\alpha$ વાસ્તવિક હોવાથી,$p^2-q \geq 0$ અને $b^2-ac \geq 0$ થાય,તેથી તેમનો ગુણાકાર $\geq 0$ થાય. આમ $\text{વિધાન}-1$ સાચું છે.
$\text{વિધાન}-2$ પણ સાચું છે,પરંતુ તે $\text{વિધાન}-1$ ની સીધી સમજૂતી નથી. તેથી વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
46
DifficultMCQ
$b$ ની એવી કિંમત શોધો જેના માટે સમીકરણો $x^2+bx-1=0$ અને $x^2+x+b=0$ નું એક બીજ સામાન્ય હોય.
A
$-\sqrt{2}$
B
$-i\sqrt{3}$
C
$i\sqrt{5}$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(B) ધારો કે $\alpha$ એ સમીકરણો $x^2+bx-1=0$ અને $x^2+x+b=0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$\alpha^2+b\alpha-1=0$ અને $\alpha^2+\alpha+b=0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા:
$(\alpha^2+b\alpha-1) - (\alpha^2+\alpha+b) = 0$
$(b-1)\alpha - (1+b) = 0$
$(b-1)\alpha = b+1$
$\alpha = \frac{b+1}{b-1}$ (જ્યાં $b \neq 1$).
$\alpha$ ની કિંમત બીજા સમીકરણ $\alpha^2+\alpha+b=0$ માં મૂકતા:
$\left(\frac{b+1}{b-1}\right)^2 + \frac{b+1}{b-1} + b = 0$
$(b-1)^2$ વડે ગુણતા:
$(b+1)^2 + (b+1)(b-1) + b(b-1)^2 = 0$
$(b^2+2b+1) + (b^2-1) + b(b^2-2b+1) = 0$
$2b^2+2b + b^3-2b^2+b = 0$
$b^3+3b = 0$
$b(b^2+3) = 0$
અહીં $b \neq 0$ હોવાથી,$b^2+3=0$,તેથી $b^2=-3$,એટલે કે $b = \pm i\sqrt{3}$.
47
MediumMCQ
જો $\alpha$ એ દ્વિઘાત સમીકરણો $x^2-5x+4a=0$ અને $x^2-2ax-8=0$ નું સામાન્ય બીજ હોય,જ્યાં $a \in R$,તો $\alpha^4-\alpha^3+68$ ની કિંમત શોધો.
A
$260$
B
$250$
C
$0$
D
$240$

Solution

(A) $\alpha$ સામાન્ય બીજ હોવાથી,તે બંને સમીકરણોનું સમાધાન કરે છે:
$1) \alpha^2 - 5\alpha + 4a = 0 \implies 4a = 5\alpha - \alpha^2$
$2) \alpha^2 - 2a\alpha - 8 = 0$
બીજા સમીકરણમાં $2a = \frac{5\alpha - \alpha^2}{2}$ મૂકતા:
$\alpha^2 - (\frac{5\alpha - \alpha^2}{2})\alpha - 8 = 0$
$2\alpha^2 - 5\alpha^2 + \alpha^3 - 16 = 0$
$\alpha^3 - 3\alpha^2 - 16 = 0$
પૂર્ણાંક બીજ ચકાસતા,$\alpha = 4$ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે: $64 - 3(16) - 16 = 0$.
$\alpha = 4$ માટે,$4a = 5(4) - 16 = 4 \implies a = 1$.
પદાવલિ $\alpha^4 - \alpha^3 + 68 = 4^4 - 4^3 + 68 = 256 - 64 + 68 = 260$ થાય.
48
EasyMCQ
જો $x^2+5ax+6=0$ અને $x^2+3ax+2=0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો તે સામાન્ય બીજ શું છે?
A
$3$ (અથવા) $-3$
B
$2$ (અથવા) $-2$
C
$2$ (અથવા) $-3$
D
$-2$ (અથવા) $3$

Solution

(B) ધારો કે $y$ એ $x^2+5ax+6=0$ અને $x^2+3ax+2=0$ નું સામાન્ય બીજ છે.
તેથી,$y^2+5ay+6=0$ અને $y^2+3ay+2=0$ થાય.
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$(y^2+5ay+6) - (y^2+3ay+2) = 0$
$2ay + 4 = 0$
$2ay = -4$
$ay = -2$
$ay = -2$ ને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$y^2 + 3(-2) + 2 = 0$
$y^2 - 6 + 2 = 0$
$y^2 - 4 = 0$
$y^2 = 4$
$y = \pm 2$.
49
EasyMCQ
જો $2x^2+3x-2=0$ અને $3x^2+ax-2=0$ નું એક સામાન્ય બીજ હોય,તો $a$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો કેટલો થાય ($.5$ માં)?
A
$-3$
B
$7$
C
$-7$
D
$-1$

Solution

(B) પ્રથમ,દ્વિઘાત સમીકરણ $2x^2+3x-2=0$ ના અવયવ પાડો:
$2x^2+4x-x-2=0$ $\Rightarrow 2x(x+2)-1(x+2)=0$ $\Rightarrow (2x-1)(x+2)=0$.
આમ,બીજ $x=-2$ અને $x=\frac{1}{2}$ છે.
કિસ્સો $1$: જો $x=-2$ સામાન્ય બીજ હોય,તો તેને $3x^2+ax-2=0$ માં મૂકતા:
$3(-2)^2+a(-2)-2=0$ $\Rightarrow 12-2a-2=0$ $\Rightarrow 10=2a$ $\Rightarrow a=5$.
કિસ્સો $2$: જો $x=\frac{1}{2}$ સામાન્ય બીજ હોય,તો તેને $3x^2+ax-2=0$ માં મૂકતા:
$3(\frac{1}{2})^2+a(\frac{1}{2})-2=0$ $\Rightarrow \frac{3}{4}+\frac{a}{2}-2=0$ $\Rightarrow \frac{a}{2} = 2 - \frac{3}{4} = \frac{5}{4}$ $\Rightarrow a=2.5$.
$a$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો $5+2.5=7.5$ થાય છે.

4-2.Quadratic Equations and Inequations — Condition for common roots · Frequently Asked Questions

1Are these 4-2.Quadratic Equations and Inequations questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 4-2.Quadratic Equations and Inequations Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.