JEE Main 2013 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

149 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ5199 of 149 questions

Page 2 of 2 · Gujarati

51
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2013
શ્રેણી: $(2)^2 + 2(4)^2 + 3(6)^2 + \dots$ ના $10$ પદો સુધીનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$11300$
B
$11200$
C
$12100$
D
$12300$

Solution

(C) આપેલ શ્રેણી $S = 1(2)^2 + 2(4)^2 + 3(6)^2 + \dots + 10(20)^2$ છે.
$n$-મું પદ $T_n = n(2n)^2 = n(4n^2) = 4n^3$ છે.
$10$ પદોનો સરવાળો $S_{10} = \sum_{n=1}^{10} 4n^3$ છે.
$S_{10} = 4 \sum_{n=1}^{10} n^3$.
સૂત્ર $\sum_{n=1}^{k} n^3 = \left( \frac{k(k+1)}{2} \right)^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S_{10} = 4 \left( \frac{10 \times 11}{2} \right)^2$.
$S_{10} = 4 \times (55)^2 = 4 \times 3025 = 12100$.
52
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો વર્તુળ $x^2 + y^2 - 6x - 8y + (25 - a^2) = 0$ એ $x$-અક્ષને સ્પર્શતું હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$\pm 4$
C
$\pm 2$
D
$\pm 3$

Solution

(B) આપેલ વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 - 6x - 8y + (25 - a^2) = 0$ છે.
વ્યાપક સ્વરૂપ $x^2 + y^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $g = -3$,$f = -4$,અને $c = 25 - a^2$ મળે છે.
વર્તુળનું કેન્દ્ર $(-g, -f) = (3, 4)$ છે અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{g^2 + f^2 - c}$ છે.
$r = \sqrt{(-3)^2 + (-4)^2 - (25 - a^2)} = \sqrt{9 + 16 - 25 + a^2} = \sqrt{a^2} = |a|$.
વર્તુળ $x$-અક્ષને સ્પર્શતું હોવાથી,ત્રિજ્યા એ કેન્દ્રના $y$-યામના માનાંક જેટલી હોય.
તેથી,$|a| = |4|$,જેનો અર્થ છે કે $a = \pm 4$.
Solution diagram
53
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
$\frac{x - 5}{x^2 + 5x - 14} > 0$ થાય તેવી $x$ ની ન્યૂનતમ પૂર્ણાંક કિંમત $\alpha$ નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ સંતોષે છે?
A
$\alpha^2 + 3\alpha - 4 = 0$
B
$\alpha^2 - 5\alpha + 4 = 0$
C
$\alpha^2 - 7\alpha + 6 = 0$
D
$\alpha^2 + 5\alpha - 6 = 0$

Solution

(D) આપેલ અસમતા: $\frac{x - 5}{(x + 7)(x - 2)} > 0$.
અંતરાલ શોધવા માટે વેવી-કર્વ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા,નિર્ણાયક બિંદુઓ $x = -7, 2, 5$ મળે છે.
અંતરાલ ચકાસતા,ઉકેલ ગણ $x \in (-7, 2) \cup (5, \infty)$ મળે છે.
$(-7, 2)$ અંતરાલમાં પૂર્ણાંક કિંમતો $\{-6, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1\}$ છે.
આમ,ન્યૂનતમ પૂર્ણાંક કિંમત $\alpha = -6$ છે.
$\alpha = -6$ માટે વિકલ્પ $(D)$ ચકાસતા: $(-6)^2 + 5(-6) - 6 = 36 - 30 - 6 = 0$.
તેથી,$\alpha = -6$ વિકલ્પ $(D)$ સંતોષે છે.
54
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
અંતરાલ $[0, 5\pi]$ માં સમીકરણ $\sin 2x - 2 \cos x + 4 \sin x = 4$ ના ઉકેલોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$3$
B
$5$
C
$4$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\sin 2x - 2 \cos x + 4 \sin x = 4$
$\sin 2x = 2 \sin x \cos x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 \sin x \cos x - 2 \cos x + 4 \sin x - 4 = 0$
અવયવ પાડતા:
$2 \cos x (\sin x - 1) + 4 (\sin x - 1) = 0$
$(2 \cos x + 4)(\sin x - 1) = 0$
$2(\cos x + 2)(\sin x - 1) = 0$
કારણ કે $\cos x + 2 \neq 0$,તેથી $\sin x = 1$ મળે.
અંતરાલ $[0, 5\pi]$ માં,$\sin x = 1$ માટે $x$ ના મૂલ્યો:
$x = \frac{\pi}{2}, \frac{5\pi}{2}, \frac{9\pi}{2}$
આમ,કુલ $3$ ઉકેલો મળે છે.
55
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $a = \text{Im}\left( \frac{1 + z^2}{2iz} \right)$,જ્યાં $z$ એ કોઈપણ શૂન્યતર સંકર સંખ્યા છે. ગણ $A = \{ a : |z| = 1 \text{ અને } z \ne \pm 1 \}$ એ શેના બરાબર છે?
A
$(-1, 1)$
B
$[-1, 1]$
C
$[0, 1)$
D
$(-1, 0]$

Solution

(A) ધારો કે $z = x + iy$. કારણ કે $|z| = 1$,તેથી $x^2 + y^2 = 1$.
પદ $\frac{1 + z^2}{2iz} = \frac{1 + (x + iy)^2}{2i(x + iy)} = \frac{1 + x^2 - y^2 + 2ixy}{2ix - 2y} = \frac{(1 + x^2 - y^2) + 2ixy}{-2y + 2ix}$ ધ્યાનમાં લો.
$x^2 + y^2 = 1$ હોવાથી,$1 - y^2 = x^2$ થાય. અંશમાં આ કિંમત મૂકતા:
$\frac{(x^2 + x^2) + 2ixy}{-2y + 2ix} = \frac{2x^2 + 2ixy}{2i(x + iy)} = \frac{2x(x + iy)}{2i(x + iy)} = \frac{x}{i} = -ix$.
આમ,$a = \text{Im}(-ix) = -x$.
$|z| = 1$ હોવાથી,$x$ ની કિંમત $-1$ થી $1$ ની વચ્ચે હોય. $z \ne \pm 1$ હોવાથી,$x \ne \pm 1$.
તેથી,$x \in (-1, 1)$,જેનો અર્થ છે કે $a = -x \in (-1, 1)$.
આમ,ગણ $A = (-1, 1)$ છે.
56
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $\theta_1$ એ બે રેખાઓ $2x + 3y + c_1 = 0$ અને $-x + 5y + c_2 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો છે અને $\theta_2$ એ બે રેખાઓ $2x + 3y + c_1 = 0$ અને $-x + 5y + c_3 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો છે,જ્યાં $c_1, c_2, c_3$ કોઈ પણ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે.
વિધાન-$1$: જો $c_2$ અને $c_3$ પ્રમાણસર હોય,તો $\theta_1 = \theta_2$.
વિધાન-$2$: તમામ $c_2$ અને $c_3$ માટે $\theta_1 = \theta_2$.
A
વિધાન-$1$ સાચું છે,વિધાન-$2$ સાચું છે; વિધાન-$2$ એ વિધાન-$1$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન-$1$ સાચું છે,વિધાન-$2$ સાચું છે; વિધાન-$2$ એ વિધાન-$1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન-$1$ ખોટું છે; વિધાન-$2$ સાચું છે.
D
વિધાન-$1$ સાચું છે; વિધાન-$2$ ખોટું છે.

Solution

(A) બે રેખાઓ $a_1x + b_1y + c_1 = 0$ અને $a_2x + b_2y + c_2 = 0$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\tan \theta = \left| \frac{a_1b_2 - a_2b_1}{a_1a_2 + b_1b_2} \right|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
રેખાઓ $2x + 3y + c_1 = 0$ અને $-x + 5y + c_2 = 0$ માટે,ખૂણો $\theta_1$ એ $\tan \theta_1 = \left| \frac{(2)(5) - (3)(-1)}{(2)(-1) + (3)(5)} \right| = \left| \frac{10 + 3}{-2 + 15} \right| = \frac{13}{13} = 1$ સંતોષે છે.
તે જ રીતે,રેખાઓ $2x + 3y + c_1 = 0$ અને $-x + 5y + c_3 = 0$ માટે,ખૂણો $\theta_2$ એ $\tan \theta_2 = \left| \frac{(2)(5) - (3)(-1)}{(2)(-1) + (3)(5)} \right| = 1$ સંતોષે છે.
કારણ કે $\tan \theta_1 = \tan \theta_2 = 1$,તેથી $c_2$ અને $c_3$ ની કોઈપણ વાસ્તવિક કિંમતો માટે $\theta_1 = \theta_2$ થાય છે.
આમ,વિધાન-$2$ સાચું છે.
વિધાન-$2$ સાચું હોવાથી,વિધાન-$1$ પણ સાચું છે,અને વિધાન-$2$ એ વિધાન-$1$ માટે તાર્કિક આધાર પૂરો પાડે છે.
57
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો $a_1, a_2, a_3, . . . , a_n, . . .$ એ $A.P.$ માં હોય અને $a_4 - a_7 + a_{10} = m$ હોય,તો આ $A.P.$ ના પ્રથમ $13$ પદોનો સરવાળો .............. $m$ થાય.
A
$10$
B
$12$
C
$13$
D
$15$

Solution

(C) ધારો કે પ્રથમ પદ $a$ છે અને સામાન્ય તફાવત $d$ છે.
આપેલ છે કે $a_4 - a_7 + a_{10} = m$.
સૂત્ર $a_n = a + (n-1)d$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(a + 3d) - (a + 6d) + (a + 9d) = m$
$a + 6d = m$
અહીં $a_7 = a + 6d$ હોવાથી,$a_7 = m$ મળે.
પ્રથમ $13$ પદોનો સરવાળો $S_{13} = \frac{13}{2} [2a + (13-1)d] = \frac{13}{2} [2a + 12d] = 13(a + 6d)$ છે.
$a + 6d = m$ મૂકતા,આપણને $S_{13} = 13m$ મળે છે.
58
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
અતિવલય $\frac{x^2}{4} - \frac{y^2}{2} = 1$ નો સ્પર્શક $x-$અક્ષને $P$ માં અને $y-$અક્ષને $Q$ માં મળે છે. રેખાઓ $PR$ અને $QR$ એવી રીતે દોરવામાં આવી છે કે જેથી $OPRQ$ એક લંબચોરસ બને (જ્યાં $O$ ઉગમબિંદુ છે). તો $R$ એ કયા પર આવેલું છે?
A
$\frac{4}{x^2} + \frac{2}{y^2} = 1$
B
$\frac{2}{x^2} - \frac{4}{y^2} = 1$
C
$\frac{2}{x^2} + \frac{4}{y^2} = 1$
D
$\frac{4}{x^2} - \frac{2}{y^2} = 1$

Solution

(D) અતિવલય $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ ના બિંદુ $(a \sec \theta, b \tan \theta)$ પરના સ્પર્શકનું સમીકરણ $\frac{x \sec \theta}{a} - \frac{y \tan \theta}{b} = 1$ છે.
$y=0$ લેતા,$x = a \cos \theta$ મળે,તેથી $P = (a \cos \theta, 0)$.
$x=0$ લેતા,$y = -b \cot \theta$ મળે,તેથી $Q = (0, -b \cot \theta)$.
$OPRQ$ એ $O(0,0)$ સાથેનો લંબચોરસ હોવાથી,$R$ ના યામ $(h, k) = (a \cos \theta, -b \cot \theta)$ છે.
આથી,$\cos \theta = \frac{h}{a}$ અને $\cot \theta = -\frac{k}{b}$.
નિત્યસમ $\csc^2 \theta - \cot^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{a^2}{h^2} - \frac{b^2}{k^2} = 1$ મળે છે.
અહીં $a^2 = 4$ અને $b^2 = 2$ આપેલ છે,તેથી $R(x, y)$ નો બિંદુપથ $\frac{4}{x^2} - \frac{2}{y^2} = 1$ છે.
Solution diagram
59
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
$\Delta ABC$ ની બાજુઓ $AB, BC, CA$ પર અનુક્રમે $3, 4, 5$ ભિન્ન બિંદુઓ (શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ સિવાય) પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. આ પસંદ કરેલા બિંદુઓને શિરોબિંદુઓ તરીકે લઈને બનાવી શકાતા ત્રિકોણોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$210$
B
$205$
C
$215$
D
$220$

Solution

(B) કુલ બિંદુઓની સંખ્યા $= 3 + 4 + 5 = 12$.
$12$ માંથી $3$ બિંદુઓ પસંદ કરવાની રીતો $= ^{12}C_3 = \frac{12 \times 11 \times 10}{3 \times 2 \times 1} = 220$.
જોકે,એક જ બાજુ પરના બિંદુઓ સમરેખ છે અને ત્રિકોણ બનાવી શકતા નથી.
બાજુ $AB$ પરના $3$ સમરેખ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણ $= ^3C_3 = 1$.
બાજુ $BC$ પરના $3$ સમરેખ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણ $= ^4C_3 = 4$.
બાજુ $CA$ પરના $3$ સમરેખ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણ $= ^5C_3 = 10$.
જરૂરી ત્રિકોણોની સંખ્યા $= 220 - (1 + 4 + 10) = 220 - 15 = 205$.
60
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો ચાર સંખ્યાઓ $\{x, y, 2x + y, x - y\}$,જ્યાં $0 < y < x < 2y$ છે,તેનો મધ્યસ્થ અને વિસ્તાર અનુક્રમે $10$ અને $28$ હોય,તો તે સંખ્યાઓનો મધ્યક શોધો.
A
$18$
B
$10$
C
$5$
D
$14$

Solution

(D) શરત $0 < y < x < 2y$ આપેલ છે,તેથી સંખ્યાઓનો ક્રમ આ મુજબ થશે:
$y < x$ અને $x < 2y$ હોવાથી,$x - y < y < x < 2x + y$ મળે.
ચાર સંખ્યાઓનો મધ્યસ્થ એ બે મધ્યમ પદોની સરેરાશ છે:
$\text{મધ્યસ્થ} = \frac{y + x}{2} = 10 \Rightarrow x + y = 20 \quad (i)$
વિસ્તાર એ સૌથી મોટી અને સૌથી નાની કિંમત વચ્ચેનો તફાવત છે:
$\text{વિસ્તાર} = (2x + y) - (x - y) = x + 2y = 28 \quad (ii)$
સમીકરણ $(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા:
$(x + 2y) - (x + y) = 28 - 20 \Rightarrow y = 8$.
$y = 8$ ની કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$x + 8 = 20 \Rightarrow x = 12$.
ચાર સંખ્યાઓ $(12 - 8), 8, 12, (2(12) + 8)$ એટલે કે $4, 8, 12, 32$ છે.
મધ્યક $= \frac{4 + 8 + 12 + 32}{4} = \frac{56}{4} = 14$.
61
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
પરવલય $y^2 = 4x$ ના નાભિલંબના અંત્યબિંદુઓ આગળ દોરેલા અભિલંબોનું છેદબિંદુ કયું છે?
A
$(0, 2)$
B
$(3, 0)$
C
$(0, 3)$
D
$(2, 0)$

Solution

(B) પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 4x$ છે. તેને $y^2 = 4ax$ સાથે સરખાવતા,$a = 1$ મળે છે.
પરવલય $y^2 = 4ax$ ના નાભિલંબના અંત્યબિંદુઓ $(a, 2a)$ અને $(a, -2a)$ છે.
$a = 1$ માટે,અંત્યબિંદુઓ $(1, 2)$ અને $(1, -2)$ છે.
નાભિલંબના અંત્યબિંદુઓ આગળના અભિલંબોનું છેદબિંદુ $(3a, 0)$ છે.
$a = 1$ મૂકતા,છેદબિંદુ $(3(1), 0) = (3, 0)$ મળે છે.
62
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
$4$ સંખ્યાઓની શ્રેણી આપેલી છે,જેમાંથી પ્રથમ ત્રણ $G.P.$ માં છે અને છેલ્લી ત્રણ $A.P.$ માં છે જેનો સામાન્ય તફાવત $6$ છે. જો આ શ્રેણીના પ્રથમ અને છેલ્લા પદ સમાન હોય,તો છેલ્લું પદ શું હશે?
A
$16$
B
$8$
C
$4$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે શ્રેણી $a, b, c, d$ છે.
$a, b, c$ એ $G.P.$ માં હોવાથી,$b^2 = ac$ મળે.
$b, c, d$ એ $A.P.$ માં છે અને સામાન્ય તફાવત $6$ છે,તેથી $c - b = 6$ અને $d - c = 6$ મળે.
આમ,$c = b + 6$ અને $d = c + 6 = b + 12$ થાય.
પ્રથમ અને છેલ્લા પદ સમાન હોવાથી,$a = d$,તેથી $a = b + 12$,જેનો અર્થ છે કે $b = a - 12$.
$c = b + 6$ માં $b = a - 12$ મૂકતા,$c = (a - 12) + 6 = a - 6$ મળે.
હવે,$b$ અને $c$ ની કિંમત $G.P.$ ની શરત $b^2 = ac$ માં મૂકતા:
$(a - 12)^2 = a(a - 6)$
$a^2 - 24a + 144 = a^2 - 6a$
$144 = 18a$
$a = 8$.
$d = a$ હોવાથી,છેલ્લું પદ $8$ છે.
63
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
વિધાન $1$: $\sqrt{10}$ ત્રિજ્યા ધરાવતું અને $2x + y = 5$ રેખા પર વ્યાસ ધરાવતું એકમાત્ર વર્તુળ $x^2 + y^2 - 6x + 2y = 0$ છે.
વિધાન $2$: $2x + y = 5$ એ વર્તુળ $x^2 + y^2 - 6x + 2y = 0$ નો અભિલંબ છે.
A
વિધાન $1$ ખોટું છે; વિધાન $2$ સાચું છે.
B
વિધાન $1$ સાચું છે; વિધાન $2$ સાચું છે,વિધાન $2$ એ વિધાન $1$ ની સાચી સમજૂતી છે.
C
વિધાન $1$ સાચું છે; વિધાન $2$ ખોટું છે.
D
વિધાન $1$ સાચું છે; વિધાન $2$ સાચું છે; વિધાન $2$ એ વિધાન $1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

Solution

(A) વર્તુળ $x^2 + y^2 - 6x + 2y = 0$ માટે,કેન્દ્ર $(3, -1)$ છે અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{3^2 + (-1)^2 - 0} = \sqrt{10}$ છે.
ચકાસો કે કેન્દ્ર $(3, -1)$ એ રેખા $2x + y = 5$ પર છે કે નહીં: $2(3) + (-1) = 6 - 1 = 5$. કેન્દ્ર રેખા પર હોવાથી,રેખા એ વર્તુળનો વ્યાસ (અને તેથી અભિલંબ) છે. તેથી,વિધાન $2$ સાચું છે.
વિધાન $1$ માટે,$2x + y = 5$ રેખા પર કેન્દ્ર ધરાવતા અને $\sqrt{10}$ ત્રિજ્યા ધરાવતા અનંત વર્તુળો શક્ય છે. તેથી,વિધાન $1$ ખોટું છે.
Solution diagram
64
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો એકમ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળને બીજા વર્તુળના ચાપ દ્વારા બે ભાગમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે જે પ્રથમ વર્તુળના પરિઘ પર $60^o$ નો ખૂણો આંતરે છે,તો ચાપની ત્રિજ્યા કેટલી હશે?
A
$\sqrt{3}$
B
$1/2$
C
$1$
D
માહિતી અધૂરી છે

Solution

(D) ધારો કે પ્રથમ વર્તુળ $C_1$ છે જેની ત્રિજ્યા $r_1 = 1$ છે અને કેન્દ્ર $(0,0)$ પર છે.
બીજું વર્તુળ $C_2$ છે જેની ત્રિજ્યા $r_2$ છે અને કેન્દ્ર $(h,k)$ પર છે.
$C_2$ નો ચાપ $C_1$ ના પરિઘ પર $60^o$ નો ખૂણો આંતરે છે.
આંતરિક ખૂણાના પ્રમેય મુજબ,જો ચાપ કેન્દ્રમાંથી પસાર થતા વર્તુળનો ભાગ હોય,તો $C_1$ ના કેન્દ્ર પર આંતરેલો ખૂણો $120^o$ થાય.
જો કે,બીજા વર્તુળના કેન્દ્રનું સ્થાન પ્રથમ વર્તુળના સંદર્ભમાં નિશ્ચિત નથી.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર અથવા છેદનબિંદુ દ્વારા બનતી જીવાની લંબાઈ જાણ્યા વગર,ત્રિજ્યા $r_2$ નક્કી કરી શકાતી નથી.
તેથી,આપેલી માહિતી $r_2$ શોધવા માટે અપૂરતી છે.
65
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો રેખા $L$ માં બિંદુ $P(2, 3)$ નું પ્રતિબિંબ $Q(4, 5)$ હોય,તો તે જ રેખામાં બિંદુ $R(0, 0)$ નું પ્રતિબિંબ શું હશે?
A
$(2, 2)$
B
$(4, 5)$
C
$(3, 4)$
D
$(7, 7)$

Solution

(D) $P(2, 3)$ અને $Q(4, 5)$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{2+4}{2}, \frac{3+5}{2}) = (3, 4)$ છે.
$PQ$ નો ઢાળ $= \frac{5-3}{4-2} = \frac{2}{2} = 1$ છે.
રેખા $L$ એ $PQ$ નો લંબદ્વિભાજક હોવાથી,રેખા $L$ નો ઢાળ $m = -1$ થાય.
બિંદુ $(3, 4)$ માંથી પસાર થતી અને $-1$ ઢાળ ધરાવતી રેખા $L$ નું સમીકરણ $y - 4 = -1(x - 3) \Rightarrow x + y - 7 = 0$ છે.
ધારો કે બિંદુ $R(0, 0)$ નું પ્રતિબિંબ $S(x_1, y_1)$ છે.
$RS$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{x_1}{2}, \frac{y_1}{2})$ એ રેખા $L$ પર આવેલું છે,તેથી $\frac{x_1}{2} + \frac{y_1}{2} - 7 = 0 \Rightarrow x_1 + y_1 = 14$.
$RS$ નો ઢાળ $\frac{y_1}{x_1}$ છે. $RS \perp L$ હોવાથી,$RS$ નો ઢાળ $1$ થવો જોઈએ.
તેથી,$\frac{y_1}{x_1} = 1 \Rightarrow x_1 = y_1$.
$x_1 = y_1$ ને $x_1 + y_1 = 14$ માં મૂકતા,$2x_1 = 14 \Rightarrow x_1 = 7$ અને $y_1 = 7$ મળે.
તેથી,$R$ નું પ્રતિબિંબ $(7, 7)$ છે.
66
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
શંકુઓ $x^2 = 6y$ અને $2x^2 - 4y^2 = 9$ નો સામાન્ય સ્પર્શક છે
A
$x - y = \frac{3}{2}$
B
$x + y = 1$
C
$x + y = \frac{9}{2}$
D
$x - y = 1$

Solution

(A) આપેલ શંકુઓ $x^2 = 6y$ $(i)$ અને $2x^2 - 4y^2 = 9$ $(ii)$ છે.
રેખા $x - y = \frac{3}{2}$ $(iii)$ ધ્યાનમાં લો,જેનો અર્થ છે $x = y + \frac{3}{2}$.
$x = y + \frac{3}{2}$ ને $(i)$ માં મૂકતા: $(y + \frac{3}{2})^2 = 6y \implies y^2 + 3y + \frac{9}{4} = 6y \implies y^2 - 3y + \frac{9}{4} = 0 \implies (y - \frac{3}{2})^2 = 0$. આમ,$y = \frac{3}{2}$ અને $x = 3$.
માત્ર એક જ છેદબિંદુ $(3, \frac{3}{2})$ હોવાથી,રેખા પરવલયને સ્પર્શે છે.
$x = y + \frac{3}{2}$ ને $(ii)$ માં મૂકતા: $2(y + \frac{3}{2})^2 - 4y^2 = 9 \implies 2(y^2 + 3y + \frac{9}{4}) - 4y^2 = 9 \implies 2y^2 + 6y + \frac{9}{2} - 4y^2 = 9 \implies -2y^2 + 6y - \frac{9}{2} = 0 \implies 4y^2 - 12y + 9 = 0 \implies (2y - 3)^2 = 0$. આમ,$y = \frac{3}{2}$ અને $x = 3$.
માત્ર એક જ છેદબિંદુ $(3, \frac{3}{2})$ હોવાથી,રેખા અતિવલયને સ્પર્શે છે.
તેથી,$x - y = \frac{3}{2}$ એ સામાન્ય સ્પર્શક છે.
67
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $A(-3, 2)$ અને $B(-2, 1)$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. જો આ ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $3x + 4y + 2 = 0$ રેખા પર આવેલું હોય,તો શિરોબિંદુ $C$ કઈ રેખા પર આવેલું હશે?
A
$4x + 3y + 5 = 0$
B
$3x + 4y + 3 = 0$
C
$4x + 3y + 3 = 0$
D
$3x + 4y + 5 = 0$

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુ $C$ એ $(x_1, y_1)$ છે.
શિરોબિંદુઓ $A(-3, 2)$,$B(-2, 1)$ અને $C(x_1, y_1)$ ધરાવતા ત્રિકોણ $ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G$ નીચે મુજબ મળે:
$G = \left( \frac{-3 - 2 + x_1}{3}, \frac{2 + 1 + y_1}{3} \right) = \left( \frac{x_1 - 5}{3}, \frac{y_1 + 3}{3} \right)$
મધ્યકેન્દ્ર $3x + 4y + 2 = 0$ રેખા પર આવેલું હોવાથી,આપણે $G$ ના યામને સમીકરણમાં મૂકીએ:
$3 \left( \frac{x_1 - 5}{3} \right) + 4 \left( \frac{y_1 + 3}{3} \right) + 2 = 0$
છેદ દૂર કરવા માટે આખા સમીકરણને $3$ વડે ગુણતા:
$3(x_1 - 5) + 4(y_1 + 3) + 6 = 0$
$3x_1 - 15 + 4y_1 + 12 + 6 = 0$
$3x_1 + 4y_1 + 3 = 0$
આમ,શિરોબિંદુ $C(x_1, y_1)$ એ $3x + 4y + 3 = 0$ રેખા પર આવેલું છે.
Solution diagram
68
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $p$ અને $q$ બે તાર્કિક વિધાનો છે અને $r: p \to (\sim p \vee q)$. જો $r$ નું સત્યતા મૂલ્ય $F$ હોય,તો $p$ અને $q$ ના સત્યતા મૂલ્યો અનુક્રમે શું હશે?
A
$F, F$
B
$T, T$
C
$T, F$
D
$F, T$

Solution

(C) તાર્કિક વિધાન $r: p \to (\sim p \vee q)$ નું સત્યતા મૂલ્ય $F$ છે.
ગર્ભિત વિધાન $A \to B$ ત્યારે જ અસત્ય $(F)$ હોય જ્યારે $A$ સત્ય $(T)$ હોય અને $B$ અસત્ય $(F)$ હોય.
તેથી,$p$ એ $T$ હોવું જોઈએ અને $(\sim p \vee q)$ એ $F$ હોવું જોઈએ.
વિકલ્પ $(\sim p \vee q)$ અસત્ય $(F)$ હોવા માટે,$\sim p$ અને $q$ બંને અસત્ય $(F)$ હોવા જોઈએ.
કારણ કે $\sim p$ એ $F$ છે,તેનો અર્થ એ કે $p$ એ $T$ છે.
આમ,$p$ એ $T$ છે અને $q$ એ $F$ છે.
69
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો ઘટનાઓ $A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ હોય કે જેથી $P(A) = \frac{3x + 1}{3}$ અને $P(B) = \frac{1 - x}{4}$ થાય,તો $x$ ની શક્ય કિંમતોનો ગણ કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$[0, 1]$
B
$[\frac{1}{3}, \frac{2}{3}]$
C
$[-\frac{1}{3}, \frac{5}{9}]$
D
$[-\frac{7}{9}, \frac{4}{9}]$

Solution

(C) કોઈપણ ઘટના $E$ માટે,સંભાવના $P(E)$ એ $0 \le P(E) \le 1$ નું પાલન કરવું જોઈએ.
ઘટના $A$ માટે: $0 \le \frac{3x+1}{3} \le 1 \Rightarrow 0 \le 3x+1 \le 3 \Rightarrow -1 \le 3x \le 2 \Rightarrow -\frac{1}{3} \le x \le \frac{2}{3}$.
ઘટના $B$ માટે: $0 \le \frac{1-x}{4} \le 1 \Rightarrow 0 \le 1-x \le 4 \Rightarrow -1 \le -x \le 3 \Rightarrow -3 \le x \le 1$.
$A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) \le 1$.
$\frac{3x+1}{3} + \frac{1-x}{4} \le 1 \Rightarrow \frac{4(3x+1) + 3(1-x)}{12} \le 1 \Rightarrow 12x + 4 + 3 - 3x \le 12 \Rightarrow 9x + 7 \le 12 \Rightarrow 9x \le 5 \Rightarrow x \le \frac{5}{9}$.
બધી શરતોને જોડતા: $x \ge -\frac{1}{3}$,$x \le \frac{2}{3}$,$x \ge -3$,$x \le 1$,અને $x \le \frac{5}{9}$.
આ અંતરાલોનો છેદગણ $[-\frac{1}{3}, \frac{5}{9}]$ છે.
70
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો ધન પૂર્ણાંકો $r > 1, n > 2$ માટે,$(1 + x)^{2n}$ ના વિસ્તરણમાં $x$ ની $(3r)^{th}$ અને $(r + 2)^{th}$ ઘાતના સહગુણકો સમાન હોય,તો $n$ બરાબર શું થાય?
A
$2r + 1$
B
$2r - 1$
C
$3r$
D
$r + 1$

Solution

(A) $(1 + x)^{2n}$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{k+1} = ^{2n}C_k x^k$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$x^{3r}$ નો સહગુણક $^{2n}C_{3r}$ છે અને $x^{r+2}$ નો સહગુણક $^{2n}C_{r+2}$ છે.
આપેલ છે કે સહગુણકો સમાન છે,તેથી $^{2n}C_{3r} = ^{2n}C_{r+2}$.
ગુણધર્મ $^{n}C_a = ^{n}C_b \Rightarrow a = b$ અથવા $a + b = n$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણી પાસે બે કિસ્સાઓ છે:
કિસ્સો $1$: $3r = r + 2$ $\Rightarrow 2r = 2$ $\Rightarrow r = 1$. જોકે,પ્રશ્નમાં $r > 1$ આપેલ છે,તેથી આ કિસ્સો અમાન્ય છે.
કિસ્સો $2$: $3r + (r + 2) = 2n$ $\Rightarrow 4r + 2 = 2n$ $\Rightarrow n = 2r + 1$.
આમ,$n = 2r + 1$.
71
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો $p$ અને $q$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય અને $\alpha^3 + \beta^3 = -p$,$\alpha \beta = q$ હોય,તો જેનાં બીજ $\frac{\alpha^2}{\beta}$ અને $\frac{\beta^2}{\alpha}$ હોય તેવું દ્વિઘાત સમીકરણ કયું છે?
A
$px^2 - qx + p^2 = 0$
B
$qx^2 + px + q^2 = 0$
C
$px^2 + qx + p^2 = 0$
D
$qx^2 - px + q^2 = 0$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\alpha^3 + \beta^3 = -p$ અને $\alpha \beta = q$.
ધારો કે જરૂરી દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ $x_1 = \frac{\alpha^2}{\beta}$ અને $x_2 = \frac{\beta^2}{\alpha}$ છે.
બીજનો સરવાળો $x_1 + x_2 = \frac{\alpha^2}{\beta} + \frac{\beta^2}{\alpha} = \frac{\alpha^3 + \beta^3}{\alpha \beta} = \frac{-p}{q}$ થાય.
બીજનો ગુણાકાર $x_1 \times x_2 = \frac{\alpha^2}{\beta} \times \frac{\beta^2}{\alpha} = \alpha \beta = q$ થાય.
જરૂરી દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (\text{બીજનો સરવાળો})x + (\text{બીજનો ગુણાકાર}) = 0$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$x^2 - (\frac{-p}{q})x + q = 0$.
$x^2 + \frac{p}{q}x + q = 0$.
$q$ વડે ગુણતા,$qx^2 + px + q^2 = 0$ મળે છે.
72
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $A = \{ \theta : \sin(\theta) = \tan(\theta) \}$ અને $B = \{ \theta : \cos(\theta) = 1 \}$ બે ગણ છે. તો
A
$A = B$
B
$A \not\subset B$
C
$B \not\subset A$
D
$A \subset B$ અને $B - A \neq \phi$

Solution

(B) ગણ $A$ માટે,$\sin(\theta) = \tan(\theta)$.
આનો અર્થ છે $\sin(\theta) = \frac{\sin(\theta)}{\cos(\theta)}$,જે આપે છે $\sin(\theta)(1 - \frac{1}{\cos(\theta)}) = 0$.
તેથી,$\sin(\theta) = 0$ અથવા $\cos(\theta) = 1$.
જો $\sin(\theta) = 0$,તો $\theta = n\pi$,જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$.
જો $\cos(\theta) = 1$,તો $\theta = 2n\pi$,જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$.
આથી,$A = \{ n\pi : n \in \mathbb{Z} \} = \{ 0, \pm\pi, \pm 2\pi, \dots \}$.
ગણ $B$ માટે,$\cos(\theta) = 1$,જેનો અર્થ છે $\theta = 2n\pi$,જ્યાં $n \in \mathbb{Z}$.
તેથી,$B = \{ 2n\pi : n \in \mathbb{Z} \} = \{ 0, \pm 2\pi, \pm 4\pi, \dots \}$.
બંને ગણની સરખામણી કરતા,$B$ નો દરેક ઘટક $A$ માં છે,તેથી $B \subset A$.
જોકે,$\pi \in A$ પણ $\pi \notin B$,તેથી $A \not\subset B$.
73
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $z$ એ $|z| = 1$ અને $z = 1 - \bar{z}$ નું સમાધાન કરે છે.
વિધાન $1$: $z$ એ વાસ્તવિક સંખ્યા છે.
વિધાન $2$: $z$ નો મુખ્ય કોણાંક (principal argument) $\frac{\pi}{3}$ છે.
A
વિધાન $1$ સાચું છે,વિધાન $2$ સાચું છે; વિધાન $2$ એ વિધાન $1$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન $1$ ખોટું છે; વિધાન $2$ સાચું છે.
C
વિધાન $1$ સાચું છે,વિધાન $2$ ખોટું છે.
D
વિધાન $1$ સાચું છે; વિધાન $2$ સાચું છે; વિધાન $2$ એ વિધાન $1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

Solution

(B) ધારો કે $z = x + iy$,તો $\bar{z} = x - iy$.
આપેલ છે $z = 1 - \bar{z}$,તેથી $x + iy = 1 - (x - iy) = 1 - x + iy$.
વાસ્તવિક ભાગોને સરખાવતા,$x = 1 - x$,જે $2x = 1$ આપે છે,તેથી $x = \frac{1}{2}$.
$|z| = 1$ હોવાથી,$x^2 + y^2 = 1$.
$x = \frac{1}{2}$ મૂકતા,$\frac{1}{4} + y^2 = 1$,તેથી $y^2 = \frac{3}{4}$,જે $y = \pm \frac{\sqrt{3}}{2}$ આપે છે.
આમ,$z = \frac{1}{2} \pm i\frac{\sqrt{3}}{2}$.
$z$ નો કાલ્પનિક ભાગ હોવાથી,વિધાન $1$ ખોટું છે.
મુખ્ય કોણાંક $\theta$ એ $\tan \theta = \frac{y}{x}$ દ્વારા મળે છે.
$z = \frac{1}{2} + i\frac{\sqrt{3}}{2}$ માટે,$\theta = \tan^{-1}(\sqrt{3}) = \frac{\pi}{3}$.
$z = \frac{1}{2} - i\frac{\sqrt{3}}{2}$ માટે,$\theta = \tan^{-1}(-\sqrt{3}) = -\frac{\pi}{3}$.
પ્રશ્ન એક ચોક્કસ કિંમત સૂચવે છે,અને $\frac{\pi}{3}$ એ $z$ ની શક્ય કિંમતોમાંની એક માટે માન્ય મુખ્ય કોણાંક છે,તેથી વિધાન $2$ સાચું છે.
તેથી,વિધાન $1$ ખોટું છે અને વિધાન $2$ સાચું છે.
74
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
$2n$ અવલોકનોની શ્રેણીમાં,અડધા અવલોકનો $a$ છે અને બાકીના અડધા અવલોકનો $-a$ છે. જો આ અવલોકનોનું પ્રમાણિત વિચલન $2$ હોય,તો $|a|$ ની કિંમત શોધો:
A
$2$
B
$\sqrt{2}$
C
$4$
D
$2\sqrt{2}$

Solution

(A) અવલોકનોનો મધ્યક $\bar{x} = \frac{n(a) + n(-a)}{2n} = \frac{0}{2n} = 0$ છે.
પ્રમાણિત વિચલન $\sigma = \sqrt{\frac{\sum (x_i - \bar{x})^2}{2n}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $\sigma = 2$ આપેલ છે,તેથી $2 = \sqrt{\frac{n(a - 0)^2 + n(-a - 0)^2}{2n}}$.
$2 = \sqrt{\frac{n(a^2) + n(a^2)}{2n}} = \sqrt{\frac{2na^2}{2n}} = \sqrt{a^2} = |a|$.
તેથી,$|a| = 2$.
75
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
${1^2} + {3^2} + {5^2} + \dots + {25^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2925$
B
$1469$
C
$1728$
D
$1456$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણી પ્રથમ $13$ એકી સંખ્યાઓના વર્ગોનો સરવાળો છે.
સામાન્ય પદ ${T_n} = {(2n - 1)^2}$ છે,જ્યાં $n = 1, 2, \dots, 13$.
સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{13} (2n - 1)^2 = \sum_{n=1}^{13} (4n^2 - 4n + 1)$ છે.
સરવાળાના સૂત્રો $\sum_{n=1}^{k} n^2 = \frac{k(k+1)(2k+1)}{6}$ અને $\sum_{n=1}^{k} n = \frac{k(k+1)}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = 4 \sum_{n=1}^{13} n^2 - 4 \sum_{n=1}^{13} n + \sum_{n=1}^{13} 1$
$S = 4 \left[ \frac{13(13+1)(2 \times 13 + 1)}{6} \right] - 4 \left[ \frac{13(13+1)}{2} \right] + 13$
$S = 4 \left[ \frac{13 \times 14 \times 27}{6} \right] - 2 \times 13 \times 14 + 13$
$S = 4 \times 13 \times 7 \times 9 - 364 + 13$
$S = 3276 - 364 + 13 = 2925$.
76
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
$2, 3, 5, 7, 9$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને અંકોનું પુનરાવર્તન કર્યા વગર $5$-અંકી સંખ્યાઓ બનાવવાની છે. જો $p$ એ $20000$ થી મોટી સંખ્યાઓ હોય અને $q$ એ $30000$ અને $90000$ ની વચ્ચેની સંખ્યાઓ હોય,તો $p : q$ શું થાય?
A
$6:5$
B
$3:2$
C
$4:3$
D
$5:3$

Solution

(D) અંકોનો સમૂહ $\{2, 3, 5, 7, 9\}$ છે. પુનરાવર્તન વગર બનતી કુલ $5$-અંકી સંખ્યાઓ $5! = 120$ છે.
$p$ માટે: સંખ્યાઓ $20000$ થી મોટી હોવી જોઈએ. આપેલા તમામ અંકો $\ge 2$ હોવાથી,આ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનતી કોઈપણ $5$-અંકી સંખ્યા $\ge 23579$ હશે,જે $20000$ થી મોટી છે. તેથી,$p = 5! = 120$.
$q$ માટે: સંખ્યાઓ $30000$ અને $90000$ ની વચ્ચે હોવી જોઈએ. આનો અર્થ એ છે કે પ્રથમ અંક $3, 5,$ અથવા $7$ હોવો જોઈએ.
પ્રથમ અંક માટે $3$ વિકલ્પો છે. બાકીના $4$ સ્થાનો બાકીના $4$ અંકો દ્વારા $4!$ રીતે ભરી શકાય છે.
તેથી,$q = 3 \times 4! = 3 \times 24 = 72$.
ગુણોત્તર $p : q = 120 : 72$.
બંનેને $24$ વડે ભાગતા,આપણને $120/24 : 72/24 = 5 : 3$ મળે છે.
77
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ઉપવલય $4x^2 + 9y^2 = 36$ પરનું એક બિંદુ,જ્યાં અભિલંબ રેખા $4x - 2y - 5 = 0$ ને સમાંતર હોય,તે છે
A
$\left( \frac{9}{5}, \frac{8}{5} \right)$
B
$\left( \frac{8}{5}, -\frac{9}{5} \right)$
C
$\left( -\frac{9}{5}, \frac{8}{5} \right)$
D
$\left( \frac{8}{5}, \frac{9}{5} \right)$

Solution

(A) આપેલ ઉપવલય $4x^2 + 9y^2 = 36$ છે,જેને $\frac{x^2}{9} + \frac{y^2}{4} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
અહીં,$a^2 = 9$ અને $b^2 = 4$.
અભિલંબ રેખા $4x - 2y - 5 = 0$ ને સમાંતર છે,તેથી અભિલંબનો ઢાળ $m_n = 2$ છે.
તે બિંદુએ સ્પર્શકનો ઢાળ $m_t = -\frac{1}{2}$ છે.
સ્પર્શકનું બિંદુ $\left( \frac{9}{5}, \frac{8}{5} \right)$ મળે છે.
78
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $f$ એ $x$ નું સંયોજિત વિધેય છે જે $f(u) = \frac{1}{u^2 + u - 2}$ અને $u(x) = \frac{1}{x - 1}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. તો $x$ ના કેટલા બિંદુઓ આગળ $f$ અસતત છે?
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(B) વિધેય $u(x) = \frac{1}{x - 1}$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે.
વિધેય $f(u) = \frac{1}{u^2 + u - 2} = \frac{1}{(u + 2)(u - 1)}$ એ $u = -2$ અને $u = 1$ આગળ અસતત છે.
સંયોજિત વિધેય $f(u(x))$ માટે,આપણે તે બિંદુઓ ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ જ્યાં $u(x)$ અવ્યાખ્યાયિત છે અને જ્યાં $u(x)$ ની કિંમત $f(u)$ ને અવ્યાખ્યાયિત બનાવે છે.
$1$. $u(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે.
$2$. જ્યારે $u(x) = -2$ હોય,ત્યારે $\frac{1}{x - 1} = -2$,જેનો અર્થ છે કે $x - 1 = -\frac{1}{2}$,તેથી $x = \frac{1}{2}$.
$3$. જ્યારે $u(x) = 1$ હોય,ત્યારે $\frac{1}{x - 1} = 1$,જેનો અર્થ છે કે $x - 1 = 1$,તેથી $x = 2$.
આમ,સંયોજિત વિધેય $f(u(x))$ એ $x = 1, \frac{1}{2}, 2$ આગળ અસતત છે.
આવા કુલ $3$ બિંદુઓ છે.
79
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
$\int\limits_{ - \pi /2}^{\pi /2} {\frac{{{{\sin }^2}x}}{{1 + {2^x}}}dx} $ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\pi$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$4\pi$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int\limits_{ - \pi /2}^{\pi /2} {\frac{{{{\sin }^2}x}}{{1 + {2^x}}}dx} \quad ......(1)$
ગુણધર્મ $\int\limits_a^b f(x)dx = \int\limits_a^b f(a+b-x)dx$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણે $x$ ને $-\frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{2} - x = -x$ વડે બદલીએ છીએ:
$I = \int\limits_{ - \pi /2}^{\pi /2} {\frac{{{{\sin }^2}(-x)}}{{1 + {2^{-x}}}}} dx = \int\limits_{ - \pi /2}^{\pi /2} {\frac{{{{\sin }^2}x}}{{1 + \frac{1}{2^x}}}} dx = \int\limits_{ - \pi /2}^{\pi /2} {\frac{{{2^x}{{\sin }^2}x}}{{2^x + 1}}} dx \quad ......(2)$
$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$2I = \int\limits_{ - \pi /2}^{\pi /2} {\frac{{{{\sin }^2}x + {2^x}{{\sin }^2}x}}{{1 + {2^x}}}} dx = \int\limits_{ - \pi /2}^{\pi /2} {{{\sin }^2}x dx}$
કારણ કે $\sin^2 x$ એ યુગ્મ વિધેય છે,$2I = 2 \int\limits_0^{\pi /2} {\sin^2 x dx} = 2 \int\limits_0^{\pi /2} {\frac{1 - \cos 2x}{2} dx}$
$2I = \int\limits_0^{\pi /2} {(1 - \cos 2x) dx} = [x - \frac{\sin 2x}{2}]_0^{\pi /2} = (\frac{\pi}{2} - 0) - (0 - 0) = \frac{\pi}{2}$
તેથી,$I = \frac{\pi}{4}$.
80
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
બસને $A$ થી $B$ સુધી ચલાવવાનો ખર્ચ $Rs. \left( av + \frac{b}{v} \right)$ છે,જ્યાં $v \text{ km/h}$ એ બસની સરેરાશ ઝડપ છે. જ્યારે બસ $30 \text{ km/h}$ ની ઝડપે મુસાફરી કરે છે,ત્યારે ખર્ચ $Rs. 75$ થાય છે,જ્યારે $40 \text{ km/h}$ ની ઝડપે તે $Rs. 65$ થાય છે. તો બસની સૌથી આર્થિક ઝડપ ($\text{km/h}$ માં) કેટલી છે?
A
$45$
B
$50$
C
$60$
D
$40$

Solution

(C) ધારો કે ખર્ચ વિધેય $C(v) = av + \frac{b}{v}$ છે.
આપેલ છે કે $v = 30 \text{ km/h}$ પર,$C = 75$,તેથી $30a + \frac{b}{30} = 75 \implies 900a + b = 2250 \quad (i)$.
આપેલ છે કે $v = 40 \text{ km/h}$ પર,$C = 65$,તેથી $40a + \frac{b}{40} = 65 \implies 1600a + b = 2600 \quad (ii)$.
$(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા,આપણને $700a = 350$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $a = 0.5$.
$a = 0.5$ ને $(i)$ માં મૂકતા,આપણને $900(0.5) + b = 2250 \implies 450 + b = 2250 \implies b = 1800$ મળે છે.
સૌથી આર્થિક ઝડપ શોધવા માટે,આપણે $\frac{dC}{dv} = 0$ લઈને $C(v)$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય શોધીએ છીએ.
$\frac{dC}{dv} = a - \frac{b}{v^2} = 0 \implies v^2 = \frac{b}{a}$.
$v^2 = \frac{1800}{0.5} = 3600 \implies v = 60 \text{ km/h}$.
81
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
વક્ર $y = |\cos x - \sin x|$,$0 \leq x \leq \frac{\pi}{2}$ અને $x$-અક્ષની ઉપરના ભાગનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$2\sqrt{2}$
B
$2\sqrt{2} - 2$
C
$2\sqrt{2} + 2$
D
$0$

Solution

(B) વિધેય $y = |\cos x - \sin x|$ છે.
અંતરાલ $[0, \pi/4]$ માં,$\cos x \geq \sin x$,તેથી $y = \cos x - \sin x$.
અંતરાલ $[\pi/4, \pi/2]$ માં,$\sin x \geq \cos x$,તેથી $y = \sin x - \cos x$.
જરૂરી ક્ષેત્રફળ નીચે મુજબ છે:
$A = \int_{0}^{\pi/4} (\cos x - \sin x) \, dx + \int_{\pi/4}^{\pi/2} (\sin x - \cos x) \, dx$
$A = [\sin x + \cos x]_{0}^{\pi/4} + [-\cos x - \sin x]_{\pi/4}^{\pi/2}$
$A = ((\sin(\pi/4) + \cos(\pi/4)) - (\sin(0) + \cos(0))) + ((-\cos(\pi/2) - \sin(\pi/2)) - (-\cos(\pi/4) - \sin(\pi/4)))$
$A = ((\frac{1}{\sqrt{2}} + \frac{1}{\sqrt{2}}) - (0 + 1)) + ((0 - 1) - (-\frac{1}{\sqrt{2}} - \frac{1}{\sqrt{2}}))$
$A = (\sqrt{2} - 1) + (-1 + \sqrt{2})$
$A = 2\sqrt{2} - 2$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
82
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો એક વક્ર બિંદુ $\left( 2, \frac{7}{2} \right)$ માંથી પસાર થાય છે અને તેના પરના કોઈપણ બિંદુ $(x, y)$ આગળ તેનો ઢાળ $\left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)$ હોય,તો વક્ર પરના જે બિંદુનો યામ (abscissa) $-2$ હોય,તેનો કોટિ (ordinate) શોધો.
A
$-\frac{3}{2}$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{5}{2}$
D
$-\frac{5}{2}$

Solution

(A) વક્રનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = 1 - \frac{1}{x^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$\int dy = \int \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) dx$
$y = x + \frac{1}{x} + C$
વક્ર બિંદુ $\left( 2, \frac{7}{2} \right)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $C$ શોધવા માટે આ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{7}{2} = 2 + \frac{1}{2} + C$
$\frac{7}{2} = \frac{5}{2} + C$
$C = 1$
આમ,વક્રનું સમીકરણ $y = x + \frac{1}{x} + 1$ છે.
જ્યારે $x = -2$ હોય ત્યારે કોટિ (ordinate) શોધવા માટે:
$y = -2 + \frac{1}{-2} + 1$
$y = -2 - 0.5 + 1 = -1.5 = -\frac{3}{2}$.
83
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $R = \{(x,y) : x,y \in N \text{ અને } x^2 - 4xy + 3y^2 = 0\}$,જ્યાં $N$ એ તમામ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ છે. તો સંબંધ $R$ એ
A
સ્વવાચક છે પરંતુ સંમિત કે પરંપરિત નથી
B
સંમિત અને પરંપરિત છે
C
સ્વવાચક અને સંમિત છે
D
સ્વવાચક અને પરંપરિત છે

Solution

(A) આપેલ છે $R = \{(x,y) : x,y \in N \text{ અને } x^2 - 4xy + 3y^2 = 0\}$.
સમીકરણના અવયવ પાડતા: $x^2 - 4xy + 3y^2 = (x - y)(x - 3y) = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $x = y$ અથવા $x = 3y$.
$1$. સ્વવાચકતા: કોઈપણ $x \in N$ માટે,$x = x$ સત્ય છે,તેથી $(x,x) \in R$. આમ,$R$ સ્વવાચક છે.
$2$. સંમિતતા: $(3,1) \in R$ કારણ કે $3 = 3(1)$. જોકે,$(1,3) \notin R$ કારણ કે $1 \neq 3$ અને $1 \neq 3(3)$. આમ,$R$ સંમિત નથી.
$3$. પરંપરિતતા: ધારો કે $(a,b) \in R$ અને $(b,c) \in R$. તો $(a=b \text{ અથવા } a=3b)$ અને $(b=c \text{ અથવા } b=3c)$.
જો આપણે $(9,3) \in R$ અને $(3,1) \in R$ લઈએ,તો $a=9, b=3, c=1$. અહીં $a=9c$ થાય છે. $9 \neq 1$ અને $9 \neq 3(1)$ હોવાથી,$(9,1) \notin R$. તેથી,$R$ પરંપરિત નથી.
નિષ્કર્ષ: $R$ માત્ર સ્વવાચક છે.
84
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
સમીકરણોની સિસ્ટમ ધ્યાનમાં લો: $x + ay = 0$,$y + az = 0$ અને $z + ax = 0$. $a$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતોનો ગણ જેના માટે સિસ્ટમનો અનન્ય ઉકેલ હોય તે છે:
A
$R - \{1\}$
B
$R - \{-1\}$
C
$\{1, -1\}$
D
$\{1, 0, -1\}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોની સિસ્ટમ સમઘાત (homogeneous) છે:
$x + ay = 0$
$y + az = 0$
$z + ax = 0$
આને શ્રેણિક સ્વરૂપ $AX = 0$ માં લખી શકાય,જ્યાં $A = \begin{bmatrix} 1 & a & 0 \\ 0 & 1 & a \\ a & 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
સમઘાત સિસ્ટમનો અનન્ય (શૂન્ય) ઉકેલ ત્યારે જ હોય જો નિશ્ચાયક $|A| \neq 0$ હોય.
નિશ્ચાયકની ગણતરી કરતા:
$|A| = 1(1 - 0) - a(0 - a^2) + 0(0 - a) = 1 + a^3$.
અનન્ય ઉકેલ માટે,આપણે $|A| \neq 0$ ની જરૂર છે,તેથી $1 + a^3 \neq 0$.
$a^3 \neq -1$,જેનો અર્થ છે કે $a \neq -1$.
આમ,$a$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતોનો ગણ $R - \{-1\}$ છે.
85
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $S = \left\{ \begin{bmatrix} a_{11} & a_{12} \\ a_{21} & a_{22} \end{bmatrix} : a_{ij} \in \{0, 1, 2\}, a_{11} = a_{22} \right\}$. તો ગણ $S$ માં અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$27$
B
$24$
C
$10$
D
$20$

Solution

(D) શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & a \end{bmatrix}$ એ $S$ માં છે જ્યાં $a, b, c \in \{0, 1, 2\}$.
$a, b, c$ દરેક માટે $3$ વિકલ્પો છે,તેથી $S$ માં કુલ શ્રેણિકોની સંખ્યા $3 \times 3 \times 3 = 27$ છે.
શ્રેણિક અસામાન્ય (singular) હોય તે માટે તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ: $\det(A) = a^2 - bc = 0$,જેનો અર્થ છે $a^2 = bc$.
આપણે $a \in \{0, 1, 2\}$ માટે કિસ્સાઓ ચકાસીએ:
કિસ્સો $1$: $a = 0$. તો $bc = 0$. $(b, c)$ ની જોડીઓ $(0, 0), (0, 1), (0, 2), (1, 0), (2, 0) $ હોઈ શકે. આવા $5$ શ્રેણિકો છે.
કિસ્સો $2$: $a = 1$. તો $bc = 1$. $(b, c)$ ની એકમાત્ર જોડી $(1, 1)$ છે. આવો $1$ શ્રેણિક છે.
કિસ્સો $3$: $a = 2$. તો $bc = 4$. $(b, c)$ ની એકમાત્ર જોડી $(2, 2)$ છે. આવો $1$ શ્રેણિક છે.
કુલ અસામાન્ય (singular) શ્રેણિકો $= 5 + 1 + 1 = 7$.
અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિકોની સંખ્યા $= \text{કુલ} - \text{અસામાન્ય (singular)} = 27 - 7 = 20$.
86
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $x \in (0, 1)$. તમામ $x$ નો ગણ એવો છે કે જેથી $\sin^{-1} x > \cos^{-1} x$ થાય,તે અંતરાલ કયો છે?
A
$\left( \frac{1}{2}, \frac{1}{\sqrt{2}} \right)$
B
$\left( \frac{1}{\sqrt{2}}, 1 \right)$
C
$(0, 1)$
D
$\left( 0, \frac{\sqrt{3}}{2} \right)$

Solution

(B) આપેલ અસમતા $\sin^{-1} x > \cos^{-1} x$ છે,જ્યાં $x \in (0, 1)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos^{-1} x = \frac{\pi}{2} - \sin^{-1} x$.
આ કિંમત અસમતામાં મૂકતા:
$\sin^{-1} x > \frac{\pi}{2} - \sin^{-1} x$
$2 \sin^{-1} x > \frac{\pi}{2}$
$\sin^{-1} x > \frac{\pi}{4}$
કારણ કે સાઈન વિધેય અંતરાલ $[0, 1]$ પર વધતું વિધેય છે,તેથી બંને બાજુ સાઈન લેતા:
$x > \sin\left( \frac{\pi}{4} \right)$
$x > \frac{1}{\sqrt{2}}$
પ્રદેશ $x \in (0, 1)$ ને ધ્યાનમાં લેતા,ઉકેલ ગણ $x \in \left( \frac{1}{\sqrt{2}}, 1 \right)$ મળે છે.
87
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $ABC$ એ ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશમાં $A(2, 3, 5)$,$B(-1, 3, 2)$ અને $C(\lambda, 5, \mu)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતો ત્રિકોણ છે. જો $A$ માંથી પસાર થતી મધ્યગા અક્ષો સાથે સમાન નમેલી હોય,તો $(\lambda, \mu)$ ની કિંમત શોધો.
A
$(10, 7)$
B
$(7, 5)$
C
$(7, 10)$
D
$(5, 7)$

Solution

(C) ધારો કે $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે. $D$ ના યામ નીચે મુજબ છે:
$D = \left( \frac{\lambda - 1}{2}, \frac{5 + 3}{2}, \frac{\mu + 2}{2} \right) = \left( \frac{\lambda - 1}{2}, 4, \frac{\mu + 2}{2} \right)$
મધ્યગા $AD$ ના દિકગુણોત્તરો:
$a = \frac{\lambda - 1}{2} - 2 = \frac{\lambda - 5}{2}$
$b = 4 - 3 = 1$
$c = \frac{\mu + 2}{2} - 5 = \frac{\mu - 8}{2}$
મધ્યગા $AD$ અક્ષો સાથે સમાન નમેલી હોવાથી,તેના દિકકોસાઇન $l, m, n$ સમાન થાય,એટલે કે $|l| = |m| = |n|$. $l^2 + m^2 + n^2 = 1$ હોવાથી,$l = m = n = \pm \frac{1}{\sqrt{3}}$.
આમ,દિકગુણોત્તરો $a, b, c$ એ $1, 1, 1$ ના પ્રમાણમાં હોવા જોઈએ. $b = 1$ હોવાથી,$a = 1$ અને $c = 1$ મળે.
$a = 1$ લેતા:
$\frac{\lambda - 5}{2} = 1 \Rightarrow \lambda - 5 = 2 \Rightarrow \lambda = 7$
$c = 1$ લેતા:
$\frac{\mu - 8}{2} = 1 \Rightarrow \mu - 8 = 2 \Rightarrow \mu = 10$
તેથી,$(\lambda, \mu) = (7, 10)$.
Solution diagram
88
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો સંકલન $\int \frac{\cos 8x + 1}{\cot 2x - \tan 2x} dx = A \cos 8x + k$ હોય,જ્યાં $k$ એ સ્વૈચ્છિક અચળાંક છે,તો $A$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{1}{16}$
B
$\frac{1}{16}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$-\frac{1}{8}$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{\cos 8x + 1}{\cot 2x - \tan 2x} dx.$
પ્રથમ,છેદનું સાદું રૂપ આપતા:
$\cot 2x - \tan 2x = \frac{\cos 2x}{\sin 2x} - \frac{\sin 2x}{\cos 2x} = \frac{\cos^2 2x - \sin^2 2x}{\sin 2x \cos 2x} = \frac{\cos 4x}{\frac{1}{2} \sin 4x} = 2 \cot 4x.$
નિત્યસમ $\cos 8x + 1 = 2 \cos^2 4x$ નો ઉપયોગ કરતા,સંકલન નીચે મુજબ થશે:
$I = \int \frac{2 \cos^2 4x}{2 \cot 4x} dx = \int \frac{\cos^2 4x}{\frac{\cos 4x}{\sin 4x}} dx = \int \cos 4x \sin 4x dx.$
$2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$I = \frac{1}{2} \int 2 \sin 4x \cos 4x dx = \frac{1}{2} \int \sin 8x dx.$
$\sin 8x$ નું સંકલન કરતા:
$I = \frac{1}{2} \left( -\frac{\cos 8x}{8} \right) + k = -\frac{1}{16} \cos 8x + k.$
આને $A \cos 8x + k$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A = -\frac{1}{16}$ મળે છે.
89
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતા અને વિકલ સમીકરણ $(1 + x^2) \frac{dy}{dx} + 2xy = 4x^2$ નું સમાધાન કરતા વક્રનું સમીકરણ શોધો.
A
$(1 + x^2)y = x^3$
B
$3(1 + x^2)y = 2x^3$
C
$(1 + x^2)y = 3x^3$
D
$3(1 + x^2)y = 4x^3$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(1 + x^2) \frac{dy}{dx} + 2xy = 4x^2$ છે.
$(1 + x^2)$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{dy}{dx} + \frac{2x}{1 + x^2}y = \frac{4x^2}{1 + x^2}$ મળે છે.
આ $\frac{dy}{dx} + Py = Q$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = \frac{2x}{1 + x^2}$ અને $Q = \frac{4x^2}{1 + x^2}$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $(I.F.) = e^{\int P dx} = e^{\int \frac{2x}{1 + x^2} dx} = e^{\ln(1 + x^2)} = 1 + x^2$.
વ્યાપક ઉકેલ $y \times (I.F.) = \int Q \times (I.F.) dx + C$ છે.
$y(1 + x^2) = \int \frac{4x^2}{1 + x^2} \times (1 + x^2) dx + C$.
$y(1 + x^2) = \int 4x^2 dx + C$.
$y(1 + x^2) = \frac{4x^3}{3} + C$.
વક્ર ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $x = 0$ અને $y = 0$ મૂકતા $C$ ની કિંમત મળે છે.
$0(1 + 0) = \frac{4(0)^3}{3} + C \implies C = 0$.
આમ,વક્રનું સમીકરણ $y(1 + x^2) = \frac{4x^3}{3}$ છે,જેનું સાદું રૂપ $3(1 + x^2)y = 4x^3$ થાય છે.
90
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
$0 \le x \le \frac{\pi}{2}$ માટે,$\int_{0}^{\sin^{2}x} \sin^{-1}(\sqrt{t}) \, dt + \int_{0}^{\cos^{2}x} \cos^{-1}(\sqrt{t}) \, dt$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$0$
C
$1$
D
$-\frac{\pi}{4}$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = \int_{0}^{\sin^{2}x} \sin^{-1}(\sqrt{t}) \, dt + \int_{0}^{\cos^{2}x} \cos^{-1}(\sqrt{t}) \, dt$.
લીબનીઝના નિયમનો ઉપયોગ કરીને,$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$f'(x) = \sin^{-1}(\sqrt{\sin^{2}x}) \cdot \frac{d}{dx}(\sin^{2}x) + \cos^{-1}(\sqrt{\cos^{2}x}) \cdot \frac{d}{dx}(\cos^{2}x)$
$f'(x) = x \cdot (2 \sin x \cos x) + (\frac{\pi}{2} - x) \cdot (-2 \cos x \sin x)$
$f'(x) = x \sin(2x) - (\frac{\pi}{2} - x) \sin(2x) = (2x - \frac{\pi}{2}) \sin(2x)$.
હવે,$x = \frac{\pi}{4}$ માટે $f(x)$ ની કિંમત શોધીએ:
$f(\frac{\pi}{4}) = \int_{0}^{1/2} (\sin^{-1}(\sqrt{t}) + \cos^{-1}(\sqrt{t})) \, dt$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^{-1}(\sqrt{t}) + \cos^{-1}(\sqrt{t}) = \frac{\pi}{2}$:
$f(\frac{\pi}{4}) = \int_{0}^{1/2} \frac{\pi}{2} \, dt = \frac{\pi}{2} [t]_{0}^{1/2} = \frac{\pi}{4}$.
91
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $f:[-2, 3] \to [0, \infty)$ એક સતત વિધેય છે જેથી દરેક $x \in [-2, 3]$ માટે $f(1-x) = f(x)$ થાય. જો $R_1$ એ $y = f(x)$,$x = -2$,$x = 3$ અને $x$-અક્ષ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ હોય અને $R_2 = \int_{-2}^3 x f(x) dx$ હોય,તો:
A
$3R_1 = 2R_2$
B
$2R_1 = 3R_2$
C
$R_1 = R_2$
D
$R_1 = 2R_2$

Solution

(D) આપણને આપેલ છે કે $R_1 = \int_{-2}^3 f(x) dx$ અને $R_2 = \int_{-2}^3 x f(x) dx$.
ગુણધર્મ $\int_a^b g(x) dx = \int_a^b g(a+b-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,અહીં $a+b = -2+3 = 1$ છે.
તેથી,$R_2 = \int_{-2}^3 x f(x) dx = \int_{-2}^3 (1-x) f(1-x) dx$.
કારણ કે $f(1-x) = f(x)$,આપણને મળે છે $R_2 = \int_{-2}^3 (1-x) f(x) dx$.
$R_2 = \int_{-2}^3 f(x) dx - \int_{-2}^3 x f(x) dx$.
$R_2 = R_1 - R_2$.
$2R_2 = R_1$ અથવા $R_1 = 2R_2$.
92
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $\vec a = 2\hat i + \hat j - 2\hat k$ અને $\vec b = \hat i + \hat j$. જો $\vec c$ એવો સદિશ હોય કે જેથી $\vec a \cdot \vec c = |\vec c|$,$|\vec c - \vec a| = 2\sqrt 2$ અને $\vec a \times \vec b$ તથા $\vec c$ વચ્ચેનો ખૂણો $30^o$ હોય,તો $|(\vec a \times \vec b) \times \vec c|$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{3\sqrt 3}{2}$
C
$3$
D
$\frac{3}{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\vec a = 2\hat i + \hat j - 2\hat k$ અને $\vec b = \hat i + \hat j$.
પ્રથમ,$\vec a$ નું માન શોધો: $|\vec a| = \sqrt{2^2 + 1^2 + (-2)^2} = \sqrt{4 + 1 + 4} = 3$.
હવે,સદિશ ગુણાકાર $\vec a \times \vec b$ શોધો:
$\vec a \times \vec b = \begin{vmatrix} \hat i & \hat j & \hat k \\ 2 & 1 & -2 \\ 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} = 2\hat i - 2\hat j + \hat k$.
તેનું માન $|\vec a \times \vec b| = \sqrt{2^2 + (-2)^2 + 1^2} = 3$ થાય.
આપેલ છે કે $|\vec c - \vec a| = 2\sqrt 2$,બંને બાજુ વર્ગ કરતા $|\vec c - \vec a|^2 = 8$.
વિસ્તરણ કરતા,$|\vec c|^2 + |\vec a|^2 - 2(\vec c \cdot \vec a) = 8$.
$|\vec a| = 3$ અને $\vec a \cdot \vec c = |\vec c|$ મૂકતા,$|\vec c|^2 + 9 - 2|\vec c| = 8$.
આથી $|\vec c|^2 - 2|\vec c| + 1 = 0$,એટલે કે $(|\vec c| - 1)^2 = 0$,તેથી $|\vec c| = 1$.
છેલ્લે,સદિશ ગુણાકારનું માન $|(\vec a \times \vec b) \times \vec c| = |\vec a \times \vec b| |\vec c| \sin 30^o$ થાય.
કિંમતો મૂકતા: $3 \times 1 \times \frac{1}{2} = \frac{3}{2}$.
93
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
સમતલો $x + 2y = 3$ અને $y - 2z + 1 = 0$ ની છેદરેખામાંથી પસાર થતા અને પ્રથમ સમતલ $x + 2y = 3$ ને લંબ હોય તેવા સમતલનું સમીકરણ શોધો.
A
$2x - y - 10z = 9$
B
$2x - y + 7z = 11$
C
$2x - y + 10z = 11$
D
$2x - y - 9z = 10$

Solution

(C) સમતલો $P_1: x + 2y - 3 = 0$ અને $P_2: y - 2z + 1 = 0$ ની છેદરેખામાંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ $P_1 + \lambda P_2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$(x + 2y - 3) + \lambda(y - 2z + 1) = 0$
$x + (2 + \lambda)y - 2\lambda z + (\lambda - 3) = 0$ ....$(i)$
આ સમતલ $x + 2y - 3 = 0$ ને લંબ હોવાથી,તેમના અભિલંબ સદિશો $\vec{n_1} = (1, 2 + \lambda, -2\lambda)$ અને $\vec{n_2} = (1, 2, 0)$ નો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય.
$1(1) + 2(2 + \lambda) + 0(-2\lambda) = 0$
$1 + 4 + 2\lambda = 0$
$5 + 2\lambda = 0 \Rightarrow \lambda = -\frac{5}{2}$
$\lambda = -\frac{5}{2}$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$x + (2 - \frac{5}{2})y - 2(-\frac{5}{2})z + (-\frac{5}{2} - 3) = 0$
$x - \frac{1}{2}y + 5z - \frac{11}{2} = 0$
$2$ વડે ગુણતા:
$2x - y + 10z - 11 = 0$
$2x - y + 10z = 11$
94
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
એક ગોળાકાર ફુગ્ગામાં $35 \, cm^3/min$ ના દરે હવા ભરવામાં આવે છે. જ્યારે ફુગ્ગાનો વ્યાસ $14 \, cm$ હોય ત્યારે તેની સપાટીના ક્ષેત્રફળમાં થતો વધારો ($cm^2/min$ માં) શોધો.
A
$10$
B
$\sqrt{10}$
C
$100$
D
$10\sqrt{10}$

Solution

(A) ધારો કે ગોળાકાર ફુગ્ગાની ત્રિજ્યા $r$ છે. ગોળાનું ઘનફળ $V = \frac{4}{3}\pi r^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને $\frac{dV}{dt} = 4\pi r^2 \frac{dr}{dt}$ મળે છે.
આપેલ છે કે $\frac{dV}{dt} = 35 \, cm^3/min$,તેથી $35 = 4\pi r^2 \frac{dr}{dt}$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{dr}{dt} = \frac{35}{4\pi r^2} \quad (1)$.
ગોળાની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $S = 4\pi r^2$ છે.
$t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$\frac{dS}{dt} = 8\pi r \frac{dr}{dt}$ મળે છે.
સમીકરણ $(1)$ માંથી $\frac{dr}{dt}$ ની કિંમત $\frac{dS}{dt}$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{dS}{dt} = 8\pi r \left( \frac{35}{4\pi r^2} \right) = \frac{70}{r}$.
વ્યાસ $14 \, cm$ આપેલ હોવાથી,ત્રિજ્યા $r = 7 \, cm$ થાય.
$r = 7$ ની કિંમત $\frac{dS}{dt}$ માં મૂકતા:
$\frac{dS}{dt} = \frac{70}{7} = 10 \, cm^2/min$.
95
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
વિધેય $f(x) = [x] + |1 - x|$ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $-1 \le x \le 3$ અને $[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય છે.
વિધાન $1$: $f$ એ $x = 0, 1, 2$ અને $3$ આગળ સતત નથી.
વિધાન $2$: $f(x) = \begin{cases} -1 - x, & -1 \le x < 0 \\ 1 - x, & 0 \le x < 1 \\ 1 - x, & 1 \le x < 2 \\ 2 + x - 2, & 2 \le x < 3 \\ 3, & x = 3 \end{cases}$
A
વિધાન $1$ સાચું છે; વિધાન $2$ ખોટું છે.
B
વિધાન $1$ સાચું છે; વિધાન $2$ સાચું છે; વિધાન $2$ એ વિધાન $1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન $1$ સાચું છે; વિધાન $2$ સાચું છે; વિધાન $2$ એ વિધાન $1$ ની સાચી સમજૂતી છે.
D
વિધાન $1$ ખોટું છે; વિધાન $2$ સાચું છે.

Solution

(A) આપેલ છે $f(x) = [x] + |1 - x|$,જ્યાં $x \in [-1, 3]$.
$x \in [-1, 0)$ માટે,$[x] = -1$,તેથી $f(x) = -1 + (1 - x) = -x$.
$x \in [0, 1)$ માટે,$[x] = 0$,તેથી $f(x) = 0 + (1 - x) = 1 - x$.
$x \in [1, 2)$ માટે,$[x] = 1$,તેથી $f(x) = 1 + (x - 1) = x$.
$x \in [2, 3)$ માટે,$[x] = 2$,તેથી $f(x) = 2 + (x - 1) = x + 1$.
$x = 3$ માટે,$f(3) = [3] + |1 - 3| = 3 + 2 = 5$.
સાતત્ય તપાસતા:
$x=0$ આગળ: $LHL = \lim_{x \to 0^-} (-x) = 0$,$RHL = \lim_{x \to 0^+} (1 - x) = 1$. $LHL \neq RHL$ હોવાથી,$f$ એ $x=0$ આગળ અસતત છે.
$x=1$ આગળ: $LHL = \lim_{x \to 1^-} (1 - x) = 0$,$RHL = \lim_{x \to 1^+} (x) = 1$. $LHL \neq RHL$ હોવાથી,$f$ એ $x=1$ આગળ અસતત છે.
$x=2$ આગળ: $LHL = \lim_{x \to 2^-} (x) = 2$,$RHL = \lim_{x \to 2^+} (x + 1) = 3$. $LHL \neq RHL$ હોવાથી,$f$ એ $x=2$ આગળ અસતત છે.
$x=3$ આગળ: $LHL = \lim_{x \to 3^-} (x + 1) = 4$,$f(3) = 5$. $LHL \neq f(3)$ હોવાથી,$f$ એ $x=3$ આગળ અસતત છે.
આમ,વિધાન $1$ સાચું છે. વિધાન $2$ માં $f(x)$ ની વ્યાખ્યા ખોટી છે,તેથી વિધાન $2$ ખોટું છે.
96
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
ધારો કે $f(1) = -2$ અને $1 \le x \le 6$ માટે $f'(x) \ge 4.2$ છે. $f(6)$ ની શક્ય કિંમત કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$[15, 19)$
B
$(-\infty, 12)$
C
$[12, 15)$
D
$[19, \infty)$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(1) = -2$ અને $1 \le x \le 6$ માટે $f'(x) \ge 4.2$ છે.
મધ્યકમાન પ્રમેય (Mean Value Theorem) મુજબ,કોઈપણ $x_1, x_2 \in [1, 6]$ જ્યાં $x_2 > x_1$ હોય,ત્યારે કોઈ $c \in (x_1, x_2)$ એવું મળે કે જેથી $\frac{f(x_2) - f(x_1)}{x_2 - x_1} = f'(c)$ થાય.
અહીં $f'(x) \ge 4.2$ હોવાથી,$\frac{f(6) - f(1)}{6 - 1} \ge 4.2$ મળે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,$\frac{f(6) - (-2)}{5} \ge 4.2$ મળે.
$f(6) + 2 \ge 5 \times 4.2$.
$f(6) + 2 \ge 21$.
$f(6) \ge 19$.
આમ,$f(6)$ ની શક્ય કિંમત $[19, \infty)$ અંતરાલમાં આવે છે.
97
MathematicsDifficultMCQJEE Main · 2013
જો વક્ર $y = \cos(x + y)$,જ્યાં $-1 - \pi \le x \le 1 + \pi$ છે,તેના સ્પર્શકનું સમીકરણ $x + 2y = k$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$\frac{\pi}{4}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(D) આપેલ વક્રનું સમીકરણ $y = \cos(x + y)$ છે.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dy}{dx} = -\sin(x + y) \left(1 + \frac{dy}{dx}\right) \dots (1)$
સ્પર્શકનું સમીકરણ $x + 2y = k$ છે,જેને $y = -\frac{1}{2}x + \frac{k}{2}$ તરીકે લખી શકાય.
સ્પર્શકનો ઢાળ $m = -\frac{1}{2}$ છે.
$\frac{dy}{dx} = -\frac{1}{2}$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$-\frac{1}{2} = -\sin(x + y) \left(1 - \frac{1}{2}\right)$
$-\frac{1}{2} = -\sin(x + y) \left(\frac{1}{2}\right)$
$\sin(x + y) = 1$
આનો અર્થ એ છે કે $x + y = \frac{\pi}{2}$.
$x + y = \frac{\pi}{2}$ ને મૂળ વક્રના સમીકરણ $y = \cos(x + y)$ માં મૂકતા:
$y = \cos\left(\frac{\pi}{2}\right) = 0$.
$y = 0$ અને $x + y = \frac{\pi}{2}$ હોવાથી,$x = \frac{\pi}{2}$ મળે.
હવે,બિંદુ $(\frac{\pi}{2}, 0)$ ને સ્પર્શકના સમીકરણ $x + 2y = k$ માં મૂકતા:
$\frac{\pi}{2} + 2(0) = k$
$k = \frac{\pi}{2}$.
98
MathematicsMediumMCQJEE Main · 2013
જો $y = \sec(\tan^{-1} x)$ હોય,તો $x = 1$ આગળ $\frac{dy}{dx}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
C
$\sqrt{2}$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ છે કે $y = \sec(\tan^{-1} x)$.
ધારો કે $\tan^{-1} x = \theta$,તેથી $\tan \theta = x$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec^2 \theta = 1 + \tan^2 \theta = 1 + x^2$,તેથી $\sec \theta = \sqrt{1 + x^2}$.
આમ,$y = \sqrt{1 + x^2}$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dy}{dx} = \frac{d}{dx}(\sqrt{1 + x^2}) = \frac{1}{2\sqrt{1 + x^2}} \cdot (2x) = \frac{x}{\sqrt{1 + x^2}}$.
$x = 1$ આગળ:
$\left(\frac{dy}{dx}\right)_{x=1} = \frac{1}{\sqrt{1 + 1^2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
99
MathematicsEasyMCQJEE Main · 2013
જો $P = \begin{bmatrix} 1 & \alpha & 3 \\ 1 & 3 & 3 \\ 2 & 4 & 4 \end{bmatrix}$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક $A$ નો એડજોઈન્ટ (adjoint) હોય અને $|A| = 4$ હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$11$
C
$5$
D
$0$

Solution

(B) આપણને આપેલ છે કે $P = \text{adj}(A)$ અને $|A| = 4$.
આપણે શ્રેણિકના એડજોઈન્ટનો ગુણધર્મ જાણીએ છીએ: $|\text{adj}(A)| = |A|^{n-1}$,જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે.
અહીં,$n = 3$ છે,તેથી $|P| = |\text{adj}(A)| = |A|^{3-1} = |A|^2$.
$|A| = 4$ આપેલ હોવાથી,$|P| = 4^2 = 16$ થાય.
હવે,$P$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|P| = \begin{vmatrix} 1 & \alpha & 3 \\ 1 & 3 & 3 \\ 2 & 4 & 4 \end{vmatrix}$
$= 1(3 \times 4 - 3 \times 4) - \alpha(1 \times 4 - 3 \times 2) + 3(1 \times 4 - 3 \times 2)$
$= 1(12 - 12) - \alpha(4 - 6) + 3(4 - 6)$
$= 0 - \alpha(-2) + 3(-2)$
$= 2\alpha - 6$.
$|P|$ ની બંને કિંમતોને સરખાવતા:
$2\alpha - 6 = 16$
$2\alpha = 22$
$\alpha = 11$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE Main style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live JEE Main mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in JEE Main 2013?

There are 149 Mathematics questions from the JEE Main 2013 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are JEE Main 2013 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice JEE Main 2013 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full JEE Main mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from JEE Main previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix JEE Main Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick JEE Main 2013 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.