JEE Main 2018 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

121 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ5171 of 121 questions

Page 2 of 2 · Gujarati

51
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
ધારો કે $p, q$ અને $r$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે $(p \ne q, r \ne 0)$ જેથી સમીકરણ $\frac{1}{x + p} + \frac{1}{x + q} = \frac{1}{r}$ ના બીજ માન (magnitude) માં સમાન પરંતુ ચિહ્નમાં વિરુદ્ધ છે. તો આ બીજના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$p^2 + q^2 + r^2$
B
$p^2 + q^2$
C
$2(p^2 + q^2)$
D
$\frac{p^2 + q^2}{2}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\frac{1}{x + p} + \frac{1}{x + q} = \frac{1}{r}$
ડાબી બાજુનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{x + q + x + p}{(x + p)(x + q)} = \frac{1}{r}$
ગુણાકાર કરતા: $r(2x + p + q) = x^2 + (p + q)x + pq$
પ્રમાણિત દ્વિઘાત સ્વરૂપમાં ગોઠવતા: $x^2 + (p + q - 2r)x + (pq - pr - qr) = 0$
ધારો કે બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે. બીજ માન માં સમાન પરંતુ ચિહ્નમાં વિરુદ્ધ હોવાથી,$\alpha = -\beta$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha + \beta = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ માટે બીજનો સરવાળો $-b/a$ થાય. તેથી,$-(p + q - 2r) = 0$,જેનો અર્થ છે કે $p + q = 2r$.
બીજના વર્ગોનો સરવાળો $\alpha^2 + \beta^2 = (\alpha + \beta)^2 - 2\alpha\beta$ છે.
$\alpha + \beta = 0$ હોવાથી,આ $\alpha^2 + \beta^2 = -2\alpha\beta$ માં પરિણમે છે.
બીજના ગુણાકારના સૂત્ર મુજબ,$\alpha\beta = pq - pr - qr$.
$\alpha\beta$ ની કિંમત મૂકતા: $\alpha^2 + \beta^2 = -2(pq - pr - qr) = -2pq + 2pr + 2qr$.
$2r = p + q$ હોવાથી,$2pr + 2qr = 2r(p + q) = (p + q)(p + q) = p^2 + 2pq + q^2$ મૂકતા.
તેથી,$\alpha^2 + \beta^2 = -2pq + (p^2 + 2pq + q^2) = p^2 + q^2$.
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
જો $\Delta ABC$ નો ખૂણો $A$ એ $5 \cos A + 3 = 0$ નું સમાધાન કરતો હોય,તો દ્વિઘાત સમીકરણ $9x^2 + 27x + 20 = 0$ ના બીજ કયા છે?
A
$sin A, sec A$
B
$sec A, tan A$
C
$tan A, cos A$
D
$sec A, cot A$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $9x^2 + 27x + 20 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{-27 \pm \sqrt{27^2 - 4 \times 9 \times 20}}{18} = \frac{-27 \pm 3}{18}$.
તેથી,બીજ $x_1 = -\frac{4}{3}$ અને $x_2 = -\frac{5}{3}$ મળે છે.
આપેલ છે કે $5 \cos A + 3 = 0$,તેથી $\cos A = -\frac{3}{5}$.
તેથી $\sec A = \frac{1}{\cos A} = -\frac{5}{3}$.
ખૂણો $A$ ગુરુકોણ હોવાથી,$\tan A = -\sqrt{\sec^2 A - 1} = -\frac{4}{3}$.
આમ,સમીકરણના બીજ $\sec A$ અને $\tan A$ છે.
53
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
$(2 - x^2)((1 + 2x + 3x^2)^6 + (1 - 4x^2)^6)$ ના વિસ્તરણમાં $x^2$ નો સહગુણક શોધો.
A
$106$
B
$107$
C
$155$
D
$108$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = (1 + 2x + 3x^2)^6 + (1 - 4x^2)^6$.
આપણે $(2 - x^2)f(x)$ માં $x^2$ નો સહગુણક શોધવો છે.
આ $2 \times (f(x) \text{ માં } x^2 \text{ નો સહગુણક}) - 1 \times (f(x) \text{ માં અચળ પદ})$ બરાબર થાય.
પ્રથમ,$f(x)$ માં અચળ પદ શોધો:
અચળ પદ $= (1 + 2(0) + 3(0)^2)^6 + (1 - 4(0)^2)^6 = 1^6 + 1^6 = 2$.
હવે,$f(x)$ માં $x^2$ નો સહગુણક શોધો:
$(1 + 2x + 3x^2)^6$ માટે,દ્વિપદી વિસ્તરણ $(1 + (2x + 3x^2))^6 = 1 + 6(2x + 3x^2) + \binom{6}{2}(2x)^2 + \dots = 1 + 12x + 18x^2 + 60x^2 + \dots = 1 + 12x + 78x^2 + \dots$
$x^2$ નો સહગુણક $78$ છે.
$(1 - 4x^2)^6$ માટે,વિસ્તરણ $1 + 6(-4x^2) + \dots = 1 - 24x^2 + \dots$ છે.
$x^2$ નો સહગુણક $-24$ છે.
તેથી,$f(x)$ માં $x^2$ નો સહગુણક $78 - 24 = 54$ છે.
છેલ્લે,$(2 - x^2)f(x)$ માં $x^2$ નો સહગુણક $2(54) - 1(2) = 108 - 2 = 106$ છે.
54
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
સૌથી નાનો ધન પૂર્ણાંક $n$ શોધો જેના માટે $\left( \frac{1 + i\sqrt{3}}{1 - i\sqrt{3}} \right)^n = 1$ થાય.
A
$2$
B
$6$
C
$5$
D
$3$

Solution

(D) ધારો કે $z = \frac{1 + i\sqrt{3}}{1 - i\sqrt{3}}$.
છેદની અનુબદ્ધ સંખ્યા $(1 + i\sqrt{3})$ વડે અંશ અને છેદને ગુણતા:
$z = \frac{(1 + i\sqrt{3})(1 + i\sqrt{3})}{(1 - i\sqrt{3})(1 + i\sqrt{3})} = \frac{1 + 2i\sqrt{3} - 3}{4} = \frac{-2 + 2i\sqrt{3}}{4} = \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2}$.
આ કિંમત $\omega$ છે,જ્યાં $\omega = \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2}$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
તેથી,$z = \omega$.
સમીકરણ $\omega^n = 1$ બને છે.
તેથી,સૌથી નાનો ધન પૂર્ણાંક $n = 3$ છે.
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{{{(27 + x)}^{\frac{1}{3}}}} - 3}{{9 - {{(27 + x)}^{\frac{2}{3}}}}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{1}{3}$
B
$\frac{1}{6}$
C
$-\frac{1}{6}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(C) ધારો કે $L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{{{(27 + x)}^{\frac{1}{3}}} - 3}}{{9 - {{(27 + x)}^{\frac{2}{3}}}}}$
$x = 0$ મૂકતા,આપણને $\frac{0}{0}$ અનિશ્ચિત સ્વરૂપ મળે છે.
એલ-હોસ્પિટલના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{\frac{d}{{dx}}({{(27 + x)}^{\frac{1}{3}}} - 3)}}{{\frac{d}{{dx}}(9 - {{(27 + x)}^{\frac{2}{3}}})}}$
$L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} \frac{{\frac{1}{3}{{(27 + x)}^{ - \frac{2}{3}}}}}{{ - \frac{2}{3}{{(27 + x)}^{ - \frac{1}{3}}}}}$
$L = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0} -\frac{1}{2} {(27 + x)}^{ - \frac{1}{3}}$
$L = -\frac{1}{2} \times \frac{1}{3} = -\frac{1}{6}$
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
જો એક વર્તુળ $C,$ જેની ત્રિજ્યા $3$ છે,તે વર્તુળ $x^2 + y^2 + 2x - 4y - 4 = 0$ ને બિંદુ $(2, 2)$ પર બહારથી સ્પર્શે છે,તો વર્તુળ $C$ દ્વારા $x-$અક્ષ પર કપાતા અંતઃખંડની લંબાઈ કેટલી થાય?
A
$\sqrt{5}$
B
$2\sqrt{3}$
C
$3\sqrt{2}$
D
$2\sqrt{5}$

Solution

(D) આપેલ વર્તુળ $x^2 + y^2 + 2x - 4y - 4 = 0$ છે.
તેનું કેન્દ્ર $O_1 = (-1, 2)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = 3$ છે.
ધારો કે વર્તુળ $C$ નું કેન્દ્ર $O_2 = (h, k)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = 3$ છે.
બંને વર્તુળો બિંદુ $P(2, 2)$ પર બહારથી સ્પર્શતા હોવાથી,$P$ એ $O_1O_2$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$(2, 2) = \left( \frac{-1 + h}{2}, \frac{2 + k}{2} \right).$
તેથી,$h = 5$ અને $k = 2.$
વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ $(x - 5)^2 + (y - 2)^2 = 3^2$ એટલે કે $x^2 + y^2 - 10x - 4y + 20 = 0$ થાય.
$x-$અક્ષ પર કપાતા અંતઃખંડની લંબાઈ $2\sqrt{g^2 - c} = 2\sqrt{(-5)^2 - 20} = 2\sqrt{5}$ થાય.
57
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
ધારો કે $P$ એ પરવલય $x^2 = 4y$ પરનું એક બિંદુ છે. જો વર્તુળ $x^2 + y^2 + 6x + 8 = 0$ ના કેન્દ્રથી $P$ નું અંતર ન્યૂનતમ હોય,તો $P$ આગળ પરવલયના સ્પર્શકનું સમીકરણ શું થાય?
A
$x + 4y - 2 = 0$
B
$x + 2y = 0$
C
$x + y + 1 = 0$
D
$x - y + 3 = 0$

Solution

(C) ધારો કે પરવલય $x^2 = 4y$ પરનું બિંદુ $P(2t, t^2)$ છે.
આપેલ વર્તુળ $x^2 + y^2 + 6x + 8 = 0$ છે. તેનું કેન્દ્ર $C(-3, 0)$ છે.
અંતર $PC$ ન્યૂનતમ હોય તે માટે,રેખા $PC$ એ $P$ આગળ પરવલયનો અભિલંબ હોવો જોઈએ.
$P(2t, t^2)$ આગળ પરવલયના સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = \frac{x}{2} = t$ છે.
તેથી,$P$ આગળ અભિલંબનો ઢાળ $-\frac{1}{t}$ થાય.
$P(2t, t^2)$ અને $C(-3, 0)$ ને જોડતી રેખા $PC$ નો ઢાળ $\frac{t^2 - 0}{2t - (-3)} = \frac{t^2}{2t + 3}$ છે.
ઢાળને સરખાવતા: $\frac{t^2}{2t + 3} = -\frac{1}{t}$.
$t^3 = -2t - 3 \Rightarrow t^3 + 2t + 3 = 0$.
નિરીક્ષણ દ્વારા,$t = -1$ એ ઉકેલ છે: $(-1)^3 + 2(-1) + 3 = 0$.
$t = -1$ માટે,બિંદુ $P(-2, 1)$ મળે.
$P$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $t = -1$ છે.
$(-2, 1)$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $y - 1 = -1(x + 2)$ થાય.
$y - 1 = -x - 2 \Rightarrow x + y + 1 = 0$.
58
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
પાંચ અવલોકનોનો મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન $(s.d.)$ અનુક્રમે $9$ અને $0$ છે. જો એક અવલોકન બદલવામાં આવે જેથી પાંચ અવલોકનોના નવા સમૂહનો મધ્યક $10$ થાય,તો તેમનું $s.d.$ કેટલું હશે?
A
$0$
B
$4$
C
$2$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે કે મધ્યક $\bar{x} = 9$ અને પ્રમાણિત વિચલન $\sigma = 0$ છે,જ્યાં $n = 5$ અવલોકનો છે.
$\sigma = 0$ હોવાથી,બધા પાંચ અવલોકનો મધ્યક જેટલા જ હોય.
તેથી,અવલોકનો $9, 9, 9, 9, 9$ છે.
ધારો કે એક કિંમત બદલ્યા પછી નવું અવલોકન $x_5'$ છે. બાકીના ચાર અવલોકનોનો સરવાળો $9 \times 4 = 36$ છે.
નવો મધ્યક $10$ આપેલ છે,તેથી $\frac{36 + x_5'}{5} = 10.$
$36 + x_5' = 50 \Rightarrow x_5' = 14.$
અવલોકનોનો નવો સમૂહ $9, 9, 9, 9, 14$ છે.
નવું પ્રમાણિત વિચલન $\sigma_{new} = \sqrt{\frac{\sum (x_i - \bar{x}_{new})^2}{n}}.$
$\sigma_{new} = \sqrt{\frac{4(9 - 10)^2 + (14 - 10)^2}{5}} = \sqrt{\frac{4(1) + 16}{5}} = \sqrt{\frac{20}{5}} = \sqrt{4} = 2.$
59
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
શ્રેણી $1 + \frac{3}{2} + \frac{7}{4} + \frac{15}{8} + \frac{31}{16} + \dots$ ના પ્રથમ $20$ પદોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$38 + \frac{1}{2^{20}}$
B
$39 + \frac{1}{2^{19}}$
C
$39 + \frac{1}{2^{20}}$
D
$38 + \frac{1}{2^{19}}$

Solution

(D) આપેલ શ્રેણી $1 + \frac{3}{2} + \frac{7}{4} + \frac{15}{8} + \dots$ છે.
$n$-મું પદ $T_n = \frac{2^n - 1}{2^{n-1}} = 2 - \frac{1}{2^{n-1}}$ થાય,જ્યાં $n \ge 1$.
પ્રથમ $20$ પદોનો સરવાળો $S_{20} = \sum_{n=1}^{20} (2 - \frac{1}{2^{n-1}})$ છે.
$S_{20} = \sum_{n=1}^{20} 2 - \sum_{n=1}^{20} \frac{1}{2^{n-1}}$.
$S_{20} = 2(20) - (1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{4} + \dots + \frac{1}{2^{19}})$.
બીજો ભાગ એ સમગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં $a = 1$,$r = \frac{1}{2}$,અને $n = 20$ છે.
સરવાળો $= \frac{1(1 - (1/2)^{20})}{1 - 1/2} = 2(1 - \frac{1}{2^{20}}) = 2 - \frac{1}{2^{19}}$.
તેથી,$S_{20} = 40 - (2 - \frac{1}{2^{19}}) = 38 + \frac{1}{2^{19}}$.
60
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
જો ઉપવલય (ellipse) ના નાભિલંબની લંબાઈ $4 \ units$ હોય અને નાભિ તથા તેના મુખ્ય અક્ષ પરના નજીકના શિરોબિંદુ વચ્ચેનું અંતર $\frac{3}{2} \ units$ હોય,તો તેની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) કેટલી થાય?
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{1}{9}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(D) ધારો કે ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે,જ્યાં $a > b$ છે.
નાભિ $(ae, 0)$ અને તેના નજીકના શિરોબિંદુ $(a, 0)$ વચ્ચેનું અંતર $a(1 - e) = \frac{3}{2}$ છે.
તેથી,$a - ae = \frac{3}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $ae = a - \frac{3}{2}$.
નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2b^2}{a} = 4$ છે,તેથી $b^2 = 2a$.
સંબંધ $b^2 = a^2(1 - e^2)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $2a = a^2(1 - e^2)$ મળે છે,જે $1 - e^2 = \frac{2}{a}$ અથવા $e^2 = 1 - \frac{2}{a}$ માં પરિણમે છે.
$ae = a - \frac{3}{2}$ નો વર્ગ કરતા,$a^2e^2 = (a - \frac{3}{2})^2$ મળે છે.
$e^2 = 1 - \frac{2}{a}$ મૂકતા,$a^2(1 - \frac{2}{a}) = a^2 - 3a + \frac{9}{4}$ મળે છે.
$a^2 - 2a = a^2 - 3a + \frac{9}{4}$.
$a = \frac{9}{4}$.
હવે,$e^2 = 1 - \frac{2}{a} = 1 - \frac{2}{9/4} = 1 - \frac{8}{9} = \frac{1}{9}$.
તેથી,$e = \frac{1}{3}$.
61
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
બે અલગ-અલગ પરિવારો $A$ અને $B$ માં બાળકોની સંખ્યા સમાન છે. આ પરિવારોના બાળકો વચ્ચે $3$ ટિકિટો એવી રીતે વહેંચવાની છે કે જેથી કોઈ પણ બાળકને એક કરતા વધુ ટિકિટ ન મળે. જો બધી જ ટિકિટો પરિવાર $B$ ના બાળકોને મળે તેની સંભાવના $\frac{1}{12}$ હોય,તો દરેક પરિવારમાં બાળકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$6$
C
$3$
D
$5$

Solution

(D) ધારો કે દરેક પરિવારમાં બાળકોની સંખ્યા $x$ છે.
બંને પરિવારોમાં કુલ બાળકોની સંખ્યા $2x$ છે.
આપણે $2x$ બાળકો વચ્ચે $3$ ટિકિટો એવી રીતે વહેંચીએ છીએ કે કોઈ બાળકને એકથી વધુ ટિકિટ ન મળે.
$2x$ બાળકોમાંથી $3$ બાળકો પસંદ કરવાની કુલ રીતો $^{2x}C_{3}$ છે.
પરિવાર $B$ (જેમાં $x$ બાળકો છે) માંથી $3$ બાળકો પસંદ કરવાની રીતો $^{x}C_{3}$ છે.
બધી $3$ ટિકિટો પરિવાર $B$ ના બાળકોને મળે તેની સંભાવના:
$P = \frac{^{x}C_{3}}{^{2x}C_{3}} = \frac{1}{12}$
સાદુરૂપ આપતા:
$\frac{x(x-1)(x-2)}{2x(2x-1)(2x-2)} = \frac{1}{12}$
$\frac{x-2}{4(2x-1)} = \frac{1}{12}$
$\frac{x-2}{2x-1} = \frac{1}{3}$
$3x - 6 = 2x - 1$
$x = 5$
આમ,દરેક પરિવારમાં બાળકોની સંખ્યા $5$ છે.
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
જો $p \rightarrow (p \wedge \neg q)$ અસત્ય હોય,તો $p$ અને $q$ ના સત્યતા મૂલ્યો અનુક્રમે શું હશે?
A
$F, T$
B
$T, T$
C
$F, F$
D
$T, F$

Solution

(B) શરતી વિધાન $p \rightarrow (p \wedge \neg q)$ ત્યારે જ અસત્ય હોય જ્યારે પૂર્વગ $p$ એ $T$ હોય અને ઉત્તરગ $(p \wedge \neg q)$ એ $F$ હોય.
$p$ એ $T$ હોવાથી,પદ $(p \wedge \neg q)$ એ $(T \wedge \neg q)$ બને છે.
$(T \wedge \neg q)$ ને $F$ થવા માટે,$\neg q$ એ $F$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $q$ એ $T$ છે.
તેથી,સત્યતા મૂલ્યો $p = T$ અને $q = T$ છે.
63
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2018
જો વક્રો $y^2 = 6x$ અને $9x^2 + by^2 = 16$ એકબીજાને કાટખૂણે છેદે,તો $b$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$\frac{7}{2}$
C
$6$
D
$\frac{9}{2}$

Solution

(D) ધારો કે છેદબિંદુ $(x_1, y_1)$ છે.
વક્ર $y^2 = 6x$ માટે,$x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા $2y \frac{dy}{dx} = 6$,તેથી $\frac{dy}{dx} = \frac{3}{y_1}$ મળે. ધારો કે $m_1 = \frac{3}{y_1}$.
વક્ર $9x^2 + by^2 = 16$ માટે,$x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા $18x + 2by \frac{dy}{dx} = 0$,તેથી $\frac{dy}{dx} = -\frac{9x_1}{by_1}$ મળે. ધારો કે $m_2 = -\frac{9x_1}{by_1}$.
વક્રો કાટખૂણે છેદતા હોવાથી,$m_1 \times m_2 = -1$,જેનો અર્થ છે કે $(\frac{3}{y_1}) \times (-\frac{9x_1}{by_1}) = -1$,તેથી $\frac{27x_1}{by_1^2} = 1$. $y_1^2 = 6x_1$ હોવાથી,$\frac{27x_1}{b(6x_1)} = 1$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $\frac{27}{6b} = 1$,તેથી $b = \frac{27}{6} = \frac{9}{2}$ મળે.
64
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2018
જો $(p \wedge \sim q) \wedge (p \wedge r) \rightarrow \sim p \vee q$ અસત્ય હોય,તો $p, q$ અને $r$ ના સત્યતા મૂલ્યો અનુક્રમે શું હશે?
A
$T, T, T$
B
$F, F, F$
C
$T, F, T$
D
$F, T, F$

Solution

(C) ગર્ભિતાર્થ $A \rightarrow B$ ત્યારે જ અસત્ય હોય જ્યારે $A$ સત્ય હોય અને $B$ અસત્ય હોય.
આપેલ છે કે $(p \wedge \sim q) \wedge (p \wedge r) \rightarrow \sim p \vee q \equiv F$.
આનો અર્થ એ છે કે $(p \wedge \sim q) \wedge (p \wedge r) \equiv T$ અને $\sim p \vee q \equiv F$.
$\sim p \vee q \equiv F$ પરથી,આપણને $\sim p \equiv F$ અને $q \equiv F$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $p \equiv T$ અને $q \equiv F$.
હવે આ કિંમતોને પ્રથમ ભાગમાં મૂકતા: $(T \wedge \sim F) \wedge (T \wedge r) \equiv T$.
$(T \wedge T) \wedge (T \wedge r) \equiv T$.
$T \wedge (T \wedge r) \equiv T$.
આ માટે $T \wedge r \equiv T$ હોવું જરૂરી છે,જેનો અર્થ છે કે $r \equiv T$.
આમ,સત્યતા મૂલ્યો $p = T, q = F, r = T$ છે.
65
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2018
જો માહિતી $7, 8, 9, 7, 8, 7, \lambda, 8$ નો મધ્યક $8$ હોય,તો તે માહિતીનું વિચરણ શોધો.
A
$2$
B
$\frac{7}{8}$
C
$\frac{9}{8}$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ માહિતી $7, 8, 9, 7, 8, 7, \lambda, 8$ નો મધ્યક $8$ છે.
મધ્યક $= \frac{7+8+9+7+8+7+\lambda+8}{8} = 8$
$\Rightarrow \frac{54+\lambda}{8} = 8$
$\Rightarrow 54+\lambda = 64$
$\Rightarrow \lambda = 10$
હવે,માહિતીનો સમૂહ $7, 8, 9, 7, 8, 7, 10, 8$ છે.
વિચરણ $(\sigma^2) = \frac{1}{n} \sum (x_i - \bar{x})^2$
વિચરણ $= \frac{(7-8)^2 + (8-8)^2 + (9-8)^2 + (7-8)^2 + (8-8)^2 + (7-8)^2 + (10-8)^2 + (8-8)^2}{8}$
વિચરણ $= \frac{(-1)^2 + 0^2 + 1^2 + (-1)^2 + 0^2 + (-1)^2 + 2^2 + 0^2}{8}$
વિચરણ $= \frac{1 + 0 + 1 + 1 + 0 + 1 + 4 + 0}{8} = \frac{8}{8} = 1$.
66
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
જો વક્રો $y = x^2$,$y = \frac{1}{x}$ અને રેખાઓ $y = 0$ તથા $x = t$ $(t > 1)$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $1 \, \text{sq. unit}$ હોય,તો $t$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{4}{3}$
B
$e^{2/3}$
C
$\frac{3}{2}$
D
$e^{3/2}$

Solution

(B) વક્રો $y = x^2$ અને $y = \frac{1}{x}$ નું છેદબિંદુ શોધવા માટે $x^2 = \frac{1}{x}$ લેતા,જે $x^3 = 1$ આપે છે,તેથી $x = 1$. આમ,છેદબિંદુ $(1, 1)$ છે.
વક્રો $y = x^2$,$y = \frac{1}{x}$,$x$-અક્ષ $(y = 0)$ અને રેખા $x = t$ $(t > 1)$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ બે સંકલનોના સરવાળા દ્વારા મળે છે:
$\text{Area} = \int_0^1 x^2 \, dx + \int_1^t \frac{1}{x} \, dx$
સંકલનનું મૂલ્ય શોધતા:
$\text{Area} = \left[ \frac{x^3}{3} \right]_0^1 + \left[ \ln(x) \right]_1^t$
$\text{Area} = \left( \frac{1}{3} - 0 \right) + (\ln(t) - \ln(1))$
કારણ કે $\ln(1) = 0$,તેથી:
$\text{Area} = \frac{1}{3} + \ln(t)$
આપેલ છે કે ક્ષેત્રફળ $1 \, \text{sq. unit}$ છે:
$\frac{1}{3} + \ln(t) = 1$
$\ln(t) = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$
બંને બાજુ ઘાતાંકીય લેતા:
$t = e^{2/3}$
Solution diagram
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
જો વિધેય $f$ ને $f(x) = \frac{1}{x} - \frac{k - 1}{e^{2x} - 1}$,$x \neq 0$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે અને તે $x = 0$ આગળ સતત હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(k, f(0))$ શું થાય?
A
$(3, 1)$
B
$(3, 2)$
C
$\left( \frac{1}{3}, 2 \right)$
D
$(2, 1)$

Solution

(A) જો વિધેય $x = 0$ આગળ સતત હોય,તો $\lim_{x \to 0} f(x)$ નું અસ્તિત્વ હોવું જોઈએ અને $f(0) = \lim_{x \to 0} f(x)$ થાય.
હવે,$\lim_{x \to 0} f(x) = \lim_{x \to 0} \left( \frac{1}{x} - \frac{k - 1}{e^{2x} - 1} \right)$.
$= \lim_{x \to 0} \left( \frac{e^{2x} - 1 - (k - 1)x}{x(e^{2x} - 1)} \right)$.
$e^{2x} = 1 + 2x + \frac{(2x)^2}{2!} + \frac{(2x)^3}{3!} + \dots$ વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા:
$= \lim_{x \to 0} \frac{(1 + 2x + 2x^2 + \dots) - 1 - kx + x}{x(2x + 2x^2 + \dots)}$.
$= \lim_{x \to 0} \frac{(3 - k)x + 2x^2 + \dots}{2x^2 + 2x^3 + \dots}$.
લક્ષનું અસ્તિત્વ હોવા માટે,અંશમાં $x$ નો સહગુણક શૂન્ય હોવો જોઈએ,તેથી $3 - k = 0$,જે $k = 3$ આપે છે.
$k = 3$ મૂકતા,લક્ષ $\lim_{x \to 0} \frac{2x^2 + \dots}{2x^2 + 2x^3 + \dots} = \frac{2}{2} = 1$ થાય છે.
તેથી,$f(0) = 1$,અને ક્રમયુક્ત જોડ $(3, 1)$ છે.
68
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
ધારો કે $N$ એ તમામ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ છે. $N$ પર બે દ્વિસંગી સંબંધો $R_1 = \{(x,y) \in N \times N : 2x + y = 10\}$ અને $R_2 = \{(x,y) \in N \times N : x + 2y = 10\}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરો. તો
A
$R_1$ અને $R_2$ બંને પરંપરિત સંબંધો છે
B
$R_1$ અને $R_2$ બંને સંમિત સંબંધો છે
C
$R_2$ નો વિસ્તાર $\{1, 2, 3, 4\}$ છે
D
$R_1$ નો વિસ્તાર $\{2, 4, 8\}$ છે

Solution

(C) $N$ પર આપેલા સંબંધો:
$R_1 = \{(x,y) \in N \times N : 2x + y = 10\}$
$R_2 = \{(x,y) \in N \times N : x + 2y = 10\}$
$R_1$ માટે,$y = 10 - 2x$ ને $x, y \in N$ માટે ઉકેલતા:
જો $x=1, y=8$; જો $x=2, y=6$; જો $x=3, y=4$; જો $x=4, y=2$.
તેથી,$R_1 = \{(1,8), (2,6), (3,4), (4,2)\}$.
$R_1$ નો વિસ્તાર $\{2, 4, 6, 8\}$ છે. આમ,વિકલ્પ $D$ ખોટો છે.
$R_1$ સંમિત નથી કારણ કે $(1,8) \in R_1$ પરંતુ $(8,1) \notin R_1$.
$R_1$ પરંપરિત નથી કારણ કે $(3,4) \in R_1$ અને $(4,2) \in R_1$,પરંતુ $(3,2) \notin R_1$.
$R_2$ માટે,$x = 10 - 2y$ ને $x, y \in N$ માટે ઉકેલતા:
જો $y=1, x=8$; જો $y=2, x=6$; જો $y=3, x=4$; જો $y=4, x=2$.
તેથી,$R_2 = \{(8,1), (6,2), (4,3), (2,4)\}$.
$R_2$ નો વિસ્તાર $\{1, 2, 3, 4\}$ છે.
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
$R_2$ સંમિત નથી કારણ કે $(8,1) \in R_2$ પરંતુ $(1,8) \notin R_2$.
$R_2$ પરંપરિત નથી કારણ કે $(4,3) \in R_2$ અને $(3,y) \notin R_2$ (કારણ કે $R_2$ માં $x=3$ માટે કોઈ $y$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી).
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
જો $\int {\frac{{\tan x}}{{1 + \tan x + {{\tan }^2}x}}dx} = x - \frac{K}{{\sqrt A }}{\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{K\tan x + 1}}{{\sqrt A }}} \right) + C,$ ($C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે),તો ક્રમયુક્ત જોડ $(K, A)$ બરાબર છે:
A
$(2, 3)$
B
$(2, 1)$
C
$(-2, 1)$
D
$(-2, 3)$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{\tan x}{1 + \tan x + \tan^2 x} dx$.
આપણે અંશને આ રીતે લખી શકીએ: $\int \frac{\tan x + 1 + \tan^2 x - (1 + \tan^2 x)}{1 + \tan x + \tan^2 x} dx = \int 1 dx - \int \frac{\sec^2 x}{1 + \tan x + \tan^2 x} dx$.
તેથી $I = x - \int \frac{\sec^2 x}{1 + \tan x + \tan^2 x} dx$.
$\tan x = t$ લેતા,$\sec^2 x dx = dt$ મળે.
$I = x - \int \frac{dt}{t^2 + t + 1} = x - \int \frac{dt}{(t + 1/2)^2 + 3/4}$.
સૂત્ર $\int \frac{dx}{x^2 + a^2} = \frac{1}{a} \tan^{-1}(\frac{x}{a}) + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = x - \frac{1}{\sqrt{3}/2} \tan^{-1} \left( \frac{t + 1/2}{\sqrt{3}/2} \right) + C = x - \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{-1} \left( \frac{2t + 1}{\sqrt{3}} \right) + C$.
$t = \tan x$ મૂકતા,$I = x - \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{-1} \left( \frac{2 \tan x + 1}{\sqrt{3}} \right) + C$.
આપેલ સ્વરૂપ $x - \frac{K}{\sqrt{A}} \tan^{-1} \left( \frac{K \tan x + 1}{\sqrt{A}} \right) + C$ સાથે સરખાવતા,આપણને $K = 2$ અને $A = 3$ મળે છે.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(K, A)$ એ $(2, 3)$ છે.
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2018
ધારો કે $X$ એ બરાબર $5$ ઘટકો ધરાવતો ગણ છે અને $Y$ એ બરાબર $7$ ઘટકો ધરાવતો ગણ છે. જો $\alpha$ એ $X$ થી $Y$ પરના એક-એક વિધેયોની સંખ્યા હોય અને $\beta$ એ $Y$ થી $X$ પરના વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યા હોય,તો $\frac{1}{5!}(\beta-\alpha)$ ની કિંમત શોધો.
A
$119$
B
$115$
C
$110$
D
$120$

Solution

(A) ગણ $X$ $(|X|=5)$ થી ગણ $Y$ $(|Y|=7)$ પરના એક-એક વિધેયોની સંખ્યા $\alpha = P(7, 5) = \frac{7!}{2!} = 7 \times 6 \times 5 \times 4 \times 3 = 2520$ છે.
વૈકલ્પિક રીતે,$\alpha = {}^{7}C_{5} \times 5! = 21 \times 120 = 2520$.
ગણ $Y$ $(|Y|=7)$ થી ગણ $X$ $(|X|=5)$ પરના વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યા $\beta$ માટે,આપણે વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યાનું સૂત્ર વાપરીએ છીએ: $m! \times S(n, m)$,જ્યાં $S(n, m)$ એ બીજા પ્રકારના સ્ટર્લિંગ નંબર છે.
$\beta = 5! \times S(7, 5) = 120 \times \frac{1}{2!} \sum_{k=0}^{5} (-1)^{5-k} {}^{5}C_{k} k^{7} = 120 \times 140 = 16800$.
હવે,$\frac{1}{5!}(\beta - \alpha) = \frac{16800 - 2520}{120} = \frac{14280}{120} = 119$.
71
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2018
ધારો કે $y=y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $\sin x \frac{dy}{dx}+y \cos x=4x, x \in(0, \pi)$ નો ઉકેલ છે. જો $y\left(\frac{\pi}{2}\right)=0$ હોય,તો $y\left(\frac{\pi}{6}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{4}{9} \pi^2$
B
$\frac{4}{9 \sqrt{3}} \pi^2$
C
$\frac{-8}{9 \sqrt{3}} \pi^2$
D
$-\frac{8}{9} \pi^2$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\sin x \frac{dy}{dx} + y \cos x = 4x$ છે.
$\sin x$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{dy}{dx} + y \cot x = \frac{4x}{\sin x}$ મળે છે.
આ $\frac{dy}{dx} + Py = Q$ પ્રકારનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = \cot x$ અને $Q = \frac{4x}{\sin x}$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ ($I$.$F$.) $e^{\int P dx} = e^{\int \cot x dx} = e^{\ln|\sin x|} = \sin x$ છે.
વ્યાપક ઉકેલ $y \cdot (I.F.) = \int Q \cdot (I.F.) dx + C$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$y \sin x = \int \frac{4x}{\sin x} \cdot \sin x dx + C = \int 4x dx + C = 2x^2 + C$.
તેથી,$y = \frac{2x^2 + C}{\sin x}$.
આપેલ છે કે $y(\frac{\pi}{2}) = 0$,તેથી $0 = \frac{2(\frac{\pi}{2})^2 + C}{\sin(\frac{\pi}{2})} = \frac{\pi^2}{2} + C$,એટલે કે $C = -\frac{\pi^2}{2}$.
વિશિષ્ટ ઉકેલ $y = \frac{2x^2 - \frac{\pi^2}{2}}{\sin x}$ છે.
$x = \frac{\pi}{6}$ માટે,$y(\frac{\pi}{6}) = \frac{2(\frac{\pi}{6})^2 - \frac{\pi^2}{2}}{\sin(\frac{\pi}{6})} = \frac{\frac{2\pi^2}{36} - \frac{\pi^2}{2}}{1/2} = 2 \left( \frac{\pi^2}{18} - \frac{\pi^2}{2} \right) = 2 \left( \frac{\pi^2 - 9\pi^2}{18} \right) = 2 \left( \frac{-8\pi^2}{18} \right) = -\frac{8}{9} \pi^2$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2018?

There are 121 Mathematics questions from the JEE Main 2018 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2018 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2018 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2018 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.